Dwa Kilo Mózgu

Kochani, założyliśmy Patronite! Jeśli macie ochotę i możliwość wesprzeć nas w tworzeniu tego podcaściku, będziemy ogromnie wdzięczni: https://patronite.pl/dwakilomozgu

Tymczasem dzisiaj bierzemy na warsztat nagrody Ig Nobel, które wyróżniają prace naukowe, które w pierwszym odruchu śmieszą, ale w drugim skłaniają do myślenia! Zapraszamy was dlatego na lekki i absurdalny odcinek, w którym rozmawiamy m.in o:

Zapraszamy do słuchania!

Odnośniki do wszystkich prac, które dzisiaj omawiamy, znajdziecie na stronie Ig Nobli: https://improbable.com/ig/winners/#ig2026

📣 Odpaliliśmy Patronite: https://patronite.pl/dwakilomozgu 📣Jeśli macie ochotę i możliwość wesprzeć nas i nasz mały podcaścik w procesie stawania się wielkim, potężnym PODCAŚCIDŁEM, dołączajcie!

Tymczasem w dzisiejszym odcinku zapraszamy na dyskusję o spaniu! Bardzo możliwe, że i wy obudziliście się dzisiaj niewyspani, dlatego bierzemy na tapet:

- statystyki snu w naszym kraju: dlaczego Polacy nagminnie nie dosypiają?

- koszmary o pełnym pęcherzu: czy sen o pójściu do toalety może skończyć się łóżkową katastrofą?

- sztukę spania: sprawdzamy, jakie są sposoby na najlepsze regeneracyjne drzemki i najbardziej odżywcze spanka nocne.

Dzisiaj (wyjątkowo!) można ziewać w trakcie słuchania!

Zapraszamy i życzymy słodkich snów!

źródła:

książka „Dlaczego śpimy” Matthew Walker

araport „Sen, seks i smartfony” | Gemius

The Impact of Sleep: From Ancient Rituals to Modern Challenges

kwestionariusz Ru-SATED

Imbalanced sleep increases mortality risk by 14–34%: a meta‐analysis

Suppression of sleepiness in drivers: Combination of caffeine with a short nap

Light exposure during sleep impairs cardiometabolic function

Association of Exposure to Artificial Light at Night While Sleeping With Risk of Obesity in Women

The importance of sleep regularity: a consensus statement of the National Sleep Foundation sleep timing and variability panel

Kochani, dzisiaj wietrzymy głowy i przedstawiamy najbardziej kontrowersyjne, bezkompromisowe, GORĄCE opinie - zarówno nasze, jak i Wasze! Zapraszamy do wbijania kija w mrowisko i przejścia przez własne katharsis w komentarzach! 

Zapraszamy do słuchania (póki jeszcze możecie, iykyk) i dajcie znać, co wam leży dziś na sercu! 

źródła:

Nadmierne spożycie soli, cukru i tłuszczu zagraża zdrowiu - prof. dr hab. n. med. Longina Kłosiewicz-Latoszek

Spontaneous Physical Activity Defends Against Obesity Catherine M. Kotz, Claudio E. Perez-Leighton, Jennifer A. Teske, Charles J. Billington 

Ever-bigger? Car size at a crossroads. Increasing car size, and its impacts on urban space, road safety and resource use 

Prevalence and global estimates of unsafe listening practices in adolescents and young adults: a systematic review and meta-analysis - Lauren K Dillard, Malachi Ochieng Arunda, Lucero Lopez-Perez, Ricardo X Martinez, Lucía Jiménez, Shelly Chadha

Kochani, nadszedł wielki dzień dla naszego podcaściku! Oto pierwsza w historii #współpracareklamowa!!! Partnerem dzisiejszego odcinka jest BookBeat, czyli aplikacja do słuchania audiobooków i czytania e-booków, w której czeka na was ponad milion tytułów!

Z kodzikiem: dwakilomozgu wszyscy nowi użytkownicy dostają na próbę i za darmo 70 dni z 40h słuchania i czytania, a oferta ta jest ważna tylko do 13 września 2026 i w tym roku już się nie powtórzy. Naszym zdaniem warto!

