Ζήσε με αγάπη

Όταν σας προσβάλουν ή σας φέρονται άδικα, είναι πολύ φυσιολογικό να θυμώσετε, να χάσετε την ψυχραιμία σας και να απαντήσετε με τρόπους επιθετικούς. Όμως, έτσι πέφτετε στην παγίδα του θυμού και χάνετε το δίκιο σας. Θα περιγράψω δέκα τέτοιες καταστάσεις και πώς να απαντήσετε έξυπνα και αποτελεσματικά.

Όταν ο προϊστάμενος σας έχει αναθέσει μια δουλειά και αντί να σας αφήσει να την κάνετε, σας ελέγχει συνεχώς: Αντί να θυμώσετε, να νιώσετε προσβεβλημένοι και να πείτε «Γιατί δεν με εμπιστεύεσαι;», αναπτύξτε ενσυναίσθηση, αντιληφθείτε πως πρόκειται για δική του ανασφάλεια, και πείτε του με σιγουριά «Θα σε ενημερώσω όταν ολοκληρώσω».Όταν παρουσιάζετε τις απόψεις σας σε μια επαγγελματική συνάντηση και ο άλλος μιλάει πάνω σας: Αντί να διαμαρτυρηθείτε λέγοντας «Σταμάτα να με διακόπτεις» πείτε «Θα ήθελα να ολοκληρώσω προτού μιλήσεις».Αν κάποιος κάνει χοντρό χιούμορ σε βάρος σας: Μην εκνευριστείτε λέγοντας «Αυτό ήταν τεράστια χοντράδα και καθόλου αστείο», προτιμήστε να πείτε «Ας κρατήσουμε το χιούμορ σε κάποιο επίπεδο».Όταν σας ζητούν να πάρετε μια σημαντική απόφαση γρήγορα: Αντί να αντιδράσετε με «Σταμάτα να με πιέζεις», μείνετε ψύχραιμοι και πείτε «θα ήθελα λίγο χρόνο να το σκεφτώ».Αν κάποιος συνεχίζει να σας στέλνει μηνύματα ενώ έχετε πει ότι έχετε δουλειά, αποφύγετε να διαμαρτυρηθείτε λέγοντας «Σταμάτα να μ’ ενοχλείς» και γράψτε του «Θα σου απαντήσω μόλις μπορέσω», και απομακρύνετε το κινητό σας στο αθόρυβο.Όταν σας συγκρίνουν με κάποιον άλλον: Αποφύγετε το «Μα δεν προσπαθώ να μοιάσω σ’ αυτόν που μου περιγράφεις». Εδώ, πολύ πιο έξυπνο είναι να πείτε «Ο καθένας έχει τον δικό του τρόπο, δρόμο και ρυθμό» βάζοντας έτσι τον άλλον στη θέση του!Αν κάποιος καταπατά και αγνοεί τα όρια και τα θέλω σας επανειλημμένα: Είναι πολύ λογικό να εκνευριστείτε, αλλά εγώ σας προτείνω αντί για το θυμωμένο «Δεν με ακούς ποτέ», να δηλώσετε ήρεμα με σιγουριά «Έχω απόλυτη ανάγκη να σέβεσαι τα όριά μου»Όταν σας κατηγορούν για κάτι που δεν ευθύνεστε: Αντί να μπείτε στο τριπάκι να προσπαθήσετε να αποδείξετε ότι δεν φταίτε, πάρτε μια βαθιά αναπνοή, μετρήστε ως το 5 και πείτε «Θέλεις να πάρουμε τα πράγματα από την αρχή και να δούμε όλες τις πλευρές;»Αν κάποιος αμφισβητεί μόνιμα τις αποφάσεις σας: Στη ζωή θα υπάρχουν άνθρωποι, πιθανά κοντινοί που θα προσπαθούν να σας κρατήσουν πίσω. Αντί να τους πείτε «Γιατί με αμφισβητείς και με απορρίπτεις;» πείτε «Είμαι απόλυτα σίγουρος για τις αποφάσεις μου»Όταν σας ζητάνε συνεχώς χάρες και θελήματα, ενώ εκείνοι δεν σας βοηθούν ποτέ, μην πείτε «Μα τι νομίζεις ότι είμαι; Δούλος ή βοηθός σου;» και προτιμήστε να απαντήσετε λέγοντας «Σήμερα δεν θα μπορέσω, αν όμως με ειδοποιήσεις έγκαιρα, και το επιτρέπει το πρόγραμμά μου, θα το κάνω με πολλή χαρά», κι έτσι τους βάζετε έξυπνα στη θέση τους.

Στο πλαίσιο της ανάγκης για σύνδεση και αποδοχή, οι περισσότεροι άνθρωποι θέλουν να είναι ελκυστικοί και συμπαθείς στους άλλους, να είναι γοητευτικοί και επιθυμητοί στις παρέες. Και σ’ αυτή την προσπάθεια, υπάρχουν κάποιες συμπεριφορές που φέρνουν το αντίθετο αποτέλεσμα και θα μοιραστώ έξι από αυτές.

Μην ασχολείστε με το κινητό σας όταν είστε με παρέα: Επειδή το κινητό έχει γίνει για πολλούς ανθρώπους εθιστικό, πιθανά να παρασύρεστε ακόμα κι όταν είστε με κόσμο. Όμως, η εικόνα σας εκείνη τη στιγμή περνάει στο μήνυμα στους άλλους πως δεν είναι σημαντικοί για σας, και τις περισσότερες φορές αυτό δεν ισχύει, απλά σας καταδυναστεύει η ανάγκη να μπείτε στο κινητό σας, συνήθως για χαζούς ή ασήμαντους λόγους!

