Bureau Buitenland

In de VS lijken de aankomende tussentijdse verkiezingen de duurste ooit te zullen worden, met miljarden dollars aan campagne-budget. Vooral de Republikeinen hebben in de laatste weken een “money bomb” laten vallen, aldus Amerikaanse media. Bedrijven mogen in de VS ongelimiteerd doneren aan politieke partijen, én ze kunnen dat anoniem doen. Maar het verzet tegen deze zogenaamde Dark Money groeit, zag collega en Amerika-kenner Laila Frank in Montana.

(10:58) Tigray onder hoogspanning

De spanningen in de Ethiopische regio Tigray lopen opnieuw op. De Ethiopische regering en een alliantie van rebellengroepen beschuldigen elkaar van agressie, waardoor de vrees voor een nieuw conflict toeneemt. Het vredesakkoord tussen beide partijen lijkt op losse schroeven te staan, dat werd afgesloten na de oorlog die tussen 2020 en 2022 aan honderdduizenden mensen het leven kostte. Volgens hoogleraar internationale betrekkingen van de Universiteit Tilburg Mirjam van Reisenzijn de huidige spanningen onderdeel van een bredere regionale machtsstrijd.

Presentatie: Sophie Derkzen. 

Een jaar geleden gingen duizenden Marokkaanse jongeren de straat op tegen corruptie en eisten zij betere zorg en beter onderwijs. Vandaag kiest Marokko een nieuw parlement, maar volgens kiezersonderzoek gaat bijna niemand van de 18- tot 24-jarigen naar de stembus. Hoe komt het vertrouwen in de politiek onder die jongeren zo laag? En: hoe vertaalt de onvrede van een generatie zich als demonstreren niets oplevert en stemmen ook geen optie is? Daarover collega Noumidia Massaoudi, net terug uit Marokko, waar ze jongeren sprak in aanloop naar de verkiezingen.

(10:59) De ‘deal’ rond Groenland

De VS, Denemarken en Groenland hebben bij de VN in New York een gloednieuw akkoord getekend. De VS mag meer militaire bases op het Groenland vestigen, krijgt militair meer grip op het eiland en concurrerende grootmachten als China en Rusland worden buiten de deur gehouden. De Deense premier Frederiksen spreekt opgelucht van "een deal die eeuwig kan duren". Want begin dit jaar dreigde Trump nog met annexatie. Hebben de Denen en Groenlanders een goed akkoord gesloten of heeft Trump na alle dreigementen toch vooral zijn zin gekregen? Journalist Olaf Koens duidt alle geopolitieke haken en ogen.

Presentatie: Sophie Derkzen

Vandaag ontmoet Donald Trump de Oekraïense president Zelensky bij de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties, waar een staakt-het-vuren op het gebied van energie op tafel ligt. Trump wijst met de vinger naar Zelensky: Oekraïne zou volgens hem met aanvallen op Russische olieraffinaderijen de hoge benzineprijzen veroorzaken. Iets wat Trump heel slecht uitkomt met de aankomende tussentijdse verkiezingen. Zelensky wil zijn land intussen door de winter loodsen. Daarover Oost-Europa verslaggever Michiel Driebergen vanuit Kharkiv. 
 
(12:37) Zorgen om veiligheid Taiwan 

President Trump en Xi Jinping treffen elkaar donderdag in Washington. Het is de tweede topontmoeting van de wereldleiders dit jaar, die in Taiwan voor de nodige onrust zorgt. Trump legde het eiland al eerder op tafel als wisselgeld bij het sluiten van deals. Bronnen melden dat Xi hem ook vandaag onder druk zal zetten om wapenleveranties aan Taiwan te stoppen. Hoever is de Amerikaanse president donderdag bereid te gaan? Daarover Casper Wits, sinoloog verbonden aan de Universiteit van Leiden.

De Amerikaanse regering bereidt nieuwe sancties voor tegen het gehele Internationaal Strafhof en zal die binnenkort opleggen. Terwijl de druk vanuit Washington steeds verder lijkt te worden opgevoerd om het hof af te breken, blijft het vanuit Europa opvallend stil. Wat kunnen gastland Nederland en de andere lidstaten doen om het hof te beschermen? Daarover Alette Smeulers, Hoogleraar Internationale Misdrijven aan de Rijksuniversiteit Groningen.

(08:54) Eindspel bondskanselier Merz

Opnieuw lijdt de CDU van bondskanselier Merz een historische nederlaag bij de Duitse deelstaatverkiezingen. De grote winnaars zijn de uiterst rechtse AFD en de uiterst linkse Linke. Daarmee lijkt er een nieuwe politieke realiteit te ontstaan in Duitsland, wat vergaande gevolgen kan hebben voor de positie van Merz. Wat wordt zijn eindspel? We vragen het Volkskrant-correspondent Peter Giesen en Hanco Jürgens van het Duitsland Instituut.

Presentatie: Sophie Derkzen.

Deze week brengt de Chinese president Xi voor het eerst in jaren een staatsbezoek aan de VS. Op de agenda: AI. Trump riep dit weekend dat ie met volle kracht vooruit wil, met de ontwikkeling van AI, om van China te winnen. Wij vragen ons af: wat stelt Xi daar tegenover, straks in Washington? 

Aan de Bureau Buitenlandtafel: Dorien Emmers, sinoloog en econoom aan de KU Leuven én Stanford. En Paul Verhagen, van het Haags Centrum voor Strategische Studies, over de botsing tussen geopolitiek en technologie schreef hij onlangs het boek Tech-tonic shift.

Presentatie: Sophie Derkzen

Deze week blokkeerden Franse vissers urenlang havens en een olieterminal in Zuid-Frankrijk, uit protest tegen de hoge brandstofprijzen. Vandaag houdt president Macron een spoedberaad in het Élysée over de nijpende geopolitieke situatie. Intussen staan het uiterst rechtse Rassemblement National en het uiterst linkse La France insoumise klaar in de coulissen. Daarover journalist en Frankrijk-kenner Stefan de Vries.

(11:45) De dappere leraren van Soedan

Terwijl in Soedan de oorlog tussen de RSF-rebellen en het Soedanese regeringsleger al ruim drie jaar voortduurt, spreken hulporganisaties van een van de langste en ernstigste schoolsluitingen ter wereld. Meer dan 8 miljoen kinderen, bijna de helft van alle kinderen in het land, kunnen nog altijd niet naar school. Toch vinden Soedanezen manieren om kinderen les te blijven geven. Hoe pakken ze dat aan? Collega-redacteur Noëlle Habraken sprak met Soedanese leraren en zocht het uit.

Presentatie: Chris Kijne.

Voor het eerst sinds de Russische invasie in Oekraïne houdt Rusland verkiezingen voor de Doema, het Russische lagerhuis. De verkiezingen komen op een pijnlijk moment voor Rusland nu Oekraïne erin slaagt de Russische economie diep te raken. Ondertussen staat de uitslag al vast. Waarom hecht het Kremlin dan toch zoveel waarde aan parlementaire verkiezingen? Hierover Ruslandkenner Eva Cukier.

Turkse lhbti'ers strijden voor hun rechten

In Turkije is een grootschalige arrestatiegolf gaande. Mikpunt is de lhbti-gemeenschap. Prominente activisten worden opgepakt en zonder pardon in de gevangenis gezet. De Turkse regering wil daarmee het traditionele Turkse gezin beschermen. Wat betekent dit voor de lhbti'ers, en hoe gaan zij hiermee om? Te gast is collega en Turkijekenner Cevahir Varan, die contact opnam met een uitgesproken Turkse lhbti-activist. 

Presentatie: Sophie Derkzen.

"Het was de beste tijd, het was de slechtste tijd.” Met dat citaat van Charles Dickens opende voorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen vandaag haar jaarlijkse State of the Union-toespraak in Straatsburg. Na een zomer vol bosbranden, berichten over Russische sabotageacties en een rel over de migranten die de Spaanse Exclave Ceuta binnenkwamen, zijn de uitdagingen voor de EU gigantisch. Is ze ertegen opgewassen? Daarover Louise van Schaik, hoofd EU en geopolitiek bij Instituut Clingendael en Europa-correspondent Tijn Sadée. 

(14:13) Gedichten uit Gaza 

Genocide, vernietiging, haat en ontmenselijking. Achter al het vreselijke nieuws uit Gaza zitten mensen, met gevoelens en dromen. De jonge Palestijnse schrijfster Shrouq Doghmosh verwoordt die in haar bundel Niemand op de begraafplaats, die deze week in Nederland uitkwam. 
Collega Edwin Koopman sprak met de vertaalster van de bundel, Djûke Poppinga.

Presentatie: Nadia Moussaid. 

De regeringsleiders van Schotland, Wales en Noord-Ierland komen vandaag bij elkaar om plannen te bespreken hoe te breken met het Verenigd Koninkrijk. Daarmee is de onafhankelijkheidsdiscussie weer in full swing. Hoe kansrijk is deze nieuwe poging om zelfstandigheid te bereiken? En in hoeverre heeft premier Andy Burnham dit vuurtje zelf aangewakkerd? Daarover correspondent Anne Saenen vanuit Londen.

(07:16) Dreigende blokkade Rode Zee

De Houthi's namen de westkust van Jemen in en kondigden een blokkade af tegen Saoedische scheepvaart bij Bab el-Mandeb, de nauwe doorgang door de Rode Zee, waar een groot deel van de wereldhandel doorheen vervoerd wordt. Maar niet alleen de Houthi’s zorgen voor dreiging: er is ook een opvallende opleving van piraterij die de doorgang naar de Rode Zee in gevaar brengt. Toeval, of hangt dit samen? Hierover arabist Leo Kwarten en Mirjam van Reisen, expert op het gebied van de Hoorn van Afrika.

Presentatie: Sophie Derkzen

Onrust bóven en ónder water: wat betekent de verovering van de toegangspoort tot de Rode Zee door de aan Iran gelieerde Houthi’s voor ons? We bespreken het met schrijver en journalist Dirk Wanrooij.

(10:09) Wie beheerst onze zeekabels?

En wat deden Russische onderzeeërs bij de datakabels op de bodem van de Barentszee bij Noorwegen? Bert Hubert en Barbara Kathmann schuiven aan bij de Bureau-Buitenlandtafel over de kabeloorlog diep in de oceaan.

Presentatie: Bram Vermeulen

Vandaag is het 25 jaar geleden dat terroristen met gekaapte vliegtuigen de torens binnenvlogen van het World Trade Center in New York. Kort erna riep de Amerikaanse president George W. Bush de “War on Terror” uit. Iets dat volgens de Amerikaanse Brown Universiteit direct het leven kostte aan meer 940.000 mensen, en indirect nog veel meer. Wat is de erfenis van 9/11 in het Midden-Oosten? En hoe werkt de War on Terror nog door? Daarover historicus Peyman Jafari en Midden-Oostenkenner Kawa Hassan. 

Presentatie: Nadia Moussaid. 

Dit weekend is India gastland van de BRICS-top, waar een opvallende gast aanwezig is: Xi Jinping. Voor het eerst sinds jaren reist de Chinese president met een delegatie van 400 man af naar New Delhi. India en China staan al langer op gespannen voet, maar kan dus een verandering in komen. Het past allemaal in het rijtje van de vele bezoekjes die China de afgelopen tijd maakt, in aanloop naar de grote ontmoeting met de Amerikaanse president Trump later deze maand. Wat zit er achter de Chinese reislust? We vragen het Haroon Sheikh, filosoof en hoogleraar aan de VU.

(10:04) Van wie is Groenland?

De afgelopen jaren domineerde Groenland, een eiland van slechts 56.000 inwoners, de media als toneel van een geopolitiek machtsspel. Maar over de mensen die er wonen en wat zíj zelf willen, horen we opvallend weinig. De Deens-Nederlandse filosofe Stine Jensen duikt in haar boek We moeten het over Groenland hebben in de geschiedenis, cultuur en identiteit van de Groenlanders en stelt de vraag: welke toekomst willen ze voor zichzelf?

