1. Dünya Savaşı Podcast Serisi

Antik çağlardan Osmanlı'ya, Napolyon'dan 1. Dünya Savaşı'na kadar topçuluğun ve top teknolojisinin tarihi gelişimi, teknik detayları, etimolojik kökenleri ve 1. Dünya Savaşı'na dair ilginç istatistikleriyle birlikte, bir saate ancak sıkıştırabildiğimiz kıymetli bir bölüm oldu. Umarım beğenirsiniz. Ahmet Emre hocama çok teşekkürler.

- Felahiye'deki hezimetin ardından İngilizler nehrin sağ sahilinden saldırmayı planlıyorlar.

- 13. Kolordu Komutanı Albay Ali İhsan düşmanı Sabis'te karşılamaya hazırlanıyor.

- Kutülamare'den Türklere sığınan İngiliz ve Hint askerlerinin sayısı artıyor.- Townshend umudunu kaybetmeye başlıyor.

Bölüm Sponsoru: Kerim Rota

Kaynaklar   

- T. C. Genelkurmay ATASE Başkanlığı Yayınları Seri No:3, Birinci Dünya Harbinde Türk Harbi II. Cilt, Irak-İran Cephesi 1914-1918 1. Kısım, Ankara Genelkurmay Basımevi 1979   

- Serdar Sakin, Birinci Dünya Savaşı’nda Irak Cephesinde Osmanlı Devleti ile İngiltere Arasındaki Çarpışmalar (1915), Gazi Akademik Bakış, 4(7), 133-152, 2010   

- Osmanlı Belgelerinde Birinci Dünya Harbi I: T.C. Başbakanlık Devlet Arşi̇vleri̇ Genel Müdürlüğü Osmanlı Arşivi Daire Başkanlığı Yayın Nu: 130   

- Said Olgun ve Resul Babaoğlu, Dönemi̇n Kaynaklarına göre Kutü’l-Amare Zaferi̇ (toplu bir değerlendi̇rme), Tarih Araştırmaları Dergisi, 39(67), 477-502, 2020   

- Berk Erol, Birinci Dünya Savaşı’nda: Irak Cephesi̇’’ndeki̇ Askeri̇ ve Si̇yasi̇ Gelişmeler, Lisans Tezi, Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi - Tarih Bölümü Anabilim Dalı, 2022   

- Gökhan Buluş, İngi̇li̇z Basınında Kut’ül Amare Kuşatması (1915-1916), T.C. İstanbul Üni̇versi̇tesi̇ Atatürk İlkeleri̇ ve İnkilap Tari̇hi̇ Ensti̇tüsü Atatürk İlkeleri̇ ve İnkilap Tari̇hi̇ Anabilim Dalı, 2021   

- A. J. Barker, The First Iraq War--1914-1918: Britain's Mesopotamian Campaign, Enigma Books, 2009   

- Paul Knight, The British Army in Mesopotamia, 1914-1918, McFarland & Company, Inc., Publishers, 2013   

- On the Road to Kut - Soldier's Story of the Mesopotamian Campaign, Pickle Partners Publishing, 2013  

- Levent Ünal, Kûtü’l Amâre Zaferi Öncesi ve Sonrasında Irak-İran Cephesi Gelişmeleri, Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi, Volume: 45, 36-63, 2020   

- Ahmet Tetik, Sema Kiper, Ayşe Seven, Askerî Tarih Belgeleri Dergisi, Genelkurmay Basım Evi, Yıl: 53, Sayı: 118, 2004   

- Betül Ulutin, Birinci Dünya Savaşı’nda Kutülamare Muharebeleri, Yüksek Lisans Tezi, T. C. İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Tarih Anabilim Dalı Türkiye Cumhuriyeti Tarihi Bilim Dalı, 201666 

- Townshend'in teslim olmayı reddetmesi üzerine Albay Nurettin 1915 Aralık sonuna kadar Kutülamare'ye bir dizi saldırı gerçekleştiriyor.

- İngilizlerin Townshend'i kurtarmak için Korgeneral Aylmer komutasında Dicle Kolordusu'nu teşkil etmesi üzerine cephe ikiye bölünüyor.

- 1916 Ocak ayı Aylmer'ın şiddetli saldırılarıyla geçiyor. Türkler Şeyh Sait'te, Vadiikelal'de ve Felahiye'de direniyorlar.

- Felahiye'de verdikleri korkunç kayıplardan sonra, İngilizler ölülerin gömülmesi için Türklerden iki buçuk saatlik bir ateşkes ricasında bulunuyorlar.

Bölüm Sponsoru: Kerim Rota

Kaynaklar  

- T. C. Genelkurmay ATASE Başkanlığı Yayınları Seri No:3, Birinci Dünya Harbinde Türk Harbi II. Cilt, Irak-İran Cephesi 1914-1918 1. Kısım, Ankara Genelkurmay Basımevi 1979  

- Serdar Sakin, Birinci Dünya Savaşı’nda Irak Cephesinde Osmanlı Devleti ile İngiltere Arasındaki Çarpışmalar (1915), Gazi Akademik Bakış, 4(7), 133-152, 2010  

- Osmanlı Belgelerinde Birinci Dünya Harbi I: T.C. Başbakanlık Devlet Arşi̇vleri̇ Genel Müdürlüğü Osmanlı Arşivi Daire Başkanlığı Yayın Nu: 130  

- Said Olgun ve Resul Babaoğlu, Dönemi̇n Kaynaklarına göre Kutü’l-Amare Zaferi̇ (toplu bir değerlendi̇rme), Tarih Araştırmaları Dergisi, 39(67), 477-502, 2020  

- Berk Erol, Birinci Dünya Savaşı’nda: Irak Cephesi̇’’ndeki̇ Askeri̇ ve Si̇yasi̇ Gelişmeler, Lisans Tezi, Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi - Tarih Bölümü Anabilim Dalı, 2022  

- Gökhan Buluş, İngi̇li̇z Basınında Kut’ül Amare Kuşatması (1915-1916), T.C. İstanbul Üni̇versi̇tesi̇ Atatürk İlkeleri̇ ve İnkilap Tari̇hi̇ Ensti̇tüsü Atatürk İlkeleri̇ ve İnkilap Tari̇hi̇ Anabilim Dalı, 2021  

- A. J. Barker, The First Iraq War--1914-1918: Britain's Mesopotamian Campaign, Enigma Books, 2009  

- Paul Knight, The British Army in Mesopotamia, 1914-1918, McFarland & Company, Inc., Publishers, 2013  

- On the Road to Kut - Soldier's Story of the Mesopotamian Campaign, Pickle Partners Publishing, 2013 

- Levent Ünal, Kûtü’l Amâre Zaferi Öncesi ve Sonrasında Irak-İran Cephesi Gelişmeleri, Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi, Volume: 45, 36-63, 2020  

- Ahmet Tetik, Sema Kiper, Ayşe Seven, Askerî Tarih Belgeleri Dergisi, Genelkurmay Basım Evi, Yıl: 53, Sayı: 118, 2004  

- Betül Ulutin, Birinci Dünya Savaşı’nda Kutülamare Muharebeleri, Yüksek Lisans Tezi, T. C. İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Tarih Anabilim Dalı Türkiye Cumhuriyeti Tarihi Bilim Dalı, 201666 

- 1. Dünya Savaşı yıllarında Osmanlı subaylarının rütbe rütbe maaşları ve alım güçleri

- Bir Osmanlı ailesinin ortalama yeme-içme-barınma giderleri, yoksulluk sınırı

- Osmanlı subaylarının alım gücünün batılı subaylarınınkiyle mukayesesi

- Savaşın maaşlara olan etkisi ve savaş sonrası hayat pahalılığı

Bölüm sponsoru: Kerim Rota

Kaynaklar

- Ecem Doygun, Enflasyon Gölgesinde İstanbul 1914-1921, Cumhuriyet Tarihi Araştırmaları Dergisi Yıl 18 Sayı 36 (Güz 2022)

- Ecem İnceoğlu, Osmanlıda Milli İktisat Uygulamaları ve Harp Zenginleri, Yüksek Lisan Tezi, T.C. İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İktisat Tarihi Anabilim Dalı, 2015

- Nedim İpek, Bafra'da Fiyatlar ve Ücretler (1914-1930), Belleten, Türk Tarih Kurumu, Yıl 2000 Cilt: 64 Sayı: 239

- Milli Savunma Bakanlığı Askeri Tarih Arşivi 110-9-1-10 171 0 202 Subay maaşlarının arttırılması. 01.01.1335

- Milli Savunma Bakanlığı Askeri Tarih Arşivi 110-9-1-7 308 2 75 Bir aylık er ve subay maaş miktarının bildirilmesi. 4.8.1913

- Milli Savunma Bakanlığı Askeri Tarih Arşivi 110-9-1-7 240 205 1 Subay ihtiyacı, atamaları, taltif ve terfileri, sicilleri, subay maaş ve yollukları, maaş ilmuhaberleri, aile sipariş maaşları, izinde olan subayların görevleri başına dönmelerine ait yazışmalar. 28.7.1913

- Milli Savunma Bakanlığı Askeri Tarih Arşivi 110-9-1-10 236 0 106 Esarette olan Osmanlı subaylarının rütbelerine göre İngiltere Hükümeti tarafından günlük yapılan ödemelere ilişkin malumat arzı. 24.09.1335

- Milli Savunma Bakanlığı Askeri Tarih Arşivi 110-9-1-10 419 0 57 Nefer ve subay maaşları. 21.04.1335

- Milli Savunma Bakanlığı Askeri Tarih Arşivi 110-9-1-10 421 0 65 Subay tayinleri ve maaş ödemeleri ile ilgili askeri emir.. 17.01.1335

- Milli Savunma Bakanlığı Askeri Tarih Arşivi 110-9-1-10 441 0 102 Birinci Muhafız Alayı İkinci Tabur Kumandanlığı subaylarının Haziran 1335 tarihine ait maaş bordrolarını gösteren cetvel. 09.07.1335

- Milli Savunma Bakanlığı Askeri Tarih Arşivi 110-9-1-10 498 0 3 Harpte yaralanan ve halen İstanbul hastanelerinde tedavide bulunan subaylara tam maaş verilmesi. 06.12.1336

- Bry, G. (1960). Wages during war, inflation, and dictatorship. In Wages in Germany, 1871-1945 (pp. 191–265). Princeton University Press / National Bureau of Economic Research. nber.org

- Federal Reserve Board. (1919). International foreign exchange rates: Parities and market averages for 1919. Federal Reserve Bulletin, 5(12), 1195–1198.

- House of Commons. (1919, July 21). Army Pay (Hansard Parliamentary Debates). 5th Series, Vol. 118, Columns 1011–1013. parliament.uk

- House of Commons. (1919, November 10). Cost of Living (Hansard Parliamentary Debates). 5th Series, Vol. 121, Column 33W. parliament.uk

- London County Council. (1920). Housing: London Statistics, Post-War Residential Tenancy Surveys (1919) (Vol. 26). LCC Public Health and Housing Committee.

- Ministère de la Guerre. (1919, Décembre). Solde des officiers généraux, supérieurs, subalternes et assimilés de l'armée active. Journal Officiel de la République Française, 51(340), 14120–14128.

- Ministry of Labour. (1919). Retail food prices in the United Kingdom. The Labour Gazette, 27(11), 462–465.

- République Française. (1919). Loi du 23 Octobre 1919 prorogeant les dispositions de la loi du 9 Mars 1918 relative aux loyers. Imprimerie de la Chambre des Députés.

- Reichsministerium des Innern. (1919). Reichsgesetzblatt 1919: Verordnung über die Besoldung der Offiziere des vorläufigen Reichsheeres. Reichsdruckerei.

- Statistique Générale de la France. (1920). Annuaire Statistique de la France: Trente-Sixième Volume (1919-1920). Imprimerie Nationale.

- War Office. (1919, September). Army Order 325 of 1919: Royal Warrant for the Pay, Appointment, and Promotion of Officers. His Majesty's Stationery Office (HMSO).

- Young, J. P. (1925). European Currency and Finance: Commission of Gold and Silver Inquiry (Vols. I & II). United States Senate, Government Printing Office.

Coğrafya için "becerikli bir komutanın en güçlü müttefikidir" denir. Peki bu neden böyledir? Bu bölümde, Büyük Taarruz mıntıkasında yaptığım gözlemlerimi aktarıyor, muharebe coğrafyasının ve haritaların önemine değiniyorum.

Bölüm sponsoru: Oğuz Kozan

- Selman-ı Pak'ta yenilen Townshend bir yarı bozgun şeklinde geri çekilirken Nurettin Bey'in birlikleri takiptedir.

- Aradaki 3 günlük mesafe, Kutülamare'ye daha 75 km varken kapanıyor ve Delabiha Muharebesi'nde Türkler yine bir zafer elde ediyorlar.

- Birlikleri bitkin düşen Townshend, kuşatılma pahasına Kutülamare'de savunmaya geçme kararı alıyor.

- Türkler kusursuz bir manevrayla İngilizleri kuşatmaya alıyorlar.

- Nurettin Bey'in "teslim olun" çağrısına Townshend'in yanıtı olumsuz oluyor.

Bölüm Sponsoru: Kerim Rota

Kaynaklar  

- T. C. Genelkurmay ATASE Başkanlığı Yayınları Seri No:3, Birinci Dünya Harbinde Türk Harbi II. Cilt, Irak-İran Cephesi 1914-1918 1. Kısım, Ankara Genelkurmay Basımevi 1979  

- Serdar Sakin, Birinci Dünya Savaşı’nda Irak Cephesinde Osmanlı Devleti ile İngiltere Arasındaki Çarpışmalar (1915), Gazi Akademik Bakış, 4(7), 133-152, 2010  

- Osmanlı Belgelerinde Birinci Dünya Harbi I: T.C. Başbakanlık Devlet Arşi̇vleri̇ Genel Müdürlüğü Osmanlı Arşivi Daire Başkanlığı Yayın Nu: 130  

- Said Olgun ve Resul Babaoğlu, Dönemi̇n Kaynaklarına göre Kutü’l-Amare Zaferi̇ (toplu bir değerlendi̇rme), Tarih Araştırmaları Dergisi, 39(67), 477-502, 2020  

- Berk Erol, Birinci Dünya Savaşı’nda: Irak Cephesi̇’’ndeki̇ Askeri̇ ve Si̇yasi̇ Gelişmeler, Lisans Tezi, Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi - Tarih Bölümü Anabilim Dalı, 2022  

- Gökhan Buluş, İngi̇li̇z Basınında Kut’ül Amare Kuşatması (1915-1916), T.C. İstanbul Üni̇versi̇tesi̇ Atatürk İlkeleri̇ ve İnkilap Tari̇hi̇ Ensti̇tüsü Atatürk İlkeleri̇ ve İnkilap Tari̇hi̇ Anabilim Dalı, 2021  

- A. J. Barker, The First Iraq War--1914-1918: Britain's Mesopotamian Campaign, Enigma Books, 2009  

- Paul Knight, The British Army in Mesopotamia, 1914-1918, McFarland & Company, Inc., Publishers, 2013  

- On the Road to Kut - Soldier's Story of the Mesopotamian Campaign, Pickle Partners Publishing, 2013 

- Levent Ünal, Kûtü’l Amâre Zaferi Öncesi ve Sonrasında Irak-İran Cephesi Gelişmeleri, Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi, Volume: 45, 36-63, 2020  

- Ahmet Tetik, Sema Kiper, Ayşe Seven, Askerî Tarih Belgeleri Dergisi, Genelkurmay Basım Evi, Yıl: 53, Sayı: 118, 2004  

- Betül Ulutin, Birinci Dünya Savaşı’nda Kutülamare Muharebeleri, Yüksek Lisans Tezi, T. C. İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Tarih Anabilim Dalı Türkiye Cumhuriyeti Tarihi Bilim Dalı, 201666 

Bu bölümde 1919-1923 arasında Yunan ordusunun Anadolu'da yaptığı mezalimi, batılı komisyonların o dönem hazırladıkları raporlardan, dış basında yer alan haberlerden ve beyanatlardan okuyoruz.

Bölüm sponsoru: Ahmet Emre Çetin

Kaynaklar 

- Arnold J. Toynbee, The Western Question in Greece and Turkey: A Study in the Contact of Civilisations, Constable and Company Ltd., 1922

- Maurice Gehri (délégué du Comité İnternational de la Croix-Rouge), Mission d’Enquête en Anatolie, 12-22 Mai 1921

- Report of the Interallied Inquiry Mission at Smyrna by Admiral Bristol (Delegate of the U.S.A.), General Bunoust (Delegate of France), General Hare (Delegate of Great Britain), General Dall'Olio (Delegate of Italy), 1919

- Annie I. Allen and Florence I. Billings (members of American Near East Relief Committee), Atrocities in Anatolia, 1921

- The Times, 27 Eylül 1922 (Lord St. Davids’in beyanları)

- The New York Times, 01.01.1923 (Uluslararası Kızılhaç Örgütü’nün Yunan tahribatıyla ilgili raporuna dair)

- The New York Times 02.01.1923 (Uluslararası Kızılhaç Örgütü’nün Yunan tahribatıyla ilgili raporuna dair Yunanları aklama yazısı)

- The New York Times 04.02.1923 (Türklerin Yunanlara mezalim uygulamadığı, tam tersine Yunanların Türklere mezalim uyguladığına dair)

- Le Temps 22.09.1922 (450 Türk köyünün Yunanlar tarafından yakılmasına dair)

- Cengiz Mutlu, Milli Mücadele Sırasında Türkiye’de İtilaf Devlerince Tahkik Heyeti Kurma Çabaları, Ankara Üniversitesi Türk İnkılâp Tarihi Enstitüsü Atatürk Yolu Dergisi, S 52, Güz 2013, s. 875-904 (Kızılhaç heyetinin Afyon ve Kütahya ziyaretlerine izin verilmeyişine dair)

- Kutülamare'nin düşürülüşünden sonra Bağdat'a doğru ilerleyen Tümgeneral Townshend, Türklerin şehrin 35 km güneydoğusunda, Selman-ı Pak'ta yoğunlaştığını görüyor.

- Albay Nurettin, Ctesiphon Kemeri gibi tarihi yapılarla dolu bu kasabada kapsamlı bir savunma hazırlığı yapıyor.

- 22-24 Kasım 1915 tarihlerinde, bir meydan muharebesi şeklinde cereyan eden çarpışmalar çok kanlı oluyor. İki taraf da mevcudunun üçte birini kaybederken, kazanan Türkler oluyor.

- İngilizler Irak'a ayak bastıklarından bu yana en kapsamlı yenilgilerini yaşıyorlar. Selman-ı Pak, Kutülamare Kuşatması'nın zeminini hazırlıyor.

Bölüm Sponsoru: Kerim Rota

Kaynaklar  

- T. C. Genelkurmay ATASE Başkanlığı Yayınları Seri No:3, Birinci Dünya Harbinde Türk Harbi II. Cilt, Irak-İran Cephesi 1914-1918 1. Kısım, Ankara Genelkurmay Basımevi 1979  

- Serdar Sakin, Birinci Dünya Savaşı’nda Irak Cephesinde Osmanlı Devleti ile İngiltere Arasındaki Çarpışmalar (1915), Gazi Akademik Bakış, 4(7), 133-152, 2010  

- Osmanlı Belgelerinde Birinci Dünya Harbi I: T.C. Başbakanlık Devlet Arşi̇vleri̇ Genel Müdürlüğü Osmanlı Arşivi Daire Başkanlığı Yayın Nu: 130  

- Said Olgun ve Resul Babaoğlu, Dönemi̇n Kaynaklarına göre Kutü’l-Amare Zaferi̇ (toplu bir değerlendi̇rme), Tarih Araştırmaları Dergisi, 39(67), 477-502, 2020  

- Berk Erol, Birinci Dünya Savaşı’nda: Irak Cephesi̇’’ndeki̇ Askeri̇ ve Si̇yasi̇ Gelişmeler, Lisans Tezi, Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi - Tarih Bölümü Anabilim Dalı, 2022  

- Gökhan Buluş, İngi̇li̇z Basınında Kut’ül Amare Kuşatması (1915-1916), T.C. İstanbul Üni̇versi̇tesi̇ Atatürk İlkeleri̇ ve İnkilap Tari̇hi̇ Ensti̇tüsü Atatürk İlkeleri̇ ve İnkilap Tari̇hi̇ Anabilim Dalı, 2021  

- A. J. Barker, The First Iraq War--1914-1918: Britain's Mesopotamian Campaign, Enigma Books, 2009  

- Paul Knight, The British Army in Mesopotamia, 1914-1918, McFarland & Company, Inc., Publishers, 2013  

- On the Road to Kut - Soldier's Story of the Mesopotamian Campaign, Pickle Partners Publishing, 2013 

- Levent Ünal, Kûtü’l Amâre Zaferi Öncesi ve Sonrasında Irak-İran Cephesi Gelişmeleri, Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi, Volume: 45, 36-63, 2020  

- Ahmet Tetik, Sema Kiper, Ayşe Seven, Askerî Tarih Belgeleri Dergisi, Genelkurmay Basım Evi, Yıl: 53, Sayı: 118, 2004  

- Betül Ulutin, Birinci Dünya Savaşı’nda Kutülamare Muharebeleri, Yüksek Lisans Tezi, T. C. İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Tarih Anabilim Dalı Türkiye Cumhuriyeti Tarihi Bilim Dalı, 201666 

Galatasaray Lisesi mezunlarının sponsorluğunu üstlendiği bu anlamlı bölümde, 1. Dünya Savaşı esnasında eğitimlerini yarıda bırakıp orduya yedek subay olarak katılan lise ve üniversite öğrencilerinden bahsediyorum.

Sponsor listesi: Babürhan Güçer, Barbaros Aytar, Cenk Tuzcu, Emrullah Bozkurt, Engin Ergenç, Faruk Dak, Fatih Özkoyuncu, Hakan Yaraş, Mehmet Erdoğdu, Osman İleri, Önder Oğuzhan, Sarper Çağatay, Uğur Çomoğlu ve Zafer Yıldırım

Kaynaklar 

- İsmail Sabah, Çanakkale’nin şehit kalemleri – 1. bsk. – Ankara: Millî Eğitim Bakanlığı, 2017. 

- Nuri Güçtekin, Eğitimli Neslin I. Dünya Savaşı’yla İmtihanı [The Schooled Generation in World War I]. İstanbul: İskenderiye Kitap, 2015 

- Feza Günergun,  Birinci Dünya Savaşı’na Katılan Türk Öğrenci ve Öğretmenler, Yayın Tanıtımı, Osmanlı Bilimi Araştırmaları XIX, ‘Savaş ve Bilim’ Özel Sayısı (2018): 124-127 

- Hali, S. (2025). Türk eğitim tarihinde Mekteb-i Sultani. Journal of Advancements in Education, 3(1), 1-17. 

- Mustafa Selçuk, Harb-i Umumi, Eğitim ve Toplum: Bir Neslin Yok Oluşu, Çanakkale Araştırmaları Türk Yıllığı Yıl: 13, Bahar 2015, Sayı: 18, ss. 465-505, 100. Yıl 

- İsmail Sabah, Çanakkale Muharebeleri̇ öncesi ve Süresince Öğretmen ve Öğrencilerin Silâhaltına Alınması ile Eğitim Sisteminde Ortaya Çıkan Sorunlar, Tarihin Peşinde ‐ Uluslararası Tarih ve Sosyal Araştırmalar Dergisi ‐  Yıl: 2015, Sayı: 13 Sayfa: 267‐3 

- Nihat Paşa Yıldız, Osmanlı Devleti’nde Paramiliter bir Gençlik Örgütü: İzcilik, Yüksek Lisans Tezi, 2024 

- Türkoğlu, Ö. (2023). Darülfünun’dan İstanbul Üniversitesine Osmanlı’da İlk Üniversitenin Tarihçesi. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 12(3), 1745-1767 

- Ozlen, Fatma. “1915 Çanakkale Savaşında Şehit Düşen Tıbbiye Sınıfı Miti.” Osmanlı Bilimi Araştırmaları 24, 2 (2023): 611-625 

- Selçuk Uygun, I. Dünya Savaşı Çanakkale Cephesinde Öğretmenler, SDU International Journal of Educational Studies, 6(1), 2019, Page 54-65 

- İsmail Sabah, Çanakkale’ye Asker İhracının İlk Günleri ve İstanbul’da Okullara Yansımaları, Çanakkale Araştırmaları Türk Yıllığı Yıl: 11, Güz 2013, Sayı: 15, ss. 53-76 

- Ay, Ferudun (2021). “Edebi Hatıralarda Çanakkale Savaşı”, Iğdır Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, S. 27, s. 175-201.