Αν είστε γυναίκα, μην το παρακάνετε με το μακιγιάζ:Ειδικά τις πρωινές ώρες, αποφύγετε το βαρύ makeup, γιατί σας στερεί την φυσικότητα και συνήθως, σας προσθέτει χρόνια… και κάποιες φορές η υπερβολή μπορεί και να σας παραμορφώνει!

Αποφύγετε να ανεβάζετε συνεχώς στα social media: Εντάξει, η παρουσία στα δίκτυα είναι σήμερα κάτι φυσιολογικό, όμως στην υπερβολή της κάνει τους άλλους να νιώθουν πως δεν είναι τόσο σημαντική, και παράλληλα, χάνετε και την ουσία της πραγματικής στιγμής!

Μην διακόπτετε τους άλλους όταν μιλάνε: Γίνεστε ιδιαίτερα αντιπαθείς όταν δεν αφήνετε τους άλλους να μιλήσουν, όταν τους διακόπτετε εισπράττουν απόρριψη, ενώ εσείς το μόνο που θέλετε είναι να πάρετε χώρο να πείτε αυτά που θέλετε και να φανείτε! Όμως, αυτή η συμπεριφορά δείχνει έλλειψη σεβασμού και αγένεια, ακόμα κι αν εσείς πιστεύετε πως έτσι θα ακουστείτε και θα δείξετε δυναμισμό και έντονη προσωπικότητα!

Μην μιλάτε απότομα ή με αγένεια και υπεροψία στους σερβιτόρους, και γενικότερα στους ανθρώπους που σας εξυπηρετούν: Για παράδειγμα στον πορτιέρη, ή στην κοπέλα στη ρεσεψιόν, στο παιδί που σας φέρνει τα ποτά, ή σ’ εκείνον που έρχεται να πάρει μια παραγγελία. Μιλήστε με ευγένεια, σεβασμό, στον πληθυντικό, συνειδητοποιώντας ότι είναι εργαζόμενοι και βρίσκονται εκεί για να σας κάνουν να περάσετε καλά… Δεν είναι ούτε δούλοι, ούτε «κατώτεροι» και η στάση σας απέναντί τους δείχνει το δικό σας επίπεδο, την δική σας ανατροφή. Και όταν είστε ευγενικοί, ειδικά σε αυτούς τους ανθρώπους, γίνεστε ιδιαίτερα γοητευτικοί και ελκυστικοί στους άλλους!

Αποφύγετε την «ανάκριση» ακόμα κι αν κάποιος σας ενδιαφέρει πολύ:Ερωτήσεις του τύπου «Πόσων χρονών είσαι;» ή «Είσαι παντρεμένος;» ή «τι δουλειά κάνεις;» καλό είναι να αποφεύγονται στην αρχή μιας γνωριμίας, ακόμα κι αν «καίγεστε» να μάθετε: είναι αδιάκριτες και σας χαρακτηρίζουν αρνητικά, γι’ αυτό αφήστε χώρο και χρόνο στον άλλον να μοιραστεί ότι θέλει και να σας ανοιχθεί εφόσον θέλει.

Στη σημερινή εποχή που όλα μπορούν εύκολα να γίνουν δημόσια, υπάρχει μια διαφορετική μορφή δύναμης: να γνωρίζετε τι αξίζει να μοιραστείτε και με ποιον. Η ωριμότητα φαίνεται και από αυτά που επιλέγετε να πείτε στους άλλους και από αυτά που επιλέγετε να προστατεύσετε. Και σήμερα θα μοιραστώ επτά πράγματα που σας προτείνω να κρατάτε για τον εαυτό σας και να μην λέτε στους άλλους.

1. Τα οικογενειακά σας: Οι προσωπικές δυσκολίες της οικογένειάς σας χρειάζονται διακριτικότητα. Δεν είναι κάθε άνθρωπος κατάλληλος να ακούσει, να κατανοήσει ή να σεβαστεί αυτά που περνάτε. Και ίσως να γυρίσει και σε βάρος σας κάποια στιγμή. Γι’ αυτό προστατέψτε τους ανθρώπους σας, και αυτή η στάση δείχνει τον δικό σας καλό χαρακτήρα.

2. Τους μεγαλύτερους φόβους σας: Οι φόβοι σας είναι ένα ευαίσθητο κομμάτι του εαυτού σας, πολλές φορές ανομολόγητο ακόμα και στον εσωτερικό σας διάλογο. Προσέξτε πολύ πού θα εκφράσετε αυτά που φοβάστε και μοιραστείτε τους φόβους σας μόνο με ανθρώπους που έχουν κερδίσει την εμπιστοσύνη σας και μπορούν να σας στηρίξουν.

3. Τη στρατηγική σας για την επιτυχία πριν την πραγματοποιήσετε: Δεν χρειάζεται όλοι να ξέρουν τα επόμενα βήματά σας, αυτά που σχεδιάζετε να κάνετε. Κάποιες ιδέες χρειάζονται χρόνο, συγκέντρωση και δράση. Και είναι καλύτερα να κρατήσετε τα πλάνα σας για τον εαυτό σας μέχρι να τα υλοποιήσετε, και τότε θα μιλήσουν τα αποτελέσματα!