Możecie z niej skorzystać tutaj:

https://www.bookbeat.com/pl/dwakilomozgu?utm_source=spotify&utm_medium=podcast&utm_campaign=PL-dwakilomozgu-action-45982&utm_content=textlink-spot-epi-description-70d&utm_term=deal3

Tymczasem w odcinku wracamy do czasów bez internetu i wyruszamy w podróż przez strony kultowych gazetek naszej młodości. Przeglądamy stare numery Bravo oraz Popcornu i sprawdzamy, czym nasze milenialskie skorupki nasiąkały za młodu. Żeby spojrzeć na to wszystko okiem trzeźwym i krytycznym, odwołujemy się do książki „Girl on girl”, która stanowi wnikliwą analizę popkultury lat 90. i dwutysięcznych. 

„Uff jak gorąco!”- takim tytułem okraszono jeden z artykułów składający się z bardzo sugestywnych zdjęć przeróżnych celebrytek. Sprawdzamy, co młode millenialki mogły z niego wynieść i dlaczego raczej nic fajnego.

Listy do redakcji.Analizujemy kącik porad sercowo-pierwszorazowych i sprawdzamy, jak gazetki wypełniały lukę w ówczesnej edukacji seksualnej.

Fura Ushera xd - przenosimy się prosto na pokład autokaru Ushera, w którym gwiazdor przetrzymuje liczne precjoza, np. pod postacią LAPTOKA z internetem i ośmiu par okularów! Nie przegapcie tej jazdy!

Zapraszamy do słuchania!

Źródła:

„Girl on Girl. Jak popkultura zwróciła kobiety przeciw sobie” - Sophie Gilbert

Rocznik Demograficzny 2025 - GUS

Psychospołeczne i demograficzne następstwa wczesnej inicjacji seksualnej nastolatków - W. Wróblewska

Nastoletnie macierzyństwo jako problem indywidualny i społeczny - E. Włodarczyk 

Spotkanie z nami w niedzielę, 30.08.2026!

uwagapolowanie.pl

W dzisiejszy odcinku przyglądamy się temu, jak platformy społecznościowe wpływają na postrzeganie własnego ciała - zarówno przez kobiety, jak i przez mężczyzn.

Zapraszamy!

Źródła:

Relation Between Social Media Use and Body Image Concerns and Disordered Eating in Adolescence: A Systematic Review and Meta-Analysis (2026)

The impact of social media use on body image and disordered eating behaviors: Content matters more than duration of exposure (2023)

2023 Procedural Statistics Release - American Society of Plastic Surgeons

2024 Procedural Statistics Release - American Society of Plastic Surgeons

Being dangerously thin is back in. Is the body-positivity era officially over? / The Guardian

Eating Disorders in Men and Boys - Douglas Bunnell / NEDA

Muscle Dysmorphia - Roberto Olivardia, PhD; Aaron Blashill, PhD; Jonathan Hoffman, PhD / International OCD Foundation

Social Media Exposure and Muscle Dysmorphia Risk in Young German Athletes: A Cross-Sectional Survey with Machine-Learning Insights Using the MDDI-1 (2025)

Wracamy po przerwie i na dobry początek przyglądamy się polaryzacji społecznej. Sprawdzamy, jak łatwo można dać się wciągnąć w większe i mniejsze wojenki, zgłębiamy meandry naszej psychiki i szukamy rzeczy, które wciąż łączą Polaków ponad podziałami. 

Czy pokłócimy się o to, jak się nie kłócić? Sprawdźcie sami! Zapraszamy!

Źródła:

Polaryzacja społeczeństwa polskiego a klasy i warstwy społeczne - Fundacja im. S. Batorego

Why We’re Polarized - Ezra Klein

Experiments in Intergroup Discrimination, Henri Tajfel

Motivated numeracy and enlightened self-government - Behavioural Public Policy

Raport z Projektu „Polska rozmawia” - Fundacja Nowej Wspólnoty

Cudze chwalicie, swego nie znacie! W dzisiejszym odcinku wracamy z ostatnich wojaży prosto do Warszawy i zabieramy Was na nieoczywistą wycieczkę wzdłuż Wisły. Przyglądamy się jej najbardziej zapracowanym mieszkańcom, czyli bobrom! Podglądanie miejskiej przyrody staje się dla nas pretekstem do rozmowy o sprawach ważkich, np. o sytuacji hydrologicznej w naszym kraju (spoiler: niewesołej).