Presentatie: Sophie Derkzen

In de VS wil Donald Trump het recht om per post te stemmen beperken. De afzonderlijke staten verzetten zich fel en vechten dit aan tot bij het Amerikaanse Hooggerechtshof, dat zich vandaag over de kwestie buigt. De tussentijdse verkiezingen komen eraan en terwijl de eerste staten hun stembiljetten al hebben verstuurd, heerst er grote verwarring onder de kiezers. Mogen ze nu wel of niet per post stemmen? Laila Frank is in Florida en vertelt over de impact die deze juridische strijd heeft op kiezers in de VS.

(09:25) Russische beïnvloeding Zweedse verkiezingen

Zweden gaat dit weekend naar de stembus, en de extreemrechtse Zwedendemocraten staan er goed voor. Maar binnen de partij zijn opnieuw banden met Rusland aan het licht gekomen. De Zweedse partijleider van de Sociaaldemocraten waarschuwde dat de partij wordt geïnfiltreerd door pro-Poetin-krachten. Hoe beïnvloedt dit nieuws de campagne die volop gaande is? En hoeveel zorgen moeten we ons in de rest van Europa eigenlijk maken over beïnvloeding van buitenaf? Er staan nogal wat verkiezingen op stapel. Hierover correspondent Tjade Michels en Jelle Postma, directeur van Justice for Prosperity.

Presentatie: Sophie Derkzen.

De Israëlische premier Benjamin Netanyahu zou van tevoren een expliciete waarschuwing hebben gekregen dat 7 oktober ophanden was. Dat stellen Israëlische journalisten in een nieuw boek. President Mohammed bin Zayed van de Verenigde Arabische Emiraten zou Netanyahu in een telefoongesprek hebben verteld dat Hamas-leider Yahya Sinwar een grote operatie tegen Israël beraamde, met niet te overziene gevolgen voor de regio. Waarom waarschuwden juist de Emiraten, en wat betekent dit bericht voor de aankomende Israëlische verkiezingen? Daarover NRC-journalist Derk Waltersen arabist Leo Kwarten.  

(13:39) Spoor van in Syrië verdwenen journalist 

Onder het Assad-regime verdwenen in Syrië tienduizenden mensen. Een van hen is de Amerikaanse journalist Austin Tice, die sinds 2012 spoorloos is. De FBI doet nog altijd onderzoek naar zijn lot. Maar niet alleen de Amerikaanse autoriteiten zoeken naar antwoorden. Arabist en journalist Rena Netjes achterhaalde dankzij haar unieke Syrische contacten waar Tice mogelijk na zijn ontvoering werd vastgehouden. Collega Abdou Bouzerda sprak met Netjes over haar onderzoek.

Presentatie: Sophie Derkzen. 

Duitsland maakt ruk naar uiterst rechts (00:41)

De AFD heeft een historische verkiezingsoverwinning geboekt in de Oost-Duitse deelstaat Saksen-Anhalt. De Oostelijke tak van de partij, die door veiligheidsdiensten als extreemrechts wordt aangemerkt, kan de eerste extreemrechtse partij worden die gaat regeren sinds de tweede wereldoorlog. Wat gaat dat betekenen voor Duitsland? En voor Europa, waar met argusogen wordt gekeken naar de nieuwe wind die door Duitsland waait. We bespreken het met VRT-verslaggever Jeroen Reygaert, Lynn Stroo van het Duitsland Instituut en collega-presentator Sophie Derkzen. 

Presentator: Nadia Moussaid

Na het overlijden van veroordeeld oorlogsmisdadiger Ratko Mladić trekken duizenden Serviërs feestvierend de straat op, en morgen zullen sommigen hem herdenken. Voor genocide-onderzoeker Alma Mustafic, overlevende van de oorlog in Bosnië, is dit geen incident, maar een schoolvoorbeeld van genocideontkenning: dertig jaar indoctrinatie voedde een slachtoffernarratief waarin Srebrenica wordt weggerelativeerd.

De cultuurstrijd van de AfD (09:11)

De AfD staat in Saksen-Anhalt op 43 procent in de peilingen, wat genoeg kan zijn voor een absolute meerderheid. Dat terwijl de partij in de deelstaat als rechts-extreem wordt bestempeld door de veiligheidsdiensten. Als de AfD aan de macht komt, wil zij alles op de schop nemen in de deelstaat - zo heeft de partij vergaande plannen voor cultuur en onderwijs. Sophie Derkzen was in Saksen-Anhalt en sprak met cultuurinstellingen die zich zorgen maken. Theo Jung is hoogleraar moderne geschiedenis in de deelstaat, en ook zijn universiteit bereidt zich voor op een machtsovername door de AfD.

In Spanje gingen tienduizenden de straat op om te protesteren tegen premier Sánchez. Aanleiding is de crisis in de Spaanse exclave Ceuta, dat vorige maand werd bestormd door duizenden Marokkanen. Sánchez wordt verweten niet streng genoeg te zijn tegen Marokko en daarmee de Spaanse soevereiniteit te grabbel te gooien. Vandaag moet hij zich verantwoorden voor het parlement. We spreken erover met correspondent Sven Tuytens in Madrid.

(12:24) Onze vrouw in Rio

In een ongekend spannend verkiezingsjaar in Brazillië duikt journalist Nina Jurna in haar thuisstad: Rio de Janeiro. De stad waar alles naast elkaar bestaat: schoonheid en geweld, kansen en uitzichtloosheid. In haar nieuwe driedelige VPRO-serie Onze vrouw in Rio ziet ze hoe de politieke strijd tussen president Lula en zijn uitdager Flavio Bolsonaro in het dagelijks leven voelbaar is. Niet in het congres, maar in de favella's.

Presentatie: Nadia Moussaid

Zondag zijn er verkiezingen in Saksen-Anhalt, in het Oosten van Duitsland. De AfD staat er al weken op meer dan 40 procent in de peilingen. Het is genoeg om de grootste te worden, en misschien zelfs voor een absolute meerderheid in het parlement – als een paar kleine partijen de kiesdrempel niet halen. De AfD in Saksen-Anhalt is door de veiligheidsdiensten bestempeld als bewezen extreem-rechts. Wat zou een machtsovername door de partij betekenen? Collega Sophie Derkzenreisde rond door Saksen-Anhalt en sprak met aanhangers én tegenstanders van de AfD. Met Djuna Kramer maakte ze een reisverslag.

(11:41) Is de oorlog met Rusland nog hybride?

Boven een vliegveld bij Leipzig dook een drone op met een lading explosieven, vlak bij een Oekraïens vrachtvliegtuig. Berlijn wijst naar nu Moskou, blijkt uit een persconferentie die minister Alexander Dobrindt gister gaf. Is dit nog een 'hybride’ oorlog te noemen? En hoe zou een Europese reactie eruit moeten zien? Daarover spreken we met Koen Aartsma van Clingendael en Europarlementariër Bart Groothuis (VVD).

Presentatie: Nadia Moussaid

Wil Europa haar eigen industrie redden, dan moet het veel onafhankelijker worden van grootmachten als China. Europa moet innoveren, maar heeft ook een strenger handelsbeleid met importheffingen nodig. Dat stelt de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid in een recent rapport. Maar kan Europa zich op dit moment wel een handelsconflict met China veroorloven? En is er geen slimmere manier om de eigen industrie te redden? Daarover een discussie tussen Ab Klink, lid van de WRR, en geopolitiek en technologie analist bij HCSS Paul Verhagen.

(13:32) Mag Syrië een succes worden?

Syriërs dromen na jarenlange burgeroorlog van een veilige toekomst. Maar het land dreigt verstrikt te raken in een regionale machtsstrijd. Israël en Turkije liggen op ramkoers met elkaar over het land. En daar betaalt Syrië de prijs voor. Welke kansen heeft het land voor een wederopbouw, en in hoeverre mogen Syriërs deze zelf bepalen? We vragen het journalist en SyriëkennerFernande van Tets.

Presentatie: Laila Frank

Iran heeft vannacht Amerikaanse legerbases in Jordanië onder vuur genomen. Het lijkt een vergelding voor de Amerikaanse aanval van afgelopen zondag waarbij Iraanse raketinstallaties op een eiland in de Straat van Hormuz gebombardeerd werden. Waarom besloot de VS voor het eerst sinds een maand weer militair op te treden en leidt de Iraanse reactie tot verdere escalatie? Hierover Arabist en Iran-kenner Leo Kwarten.  

(10:33) Amerikaanse drugsstrijd gaat nieuwe fase in

Een jaar geleden schokte de VS de wereld door in de Caribische zee een bootje te bombarderen met mogelijke drugssmokkelaars. Inmiddels staat bijna niemand meer te kijken van deze buitengerechtelijke executies, waarbij al ruim tweehonderd doden zijn gevallen. Komende woensdag is het precies een jaar geleden dat de eerste boot tot zinken werd gebracht. Wat levert deze methode de VS op in de strijd tegen drugs en wat is de regering Trump nog meer van plan in Latijns-Amerika? In de studio Latijns-Amerika redacteur Edwin Koopman.
 
Presentatie: Laila Frank

Het was een bezoek dat we niet vaak zien: CIA-directeur John Ratcliffe vloog vorige week naar Moskou. In eerste instantie leek de aanleiding van zijn bezoek vooral de situatie Iran te zijn geweest, maar volgens verschillende media zou het zijn gegaan om er een serieuze Russische dreiging richting Navo-lidstaten. Hoe serieus is de dreiging en hoe wat moet de NAVO hiermee? Daarover Bart Groothuis, Europarlementaïr voor de VVD en die zelf elf jaar bij de MIVD werkte, en Defensie-analist aan de Universiteit van Gent Michelle Haas.

(14:30) De Duitsers achter de mislukte coup

In december 2022 probeert een zelfbenoemde prins een staatsgreep te plegen in Duitsland. Hij is deel van de Reichsbürger – duizenden mensen die weigeren de Duitse staat te erkennen en die hun eigen wetten schrijven. Onder de soevereinen zitten rechters, militairen en politici, en er blijken warme banden te zijn met de uiterst-rechtse AfD, die volgende week een ongekende verkiezingsoverwinning lijkt te zullen behalen in de deelstaat Saksen-Anhalt. Journalist Guy Hoeks woont in Berlijn en schreef een boek over de Reichsbürger-beweging: Duitse dagdromen over het keizerrijk.

Presentatie: Sophie Derkzen

Opnieuw een grote Russische aanval op de Oekraïense havenstad Odessa vannacht. Poetin dreigt verder te escaleren: havens en schepen op de Zwarte Zee blijven onder vuur, juist nu het oogstseizoen begint en de graanexport onder druk staat. Oekraïne slaat terug. Hoe kijken Oekraïners naar deze escalatie, en zit er nog een rem op? Vanuit Odessa correspondent Michiel Driebergen.

(08:27) Koerden in Turkije hopen op vrede

Turkije heeft een belangrijke stap gezet om de kwestie met de Koerdische PKK voor goed op te lossen. Dat moet een einde brengen aan een conflict van veertig jaar, met tienduizenden slachtoffers over en weer. Welke belangen spelen er, en valt de wens tot bemiddeling te rijmen met de zorgen die leven over de rechtsstaat en de democratie in Turkije zelf? We vragen het Turkije-correspondent Suzan Yücel en filmmaker Reber Dosky.

Presentatie: Sophie Derkzen.