4. Τα μυστικά που σας εμπιστεύονται οι φίλοι σας: Όταν κάποιος σας εμπιστεύεται κάτι προσωπικό, σας ανοίγει την καρδιά του, και σας δίνει ένα κομμάτι της ζωής του. Πιθανά θέλει την άποψή και την στήριξή σας, και σίγουρα βασίζεται στην εμπιστοσύνη μεταξύ σας, γιατί πιστεύει ότι θα προστατέψετε αυτά που σας αποκαλύπτει.

5. Πόσα χρήματα έχετε, τι επενδύσεις κάνετε: Τα οικονομικά σας είναι προσωπική σας υπόθεση. Και δεν χρειάζεται να μιλάτε για το πόσα κερδίζετε, κατ’ αρχήν είναι άκομψο και σίγουρα δεν αποδεικνύετε την αξία σας μέσα από τον χρηματικό σας πλούτο. Οι δικοί σας άνθρωποι και φίλοι σας εκτιμούν γι’ αυτό που είστε κι όχι γι’ αυτά που έχετε.

6. Τα μυστικά της σχέσης σας: Η προσωπική σας σχέση χρειάζεται χώρο, σεβασμό και ιδιωτικότητα. Μην βάζετε κάθε διαφωνία ή προσωπική στιγμή να γίνεται θέμα συζήτησης με τρίτους, και κυρίως μην μιλάτε αρνητικά και επικριτικά για τον σύντροφό σας σε τρίτους, όσα παράπονα κι αν έχετε. Η σχέση ενός ζευγαριού αφορά μόνο το ζευγάρι, και η αγάπη προστατεύεται όταν δεν εκτίθεται παντού.

7. Τις προσωπικές σας απόψεις σε ανθρώπους που δεν εμπιστεύεστε, ή δεν γνωρίζετε τόσο καλά: Δεν είναι όλοι οι άνθρωποι κατάλληλοι για να ακούσουν αυτά που εσείς έχετε σαν αξίες, νοοτροπία, τρόπο σκέψης. Επίσης, αποφεύγετε να μιλάτε για τρίτους όταν δεν είναι παρόντες, και η δική μου φιλική συμβουλή είναι ούτε και να ακούτε απόψεις των άλλων για ανθρώπους που δεν είναι παρόντες. Είναι άδικο και για εκείνους και για εσάς.

Η οικονομική επιτυχία δεν εξαρτάται μόνο από το πόσα χρήματα κερδίζετε. Εξαρτάται κυρίως από τον τρόπο που σκέφτεστε, τις επιλογές που κάνετε καθημερινά και το πού αποφασίζετε να επενδύσετε χρήματα, χρόνο και ενέργεια. Πολλοί πιστεύουν ότι η οικονομική ανάπτυξη έρχεται μόνο όταν αυξηθεί το εισόδημά τους. Όμως η μεγαλύτερη αλλαγή ξεκινά από κάτι διαφορετικό: από το να αλλάξετε κάποιες συνήθειες που σας κρατούν πίσω και να υιοθετήσετε μια πιο στρατηγική προσέγγιση.

1. Μην ξοδεύετε χρήματα σε προϊόντα και υπηρεσίες μόνο και μόνο για να εντυπωσιάσετε τους άλλους: Η ανάγκη για επίδειξη είναι παγίδα που περιορίζει την οικονομική σας ελευθερία. Όμως η πραγματική αξία δεν βρίσκεται σε αυτά που επιδεικνύετε αλλά σε αυτά που χτίζετε. γνώσεις, εμπειρίες, ανάπτυξη και επιλογές που θα σας αποδώσουν μεγαλύτερη αξία στο μέλλον.

2. Μην αναβάλετε τις οικονομικές σας αποφάσεις: Μια επένδυση, ένα πρότζεκτ που θα σας αποφέρει κέρδη, ακόμα και μια δεύτερη, συμπληρωματική απασχόληση. Πολλές φορές η μεγαλύτερη απώλεια δεν είναι μια λάθος απόφαση, αλλά μια απόφαση που δεν πήρατε. Μια επένδυση που αφήσατε για αργότερα, μια επιχειρηματική ιδέα που δεν τολμήσατε, μια νέα πηγή εισοδήματος που δεν εξετάσατε ποτέ, μπορεί να είναι ευκαιρίες που πέρασαν χωρίς να αξιοποιηθούν. Οι άνθρωποι που προχωρούν μπροστά δεν περιμένουν πάντα την τέλεια στιγμή. Ενημερώνονται, σχεδιάζουν και προχωράνε σε δράση.

3. Φροντίστε να μην στηρίζεστε μόνο σε μια πηγή εσόδων: Η οικονομική ασφάλεια μεγαλώνει όταν δεν εξαρτάστε αποκλειστικά από μία μόνο πηγή εισοδήματος. Όπως λέει και η γνωστή παροιμία: «Μην βάζετε όλα τα αυγά σας σε ένα καλάθι». Μια συμπληρωματική δραστηριότητα, μια νέα δεξιότητα, μια επιπλέον επαγγελματική δραστηριότητα μπορεί να αποφέρει μεγαλύτερη ανεξαρτησία στο μέλλον. Η οικονομική ανθεκτικότητα χτίζεται όταν έχετε περισσότερες από μία δυνατότητες να προχωρήσετε.