“Bir yazar elbette deneyimlerinden tamamen etkilenmeden kalamaz, ancak bir öykü tohumunun deneyim toprağını kullanma biçimleri son derece karmaşıktır ve bu süreci tanımlama girişimleri, yetersiz ve belirsiz kanıtlardan yola çıkarak yapılan en iyi ihtimalle tahminlerdir.” Yüzük Kardeşliği, ikinci baskının önsözü. 

Toplam uzunluğu 17 dk 13 sn olan bu bölümün tamamı sadece Patreon ve Buy me a Coffee'de.

Bölümü dinlemek için:

Patreon: https://www.patreon.com/c/u54848884

Buy me a Coffee: https://www.buymeacoffee.com/kulubetarih

- Şuayyibe'den sonra İngilizler cepheyi kuzeye taşımak ve Bağdat'a yaklaşmak için harekete geçiyorlar.

- Süleyman Askerî Bey'in ölümünden sonra Irak Genel Komutanlığı'na Nurettin Bey geliyor.

- Nurettin Bey çete tarzı savaştan nizamî savaşa geçiş yapıyor.

- İngilizler Amare, Nasıriye ve Kutülamare'yi ele geçiriyorlar.

- Fakat bu süreçte İngilizlerin ikmal yolu uzarken Türklerin daha da güçlendiği görülüyor.

- 50-55 derecelere varan çöl sıcakları iki taraftan da ölümlere yol açıyor.

Irak Cephesi Sponsoru: Kerim Rota

Bölüm Sponsoru: Ertuğrul Pınar

Kaynaklar

- T. C. Genelkurmay ATASE Başkanlığı Yayınları Seri No:3, Birinci Dünya Harbinde Türk Harbi II. Cilt, Irak-İran Cephesi 1914-1918 1. Kısım, Ankara Genelkurmay Basımevi 1979

- Serdar Sakin, Birinci Dünya Savaşı’nda Irak Cephesinde Osmanlı Devleti ile İngiltere Arasındaki Çarpışmalar (1915), Gazi Akademik Bakış, 4(7), 133-152, 2010

- Osmanlı Belgelerinde Birinci Dünya Harbi I: T.C. Başbakanlık Devlet Arşi̇vleri̇ Genel Müdürlüğü Osmanlı Arşivi Daire Başkanlığı Yayın Nu: 130

- Said Olgun ve Resul Babaoğlu, Dönemi̇n Kaynaklarına göre Kutü’l-Amare Zaferi̇ (toplu bir değerlendi̇rme), Tarih Araştırmaları Dergisi, 39(67), 477-502, 2020

- Berk Erol, Birinci Dünya Savaşı’nda: Irak Cephesi̇’’ndeki̇ Askeri̇ ve Si̇yasi̇ Gelişmeler, Lisans Tezi, Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi - Tarih Bölümü Anabilim Dalı, 2022

- Gökhan Buluş, İngi̇li̇z Basınında Kut’ül Amare Kuşatması (1915-1916), T.C. İstanbul Üni̇versi̇tesi̇ Atatürk İlkeleri̇ ve İnkilap Tari̇hi̇ Ensti̇tüsü Atatürk İlkeleri̇ ve İnkilap Tari̇hi̇ Anabilim Dalı, 2021

- A. J. Barker, The First Iraq War--1914-1918: Britain's Mesopotamian Campaign, Enigma Books, 2009

- Paul Knight, The British Army in Mesopotamia, 1914-1918, McFarland & Company, Inc., Publishers, 2013

- On the Road to Kut - Soldier's Story of the Mesopotamian Campaign, Pickle Partners Publishing, 2013

- Levent Ünal, Kûtü’l Amâre Zaferi Öncesi ve Sonrasında Irak-İran Cephesi Gelişmeleri, Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi, Volume: 45, 36-63, 2020

- Ahmet Tetik, Sema Kiper, Ayşe Seven, Askerî Tarih Belgeleri Dergisi, Genelkurmay Basım Evi, Yıl: 53, Sayı: 118, 2004

- Betül Ulutin, Birinci Dünya Savaşı’nda Kutülamare Muharebeleri, Yüksek Lisans Tezi, T. C. İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Tarih Anabilim Dalı Türkiye Cumhuriyeti Tarihi Bilim Dalı, 2016666

Yabancı basının 5, 6, 7 ve 8 Eylül 1922 sayılarını incelediğimiz bu bölümde, artık Yunan yenilgisinin kesinleştiği İngilizler tarafından da kabul edilirken, Fransızlar gazetelerinde Yunanları adeta topa tutuyorlar. Mustafa Kemal Paşa'nın meşhur "Ordular! İlk hedefiniz Akdeniz'dir. İleri!" emri, farklı gazetelerde farklı şekillerde yer alıyor. Dünya'yla iletişime açılan Ankara'ya Müslüman ülkelerden ve Sovyet Rusya'dan tebrik mesajları geliyor. İtilaf kuvvetleri İzmir'e savaş gemilerini gönderiyor.

Kaynaklar

The Times, The New York Times, Le Figaro, Le Temps, Le Gaulois, Le Populaire gazetelerinin 5, 6, 7 ve 8 Eylül 1922 sayıları.

Bölüm sponsoru: Y. Emre Topan

Endüstriyelleşmiş ölüm ile özdeşleşen 1. Dünya Savaşı savaş kurallarını değiştirdiği gibi, toplumun zihnindeki savaş algısını ve savaş resimlerini de kökten değiştirdi. Geleneksel kahramanlık temalarının yerini travma, korku, acı, boşunalık ve insanlığın ölümü gibi konular aldı.

Kaynaklar

- Cork, Richard. A Bitter Truth: Avant-Garde Art and the Great War. Yale University Press, 1994.

- Winter, Jay. Sites of Memory, Sites of Mourning. Cambridge University Press, 1995.

- Richter, Hans. Dada: Art and Anti-Art. Thames & Hudson, 1965.

- Michalski, Sergiusz. New Objectivity. Taschen, 2003.

- Ades, Dawn. Surrealism. Thames & Hudson, 2004.

- Imperial War Museums. Paul Nash and the First World War.

- Léger, Fernand. Functions of Painting. Viking Press, 1973.

Bölüm sponsoru: Boyacı Sanat (Hayri Boyacı)

İnstagram: https://www.instagram.com/hayriboyacisanat/

Bu bölümün baz aldığı sayılarda Anglo-Amerikan basını Yunanlar için hala umudunu korurken, Türklerin zaferi kesinleşiyor. Townshend İngiliz gazetelerine Mustafa Kemal Paşa'yı ve Türk Ordusu'nu övgüler yağdıran demeçler veriyor. Öte yandan Fransızları günlerdir "Türkleri yüreklendirmekle" suçlayan İngilizlere, Fransızların bu bölümde cevabı sert oluyor: "Sanki Türklerin taarruz etmek için bizim yüreklendirmemize ihtiyaçları var!" Ayrıca sayılardan birinde şu meşhur "Türkler taarruzlarında tank kullandılar" iddiasına rastlıyoruz (doğru olabilir?). Bir de, "Yunan Mezalimi" konusu da yavaş yavaş ortaya çıkmaya başlıyor.

Kaynaklar

The Times, The New York Times, The Morning Bulletin, Le Figaro, Le Temps, Le Gaulois, Le Populaire ve La Croix gazetelerinin 1, 2, 3 ve 4 Eylül 1922 sayıları.

Bölüm sponsoru: Y. Emre Topan

4 yıllık podcast hayatımın ardından "ustalık eserim" olarak nitelendirebileceğim bir çalışmayla karşınızdayım. İki bölüm olarak tasarladığım ve araştırma safhasında 150'yi aşkın gazete sayısı ve makale okuduğum bu çalışmanın ilk bölümünde, Büyük Taarruz'un başlangıcının ve ilk günlerinde oluşan atmosferin İngiltere, Fransa, Amerika ve Kanada basınındaki yansımalarını ele alıyorum.

Kaynaklar

The Times, The New York Times, The Morning Bulletin, Le Figaro, Le Temps, Le Gaulois, Le Populaire ve La Croix gazetelerinin 27, 28, 29, 30 ve 31 Ağustos 1922 sayıları.

Bölüm sponsoru: Y. Emre Topan

- Yarbay Süleyman Askerî Nasıriye'de "Fırat Grubu" adında iki tümenlik bir kuvvet topluyor.

- Amacı Basra'ı düşürmek ve İngilizleri Irak'tan defetmek olan bu grubun yolu Şuayyibe'de kesiliyor.

- Şuayyibe'de Irak Cephesi'nin kaderini tayin edecek kanlı bir çarpışma oluyor.

- Sonuç Osmanlı kuvvetleri bakımından büyük bir başarısızlık olurken, Yarbay Süleyman Askerî üzüntüden intihar ediyor.

Irak Cephesi Sponsoru: Kerim Rota

Bölüm Sponsorları: Sarper Alem, Alp Alem ve Deniz Alem

Kaynaklar

- T. C. Genelkurmay ATASE Başkanlığı Yayınları Seri No:3, Birinci Dünya Harbinde Türk Harbi II. Cilt, Irak-İran Cephesi 1914-1918 1. Kısım, Ankara Genelkurmay Basımevi 1979

- Süleyman Tekir, Süleyman Askerî Bey - Teşkilat-ı Mahsusa’nın İlk Başkanı, Kronik Kitap, 2022

- Serdar Sakin, Birinci Dünya Savaşı’nda Irak Cephesinde Osmanlı Devleti ile İngiltere Arasındaki Çarpışmalar (1915), Gazi Akademik Bakış, 4(7), 133-152, 2010

- Osmanlı Belgelerinde Birinci Dünya Harbi I: T.C. Başbakanlık Devlet Arşi̇vleri̇ Genel Müdürlüğü Osmanlı Arşivi Daire Başkanlığı Yayın Nu: 130

- Said Olgun ve Resul Babaoğlu, Dönemi̇n Kaynaklarına göre Kutü’l-Amare Zaferi̇ (toplu bir değerlendi̇rme), Tarih Araştırmaları Dergisi, 39(67), 477-502, 2020

- Berk Erol, Birinci Dünya Savaşı’nda: Irak Cephesi̇’’ndeki̇ Askeri̇ ve Si̇yasi̇ Gelişmeler, Lisans Tezi, Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi - Tarih Bölümü Anabilim Dalı, 2022

- Gökhan Buluş, İngi̇li̇z Basınında Kut’ül Amare Kuşatması (1915-1916), T.C. İstanbul Üni̇versi̇tesi̇ Atatürk İlkeleri̇ ve İnkilap Tari̇hi̇ Ensti̇tüsü Atatürk İlkeleri̇ ve İnkilap Tari̇hi̇ Anabilim Dalı, 2021

- A. J. Barker, The First Iraq War--1914-1918: Britain's Mesopotamian Campaign, Enigma Books, 2009

- Paul Knight, The British Army in Mesopotamia, 1914-1918, McFarland & Company, Inc., Publishers, 2013

- Levent Ünal, Kûtü’l Amâre Zaferi Öncesi ve Sonrasında Irak-İran Cephesi Gelişmeleri, Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi, Volume: 45, 36-63, 2020

- Muharrem Özdemir, Süleyman Askerî Bey'in Irak ve Havalisi Umum Kumandanlığı Dönemi Faaliyetleri, Yüksek Lisans Tezi, T.C. Ağrı İbrahi̇m Çeçen Üniversitesi Sosyal Bi̇li̇mler Ensti̇tüsü Tari̇h Anabi̇lim Dalı, 2018

- Burak Candaş, Devlet-i Âliyye’ye Adanmış Bir Ömür; Süleyman Askerî Bey, Babıâli Dergisi, 2021

- Musa Çadırcı, Anadolu’da Redif Askeri Teşkilatının Kuruluşu, Tarih Araştırmaları Dergisi, 8(14), 63-75, 1963

- Ahmet Tetik, Sema Kiper, Ayşe Seven, Askerî Tarih Belgeleri Dergisi, Genelkurmay Basım Evi, Yıl: 53, Sayı: 118, 2004

- Nurettin Şimşek, Teşkilât-ı Mahsûsa’nın Reisi Süleyman Askerî Bey Hayatı, Siyasî ve Askerî Faaliyetleri, Altınordu Yayınları, 2018

- Betül Ulutin, Birinci Dünya Savaşı’nda Kutülamare Muharebeleri, Yüksek Lisans Tezi, T. C. İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Tarih Anabilim Dalı Türkiye Cumhuriyeti Tarihi Bilim Dalı, 2016666

Irak Cephesi'ne kaldığımız yerden (20 Ocak 1915'ten itibaren) devam ettiğimiz bu bölümde:

- Dicle Grubu Kurna'daki İngilizlere baskınlar vererek düşmana sıkıntılar çıkarıyor

- Kerhe Grubu İran sınırını aşarak petrol yatağı Ahvaz'ı almak için ilerliyor.

- Kerhe Grubu Gadir Gölü dolaylarında İngilizlerin taarruzuna maarruz kalıyor, fakat karşı taarruza geçen Türkler İngilizleri mağlup ediyor.

Irak Cephesi Sponsoru: Kerim Rota

Bölüm Sponsorları: Deniz Poyraz Acar, Ezgi Tanık Acar ve Bora Acar

Kaynaklar 

- T. C. Genelkurmay ATASE Başkanlığı Yayınları Seri No:3, Birinci Dünya Harbinde Türk Harbi II. Cilt, Irak-İran Cephesi 1914-1918 1. Kısım, Ankara Genelkurmay Basımevi 1979

- Serdar Sakin, Birinci Dünya Savaşı’nda Irak Cephesinde Osmanlı Devleti ile İngiltere Arasındaki Çarpışmalar (1915), Gazi Akademik Bakış, 4(7), 133-152, 2010 

- Osmanlı Belgelerinde Birinci Dünya Harbi I: T.C. Başbakanlık Devlet Arşi̇vleri̇ Genel Müdürlüğü Osmanlı Arşivi Daire Başkanlığı Yayın Nu: 130 

- Said Olgun ve Resul Babaoğlu, Dönemi̇n Kaynaklarına göre Kutü’l-Amare Zaferi̇ (toplu bir değerlendi̇rme), Tarih Araştırmaları Dergisi, 39(67), 477-502, 2020 

- Berk Erol, Birinci Dünya Savaşı’nda: Irak Cephesi̇’’ndeki̇ Askeri̇ ve Si̇yasi̇ Gelişmeler, Lisans Tezi, Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi - Tarih Bölümü Anabilim Dalı, 2022 

- Gökhan Buluş, İngi̇li̇z Basınında Kut’ül Amare Kuşatması (1915-1916), T.C. İstanbul Üni̇versi̇tesi̇ Atatürk İlkeleri̇ ve İnkilap Tari̇hi̇ Ensti̇tüsü Atatürk İlkeleri̇ ve İnkilap Tari̇hi̇ Anabilim Dalı, 2021 

- A. J. Barker, The First Iraq War--1914-1918: Britain's Mesopotamian Campaign, Enigma Books, 2009 

- Paul Knight, The British Army in Mesopotamia, 1014-1918, McFarland & Company, Inc., Publishers, 2013 

- Levent Ünal, Kûtü’l Amâre Zaferi̇ Öncesi̇ ve Sonrasında Irak-İran Cephesi̇ Geli̇şmeleri, Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi, Volume: 45, 36-63, 2020 

- Muharrem Özdemir, Süleyman Askerî Bey'in Irak ve Havalisi Umum Kumandanlığı Dönemi Faaliyetleri, Yüksek Lisans Tezi, T.C. Ağrı İbrahi̇m Çeçen Üni̇versi̇tesi̇ Sosyal Bi̇li̇mler Ensti̇tüsü Tari̇h Anabi̇lim Dalı, 2018 

- Burak Candaş, Devlet-i̇ Âli̇yye’ye Adanmış Bir Ömür; Süleyman Askerî Bey, Babıâli Dergisi, 2021 

- Musa Çadırcı, Anadolu’da Redif Askeri Teşkilatının Kuruluşu, Tarih Araştırmaları Dergisi, 8(14), 63-75, 1963 

- Ahmet Tetik, Sema Kiper, Ayşe Seven, Askerî Tarih Belgeleri Dergisi, Genelkurmay Basım Evi, Yıl: 53, Sayı: 118, 2004  

- Nurettin Şimşek, Teşkilât-ı Mahsûsa’nın Reisi Süleyman Askerî Bey Hayatı, Siyasî ve Askerî Faaliyetleri, Altınordu Yayınları, 2018 

- Betül Ulutin, Birinci Dünya Savaşı’nda Kutülamare Muharebeleri, Yüksek Lisans Tezi, T. C. İstanbul Üniversitesi Sosyal Bi̇li̇mler Ensti̇tüsü Tari̇h Anabi̇li̇m Dalı Türki̇ye Cumhuri̇yeti̇ Tari̇hi Bilim Dalı, 2016 

Geçtiğimiz bölümün devamı niteliğinde olan bu bölümde Türk taarruzu tüm şiddetiyle devam ederken, Yunan geri çekilişi bir felakete dönüşüyor. Civan Avcı sordu, Ahmet Emre Çetin anlattı, birlikte yorumladılar. İyi dinlemeler.

Bölüm Sponsoru: Y. Emre Topan

Görkemli zaferin 103. yılında Büyük Taarruz'u farklı boyutlarıyla ele aldık. Taarruz öncesi sürecine Türk ve Yunan tarafından baktık, taarruz planının askeri değerini ve niteliklerini masaya yatırdık. Her zaman olduğu gibi Civan Avcı sordu, Ahmet Emre Çetin anlattı, birlikte yorumladılar.

Bölüm Sponsoru: Emre Topan

Başlangıcının 104. yılında Sakarya Meydan Muharebesi'ni, farklı boyutları, yorumlamaları ve az bilinen anekdotlarıyla ele aldık. Civan Avcı sordu, Ahmet Emre Çetin anlattı, birlikte yorumladılar.

Bölüm Sponsoru: Gülcihan Tanık

Sakarya Meydan Muharebesi'nin daha iyi anlaşılması için ondan bir buçuk ay önce cereyan etmiş olan Kütahya-Eskişehir Muharebeleri'nin işlenmesi gerektiğini düşündük. Her zaman olduğu gibi Civan Avcı sordu, Ahmet Emre Çetin anlattı ve birlikte yorumladılar.

Denizaltıların 1500 yıllık tarihi, ilk modern denizaltılar, 1. Dünya Savaşı'nda Çanakkale'de ve Marmara'da denizaltı çatışmaları, 2. Dünya Savaşı'nda U-boat'lar ve kurt sürüsü taktiği, Türkiye'nin denizaltı tecrübesi ve günümüzde güç olarak dünyadaki konumu, Dumlupınar faciası... Civan Avcı sordu, emekli savaş pilotu Ahmet Emre Çetin anlattı.

Blitzkrieg'in ilk fikir babaları, Hans von Seeckt, Heinz Guderian, Panzer tümenleri, Fransa'nın düşüşü, Rommel'in hayalet tümeni, Barbarossa Harekatı, Blitzkrieg'in güçlü ve zayıf yönleri... Civan Avcı sordu, emekli savaş pilotu Ahmet Emre Çetin anlattı.

İlk askeri havacılık faaliyetleri, Kızıl Baron Richthofen, Hans-Joachim Buddecke, Fokker'lar, ilk uçak gemileri, Osmanlı'da hava kuvvetleri, Mustafa Ertuğrul'un bataryası... Civan Avcı sordu, emekli savaş pilotu Ahmet Emre Çetin anlattı.

İki bölüm olarak tasarladığım Sibirya esir kampları dosyasının bu bölümünde, ekseriyetle Kafkasya Cephesi'nde savaşırken Ruslara esir düşen Türklerin, esir düştükten hemen sonra gördükleri muamelelerden, Sarıkamış ve Kars karantina merkezlerinden, Tiflis ve Nargin'deki toplama kamplarından, ve bu kamplara yapılan nakiller esnasında Türklerin yaşadığı zorluklardan bahsediyorum.

Bölüm Sponsorları: İlker Ertuğrul ve Toprak Ertuğrul

Kaynaklar 

- Celal Metin, Yusuf Akçura ve I. Dünya Savaşı’nda Rusya’daki Türk Esirleri, Modern Türklük Araştırmaları Dergisi, Cilt 2, Sayı 3 (Eylül 2005), Mak. #37, ss. 31-53 

- Rıza Özbölük, Esaret ve Utanç: Birinci Dünya Savaşı’nda Esir Düşen Türk Askerlerinin Anı ve Günlükleri Üzerine Bir Değerlendirme, ÇANAKKALE ARAŞTIRMALARI TÜRK YILLIĞI, Sayı 35, Güz 2023,  ss. 1-21 

- Mahmut Akkor, 1. Dünya Savaşı’nda Çeşitli Ülkelerdeki Türk Esir Kampları, Yüksek Lisans Tezi, T. C. Sakarya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2006 

- Cemil Kutlu, 1. Dünya Savaşı’nda Rusya’daki Türk Esirleri, A. Ü. Türkiyat Araştımaları Enstitüsü Dergisi, 43, 2010, 319-328 

- Betül Aslan, 1. Dünya Savaşı’nda Nargin Adasında Türk Esirler, A. Ü. Türkiyat Araştımaları Enstitüsü Dergisi, 42, 2010, 283-305 

- Mustafa Arıkan, Birinci Dünya Savaşı Türk Esirlerinin Kaleminden Esarette Bayram, Tarihin Peşinde, ULUSLARARASI TARİH ve SOSYAL ARAŞTIRMALAR DERGİSİ, Yıl: 2019, Sayı: 22, Sayfa: 309‐336 

- Merve Üner, Birinci Dünya Savaşı’nda Sibirya’daki Türk Esareti, Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi İlkbahar 2016, 3 (10), ss.78-90 

- Haig Somme'da iki aydır aralıksız taarruz etmesine rağmen hala cepheyi yaramamıştır. Fakat 15 Eylül'de, yeni bir faktör devreye girecektir.

- İngiltere'de 1.5 yıldır üstünde çalışılan gizli bir proje, sonunda meyvesini vermiş ve Irak Cephesi'nde su taşımada kullanılacak zırhlı su konteynırları hazır hale gelmiştir. En azından duyurulan budur.

- Fakat bu konteynırlar 1916 Ağustos sonu Irak'a değil, Fransa'ya gönderilecek ve dünyanın ilk tankları olacaklardır.

- Bu dev mekanik canavar, Almanlar'da bir şok etkisi yaratacaktır.

- Tanklar, ilk muharebelerinde sınıfta kalsalar da, büyük potansiyel vadettiklerini ispatlayacaklardır.

Bölüm sponsoru: Ahmet Emre Çetin

Kaynaklar  

- Michael S. Neiberg, The Western Front 1914-1916, amber BOOKS, 2011  

- Peter Hart, The Somme, UNKNO, 2006  

- G. J. Meyer, A World Undone: The Story of the Great War, 1914 to 1918, Bantam, 2007  

- Peter Hart, The Great War: A Combat History of the First World War, Oxford University Press, 2013 

- https://www.bbc.com/news/uk-england-25109879 

- https://military-history.fandom.com/wiki/Landships_Committee#Formation 

- https://tankmuseum.org/article/tanks-at-flers 

- https://www.bbc.com/news/uk-england-37302722 

- https://tankmuseum.org/article/german-responses-tank 

- https://www.historyhit.com/the-devil-is-coming-what-impact-did-the-tank-have-on-the-german-soldiers-in-1916/ 

- 7 günlük ağır bir bombardımanın ve yeryüzünün gördüğü en büyük mayınlarının patlatılmasından sonra, 1 Temmuz 1916 sabahı piyade taarruzu başlıyor.