In de Belgische hoofdstad escaleert het drugsgeweld. In de afgelopen dagen zijn er zes schietpartijen geweest, waarbij ook restaurants en woonhuizen zijn geraakt. Intussen worstelt de politiek met het vinden van een oplossing, en werkt minister-president Boris Dilliès zelfs aan een plan om drones in te zetten voor de opsporing van criminelen.  Journalist Bart Eeckhout van De Morgen neemt ons mee naar de Brusselse straten.

(12:18) Arbeidsmigranten op drift in Libanon 

Door het aanhoudende Israëlische geweld in Libanon wordt zichtbaar hoe kwetsbaar de positie is van honderdduizenden arbeidsmigranten uit onder meer Afrika en Azië. Veel van hen werken als huishoudelijke hulp en vallen onder het omstreden kafalasysteem, waardoor ze weinig rechten hebben en volledig afhankelijk zijn van hun werkgever. Juliëtte Verhoeven, hulpcoördinator voor Save the Children, was in Libanon en sprak met deze groep. 

Presentatie: Laila Frank.

In een poging om de oorlog met Iran op scherp te zetten, kondigde de Amerikaanse minister van Financiën Scott Bessent een zeer stevige nieuwe sanctiegolf tegen Iran aan: 'Operation Economic Outcast'. Door bondgenoten van Iran aan te pakken proberen de Amerikanen het Iraanse regime zelf te raken. Hoe reageert Iran en heeft dit nieuwe pakket sancties zin? Daarover geopolitiek analist Michel Don Michalioliákos.

Canada zegt nee tegen Trump (09:10)

Canada weigert verder mee te gaan in de eisen die Donald Trump stelt inzake handelstarieven. Daarmee is Canada de eerste ‘bondgenoot’ die een keiharde opstelling tegenover de VS kiest. De handelsoorlog die volgt zal het land economisch hard raken, want de Canadese economie is sterk afhankelijk van de VS. Toch lijkt de Canadese overheid van de bevolking steun te krijgen om voet bij stuk te houden in dit conflict. Hierover Canada-correspondent Tom Bijvoet en Philip Marey,  die voor de Rabobank de Noord-Amerikaanse economie volgt.

Presentatie: Laila Frank

De regering in Congo en M23-rebellen zijn het eens geworden over een stappenplan voor vredesonderhandelingen. Wat betekent dat en kan het op termijn een duurzame oplossing bieden voor Congo. We vragen het journalist en Congo-kenner Elien Spillebeen. 

(10:12) IJsland bij de EU?

IJslanders mogen het dit weekend zeggen: willen ze wel of niet bij de EU?  Eerdere pogingen liepen stuk, maar nu Rusland en de Verenigde Staten hun pijlen hebben gericht op het Arctisch gebied, zijn de kaarten anders geschud. Wat betekent dit voor IJsland en de EU? Daarover correspondent Olaf Koens.

Presentatie: Laila Frank

Uit pas gepubliceerde documenten blijkt dat immigratiedienst ICE met Iran heeft afgestemd over deportaties. Dat leidde ertoe dat Iraniërs die voor het regime waren gevlucht werden teruggestuurd. Opmerkelijk genoeg gebeurde dit alles terwijl de spanningen tussen Iran en de VS al hoog opliepen. Wat zegt dit over het opereren van ICE en over de diplomatieke kanalen tussen Iran en de VS? Daarover Amerika-kenner en Journalist van de Groene Amsterdammer Casper Thomas.

(11:21) 'Fuck Hemedti': Soedenese artiesten in Egyptische rapscene

Een nieuwe generatie Soedanese artiesten laat luid van zich horen. Jonge rappers weten vanuit hun ballingschap in Egypte miljoenen mensen te bereiken met teksten over de bloedige oorlog in hun land, en het leven daar. En daarbij nemen ze bepaald geen blad voor de mond. Thijs Broekkamp, journalist en fotograaf, trok met hen op.

Presentatie: Laura Stek

Bij een grootschalige Russische aanval op Kiev zijn afgelopen nacht zeker dertien doden en ruim veertig gewonden gevallen. Intussen heeft president Zelensky te maken met een politieke crisis. Het ontslag van zijn minister van Defensie, Mychajlo Fedorov, leidde tot grote protesten. Nu roept diezelfde Fedorov op tot het houden van nieuwe verkiezingen, en beschuldigt hij de gevestigde orde van corruptie. Hoe gegrond zijn die aanklachten? En zijn nieuwe verkiezingen een goed idee? Daarover verslaggever Michiel Driebergen en Politicoloog en hoogleraar van de Universiteit Leiden Antoaneta Dimitrova.

(14:57) De Engelse jacht op de vossenjagers

De Britse regering staat op het punt een eeuwenoude traditie definitief te verbieden. De klassieke vossenjacht, waarbij vossen werden gedood, is al verboden, maar nu wordt ook het alternatief dat jagers daarop bedachten in de ban gedaan. Op het Britse platteland lopen de spanningen hierover hoog op. Correspondent Anne Saenen trok naar Great Thurlow.

Presentatie: Sophie Derkzen.

Deze week meldt het Europees agentschap Frontex een daling van irreguliere migratie aan de buitengrenzen van Europa. Maar hoe humaan is het beleid werkelijk en welke prijs wordt hiervoor betaalt? 

In Bureau Buitenland bespreken we migratie vandaag met documentairemaker Eefje van Blankevoort, die een vierdelige serie maakt over grensbewaking en Frontex, migratiedeskundige Marlou Schrover en journalist Reneé Boskaljon.

Presentatie: Nadia Moussaid 

Het memorandum dat Trump in juni sloot om de oorlog met Iran te stoppen, verloopt vandaag formeel. Terwijl Iran de overwinning op diplomatiek en militair front al heeft uitgeroepen, dreigt Trump met verdere escalaties - en zelfs dat Iran 'de witte vlag moet gaan hijsen'. Maar zijn militaire reserves zijn uitgeput, de midterms naderen en bondgenoten twijfelen. Heeft Trump nog troefkaarten, of is dit bluf uit nood? Daarover Amerikanist en VVD-senator Koen Petersen. 

(14:14) Oorlog in Jemen laait op 

De regionale spanningen rondom Iran zorgen in Jemen voor binnenlandse escalatie. Na jaren van burgeroorlog, die leidde tot ’s werelds ergste humanitaire crisis, kwam er in 2022 een fragiel bestand. Nu lijkt het staakt-het-vuren weer op losse schroeven te staan. Dreigt het conflict in Jemen opnieuw te ontaarden in een burgeroorlog? In de studio: Cultureel antropoloog en Jemen-kenner: Marina de Regt.

Presentatie: Nadia Moussaid 

De ebola-uitbraak in Congo is inmiddels de dodelijkste uitbraak in de geschiedenis van het land. Meer dan 2.300 mensen zijn overleden en bijna 5.000 besmettingen zijn bevestigd. Wat gaat hier mis? Waarom lukt het, ondanks alle ervaring met ebola, niet om de uitbraak onder controle te krijgen? En wordt er wel genoeg gedaan? Daarover spreken we met infectioloog Laurens Liesenborghs, die in Congo meehelpt met de bestrijding, en met Tweede Kamerlid Mpanzu Bamenga (D66), die in Nederland aandacht vraagt voor extra steun.

(15:09) IM voor de dichtende lijkenruimer uit Oekraïne

Oleksiy Yukov, de hoofdpersoon uit het derde deel van onze podcastserie Dichter aan het front, is begin augustus gesneuveld. Oleksiy ruimde jarenlang lijken direct aan de frontlinie, van gesneuvelde Oekraïense maar ook Russische, soldaten. Nu is hijzelf gesneuveld. Michiel Driebergen over het einde van deze bijzondere dichter. 

Presentatie: Sophie Derkzen

"De veiligheidssituatie in Afghanistan is slecht, instabiel en onvoorspelbaar”, zo luidt het reisadvies van het Nederlandse Ministerie van Buitenlandse Zaken. Vijf jaar nadat de Taliban de macht weer heeft overgenomen, is Afghanistan een ernstig repressief land, waar een diepe humanitaire crisis heerst.

Toch wordt het terugsturen van Afghanen binnen de EU steeds verder genormaliseerd, en zoeken Europese leiders toenadering tot de Taliban. Vooral Duitsland schept met zijn terugkeervluchten een nieuw precedent voor de rest van Europa. Wat betekent dit voor het Europees migratiebeleid, en welke rol speelt de opkomst van de radicaal-rechtse AfD?

Hierover in onze Bureau Buitenland Zomertafel: onderzoeksjournalist Romy van Baarsen en historica en Duitsland-kenner Lynn Stroo van het Duitsland Instituut.

Presentatie: Nadia Moussaid. 

Vijf jaar na de machtsovername van de Taliban is de positie van de Afghaanse vrouw nijpender dan ooit — 2,5 miljoen meisjes kunnen niet naar school, klinieken sluiten. Tegelijk openen Europese landen de deur voor de Taliban steeds verder. Waarmee zijn Afghaanse vrouwen daadwerkelijk geholpen?

In Mekka ondertekenden Pakistan, Turkije en Saoedi-Arabië een militair verdrag. Kan dit het begin zijn van een islamitische Navo? En hoe reageren Amerika en de regio op dit nieuwe bondgenootschap?

In Bureau Buitenland Zomertafel: Midden-Oostenjournalist Fernande van Tets & kunsthistoricus en Afghanistan-kenner Nathalie Paarlberg. 

Presentatie: Nadia Moussaid 

In Italië daagt oud-generaal Roberto Vannacci premier Giorgia Meloni uit vanaf haar eigen rechterflank. Meloni voelt zich daardoor gedwongen verder naar rechts op te schuiven.

Tussen India en Pakistan loopt de spanning op. India wil meer controle over de Indusrivier, waarvan Pakistan voor landbouw en drinkwater afhankelijk is. Pakistan dreigt met “alle middelen” te reageren. Hoe reëel is een waterconflict tussen twee kernmachten?

In Bureau Buitenland Zomertafel: historicus en Italië-kenner Arthur Weststeijn en buitenlandredacteur bij Trouw en voormalig Zuid-Azië-correspondentAletta André.

Presentatie: Nadia Moussaid

Een recordaantal natuurbranden heeft Europa deze zomer al zeker 15 miljard euro gekost, zo meldde persbureau Reuters. En dit is nog maar het begin, zeggen klimaatdeskundigen. Want de omvang van de branden hangt regelrecht samen met de klimaatverandering. Wat kunnen we daar in Europa aan doen? En zijn onze politici in staat om de juiste stappen te nemen?

In Bureau Buitenland Zomertafel: klimaatwetenschapper én optimist Tim van Hattum van de Wageningen Universiteit en Europa-journalist Stefan de Vries.

Presentatie: Sophie Derkzen. 

Terwijl de situatie aan het front onveranderd lijkt, valt Oekraïne meer en meer olieraffinaderijen, bedrijven en steden diep in Rusland aan. Poetin’s strategie om de oorlog zo veel mogelijk weg te houden van zijn eigen bevolking lijkt daarmee in het gedrang te komen. Zeker nu er hardnekkige geruchten rondgaan dat er voor een algemene mobilisatie aankomt. Welke invloed hebben deze ontwikkelingen op de komende ‘verkiezingen’ in september. Daarover Hubert Smeets van Platform Raam. 

En hoewel er nog dagelijks doden en gewonden vallen, zetten Gazanen zich in om met kunst en cultuur kinderen te helpen hun trauma's te verwerken. Kunstenares en oprichtster van stichting HOPE Ingrid Rollema vertelt over het grote belang van cultuur, ook in het door genocide getroffen Gaza.

Presentator: Sophie Derkzen

Armenië richt zich steeds meer op Europa, maar Rusland probeert zijn invloed te behouden. Poetin dreigt, Europa wenkt, en de Armeniërs zelf zijn verdeeld.

In China speelt een heel andere verdeeldheid: het land staat bekend als economische grootmacht, maar intussen lopen miljoenen jongeren vast in woningnood, gebrek aan goede banen en gebrek aan vrijheid.