4. Σταματήστε να δίνετε χρόνο και ενέργεια σε ασχολίες ή δραστηριότητες που δεν σας αναπτύσσουν, δεν σας εξελίσσουν, δεν σας ανταμείβουν: Ο χρόνος είναι ένα από τα πιο πολύτιμα κεφάλαια που διαθέτετε. Κάθε ημέρα επενδύετε ώρες σε ανθρώπους, συνήθειες και δραστηριότητες. Το ερώτημα είναι: αυτή η επένδυση σας επιστρέφει κάτι ουσιαστικό; Αξιολογήστε πού πηγαίνει η ενέργειά σας; Γιατί κάθε «ναι» σε κάτι που δεν σας προσφέρει αξία, είναι ένα πιθανό «όχι» σε κάτι που θα μπορούσε να σας ανταμείβει!

5. Εκμεταλλευθείτε τις ευκαιρίες που σας παρουσιάζονται ξεπερνώντας τον φόβο του ρίσκου: Πολλές ευκαιρίες χάνονται όχι επειδή δεν υπήρχαν, αλλά επειδή ο φόβος είναι μεγαλύτερος από την πίστη στις δυνατότητές σας. Γι’ αυτό, αν χρειαστεί πάρτε το ρίσκο που δεν σημαίνει να κάνετε απερίσκεπτες κινήσεις. Και θυμηθείτε πως πολλές φορές η μεγαλύτερη ευκαιρία είναι εκείνη που δεν τολμήσατε ποτέ να κυνηγήσετε!

Οι διαφωνίες και οι συγκρούσεις είναι κάτι φυσικό μέσα στις ανθρώπινες σχέσεις. Και συνήθως δεν ξεκινούν πάντα από τα μεγάλα πράγματα, αλλά γεννιούνται από μικρές στιγμές που μένουν άλυτες: μια κουβέντα που παρεξηγήθηκε, μια ανάγκη που δεν εκφράστηκε, μια προσδοκία που δεν συναντήθηκε, ένα συναίσθημα που κρατήθηκε μέσα σας για πολύ καιρό. Και το πραγματικό ερώτημα είναι: όταν ανεβαίνει η ένταση, ποια στάση κρατάτε; Γι’ αυτό θα μοιραστώ πέντε συναισθηματικά ευφυείς τρόπους για να διαχειρίζεστε τις διαφωνίες, τις συγκρούσεις και τους καυγάδες με τους ανθρώπους σας.

1. Μην αντιδράσετε αμέσως: δώστε χώρο ανάμεσα στο συναίσθημα και στην απάντηση: Όταν νιώσετε ότι κάποιος σας προσβάλλει, ο εγκέφαλός μπαίνει σε κατάσταση άμυνας. Θέλετε να απαντήσετε, να δείξετε το δίκιο σας, να κερδίσετε τη συζήτηση. Όμως, η πρώτη παρόρμηση δεν είναι πάντα η καλύτερη αντίδραση. Πάρτε χρόνο, βαθιές αναπνοές και αναρωτηθείτε: «Τι θέλω πραγματικά να πετύχω; Να έχω δίκιο ή να βελτιώσω τη σχέση;»

2. Ακούστε ενεργητικά, για να καταλάβετε: Ένα από τα μεγαλύτερα λάθη στις συγκρούσεις είναι όταν δε ακούτε προσεκτικά τον άλλον γιατί σκεφτόσαστε μόνο τι θα απαντήσετε. Αντίθετα, συναισθηματική ευφυία θα δείξετε όταν: «Τι σε έκανε να νοιώσεις έτσι;» ή «Από που έβγαλες αυτό το συμπέρασμα;». Γιατί πίσω από ένα ξέσπασμα συνήθως υπάρχει ένα ανέκφραστο συναίσθημα: απογοήτευση, φόβος, ανασφάλεια, απόρριψη. Και για να επικοινωνήσετε αποτελεσματικά, είναι απαραίτητο να καταλάβετε τον άλλον.

3. Μιλήστε για το πρόβλημα, και αποφύγετε τους χαρακτηρισμούς. Έχει τεράστια διαφορά να πείτε «Δεν με σέβεσαι» ή «Είσαι απορριπτικός» από το να πείτε «όταν συμβαίνει αυτό, εγώ νιώθω ότι δεν λαμβάνονται υπ’ όψη οι δικές μου ανάγκες». Η συναισθηματική ευφυία σας οδηγεί να αποφύγετε τις γενικεύσεις, τις ταμπέλες, και τους επιθετικούς χαρακτηρισμούς. 

4. Αναγνωρίστε το δικό σας μερίδιο ευθύνης: σ’ ένα καυγά, ή μια διαφωνία, ποτέ δεν είναι κάποιος μόνος του. Κι ένα από τα πιο δύσκολα πράγματα είναι να δείτε αντικειμενικά την δική σας πλευρά και να αναλάβετε τα δικά σας λάθη. Δείχνει ιδιαίτερη συναισθηματική ευφυία να πείτε «Ίσως ο τρόπος που σου μίλησα να σε πλήγωσε» ή «Καταλαβαίνω πως κι εγώ ανέβασα την ένταση». Αυτό δεν σημαίνει ότι θα πάρετε πάνω σας όλο το βάρος του καυγά, αλλά ότι αναγνωρίζετε την δική σας συμμετοχή. Μην ξεχνάτε πως η ανάληψη ευθύνης δεν μειώνει την δύναμή σας, αντίθετα, την ενισχύει!