* Inżynierowie środowiska - bobry to wielka siła krajobrazotwórcza, a ich aktywność w zapisach archeologicznych pomylić można z ludzką!* megafauna - dyskutujemy o megabobrach, które mierzyły metr wysokości i dwa długości * mała retencja, wielki ratunek - dlaczego te niepozorne gryzonie są naszymi największymi sprzymierzeńcami w walce z suszą, a ich przedsięwzięcia deklasują pod względem efektywności i kosztów wszelkie ludzie wysiłki infrastrukturalne?

Zapraszamy do słuchania, spacerowania wzdłuż Wisły i obdarzania bobrów całym szacunkiem, na jaki zasługują!

W drugim odcinku naszej letniej serii wyjazdowej wyruszamy na Pogórze Przemyskie - jedno z najbogatszych przyrodniczo miejsc na mapie naszego kraju. Zachowane tu fragmenty reliktowej Puszczy Karpackiej to przyrodniczy raj, w którym rządzą żbiki, niedźwiedzie, rysie i wilki. Dlaczego więc ten wyjątkowy teren od długich dekad nie może doczekać się ochrony, na jaką zasługuje? Omawiamy kulisy systemowego paraliżu i zabieramy Was w podróż do miejsca, o którym słyszało niewielu, a które zachwyca każdego.

Zapraszamy do słuchania!

jeśli będziecie planować wypad do planowanego Turnickiego Parku Narodowego, to zacznijcie od tej mapki, jest bardzo pomocna! https://dzikiekarpaty.org/wp-content/uploads/2022/06/turnicki_11_11_update_062022_druk.pdf

źródła:

Historia starań o utworzenie Turnickiego Parku Narodowego - Fundacja Dziedzictwo Przyrodnicze

Projektowany Turnicki PN. Stan walorów przyrodniczych - 35 lat od pierwszego projektu parku narodowego na Pogórzu Karpackim - Fundacja Dziedzictwo Przyrodnicze, WWF Polska

Jak rozwiązać spór o Turnicki PN - WWF Polska 

Krwawy biznes w polskich lasach. Dewizowi myśliwi za jelenia płacą 4500 zł - Business Insider

Parki narodowe – to się opłaca - Greenpeace Polska

Polska Rzeczpospolita Leśna, czyli jak Lasy Państwowe stały się państwem w państwie - Marek Józefiak

Eksperci: można przełamać impas w tworzeniu parków narodowych - Client Earth

Ruszamy w Polskę z naszą wakacyjną serią wyjazdową! Na pierwszy ogień idą Żory na Górnym Śląsku, czyli rodzinne miasto Kasi, która w tym odcinku ujawnia wieloletnie skrywane oblicze lokalnej patriotki. 

Zapraszamy do słuchania!

źródła:

Transformacja energetyczna w Polsce | Edycja 2025 - Forum Energii

2025_wrapped - Forum Energii

Umowa rządu z górnikami – bomba z opóźnionym zapłonem - Forum Energii

Dopłaty do górnictwa w 2025 roku. Ile dołożymy do wydobycia węgla? - Demagog

regulamin konkursu: https://docs.google.com/document/d/1UfW-6v3h02-AtV9RzK-9KWRm6-gAEe2Fy0ego6lsI_0/edit?usp=sharing 

Gdzie się podziały tamte wakacje? Jeśli wam też zdarzyło się mrugnąć w czerwcu i zorientować się, że oto nadszedł październik, ten odcinek jest dla was! Sprawdzamy, co o ładowaniu życiowych baterii i celebracji chwili mówi nauka oraz jak zapamiętać te ciepłe miesiące na dłużej i wejść w jesień bez wyrzutów sumienia, że latko znowu minęło niedocenione.