- İngilizler, creeping barrage gereği No Man's Land'i yürüyerek katetmeye çalışıyorlar fakat topçuların barajı çok erken ileri kaydırmasıyla olanlar oluyor.

- Susturuldu sanılan Alman bataryaları ölüm saçarken, ortaya İngiliz savaş tarihinin en ağır bikançosu çıkıyor: 1 günde 20 bini ölü olmak üzere 60 bin kayıp!

Bölüm sponsorları:Bora Acar, Deniz Poyraz Acar ve Ezgi Tanık Acar

Kaynaklar  

- Michael S. Neiberg, The Western Front 1914-1916, amber BOOKS, 2011 

- Peter Hart, The Somme, UNKNO, 2006 

- G. J. Meyer, A World Undone: The Story of the Great War, 1914 to 1918, Bantam, 2007 

- Peter Hart, The Great War: A Combat History of the First World War, Oxford University Press, 2013 

- ⁠https://www.johndclare.net/wwi2_FirstDay_map.htm⁠ 

- ⁠https://www.iwm.org.uk/history/5-things-you-need-to-know-about-the-battle-of-the-somme⁠ 

- ⁠https://www.iwm.org.uk/history/britains-memory-of-the-battle-of-the-somme⁠ 

- ⁠https://www.iwm.org.uk/history/what-happened-on-the-first-day-of-the-battle-of-the-somme⁠ 

- ⁠https://www.iwm.org.uk/history/key-facts-about-the-battle-of-the-somme⁠ 

Toplam uzunluğu 35 dk 12 sn olan bu bölümün tamamı sadece Patreon ve Buy me a Coffee'de.

Bu bölümde 1. Dünya Savaşı'nın muamma konularından biri olan esirler mevzusuna giriş yapıyorum. Savaşa 2.850.000 askerle katılmış olan Osmanlı Ordusu düşmanlarına 220 bin civarında esir bırakmıştır. Kitaplar genellikle muharebeleri, kahramanlıkları yazmayı sever. Oysa esaret de savaşın büyük bir parçasıdır. Türk esirleri nasıl muamele görmüşlerdir? Ne yemişler ne içmişlerdir? Boş vakitlerini nasıl geçirmişler, aileleriyle nasıl haberleşmişlerdir? Ve de en önemlisi, ne kadarı geri dönebilmiştir? İki bölüme yaydığım bu serinin birinci bölümüne savaşta esir düşmenin yarattığı psikolojik yıkımı mektuplarla anlatıyorum. Sonra memleketletinden kopartılıp Mısır'a, Hindistan'a, Myanmar'a gönderilen Türk esirlerinin koşullarından bahsediyorum.

Bölümü dinlemek için:Patreon: patreon.com/user?u=54848884Buy me a Coffee: https://www.buymeacoffee.com/kulubetarih

Cephenin açılışından tahliyeye kadar 32 Bölüm süren Çanakkale Cephesi serisinin yazılı dökümü PDF ve e-kitap formatlarıyla mevcuttur. Kaynaklarıyla beraber hazırlanmış 400 sayfalık bu dokümanda, muharebelere dair 17 adet harita ve 20 adet illüstrasyon bulunmaktadır. Bu dokümanı, kulubetarih@gmail.com e-mail adresinden veya “kulubetarih” adlı instagram sayfasından bana ulaşarak talep edebilirsiniz. Ücret 500 TL olarak güncellenmiştir. İlgilenenlere duyurulur.  

E-mail: kulubetarih@gmail.com

İnstagram: https://www.instagram.com/kulubetarih

- Fransızlar Verdun'da ölüm kalım mücadelesi verirken, Somme Nehri dolaylarından gerçekleştirilecek taarruzun yükünü İngilizler çekecektir.

- Bu çapta geniş bir operasyon İngiliz Ordusu için bir ilk olacaktır.

- Başarılı olmak bu sefer "creeping barrage" adında yeni bir bombardıman taktiği denenecektir.

- Alman hatlarının altına döşenen yüzlerce tonluk mayınlar, taarruzdan birkaç dakika önce patlatılmaya hazırdır.

- Yüzbinler Batı Cephesi'ni yeniden şekillendirmek için harekete geçecektir.

Bölüm sponsoru: Ahmet Emre Çetin

Kaynaklar  

- Michael S. Neiberg, The Western Front 1914-1916, amber BOOKS, 2011 

- Peter Hart, The Somme, UNKNO, 2006 

- G. J. Meyer, A World Undone: The Story of the Great War, 1914 to 1918, Bantam, 2007 

- Peter Hart, The Great War: A Combat History of the First World War, Oxford University Press, 2013 

- https://www.johndclare.net/wwi2_FirstDay_map.htm 

- https://www.iwm.org.uk/history/5-things-you-need-to-know-about-the-battle-of-the-somme 

- https://www.iwm.org.uk/history/britains-memory-of-the-battle-of-the-somme 

- https://www.iwm.org.uk/history/what-happened-on-the-first-day-of-the-battle-of-the-somme 

- https://www.iwm.org.uk/history/key-facts-about-the-battle-of-the-somme 

- 1916 Mayıs'ına girilirken Verdun iki tarafı da zorlamaya başlıyor.

- İngilizler Somme'da gerçekleştirecekleri taarruz için Fransızlardan destek beklerken, Haziran'da Brusilov Taarruzu karşısında zor duruma düşen Avusturyalılar da Almanlardan aynı şeyi bekliyor.

- Almanlar Verdun meselesini kapatmak için son bir hamle daha yapıyorlar.

- Fort Vaux'da sıkışan Fransızlar dramatik anlar yaşıyorlar.

Bölüm Sponsorları: Cennet Kurt, Batıkan Utku Kurt, Utkan Kuday Kurt

Kaynaklar  

- Michael S. Neiberg, The Western Front 1914-1916, amber BOOKS, 2011 

-  Ian Sumner, They Shall Not Pass – The French Army on the Western Front, Pen & Sword Military, 2012 

- Paul Jankowski, Verdun – The Longest Battle of the Great War, Oxford University Press, 2013 

- Jack Sheldon, The German Army on the Western Front 1915, Pen & Sword Military, 2012  

- Malcolm Brown, The Imperial War Museum Book of the Western Front, Sidgwick & Jackson, 1993  

- G. J. Meyer, A World Undone: The Story of the Great War, 1914 to 1918, Bantam, 2007 

- Peter Hart, The Great War: A Combat History of the First World War, Oxford University Press, 2013 

- https://www.iwm.org.uk/history/what-was-the-battle-of-verdun 

- https://memorial-verdun.fr/en/ressources/la-bataille-de-verdun 

- İlk birkaç gün yaşanan korkunç kayıplara rağmen Fransız Ordusu pes etmemeye karar veriyor.

- Verdun'da göreve, sonraları "Verdun Aslanı" lakabıyla anılacak olan General Philippe Pétain geliyor.

- Bar Le Duc'le Verdun'ı birbirine bağlayan, topu topu 6 metre genişliğindeki bir köy yolu, ordunun ikmalinin yapılabildiği tek yol olarak ülkenin atardamarına dönüşüyor.

- 3900 motorlu aracın 24 saat durmadan gel git yaptığı, cepheye haftada 90 askerin ve 500 bin ton malzemenin taşındığı bu yola Fransızlar La Voie Sacrée, yani kutlu yol diyorlar.

- Bombardıman, süngü hücumları, fosgen gazı, alev makineleri derken Verdun'da iki ayda verilen toplam kayıp 220 bini geçiyor.

Bölüm Sponsoru: Ahmet Emre Çetin

Kaynaklar 

- Michael S. Neiberg, The Western Front 1914-1916, amber BOOKS, 2011 

-  Ian Sumner, They Shall Not Pass – The French Army on the Western Front, Pen & Sword Military, 2012 

- Paul Jankowski, Verdun – The Longest Battle of the Great War, Oxford University Press, 2013 

- Jack Sheldon, The German Army on the Western Front 1915, Pen & Sword Military, 2012  

- Malcolm Brown, The Imperial War Museum Book of the Western Front, Sidgwick & Jackson, 1993  

- G. J. Meyer, A World Undone: The Story of the Great War, 1914 to 1918, Bantam, 2007 

- Peter Hart, The Great War: A Combat History of the First World War, Oxford University Press, 2013 

- https://www.iwm.org.uk/history/what-was-the-battle-of-verdun 

- https://memorial-verdun.fr/en/ressources/la-bataille-de-verdun 

- Bu bölümde 10 ay sürecek 1. Dünya Savaşı'nın en uzun ve en acımasız muharebesi olarak kabul edilen Verdun Muharebesi başlıyor.

- Almanlar Belçika'yı yerle bir ettikleri 420 mm'lik toplarını bu sefer, Fransızların milli hassasiyet noktası olan Verdun isimli küçük bir kale şehrine yöneltiyor.

- 21 Şubat 1916 günü, 12 saatte 1 milyon merminin harcandığı Verdun'da, yeryüzündeki canlı cansız tüm maddeler havaya uçuyor.

Bölüm Sponsorları: Cennet Kurt, Batıkan Utku Kurt, Utkan Kuday Kurt

Kaynaklar  

- Michael S. Neiberg, The Western Front 1914-1916, amber BOOKS, 2011 

-  Ian Sumner, They Shall Not Pass – The French Army on the Western Front, Pen & Sword Military, 2012 

- Paul Jankowski, Verdun – The Longest Battle of the Great War, Oxford University Press, 2013 

- Jack Sheldon, The German Army on the Western Front 1915, Pen & Sword Military, 2012  

- Malcolm Brown, The Imperial War Museum Book of the Western Front, Sidgwick & Jackson, 1993  

- G. J. Meyer, A World Undone: The Story of the Great War, 1914 to 1918, Bantam, 2007 

- Peter Hart, The Great War: A Combat History of the First World War, Oxford University Press, 2013 

- https://www.iwm.org.uk/history/what-was-the-battle-of-verdun 

- https://memorial-verdun.fr/en/ressources/la-bataille-de-verdun 

- https://www.britannica.com/event/Battle-of-Verdun 

- https://defenceindepth.co/2016/02/26/the-battle-of-verdun-and-german-offensive-tactics-in-1916/ 

- Bu bölümde İngilizler tahliye kararı alıyorlar.

- Akıl almaz aldatmacalarıyla Gelibolu'nun tahliyesi İtilaf Kuvvetleri açısından, operasyonun en başarılı kısmıdır.

- 9 Ocak 1916'da son İngiliz askerinin de tahliye edilmesiyle Çanakkale Cephesi bir Türk zaferiyle kapanıyor.

- Çanakkale, toplamda yarım milyon zaiyata mal oluyor.

Bölüm Sponsoru: Ahmet Emre Çetin

Kaynaklar   

- Şükrü Erkal, Birinci Dünya Harbi’nde Türk Harbi V. Cilt Çanakkale Cephesi Harekâtı 1 nci, 2 nci ve 3 ncü Kitapların Özetlenmiş Tarihi (Haziran 1914 - 9 Ocak 1916), Ankara Genelkurmay Basım Evi, 1997      

- Peter Hart, Gelibolu, Alfa Yayınları, 2014      

- C. F. Aspinall – Oglander, Military Operations Gallipoli: Volume 2,  May 1915   to the Evacuation (History of the Great War based on Official Documents), 1932 

- Keith A. Lawless, The Evacuation Phase of the Gallipoli Campaign of 1915, Yüksek Lisans Tezi, U.S. Army Command and General Staff College, 1993 

- Ahmet Yurttakal, Türk Kaynaklarına Göre Çanakkale Muharebeleri’nde Gelibolu Yarımadası’nın Tahliyesi, Yüksek Lisans Tezi, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, 2020 

- Yüksel Nizamoğlu, Türk Kaynaklarının Gelibolu Yarımadası’nın Tahliyesiyle İlgili Değerlendirmeleri, Çanakkale Araştırmaları Türk Yıllığı, Yıl: 13, Bahar 2015, Sayı: 18, ss. 411-430, 100. Yıl 

- https://canakkalemuharebeleri1915.com/makale-ler/yucel-ozkorucu/437-canakkale-seferinde-umutlar-tukenirken 

- https://anzacportal.dva.gov.au/wars-and-missions/ww1/where-australians-served/gallipoli/evacuations-from-anzac 

- https://amosa.org.au/museum-exhibits/wwi-exhibits/gallipoli-the-evacuation 

- https://www.geliboluyuanlamak.com/ 

Tamamı 36 dk 14 sn olan bu video Patreon'da yayında! İster üye olup izleyin, ister sadece bu videoyu satın alın.

Patreon: https://www.patreon.com/c/user?u=54848884

- Çanakkale Cephesi'nde kapsamlı muharebeler bitiyor, rutin mevzi harbi başlıyor.

- İngilizler düştükleri umutsuz durumdan en az zararla kurtulmanın yollarını arıyorlar.

- Fransızlardan cesur bir teklif geliyor.

- Albay Mustafa Kemal istifasını veriyor.

Bölüm Sponsorları: Cennet Kurt, Batıkan Utku Kurt, Utkan Kuday Kurt

Kaynaklar 

- Şükrü Erkal, Birinci Dünya Harbi’nde Türk Harbi V. Cilt Çanakkale Cephesi Harekâtı 1 nci, 2 nci ve 3 ncü Kitapların Özetlenmiş Tarihi (Haziran 1914 - 9 Ocak 1916), Ankara Genelkurmay Basım Evi, 1997   

- Mustafa Kemal Atatürk, Anafartalar Muharebelerine Ait Tarihçe, Yayına Hazırlayan: Dr. Öğ. Alb. Suat Akgül, Dr. Tar. Uzm. Hülya Toker, Arş. Uzm. Sema Demirtaş, Ankara Genelkurmay Basımevi, 2011 

- Peter Hart, Gelibolu, Alfa Yayınları, 2014   

- Tuncay Yılmazer, Alçıtepe'den Anafartalar'a Çanakkale Kara Muharebeleri, Yeditepe Yayınevi, 2007 

- C. F. Aspinall – Oglander, Military Operations Gallipoli: Volume 2,  May 1915   to the Evacuation (History of the Great War based on Official Documents), 1932 

"Kulübe Tarih - Öyküler" podcasti: https://open.spotify.com/show/5Cn0MP6gZPGxcqCZwsKXbT?si=2f3fde5752eb4478

“Size gerçekleri tüm çıplaklığıyla anlatmayı doğru buldum. Karşımızda cesurca savaşan ve iyi sevk ve idare edilen bir Türk Ordusu var” Orgeneral Sir Ian Hamilton 

2. Anafartalar Muharebesi Hamilton’ın defterini dürerken, Mustafa Kemal’i bir kahraman yapacak. 

Bölüm Sponsoru: Ahmet Emre Çetin

Kaynaklar 

- Şükrü Erkal, Birinci Dünya Harbi’nde Türk Harbi V. Cilt Çanakkale Cephesi Harekâtı 1 nci, 2 nci ve 3 ncü Kitapların Özetlenmiş Tarihi (Haziran 1914 - 9 Ocak 1916), Ankara Genelkurmay Basım Evi, 1997   

- Mustafa Kemal Atatürk, Anafartalar Muharebelerine Ait Tarihçe, Yayına Hazırlayan: Dr. Öğ. Alb. Suat Akgül, Dr. Tar. Uzm. Hülya Toker, Arş. Uzm. Sema Demirtaş, Ankara Genelkurmay Basımevi, 2011 

- Peter Hart, Gelibolu, Alfa Yayınları, 2014   

- Tuncay Yılmazer, Alçıtepe'den Anafartalar'a Çanakkale Kara Muharebeleri, Yeditepe Yayınevi, 2007 

- C. F. Aspinall – Oglander, Military Operations Gallipoli: Volume 2,  May 1915   to the Evacuation (History of the Great War based on Official Documents), 1932 

Serinin devamı için "Kulübe Tarih - Öyküler" adlı podcasti takip edebilirsiniz: https://open.spotify.com/show/5Cn0MP6gZPGxcqCZwsKXbT?si=63be8513148f4e46

Kendi kalemimden çıkardığım bu sesli kitapta, kurgusal bir karakter olan Galip adlı bir askerin 1915 yılında Gelibolu'da yaşadıkları anlatılıyor. Bu bölümde Galip, bölüğüyle beraber vapurla İstanbul'dan Çanakkale'ye hareket ediyor. Serinin devamını ve ileride yayınlanacak başka öyküleri ayrı bir podcast serisi olan "Kulübe Tarih - Öyküler" den takip edebilirsiniz.

- Conkbayırı yenilgisinin ardından Hamilton, Suvla'ya yeni gelen 54. Tümenle Türk cephesini yarmak için bir taarruz tasarlıyor.

- 12 Ağustos 1915'te Tekketepe'ye yöneltilen taarruzda İngiliz taburları çok zaiyat vererek geri çekilmek zorunda kalıyor. Bu muharebede Türkler tarafından kuşatılıp imha edilen Norfolk askerler, bir mitin doğuşuna yol açıyor.

- 15 Ağustos'ta şansını bu sefer Kireçtepe'den deneyen İngilizler, Türk cephesini endişelendiriyor.

- Albay Mustafa Kemal ateş hattına gelerek askerlerini yüreklendiriyor. Liman von Sanders 16 Ağustos için "Anafartaların buhranlı günü" diyor.

Bölüm Sponsoru: Matematik Öğretmeni Muhammed Behram Talay

Kaynaklar 

- Şükrü Erkal, Birinci Dünya Harbi’nde Türk Harbi V. Cilt Çanakkale Cephesi Harekâtı 1 nci, 2 nci ve 3 ncü Kitapların Özetlenmiş Tarihi (Haziran 1914 - 9 Ocak 1916), Ankara Genelkurmay Basım Evi, 1997   

- Mustafa Kemal Atatürk, Anafartalar Muharebelerine Ait Tarihçe, Yayına Hazırlayan: Dr. Öğ. Alb. Suat Akgül, Dr. Tar. Uzm. Hülya Toker, Arş. Uzm. Sema Demirtaş, Ankara Genelkurmay Basımevi, 2011 

- F. Zerrin Günal, Kireçtepe Muharebelerinde Mustafa Kemal Atatürk’ün Rolü: “Geçeceksiniz”, Aydın İnsan Ve Toplum Dergisi, 2(4), 9-42, 2016

- Peter Hart, Gelibolu, Alfa Yayınları, 2014   

- Tuncay Yılmazer, Alçıtepe'den Anafartalar'a Çanakkale Kara Muharebeleri, Yeditepe Yayınevi, 2007 

- C. F. Aspinall – Oglander, Military Operations Gallipoli: Volume 2,  May 1915   to the Evacuation (History of the Great War based on Official Documents), 1932 

- ⁠https://canakkalemuharebeleri1915.com/makale-ler/yucel-ozkorucu/425-agustos-muharebeleri-12

Toplam uzunluğu 24 dk 21 sn olan bu bölümün tamamı sadece Patreon ve Buy me a Coffee'de.

Çanakkale'nin -maalesef- en popüler konularından biridir bu "bir bulutun içine girip kaybolup giden" Norfolk Taburu mevzusu. Kimine göre UFO'lar kaçırdı, kimine göre mistik güçler devreye girdi, kimine göreyse Türkler bu askerleri esir edip, kafalarına kurşun sıkarak öldürdü. Bu bölümde, bu taburun gerçekte başına neler geldiğini, Çanakkale standartlarınca basit sayılabilecek bir hadisenin, raporlardaki yanlış kelime seçimleri, ve insanoğlunun karşı konulamaz hayal gücü yüzünden nasıl uyduruk bir efsaneye dönüştüğünü anlatıyorum. Patreon: patreon.com/user?u=54848884 Buy me a Coffee: https://www.buymeacoffee.com/kulubetarih Trablusgarp Savaşı Serisi, 1. Dünya Savaşı’nda silah teknolojileri, az bilinen hatıratlar, biyografiler, kadın askerler, savaşan ünlü yazarlar (J. R. R. Tolkien, E. Hemingway vs.), savaşla ilgili hurafeler, tuhaf olaylar vb. hiçbir yerde yayınlanmayacak ilginç bölümler, ekstra içerikler kapsamında Patreon ve Buy me a Coffee üyelerine özel olacak.

- 1. Anafartalar Muharebesi'nin zaferle sonuçlanmasının hemen ardından, Albay Mustafa Kemal daha kritik bir görev için Conkbayırı'na hareket ediyor.

- Anafartalar Grup Komutanı burada, 10 Ağustos 1915 sabahı Çanakkale Cephesi'nin gördüğü en görkemli Türk taarruzunu gerçekleştiriyor.

- Türk askerlerinin tepelerden sel gibi aktığı bu süngü hücumunda, İngilizler daha silahlarına bile davranmaya fırsat bulamadan bozguna uğruyorlar.

- 34 yaşındaki bir Türk albayı, 36 saatte altı İngiliz generalini yenerek İtilaf Kuvvetleri'nin tüm planlarını suya düşürüyor.

Bölüm Sponsoru: Ahmet Emre Çetin

Kaynaklar 

- Şükrü Erkal, Birinci Dünya Harbi’nde Türk Harbi V. Cilt Çanakkale Cephesi Harekâtı 1 nci, 2 nci ve 3 ncü Kitapların Özetlenmiş Tarihi (Haziran 1914 - 9 Ocak 1916), Ankara Genelkurmay Basım Evi, 1997   

- Mustafa Kemal Atatürk, Anafartalar Muharebelerine Ait Tarihçe, Yayına Hazırlayan: Dr. Öğ. Alb. Suat Akgül, Dr. Tar. Uzm. Hülya Toker, Arş. Uzm. Sema Demirtaş, Ankara Genelkurmay Basımevi, 2011 

- Cemil Conk, Çanakkale Conkbayırı Savaşları: Atatürk’ün Yaptırdığı Görülmemiş Yiğitçe Süngü Hücumu, E. U. Basımaevi, 1959 

- Peter Hart, Gelibolu, Alfa Yayınları, 2014   

- Tuncay Yılmazer, Alçıtepe'den Anafartalar'a Çanakkale Kara Muharebeleri, Yeditepe Yayınevi, 2007 

- C. F. Aspinall – Oglander, Military Operations Gallipoli: Volume 2,  May 1915   to the Evacuation (History of the Great War based on Official Documents), 1932 

- ⁠https://canakkalemuharebeleri1915.com/makale-ler/yucel-ozkorucu/420-agustos-muharebeleri-11-conkbayiri-sungu-hucumu⁠

- Anafartalar Grubu Komutanı Albay Mustafa Kemal 8/9 Ağustos gece vakti Çamlıtekke'deki yeni karargahına varmış ve son hazırlıklarını yapmıştır. -O gün, Anafartalar Ovası ve çevreleyen tepelerde, iki taraf da birbirine taarruz edecektir.

- Gelibolu'nun uzun zamandır görmediği meydan muharebesi tarzında bir çarpışmanın ardından zafer, düşmanından çok daha organize ve istekli davranan Türklerin olacaktır.

- Albay Mustafa Kemal, sayıca üstün düşmanının taarruzlarını kırmakla kalmamış, onu birkaç kilometre geri itmiştir.

Bölüm Sponsoru: Melih Topçu

Kaynaklar 

- Şükrü Erkal, Birinci Dünya Harbi’nde Türk Harbi V. Cilt Çanakkale Cephesi Harekâtı 1 nci, 2 nci ve 3 ncü Kitapların Özetlenmiş Tarihi (Haziran 1914 - 9 Ocak 1916), Ankara Genelkurmay Basım Evi, 1997   

- Mustafa Kemal Atatürk, Anafartalar Muharebelerine Ait Tarihçe, Yayına Hazırlayan: Dr. Öğ. Alb. Suat Akgül, Dr. Tar. Uzm. Hülya Toker, Arş. Uzm. Sema Demirtaş, Ankara Genelkurmay Basımevi, 2011 

- Peter Hart, Gelibolu, Alfa Yayınları, 2014   

- Tuncay Yılmazer, Alçıtepe'den Anafartalar'a Çanakkale Kara Muharebeleri, Yeditepe Yayınevi, 2007 

- https://canakkalemuharebeleri1915.com/makale-ler/yucel-ozkorucu/407-agustos-muharebeleri-7-anafartalar-cikarmalari 

- https://canakkalemuharebeleri1915.com/makale-ler/yucel-ozkorucu/411-agustos-muharebeleri-8-anafartalar-grup-komutani-albay-mustafa-kemal 

- https://canakkalemuharebeleri1915.com/makale-ler/yucel-ozkorucu/420-agustos-muharebeleri-11-conkbayiri-sungu-hucumu 

- C. F. Aspinall – Oglander, Büyük Harbin Tarihi, Gelibolu Harekâtı, 2. Cilt; Arma Yayınları, 2005 

- Gelibolu'da, Conkbayırı - Kocaçimentepe hattı alarm vermeye. Türkler bu hattı güçlükle örtebilirken, yapılacak en ufak bir hatada tüm cephenin çökmesi riski doğuyor.