5. Μην ψάχνετε νικητές και ηττημένους, ψάξτε για λύσεις: αν θέλετε να έχετε υψηλή συναισθηματική νοημοσύνη, αποφύγετε τη μάχη και το δίκιο και φέρτε μειώστε την μεταξύ σας απόσταση με περισσότερη κατανόηση. Με ψύχραιμο και θετικό τόνο πείτε: «Τι μπορούμε να κάνουμε διαφορετικά από εδώ και πέρα;». Οι συγκρούσεις δεν καταστρέφουν τις σχέσεις: αντίθετα, μπορεί να είναι ευκαιρίες να έρθετε πιο κοντά.

Πρόσφατη έρευνά μας έδειξε ότι το Ελληνικό κοινό αναγνωρίζει απόλυτα την μεγάλη σημασία της επικοινωνίας για τον άνθρωπο, όμως παράλληλα, αποδέχεται ότι συνολικά σαν λαός δεν έχουμε εκείνη την κουλτούρα επικοινωνίας που μας συνδέει και δημιουργεί ουσιαστικές σχέσεις: προσωπικές, επαγγελματικές, φιλικές, κοινωνικές. Σύμφωνα με την θεωρία του καθηγητή Albert Mehrabian, στην επικοινωνία, οι λέξεις μετράνε μόνο 7%, η γλώσσα σώματος 55%, και η ενέργεια & τόνος φωνής 38%. Δηλαδή, όταν μιλάτε, οι άλλοι δεν ακούν μόνο τις λέξεις:. Διαβάζουν σώμα, πρόσωπο & εισπράττουν την ενέργειά σας! Και θα μοιραστώ τρεις προτάσεις για κάθε μια παράμετρο στην επικοινωνία σας:

1. Δώστε προσοχή στο λεξιλόγιό σας: Κάθε λέξη έχει την δική της ενέργεια και δύναμη και η έκφραση που θα χρησιμοποιήσετε για να πείτε ακριβώς το ίδιο πράγμα μπορεί να ανοίξει την καρδιά του άλλου ή να τον κάνει να σηκώσει τοίχο. Πχ. αν πείτε «Πάλι λάθος το έκανες» θα βγει επικριτικότητα. Αλλά αν πείτε «Θέλεις να δούμε μήπως μπορεί να γίνει καλύτερα;» ανοίγετε διάλογο. Επίσης αποφύγετε να μιλάτε στους άλλους με «ταμπέλες» του τύπου «είσαι». Ειδικά στα παιδιά σας, το να πείτε «είσαι λάθος» είναι πολύ διαφορετικό από το «έκανες λάθος». Ο χαρακτηρισμός είναι κάτι σκληρό, μια γενική ταμπέλα σ’ έναν άνθρωπο! Φανταστείτε κάποιον που απέτυχε σε κάτι που προσπαθεί, είναι πολύ διαφορετικό να ακούσει «είσαι αποτυχημένος» από το να συνειδητοποιήσει πως μια προσπάθεια δεν του βγήκε, και μπορεί να πάει παρακάτω κρατώντας το μάθημα που του έδωσε! Γι’ αυτό επικοινωνείτε με λέξεις που δείχνουν κατανόηση, όχι επίθεση.

2. Προσέξτε τη γλώσσα σώματος: Ένα ψυχρό βλέμμα, σταυρωμένα χέρια, ένας έντονος τόνος ή η έλλειψη οπτικής επαφής δημιουργούν αμέσως απόσταση. Από την άλλη, ένα ήρεμο πρόσωπο, ένα αληθινό χαμόγελο και μια ανοιχτή στάση κάνουν τον άλλον να νιώθει ότι μπορεί να σας εμπιστευθεί, αν είστε πραγματικά παρόντες ή απλά περιμένετε να τελειώσει η συζήτηση. Όταν επικοινωνείτε, κοιτάξτε τον άλλον στα μάτια με φυσικότητα, χαλαρώστε το σώμα και τους ώμους σας, αποφύγετε νευρικές ή απότομες κινήσεις, δείξτε ότι ακούτε πραγματικά, αφήστε χρόνο πριν απαντήσετε και βέβαια μην κοιτάτε το κινητό!

3. Η ενέργεια και η πρόθεσή σας αλλάζει τα πάντα: Πιθανά αυτό είναι το πιο «αόρατο» αλλά και το πιο ισχυρό κομμάτι της επικοινωνίας. Γιατί οι άνθρωποι δεν καταλαβαίνουν μόνο τι λες, αλλά και γιατί το λες. Αν μπαίνεις σε μια συζήτηση με σκοπό να επιβληθείς, να αποδείξεις ότι έχεις δίκιο ή να ελέγξεις τον άλλον, αυτό “φαίνεται”. Από την άλλη, αν μπαίνεις με πρόθεση να καταλάβεις, να βοηθήσεις, να συνδεθείς και να βοηθήσεις να βρεθεί λύση, αυτό επίσης φαίνεται. Γι’ αυτό πριν μιλήσεις, κάνε μια μικρή παύση και αναρωτήσου: «Θέλω να κερδίσω τη συζήτηση ή θέλω πραγματικά να επικοινωνήσω;» Επίσης, μην κάνετε σημαντικές συζητήσεις όταν είστε φορτισμένοι. Ηρεμήστε, χαλαρώστε, πάρτε βαθιές ανάσες και δώστε χώρο στον άλλον να καταλάβει την πραγματική σας πρόθεση για σύνδεση και κατανόηση. Οι άνθρωποι πάντα προτιμούν εκείνους που τους κάνουν να νιώθουν άνεση & ασφάλεια.