Zapraszamy do słuchania!

książki, o których mówiliśmy (linki są afiliacyjne, co oznacza, że kupując przez nie, drobny % od sprzedaży wędruje do nas):

„Cztery tysiące tygodni”: https://www.ceneo.pl/174513498#crid=803347&pid=11417 

„Znaki zodiaku”: https://www.ceneo.pl/166271536#crid=803349&pid=11417 

„Goście weselni”: https://www.ceneo.pl/183331174#crid=803351&pid=11417 

Bardzo przyjemny film, o którym mówiła Kasia w kontekście nazwania swojego lata: https://www.youtube.com/watch?v=vSt7uXyrk50

źródła:

Current Progress and Future Directions for Theory and Research on Savoring - Fred D. Bryant

Zamiast czytać książkę, znowu spędziliście cały wieczór na scrollowaniu? My też i dlatego w tym odcinku bierzemy pod lupę naszą drastycznie malejącą zdolność do koncentracji. Mamy w związku z nią dwie wiadomości. Dobra: to nie nasza wina. Zła: stoimy w obliczu problemu, który zdaje się stanowić zagrożenie dla całego społeczeństwa.

Zapraszamy do słuchania!

źródło: książka „Złodzieje. Co okrada nas z uwagi” Johanna Hariego

Milenialsi jako „pokolenie pomostowe”, czyli jedyne w historii, które potrafi absolutnie biegle poruszać się i w świecie offline, i w świecie online. To o nas! W tym odcinku cofamy się do czasów, w których po internet trzeba było dzwonić telefonem na kablu, sprawdzamy, jak to technologiczne rozdarcie wpłynęło na nas i wybieramy się na wspaniały nostalgia trip.

Zapraszamy do słuchania!

źródła:

1. 5 things to keep in mind when you hear about Gen Z, Millennials, Boomers and other generations - Pew Center

2. Communication Preferences of Generations X, Y, and Z in Receiving Media Content

3. Internet w Polsce - Dariusz Baran

4. Młodzi ludzie o życiu zawodowym - CBOS

5. Młodzi i media społecznościowe - CBOS

6. Młodzi Polacy o wyzwaniach stojących przed ich pokoleniem - CBOS

Demografowie rwą włosy z głowy, politycy rozkładają ręce, a być może prawdziwy winowajca spadku dzietności spoczywa właśnie w twojej dłoni. W tym odcinku sprawdzamy, czy smartfony i cyfrowa rewolucja wpłynęły na to, że wszyscy mamy mniej dzieci.

Zapraszamy do słuchania!

źródła:

Artykuł w FT: Why birth rates are falling everywhere all at onceWide And Shallow: Digital Technology And The Post-2007 Fertility DeclineŻycie towarzyskie i uczuciowe młodych Polaków / CBOS

Zamiast tylko krzyczeć do telewizora, postanowiliśmy zrobić z naszego oglądania polskiej edycji „Love is Blind” projekt badawczy! Każda para z show posłużyła nam za punkt wyjścia do pogadania o różnych związkowych zagwozdkach i spojrzenia na nie z punktu widzenia nauki.

* Miłość z ADHD. Jak z życiem uczuciowym radzą sobie osoby z ADHD?

* Śmieszkowanie i randkowanie.Dlaczego poczucie humoru niby jest ważne i dla chłopa, i dla baby, ale śmieszne baby wcale nie cieszą się większym powodzeniem u chłopów?

* Statystyki niewierności.Jak powszechne są dziś zdrady, kto najczęściej się ich dopuszcza i jakie pobojowisko zostawia po sobie skok w bok?

Zapraszamy do słuchania, auuu!

źródła:

1. “I Felt Like a Burden”: An Exploration Into theExperience of Romantic Relationships for PeopleWith ADHD

2. Production and appreciation of humor as sexually selected traits

3. 2025_wrapped - raport Forum Energii

4. Effects of spousal, friend, and family relationships on marital instability across the first 16 years of marriage

5. Cheating in relationships – literature review, doi: 10.12923/2083-4829/2024-00231

Czyżby naukowcy właśnie znaleźli sposób na darmowe bogactwo? Zapomnijcie o doradcach finansowych i zamiast tyrki na etacie, idźcie pogłaskać swojego prywatnego merdającego bankiera! Okazuje się, że posiadanie czworonoga podbija nasz poziom szczęścia w sposób podobny do gigantycznej podwyżki. 