- Bunlar olurken İngilizler Anafartalar'a iki tümen asker çıkarıyor. Düşmanı karşılaması için bölgeye gönderilen Albay Fevzi, askerinin yorgun olduğunu gerekçe göstererek taarruzu bir gün ertelemek istiyor.

- Bu içinden çıkması güç durumda, Ordu Komutanı Liman von Sanders, 19. Tümen Komutanı Albay Mustafa Kemal'e, fikrine danışmak üzere, kurmay başkanı vasıtasıyla bir telefon açıyor.

- Mustafa Kemal, hem Anafartalar hem Conkbayırı'ndaki tüm birliklerin sorumluluğunu isteyerek bu ağır yükü omuzlamaya hazır olduğunu belirtiyor.

Kaynaklar

- Şükrü Erkal, Birinci Dünya Harbi’nde Türk Harbi V. Cilt Çanakkale Cephesi Harekâtı 1 nci, 2 nci ve 3 ncü Kitapların Özetlenmiş Tarihi (Haziran 1914 - 9 Ocak 1916), Ankara Genelkurmay Basım Evi, 1997

- Mustafa Kemal Atatürk, Anafartalar Muharebelerine Ait Tarihçe, Yayına Hazırlayan: Dr. Öğ. Alb. Suat Akgül, Dr. Tar. Uzm. Hülya Toker, Arş. Uzm. Sema Demirtaş, Ankara Genelkurmay Basımevi, 2011

- Peter Hart, Gelibolu, Alfa Yayınları, 2014

- Tuncay Yılmazer, Alçıtepe'den Anafartalar'a Çanakkale Kara Muharebeleri, Yeditepe Yayınevi, 2007

- https://canakkalemuharebeleri1915.com/makale-ler/yucel-ozkorucu/407-agustos-muharebeleri-7-anafartalar-cikarmalari

- https://canakkalemuharebeleri1915.com/makale-ler/yucel-ozkorucu/411-agustos-muharebeleri-8-anafartalar-grup-komutani-albay-mustafa-kemal

- https://canakkalemuharebeleri1915.com/makale-ler/yucel-ozkorucu/399-agustos-muharebeleri-5-conkbayiri-kocacimen-tepe-hedefine-yuruyus

- https://www.mhhv.org.au/malones-men-and-chunuk-bair-1915/

- https://nzhistory.govt.nz/war/the-gallipoli-campaign/the-august-offensive

- Stephen Chambers, Anzac: Sari Bair, Pen and Sword, 2014

- Sean P. Piccirilli, Mustafa Kemal at Gallipoli: A Leadership Analysis and Terrain Walk, master tezi ödevi, Air Command and Staff College Air University, 2016

- C. F. Aspinall – Oglander, Büyük Harbin Tarihi, Gelibolu Harekâtı, 2. Cilt; Arma Yayınları, 2005

Toplam uzunluğu 26 dk 32 sn olan bu bölümün tamamı sadece Patreon ve Buy me a Coffee'de.

2. Dünya Savaşı'nın şüphesiz en parlak komutanlarından birisi olan Erwin Rommel, aslında kariyerinin en büyük askerî başarısına, 1. Dünya Savaşı'nda aldığı Pour le Merite'le ulaşmıştır. Peki genelde generallere verilen bu ödülü, 26 yaşındaki Üsteğmen Rommel almayı nasıl başarmıştır? 500 askeriyle 9150 İtalyanı nasıl esir almıştır? Patreon: patreon.com/user?u=54848884 Buy me a Coffee: https://www.buymeacoffee.com/kulubetarih Trablusgarp Savaşı Serisi, 1. Dünya Savaşı’nda silah teknolojileri, az bilinen hatıratlar, biyografiler, kadın askerler, savaşan ünlü yazarlar (J. R. R. Tolkien, E. Hemingway vs.), savaşla ilgili hurafeler, tuhaf olaylar vb. hiçbir yerde yayınlanmayacak ilginç bölümler, ekstra içerikler kapsamında Patreon ve Buy me a Coffee üyelerine özel olacak.

- Yeni Zelandalıların Kılıçbayırı taarruzunu desteklemek için Avustralya Hafif Süvari Alaylarından 600 asker, Yükseksırt'tan (Russell's Top) Cesarettepe'ye (The NEK) doğru taarruza kalkacaklardır.

- 7 Ağustos 1915 sabahı saat 04:30'a planlanan bu taarruz, bombardımanın zamanlamasında yapılan kritik bir hata ve insiyatif almayan komutanlar yüzünden bir trajediye dönüşecektir.

Kaynaklar 

 - Peter Hart, Gelibolu, Alfa Yayınları, 2014   

- Tuncay Yılmazer, Alçıtepe'den Anafartalar'a Çanakkale Kara Muharebeleri, Yeditepe Yayınevi, 2007 

- https://canakkalemuharebeleri1915.com/makale-ler/yucel-ozkorucu/401-agustos-muharebeleri-6-nek-cesarettepe-taarruzu 

- Stephen Chambers, Anzac: Sari Bair, Pen and Sword, 2014 

- https://alh-research.tripod.com/Light_Horse/index.blog?topic_id=1104120 

- Peter Burness, The Nek: A Gallipoli Tragedy, Exisle Publishing, 2012 

- John Hamilton, Fatal Charge at Gallipoli: The Story of One of the Bravest and Most Futile Actions of the Dardanelles Campaign - The Light Horse at The Nek - August 1915, Frontline Books, 2015 

- Bu bölümde Çanakkale Cephesi'nin kırılma anını teşkil edecek Conkbayırı Muharebeleri başlıyor. 

- İtilaf Kuvvetleri, 20 bin kişiyle Arıburnu'nda Conkbayırı - Kocaçimentepe hattını ele geçirmek için bir gece harekatı düzenliyor. 

- Düşman, Albay Mustafa Kemal'in "Buradan gelecekler!", Esat Paşa'nınsa "Gelemeyecekler!" dediği yerden geliyor. 

Kaynaklar  

- Şükrü Erkal, Birinci Dünya Harbi’nde Türk Harbi V. Cilt Çanakkale Cephesi Harekâtı 1 nci, 2 nci ve 3 ncü Kitapların Özetlenmiş Tarihi (Haziran 1914 - 9 Ocak 1916), Ankara Genelkurmay Basım Evi, 1997    

- Peter Hart, Gelibolu, Alfa Yayınları, 2014    

- Tuncay Yılmazer, Alçıtepe'den Anafartalar'a Çanakkale Kara Muharebeleri, Yeditepe Yayınevi, 2007  

- ⁠https://canakkalemuharebeleri1915.com/makale-ler/yucel-ozkorucu/399-agustos-muharebeleri-5-conkbayiri-kocacimen-tepe-hedefine-yuruyus⁠  

- Stephen Chambers, Anzac: Sari Bair, Pen and Sword, 2014  

- Sean P. Piccirilli, Mustafa Kemal at Gallipoli: A Leadership Analysis and Terrain Walk, master tezi ödevi, Air Command and Staff College Air University, 2016 

İtilaf Kuvvetleri Sarıbayır yarma harekatını ve Suvla'dan yapacağı çıkarmayı maskelemek için Seddülbahir'den sonra Arıburnu'nda da kuvvetli oylama taarruzlarına devam ediyor.

- Kanlısırt'tan (Lone Pine'dan) yapılacak taarruz o kadar cüretkardır ki, bir oyalama hamlesi olmasına rağmen başarıya ulaşması durumunda Türk cephesi çökecektir.

- Bu taarruz Türk Ordusu'nu zor bir durumda bırakacak, 47. Alay neredeyse tamamen yok olacaktır.

Bölüm Sponsoru: İlker Ertuğrul

Kaynaklar:

- Şükrü Erkal, Birinci Dünya Harbi’nde Türk Harbi V. Cilt Çanakkale Cephesi Harekâtı 1 nci, 2 nci ve 3 ncü Kitapların Özetlenmiş Tarihi (Haziran 1914 - 9 Ocak 1916), Ankara Genelkurmay Basım Evi, 1997 

- Peter Hart, Gelibolu, Alfa Yayınları, 2014 

- Tuncay Yılmazer, Alçıtepe'den Anafartalar'a Çanakkale Kara Muharebeleri, Yeditepe Yayınevi, 2007 

- https://canakkalemuharebeleri1915.com/makale-ler/yucel-ozkorucu/391-agustos-muharebeleri-4-6-agustos-1915-kanlisirt-taarruzu 

- Mike Wilcox ve David Spencer, Stand up the real Anzac Lone pine of Gallipoli, NZ Journal of Forestry, Mayıs, 2007 

- Fatma Rezzan Ünalp, Çanakkale Muharebeleri ve Mustafa Kemal, Çanakkale Araştırmaları Türk Yıllığı, 13(18), 37-64, 2015 

Patreon veya Buy me a Coffee'ye "Standart Destek Paketi" kapsamında üye olarak aşağıdaki (başka yerde yayınlanmayan) bölümlere erişebilirsiniz:

1- Trablusgarp Savaşı Serisi - 1. Bölüm "Bir avuç kum için"

2- Trablusgarp Savaşı Serisi – 2. Bölüm “Mustafa Kemal’in maceralı Trablusgarp yolculuğu ve yönettiği ilk muharebeler”

3- Trablusgarp Savaşı Serisi - 3. Bölüm "Trablusgarp'ta ilk muharebeler"

4- Trablusgarp Savaşı Serisi - 4. Bölüm "Türk dostu Montagu, İtalyan mezalimi ve Ayn Zara Muharebeleri"

5- Trablusgarp Savaşı Serisi - 5. Bölüm "Trablusgarp 1911: Tobruk, Derne, Bingazi"

6- Halil Paşa'nın muzip hatıratı

7- Batı Cephesi'nin kırmızı fenerli evleri

8- Osmanlı Ordusu'nda Alman etkisi

Patreon: patreon.com/user?u=54848884

Buy me a Coffee: https://buymeacoffee.com/kulubetarih

- Hamilton Arıburnu'nda ve Anafartalar’da büyük planlar yaparken, Seddülbahir'deki Türkleri yerinde tutmak için Kirte önlerindeki bağlık bölgeden bir gösteri taarruzu gerçekleştiriyor. - Fakat verilen çok yüksek kayıplar taarruzun bir "gösteri" olup olmadığını sorgulatıyor. - Türkleri yerinde tutma gayesi de gerçekleşmiyor.

Bölüm Sponsoru: Faik Emre Koşan

Kaynaklar  - Şükrü Erkal, Birinci Dünya Harbi’nde Türk Harbi V. Cilt Çanakkale Cephesi Harekâtı 1 nci, 2 nci ve 3 ncü Kitapların Özetlenmiş Tarihi (Haziran 1914 - 9 Ocak 1916), Ankara Genelkurmay Basım Evi, 1997  - Peter Hart, Gelibolu, Alfa Yayınları, 2014  - Tuncay Yılmazer, Alçıtepe'den Anafartalar'a Çanakkale Kara Muharebeleri, Yeditepe Yayınevi, 2007  - Abdullah İlgazi, Mustafa Bıyıklı, Mehmet Vehip (Kaçi) Paşa’nın Çanakkale Muharebelerindeki Yeri ve Önemi, Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi, XXVIII(), 97-128, 2012  - https://canakkalemuharebeleri1915.com/makale-ler/yucel-ozkorucu/383-agustos-muharebeleri-3-seddulbahir-cephesinde

- https://canakkalemuharebeleri1915.com/genel/muharebe-alani-yer-isimleri/seddulbahir/285-papazin-altiparmagin-bagi-the-vineyard

Toplam uzunluğu 20 dk 54 sn olan bu bölümün tamamı sadece Patreon ve Buy me a Coffee'de. Yaşlı Moltke, Goltz Paşa, Liman Paşa, Weber Paşa ve diğerleri... Sizleri, yolu Türk topraklarına düşmüş ve eli Osmanlı Ordusu'na değmiş Alman subaylarını incelediğimiz üyelere özel dolu dolu bir bölüm bekliyor. (Metin yazarı: Dr. Gökhan Moray) Patreon: patreon.com/user?u=54848884 Buy me a Coffee: https://www.buymeacoffee.com/kulubetarih Trablusgarp Savaşı Serisi, 1. Dünya Savaşı’nda silah teknolojileri, az bilinen hatıratlar, biyografiler, kadın askerler, savaşan ünlü yazarlar (J. R. R. Tolkien, E. Hemingway vs.), savaşla ilgili hurafeler, tuhaf olaylar vb. hiçbir yerde yayınlanmayacak ilginç bölümler, ekstra içerikler kapsamında Patreon ve Buy me a Coffee üyelerine özel olacak.

- Çanakkale'de çok kanlı geçen 3 ayın ardından cephe kilitlenmiştir.

- Hamilton bu düğümü çözmek için, takviye gelen 5 tümenlik bir kuvvetle Ağustos ayına yeni hamleler planlamaktadır.

- Peki Türkler buna ne kadar hazırdır?

Bölüm Sponsoru: Gürkan Ercoşkun

Kaynaklar 

- Şükrü Erkal, Birinci Dünya Harbi’nde Türk Harbi V. Cilt Çanakkale Cephesi Harekâtı 1 nci, 2 nci ve 3 ncü Kitapların Özetlenmiş Tarihi (Haziran 1914 - 9 Ocak 1916), Ankara Genelkurmay Basım Evi, 1997 

- Peter Hart, Gelibolu, Alfa Yayınları, 2014 

- Tuncay Yılmazer, Alçıtepe'den Anafartalar'a Çanakkale Kara Muharebeleri, Yeditepe Yayınevi, 2007 

- https://canakkalesavaslariansiklopedisi.com/content/14uncu-piyade-alayi/ 

- http://www.geliboluyuanlamak.com/344_camlitekke-karargahi-ve-anafartalar-grubu-uzerine-notlar-muzaffer-albayrak.html 

- https://canakkalemuharebeleri1915.com/makale-ler/yucel-ozkorucu/380-agustos-muharebeleri-2-hazirliklar-taraflarin-durumu 

- https://canakkalemuharebeleri1915.com/makale-ler/yucel-ozkorucu/374-agustos-muharebeleri-planlar-hazirliklar 

- Batı Cephesi'nde İtilaf Kuvvetleri'nin 1915 sonbaharında gerçekleştirdiği taarruzlarda İngilizlerin ikinci gün tükenirken korkunç senaryolar oluşuyor.

- Fransızlar Champagne kesiminde başarılar elde etseler bu onlara çok pahalıya patlıyor.

- Toplam kayıp sayısının 400 bine dayandığı bu muharebeler iki tarafta da bazı köklü değişikliklere sebep oluyor.

- Kovulan Sir John French'in yerine Douglas Haig getiriliyor.

Kaynaklar  

- Michael S. Neiberg, The Western Front 1914-1916, amber BOOKS, 2011  

- Jack Sheldon, The German Army on the Western Front 1915, Pen & Sword Military, 2012  

- Nick Lloyd, The Western Front A History of the First World War 1914-1918, Viking, 2021  

- Malcolm Brown, The Imperial War Museum Book of the Western Front, Sidgwick & Jackson, 1993  

- G. J. Meyer, A World Undone: The Story of the Great War, 1914 to 1918, Bantam, 2007 

- Peter Hart, The Great War: A Combat History of the First World War, Oxford University Press, 2013 

Sizden gelen 1. Dünya Savaşı sorularını cevapladığım Soru - Cevap bölümü podcast olarak yayında.

Bölümdeki sorular:

1) Adolf Hitler’in 1. Dünya Savaşı’nda onbaşı olduğu doğru mudur? (@zkn_sn)

2) İngilizler çıkarmayı neden Hamburg gibi Alman şehirlerine değil de Osmanlı’ya yaptı? (@yisifyulduz)

3) Türkler savaş boyunca gaz bombası/kimyasal silah kullanmış mıdır? (@ardakaalkan)

4) Almanya’nın yanında Britanya gibi güçlü bir ülke olsaydı savaşı kazanma ihtimali ne olurdu? (@can_kacmaz)

5) İtalya taraf değiştirmeseydi savaşın gidişatı değişir miydi? (@_haktan_ @tyfnclkgl @ardasglk0)

6) 1. Dünya Savaşı’nda savaşan bir asker için en rahat cephe hangisiydi? (@alacamdogancan)

7) İspanya bu savaşa katılmamayı nasıl başarmıştır? (@kerem_tskn93)

8) Savaşta bir general olsan ve siper savaşına artık bir son vermen gerekse nasıl bir taktik uygularsın? (@kaanunal219)

Not: Soruların pek azına yer verebildim, soru gönderen herkese teşekkür diyorum. Göndermiş olduğunuz fakat burada olmayan sorulara ilerleyen bölümlerde yer vermeye çalışacağım.

Başka hiçbir mecrada karşınıza çıkmayacak çok özel bir biyografi, bir kahramanlık hikayesi: Çanakkale Cephesi'nden Irak Cephesi'ne uzanan Mudurnulu Molla Tevfik'in gün yüzüne çıkmamış savaş anılarını, dinleyicim Kaan Taşkın'la beraber derledik. O, büyük büyük dedesi hakkında aile büyüklerinden toplayabildiği kadar bilgi topladı, ben de araştırmalarımla hikayeyi olgunlaştırdım, ve sizlere keyif alacağınızı umduğum bir bölüm hazırladım.  Eğer sizin de bu tarz hikayeleriniz varsa lütfen benimle iletişime geçiniz.

Email: kulubetarih@gmail.com

İnstagram: https://www.instagram.com/1.dunyasavasipodcastserisi/

Rota Ailesinin sponsorluğundaki bu bölümde, Türk Ordusu Irak Cephesi'ndeki kötü gidişe bir dur diyecek ve Yüzbaşı Cemil'in komuta ettiği sol cenah grubu İngilizleri Rota Çayı'nda mağlup edecek.

Kaynaklar:

1- Serdar Sakin, Birinci Dünya Savaşı’nda Irak Cephesinde Osmanlı Devleti ile İngiltere Arasındaki Çarpışmalar (1915), Gazi Akademik Bakış, 4(7), 133-152, 2010 

2- Osmanlı Belgelerinde Birinci Dünya Harbi I: T.C. Başbakanlık Devlet Arşi̇vleri̇ Genel Müdürlüğü Osmanlı Arşivi Daire Başkanlığı Yayın Nu: 130 

3- Said Olgun ve Resul Babaoğlu, Dönemi̇n Kaynaklarına göre Kutü’l-Amare Zaferi̇ (toplu bir değerlendi̇rme), Tarih Araştırmaları Dergisi, 39(67), 477-502, 2020 

4- Berk Erol, Bi̇ri̇nci̇ Dünya Savaşı’nda: Irak Cephesi̇’ndeki̇ Askeri̇ ve Si̇yasi̇ Gelişmeler, Lisans Tezi, Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi - Tarih Bölümü Anabilim Dalı, 2022 

5- Gökhan Buluş, İngi̇li̇z Basınında Kut’ül Amare Kuşatması (1915-1916), T.C. İstanbul Üni̇versi̇tesi̇ Atatürk İlkeleri̇ ve İnkilap Tari̇hi̇ Ensti̇tüsü Atatürk İlkeleri̇ ve İnkilap Tari̇hi̇ Anabilim Dalı, 2021 

6- A. J. Barker, The First Iraq War--1914-1918: Britain's Mesopotamian Campaign, Enigma Books, 2009 

7- Paul Knight, The British Army in Mesopotamia, 1014-1918, McFarland & Company, Inc., Publishers, 2013 

8- Levent Ünal, Kûtü’l Amâre Zaferi̇ Öncesi̇ ve Sonrasında Irak-İran Cephesi̇ Geli̇şmeleri, Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi, Volume: 45, 36-63, 2020 

9- Muharrem Özdemir, Süleyman Askerî Bey'in Irak ve Havalisi Umum Kumandanlığı Dönemi Faaliyetleri, Yüksek Lisans Tezi, T.C. Ağrı İbrahi̇m Çeçen Üni̇versi̇tesi̇ Sosyal Bi̇li̇mler Ensti̇tüsü Tari̇h Anabi̇lim Dalı, 2018 

10- Burak Candaş, Devlet-i̇ Âli̇yye’ye Adanmış Bir Ömür; Süleyman Askerî Bey, Babıâli Dergisi, 2021 

11- Musa Çadırcı, Anadolu’da Redif Askeri Teşkilatının Kuruluşu, Tarih Araştırmaları Dergisi, 8(14), 63-75, 1963 

12- Tuncay Öğün ve Halit Başı, Dicle-Fırat’ta Geleneksel Nehir Taşımacılığı ve I. Dünya Savaşı’nda Irak Cephesinde Kullanımı, History Studies, 8, 3, s. 83-109, 2016 

13- Hamza Osman Erkan, Bir Avuç Kahraman, İnkılap Kitabevi, İstanbul 1946. 

14- Ahmet Tetik, Sema Kiper, Ayşe Seven, Askerî Tarih Belgeleri Dergisi, Genelkurmay Basım Evi, Yıl: 53, Sayı: 118, 2004  

15- Nurettin Şimşek, Teşkilât-ı Mahsûsa’nın Reisi Süleyman Askerî Bey Hayatı, Siyasî ve Askerî Faaliyetleri, Altınordu Yayınları, 2018 

16- Betül Ulutin, Birinci Dünya Savaşı’nda Kutülamare Muharebeleri, Yüksek Lisans Tezi, T. C. İstanbul Üniversitesi Sosyal Bi̇li̇mler Ensti̇tüsü Tari̇h Anabi̇li̇m Dalı Türki̇ye Cumhuri̇yeti̇ Tari̇hi Bilim Dalı, 2016 

Asomder (Mengen Aşçılık Okulu Mezunları Derneği) ve Ekol Food'un sponsorluğunda hazırlanan bu bölümde, yüz yıldır süregelen Çanakkale'deki askerlerimizin buğday çorbası/üzüm hoşafından başka bir şey yemediği, aç bilaç savaştığı algısını makaleler ve hatıratlarla kırıyoruz. Çıkardıkları duman sebebiyle sürekli bombardıman riski altında, askerlerimizi doyurmak için kazanlarını kaynatan tabur aşçılarımızın bakalım gerçek menülerinde neler varmış? Bölüm Sponsorları: Asomder, Ekol Food Sponsor web siteleri: https://asomder.org/; https://ekolfood.com.tr/ Sponsor instagram hesapları: @asomder_ ; @ekolfood Kaynaklar  1- Dilber Alkama, Bi̇ri̇nci̇ Dünya Savaşı’nda Türk Askeri̇ni̇n Si̇per Hayatı, Yüksek Lisans Tezi, T. C. İstanbul Üni̇versi̇tesi̇ Sosyal Bi̇li̇mler Ensti̇tüsü Tari̇h Anabi̇li̇m Dalı Türki̇ye Cumhuri̇yeti̇ Tari̇hi Bilim Dalı, 2019  2- Yaşar Baytal, Çanakkale Cephesinde Günlük Hayat, Journal of History Studies, Cilt:8, Sayı: 4, s. 1-18, 2016  3- Oral Ateş, Osmanlı Sefer Organi̇zasyonlarında Asker İaşesi, KAREFAD, ÇKÜ Edebiyat Fakültesi Dergisi, Cilt: 8, Sayı: 2, 2020  4- Aylin Öney Tan, ANZAC Biscuits versus Turkish Peksimet: How Food Logistics Affected the Gallipoli Campaign, Dublin Gastronomy Symposium, Food and Revolution, 2016  5- Mehmet Çevik ve Yavuz Selim Çeloğlu, Çanakkale Cephesi’nde Türk Ordusunun İaşe ve İkmal Faaliyetleri, Çanakkale Araştırmaları Türk Yıllığı Yıl: 13, Sayı: 18, ss. 299-347, 100. Yıl, Bahar 2015  6- M. Mutlu Karakaya, Çanakkale Savaşı’nda Askeri̇n Yemeği̇ Hakkında Bazi Tespi̇tler ve Yeni̇ Belgeler, Güney-Doğu Avrupa Araştırmaları Dergisi, Sayı: 29 S. 65-83, 2016  7- Abdullah Lüleci, Birinci Cihan Harbinde Osmanlı Ordusunda Hamal Taburları, Journal of History Studies, Cilt:13, Sayı: 2, 2016  8- Ahmet Esenkaya, Çanakkale Cephesi’nde İdari Faaliyetler ve Lojistik Hizmetleri, Çanakkale Araştırmaları Türk Yıllığı, Sayı: 17, ss. 45-83, 2014  9- Yavuz Selim Çeloğlu, Çanakkale Cephesi’nde 5’inci Ordu Menzil Teşkilatı, Çanakkale Araştırmaları Türk Yıllığı, Sayı: 24, ss. 133-173, 2018  10- Ayten Kiriş Avaroğulları ve Gülser Kutluay, Çanakkale Savaşında Türk Ordusunun İaşe ve İkmali, Araştırma ve Deneyim Dergisi, 2 (1), 2017  11- Nevin Yazıcı, Çanakkale Savaşı’nda Siper Hayatı ve Cephede Sosyal Faaliyetler, Erdem, Sayı: 59, s. 199-228, 2011  12- İbrahim Naci, Allahaısmarladık, Yeditepe Yayınevi, 2013  13- Selahattin Adil Paşa, Çanakkale Cephesinden Mektuplar-Hatıralar, Yeditepe Yayınevi, 2007  14- Münim Mustafa, 1914-1918 ihtiyat zabiti bulunduğum sırada Cihan Harbinde Kanal ve Çanakkale cephelerine ait hatıralarım, Arma Yayınları, 2002

Bu bölümde Kerim Rota'nın sponsorluğunu üstlendiği Irak Cephesi'ne giriş yapıyoruz.