In Bureau Buitenland Zomertafel spreken Michel Don Michaloliákos van GeopolitiekNu, en oud-China correspondent Garrie van Pinxteren over de toekomst van beide landen.

Presentatie: Nadia Moussaid.

Het Internationaal Strafhof is op zoek naar een nieuwe hoofdaanklager, nu Karim Khan is weggestemd na klachten van seksueel wangedrag. Er ligt een mijnenveld klaar voor degene die het stokje overneemt: een leegloop van landen, sancties tegen medewerkers en een actieve ondermijningscampagne van de VS. Hoe nu verder? 

En: hoe hard Xi Jinping zich ook inzet om de bevolkingskrimp in zijn land tegen te gaan, het lijkt niet te mogen baten. Waarom zijn Chinezen huiverig voor een groter gezin?

In Bureau Buitenland Zomertafel: Marieke de Hoon, docent internationaal strafrecht aan de UvA, die documenten over voormalige hoofdaanklager van het Hof inzag, en Dorien Emmers, sinoloog en econoom aan de KU Leuven, die onderzoek deed op het Chinese platteland, en sprak met vrouwen over hun kinderwens. 

Presentatie: Nadia Moussaid. 

Ruim vijf maanden duurt de oorlog tussen de VS en Iran nu al en het conflict heeft enorme gevolgen voor de bewoners en de politiek in beide landen. In Iran moeten de bewoners manoeuvreren tussen de weer oplaaiende oorlog én de toenemende binnenlandse repressie.  En in de VS klinkt binnen de Republikeinse Partij steeds meer kritiek op het beleid van Donald Trump.

In Bureau Buitenland Zomertafel: historicus en Iran-kenner Peyman Jafari, en jurist en Amerika-kenner Kenneth Manusama, over de gevolgen van de oorlog in de Amerikaanse en Iraanse maatschappij. 

Presentatie: Laila Frank 
 

Spoedoverleg in de EU: de ministers van meer dan twintig Europese lidstaten buigen zich vandaag over de vraag hoe de buitengrenzen te beschermen. Dit nadat tienduizenden mensen vanuit Marokko de Spaanse exclave Ceuta binnenkwamen. De situatie is gespannen, en de Spaanse premier Pedro Sánchez hoopt op de brede steun die hij tot dusver heeft gemist. 

En terwijl de wereld naar de Iran-oorlog en de Straat van Hormuz kijkt, is er in Libanon een front ontstaan dat zowel het redmiddel als de genadestoot kan worden. Met de tanende invloed van Iran in de regio lijkt dit een goede kans voor Libanon om de controle over het grondgebied terug te winnen en de plannen van Israël voor een bufferzone te verhinderen. Gloort er een hoopvollere toekomst?

Te gast aan onze zomertafel zijn Spanje-kenner en journalist Samuel Witteveen Gómez, en arabist en voormalig diplomaat Petra Stienen.

Presentatie: Laila Frank

Wat drijft iemand zover dat hij probeert een geweer af te pakken van een kolonist? Vorige week gebeurde dat op de Westbank — een moment dat viraal ging. Volgens de VN zijn er dit jaar 76 Palestijnen en één Israëliër gedood en vinden er gemiddeld 190 aanvallen per maand plaats. Alweer een nieuw record. De escalatie is ongekend, maar internationale druk blijft uit.

En in Israël staan verkiezingen voor de deur. Het geweld tegen Palestijnen lijkt onderdeel van de campagne geworden — waarin het leger en kolonisten steeds vaker met elkaar optrekken. 

In Bureau Buitenland Zomertafel: journalist Ruth Vandewalle over Palestijns verzet en UvA-onderzoeker Erella Grassianiover hoe de geweldsdynamiek een rol speelt in de aanstaande verkiezingen.

Presentatie: Nadia Moussaid

Het geweld tussen Iran en de VS laait op en een snel einde lijkt niet in zicht. De vrije doorvaart in de Straat van Hormuz en Bab el Mandeb staat onder druk. Gaan we naar een wereld waarin het zeerecht wordt losgelaten en de zee een geopolitiek drukmiddel wordt?

Na terugtrekking van de VS uit de WHO voert Amerika een America First-strategie in Afrika: bilaterale gezondheidsdeals waarin Afrikaanse landen zich naar Amerikaanse belangen moeten schikken in ruil voor geld.

In Bureau Buitenland Zomertafel waarschuwt viceadmiraal buitendienst Ben Bekkering over de gevolgen voor internationaal zeerecht en journalist en documentairemaker Elien Spillebeen ziet hoe Amerika's strategie in Kenia voor problemen zorgt. 

Presentatie: Nadia Moussaid.

Nigel Farage zou giften hebben aangenomen van een veroordeelde crypto-investeerder zonder die op te geven. Hij stapte op, riep meteen een tussentijdse verkiezing uit en neemt het op 23 augustus in Clacton-on-Sea op tegen de satirisch kandidaat Count Binface. Welke gevolgen heeft dit schandaal op de populariteit van Farage?

En In de VS zijn de midterms over honderd dagen, de afbrokkelende steun voor Israël is een grote splijtzwam in de Democratische partij.

In Bureau Buitenland Zomertafel bespreekt VK-correspondent Lia van Bekhoven waarom een corruptieonderzoek naar Farage tot een tussentijdse verkiezing leidt, en Amerikakenner Casper Thomas over hoe diep de Israël-kloof binnen de Democratische Partij is.

Presentatie: Nadia Moussaïd

Belangrijke techfiguren als Peter Thiel, Elon Musk en Marc Andreessen bewegen steeds meer richting het Witte Huis en hun uitspraken over AI worden radicaler. Denkbeelden die decennialang onbespreekbaar waren, klinken nu uit de mond van miljardairs.

Tegelijk verhardt China zijn houding richting Europa, van chipmachines tot pekingeend.

In Bureau Buitenland Zomertafel bespreken Paul Verhagen, expert geopolitiek en technologie bij het Haags Centrum voor Strategische Studies, het gedachtegoed van de grote tech-bazen, en Rem Korteweg, senior onderzoeker bij Instituut Clingendael, de handelsstrijd tussen China, de VS en Europa.

Presentatie: Nadia Moussaid.

Honderden Noord-Koreaanse hackers probeerden afgelopen weekend een Britse bank binnen te dringen, hoewel hun eigen land geen internettoegang heeft. Hoe kan dat? En hoe gevaarlijk wordt dit met AI?

In Nicaragua wil president Daniel Ortega de verkiezingen afschaffen, waardoor de macht binnen de familiekringen zal blijven. Dit patroon van personalisme, waarin vertrouwen in personen boven vertrouwen in systemen komt, herhaalt zich van links tot rechts in Latijns-Amerika.

In Bureau Buitenland Zomertafel bespreken Casper van der Veen, Noord-Korea-expert, en Wil Pansters, emiritus hoogleraar Latijns-Amerikastudies, hoe machtige leiders en familiestructuren instituties ondermijnen en persoonlijke loyaliteit boven de rechtsorde stellen.

Presentatie: Laila Frank.

De Indiase minister van Onderwijs stapt op na wekenlange protesten van de Kakkerlakken-beweging. Het is de eerste grote concessie van premier Modi aan dit studentenprotest. Journalist Lisa Dupuyonderhoudt contact met de jongeren. 

In Mali rukken de jihadisten op. Voor president Donald Trump is dit reden om luchtaanvallen te overwegen in het West-Afrikaanse land. Afrikanist en hoogleraar Mirjam de Bruijn over het succes van de extremisten in Mali. 

Verder bespreken onze gasten in Bureau Buitenland: Zomertafel ook de impact van de aanslag bij de Pride in Berlijn. 

Presentatie: Laila Frank 

In het Verenigd Koninkrijk is het nieuwe kabinet van premier Andy Burnham gepresenteerd. Wat zegt de samenstelling van zijn regering over de koers die hij wil varen? 

In Rusland nemen de totalitaire tendensen verder toe. Zelfs populaire animatiefilms liggen inmiddels onder een Poetins vergrootglas.

In Bureau Buitenland: Zomertafel bespreken politicoloog Casper Kirkels en Ruslandkenner Helga Salemon de nieuwe Britse politieke koers en de toenemende controle in Rusland.

Presentatie: Laila Frank

De oorlog tussen Iran en de VS escaleert verder. Afgelopen nacht mengden ook de Houthi-rebellen in Jemen zich nadrukkelijker in de strijd. De pro-Iraanse beweging dreigt de scheepvaart door de Bab el-Mandeb af te sluiten. Tegelijk kijken invloedrijke christelijk-nationalistische groepen in Washington door een religieuze bril naar het conflict en zien zij de oorlog als onderdeel van een goddelijke missie.

In Bureau Buitenland: Zomertafel bespreken journalist Rinke Verkerk (De Correspondent) en Midden-Oostendeskundige Kawa Hassan (Stimson Center) de laatste escalatie in het Midden-Oosten én hoe eindtijdsgeloof in het conflict een steeds grotere rol speelt.

Presentatie: Laila Frank

Volgens een nieuw rapport is China voor het eerst wereldwijd aantrekkelijker dan Amerika. Terwijl Amerika wegzakt, bouwt China een strategie op via cultuur. Jongeren sparen Labubu's, spelen Chinese games, drinken bubble tea. China wordt steeds cooler.

En na dagenlange protesten op Oekraïense straten ontslaat Zelensky zijn legergeneraal Syrsky. De burgers willen af van het nalatenschap van het Sovjet-tijdperk. Maar Russische president Poetin houdt juist vast aan het gebied. Hij stuurt zijn soldaten die kant op om de eenheid te bewaren met wat hij noemt, “etnische Russen”. Maar wat is eigenlijk een etnische Rus?

In Bureau Buitenland: Zomertafel bespreken historicus en Rusland-kenner Hubert Smeets en China-deskundige Manya Koetse hoe twee grootmachten via identiteit en cultuur hun macht willen uitbreiden.

Presentatie: Laila Frank

Merz en Macron doen er alles aan om een goede Frans-Duitse samenwerking uit te stralen. Dat bleek ook tijdens de top van een paar dagen terug. Toch is er veel te doen om de zogeheten Frans-Duitse motor die de laatste jaren steeds meer hapert. Hoe staat het er nu echt voor met de relatie tussen beide landen?

Tegelijkertijd worden beide landen geconfronteerd met een ontwikkeling die de politieke verhoudingen verder onder druk zet: de onmiskenbare opkomst van radicaal rechts.
In Bureau Buitenland Zomertafel schuiven vandaag aan: historicus Marja Verburg, verbonden aan het Duitsland Instituut, en Frankrijkkenner Stefan de Vries. 

Presentatie: Laila Frank.

Dit weekend voerde Rusland een van de grootste raketaanvallen uit op Kiev sinds het begin van de oorlog, en steeds vaker worden daarbij burgerdoelen geraakt. Toch wordt er al werk gemaakt van de wederopbouw van Oekraïne, onder welke omstandigheden gebeurt dat?

Aan de andere kant van de oceaan waait er al even een behoorlijk rechtse wind; vorige maand werd er opnieuw een extreemrechtse president gekozen in Latijns-Amerika. Is Brazilië binnenkort de volgende, nu er na de zomer presidentsverkiezingen zijn in het land?

In Bureau Buitenland Zomertafel schuiven vandaag stedenbouwkundige Fulco Treffers en hoogleraar Brazilië-studies Kees Koonings aan.

Presentatie: Nadia Moussaid

Het Verenigd Koninkrijk maakt zich klaar voor de beëdiging komende maandag van Andy Burnham tot nieuwe premier, de zevende alweer in tien jaar tijd. Een politiek tempo dat kenmerkend is voor de diepe verdeeldheid in het land. 
Ook een ander eiland, aan de andere kant van de wereld kampt met verdeeldheid: Taiwan wordt gemangeld tussen de supermachten China en Amerika. Wie brengt stabiliteit in roerige tijden? En hoe werk je samen met een land waarmee je het fundamenteel oneens bent?

