Κ. Π. Καβάφης

Τρεις τελευταίοι αιώνες προ Χριστού. Τα βασίλεια των επιγόνων του Μεγάλου Αλεξάνδρου εξαντλούν σταδιακά την ισχύ τους, όσο δυναμώνει η Ρώμη. Σ’ αυτό το ανατρεπτικό περιβάλλον ο Καβάφης ανακαλύπτει μια ανεξάντλητη πηγή έμπνευσης. Έκπτωτοι ηγεμόνες, ανήσυχοι καλλιτέχνες, περιπλανώμενοι σοφιστές και φλογεροί εραστές, βρίσκουν περίοπτη θέση στα ποιήματά του. Από τη ρωμαϊκή Σύγκλητο ως τα κακόφημα στενά της Σελεύκειας ο ποιητής αναπλάθει μια οικουμένη όπου η ελληνική γλώσσα και ο ελληνικός τρόπος ζωής όριζαν τους κανόνες.

Γιατί ο Καβάφης ασχολήθηκε τόσο πολύ με την εποχή της μετάβασης από τον ειδωλολατρικό Κόσμο στη χριστιανική Οικουμένη; Πόσο τον συγκλόνισε το πένθος για τον ωραίο Μύρη και πόσο τον συγκίνησε το ασκητικό κατόρθωμα του Συμεών του Στυλίτη; Το 12ο επεισόδιο της σειράς podcast για τον μεγάλο Αλεξανδρινό, με τον Σταύρο Θεοδωράκη και με τη βοήθεια διακεκριμένων μελετητών του καβαφικού έργου αποκαλύπτει τις μεταφυσικές αγωνίες του ποιητή.

Τι είναι αυτό που έκανε τον Καβάφη να επιστρέφει τόσο συχνά στους Βυζαντινούς; Η καταγωγική του συγγένεια; Η νοσταλγία για την αυτοκρατορία των Γραικών και η έλξη της παρακμή της; Ή μήπως η αισθητική της Ορθόδοξης λατρείας, με την τελετουργική λάμψη και τις σκιές της; Πόσο τον γοήτευαν οι λεπτές γραμμές ανάμεσα στην ευσέβεια και την αμαρτία; Και γιατί επέμενε να φωτίζει πρόσωπα τόσο αμφιλεγόμενα όσο ο Ιουλιανός ο Παραβάτης; Το 11ο επεισόδιο της σειράς για τον μεγάλο Αλεξανδρινό καταδύεται στο καβαφικό Βυζάντιο και συνομιλεί με ειδικούς που γνωρίζουν σε βάθος το έργο του ποιητή.

Στην αρχή τον υποτίμησαν, μετά τον λοιδόρησαν. Στο τέλος όμως τον αγάπησαν και αρκετοί τον μιμήθηκαν. Πώς όμως ο μεγάλος Αλεξανδρινός έγινε σταδιακά οδοδείκτης για τη νεότερη ελληνική ποίηση και ορόσημο για την άφιξη του μοντερνισμού στα ελληνικά γράμματα; O Δημήτρης Δασκαλόπουλος, κριτικός Καβαφολόγος ποιητής, μιλάει στην Κυριακή Μπειόγλου. Και ο Δημήτρης Δημηρούλης, επιμελητής του τόμου "Δημοσιευμένα και αδημοσίευτα ποιήματα του Καβάφη" αναλύει στον Σταύρο Θεοδωράκη την βαθειά θυμοσοφία του ποιητή τονίζοντας πως "έχουμε μείνει μόνο στα 5-6 ποιήματα του" και αυτό τον έχει θολώσει πολύ.

Ποια ήταν η σχέση του Καβάφη με τη μητρική γλώσσα του; Πώς απέκτησε το χάρισμα να χρησιμοποιεί λέξεις απ’ όλες τις φάσεις της ελληνικής εδώ και τρεις χιλιετίες που μιλιέται και γράφεται; Γιατί θεωρείται ποιητής της εμμεσότητας και της απόστασης; Αυτό το podcast ερμηνεύει την ιδιάζουσα καβαφική γραφή και αποκαλύπτει τη στάση που κράτησε ο ποιητής στο γλωσσικό ζήτημα κατά τη διάρκεια του διχασμού σε δημοτικιστές και καθαρευουσιάνους.

Ο Κ. Π. Καβάφης ταξιδεύει, γνωρίζει ανθρώπους, χτίζει σχέσεις και μας «κληρονομεί» ερωτήματα που δεν επιδέχονται μια μόνο απάντηση. Γιατί όρισε γενικό κληρονόμο του, τον Αλέκο Σεγκόπουλο; Πόσο κοντά στον ποιητή βρέθηκε, ο μετέπειτα διεθνούς φήμης γκαλερίστας Αλέξανδρος Ιόλας; Τι έλεγε για τον Ποιητή η ανιψιά του; Αυτό το podcast ρίχνει θαρραλέες ματιές στον βιο του Ποιητή και αποκαλύπτει για πρώτη φορά, ένα καβαφικό τεκμήριο που δεν αφήνει αμφιβολίες.