Kaynaklar: 

1- Serdar Sakin, Birinci Dünya Savaşı’nda Irak Cephesinde Osmanlı Devleti ile İngiltere Arasındaki Çarpışmalar (1915), Gazi Akademik Bakış, 4(7), 133-152, 2010 

2- Gökhan Bolat, Anglo-Persian Oil Company’den British Petroleum’a (BP): İngiltere’nin İran’daki Petrol Macerası, History Studies, Volume 5 Issue 2, A Tribute to Prof. Dr. Halil INALCIK p. 57-77, March, 2013 

3- Osmanlı Belgelerinde Birinci Dünya Harbi I: T.C. Başbakanlık Devlet Arşi̇vleri̇ Genel Müdürlüğü Osmanlı Arşivi Daire Başkanlığı Yayın Nu: 130 

4- Said Olgun ve Resul Babaoğlu, Dönemi̇n Kaynaklarına göre Kutü’l-Amare Zaferi̇ (toplu bir değerlendi̇rme), Tarih Araştırmaları Dergisi, 39(67), 477-502, 2020 

5- Berk Erol, Bi̇ri̇nci̇ Dünya Savaşı’nda: Irak Cephesi̇’ndeki̇ Askeri̇ ve Si̇yasi̇ Gelişmeler, Lisans Tezi, Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi - Tarih Bölümü Anabilim Dalı, 2022 

6- Gökhan Buluş, İngi̇li̇z Basınında Kut’ül Amare Kuşatması (1915-1916), T.C. İstanbul Üni̇versi̇tesi̇ Atatürk İlkeleri̇ ve İnkilap Tari̇hi̇ Ensti̇tüsü Atatürk İlkeleri̇ ve İnkilap Tari̇hi̇ Anabilim Dalı, 2021 

7- A. J. Barker, The First Iraq War--1914-1918: Britain's Mesopotamian Campaign, Enigma Books, 2009 

8- Levent Ünal, Kûtü’l Amâre Zaferi̇ Öncesi̇ ve Sonrasında Irak-İran Cephesi̇ Geli̇şmeleri, Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi, Volume: 45, 36-63, 2020 

9- Muharrem Özdemir, Süleyman Askerî Bey'in Irak ve Havalisi Umum Kumandanlığı Dönemi Faaliyetleri, Yüksek Lisans Tezi, T.C. Ağrı İbrahi̇m Çeçen Üni̇versi̇tesi̇ Sosyal Bi̇li̇mler Ensti̇tüsü Tari̇h Anabi̇lim Dalı, 2018 

Bu bölümde Halil (Kut) Paşa'nın yer yer muzip yer yer duygulu bir dille kaleme alınmış hatıratının, Paris'ten Trablusgarp'a yaptığı yolculuğuyla ilgili kısmını seslendirdim. Toplam uzunluğu 35 dk 47 sn olan bu bölümün tamamı sadece Patreon ve Buy me a Coffee'de. Patreon: patreon.com/user?u=54848884 Buy me a Coffee: https://www.buymeacoffee.com/kulubetarih Bu seri gibi, yayınlanacak olan Balkan Savaşları Serisi, 1. Dünya Savaşı’nda silah teknolojileri, az bilinen hatıratlar, biyografiler, kadın askerler, savaşan ünlü yazarlar (J. R. R. Tolkien, E. Hemingway vs.), savaşla ilgili hurafeler, tuhaf olaylar vb. hiçbir yerde yayınlanmayacak ilginç bölümler, ekstra içerikler kapsamında Patreon ve Buy me a Coffee üyelerine özel olacak.

- İtalyan Başkomutanı Luigi Cadorna, müttefiklerinin de teşviğiyle, 1915 yazında, İsonzo Vadisi'den bir taarruz daha planlıyor.

- Kuzeyde, dağcıların bile zorlanacağı karlı Jülyen Alpleri'nde, güneydeyse, sivri kayalarla kaplı sıcak Carso Platosu'nda süngü süngüye acımasız çarpışmalar yaşanıyor.

- İki taraf da, düşmandan ziyade, coğrafyaya ve iklime yenik düşüyor.

Kaynaklar 

- Mark Thompson, The White War: Life and Death on the Italian Front 1915-1919, Faber and Faber, 2008 

- David Jordan, The Balkans, Italy & Africa 1914-1918, Amber Book Ltd, 2011 

- John Gooch, The Italian Army and the First World War, Cambridge University Press, 2014 

- P. Kołodziejczyk, M. Czarnowicz, Great War in Mountain Landscape: Case of Italian Dolomites, Landscape in the past & forgotten landscapes, 2016 

- Michael Wachtler, The First World War in the Alps, Athesia Spectrum, 2006 

- Alessondro Salvador, Battles of Isonzo, International Encyclopedia of the First World War, 2016 

- Filippo Cappellano, Warfare 1914-1918 (Italy), International Encyclopedia of the First World War, 2017 

- Petra Svoljšak, The social history of the Soča/Isonzo region in the First World War, Mitteilungsblatt des Instituts für soziale Bewegungen / Heft 41, 2009 

- https://www.isonzobattlefields.com/second-battle-of-the-isonzo-18-july-3-august-1915/ 

- https://academic-accelerator.com/encyclopedia/second-battle-of-the-isonzo 

- https://www.firstworldwar.com/battles/isonzo2.htm 

- http://www.100letprve.si/en/mejniki/the_isonzo_front/index.html  Destekçilerime teşekkür ederim: Akın Akgün, Mesut Akyol, Dilan Fatma Öncevarlık, Umut Can Özay, Ahmet İbrahim Oğuzulgen, Mustafa Engin Emekli, Semin Yıldırım , Yener Dayı, Elif Demirci Sivlim, Ahmet Özden, Deniz Turhan, Selim Karaca, Tolga Akgöl, İbrahim Selçuk Şahin, Onat Periyadılı, Mehmet Çöl, Cem Çelik, Korcan Kavusan, Yekta Kocaoğlu, Tuğser Serttaş, Ersan Dündar, Onat Angı, İbrahim Ethem Şenoğlu, Gökay Günay, Bülent Tunga Yılmaz, Ahmet Turan Han, Özgün İçli, Mesut Çiftçi, Kutlu Kutluer, Sevgi, Eren Yıldırım, Alperen, Efe Fener, Mustafa Çakmak, Yusuf Geçen, Enes Silgu, Halil Yeşilyurt, Hakan Karayılmaz, Mustafa Vuslat, Furkan Karip, Pınar Kaya, Sude Teke, Ahmet Akçay, Ahmet Büyükyılmaz, Ayşenur Yılmaz, Moris Ciprut, Görkem Verdi, Berkay Küçükbaşlar, Uçar Sayıl Gündem, Burak Can Çelik, Ahmet Tütüncü, Ufuk a, Fuat Demir, Fırat Toptan, Gürkan Ercoşkun, İnci Dönmez Noyan, Ömer Selim Yiğit, Ali Niyazi Eriş, İbrahim Çakır, Ahmet Alperen Özdemir, Alper Karadağ, Alper Sönmez, Kaan Yaren, Atabey Kalkan, Yusuf Eren Suyolcu, Horatio Nelson, Berk Burak Berber, Melikşah Yılmaz, Burhan, Oğuzhan Yılmaz, Burak, Onur Yağcıoğlu, Samet, Musa Yurt, Kağan Yumak, Hilmi Can Özdemir, Erinç Erdoğan, Erden Baha Gökyüzü, Mustafa Tan, Ata Özcan, Kaya Erdem Kaya, Mustafa Karatok, Elif Cengiz, Onur Acar, Nihat Özer, Sibel Yılmaz, Alpgiray Zengin, Buluthan Sayılgan, Alphan Aybet, La Puerta İzmir, Zekeriya Kazancı, Bekir Sekman, Özgür, T. Can Çelik, İstem Ayçetin, Kerim Rota, Recep Köse, Eray Çelik, Erman Yurdakan, Haktan Cömertpay, Güzide Çelikbilek, Vakur Yardımcı, Taner Tıraşçı, Harlan Sandıkçı, Akın Rota, Gönenç Yücel, Kaan Taşkın, Mehmet Süer, Bora Saçkesen, İlkercan Özoran, Hayrettin Kürklü, Emre Yardım, Bahadır Giray, Ahmet Emre Çetin, Selim Üstün, Abdullah Ocak, Mustafa Can Ağaner, Cihan, Yiğit Menzilcioğlu, Hakan İlter, Yavuz Akbulut, moderntanri, Ozan, Mert Engin, Barış Aldemir, Raci Alper, Oğuz Sünger, Elif Almıla Beyaz, Taner Tıraşçı, Mehmet Kurt, Ümit Demirbağ, Ahmet Turan Han, Ferhat Genç, Kasım Selçuk Camcı, Şahin Birkan Özcan, Özge Tüfekçi, Serkan Temizel, Ali Aşbay, Kerem, Serhat Aydoğmuş, Yavuz Y., Yunus Emre Karagöz, Arda İnan, Ata Kayıkçı, H. Halil Ünlüeser, İhsan Karademirler, Çağdaş Karademir, Mert Göksüzoğlu, Ahmet Berat Akıncı, Ahmet Engiz, Emre Memo, Mert Şatır, Mehmet Emin Köse, Hande Karaca, Zeynep Hilal Çetinay, Adem Tuncar, biraz kitap oku, Ahmet Erkasap, Alp Özçelik, Salih Beyaz, Emre Gündoğdu, Kürşat Ergin

- Zığındere'den sonra Türk tarafında köklü değişiklikler oluyor.

- Fakat daha bu değişiklikler tamamlanmadan İtilaf Kuvvetleri'nin yeni bir saldırısı başlıyor.

Kaynaklar 

1- Şükrü Erkal, Birinci Dünya Harbi’nde Türk Harbi V. Cilt Çanakkale Cephesi Harekâtı 1 nci, 2 nci ve 3 ncü Kitapların Özetlenmiş Tarihi (Haziran 1914 - 9 Ocak 1916), Ankara Genelkurmay Basım Evi, 1997 

2- Peter Hart, Gelibolu, Alfa Yayınları, 2014 

3- Tuncay Yılmazer, Alçıtepe'den Anafartalar'a Çanakkale Kara Muharebeleri, Yeditepe Yayınevi, 2007 

4- Muzaffer Albayrak (editör), Yakın Tarih İncelemeleri I: Çanakkale Savaşı, Yeditepe Yayınevi,  2007 

5- Muallim Kurmay Albay Fahri Belen, Harp Akademisi 1934-1935 Tedrisatından: Çanakkale Savaşı’ndan Alınan Dersler, Yeditepe Yayınevi, 2009 

6- https://canakkalemuharebeleri1915.com/makale-ler/yucel-ozkorucu/331-zigindere-muharebeleri-3 

7- Baturhan Kaya, Türk Ve Fransız Belgeleri Işığında Kerevizdere Muharebeleri, 105. Yılında Çanakkale Muharebelerine Bakış, 2021 

8- Abdullah İlgazi ve Mustafa Bıyıklı, Mehmet Vehip (Kaçi) Paşa’nın Çanakkale Muharebelerindeki Yeri ve Önemi, Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi, Cilt XXVIII, Sayı 82, 2012 

9- http://dardanelles.1915-2015.sam2g.fr/2015/08/24/12-juillet-1915-un-dernier-effort-sur-le-kereves-dere/ 

10- http://dardanelles.1915-2015.sam2g.fr/2015/09/04/lassaut-du-12-juillet-1915-vu-par-pierre-lacourt/ 

11- https://csatt.org/sehit-kusagin-evladi-yusuf-kostek/ 

12- https://csatt.org/mehmet-vehip-kaci-pasa-1877-1940/ 

Destekçilerime teşekkür ederim: Akın Akgün, Mesut Akyol, Dilan Fatma Öncevarlık, Umut Can Özay, Ahmet İbrahim Oğuzulgen, Mustafa Engin Emekli, Semin Yıldırım , Yener Dayı, Elif Demirci Sivlim, Ahmet Özden, Deniz Turhan, Selim Karaca, Tolga Akgöl, İbrahim Selçuk Şahin, Onat Periyadılı, Mehmet Çöl, Cem Çelik, Korcan Kavusan, Yekta Kocaoğlu, Tuğser Serttaş, Ersan Dündar, Onat Angı, İbrahim Ethem Şenoğlu, Gökay Günay, Bülent Tunga Yılmaz, Ahmet Turan Han, Özgün İçli, Mesut Çiftçi, Kutlu Kutluer, Sevgi, Eren Yıldırım, Alperen, Efe Fener, Mustafa Çakmak, Yusuf Geçen, Enes Silgu, Halil Yeşilyurt, Hakan Karayılmaz, Mustafa Vuslat, Furkan Karip, Pınar Kaya, Sude Teke, Ahmet Akçay, Ahmet Büyükyılmaz, Ayşenur Yılmaz, Moris Ciprut, Görkem Verdi, Berkay Küçükbaşlar, Uçar Sayıl Gündem, Burak Can Çelik, Ahmet Tütüncü, Ufuk a, Fuat Demir, Fırat Toptan, Gürkan Ercoşkun, İnci Dönmez Noyan, Ömer Selim Yiğit, Ali Niyazi Eriş, İbrahim Çakır, Ahmet Alperen Özdemir, Alper Karadağ, Alper Sönmez, Kaan Yaren, Atabey Kalkan, Yusuf Eren Suyolcu, Horatio Nelson, Berk Burak Berber, Melikşah Yılmaz, Burhan, Oğuzhan Yılmaz, Burak, Onur Yağcıoğlu, Samet, Musa Yurt, Kağan Yumak, Hilmi Can Özdemir, Erinç Erdoğan, Erden Baha Gökyüzü, Mustafa Tan, Ata Özcan, Kaya Erdem Kaya, Mustafa Karatok, Elif Cengiz, Onur Acar, Nihat Özer, Sibel Yılmaz, Alpgiray Zengin, Buluthan Sayılgan, Alphan Aybet, La Puerta İzmir, Zekeriya Kazancı, Bekir Sekman, Özgür, T. Can Çelik, İstem Ayçetin, Kerim Rota, Recep Köse, Eray Çelik, Erman Yurdakan, Haktan Cömertpay, Güzide Çelikbilek, Vakur Yardımcı, Taner Tıraşçı, Harlan Sandıkçı, Akın Rota, Gönenç Yücel, Kaan Taşkın, Mehmet Süer, Bora Saçkesen, İlkercan Özoran, Hayrettin Kürklü, Emre Yardım, Bahadır Giray, Ahmet Emre Çetin, Selim Üstün, Abdullah Ocak, Mustafa Can Ağaner, Cihan, Yiğit Menzilcioğlu, Hakan İlter, Yavuz Akbulut, moderntanri, Ozan, Mert Engin, Barış Aldemir, Raci Alper, Oğuz Sünger, Elif Almıla Beyaz, Taner Tıraşçı, Mehmet Kurt, Ümit Demirbağ, Ahmet Turan Han, Ferhat Genç, Kasım Selçuk Camcı, Şahin Birkan Özcan, Özge Tüfekçi, Serkan Temizel, Ali Aşbay, Kerem, Serhat Aydoğmuş, Yavuz Y., Yunus Emre Karagöz, Arda İnan, Ata Kayıkçı, H. Halil Ünlüeser, İhsan Karademirler, Çağdaş Karademir, Mert Göksüzoğlu, Ahmet Berat Akıncı, Ahmet Engiz, Emre Memo, Mert Şatır, Mehmet Emin Köse, Hande Karaca, Zeynep Hilal Çetinay, Adem Tuncar, biraz kitap oku, Ahmet Erkasap, Alp Özçelik, Salih Beyaz 

Bölüm Sponsoru: Carbin Grafit (web sitesi: https://www.carbinltd.com/ Linkedin: https://www.linkedin.com/company/carbin-grafit-karbon/)

- Zığındere'de Türk karşı taarruzları başlıyor.

- Fakat 28 Haziran'da 5 Temmuz'a kadar geçen bir haftalık süreç, Çanakkale Cephesi'nin Türkler için en kanlı haftası oluyor.

Kaynaklar

1- Stephen Chambers, Gallipoli: Gully Ravine, Pen & Sword Books Ltd, 2002

2- Şükrü Erkal, Birinci Dünya Harbi’nde Türk Harbi V. Cilt Çanakkale Cephesi

Harekâtı 1 nci, 2 nci ve 3 ncü Kitapların Özetlenmiş Tarihi (Haziran 1914 - 9 Ocak

1916), Ankara Genelkurmay Basım Evi, 1997

3- Peter Hart, Gelibolu, Alfa Yayınları, 2014

4- Tuncay Yılmazer, Alçıtepe'den Anafartalar'a Çanakkale Kara Muharebeleri,

Yeditepe Yayınevi, 2007

5- Muzaffer Albayrak (editör), Yakın Tarih İncelemeleri I: Çanakkale Savaşı, Yeditepe

Yayınevi, 2007

6- Selahattin Adil Paşa, Çanakkale Cephesinden Mektuplar-Hatıralar, Yeditepe

Yayınevi, 2007

7- Muallim Kurmay Albay Fahri Belen, Harp Akademisi 1934-1935 Tedrisatından:

Çanakkale Savaşı’ndan Alınan Dersler, Yeditepe Yayınevi, 2009

8- https://canakkalemuharebeleri1915.com/makale-ler/yucel-ozkorucu/327-

zigindere-muharebeleri-1

9- https://www.canakkalemuharebeleri1915.com/makale-ler/yucelozkorucu/328-zigindere-muharebeleri-2

10- https://canakkalemuharebeleri1915.com/makale-ler/yucel-ozkorucu/331-

zigindere-muharebeleri-3

11- http://www.geliboluyuanlamak.com/1601_zigindereyi-anlamak-tuncayyilmazer.html#_ftn2

Destekçilerime teşekkür ederim: Akın Akgün, Mesut Akyol, Dilan Fatma Öncevarlık, Umut Can Özay, Ahmet İbrahim Oğuzulgen, Mustafa Engin Emekli, Semin Yıldırım , Yener Dayı, Elif Demirci Sivlim, Ahmet Özden, Deniz Turhan, Selim Karaca, Tolga Akgöl, İbrahim Selçuk Şahin, Onat Periyadılı, Mehmet Çöl, Cem Çelik, Korcan Kavusan, Yekta Kocaoğlu, Tuğser Serttaş, Ersan Dündar, Onat Angı, İbrahim Ethem Şenoğlu, Gökay Günay, Bülent Tunga Yılmaz, Ahmet Turan Han, Özgün İçli, Mesut Çiftçi, Kutlu Kutluer, Sevgi, Eren Yıldırım, Alperen, Efe Fener, Mustafa Çakmak, Yusuf Geçen, Enes Silgu, Halil Yeşilyurt, Hakan Karayılmaz, Mustafa Vuslat, Furkan Karip, Pınar Kaya, Sude Teke, Ahmet Akçay, Ahmet Büyükyılmaz, Ayşenur Yılmaz, Moris Ciprut, Görkem Verdi, Berkay Küçükbaşlar, Uçar Sayıl Gündem, Burak Can Çelik, Ahmet Tütüncü, Ufuk a, Fuat Demir, Fırat Toptan, Gürkan Ercoşkun, İnci Dönmez Noyan, Ömer Selim Yiğit, Ali Niyazi Eriş, İbrahim Çakır, Ahmet Alperen Özdemir, Alper Karadağ, Alper Sönmez, Kaan Yaren, Atabey Kalkan, Yusuf Eren Suyolcu, Horatio Nelson, Berk Burak Berber, Melikşah Yılmaz, Burhan, Oğuzhan Yılmaz, Burak, Onur Yağcıoğlu, Samet, Musa Yurt, Kağan Yumak, Hilmi Can Özdemir, Erinç Erdoğan, Erden Baha Gökyüzü, Mustafa Tan, Ata Özcan, Kaya Erdem Kaya, Mustafa Karatok, Elif Cengiz, Onur Acar, Nihat Özer, Sibel Yılmaz, Alpgiray Zengin, Buluthan Sayılgan, Alphan Aybet, La Puerta İzmir, Zekeriya Kazancı, Bekir Sekman, Özgür, T. Can Çelik, İstem Ayçetin, Kerim Rota, Recep Köse, Eray Çelik, Erman Yurdakan, Haktan Cömertpay, Güzide Çelikbilek, Vakur Yardımcı, Taner Tıraşçı, Harlan Sandıkçı, Akın Rota, Gönenç Yücel, Kaan Taşkın, Mehmet Süer, Bora Saçkesen, İlkercan Özoran, Hayrettin Kürklü, Emre Yardım, Bahadır Giray, Ahmet Emre Çetin, Selim Üstün, Abdullah Ocak, Mustafa Can Ağaner, Cihan, Yiğit Menzilcioğlu, Hakan İlter, Yavuz Akbulut, moderntanri, Ozan, Mert Engin, Barış Aldemir, Raci Alper, Oğuz Sünger, Elif Almıla Beyaz, Taner Tıraşçı, Mehmet Kurt, Ümit Demirbağ, Ahmet Turan Han, Ferhat Genç, Kasım Selçuk Camcı, Şahin Birkan Özcan, Özge Tüfekçi, Serkan Temizel, Ali Aşbay, Kerem, Serhat Aydoğmuş, Yavuz Y., Yunus Emre Karagöz, Arda İnan, Ata Kayıkçı, H. Halil Ünlüeser, İhsan Karademirler, Çağdaş Karademir, Mert Göksüzoğlu, Ahmet Berat Akıncı, Ahmet Engiz, Emre Memo, Mert Şatır, Mehmet Emin Köse

Merhabalar! Merak edenler için bu ekstra bölümde, 1. Dünya Savaşı Podcast Serisi'nin bir bölümünün hazırlanma ve yayınlanma sürecini anlatıyorum.

- Bir bölüme nasıl karar veriyorum?

- Araştırmalarımı nasıl yapıyorum?

- Metinleri nasıl yazıyorum?

- Kayıt alırken ve kurgu yaparken nelere dikkat ediyorum?

- Bu süreç ne kadar zamanımı alıyor?

Bu tarz sorulara cevap verdiğim bu bölümde, 2 yıllık tecrübelerime dayanarak, belki de bu işe yeni başlayacak olan arkadaşlara kendimce bir yol göstermiş olmak istiyorum. İyi dinlemeler!