In Bureau Buitenland Zomertafel schuiven vandaag oud-VK-correspondent Hieke Jippes en documentairemaker Ruben Terlou aan over twee verdeelde eilanden. 

Presentatie: Nadia Moussaid

Na twee dodelijke schietincidenten met ICE in Texas en Maine groeit opnieuw de discussie over de bevoegdheden van de immigratiedienst. Trump keert zich tegen zijn eigen ministerie, terwijl de Democraten zoeken naar een duidelijke gezamenlijke koers.

Ook in Oekraïne is politieke onrust: Zelensky voert opnieuw een machtswisseling door en ontslaat zelfs zijn succesvolle minister van Defensie. Wat betekenen deze veranderingen voor de toekomst van beide landen?

In Bureau Buitenland: Zomertafel bespreken voormalig VS-correspondent Karlijn van Houwelingen en Oekraïne-verslaggever Michiel Driebergen de politiek in hun landen.

Presentatie: Nadia Moussaid.

De spanningen rond Iran escaleren opnieuw. Terwijl de blokkade van de Straat van Hormuz voor onvrede zorgt in Washington, vallen beide landen elkaar aan in de Golf. Trump dreigt ook civiele doelen te raken. Vandaag meldt Iran dat er tientallen burgers zijn gedood door Amerikaanse aanvallen.

In Bureau Buitenland: Zomertafel gaan VRT-Duitslandverslaggever Jeroen Reygaert en hoogleraar Haroon Sheikh in op de vraag hoe Europa zich staande houdt in deze onrustige tijd. Reygaert duidt de tanende populariteit van  bondskanselier Friedrich Merz, terwijl Sheikh laat zien welke economische en geopolitieke kansen de snel veranderende wereldorde Europa juist biedt. 

Presentatie: Nadia Moussaid

Regering-Trump lanceert een campagne om het Internationaal Strafhof (ICC) te ontmantelen. Volgens de Amerikaanse regering brengt het Internationaal Strafhof de soevereiniteit van Amerika in gevaar. Mensenrechtenorganisaties waarschuwen voor het uiteenvallen van de internationale rechtsorde. Eén land trekt daarbij het hardst aan de bel: Japan, dat een van de grootste financiële bijdragers is van het Strafhof.

In Bureau Buitenland: Zomertafelschuiven japanoloog Casper Wits en hoogleraar internationale misdrijven Alette Smeulers aan. 

Nu de spanningen rond de cruciale zeeroute oplopen, zien Syriërs ineens nieuwe kansen voor een oud plan: gas en olie via pijpleidingen door Syrië vervoeren, als alternatief voor de kwetsbare route door de Golf. In Rusland is de dreiging rond Hormuz juist een klein meevallertje: de stijgende olieprijs spekt de Russische staatskas. De vraag is alleen of dat effect opweegt tegen de economische druk die ontstaat nu Oekraïne erin slaagt steeds meer Russische raffinaderijen te treffen.

In Bureau Buitenland: Zomertafel schuiven voormalig diplomaat Petra Stienen en Ruslandkenner Pjotr Sauer aan. Met Stienen kijken we naar het nieuwe Syrië en de bijzondere relatie die het land, ondanks de val van Assad, nog altijd met Moskou onderhoudt. En Sauer vertelt hoe de steun voor het Kremlin binnen de Russische elite steeds verder afbrokkelt.

Presentatie: Laila Frank.

Voor het eerst benoemt het Europees Parlement in een aangenomen resolutie expliciet de betrokkenheid van de Verenigde Arabische Emiraten in Soedan. De door VAE gesteunde rebellengroep  RSF – omsingelt El Obeid, waar een half miljoen mensen gevangen zitten. Internationale organisaties waarschuwen voor: dit wordt Al Fasher 2.0, een massale slachting. Wat kan de internationale gemeenschap doen om dat scenario te voorkomen? We vragen het Anette Hoffmann, Soedan-expert verbonden aan Clingendael, en Marit Maij, Europees Parlementariër namens PRO.

(11:07) Turkse humor botst met Erdogan

Een nieuwe voorstelling van een jonge Turkse komiek gaat viraal in Turkije. Het zet het land op z’n kop, waar nu een jonge generatie comedians steeds vaker tegen heilige huisjes schoppen in het land, van religie tot politiek. Waarom durven zij verder te gaan en welke prijs staat daar tegenover? Te gast is Mitra Nazar, oud-correspondent Turkije.

Presentatie: Laila Frank

Zeventien EU-landen, onder wie Nederland, willen uitstel van nieuwe Europese methaanregels. Methaan is een krachtig broeikasgas en verantwoordelijk voor een aanzienlijk deel van de wereldwijde uitstoot. Deze landen vrezen gevolgen voor de energievoorziening en de economie. Achter de schermen voeren de Verenigde Staten en de energiesector de druk op. Staat Europa voor een keuze tussen ambitieuze klimaatdoelen en betaalbare, zekere energie, juist nu geopolitieke spanningen in het Midden-Oosten opnieuw oplopen? We bespreken het met Europa-correspondent Anouk Boone en energie-expert Lucia van Geuns( HCSS).

(12:57) Noorse gevangenissen: straf of tweede kans?

Noorwegen heeft een van de laagste recidivecijfers ter wereld. De gevangenissen zijn kleinschalig en draaien niet alleen om straf, maar vooral om een succesvolle terugkeer in de samenleving. Gedetineerden zijn er geen nummer, maar worden benaderd als mensen. Hoe werkt dat in de praktijk? En houdt dit model stand nu ook Noorwegen moet bezuinigen? Verslaggever Ellen van den Berg bezocht twee gevangenissen en sprak met gedetineerden en medewerkers.

Presentatie: Sophie Derkzen.

De NAVO-top in Ankara is in volle gang en wereldleiders proberen Trump ervan te overtuigen dat NAVO-lidstaten grote stappen hebben gemaakt om te investeren in defensie. ‘Europa moet onafhankelijk worden van Amerika’, zo luidt de wens van zowel Europese landen als Amerika zelf. Tegelijkertijd is er alles aan gelegen om Trump voorlopig binnenboord te houden. Hoe zelfstandig is de Europese defensie en wat zijn de vooruitzichten? Met Bob Deen, directeur van Clingendael Instituut en defensie-expert Michelle Haas. 

(14:37) Staakt-het-vuren Iran VS over?

Vannacht vielen de Verenigde Staten ruim tachtig Iraanse doelen aan met luchtaanvallen. Ook zijn de sancties op de olie-export weer ingevoerd. Volgens de Amerikaanse president Trump is het staak-het-vuren over. Wat betekent deze nieuwe escalatie? We vragen het collega Midden-Oostenkenner Abdou Bouzerda.

Presentatie: Sophie Derkzen

Hamas zet stap terug in Gaza

Hamas wil na bijna twintig jaar het dagelijks bestuur van Gaza overdragen aan een Palestijnse technocratische commissie. Wat zit achter deze opvallende beslissing? We bespreken de politieke betekenis met islamoloog en Hamas-kenner Joas Wagemakers van de Universiteit Utrecht.

Le Pen voert 'geen campagne in enkelband'

De Franse rechter bepaalt vanmiddag of het verbod op verkiezingsdeelname voor de uiterst rechtse Marine Le Pen van kracht blijft. Haar radicaal-rechtse partij Rassemblement Nationaal doet het in de peilingen bijzonder goed. Wat zal de uitslag betekenen voor de politieke toekomst in Frankrijk, en voor de EU? Hierover spreken we met correspondent Eva Rammeloo en Frankrijkkenner Martin de Haan.

Presentatie: Sophie Derkzen

Oekraïne heeft te weinig munitie om Russische ballistische raketten te stoppen, schreef de Oekraïense president Volodymyr Zelensky vanmorgen op X na een dodelijke aanval op Kyiv. De NAVO-top in Ankara moet deze week stappen zetten om zijn luchtverdediging te versterken, vindt hij. Maar Oekraïne is bij de NAVO niet alleen maar de vragende partij. Het land heeft voor het bondgenootschap strategische technologie en ervaring in de aanbieding. We bespreken dat met correspondent Michiel Driebergen. 

(11:39) Chinashock 2.0: Nederland zet zich schrap
De Chinese economie dreigt de wereldmarkt te overspoelen met producten en innovatie, en Europa weet daar niet goed raad mee.  De afgelopen weken liepen handelsministers uit China en de EU elkaar de deur plat en deze week is ook onze eigen minister van Handel Sjoerd Sjoerdsma in China op handelsmissie. Wat staat er op het spel in de relatie tussen Europa en China? En welke keuzes moet Nederland maken? Daarover spreken we met hoogleraar Haroon Sheikh van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid.

Presentatie: Laila Frank.

Kleine noot:In deze uitzending wordt de massale export door China van zaken als elektrische auto’s, zonnepanelen en andere geavanceerde industriële producten onderdeel genoemd van de zogenaamde Chinashock 1.

Eigenlijk worden deze technologisch hoogwaardige producten doorgaans gezien als onderdeel van de zogenoemde Chinashock 2. 

De eerste Chinashock had vooral betrekking op de sterke toename van de export van arbeidsintensieve en relatief laagwaardige maakproducten, hoewel China ook toen al sommige technologisch complexere goederen exporteerde.

De Verenigde Staten vieren morgen 250 jaar onafhankelijkheid. Het was altijd reden voor een feestje, maar is dat nog zo? Wat is de stand van zaken in de VS onder Donald Trump en wat kunnen we van de komende 250 jaar verwachten? We bespreken het met drie gasten die een bijzondere fascinatie hebben voor de VS: Alain-Laurent Verbeke, hoogleraar in de rechtsgeleerdheid aan de KU Leuven en bijzonder hoogleraar aan de Harvard Law School, oud-correspondent Karlijn van Houwelingen én James Kennedy, historicus aan de Universiteit Utrecht. 

Presentatie: Chris Kijne.

De Board of Peace van president Trump gaat 'Hamas-vrije humanitaire zones' inrichten in Gaza, waar Palestijnen worden ondergebracht in kampen. Op de duizendste dag van de oorlog zou er sprake moeten zijn van een staakt-het-vuren. Maar de aanvallen gaan door en het Israëlische leger breidt met het verschuiven van de gele lijn zijn controle uit. Vormen deze 'humanitaire zones’ een stap op weg naar vrede, of eerder een manier om Palestijnen af te zonderen zodat de militaire expansie makkelijker door kan gaan? Daarover Erwin van Veen van Instituut Clingendael.

(10:29) De politiek achter aardbeving Venezuela

Na de dubbele aardbeving in Venezuela is het officiële dodental gestegen naar meer dan 2300. Intussen groeit de kritiek op de hulpverlening van de regering wegens late en minimale reactie. Oppositiegroepen in Venezuela willen morgen demonstreren tegen interim-president Delcy Rodriguez. Ze is dan een half jaar aan de macht en moet volgens de grondwet opstappen. Collega Edwin Koopman sprak met Venezolanen in de hoofdstad Caracas.

Presentatie: Sophie Derkzen.

Turkije maakt zich op voor de komende NAVO-top, die in hoofdstad Ankara gaat plaatsvinden. Daar wil president Erdogan een groot succes van maken, nu er veel lofzang is vanuit de EU en VS voor de Turkse defensie-inzet. Ondertussen gaat het land gebukt onder een arrestatiegolf en maken mensenrechtenorganisaties zich zorgen over toenemende repressie. Daarover collega en Turkijekenner Cevahir Varan.

(07:48) Gaat AfD voor het eerst regeren?