Σήμερα θα μιλήσουμε για την επικοινωνία, που δεν είναι απλά οι λέξεις που λέμε. Είναι ο τρόπος που κοιτάζουμε τον άλλον. Ο τρόπος που ακούμε. Ο τρόπος που απαντάμε όταν διαφωνούμε, όταν πιεζόμαστε, όταν θυμώνουμε, όταν κουραστούμε! Και σήμερα ζούμε σε μια εποχή όπου επικοινωνούμε συνεχώς… αλλά απ’ ότι φαίνεται η μοναξιά κοπάζει, και συνδεόμαστε όλο και λιγότερο. Σε πρόσφατη έρευνα που κάναμε όλο το ελληνικό κοινό αναγνωρίζει την μεγάλη σημασία της σωστής επικοινωνίας, αλλά στην πράξη φαίνεται πως η κουλτούρα επικοινωνίας που έχουμε ως Έλληνες είναι σε χαμηλά επίπεδα. Και θα μοιραστώ τρεις βασικές επιλογές που σας βοηθούν να επικοινωνείτε αποτελεσματικά:

Ακούστε πραγματικά. Οι περισσότεροι άνθρωποι δεν ακούν για να καταλάβουν. Ακούν για να απαντήσουν. Την ώρα που ο άλλος μιλά, αντί να αφουγκραστούν τα λεγόμενα, να εισπράξουν μηνύματα από την γλώσσα του σώματος και τις εκφράσεις, ετοιμάζουν ήδη την απάντησή τους, το επιχείρημά τους ή την επόμενη κουβέντα τους. Και το μόνο που τους νοιάζει είναι να μιλήσουν εκείνοι, και μάλιστα όσο περισσότερο μπορούν. Όμως, η ενεργητική ακρόαση είναι πράξη σεβασμού. Μόνο όταν ακούτε πραγματικά δίνετε στον άλλον το μήνυμα «σε βλέπω, σε υπολογίζω, αυτό που μου λες και αυτό που αισθάνεσαι έχει σημασία, το λαμβάνω υπ’ όψη μου». Και πολλές φορές οι άνθρωποι δεν χρειάζονται αμέσως απαντήσεις ή λύσεις στα προβλήματά τους. Χρειάζονται πρώτα να νιώσουν ότι κάποιος τους καταλαβαίνει. Θυμηθείτε το: από την ακρόαση ξεκινάει η σύνδεση.

Μιλήστε με ενσυναίσθηση, συνειδητότητα και αποφύγετε την παρόρμηση. Στην εποχή της ταχύτητας, συχνά αντιδρούμε πολύ εύκολα. Από την ανάγκη μας να απαντήσουμε αμέσως σ’ ένα μήνυμα, απαντάμε ακόμα κι όταν οδηγούμε, και μάλιστα όταν είμαστε μέσα σε μια διαφωνία ή φορτισμένα σ’ ένα σχόλιο που μας θύμωσε. Και βέβαια, αργότερα να το μετανιώσουμε. Θυμηθείτε όμως πως οι λέξεις από μόνες τους έχουν δύναμη, έχουν ειδικό εκτόπισμα και αντίκτυπο η κάθε μία. Οι λέξεις μπορεί να θεραπεύσουν και να απαλύνουν μια δύσκολη στιγμή, αλλά μπορεί και να τραυματίσουν βαθιά, και άντε μετά να τις πάρεις πίσω, ειδικά αν είναι γραπτές. Γι’ αυτό φροντίστε να αποφύγετε την παρόρμηση, και πριν μιλήσετε αναρωτηθείτε: Αυτό που θα πω βοηθά ή πληγώνει; Λύνει το πρόβλημα ή ρίχνει λάδι στη φωτιά; Κάνει καλό σε κάποιον ή όχι;

Εκφράζετε με ευγένεια και σαφήνεια τα συναισθήματα, τα όρια, τις απόψεις σας. Πολλοί άνθρωποι είτε καταπιέζουν όσα νιώθουν είτε ξεσπούν επιθετικά. Όμως η ήρεμη, ώριμη έκφραση είναι εκείνη που έχει τη μεγάλη δύναμη και σας αντιπροσωπεύει. Εστιαστείτε στο να εκφράσετε αυτά που αισθάνεστε εσείς, αντί να κριτικάρετε ή να κατηγορήσετε τον άλλον. Για παράδειγμα, αντί να πείτε «δεν με καταλαβαίνεις» πείτε «νιώθω ότι δεν ακούγομαι». Με αυτόν τον τρόπο όχι μόνο δεν επιτίθεστε, οπότε δεν θα υψώσει τοίχο ο συνομιλητής σας, αλλά παίρνετε εσείς τα ηνία των συναισθημάτων σας. Αυτό δεν είναι αδυναμία. Είναι δύναμη. Γιατί χρειάζεται αυτογνωσία και θάρρος για να επικοινωνείτε αυθεντικά, χωρίς επιθετικότητα, και χωρίς να μπαίνετε σε ρόλο.