Zapraszamy do słuchania! 🐾🏠

źródła:

1. Interspecies transmission of emotional information via chemosignals: from humans to dogs

2. Dog ownership during adolescence alters the microbiota and improves mental health

3. The Value of Pets: The Quantifiable Impact of Pets on Life Satisfaction

4. Unleashing the Personality Divide: Resilience in Dog Owners, Neuroticism in Cat Owners

U was też stres stał się wiernym, choć niechcianym towarzyszem? W tym odcinku rozmawiamy o tym, co nas spina i sprawdzamy, w jaki sposób można z tą spiną walczyć oraz wykorzystać naukę w służbie odzyskania świętego spokoju! 

Zapraszamy do słuchania!

źródła:

Neurobiology and Systems Biology of Stress ResilienceWhatever does not kill us: Cumulative lifetime adversity, vulnerability, and resilience.Feasibility of a Humor Training to Promote Humor and Decrease Stress in a Subclinical Sample: A Single-Arm Pilot StudyInvestigating associations between physical activity, stress experience, and affective wellbeing during an examination period using experience sampling and accelerometryA synergistic mindsets intervention protects adolescents from stress

Zamiast do przychodni, wolicie zapukać do okienka czatu? W tym odcinku sprawdzamy, jak sztuczna inteligencja radzi sobie z doradztwem medycznym!

Zapraszamy do słuchania!

źródła:

Reliability of LLMs as medical assistants for the general public: a randomized preregistered studyUser Intentions to Use ChatGPT for Self-Diagnosis and Health-Related Purposes: Cross-sectional Survey StudyAn evaluation framework for clinical use of large language models in patient interaction tasksA Women’s Health Benchmark for Large Language Models

Czy roślinna rewolucja właśnie dostała zadyszki? Jeszcze niedawno burgery z grochu miały zbawić świat, a dziś na TikToka triumfalnie powracają smalec i krwiste steki.

W tym odcinku zastanawiamy się, czy era wegańskich cudów dobiega końca, czy po prostu jako społeczeństwo najedliśmy się już tofu po dziurki w nosie? Rozmawiamy o tym:

Zapraszamy! 🥩🥦

KOCHANI MAMY DLA WAS FILM Z PRZEKAZEM PODPROGOWYM, O KTÓRYM MÓWIMY W 23 MINUCIE! OBEJRZYJCIE I DAJCIE ZNAĆ, CZY WASZ HUMOR JEST LEPSZY CZY GORSZY: https://youtu.be/iNhqGYPHcgg

Czy to możliwe, że nasze nastawienie do starości działa na nią lepiej niż najdroższe suplementy? W tym odcinku sprawdzamy, co nauka mówi o „antidotum” ukrytym w naszej głowie i dlaczego polubienie starości wydaje się być całkiem niezłą polisą na wypadek jej wystąpienia.

Zapraszamy do słuchania wszystkich - i obecnych, i przyszłych staruszków! 

Badania, o których mówimy:

1. Associations Between Satisfaction With Aging and Health and Well-being Outcomes Among Older US Adults

2. Subliminal Strengthening: Improving Elders’ Physical Function over Time through an Implicit-Age-Stereotype Intervention

3. CBOS - Seniorzy 2.0

Coraz więcej osób, zamiast na kozetkę u terapeuty, trafia do czatu z AI, szukając tam wsparcia, rady albo po prostu kogoś, do kogo można się odezwać. Darmowy, zawsze dostępny i empatyczny powiernik lęków, czy może cyfrowa pułapka? 

Dzisiaj rozmawiamy o:

Zapraszamy na odcinek! 🤖🧠

Wy też macie wrażenie, że każdy sprzęt psuje się tuż po gwarancji, dawniej fajne aplikacje zmieniają się w cyfrowe śmietniki, a ubrania rozpadają po dwóch założeniach? To enshittification, a po polsku gównowacenie, czyli zjawisko, przez które świat wokół nas staje się coraz bardziej byle jaki.

W tym odcinku analizujemy mechanizmy, które sprawiają, że tandeta stała się nową normą. Rozmawiamy o tym:

Zapraszamy do słuchania! 📉💩

Link do live'a z żarówką Centennial Light: http://bulbcam.cityofpleasantonca.gov/view/view.shtml?id=788513&imagepath=%2Fmjpg%2Fvideo.mjpg&size=1

słyszymy się 14 kwietnia!