De uiterst rechtse AFD lijkt in de Duitse deelstaat Saksen-Anhalt een ongekende verkiezingswinst te zullen behalen. Zelfs een absolute meerderheid behoort tot de mogelijkheden. Daarmee groeit de kans dat de partij voor het eerst zal regeren. Wat betekent dit voor de Duitse deelstaat en de landelijke politiek? Daarover Duitslanddeskundige Marja Verburg, die net is teruggekeerd uit Saksen-Anhalt.

Presentatie Sophie Derkzen. 

En: repressie in Belarus en de strijd voor de vrijlating van politieke gevangenen.

(00:45) Lot van kanselier Merz hangt aan Volkswagen
Een nieuwe klap voor de Duitse auto-industrie: bij Volkswagen dreigen 100.000 ontslagen en sluiting van vier fabrieken. De Duitse regering zegt alles te zullen doen om de fabrieken open te houden, maar is dat wel mogelijk? En wat betekent dit voor de toch al erg wankele positie van bondskanselier Friedrich Merz? Daarover Duitslandverslaggever bij de VRT Jeroen Reygaert.

(09:40) Terug naar de KGB-cel
De Belarussische president Aleksandr Loekasjenka liet het afgelopen jaar tientallen politieke gevangenen vrij na onderhandelingen met de regering-Trump. Tegelijkertijd zitten nog altijd honderden Belarussen vast om politieke redenen. Onze verslaggever Michiel Driebergen bezocht in Vilnius het voormalige KGB-gevangeniscomplex, dat nu een museum is. Samen met oud-politiek gevangene Sergej Sparisj, die vorig jaar vrijkwam, sprak hij over repressie in Belarus en de strijd voor de vrijlating van achtergebleven gevangenen.

(16:24) Oeganda's nieuwe dictator
De belangrijkste onafhankelijke media van Oeganda werden dit weekend op last van legerchef Muhoozi  uit de lucht gehaald. Eerder werden al oppositieleden en journalisten opgepakt. De zoon van de huidige president Yoweri Museveni lijkt zijn macht razendsnel uit te bouwen, terwijl de vrees groeit dat Oeganda afstevent op een dynastieke machtsoverdracht. We bespreken het met Oeganda-kenner Kristof Titeca van de Universiteit Antwerpen.

Presentatie: Laila Frank

Ruim een miljoen migranten hebben zich gemeld voor een werkvergunning in Spanje. De Spaanse regering voert hiervoor vaker campagne, maar de toeloop lijkt dit jaar groter dan ooit. Tegelijkertijd is er ook meer kritiek van rechtse partijen. Wat betekent dit voor Spanje en blijft dit beleid nog staan. Daarover Sven Tuytens, Spanje-correspondent van de VRT. 

(13:23) Heksenjacht op migranten in Zuid-Afrika

In Zuid-Afrika bereikt een golf van xenofobie een kookpunt. De groeiende antimigratiebeweging March and March heeft migranten een ultimatum gesteld: vóór 30 juni moeten zij allemaal het land verlaten. De angst onder de migranten neemt toe, en wordt versterkt doordat de vijandigheid diepgeworteld is binnen de Zuid-Afrikaanse instituties. Wat zegt deze geweldsgolf over de politieke en economische situatie in het land? We bespreken het met correspondent Hugo Boogaerdt.

Presentatie door: Laila Frank

Wat begon als een vroege zomerpiek is uitgegroeid tot de zwaarste en meest wijdverspreide hittegolf ooit gemeten in Europa. En volgens wetenschappers is dat allesbehalve toeval: Europa warmt sneller op dan welk ander continent ook, en onderzoek stelt dat de klimaatverandering de hittegolf 2°C tot 4°C erger maakt. Bevinden we ons in een nieuw normaal? We bespreken het met meteoroloog Helga van Leur.

(7:34) Oost-Azië als voorbeeld

Het zou goed zijn als wij Europeanen onze Amerikaanse bril eens afzetten, en opletten wat er gebeurt in landen als Zuid-Korea, Japan en Taiwan, schrijven Korea-expert Remco Breuker en sinoloog en japanoloog Casper Wits van de Universiteit Leiden in hun nieuwe boek De kracht van de middenmacht. De drie landen zijn niet alleen van waarde als stabiele partners, maar ook als voorbeelden van hoe je een democratie in stand houdt, zelfs tegen de klippen op.  

Presentatie: Sophie Derkzen. 

In Venezuela is de noodtoestand uitgeroepen na twee zeer zware aardbevingen. Gevreesd wordt voor duizenden doden. De ramp komt bovenop de problemen die Venezuela al kende. De economie van het land ligt in duigen en dat geldt ook voor de medische voorzieningen. Wat staat Venezuela te wachten? In de studio collega en Venezuela-kenner Edwin Koopman.

(09:38) Netanyahu in politieke spagaat

Premier Netanyahu staat van twee kanten onder druk: aan de ene kant wil machtige bondgenoot Amerika niet dat het vredesproces met Iran wordt verstoord door Israëls oorlog in Libanon, aan de andere kant verwacht de Israëlische bevolking dat aan de dreiging van Hezbollah een einde wordt gemaakt. Welke koers zal Netanyahu varen en welke rol spelen de komende Israëlische verkiezingen in het najaar hierin? Daarover Gilad Perez, journalist in Israël en Palestijnse gebieden en Erella Grassiani, Israël-kenner en onderzoeker aan Universiteit van Amsterdam.

Presentatie: Sophie Derkzen

En: Tsjechische president sleept eigen regering voor de rechter

(00:39) Trump krijgt weerstand uit eigen partij

Donald Trump staat bekend om zijn ijzeren greep op de Republikeinse Partij. Maar juist nu komt het verzet uit onverwachte hoek: zijn eigen senatoren. Republikeinen stemden samen met Democraten voor een voorstel dat Trumps militaire bevoegdheden rond Iran moet beperken. Ook zijn omstreden Save America Act stuit op groeiende weerstand binnen de partij. We bespreken het met oud-VRT-Amerikacorrespondent Björn Soenens.

(08:45) Grondstoffenkoorts in Frankrijk botst met natuurbehoud

Voor elektrische auto's, batterijen en de energietransitie heeft Europa enorme hoeveelheden lithium nodig. En dus klinkt in Brussel steeds luider de roep: haal die grondstoffen uit eigen bodem. Frankrijk geeft alvast het voorbeeld met plannen voor een grote lithiummijn. Maar die plannen stuiten op weerstand. Want hoever wil Europa gaan om minder afhankelijk te worden van China? En welke prijs zijn omwonenden bereid daarvoor te betalen? Eva Rammeloo bezocht de plek waar de mijn moet verrijzen.

(17:53) President sleept eigen regering voor de rechter

De Tsjechische president Petr Pavel stapt naar de rechter omdat premier Andrej Babiš hem niet wil meenemen naar de Navo-top in Ankara. Achter de ruzie schuilt een bredere strijd over defensie, Oekraïne en de Europese koers van Tsjechië. Daarover NRC-correspondent Mark Middel. 

Presentatie: Sophie Derkzen.

Deze week loopt het ultimatum af van president Zelensky aan buurland Belarus, om signaalversterkers weg te halen die voor Russische drones worden gebruikt. "Als Loekasjenko het niet doet, doen wij het", waren de ondubbelzinnige woorden. En dat Oekraïne tot veel in staat is, laten ze momenteel zien met hun aanvallen op de Krim. Daarover Belarus-kenner Franka Hummels en Oekraïne-correspondent Michiel Driebergen.

(13:41) Amerikaans Hooggerechtshof onder zware druk
Het Amerikaanse Hooggerechtshof staat aan de vooravond van een reeks ingrijpende uitspraken. Eén van de meest gevoelige zaken draait om het beperken van het staatsburgerschap op basis van geboorte, een kwestie die diep ingrijpt in de Amerikaanse identiteit. Tegelijkertijd voert Trump de druk op, en dreigt een directe botsing met het hoogste rechtscollege van het land. Wat zegt deze spanning over de scheiding der machten in de VS? We bespreken het met voormalig Amerika-correspondent Karlijn van Houwelingen.

Presentatie: Sophie Derkzen

Keir Starmer stapt op als Britse premier. Daarmee stevent het Verenigd Koninkrijk af op zijn zevende regeringsleider sinds de Brexit tien jaar geleden. Klaar om hem op te volgen staat Andy Burnham, de populaire burgemeester van Manchester. Maar lost het vertrek van Starmer de problemen op, of staat de volgende premier tegenover dezelfde problemen? Die volgens velen zijn opgezadeld door tien jaar Brexit. We vragen het correspondent Anne Saenen en VK-kenner Casper Kirkels.

(13:10) Ook Colombia gaat voor radicaal rechts

De presidentsverkiezingen in Colombia zijn gewonnen door de radicaal rechtse Abelardo de la Espriella. Daarmee gaat Colombia mee in een golf van rechts tot extreem-rechtse populisten leiders die de afgelopen tijd in de regio aan de macht zijn gekomen. Wat is daarvan de oorzaak en wat is de invloed van Trump? We vragen het collega en Latijns Amerika redacteur Edwin Koopman.

Presentatie door: Nadia Moussaid

De macht van AI-giganten explodeert. Ook kruipen ze steeds dichter tegen de macht aan. Dat zien we met name in de Verenigde Staten, waar Trump zich omringt door allerlei ‘techbro’s’, maar ook tijdens de afgelopen G7-top toen deze miljardairs aan dezelfde tafel werden gezet als de zeven staatshoofden. Hoe moet Europa zich verhouden tot deze wapenwedloop, en wat zijn de risico’s van deze alsmaar groter wordende industrie? Dat bespreken we met professor en oud-minister Robbert Dijkgraaf en hoogleraar Felienne Hermans.

Presentatie: Sophie Derkzen

De Verenigde Naties en een groep landen, waaronder Nederland, waarschuwen voor nieuwe wreedheden en ernstige internationale misdaden in en rond de cruciale stad El Obeid, in Soedan. Er wordt gevreesd voor een herhaling van het Al-Fasher-scenario, waar vorig jaar in slechts een paar weken tijd tienduizenden doden vielen. Wat is er nodig om het geweld in deze oorlog te stoppen? Hierover collega-redacteur Noëlle Habraken, die de situatie op de voet volgt.

(10:09) Libanon op nieuwe breuklijn

Het voorlopig akkoord tussen VS en Iran moet ook een einde brengen aan het geweld in Libanon. Israël geeft daar geen gehoor aan en voert zware aanvallen uit. Wat betekenen deze ontwikkelingen voor Libanon en hoe gaat Hezbollah zich opstellen? We vragen het Libanonkenner Fernande van Tets.

Presentatie: Laila Frank.

De VS en Iran gaan de komende zestig dagen onderhandelen over een vredesakkoord. Maar wat gaat er precies veranderen rondom de Straat van Hormuz? Iran en Oman krijgen een ‘administratieve rol’ in het beheer ervan, maar dat was voor deze oorlog niet zo. Moet de scheepvaart daarvoor dan ook iets gaan betalen? Volgens Koen Aartsma van Clingendael zou dat neerkomen op tolheffing. En correspondent Judith Spiegel in Koeweit over de verdere gevolgen van de deal voor de Golfregio.

(13:53)Nieuwe uitdager Starmer klopt op deur 

Alle Britse ogen zijn vandaag gericht op het kleine Engelse district Makerfield. Als daar bij de lokale verkiezingen vandaag Labour-kandidaat Andy Burnham wint, kan hij vanuit het parlement premier Keir Starmer als partijleider uitdagen tot een leiderschapsstrijd. Maar de uitkomst van de verkiezingen vandaag is nog verre van zeker: de Reform-kandidaat zit Burnham namelijk op de hielen. Te gast hierover is politicoloog Casper Kirkels van de Radboud Universiteit.