- İtilaf Kuvvetleri Seddülbahir'de mahdut hedefli taarruzlarının ikinci aşamasını devreye sokuyor.

- Ağır bombardımanda Türkler siperlerde can verirken, İngilizler Zığın Sırtı'nda büyük ölçekli bir ilerleme kaydediyorlar.

- Kritikleşen durum üzerine Osmanlı Güney Grubu Komutanı General Weber birlikleri Alçıtepe önlerine kadar çekmek istiyor.

Kaynaklar 

1- Stephen Chambers, Gallipoli: Gully Ravine, Pen & Sword Books Ltd, 2002 

2- Şükrü Erkal, Birinci Dünya Harbi’nde Türk Harbi V. Cilt Çanakkale Cephesi Harekâtı 1 nci, 2 nci ve 3 ncü Kitapların Özetlenmiş Tarihi (Haziran 1914 - 9 Ocak 1916), Ankara Genelkurmay Basım Evi, 1997 

3- Peter Hart, Gelibolu, Alfa Yayınları, 2014 

4- Tuncay Yılmazer, Alçıtepe'den Anafartalar'a Çanakkale Kara Muharebeleri, Yeditepe Yayınevi, 2007 

5- Muzaffer Albayrak (editör), Yakın Tarih İncelemeleri I: Çanakkale Savaşı, Yeditepe Yayınevi, 2007 

6- Selahattin Adil Paşa, Çanakkale Cephesinden Mektuplar-Hatıralar, Yeditepe Yayınevi, 2007 

7- Muallim Kurmay Albay Fahri Belen, Harp Akademisi 1934-1935 Tedrisatından: Çanakkale Savaşı’ndan Alınan Dersler, Yeditepe Yayınevi, 2009 

8- https://canakkalemuharebeleri1915.com/makale-ler/yucel-ozkorucu/327-zigindere-muharebeleri-1 

9- https://www.canakkalemuharebeleri1915.com/makale-ler/yucel-ozkorucu/328-zigindere-muharebeleri-2 

Destekçilerime teşekkür ederim: Akın Akgün, Mesut Akyol, Dilan Fatma Öncevarlık, Umut Can Özay, Ahmet İbrahim Oğuzulgen, Mustafa Engin Emekli, Semin Yıldırım , Yener Dayı, Elif Demirci Sivlim, Ahmet Özden, Deniz Turhan, Hande Karaca, Selim Karaca, Tolga Akgöl, İbrahim Selçuk Şahin, Onat Periyadılı, Mehmet Çöl, Cem Çelik, Korcan Kavusan, Yekta Kocaoğlu, Tuğser Serttaş, Ersan Dündar, Onat Angı, İbrahim Ethem Şenoğlu, Gökay Günay, Bülent Tunga Yılmaz, Ahmet Turan Han, Özgün İçli, Mesut Çiftçi, Kutlu Kutluer, Sevgi, Eren Yıldırım, Alperen, Efe Fener, Mustafa Çakmak, Yusuf Geçen, Enes Silgu, Halil Yeşilyurt, Hakan Karayılmaz, Mustafa Vuslat, Furkan Karip, Pınar Kaya, Sude Teke, Ahmet Akçay, Ahmet Büyükyılmaz, Ayşenur Yılmaz, Moris Ciprut, Görkem Verdi, Berkay Küçükbaşlar, Uçar Sayıl Gündem, Burak Can Çelik, Ahmet Tütüncü, Ufuk a, Fuat Demir, Fırat Toptan, Gürkan Ercoşkun, İnci Dönmez Noyan, Ömer Selim Yiğit, Ali Niyazi Eriş, İbrahim Çakır, Ahmet Alperen Özdemir, Alper Karadağ, Alper Sönmez, Ali Ekin Filiz, Kaan Yaren, Atabey Kalkan, Çağdaş Ilgaz Şenel, Yusuf Eren Suyolcu, Horatio Nelson, Berk Burak Berber, Melikşah Yılmaz, Burhan, Oğuzhan Yılmaz, Burak, Onur Yağcıoğlu, Samet, Musa Yurt, Kağan Yumak, Hilmi Can Özdemir, Erinç Erdoğan, Erden Baha Gökyüzü, Mustafa Tan, Ata Özcan, Kaya Erdem Kaya, Mustafa Karatok, Elif Cengiz, Onur Acar, Nihat Özer, Sibel Yılmaz, Alpgiray Zengin, Buluthan Sayılgan, Alphan Aybet, La Puerta İzmir, Zekeriya Kazancı, Bekir Sekman, Özgür, T. Can Çelik, İstem Ayçetin, Kerim Rota, Recep Köse, Eray Çelik, Erman Yurdakan, Haktan Cömertpay, Güzide Çelikbilek, Vakur Yardımcı, Taner Tıraşçı, Harlan Sandıkçı, Akın Rota, Gönenç Yücel, Kaan Taşkın, Mehmet Süer, Bora Saçkesen, İlkercan Özoran, Hayrettin Kürklü, Emre Yardım, Bahadır Giray, Ahmet Emre Çetin, Selim Üstün, Abdullah Ocak, Mustafa Can Ağaner, Cihan, Yiğit Menzilcioğlu, Hakan İlter, Yavuz Akbulut, moderntanri, Ozan, Mert Engin, Barış Aldemir, M. Yusuf Özçelik, Raci Alper, Oğuz Sünger, Elif Almıla Beyaz, Taner Tıraşçı, Mehmet Kurt, Ümit Demirbağ, Ahmet Turan Han, Ferhat Genç, Kasım Selçuk Camcı, Şahin Birkan Özcan, Özge Tüfekçi, Serkan Temizel 

- Dar bir cepheden yoğun bir bombardımanla başlayan Fransız taarruzu, kısmî başarılar yakalıyor fakat yine de Türkler Kerevizdere'de geçit vermiyorlar.

- Fransızlar bu taarruzlarında, birçok yeni silah deniyorlar. Buna zehirli gazlar da dahil.

Kaynaklar 

1- Şükrü Erkal, Birinci Dünya Harbi’nde Türk Harbi V. Cilt Çanakkale Cephesi Harekâtı 1 nci, 2 nci ve 3 ncü Kitapların Özetlenmiş Tarihi (Haziran 1914 - 9 Ocak 1916), Ankara Genelkurmay Basım Evi, 1997 

2- Peter Hart, Gelibolu, Alfa Yayınları, 2014 

3- Tuncay Yılmazer, Alçıtepe'den Anafartalar'a Çanakkale Kara Muharebeleri, Yeditepe Yayınevi, 2007 

4- Koyuncu, Aşkın, haz. Çanakkale Savaşları Bibliyografyası./Hazl: Aşkın Koyuncu, Özkan Keskin ve Cahide Sınmaz Sönmez.-Ankara: AKDTYK. Atatürk Araştırma Merkezi, 2010. 

5- Selahattin Adil Paşa, Çanakkale Cephesinden Mektuplar-Hatıralar, Yeditepe Yayınevi, 2007 

6- Muallim Kurmay Albay Fahri Belen, Harp Akademisi 1934-1935 Tedrisatından: Çanakkale Savaşı’ndan Alınan Dersler, Yeditepe Yayınevi, 2009 

7- Necdet Uysal, Çanakkale Savaşları’nda Hukuk İhlalleri: Kimyasal Gaz ve Domdom Kurşunu Kullanımı, 4th International Symposium on Gallipoli, Konferans Bildirisi, 2015  

8- Yusuf Sarınay, Osmanlı Belgelerinde Çanakkale Muharebeleri II, T. C. Başbakanlık Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğü, no: 73, 2005 

9- https://canakkalemuharebeleri1915.com/genel/muharebe-alani-yer-isimleri/seddulbahir/544-kemal-bey-tepesi-hari-cot 

10- https://wordsinwartime.wordpress.com/tag/black-maria/ 

11- https://www.bbc.com/news/magazine-26277732 

12- https://canakkalemuharebeleri1915.com/makale-ler/87-saban-murat-armutak/477-siperde-karakedi-miyavlarsa 

13- https://www.museedelagrandeguerre.com/en/collections/crapouillot-t-n-2-58-mm-mortar/ 

14- https://canakkaletarihialan.gov.tr/ziyaret/mezarliklar-ve-anitlar/fransiz-toplari 

15- https://canakkalemuharebeleri1915.com/genel/muharebe-alani-yer-isimleri/seddulbahir/268-kereviz-dere 

Teşekkürler: Akın Akgün, Mesut Akyol, Cemal Dinçer, Ahmet Eren İspir, Dilan Fatma Öncevarlık, Umut Can Özay, Ahmet İbrahim Oğuzulgen, Mustafa Engin Emekli, Semin Yıldırım , Yener Dayı, Elif Demirci Sivlim, Ahmet Özden, Deniz Turhan, Hande Karaca, Selim Karaca, Tolga Akgöl, İbrahim Selçuk Şahin, Onat Periyadılı, Mehmet Çöl, Cem Çelik, Korcan Kavusan, Yekta Kocaoğlu, Tuğser Serttaş, Serhat Akkaya, Ersan Dündar, Onat Angı, İbrahim Ethem Şenoğlu, Gökay Günay, Bülent Tunga Yılmaz, Ahmet Turan Han, Özgün İçli, Mesut Çiftçi, Kutlu Kutluer, Sevgi, Eren Yıldırım, Alperen, Efe Fener, Mustafa Çakmak, Yusuf Geçen, Enes Silgu, Halil Yeşilyurt, Hakan Karayılmaz, Mustafa Vuslat, Furkan Karip, Pınar Kaya, Sude Teke, Ahmet Akçay, Ahmet Büyükyılmaz, Ayşenur Yılmaz, Moris Ciprut, Görkem Verdi, Berkay Küçükbaşlar, Uçar Sayıl Gündem, Burak Can Çelik, Ahmet Tütüncü, Ufuk a, Fuat Demir, Fırat Toptan, Gürkan Ercoşkun, İnci Dönmez Noyan, Ömer Selim Yiğit, Ali Niyazi Eriş, İbrahim Çakır, Ahmet Alperen Özdemir, Alper Karadağ, Alper Sönmez, Ali Ekin Filiz, Kaan Yaren, Atabey Kalkan, Çağdaş Ilgaz Şenel, Yusuf Eren Suyolcu, Horatio Nelson, Berk Burak Berber, Melikşah Yılmaz, Burhan, Oğuzhan Yılmaz, Burak, Onur Yağcıoğlu, Samet, Musa Yurt, Kağan Yumak, Hilmi Can Özdemir, Erinç Erdoğan, Erden Baha Gökyüzü, Mustafa Tan, Ata Özcan, Kaya Erdem Kaya, Mustafa Karatok, Elif Cengiz, Onur Acar, Nihat Özer, Sibel Yılmaz, Alpgiray Zengin, Buluthan Sayılgan, Alphan Aybet, La Puerta İzmir, Zekeriya Kazancı, Bekir Sekman, Özgür, T. Can Çelik, İstem Ayçetin, Kerim Rota, Recep Köse, Eray Çelik, Erman Yurdakan, Haktan Cömertpay, Güzide Çelikbilek, Vakur Yardımcı, Taner Tıraşçı, Harlan sandıkcı, Akın Rota, Gönenç Yücel, Kaan Taşkın, Mehmet Süer, Bora Saçkesen, İlkercan Özoran, Hayrettin Kürklü, Emre Yardım, Baho G, Ahmet Emre Çetin, Selim Üstün, Abdullah Ocak, Mustafa Can Ağaner, Cihan, Yiğit Menzilcioğlu, Hakan İlter, Yavuz Akbulut, moderntanri, Ozan, Mert Engin, Barış Aldemir, M. Yusuf Özçelik, Raci Alper, Oğuz Sünger, Elif Almıla Beyaz, Taner Tıraşçı, Mehmet Kurt, Ümit Demirbağ

Toplam uzunluğu 21 dk 43 sn olan bu bölümün tamamı sadece Patreon ve Buy me a Coffee'de.

Patreon: patreon.com/user?u=54848884

Buy me a Coffee: https://www.buymeacoffee.com/kulubetarih

Bu seri gibi, yayınlanacak olan Balkan Savaşları Serisi, 1. Dünya Savaşı’nda silah teknolojileri, az bilinen hatıratlar, biyografiler, kadın askerler, savaşan ünlü yazarlar (J. R. R. Tolkien, E. Hemingway vs.), savaşla ilgili hurafeler, tuhaf olaylar vb. hiçbir yerde yayınlanmayacak ilginç bölümler, ekstra içerikler kapsamında Patreon üyelerine özel olacak.

Bölüm Sponsoru: Carbin Grafit (web sitesi: https://www.carbinltd.com/ Linkedin: https://www.linkedin.com/company/carbin-grafit-karbon/)

- İngiliz 42. Tümeni'nin cephenin ortasında gerçekleştirdiği taarruz çok başarılı oluyor ve Manchester Alayı Türklerin 3. siperlerini de ele geçirerek cepheyi yarma noktasına getiriyor.

- Hunter-Weston taarruza nasıl devam edileceği konusunda kritik bir karar veriyor.

- İngilizler oyalanırken, Türkler karşı taarruza geçerek kaybettikleri siperlerin çoğunu geri alıyor.

- İtilaf kuvvetleri, ele geçirdikleri yarım kilometrekarelik bir alan için 2 günde 8 bin kayıp veriyor Türklerse vatanlarını savunma pahasına 9 bin kayıp veriyor.

Müzik kaynağı: Sakarya Marşı - Ankara Devlet Opera ve Balesi

Kaynaklar 

1- Şükrü Erkal, Birinci Dünya Harbi’nde Türk Harbi V. Cilt Çanakkale Cephesi Harekâtı 1 nci, 2 nci ve 3 ncü Kitapların Özetlenmiş Tarihi (Haziran 1914 - 9 Ocak 1916), Ankara Genelkurmay Basım Evi, 1997 

2- Peter Hart, Gelibolu, Alfa Yayınları, 2014 

3- Tuncay Yılmazer, Alçıtepe'den Anafartalar'a Çanakkale Kara Muharebeleri, Yeditepe Yayınevi, 2007 

4- https://canakkalemuharebeleri1915.com/makale-ler/yucel-ozkorucu/305-ucuncu-kirte-muharebesi-2 

5- https://csatt.org/general-hanri-joseph-etienne-gouraud-1867-1946/ 

6- https://www.canakkaleharbi.com/2021/05/23/kolunu-canakkalede-kaybeden-general-gouraud-tekrar-canakkalede/ 

7- https://www.firstworldwar.com/battles/krithia3.htm 

Destekçilerime teşekkür ederim: Akın Akgün, Mesut Akyol, Cemal Dinçer, Ahmet Eren İspir, Dilan Fatma Öncevarlık, Umut Can Özay, Ahmet İbrahim Oğuzulgen, Mustafa Engin Emekli, Semin Yıldırım , Yener Dayı, Elif Demirci Sivlim, Ahmet Özden, Deniz Turhan, Hande Karaca, Selim Karaca, Tolga Akgöl, İbrahim Selçuk Şahin, Onat Periyadılı, Mehmet Çöl, Cem Çelik, Korcan Kavusan, Yekta Kocaoğlu, Tuğser Serttaş, Serhat Akkaya, Ersan Dündar, Onat Angı, İbrahim Ethem Şenoğlu, Gökay Günay, Bülent Tunga Yılmaz, Ahmet Turan Han, Özgün İçli, Mesut Çiftçi, Kutlu Kutluer, Sevgi, Eren Yıldırım, Alperen, Efe Fener, Mustafa Çakmak, Yusuf Geçen, Enes Silgu, Halil Yeşilyurt, Hakan Karayılmaz, Mustafa Vuslat, Furkan Karip, Pınar Kaya, Sude Teke, Ahmet Akçay, Ahmet Büyükyılmaz, Ayşenur Yılmaz, Moris Ciprut, Görkem Verdi, Berkay Küçükbaşlar, Uçar Sayıl Gündem, Burak Can Çelik, Ahmet Tütüncü, Ufuk a, Fuat Demir, Fırat Toptan, Gürkan Ercoşkun, İnci Dönmez Noyan, Ömer Selim Yiğit, Ali Niyazi Eriş, İbrahim Çakır, Ahmet Alperen Özdemir, Alper Karadağ, Alper Sönmez, Ali Ekin Filiz, Kaan Yaren, Atabey Kalkan, Çağdaş Ilgaz Şenel, Yusuf Eren Suyolcu, Horatio Nelson, Berk Burak Berber, Melikşah Yılmaz, Burhan, Oğuzhan Yılmaz, Burak, Onur Yağcıoğlu, Samet, Musa Yurt, Kağan Yumak, Hilmi Can Özdemir, Erinç Erdoğan, Erden Baha Gökyüzü, Mustafa Tan, Ata Özcan, Kaya Erdem Kaya, Mustafa Karatok, Elif Cengiz, Onur Acar, Nihat Özer, Sibel Yılmaz, Alpgiray Zengin, Buluthan Sayılgan, Alphan Aybet, La Puerta İzmir, Zekeriya Kazancı, Bekir Sekman, Özgür, T. Can Çelik, İstem Ayçetin, Kerim Rota, Recep Köse, Eray Çelik, Erman Yurdakan, Haktan Cömertpay, Güzide Çelikbilek, Vakur Yardımcı, Taner Tıraşçı, Harlan sandıkcı, Akın Rota, Gönenç Yücel, Kaan Taşkın, Mehmet Süer, Bora Saçkesen, İlkercan Özoran, Hayrettin Kürklü, Emre Yardım, Baho G, Ahmet Emre Çetin, Selim Üstün, Abdullah Ocak, Mustafa Can Ağaner, Cihan, Yiğit Menzilcioğlu, Hakan İlter, Yavuz Akbulut

- MEF Komutanı Orgeneral Sir Ian Hamilton, Londra'dan takviye talep ediyor fakat istediği yanıtı alamıyor.

- Sahadaki komutanlar, takviyeler gelmeden Türklere bir an önce taarruz edilmesi gerektiğini düşünerek planlarını yapıyorlar.

- Seddülbahir'de uzayan siper muharebesi Türklerin avantajına dönüyor.

- Kirte'ye doğru taarruzlarında, ilk iki denemede başarısız olan İtilaf Kuvvetleri, bakalım bu sefer nasıl bir iş çıkaracak?

Kaynaklar 

1- Şükrü Erkal, Birinci Dünya Harbi’nde Türk Harbi V. Cilt Çanakkale Cephesi Harekâtı 1 nci, 2 nci ve 3 ncü Kitapların Özetlenmiş Tarihi (Haziran 1914 - 9 Ocak 1916), Ankara Genelkurmay Basım Evi, 1997 

2- Peter Hart, Gelibolu, Alfa Yayınları, 2014 

3- Tuncay Yılmazer, Alçıtepe'den Anafartalar'a Çanakkale Kara Muharebeleri, Yeditepe Yayınevi, 2007 

4- https://canakkalemuharebeleri1915.com/makale-ler/yucel-ozkorucu/305-ucuncu-kirte-muharebesi-2 

5- https://csatt.org/general-hanri-joseph-etienne-gouraud-1867-1946/ 

6- https://www.canakkaleharbi.com/2021/05/23/kolunu-canakkalede-kaybeden-general-gouraud-tekrar-canakkalede/ 

7- https://www.firstworldwar.com/battles/krithia3.htm 

Destekçilerime teşekkür ederim: Akın Akgün, Mesut Akyol, Cemal Dinçer, Ahmet Eren İspir, Dilan Fatma Öncevarlık, Umut Can Özay, Ahmet İbrahim Oğuzulgen, Mustafa Engin Emekli, Semin Yıldırım , Yener Dayı, Elif Demirci Sivlim, Ahmet Özden, Deniz Turhan, Hande Karaca, Selim Karaca, Tolga Akgöl, İbrahim Selçuk Şahin, Onat Periyadılı, Mehmet Çöl, Cem Çelik, Korcan Kavusan, Yekta Kocaoğlu, Tuğser Serttaş, Serhat Akkaya, Ersan Dündar, Onat Angı, İbrahim Ethem Şenoğlu, Gökay Günay, Bülent Tunga Yılmaz, Ahmet Turan Han, Özgün İçli, Mesut Çiftçi, Kutlu Kutluer, Sevgi, Eren Yıldırım, Alperen, Efe Fener, Mustafa Çakmak, Yusuf Geçen, Enes Silgu, Halil Yeşilyurt, Hakan Karayılmaz, Mustafa Vuslat, Furkan Karip, Pınar Kaya, Sude Teke, Ahmet Akçay, Ahmet Büyükyılmaz, Ayşenur Yılmaz, Moris Ciprut, Görkem Verdi, Berkay Küçükbaşlar, Uçar Sayıl Gündem, Burak Can Çelik, Ahmet Tütüncü, Ufuk a, Fuat Demir, Fırat Toptan, Gürkan Ercoşkun, İnci Dönmez Noyan, Ömer Selim Yiğit, Ali Niyazi Eriş, İbrahim Çakır, Ahmet Alperen Özdemir, Alper Karadağ, Alper Sönmez, Ali Ekin Filiz, Kaan Yaren, Atabey Kalkan, Çağdaş Ilgaz Şenel, Yusuf Eren Suyolcu, Horatio Nelson, Berk Burak Berber, Melikşah Yılmaz, Burhan, Oğuzhan Yılmaz, Burak, Onur Yağcıoğlu, Samet, Musa Yurt, Kağan Yumak, Hilmi Can Özdemir, Erinç Erdoğan, Erden Baha Gökyüzü, Mustafa Tan, Ata Özcan, Kaya Erdem Kaya, Mustafa Karatok, Elif Cengiz, Onur Acar, Nihat Özer, Sibel Yılmaz, Alpgiray Zengin, Buluthan Sayılgan, Alphan Aybet, La Puerta İzmir, Zekeriya Kazancı, Bekir Sekman, Özgür, T. Can Çelik, İstem Ayçetin, Kerim Rota, Recep Köse, Eray Çelik, Erman Yurdakan, Haktan Cömertpay, Güzide Çelikbilek, Vakur Yardımcı, Taner Tıraşçı, Harlan sandıkcı, Akın Rota, Gönenç Yücel, Kaan Taşkın, Mehmet Süer, Bora Saçkesen, İlkercan Özoran, Hayrettin Kürklü, Emre Yardım, Baho G, Ahmet Emre Çetin 

Toplam uzunluğu 23 dk 19 sn olan bu bölümün tamamı sadece Patreon ve Buy me a Coffee'de.

Patreon: patreon.com/user?u=54848884

Buy me a Coffee: https://www.buymeacoffee.com/kulubetarih

Bu seri gibi, yayınlanacak olan Balkan Savaşları Serisi, 1. Dünya Savaşı’nda silah teknolojileri, az bilinen hatıratlar, biyografiler, kadın askerler, savaşan ünlü yazarlar (J. R. R. Tolkien, E. Hemingway vs.), savaşla ilgili hurafeler, tuhaf olaylar vb. hiçbir yerde yayınlanmayacak ilginç bölümler, ekstra içerikler kapsamında Patreon üyelerine özel olacak.

- Aubers Sırtı'nda felaketi yaşayan İngilizler, şanslarını bu sefer Festubert adında bir çiftlik köyünden deniyorlar.

- İlk defa gerçekleştirecekleri gece taarruzu boğaz boğaza mücadeleye sahne oluyor.

- Fransızlar Vimy Sırtı'na hücum etmeden önce çevre köyleri ele geçirmek harekete geçiyorlar.

- Köyler, ev ev, sokak sokak temizlenmek sorunda kalıyor.

- Uygulan rekor bombardımanlarda artık bombalar cesetlerin üstüne düşüyor.

- Batı Cephesi İtilaf Kuvvetleri'nin tüm çabalarına rağmen yerinden pek fazla oynamıyor. Fransızlar verdikleri 103 bin kayba karşın 16 km2'lik bir kazanımla yetiniyorlar.