Μπορούσε ο Καβάφης να προβλέψει πως μια μέρα θα τον διαβάζουν σε ολόκληρο τον κόσμο κι ακόμα πιο μακριά, μέχρι τη στρατόσφαιρα; Στο 7ο επεισόδιο του Podcast «Κ.Π.Καβάφης» ανακαλύπτουμε την οικουμενική απήχηση του Μεγάλου Αλεξανδρινού και ακούμε ποιήματά του στις πιο διαδεδομένες γλώσσες του κόσμου. Σχολιάζουν ο φιλόλογος μεταφραστής & ποιητής Ερρίκος Σοφράς, ο ποιητής & πεζογράφος Τίτος Πατρίκιος, ο καβαφολόγος κριτικός & ποιητής Δημήτρης Δασκαλόπουλος.

Τι ήταν τελικά ο Καβάφης; Βενιζελικός ή Βασιλικός; Και ποια η σχέση του με την πολιτική, την εποχή που αρθρογραφούσε ως εκκολαπτόμενος δημοσιογράφος και την εποχή της ποιητικής του ωρίμανσης; Στο 6ο επεισόδιο του podcast «Κ.Π. Καβάφης» μιλούν: ο ποιητής Τίτος Πατρίκιος, ο ιστορικός και συγγραφέας Ήρκος Αποστολίδης, και η καθηγήτρια Νεοελληνικής Φιλολογίας Νταϊάνα Χάας. Επίσης ακούγεται ένα σπάνιο ηχητικό ντοκουμέντο με απαγγελία καβαφικής ποίησης από τον Οικουμενικό Πατριάρχη κ.κ. Βαρθολομαίο.

Πολλά ποιήματά του ξεχειλίζουν από έρωτα. Έναν έρωτα που η ηθική του καιρού του, αποκαλούσε αναίσχυντο. Αλλά εκείνος με σπάνιο θάρρος και αφοπλιστική ειλικρίνεια εξύψωσε τον έρωτα αυτό, οραματιζόμενος μια τελειότερη κοινωνία όπου: «άλλοι καμωμένοι σαν κι εμένα, βέβαια θα φανούν κι ελεύθερα θα κάμουν».

Μα είναι αλήθεια ότι ο Κωνσταντίνος Καβάφης χόρευε ως τα χαράματα; Σε ποια ηλικία και που; Και στόλιζε τα χέρια του με βαριά δαχτυλίδια; Και κυκλοφορούσε με μόνιππο που μίσθωνε από κοινού με τον αδελφό του Παύλο; Ο Σταύρος Θεοδωράκης μας ξεναγεί στον ιδιωτικό κόσμο του μεγάλου μας Αλεξανδρινού στην Αίγυπτο στο ξεκίνημα του 20ου αιώνα. Απαντήσεις και συμπεράσματα με τη βοήθεια ανθρώπων μυημένων στο καβαφικό έργο.

Ο ποιητής έζησε τρία χρόνια της νιότης του στην Κωνσταντινούπολη. Εκεί, στην κοσμοπολίτικη τότε ατμόσφαιρα της Οθωμανικής πρωτεύουσας γνώρισε, όπως δείχνουν σκόρπιες μαρτυρίες, τον έρωτα. Έναν έρωτα μακριά από τα «καθωσπρέπει» του καιρού του. Έναν έρωτα «ακατανόμαστο» που όμως θα φανερώνει στα ποιήματά του. Ο Σταύρος Θεοδωράκης με την σύμπραξη εκλεκτών προσκεκλημένων γυρνά στα χρόνια που η οικογένεια του ποιητή «διώχθηκε» από την Αλεξάνδρεια.

Γιατί άργησε τόσο να επισκεφθεί την Αθήνα; Ποιες οι εντυπώσεις του από την ελληνική πρωτεύουσα στην αυγή του 20ου αιώνα; Που βολτάριζε, ποιους συνάντησε και ποιοι από τους εκδότες τον ξεχώριζαν ήδη; Σε αυτά τα ζητήματα, είναι αφιερωμένο το δεύτερο podcast για τον Κωνσταντίνο Καβάφη που παρουσιάζει ο Σταύρος Θεοδωράκης, με τη σύμπραξη εκλεκτών συνομιλητών. Την φωνή του Καβάφη "αναπλάθει" ο ηθοποιός 'Αγγελος Παπαδημητρίου.

Η γενέτειρα του Κωνσταντίνου Καβάφη. Πόσο σημαντική ήταν για τον ποιητή η ιστορία αλλά και η ατμόσφαιρα της Αλεξάνδρειας; Ο Σταύρος Θεοδωράκης, με την πολύτιμη βοήθεια ανθρώπων που γνωρίζουν καλά το έργο του ποιητή, πιάνει το νήμα από την αρχή. Μαζί του σε αυτό το podcast, ο ποιητής Τίτος Πατρίκιος, η συγγραφέας Έρση Σωτηροπούλου και ο εικαστικός και ηθοποιός Άγγελος Παπαδημητρίου.