Presentatie: Nadia Moussaid

Vandaag zijn de belangrijkste punten uit het akkoord tussen de VS en Iran uitgelekt. Persbureau Bloomberg meldt dat er minstens 300 miljard dollar naar Teheran zou gaan. Dat terwijl een regimewissel in Iran oorspronkelijk de inzet van de VS was. Hoe komt het regime uit deze oorlog en wat betekent dat voor de Iraanse bevolking? We vragen het collega Midden-Oostenkenner Abdou Bouzerde en Iraanse Nederlander Matin Abbasi.

(12:59) Mensensmokkel verlegt zich naar Oost-Afrika

Bij mensensmokkel wordt vaak gedacht aan de Middellandse Zee en Noord-Afrikaanse landen als Libië. Maar hoogleraar Mirjam van Reisen van de Universiteit Tilburg ziet dat netwerken van mensenhandelaren ook steeds actiever zijn in Oost-Afrika. Daar worden migranten al vroeg uitgebuit, gekidnapt en onder druk gezet. Wat vertelt deze ontwikkeling ons over de strijd tegen mensensmokkel, die ook voor Europa een belangrijke prioriteit is?

Presentatie: Nadia Moussaid

Op een geopolitiek beladen moment komen de zeven grootste westerse economieën ter wereld samen in Frankrijk. De G7 zal gedomineerd worden door gesprekken over de Straat van Hormuz, maar ook andere grote vraagstukken liggen voor. Zoals: hoe moet het Westen zich verhouden tot China's economie? De onderlinge verhoudingen zullen getest worden deze dagen. Daarover geopolitiek analist Michel Don Michaloliákos van het Haagsch Instituut GeopolitiekNu en arabist Leo Kwarten.

(15:24) Stemmen uit: 1000 dagen Gaza

In de schaduw van de oorlog tussen Israël en Iran en de spanningen in Libanon is de aandacht voor Gaza grotendeels verdwenen. Hoewel er officieel al maanden een staakt-het-vuren geldt, duren de blokkade, de humanitaire crisis en het Israëlische geweld voort. Hoe vergaat het de mensen in de Gazastrook? Collega's Noëlle Habraken en Edwin Koopman hielden de afgelopen maanden contact met Gazanen en tekenden hun getuigenissen op.

Presentatie: Laila Frank

Na weken van diplomatiek gesteggel, lijken de VS en Iran een eerste echte stap te zetten tot een akkoord. Wat betekent dit en gaat het voor een doorbraak zorgen? We bespreken het met historicus en Irankenner Peyman Jafarien Amerikakenner Casper Thomas van de Groene Amsterdammer.

(14:43) Aanval op iconisch klooster Oekraïne

In de Oekraïense hoofdstad Kyiv is een kathedraal van het iconische Holenklooster zondagnacht zwaar beschadigd geraakt bij Russische raketaanvallen. Het is niet het enige iconische gebouw dat Rusland vannacht onder vuur nam: ook een museum en beroemd theater werden geraakt. In Oekraïne rijst nu de vraag: is Rusland uit op de vernietiging van de culturele identiteit van Oekraïne? Daarover correspondent Michiel Driebergen.

Presentatie door Chris Kijne

Het gevecht om de straat van Hormuz is na 107 dagen oorlog nog niet klaar, maar wij kijken alvast naar een heel ander scenario. Stel dat Taiwan in Chinese handen zou vallen. Wat zouden dan gevolgen zijn voor Taiwan zelf, ons, en voor de wereldeconomie? Daar spreken we over met Ruben Terlou, net terug uit Taiwan, en Oost-Azië-kenner Casper Wits.

Presentatie: Bram Vermeulen

De Bundibugyo-variant van ebola blijft zich verder verspreiden in de Democratische Republiek Congo. Onderzoekers waarschuwen dat de epidemie zeker nog niet op de piek zit, en voor deze variant bestaan geen medicijnen of vaccins. Maar daarin komt misschien snel verandering. Dat zegt infectioloog aan het Instituut voor Tropische Geneeskunde Laurens Liesenborghs, die in Oost-Congo is voor onderzoek naar een behandeling. 

(11:37) ICE taferelen in Europa

Meer huiszoekingen, minder bescherming: het nieuwe Europese migratiebeleid geeft lidstaten de ruimte om harder op te treden tegen ongedocumenteerden. NGO’s vrezen voor taferelen die doen denken aan de Amerikaanse immigratiedienst ICE. Het is een voorbeeld van het steeds verder verhardende denken over asiel en migratie, zegt Flor Didden. Hij is migratie-expert en schreef het boek Bel me als je daar bent, over de verschuiving van het Europese beleid in de laatste tien jaar. 

Presentatie door Sophie Derkzen

In Franstalig België wordt al maanden actiegevoerd tegen ingrijpende bezuinigingen in het onderwijs. Demonstranten werden hardhandig neergeslagen met waterkanonnen en traangas. Sommige scholen liggen inmiddels volledig stil, waardoor leerlingen geen examens kunnen afleggen. Komende zondag worden opnieuw grote protesten verwacht in Brussel. Waarom is het verzet tegen de maatregelen zo hoog opgelopen, en wat zegt het over de politieke situatie in België? Te gast is journalist en hoofdcommentator van De Morgen Bart Eeckhout. 

(14:02)Frontlinie: Moord op journalisten Libanon

Hoe kun je als journalist verslag doen van een oorlog als je zelf doelwit bent? Ondanks afspraken over een staakt-het-vuren blijft Israël grote delen van buurland Libanon bestoken om Hezbollah te bestrijden. Maar daarbij heeft het Israëlische leger het niet alleen gemunt op Hezbollah-strijders. Ook lokale en internationale journalisten, die proberen verslag te doen van de oorlog, zijn doelwit. Dat ervaart verslaggever Bram Vermeulen aan den lijve als hij voor Frontline naar Zuid-Libanon reist. Voor Bureau Buitenland hield hij een dagboek bij, gemonteerd tot reportage door collega-redacteur Edwin Koopman.

Presentatie: Sophie Derkzen.

En: het einde van een Palestijns dorp

De balanceer-act van Iran en de VS

Het is opnieuw raak tussen de VS en Iran. De Amerikanen hebben luchtaanvallen uitgevoerd op Iran, als vergelding voor de helikopter-crash waar Iran achter zou zitten. Als reactie daarop voert Iran op haar beurt weer aanvallen uit op Amerikaanse bases in Bahrein, Koeweit en Jordanië. Komen Iran en VS in een nieuwe geweldsspiraal die het einde van het staakt-het-vuren betekent? En doet Israël? We vragen het arabist Leo Kwarten.

(09:05) Elke dag protest in Woodstock, Vermont

Komend weekend zijn er in de VS, als Trump 80 jaar wordt, weer 'No Kings’-protesten gepland. Maar in het plaatsje Woodstock, in Vermont gaat een groepje bewoners al bijna 500 dagen achter elkaar de straat op om te demonstreren tegen het beleid van president Trump. Collega Laila Frank nam er een kijkje en maakte een reportage.

(15:23) Het einde van een Palestijns dorp

Op de Westelijke Jordaanoever treden kolonisten steeds gewelddadiger op. Het gaat niet om een paar rotte appels, schrijft Amnesty International in een nieuw rapport, maar om een door de staat gesteund patroon van etnische zuivering. Zo kan het gebeuren dat hele dorpen volledig verdwijnen, zoals de Bedoeïenengemeenschap Zanuta. Daarover Dagmar Oudshoorn, directeur van Amnesty International Nederland.

Presentatie: Nadia Moussaid

Israël bombardeert Tyrus vlak nadat het alle bewoners heeft opgeroepen de Libanese stad per direct te verlaten. Ook de voorheen veilige christelijke wijken worden daarbij niet langer ontzien. Dit komt bovenop het nieuws dat Israël en Iran tijdelijk hebben afgesproken elkaar niet aan te vallen. Met meer dan een miljoen ontheemden in Libanon, rijst de vraag: welke veilige opties hebben de Libanezen nog? Daarover correspondent Tara Kenkhuis vanuit Libanon. 

(08:53) Duitsland en Nederland; goede buren? 

Vandaag brengt de Duitse bondspresident Frank-Walter Steinmeier een bezoek aan Nederland. Het is eerste officiële Duitse staatsbezoek in bijna twintig jaar. Duitsland en Nederland zijn goede buren, maar goed met je buur omgaan is niet altijd makkelijk als de wereld om je heen razendsnel verandert, schrijven historici Marja Verburg en Jacco Pekelder, verbonden aan het Duitsland Instituut, in hun nieuwe boek Nabuurschap onder druk. Wat is ervoor nodig om samen verder te komen? 

Presentatie: Chris Kijne

Hoeveel is er nog over van het staakt-het-vuren tussen Iran en Israël? Dat is de vraag nu raketten weer over en weer geschoten worden. Nadat Iran besloot het noorden van Israël aan te vallen, heeft vannacht het Israëlische leger ook tegenaanvallen uitgevoerd. Waarom laait het conflict nú op, en hoe moeten de partijen hieruit komen? We vragen het aan defensiedeskundige van de VRT Jens Franssen, en Iran-kenner Peyman Jafari.

(14:25) Peru stevent af op linkse overwinning

Peru stevent af op een nipte overwinning van de linkse kandidaat Roberto Sánchez. Hij is daarmee een dissonant in de conservatieve tendens in Latijns-Amerika. De Peruaanse politiek is al jaren een chaos: Sánchez wordt de negende president in tien jaar, en zijn zege is allesbehalve een garantie dat het nu stabieler wordt. We spreken erover met correspondent ter plaatse Noah Moeys en Peru-kenner Eva Willems van de Universiteit Gent.

Presentatie: Sophie Derkzen

Oekraïne-verslaggever Michiel Driebergen is net terug uit Oekraïne. Het land wist de afgelopen tijd weer terrein van Rusland te winnen en rake klappen ver voorbij de Russische grens uit te delen. Hoe staan de Oekraïners zelf in de wedstrijd?

(09:15) Slagveld in de ruimte

Wat hangt er allemaal boven ons hoofd? Deze week bedreigde Rusland Westerse satellieten die cruciaal zijn voor Oekraïne. Ligt het slagveld van de toekomst in de ruimte? We vragen het hoogleraar ruimtevaartrecht Frans von der Dunk en ruimtevaartingenieur Liam Pieters.

Presentatie: Sophie Derksen.

Terwijl Zelensky Poetin uitnodigt voor directe onderhandelingen, speelt zich dichtbij de frontlinie een stil drama af. De stad Kramatorsk, het laatste Oekraïense bolwerk in de Donbas, wordt dagelijks bestookt met drones en raketten. Bewoners trekken weg waardoor de stad langzaam verandert in een militaire vesting. Een reportage van Michiel Driebergen uit Kramatorsk.

(15:57)Xi reist naar Pyongyang

Maandag reist de Chinese president Xi Jinping af naar Noord-Korea voor een tweedaags staatsbezoek, zijn eerste buitenlandse reis van het jaar, en zijn eerste bezoek aan Noord-Korea sinds zeven jaar. De geopolitieke spanning in Noordoost-Azië loopt op. En gisteren onthulde Noord-Korea ook nog een nieuwe faciliteit voor kernbomproductie. Wat maakt deze ontmoeting zo urgent? We spreken met Remco Breuker, Noordoost-Azië expert aan de Universiteit Leiden.

Presentatie door Nadia Moussaid

De EU lijkt vaart te maken met uitbreiding. Morgen reist een hoge Europese delegatie af naar de Westelijke Balkan-top in Montenegro met een heldere boodschap: toetreding tot de Europese Unie is een reële mogelijkheid. Maar hoe ver zijn de kandidaat-lidstaten echt? En waarom lijkt Brussel nu haast te hebben? We bespreken het met correspondent Tijn Sadée.