Σήμερα θα κάνουμε κάτι σαν «ανατομία» του ταξιδιού προς την επιτυχία. Πολλοί άνθρωποι πιστεύουν ότι η επιτυχία είναι θέμα τύχης, στην Ελλάδα αυτή η αναλογία είναι 40%. Και όταν βλέπουν κάποιον άνθρωπο πετυχημένο, πιστεύουν είτε ότι γεννήθηκε «προικισμένος», με αυτοπεποίθηση, είτε ότι πέτυχε γιατί ήταν τυχερός και είχε γνωριμίες.  Η αλήθεια όμως είναι πολύ διαφορετική. Οι περισσότεροι άνθρωποι που θαυμάζετε, πέρασαν από φάσεις αμφιβολίας, φόβου, αποτυχίας και εσωτερικών συγκρούσεων. Η διαφορά τους δεν ήταν ότι δεν λύγισαν ποτέ. Ήταν ότι συνέχισαν όλη την διαδρομή μέχρι την επιτυχία, κάνοντας έναν άθλο, και ξεπερνώντας πολλά εμπόδια. Και ποια είναι τα κυριότερα εμπόδια;

Η απόρριψη: Δεν υπάρχει άνθρωπος που να μην έχει νιώσει ταπείνωση με το «όχι» που θα ακούσει. Ένα «όχι» σε μια δουλειά, μια συνεργασία, ή από έναν άνθρωπο που πιστεύατε ότι θα σας στηρίξει. Και εκεί αρχίζετε να αμφισβητείτε την αξία σας. Όμως η απόρριψη δεν είναι απόδειξη ανικανότητας. Είναι μέρος της διαδρομής εξέλιξης. Εκείνοι που πετυχαίνουν δεν είναι αυτοί που δεν απορρίφθηκαν ποτέ. Είναι αυτοί που δεν επέτρεψαν στην απόρριψη να τους καθορίσει. Έτσι λοιπόν, την επόμενη φορά που θα ακούσετε «όχι», μην το μεταφράσετε ως «δεν αξίζω». Μπείτε σε αναλογισμό και εξετάστε αν ήταν η σωστή στιγμή, ο σωστός τρόπος ή ο σωστός άνθρωπος που απευθυνθήκατε. Γιατί πολλές φορές το «όχι» που σας πληγώνει σήμερα, είναι αυτό που σας πάει να εξελιχθείτε. Μέσα από τις αρνητικές εμπειρίες σας θα βελτιώσετε την προσέγγισή σας, θα διορθώσετε το περιεχόμενό σας, ή ακόμα και θα απευθυνθείτε σε άλλου τύπου ανθρώπους.

Η πειθαρχία της επανάληψης, ακόμα και σε πράγματα που δεν σας αρέσουν. Όλοι θέλουν το αποτέλεσμα, αλλά λίγοι αντέχουν τη μονοτονία της καθημερινής προσπάθειας. Όμως η επιτυχία χτίζεται μέσα από επαναλήψεις που πολλές φορές σας κουράζουν, σας βαραίνουν ή δεν σας ευχαριστούν. Είναι οι ώρες που θα δουλέψετε ενώ δεν έχετε διάθεση. Είναι οι φορές που θα χρειαστεί να εξασκηθείτε ξανά και ξανά μέχρι να γίνετε καλύτεροι. Είναι οι μικρές καθημερινές πράξεις που τελικά δημιουργούν τα μεγάλα αποτελέσματα. Η πειθαρχία είναι η μεγαλύτερή σας πρόκληση, γιατί σας φέρνει να συνεχίζετε την προσπάθειά σας, ακόμη κι όταν δεν έχετε καθόλου κέφι! Και ο τρόπος να το καταφέρετε είναι να εμπνέεστε από το όραμα του στόχου και της νίκης σας και να συνεχίζετε. Γιατί οι μεγάλοι στόχοι δεν κατακτώνται με εκρήξεις ενθουσιασμού. Κατακτώνται με συνέπεια.

Η αρνητική κριτική. Όταν ξεκινάτε κάτι σημαντικό, κάποιοι θα σας αμφισβητήσουν, θα σας ειρωνευτούν, θα πουν «δεν γίνεται», ή ότι εσείς δεν μπορείτε. Αυτό γιατί κάθε άνθρωπος βλέπει τον κόσμο μέσα από τα δικά του όρια. Κι όταν κάποιος δεν τόλμησε να κυνηγήσει τα δικά του όνειρα, δυσκολεύεται να πιστέψει στα δικά σας. Μη δίνετε σ’ αυτούς τους ανθρώπους το δικαίωμα να ορίζουν το δικό σας όραμα. Ακούστε την άποψη των άλλων γιατί συχνά σας βοηθάει να βελτιώνεστε. Όταν όμως τα αρνητικά σας πειράζουν, κάντε τα «κλειδί» για να βρείτε πού εσείς αμφισβητείτε τον εαυτό σας!

Πριν από κάποια χρόνια είχα παρακολουθήσει μια διάλεξη από τον τότε Διευθύνοντα Σύμβουλο της Google, ο οποίος είπε πως η ανθρωπότητα στην ιστορία και στην εξέλιξή της χαρακτηρίζεται από τρία μεγάλα “G”, το πρώτο ήταν οι GREEKS, και αναφερόταν στους αρχαίους Έλληνες φιλοσόφους που τα είχαν πει όλα, μετά ο Gutenberg που ανακάλυψε τον πολύγραφο, και βέβαια η Google, που έδωσε πρόσβαση στην πληροφορία σε όλους. Γι’ αυτό, σήμερα διάλεξα πέντε κορυφαία ρητά αρχαίων Ελλήνων φιλοσόφων, που συνδέονται απόλυτα με τον άνθρωπο, την καλύτερη ζωή, την σημερινή καθημερινότητα.