Kaynaklar:

1- Michael S. Neiberg, The Western Front 1914-1916, amber BOOKS, 2011 

2- Jack Sheldon, The German Army on the Western Front 1915, Pen & Sword Military, 2012 

3- Nick Lloyd, The Western Front A History of the First World War 1914-1918, Viking, 2021 

4- Malcolm Brown, The Imperial War Museum Book of the Western Front, Sidgwick & Jackson, 1993 

5- G. J. Meyer, A World Undone: The Story of the Great War, 1914 to 1918, Bantam, 2007 

6- Alex Watson, 'For Kaiser and Reich': The Identity and Fate of the German Volunteers, 1914–1918, War in History, Vol. 12, No. 1 (January 2005), pp. 44-74

7- https://www.mentalfloss.com/article/64075/wwi-centennial-second-battle-artois 

8- https://www.worldwar1luton.com/event/second-battle-artois 

9- https://www.archivespasdecalais.fr/Decouvrir/Chroniques-de-la-Grande-Guerre/Histoires-de-la-Grande-Guerre/Debut-de-la-deuxieme-bataille-d-Artois 

10- https://www.cheminsdememoire.gouv.fr/fr/les-batailles-dartois-1914-1918 

Destekçilerime teşekkür ederim:Akın Akgün, Mesut Akyol, Cemal Dinçer, Ahmet Eren İspir, Dilan Fatma Öncevarlık, Umut Can Özay, Ahmet İbrahim Oğuzulgen, Mustafa Engin Emekli, Semin Yıldırım , Yener Dayı, Elif Demirci Sivlim, Ahmet Özden, Deniz Turhan, Hande Karaca, Selim Karaca, Tolga Akgöl, İbrahim Selçuk Şahin, Onat Periyadılı, Mehmet Çöl, Cem Çelik, Korcan Kavusan, Yekta Kocaoğlu, Tuğser Serttaş, Serhat Akkaya, Ersan Dündar, Onat Angı, İbrahim Ethem Şenoğlu, Gökay Günay, Mert Kacar, Bülent Tunga Yılmaz, Ahmet Turan Han, Özgün İçli, Mesut Çiftçi, Kutlu Kutluer, Sevgi, Eren Yıldırım, Alperen, Efe Fener, Mustafa Çakmak, Yusuf Geçen, Enes Silgu, Halil Yeşilyurt, Hakan Karayılmaz, Mustafa Vuslat, Furkan Karip, Pınar Kaya, Sude Teke, Ahmet Akçay, Ahmet Büyükyılmaz, Ayşenur Yılmaz, Moris Ciprut, Görkem Verdi, Berkay Küçükbaşlar, Uçar Sayıl Gündem, Burak Can Çelik, Ahmet Tütüncü, Ufuk a, Fuat Demir, Fırat Toptan, Gürkan Ercoşkun, İnci Dönmez Noyan, Ömer Selim Yiğit, Ali Niyazi Eriş, İbrahim Çakır, Ahmet Alperen Özdemir, Alper Karadağ, Alper Sönmez, Ali Ekin Filiz, Kaan Yaren, Atabey Kalkan, Çağdaş Ilgaz Şenel, Yusuf Eren Suyolcu, Horatio Nelson, Berk Burak Berber, Melikşah Yılmaz, Burhan, Oğuzhan Yılmaz, Burak, Onur Yağcıoğlu, Samet, Musa Yurt, Kağan Yumak, Hilmi Can Özdemir, Erinç Erdoğan, Erden Baha Gökyüzü, Mustafa Tan, Ata Özcan, Kaya Erdem Kaya, Mustafa Karatok, Elif Cengiz, Onur Acar, Nihat Özer, Sibel Yılmaz, Alpgiray Zengin, Buluthan Sayılgan, Alphan Aybet, La Puerta İzmir, Zekeriya Kazancı, Bekir Sekman, Özgür, T. Can Çelik, İstem Ayçetin, Kerim Rota, Recep Köse, Eray Çelik, Erman Yurdakan, Haktan Cömertpay, Güzide Çelikbilek, Vakur Yardımcı, Taner Tıraşçı, Monk Harlan, Akın Rota, Gönenç Yücel, Kaan Taşkın, Mehmet Süer

- 1915 Mayıs'ına gelindiğinde, Batı Cephesi tam bir çıkmaza giriyor.

- Bu düğümü çözmek için komutanlar her taktiği deniyor fakat olmuyor.

- 3-9 Mayıs arasında tam 1368 parça topla gerçekleştirdikleri 7 gün aralıksız süren bombardımanla, Dünya savaş tarihinin en ağır bombardımanı rekoru Fransızlara geçiyor.

- Özellikle İngilizler için felaketle sonuçlanan bu taarruzlar, Vimy Sırtı'nı birkaç saatliğine ele geçirebilen Philippe Pétain için yeni ve parlak bir dönemin başlangıcı oluyor.

Kaynaklar:

1- Michael S. Neiberg, The Western Front 1914-1916, amber BOOKS, 2011 

2- Jack Sheldon, The German Army on the Western Front 1915, Pen & Sword Military, 2012 

3- Nick Lloyd, The Western Front A History of the First World War 1914-1918, Viking, 2021 

4- Malcolm Brown, The Imperial War Museum Book of the Western Front, Sidgwick & Jackson, 1993 

5- G. J. Meyer, A World Undone: The Story of the Great War, 1914 to 1918, Bantam, 2007 

6- https://www.mentalfloss.com/article/64075/wwi-centennial-second-battle-artois 

7- https://www.worldwar1luton.com/event/second-battle-artois 

8- https://www.archivespasdecalais.fr/Decouvrir/Chroniques-de-la-Grande-Guerre/Histoires-de-la-Grande-Guerre/Debut-de-la-deuxieme-bataille-d-Artois 

9- https://www.cheminsdememoire.gouv.fr/fr/les-batailles-dartois-1914-1918 

Destekçilerime teşekkür ederim: Akın Akgün, Mesut Akyol, Cemal Dinçer, Ahmet Eren İspir, Dilan Fatma Öncevarlık, Umut Can Özay, Ahmet İbrahim Oğuzulgen, Mustafa Engin Emekli, Semin Yıldırım , Yener Dayı, Elif Demirci Sivlim, Ahmet Özden, Deniz Turhan, Hande Karaca, Selim Karaca, Tolga Akgöl, İbrahim Selçuk Şahin, Onat Periyadılı, Mehmet Çöl, Cem Çelik, Eren Alpyürür, Korcan Kavusan, Yekta Kocaoğlu, Tuğser Serttaş, Serhat Akkaya, Ersan Dündar, Onat Angı, İbrahim Ethem Şenoğlu, Gökay Günay, Mert Kacar, Bülent Tunga Yılmaz, Ahmet Turan Han, Özgün İçli, Mesut Çiftçi, Kutlu Kutluer, Sevgi, Eren Yıldırım, Alperen, Efe Fener, Mustafa Çakmak, Yusuf Geçen, Enes Silgu, Halil Yeşilyurt, Ünal Sayılır, Hakan Karayılmaz, Mustafa Vuslat, Furkan Karip, Pınar Kaya, Sude Teke, Ahmet Akçay, Ahmet Büyükyılmaz, Ayşenur Yılmaz, Moris Ciprut, Görkem Verdi, Berkay Küçükbaşlar, Murat Gezer, Uçar Sayıl Gündem, Merve Kardelen Uslu, Burak Can Çelik, Ahmet Tütüncü, Ufuk a, Fuat Demir, Fırat Toptan, Gürkan Ercoşkun, İnci Dönmez Noyan, Ömer Selim Yiğit, Ali Niyazi Eriş, İbrahim Çakır, Ahmet Alperen Özdemir, Alper Karadağ, Alper Sönmez, Ali Ekin Filiz, Kaan Yaren , Atabey Kalkan, Çağdaş Ilgaz Şenel, Yusuf Eren Suyolcu, Horatio Nelson, Berk Burak Berber, Melikşah Yılmaz, Burhan, Oğuzhan Yılmaz, Burak, Onur Yağcıoğlu, Samet, Musa Yurt, Kağan Yumak, Hilmi Can Özdemir, Erinç Erdoğan, Erden Baha Gökyüzü, Mustafa Tan, Ata Özcan, Kaya Erdem Kaya, Mustafa Karatok, Elif Cengiz, Onur Acar, Nihat Özer, Sibel Yılmaz, Alpgiray Zengin, Buluthan Sayılgan, Alphan Aybet, La Puerta İzmir, Zekeriya Kazancı, Bekir Sekman, Özgür, T. Can Çelik, İstem Ayçetin, Kerim Rota, Recep Köse, Eray Çelik, Erman Yurdakan, Haktan Cömertpay, Güzide Çelikbilek, Vakur Yardımcı

Türk kadınının 20. yüzyılın başlarındaki eşitlik mücadelesine de değinen bu bölümde, 1917'de Osmanlı Ordusu'nda kurulan 1. Kadın İşçi Taburu özelinde, genel olarak Türk kadınının savaş zamanı faaliyetlerini anlatıyorum. Not: Bu bölümde kaynak olarak kullanılan 15 yayının 12'si kadınlar tarafından yazılmıştır.

Kaynaklar 

1- Elif Gözdaşoğlu Küçükalioğlu, Narrating Turkish Women’s Past: Intersections of Nationalism, Gender and Modernisation, Ufuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi Yıl:9 Sayı:17, 2020 

2- Şeyma Dereci, Balkan Savaşları Sırasında Dul, Yetim ve Kimsesizleri Korumaya Yönelik Sosyal Yardım Uygulamaları, Trakya Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, Cilt: 3, Sayı: 5, s. 191-211, 2013 

3- Ayşe Zamacı, Müdafaa-i Milliye Cemiyeti ve Faaliyetleri, Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Tarih Anabilim Dalı Doktora Tezi, 2015 

4- Özlem Köse, Geç Osmanlı ve Erken Cumhuriyet Dönemlerinde Kadınların Var Olma Mücadelesi, Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, Cilt: 13 Sayı: 71 Haziran 2020 

5- Ümüt Akagündüz, 2. Meşrutiyet Dönemi Düşünce ve Kadın Dergilerinde Kadın Tartışmaları (1908-1918), Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Tarih (Türkiye Cunhuriyeti Tarihi) Anabilim Dalı Doktora Tezi, 2012 

6- Ceren Çilek, Hilal-i Ahmer Hanımlar Merkezi ve Faaliyetleri (1912-1923), Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Tarih Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi, 2018 

7- Nuray Özdemir, I. Dünya Savaşı’nda İstihlak-ı Milli Kadınlar Cemiyeti’nin Faaliyetleri, Yakın Dönem Türkiye Araştırmaları Sayı: 36, 2019 

8- Nicole van Os, Women's Mobilization for War (Ottoman Empire/ Middle East), in: 1914-1918-online. International Encyclopedia of the First World War, 2018 

9- Sadık Sarısaman, Birinci Ordu Birinci Kadın İşçi Taburu, Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi 8: 695-723, 1997 

10- Yavuz Selim Karakışla, Osmanlı Ordusu’nda Kadın Askerler: Birinci Kadın İşçi Taburu (1917-1919), 1914’ten 2014’e 100’üncü Yılında Birinci Dünya Savaşı’nı Anlamak, Uluslararası Sempozyum 20-21 Kasım 2014 İstanbul, s: 215, 2014 

11- Sinem Göçmener, Osmanlı Kadınları Çalıştırma Cemiyeti [Osmanlı İmparatorluğu’nda savaş yılları ve çalışan kadınlar: Kadınları Çalıştırma Cemiyeti (1916 - 1923) kitabının değerlendirmesi, Y. S. Karakışla]. Sosyoloji Dergisi, 36, 315–318, 2016 

12- Zafer Toprak, Kadın Askerler ve Milli Aile, Tarih ve Toplum Dergisi, s: 162 Mart 1988 

13- Aliye Kaçar, Kadınlar Halk Fırkasından Türk Kadınlar Birliğine Kadın Hareketi ve Basına Yansıması (1923-1935), Bursa Uludağ Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Tarih Anabilim Dalı Türkiye Cumhuriyeti Tarihi Bilim Dalı Yüksek Lisans Tezi, 2020 

14- Ömür Saylıgil ve Elif Begüm Elçioğlu, Osmanlı Ordusu’nda Birinci Kadın İşçi Taburu (1917-1919), I. Uluslararası Kadın Araştırmaları Sempozyumu, Konferans Bildirisi, 2017 

15- Umut Karabulut ve Sema Doğan, İstanbul Semalarında Uçan İlk Türk Kadını: Belkıs Şevket Hanım, Belgi, Sayı: 10, 2015

16- https://theconversation.com/why-war-evolved-to-be-a-mans-game-and-why-thats-only-now-changing-101473 

17- https://theconversation.com/mums-army-the-forgotten-role-of-women-in-the-home-guard-54194 

18- https://americanhistory.si.edu/collections/object-groups/women-in-wwi 

19- https://kids.nationalgeographic.com/history/article/womens-suffrage-movement 

Kullanılan müzik: Muammer Sun, Bozkırın Sesi

Bölüm Sponsoru: La Puerta İzmir (instagram sayfası: https://instagram.com/lapuertaizmir?igshid=MzRlODBiNWFlZA==) - İngilizler Almanlara uyguladıkları blokajı sertleştirirken, Almanlar da bir misilleme olarak "Kısıtlamasız Denizaltı Savaşı"nı ilan ediyor. - Bu yeni savaş türünün kurbanı 1266 yolcusuyla New York'tan Liverpool'a giden lüks transatlantik gemisi RMS Lusitania oluyor. - İrlanda açıklarında Titanik benzeri bir trajedi yaşanırken, Almanlar barbar ilan ediliyor. - Fakat RMS Lusitania gerçekten iddia edildiği kadar masum muydu? Kaynaklar 1- Bailey, Thomas A. “The Sinking of the Lusitania.” The American Historical Review, vol. 41, no. 1, 1935, pp. 54–73. JSTOR, 2- Trommler, Frank. “The Lusitania Effect: America’s Mobilization against Germany in World War I.” German Studies Review, vol. 32, no. 2, 2009, pp. 241–66. JSTOR, 3- Wood MG, Smith DI, Hayns MR. The sinking of the Lusitania: reviewing the evidence. Science & Justice : Journal of the Forensic Science Society. 2002 JulSep;42(3):173-188. 4-https://openaccess.nhh.no/nhhxmlui/bitstream/handle/11250/2444206/DP%2007.pdf?sequence=1 5- https://historicengland.org.uk/images-books/publications/iha-ships-boats1840-1950/heag133-ships-and-boats-1840-1950-iha/ 6- https://www.independent.ie/news/inside-the-lusitania-a-liner-built-forspeed-and-luxury/31168493.html 7- http://melbourneblogger.blogspot.com/2015/07/a-magnificent-luxury-linertorpedoed.html 8- https://www.npr.org/2015/03/07/391221505/the-lusitania-mystery-whybritish-codebreakers-didnt-try-to-save-it 9- https://www.oldsaltblog.com/2014/05/was-the-lusitania-carrying-highexplosives-in-1915-newly-released-documents-raise-questions/ 10- https://www.irishexaminer.com/news/arid-20074007.html 11- https://www.rmslusitania.info/ 12- https://www.loc.gov/collections/world-war-i-rotogravures/articles-andessays/the-lusitania-disaster/ 13- https://www.iwm.org.uk/history/18-minutes-that-shocked-the-world 14- https://www.liverpoolmuseums.org.uk/stories/lusitanias-last-voyage 15- https://www.britannica.com/topic/Lusitania-British-ship 18- https://www.nytimes.com/2017/08/03/world/europe/lusitaniatelegraph.html 19- https://www.navyhistory.org/2020/03/the-lusitania-sinking-eyewitnessaccounts-from-survivors/ 20- https://www.washingtonpost.com/opinions/remember-thelusitania/2015/05/01/349d8424-ef87-11e4-a55f-38924fca94f9_story.html Destekçilerime teşekkür ederim: Akın Akgün, Mesut Akyol, Cemal Dinçer, Ahmet Eren İspir, Dilan Fatma Öncevarlık, Umut Can Özay, Ahmet İbrahim Oğuzulgen, Mustafa Engin Emekli, Semin Yıldırım , Yener Dayı, Elif Demirci Sivlim, Ahmet, Deniz Turhan, Hande Karaca, Selim Karaca, Tolga Akgöl, İbrahim Selçuk Şahin, Onat Periyadılı, Mehmet Çöl, Cem Çelik, Eren Alpyürür, Korcan Kavusan, Yekta Kocaoğlu, Tuğser Serttaş, Serhat Akkaya, Ersan Dündar, Onat Angı, İbrahim Ethem Şenoğlu, Gökay Günay, Mert Kacar, Bülent Tunga Yılmaz, Ahmet Turan Han, Özgün İçli, Mesut Çiftçi, Kutlu Kutluer, Sevgi, Eren Yıldırım, Alperen, Efe Fener, Mustafa Çakmak, Yusuf Geçen, Enes Silgu, Halil Yeşilyurt, Ünal Sayılır, Hakan Karayılmaz, Mustafa Vuslat, Furkan Karip, Pınar Kaya, Sude Teke, Ahmet Akçay, Ahmet Büyükyılmaz, Ayşenur Yılmaz, Moris Ciprut, Görkem Verdi, Berkay Küçükbaşlar, Murat Gezer, Uçar Sayıl Gündem, Merve Kardelen Uslu, Burak Can Çelik, Ahmet Tütüncü, Ufuk a, Fuat Demir, Fırat Toptan, Gürkan Ercoşkun, İnci Dönmez Noyan, Ömer Selim Yiğit, Ali Niyazi Eriş, İbrahim Çakır, Ahmet Alperen Özdemir, Alper Karadağ, Alper Sönmez, Ali Ekin Filiz, Kaan Yaren , Atabey Kalkan, İlker Yelbay, Çağdaş Ilgaz Şenel, Yusuf Eren Suyolcu, Horatio Nelson, Berk Burak Berber, Melikşah Yılmaz, Burhan, Oğuzhan Yılmaz, Burak, Onur Yağcıoğlu, Samet, Musa Yurt, Kağan Yumak, Hilmi Can Özdemir, Erinç Erdoğan, Erden Baha Gökyüzü, Mustafa Tan, Ata Özcan, Kaya Erdem Kaya, Mustafa Karatok, Elif Cengiz, Onur Acar, Nihat Özer, Sibel Yılmaz, Alpgiray Zengin, Buluthan Sayılgan, Alphan Aybet, La Puerta İzmir, Zekeriya Kazancı, Bekir Sekman, Özgür, T. Can Çelik

- 1. Dünya Savaşı'nda, karada olduğu gibi denizlerde de cepheler açılıyor.

- İngilizler, savaş başlar başlamaz Alman halkını aç bırakmak için katı bir blokaj uyguluyor.

- Blokajdan canı yanmaya başlayan Almanlar, Heligoland'ı terk ederek İngiliz sahillerine baskınlar düzenliyor.

- Dünya'nın o zamana kadar gördüğü en büyük iki donanması, Kuzey Denizi'nde karşı karşıya getiriyor.

- Kuzey Denizi'nin ortasında yer alan Dogger Bank adlı sığ havza, büyük bir deniz muharebesine sahne oluyor.

Kaynaklar:

1- Max Hastings, Catastrophe: Europe Goes to War 1914, Knopf, 2014 

2- Robert K. Massie, Castles of Steel: Britain, Germany, and the Winning of the Great War at Sea, Ballantine Books, 2003 

3- G. J. Meyer, A World Undone: The Story of the Great War, 1914 to 1918, Delacorte, 2006 

4- Jorit Wintjes, Before Jutland: The naval war in northern European waters, August 1914–February 1915, The Mariner's Mirror, 102:1, 109-110, 2016 

5- Eric Grove, Battle of Dogger Bank: The first Dreadnought engagement, January 1915, The Mariner's Mirror, 102:1, 110-112, 2016 

6- L.F.E. Goldie, Targeting Enemy Merchant Shipping: An Overview of Law and Practice, International Law Studies, 1993 

7- Daniel Larsen Intelligence in the First World War: The State of the Field, Intelligence and National Security, 29:2, 282-302, 2014 

8-http://www.inquiriesjournal.com/articles/899/2/the-british-blockade-during-world-war-i-the-weapon-of-deprivation  Destekçilerime teşekkür ederim: Akın Akgün, Mesut Akyol, Cemal Dinçer, Ahmet Eren İspir, Dilan Fatma Öncevarlık, Umut Can Özay, Ahmet İbrahim Oğuzulgen, Mustafa Engin Emekli, Semin Yıldırım , Yener Dayı, Elif Demirci Sivlim, Ahmet, Deniz Turhan, Hande Karaca, Selim Karaca, Tolga Akgöl, İbrahim Selçuk Şahin, Onat Periyadılı, Mehmet Çöl, Cem Çelik, Eren Alpyürür, Korcan Kavusan, Yekta Kocaoğlu, Tuğser Serttaş, Serhat Akkaya, Ersan Dündar, Onat Angı, İbrahim Ethem Şenoğlu, Gökay Günay, Mert Kacar, Bülent Tunga Yılmaz, Ahmet Turan Han, Özgün İçli, Mesut Çiftçi, Kutlu Kutluer, Sevgi, Eren Yıldırım, Alperen, Efe Fener, Mustafa Çakmak, Yusuf Geçen, Enes Silgu, Halil Yeşilyurt, Ünal Sayılır, Hakan Karayılmaz, Mustafa Vuslat, Furkan Karip, Pınar Kaya, Sude Teke, Ahmet Akçay, Ahmet Büyükyılmaz, Ayşenur Yılmaz, Moris Ciprut, Görkem Verdi, Berkay Küçükbaşlar, Murat Gezer, Uçar Sayıl Gündem, Merve Kardelen Uslu, Burak Can Çelik, Ahmet Tütüncü, Ufuk a, Fuat Demir, Fırat Toptan, Gürkan Ercoşkun, İnci Dönmez Noyan, Ömer Selim Yiğit, Ali Niyazi Eriş, İbrahim Çakır, Ahmet Alperen Özdemir, Alper Karadağ, Alper Sönmez, Ali Ekin Filiz, Kaan Yaren , Atabey Kalkan, İlker Yelbay, Çağdaş Ilgaz Şenel, Yusuf Eren Suyolcu, Horatio Nelson, Berk Burak Berber, Melikşah Yılmaz, Burhan, Oğuzhan Yılmaz, Burak, Onur Yağcıoğlu, Samet, Musa Yurt, Kağan Yumak, Hilmi Can Özdemir, Erinç Erdoğan, Erden Baha Gökyüzü, Mustafa Tan, Ata Özcan, Kaya Erdem Kaya, Mustafa Karatok, Elif Cengiz, Onur Acar, Nihat Özer, Sibel Yılmaz 

Toplam uzunluğu 23 dk 36 sn olan bu bölümün tamamı sadece Patreon'da. Patreon linki: patreon.com/user?u=54848884

Bu seri gibi, yayınlanacak olan Balkan Savaşları Serisi, 1. Dünya Savaşı’nda silah teknolojileri, az bilinen hatıratlar, biyografiler, kadın askerler, savaşan ünlü yazarlar (J. R. R. Tolkien, E. Hemingway vs.), savaşla ilgili hurafeler, tuhaf olaylar vb. hiçbir yerde yayınlanmayacak ilginç bölümler, ekstra içerikler kapsamında Patreon üyelerine özel olacak.

Bölüm görseli kaynağı: @AtaturkArsivi Twitter hesabı

- İtalyanlar da sonunda 1. Dünya Savaşı'nın acı gerçekleriyle yüzleşiyor.

- Jülyen Alpleri'nin ve İsonzo Vadisi'nin dağlık coğrafyasında, İtalyanlar, tepelere gizlenmiş Avusturya-Macaristan birliklerine karşı ümitsizce saldırıyor.

- İtalyan başkomutanı Luigi Cadorna'nın birkaç gün içinde girmeyi umduğu Trieste, çok uzakta kalıyor.

- 109 yaşındaki bir İtalyan savaş gazisinin anlattıkları tüyleri diken diken ediyor.