(12.22) Armenië: meer EU of Rusland?

Komende zondag zijn er parlementsverkiezingen in Armenië. De verkiezingen komen op een moment dat het land klem zit tussen regionale spelers als Rusland, Azerbeidzjan en Turkije. Armenië staat voor de vraag: meer EU of Rusland? Armenië-expert Marina Ohanjanyan van Instituut Clingendael legt uit wat daarbij op het spel staat.

Presentatie: Nadia Moussaid.

De kakkerlakkenpartij: zo heet de razend populaire Indiase beweging die jongeren oproept om komende zaterdag massaal de straat op te gaan en het aftreden van een minister te eisen. Wat begon als een satirische campagne lijkt te veranderen in een reëel platform voor jongeren die genoeg hebben van de hoge werkeloosheid en de corruptie in het land. Hebben zij een kans van slagen? Daarover voormalig correspondent Aletta André. 

(11:19) Zelensky en oppositieleider Belarus zoeken toenadering

Lang moesten ze weinig van elkaar weten, maar nu de Oekraïense president Zelensky opnieuw een reële Russische dreiging vanuit Belarus ontwaart, haalt hij toch de banden aan met de Belarussische oppositieleider Svetlana Tichanovskaja. Onlangs was Tichanovskaja op bezoek in Kyiv, waar ze onder meer een diplomatieke post van haar ‘regering’ opende. Wat betekent deze draai vanuit Oekraïne voor het verloop van de oorlog, en welke rol speelt Belarus voor de veiligheid van Europa? Aan tafel journalist Franka Hummels, die Tichanovskaja hierover zelf sprak.

Presentatie: Nadia Moussaid. 

Nu de oorlog in Libanon met de dag escaleert, trekt Iran een rode lijn. De onderhandelingen met de VS worden opgeschort, zolang Israël het offensief in Libanon voortzet. Hoe belangrijk is Hezbollah voor Teheran? En wat wordt het eindspel van Hezbollah? We vragen het collega Midden-Oostenkenner Abdou Bouzerda. 

(14:29) Stille milieuramp door Iran-oorlog

Terwijl de wereld met argusogen naar de raketten in de Iran-oorlog kijkt, speelt zich in de Perzische Golf een onzichtbare ramp af. Gezonken schepen lekken olie en ontziltingsinstallaties lopen risico. Met grote gevolgen voor ecosystemen, dier en mens. Bij ons Wim Zwijnenburg, die voor de VN grootschalig onderzoek doet naar de milieugevolgen van het conflict in het Midden-Oosten.

Presentatie: Sophie Derkzen

De spanningen lopen hoog op in de Amerikaanse Staat New Jersey. Dat is het toneel van grootschalige protesten tegen detentiecentra van de Amerikaanse immigratiedienst ICE. Er komen steeds meer verhalen naar buiten over de inhumane toestanden in die detentiecentra, zodanig dat de immigranten in hongerstaking zijn gegaan. Collega-presentator en Amerikakenner Laila Frank was ter plekke.

(11:32) Trumps vizier op Mexico
De Amerikaanse president Donald Trump versterkt zijn greep op Latijns-Amerika. Naast de invasie in Venezuela en de olieblokkade van Cuba verhoogt hij in snel tempo de druk op buurland Mexico, vooral als het gaat om de strijd tegen drugs. De CIA voert in toenemende mate acties uit tegen drugskartels, en het Amerikaanse OM vervolgt Mexicaanse politici wegens drugsactiviteiten. Over de gespannen relaties tussen de twee landen praten we met emeritus hoogleraar en Mexico-kenner Wil Pansters.

Presentatie: Sophie Derkzen

Nina Jurna over de populistische leiders in Latijns-Amerika, die met mega-gevangenissen de steun van het volk én van Trump voor zich proberen te winnen. En Abdou Bouzerda met het laatste nieuws over de oorlog in Libanon en Iran.

Presentatie: Bram Vermeulen

De VPRO bestaat honderd jaar, en wij van het buitenland vieren dat met u door een terugblik op onze mooiste omzwervingen. En dat waren er nogal wat.

In aanvulling op onze reguliere aflevering hier een reportage die Chris Kijne maakte in Kazachstan, in 1993.

De VPRO bestaat honderd jaar, en wij van het buitenland vieren dat met u door een terugblik op onze mooiste omzwervingen. En dat waren er nogal wat.

In aanvulling op onze reguliere aflevering hier een reportage die Djoeke Veeninga maakte in Ayodhya, India, in 1989. 

De VPRO bestaat honderd jaar, en wij van het buitenland vieren dat met u door een terugblik op onze mooiste omzwervingen. En dat waren er nogal wat.
Onze gasten vandaag zijn VPRO-veteranen Djoeke Veeninga, grande dame de buitenlandjournalistiek op de radio en Hans Simonse, die eindredacteur was van de reisseries. 

Met feestelijke presentatie van Sophie Derkzen. 

Israël voert een offensief in de stad Tyre, een grote stad in Libanon, twee uur na een evacuatiebevel. Maar ook Hezbollah bestookt Israël met, voor hun, nieuwe drones. Hoe stevig zit Hezbollah nog in Libanon? Daarover Fernande van Tets, Libanon-kenner.

(10:21)De moorden van Poetin

Vladimir Poetin is al 20 jaar aan de macht in Rusland. Gedurende zijn carrière zijn tegenstanders om het leven gebracht. Journalist en Rusland-kenner Helga Salemon schreef het boek "Poetins Rusland in vijf moorden". Daarin beschrijft ze de meest geruchtmakende moordzaken, wie ze uitvoerden en hoe er opdracht voor werd gegeven. We spreken Salemon over haar boek in het licht van de positie van Rusland en Poetin op dit moment. 

Presentatie: Sophie Derkzen

Een van de belangrijkste verkiezingsbeloftes van de nieuwe Hongaarse premier Peter Magyar, was het vrij krijgen van de 10 miljard aan bevroren Europese tegoeden. Deze week hoopt Magyar dat voor elkaar te krijgen, maar in Brussel zijn ook zorgen over het te snel uitkeren van het geld. In eigen land werkt Magyar intussen razendsnel aan het hervormen van het politieke systeem, ziet correspondent Mark Middel van NRC.

(10:46) De Colombiaanse Trump 

Colombia telt af naar de presidentsverkiezingen komende zondag. Colombia was altijd de belangrijkste bondgenoot van de Verenigde Staten in Zuid-Amerika. Die liefde is met Donald Trump flink bekoeld, maar kan weer terugkeren, want een "Colombiaanse Trump" stijgt snel in de peilingen. De kans is groot dat hij door zal gaan naar de tweede ronde in juni. Volkskrantjournalist Robert-Jan Friele schreef eerder een boek over de Colombiaanse politiek én was tijdens de campagnes in Colombia. Vandaag is hij te gast in de studio. 

Presentatie: Sophie Derkzen. 

De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) spreekt van een internationale noodsituatie: de zeldzame en veelbesproken ebolavariant verspreidt zich razendsnel in Centraal-Afrika. Omdat er geen effectief medicijn beschikbaar is, zijn preventie en het indammen van verdere verspreiding cruciaal. Tegelijkertijd wordt hulpverlening bemoeilijkt door aanvallen op hulpverleners én internationale bezuinigingen op noodhulp. Wat is er nodig? We spreken erover met veldepidemioloog Amrish Baidjoe.

(10:42) Europese midden trekt op met uiterst rechts

De weg lijkt vrij te liggen voor een nieuwe Europese migratiedeal met streng terugkeerbeleid voor uitgewezen asielzoekers. De koers wordt medebepaald door de partijen op de uiterst rechtse flank, die ook in het Europees parlement hun invloed zien groeien. Middenpartijen blijken achter de schermen steeds meer met hen samen te werken, ondanks de bezwaren die in landelijke politiek spelen. Daarover EU-correspondent Rik Rutten en directeur van Justice for Prosperity Jelle Postma. 

Presentatie: Sophie Derkzen

Komt er een nieuwe deal tussen de VS en Iran, of stevenen beide landen juist opnieuw af op escalatie? Terwijl Donald Trump zegt dat er “geen haast” is bij een akkoord, benadrukt Teheran dat een deal allerminst dichtbij is. Achter de schermen wordt wél stevig onderhandeld over sanctieverlichting, uranium en de Straat van Hormuz, maar beide partijen blijven elkaar wantrouwen. Aan arabist Leo Kwarten vragen we hoe dicht bij een eventuele overeenkomst we zijn. 

(13:05) Pizza’s met een missie 

Autistische jongeren belanden vaak buiten de arbeidsmarkt, vindt de Italiaanse ondernemer Nicola Acampora. Daarom begon hij in Monza PizzAut: een restaurant waar mensen met autisme werken. Het concept slaat aan. Inmiddels runt Acampora twee populaire restaurants die altijd vol zitten. Correspondent Angelo van Schaik ging langs in Monza — om de pizza’s te proeven én te zien hoe een simpel idee uitgroeide tot een sociaal experiment.

Presentatie: Nadia Moussaid

Wat betekent de zwakte van het midden voor Europa? Starmer, Merz en Macron zijn ongekend impopulair en radicaal rechts staat handenwrijvend in de coulissen. Daarover politicoloog Catherine de Vries.

En: is Cuba het volgende land dat ten prooi valt aan de grillen van Trump? Edwin Koopman praat ons bij over de Amerikaanse plannen met Cuba.

Presentatie: Sophie Derkzen

Een omstreden rechterlijke uitspraak zet de Turkse democratie verder onder druk. De leider van de grootste oppositiepartij moet opstappen. Het is een zware klap voor de partij die juist sterk stijgt in de peilingen. Voor velen lijkt de hoop te vervliegen op een Hongaars scenario, waarin een zittende autoritaire machthebber via verkiezingen kan worden verslagen. De vraag dringt op: schuift Turkije steeds verder richting het Russische model? Daarover NRC-correspondent Suzan Yücel en Turkijekenner Cevahir Varan.

 
(12.30) Bolle Jos houdt lokale journalisten in zijn greep

De onthullingen over de nauwe banden tussen Nederlands meest gezochte drugscrimineel Bolle Jos en de Sierra Leoonse overheid wonnen dit jaar de hoogste journalistieke onderscheiding; de Tegel. Maar niet overal is het feest, het blootleggen van die feiten heeft grote gevolgen. Lokale journalisten krijgen te maken met intimidatie en moeten vrezen voor hun veiligheid. Hoe vlieg je om met dit dilemma? Daarover spreken we met prijswinnend journalist David Davidson, en Thomas Bruning, secretaris van de Nederlandse Vereniging van Journalisten.

Presentatie: Nadia Moussaid.

In Zweden zijn de buitenlandministers van de Navo-landen bijeen. Ook de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio is erbij. Het bondgenootschap staat onder grote druk, niet in de laatste plaats vanwege de oorlog in Iran. Klopt het dat de Israëlische premier Netanyahu de strijd weer wil hervatten, maar president Trump op de rem trapt? Voor Europa staat er veel op het spel als de Straat van Hormuz gesloten blijft, maar de Amerikanen zijn op hun beurt ontevreden over het uitblijven van Europese steun. Defensiespecialist Jens Franssen doet verslag. 

(11:52) VS jaagt Castro stuipen op het lijf

De Cubaanse leider Raul Castro wordt vervolgd door de Amerikaanse justitie wegens het neerhalen van Amerikaanse vliegtuigjes in 1996. Daarbij kwamen vier mensen om het leven. De aanklacht is bedoeld om de Cubanen te dwingen tot hervormingen. De boodschap: de Cubaanse leider wacht hetzelfde lot als Nicolás Maduro, die in januari na een invasie werd meegenomen naar de VS. We bekijken de situatie met collega en Cubakenner Edwin Koopman.

Presentatie Nadia Moussaid.