Kaynaklar

1- Mark Thompson, The White War: Life and Death on the Italian Front 1915-1919, Faber and Faber, 2008 

2- David Jordan, The Balkans, Italy & Africa 1914-1918, Amber Book Ltd, 2011 

3- https://www.firstworldwar.com/battles/isonzo.htm 

4- http://www.worldwar1.com/itafront/isonzo11.htm 

5- https://www.britannica.com/event/World-War-I/Italy-and-the-Italian-front-1915-16 

6- https://alphahistory.com/worldwar1/italian-front/ 

Patronlarıma teşekkür ederim:

Akın Akgün, Mesut Akyol, Cemal Dinçer, Ahmet Eren İspir, Erden Baha, Dilan Fatma Öncevarlık, Umut Can Özay, Onur Özbay, Ahmet İbrahim Oğuzulgen, Mustafa Engin Emekli, Semin Yıldırım , Yener Dayı, Elif Demirci Sivlim, Ahmet, Novrat NADY, Deniz Turhan, Hande Karaca, Selim Karaca, Tolga Akgöl, İbrahim Selçuk Şahin, Onat Periyadılı, Mehmet Çöl, Oğuzhan Yılmaz, Cem Çelik, Eren Alpyürür, Korcan Kavusan, Yekta Kocaoğlu, Tuğser Serttaş, Serhat Akkaya, Ersan Dündar, Onat Angı, İbrahim Ethem Şenoğlu, Gökay Günay, Mert Kacar, Bülent Tunga Yılmaz, Melih, Mustafa Tan, Ahmet Turan Han, Burak Sarper Bayramoğlu, Özgün İçli, Mesut Çiftçi, Kutlu Kutluer, Sevgi, Eren Yıldırım, Alperen, Efe Fener, Mustafa Çakmak, Yusuf Geçen, Enes Silgu, Halil Yeşilyurt, Ünal Sayılır, Hakan Karayılmaz, Mustafa Vuslat, Furkan Karip, Pınar Kaya, Sude Teke, Ahmet Akçay, Ahmet Büyükyılmaz, T.Can Çelik, Ayşenur Yılmaz, Moris Ciprut, Görkem Verdi, Berkay Küçükbaşlar, Murat Gezer, Uçar Sayıl Gündem, Merve Kardelen Uslu, Burak Can Çelik

Toplam uzunluğu 16 dk 47 sn olan bu bölümün tamamı sadece Patreon'da. Patreon linki: patreon.com/user?u=54848884

Bu seri gibi, yayınlanacak olan Balkan Savaşları Serisi, 1. Dünya Savaşı’nda silah teknolojileri, az bilinen hatıratlar, biyografiler, kadın askerler, savaşan ünlü yazarlar (J. R. R. Tolkien, E. Hemingway vs.), savaşla ilgili hurafeler, tuhaf olaylar vb. hiçbir yerde yayınlanmayacak ilginç bölümler, ekstra içerikler kapsamında Patreon üyelerine özel olacak.

2. Dünya Savaşı'nın meşhur liderleri ve komutanları 1. Dünya Savaşı'nda ne yaptılar? Hangi cephede savaştılar, rütbeleri neydi, komutanları onlar hakkında ne düşünüyordu, ve karakterleri nasıldı? Bu bölümde Luftwaffe'nin en tepesindeki isim Hermann Göring'in gençliğini ve 1. Dünya Savaşı tecrübelerini anlatıyorum. Patreon destekleriniz için: patreon.com/user?u=54848884 Kullanılan müzik: "Miguel Johnson - A Better Future" is under a Creative Commons (CC-BY 3.0) license Music promoted by BreakingCopyright: https://bit.ly/bkc-classical

Kaynaklar 

1- Peter Kilduff, Hermann Göring: Fighter Ace, Grub Street, 2010 

2- Eldridge Golda, Hermann Göring - Fighter Ace, Air Power History, Rockville Vol. 58, Iss. 1, 44, 2011 

3- Osman Yalçın, Havacılık, Hava Gücünün Doğuşu ve Birinci Dünya Savaşına Etkisi, Ankara Üniversitesi Türk İnkılâp Tarihi Enstitüsü Atatürk Yolu Dergisi Sayı: 59, s. 181-236, Güz 2016 

4- Karl Bodenschatz, Hunting with Richthofen Jagd in Flanderns Himmel: The Bodenschatz Diaries: Sixteen Months of Battle with JG Freiherr von Richthofen No. 1 Foreword by Herman Goring (English Edition),haz.: Jan Hayzlett, Grub Street, 1998 

5- Frank N. Magill, The 20th Century Go-N: Dictionary of World Biography, Volume 8, Routledge, 2014 

6- https://www.britannica.com/biography/Hermann-Goring 

7- https://www.militaer-wissen.de/the-german-air-force-during-the-first-world-war/?lang=en 

Patronlarıma teşekkür ederim: Akın Akgün, Mesut Akyol, Cemal Dinçer, Ahmet Eren İspir, Erden Baha, Dilan Fatma Öncevarlık, Umut Can Özay, Onur Özbay, Ahmet İbrahim Oğuzulgen, Mustafa Engin Emekli, Semin Yıldırım , Yener Dayı, Elif Demirci Sivlim, Ahmet, Novrat NADY, Deniz Turhan, Hande Karaca, Selim Karaca, Tolga Akgöl, İbrahim Selçuk Şahin, Onat Periyadılı, Mehmet Çöl, Oğuzhan Yılmaz, Cem Çelik, Eren Alpyürür, Korcan Kavusan, Yekta Kocaoğlu, Tuğser Serttaş, Serhat Akkaya, Ersan Dündar, Onat Angı, İbrahim Ethem Şenoğlu, Gökay Günay, Mert Kacar, Bülent Tunga Yılmaz, Melih, Mustafa Tan, Ahmet Turan Han, Burak Sarper Bayramoğlu, Özgün İçli, Mesut Çiftçi, Kutlu Kutluer, Sevgi, Eren Yıldırım, Alperen, Efe Fener, Mustafa Çakmak, Yusuf Geçen, Enes Silgu, Halil Yeşilyurt, Ünal Sayılır, Mustafa Vuslat, Furkan Karip, Pınar Kaya, Sude Teke, Ahmet Akçay, Ahmet Büyükyılmaz.

Resmiyette Almanya ve Avusturya-Macaristan'la beraber Üçlü İttifak'ta yer alan İtalya, savaşın seyrinin değişir gibi olmasıyla İtilaf Devletleriyle flörtleşmeye başlıyor, fakat İttifak Kuvvetleri'nden de kopamıyor. İtalya 9 ay süren derin pazarlıklarıyla herkesin gözünden düşüyor. Peki buna değiyor mu?

Kaynaklar

- Mark Thompson, The White War: Life and Death on the Italian Front 1915-1919, Faber and Faber, 2008

- William A. Renzi, Italy's Neutrality and Entrance into the Great War: A Re-examination, The American Historical Review, Vol. 73, No. 5, pp. 1414-1432, 1968

- Roy Prince, Italy and the Outbreak of the First World War, The Cambridge Historical Journal, Vol. 11, No. 2, pp. 219-227, 1954

- Timothy W. Crawford, The Alliance Politics of Concerted Accommodation: Entente Bargaining and Italian and Ottoman Interventions in the First World War, Security Studies, 23:1, 113-147, 2014

- Paul du Quenoy, With Allies Like These, Who Needs Enemies?: Russia and the Problem of Italian Entry into World War I, Canadian Slavonic Papers/Revue canadienne des slavistes Vol. XLV, Nos. 3-4, September- December 2003

- https://www.britannica.com/event/World-War-I/Italy-and-the-Italian-front-1915-16

- https://alphahistory.com/worldwar1/italian-front/

Patreonlarıma teşekkür ederim: Akın Akgün, Mesut Akyol, Cemal Dinçer, Ahmet Eren İspir, Erden Baha, Dilan Fatma Öncevarlık, Onur Özbay, Ahmet İbrahim Oğuzulgen, Mustafa Engin Emekli, Semin Yıldırım, Umut Can Özay, Yener Dayı, Elif Demirci Sivlim, Ahmet, Novrat NADY, Deniz Turhan, Hande Karaca, Selim Karaca, Tolga Akgöl, Eren Alpyürür, Korcan Kavusan, Yekta Kocaoğlu, Kutlu Kutluer, Sevgi, Eren Yıldırım, Alperen, Efe Fener, Mustafa Çakmak, Yusuf Geçen, Enes Silgu, Halil Yeşilyurt, Ünal Sayılır, İbrahim Selçuk Şahin, Onat Periyadılı, Ahmet Turan Han, Mehmet Çöl, Oğuzhan Yılmaz, Cem Çelik, Özgün İçli

Siz de Patreon'dan destekleyin, birçok ayrıcalığa sahip olun: patreon.com/user?u=54848884

2. Dünya Savaşı'nın meşhur liderleri ve komutanları 1. Dünya Savaşı'nda ne yaptılar? Hangi cephede savaştılar, rütbeleri neydi, komutanları onlar hakkında ne düşünüyordu, ve karakterleri nasıldı? Bu bölümde 2. Dünya Savaşı denince akla ilk gelen isim olan Adolf Hitler'i anlatıyorum.

Kullanılan müzik: "Miguel Johnson - A Better Future" is under a Creative Commons (CC-BY 3.0) license Music promoted by BreakingCopyright: https://bit.ly/bkc-classical

- Azap'taki geri çekiliş orduda bazı tartışmalara ve komutan değişikliklerine yol açıyor.

- İstanbul'daki üst kademeden önce Genelkurmay İkinci Başkanı Hafız Hakkı Bey, sonra da bizzat Başkomutan Vekili Enver Paşa Erzurum'a geliyor.

- Rusların Sarıkamış dolaylarındaki kolordusunu imha etmek için bir kuşatma harekatı planlanıyor.

- Hasan İzzet Paşa, bir kış harekatına karşı olduğu için istifasını veriyor, ve Enver Paşa komutayı üzerine alıyor.

- Harekatın ilk iki günü Türkler açısından başarılı geçiyor fakat, 10. Kolordu Komutanı Hafız Hakkı Bey'in üçüncü gün aldığı bir insiyatif, felaketin başlangıcı oluyor.Teşekkür notu: Bu bölümün hazırlanmasında kitap desteği sağlayan İlhan Bey'e çok teşekkür ediyorum.

Kaynaklar:

1- Hakkı Altınbilek ve Naci Kır, Birinci Dünya Harbi’nde Türk Harbi Kafkas Cephesi 3 Ncu Ordu Harekâtı Cilt II Birinci Kitap, AnkaraGenelkurmay Basımevi, 1993

2- Fevzi Çakmak, Birinci Dünya Savaşı’nda Doğu Cephesi Harekâtı 1935 Yılında Harp Akademisinde Verilen Konferanslar, yay. haz.: AhmetTetik, Sema Kiper, Ayşe Seven ve Serdar Demirtaş, Genelkurmay ATASE ve Genelkurmay Denetleme Başkanlığı Yayınları, Ankara Genelkurmay Basımevi, 2005

3- Ziya Yergök, Sarıkamış’tan Esarete (1914-1920), yay. haz.: Sami Önal, Tarihçi Kitabevi Yayınları, 2019  

4- General Nikolski, Sarıkamış Harekatı, Gnkur. Askeri Tarih ve Stratejik Etüt Başkanlığı Yayınları, 1990

6- Hümmet Kanal, Sarıkamış Harekâtı Esnasında Cephede Yaşananlar ve Anadolu’ya Etkileri, Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-CoğrafyaFakültesi Dergisi, 54, 2, 87-114, 2014

7- Yavuz Gölbaşı, Sarıkamış Düş-tü, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, 2013

8- Köprülülü Şerif İlden, Sarıkamış, yay. haz.: Sami Önal, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, 2006

9- Ali İhsan Sabis, Harp Hatıralarım Birinci Dünya Harbi, c. II,. Nehir Yayınları. 1990

Kullanılan müzik: Musa Eroğlu - Sarıkamış Dramı (Netd Müzik Video Dijital Platform Ve Ticaret A.Ş (DUYGU MUZIK PLAK adına) ve 1 Müzik Hakları Topluluğu)

- Kafkasya Cephesi, dağlık arazisi ve -40 dereceye düşen sıcaklığıyla, 1. Dünya Savaşı'nın en çetin cephesidir.

- Erzurum bölgesinde konuşlu Osmanlı 3. Ordusunun cephane, yiyecek, ve de özellikle giyecek sıkıntısı vardır.

- Çoğu yazlık kıyafetiyle olan askerler, daha savaş başlamadan hastalanmaya başlamıştır bile.

- 1 Kasım 1914'te Rusların Türk topraklarına girmesiyle muharebeler başlayacaktır.

Kaynaklar:

1- Hakkı Altınbilek ve Naci Kır, Birinci Dünya Harbi’nde Türk Harbi Kafkas Cephesi 3 Ncu Ordu Harekâtı Cilt II Birinci Kitap, Ankara Genelkurmay Basımevi, 1993

2- Aziz Samih İlter, Birinci Dünya Savaşı’nda Kafkas Cephesi Hatıraları, yay. haz.: Zekeriya Türkmen ve Elmas Çelik, Genelkurmay Askerî Tarih ve Stratejik Etüt Başkanlığı Yayınları, Ankara Genelkurmay Basımevi, 2007  

3- Fevzi Çakmak, Birinci Dünya Savaşı’nda Doğu Cephesi Harekâtı 1935 Yılında Harp Akademisinde Verilen Konferanslar, yay. haz.: Ahmet Tetik, Sema Kiper, Ayşe Seven ve Serdar Demirtaş, Genelkurmay ATASE ve Genelkurmay Denetleme Başkanlığı Yayınları, Ankara Genelkurmay Basımevi, 2005

4- Sadık Erdaş, Hatıralar Işığında Kafkas Cephesi’nde Yaşanan Temel Sorunlar ve Gözlemler, 100. yıl münasebetiyle I. Dünya Savaşı’nda Kafkas (Doğu) Cephesi uluslararası sempozyumu; Erzurum, 25-27 Eylül 2014, yay. haz.: Merve Uğur. — Ankara: AKDTYK Atatürk Araştırma Merkezi, 2015

5- Tuncay Öğün, Köprüköy ve Azap Muharebelerinin Osmanlı Basınındaki Yansımaları, Osmanlı Hakimiyetinin 500. ve Kurtuluşun 100. Yılında Uluslararası Erzurum Sempozyumu Bildiriler, Erzurum Teknik Üniversitesi Yayınları, s. 678, 2018

6- Ramazan Balcı, Sarıkamış Harekatı (Doktora Tezi), T.C. Yükseköğretim Kurulu Dokümantasyon Merkezi, İstanbul, 1999

- Almanlar Doğu Prusya'yı Ruslardan tamamen arındırmak için harekete geçiyor.

- Doğa harikası Mazurya Gölleri, 1915 Şubat'ında ikinci bir muharebeye daha sahne oluyor.

- Karlar altında, ilginç hatıratların da yazıldığı muharebede, Almanlar Rusları kıskaca almak isteseler de, Ruslar kurtulmayı başarıyor.

- Yine de sonuç bir Alman zaferi oluyor, ve Doğu Cephesi kuzeyde Litvanya'ya taşınıyor.

Kaynaklar:

1- Prit Buttar, Germany Ascendant: The Eastern Front 1915, Osprey Publishing, 2017

2- Andrei Pogaciaş, Review of Military History, Issue 3/4, p19-27. 9p., 2015

3- Sławomir Jan Maksymowicz, East Prussia as the only province of the German Empire occupied during the Great War. Wartime histories of East Prussia, Geschichte - Erinnerung - Politik 13, 2016

4- Rickard, J (28 August 2007), Second battle of the Masurian Lakes, 7-21 February 1915, http://www.historyofwar.org/articles/battles_masurianII.html

5- https://www.euronews.com/2014/07/21/second-battle-of-the-masurian-lakes

- Doğu Cephesi'ne kış gelirken, iki taraf da toplantılar düzenliyor.

- Almanları bir süper güç yapacak Mitteleuropa planı, Doğu Cephesi komutanlarının iştahını kabartıyor

- Ruslar Krakow'u ele geçirmek için harekete geçiyor, ve çetin muharebeler yaşanıyor. 

- Hötzendorf, kışlık elbiseleri olmayan askerleriyle, sıcaklığın -25 dereceye düştüğü karlı dağlarda, bir faciaya sebebiyet veriyor. 

Kaynaklar:

1- Prit Buttar, Collision of Empires: The War on the Eastern Front in 1914, Osprey Publishing, 2014

2- Prit Buttar, Germany Ascendant: The Eastern Front 1915, Osprey Publishing, 2017

3- John Keegan, The First World War, Knopf Doubleday Publishing Group, 2000

4- http://www.arsbellica.it/pagine/battaglie_in_sintesi/Limanowa_eng.html

5- David Hazemali, Ana Šela, The Great Battles of 1914 Between Austria-Hungary and the Russian Empire on the Eastern Front: A Slovenian Perspective, The Slavs from the turn of 19th and 20th Centuries until Now: Linguistic, Historical and Political Changes and Literature. Conference e-compendium, 2019

6- https://military-history.fandom.com/wiki/Battle_of_Limanowa

7- https://encyclopedia.1914-1918-online.net/article/eastern_front

8- https://www.historynet.com/carpathian-catastrophe/

9- "The battle of Limanowa Łapanow - December 1914", Youtube videosu, kanal: Prof. Centek's Military History Channel, link: https://www.youtube.com/watch?v=tF2P-ynGxbY

10- "Battle of Limanowa (1–13 December 1914) - Austro-Hungarian Monarchy vs Russia", Youtube videosu, kanal: mustbefunny*, link: https://www.youtube.com/watch?v=pJum7qRdPrU

1. Dünya Savaşı Podcast Serisi fragmanıdır.

Kullanılan müzik:

Kevin MacLeod adlı sanatçıya ait Dangerous, Creative Commons Atıf 4.0 kapsamında lisanslanmıştır. https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/

Kaynak: http://incompetech.com/music/royalty-free/index.html?isrc=USUAN1100414

Sanatçı: http://incompetech.com/

- 1. Kirte zaferinden sonra Türkler düşmanı denize dökmek için 1-4 Mayıs günleri bazı taarruzlarda bulunuyor fakat bu girişimler başarısız oluyor.

- Şarapnellerden korkan Senegalli askerlerde çözülmeler başlarken, Hamilton bir karşı taarruz için baskı kuruyor. 

- 6 Mayıs'ta, Kirte ve Alçıtepe'yi ele geçirmek için harekete geçen çok uluslu İtilaf Ordusu, Türk makineli tüfekleri karşısında acı tecrübeler yaşıyor.

- Özellikle Arıburnu'ndan Seddülbahir'e nakledilen iki ANZAK tugayının akıbeti feci oluyor.

- Bahar çiçekleriyle harika bir manzara sunan Kirte Köyü önleri, savaşın korkunçluğuyla bir kontrast yaratıyor. 

Bölümde bahsi geçen kitap: Walter von Schön, Gelibolu Cehennemi "Bir Alman Gözüyle Çanakkale", Işık Yayıncılık Ticaret (e-kitap), 2014

Kaynaklar:

1- Peter Hart, Gelibolu, Alfa Yayınları, 2014

2- Tuncay Yılmazer, Alçıtepe'den Anafartalar'a Çanakkale Kara Muharebeleri, Yeditepe Yayınevi, 2007

3- Walter von Schön, Gelibolu Cehennemi "Bir Alman'ın Gözüyle Çanakkale", Işık Yayıncılık Ticaret (e-kitap), 2014 

4- Ahmet Esenkaya, Çanakkale Cephesi'nde Karargahlar, ÇOMÜ Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi 1(2), 47-80, 2016  

5- https://lafabriquedesmemoires.com/1915-les-fusilles-des-dardanelles/

6- https://www.awmlondon.gov.au/battles/krithia

7- https://nzetc.victoria.ac.nz/tm/scholarly/tei-WaiNewZ-c9.html

8- https://www.anzacmemorial.nsw.gov.au/krithia

9- https://www.firstworldwar.com/battles/krithia2.htm

- 24 Mayıs Türk-Anzak Ateşkesi esnasında, Türk askerleri, göğsünde Osmanlı madalyaları olan bir Anzak subayı görüyor.

- Adı Charles Snodgrass Ryan olan bu tabip subayın Melbourne'den İstanbul'a, Plevne'den Erzurum'a uzanan macera dolu bir hayat hikayesi vardır.

- Yıllarca Osmanlı'nın Melbourne'de fahri konsolosluğunu da yapmış olan Ryan, Atatürk'e bir hayranlık mektubu da yazmıştır.

Kaynaklar:

1- Charles S. Ryan, Under the Red Crescent: Adventures of an English Surgeon with the Turkish Army at Plevna and Erzeroum, 1877-1878, 1897

2- Fikret Yılmaz, Anzaklar arasında eski bir Osmanlı subayı, 2015

3- Haluk Oral, Gallipoli 1915 Through Turkish Eyes, 2012

4- Mehmet Önder, "Atatürk’e Mektuplar". Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi 4, 91-132, 1987

5- https://www.sbs.com.au/language/turkish/en/article/saving-anzac-ryan-meet-the-australian-war-hero-who-also-fought-for-turkey/gdz2g2jcs

6- https://www.pusulahaber.com.tr/dusman-saflarinda-turk-dostu-avustralyali-bir-hekim-236033h.htm

7- https://www.arkeotekno.com/pg_633_plevnede-osmanli-subayi-canakkalede-anzac-subayi-avustralyali-ryan-ve-gumushane-anilari

8- https://csatt.org/vefa-charles-snodgrass-ryan/

9- https://www.balturk.org.tr/

- 19 Mayıs'taki hüsrandan sonra Türkler sahipsiz bölgede yatan yaralılarına ulaşmak istiyor.

- 25 Nisan'dan bu yana süregelen muharebeler sonucu, meydanda yatan ölülerden kötü kokular yükseliyor ve her yeri sinekler kaplıyor. 

- Sağlık gerekçeleri gözetilerek iki taraf arasında cesetlerin defnedilmesi için bir ateşkes imzalanıyor.

- 24 Mayıs 1915'te, saat 07:30'la 16:30 arasında silahlar susuyor ve iki taraf ölülerini gömüyor.

- 1. Dünya Savaşı'nda eşine bir daha rastlanmayan bu resmi ateşkese, yaşanan dostluk gösterileri damgasını vuruyor. 

- İki tarafın, düşmanları hakkındaki algısı değişiyor.

Kaynaklar:

1- Charles Bean, The Story of Anzac, Vol II, 162

2- Aslıhan Kervan, "Çanakkale Cephesi'nde 19 Mayıs Türk Taarruzu ve 24 Mayıs Ateşkesi", Turkish Journal of War Studies, Cilt 3, Sayı 1, 32 - 50, 2022

3- Mesut Uyar, "Who Called for a Ceasefire?", Wartime, issue 73, 54, 2016

4- Kemal Çiçek, “Turkish Perception of the Anzacs in the Dardanelles Campaign”, KTÜEFAD, 2, 70-75, 2022

5- Charles Saunders, The Penguin book of New Zealanders at war, Penguin, Auckland, 2009. p. 143

6- https://www.anzacmemorial.nsw.gov.au/24-may-truce-gallipoli

7- https://www.smh.com.au/world/gallipolis-one-brief-shining-moment-20080519-gdse8h.html

8- https://ww100.govt.nz/an-anzac-armistice

9- https://www.sbs.com.au/language/turkish/en/article/saving-anzac-ryan-meet-the-australian-war-hero-who-also-fought-for-turkey/gdz2g2jcs

10- https://today-in-wwi.tumblr.com/post/119818730688/truce-at-anzac-cove-to-bury-dead 

11- Peter Hart, Gelibolu, Alfa Yayınları, 2014

- 25 Nisan 1915'te Arıburnu'nda karaya çıkan Anzak birlikleri dar bir alana hapsoluyor.

- Derhal siperler kazılırken, taraflar birbirine el bombası atabilecek mesafeye geliyor.

- Muharebenin bir siper savaşına döndüğü Arıburnu'nda, taarruzlar fayda etmiyor.

- Özellikle 19 Mayıs günü yapılan kapsamlı taarruz, Türkler için acı bir tecrübe oluyor.

- Yaklaşık bir ayın sonunda muharebe alanı iki taraftan da binlerce ölüyle kaplanıyor. 

- Türklerden cesetlerin gömülmesi için bir ateşkes teklifi geliyor.

Detaylı ve ücretsiz yazılı kaynaklar için tavsiye ettiğim web sitesi: https://canakkalemuharebeleri1915.com/