Είπε ο Σωκράτης: «Κάνε το σωστό ακόμα και όταν κανείς δεν σε βλέπει». Αυτό σημαίνει ότι ένας άνθρωπος που λειτουργεί σύμφωνα με τις αρχές και τις αξίες του ακόμα κι όταν κανείς δεν μπορεί να τον επιβεβαιώσει είναι ένας άνθρωπος με ακεραιότητα! Γιατί πολλοί πετούν το σκουπίδι τους στον κάδο ανακύκλωσης όταν τους βλέπουν, αλλά το ρίχνουν έξω από το παράθυρο του αυτοκινήτου όταν δεν έρχεται πίσω τους κανένας…

Είπε ο Πυθαγόρας: «Η ζωή είναι ένα ταξίδι που πρέπει να ζήσεις και όχι ένα πρόβλημα που πρέπει να λύσεις». Σε μια πιο ελεύθερη μετάφραση το νόημα αυτής της φράσης είναι πως η ζωή θα φέρνει δυσκολίες και ανατροπές και ο πλήρως λειτουργικός άνθρωπος —όπως λέει και ο Carl Rogers— είναι εκείνος που βάζει σε όλες θετικό πρόσημο στην διάθεσή του, γιατί ξέρει ότι κάθε εμπειρία—εύκολη ή δύσκολη—θα τον κάνει ακόμα πιο δυνατό. Αυτή είναι και η δική μου θέση, ως ειδικός στην Ψυχική Ανθεκτικότητα!

Επίσης ο Πυθαγόρας είχε πει: «Ένας άνθρωπος με αρνητική σκέψη, δεν μπορεί να έχει μια θετική ζωή». Και είναι 100% αλήθεια αυτή η άποψη, γιατί αν σκεφτείτε εκείνους τους ανθρώπους που συνεχώς κρίνουν αρνητικά, που σε όλα βρίσκουν κάτι κακό, που σε κάθε τι καινούργιο φέρνουν την αμφιβολία, θα διαπιστώσετε πως αυτοί οι άνθρωποι είναι ήδη δυστυχισμένοι και τελματωμένοι! Και το κυριότερο; Όσο προσπαθείτε να πείσετε ή να αλλάξετε αυτούς τους ανθρώπους, τόσο εσείς θα παιδεύεστε. Και επίσης να θυμάστε ότι δεν μπορείτε ποτέ να περιμένετε να λύσει κανείς ένα πρόβλημα που ο ίδιος δημιούργησε.

Είπε ο Πλάτωνας: «Η ανάγκη είναι η μητέρα της εφεύρεσης»:αυτό, ειδικά στην εποχή μας είναι πάρα πολύ σημαντικό, γιατί μας απαλλάσσει από τις ενοχές που νιώθουμε μπροστά στην φάση που πρέπει να εξελιχθούμε και να μάθουμε κάτι καινούργιο, Όταν εφαρμόζουμε πχ ένα εργαλείο ΑΙ για να δουλέψουμε γρηγορότερα, δεν σημαίνει ότι πριν κάναμε λάθος. Και όντως, τελικά, η ανάγκη να εκσυγχρονιστούμε μας φέρνει την πρόοδο!

Είπε επίσης ο Πλάτωνας: «Η άγνοια είναι η ρίζα και ο κορμός όλου του κακού».Αυθό αναδεικνύει την έμφυτη ροπή του ανθρώπου να φοβάται το άγνωστο. Αυτή η αυτοματοποιημένη λειτουργία έρχεται από τον εγκέφαλο γιατί η πρώτιστη ανάγκη του ανθρώπου είναι για ασφάλεια και επιβίωση. Έτσι κάθε τι καινούργιο που δεν γνωρίζει, το φοβάται. Γι’ αυτό και η γνώση είναι το πρώτο βήμα που θα καθησυχάσει τους φόβους μας, και το φέρνω και αυτό σε σχέση με την ΤΝ, που όσο λιγότερο την γνωρίζουν οι άνθρωποι τόσο περισσότερο την φοβούνται, αλλά και όσο περισσότερο εξοικειώνονται με τα εργαλεία της, τόσο περισσότερο βελτιώνουν την αποτελεσματικότητα και την ζωή τους.

Συχνά ακούμε γύρω μας για την οικονομική πίεση, για τις δυσκολίες που περνάνε οι επιχειρήσεις, και πόσο προβληματισμένοι είναι οι ηγέτες τους. Και δεν μιλάμε μόνο για ηγέτες σε μεγάλες πολυεθνικές ή τεράστιους οργανισμούς. Ηγέτης είναι και ο άνθρωπος που έχει ένα μικρό κατάστημα στη γειτονιά, ο ιδιοκτήτης ενός συνεργείου, ο επιχειρηματίας που προσπαθεί να κρατήσει ζωντανή την οικογενειακή του επιχείρηση, ο δικηγόρος που έχει το δικό του γραφείο. Ηγέτης όμως είναι και ο αρχηγός μιας οικογένειας σε πίεση ή σε κρίση. Και στις δυσκολίες θα φανεί ποιος ηγέτης πραγματικά είστε! Πώς;

Μείνετε ψύχραιμοι και μην μεταφέρετε τον πανικό σας στην ομάδα. Η ηγεσία δεν είναι ένας τίτλος. Είναι η ευθύνη. Είναι η ενέργεια που μεταδίδετε όταν η άνθρωποί σας χάνουν την ψυχραιμία τους και νιώθουν ανασφαλείς. Γι’ αυτό το πρώτο που χρειάζεται να κάνετε είναι να μείνετε εσείς ήρεμοι και ψύχραιμοι. Οι άνθρωποι δεν περιμένουν από εσάς να είστε υπερήρωες. Περιμένουν να νιώσουν ότι κάποιος κρατά το τιμόνι. Όταν ένας ηγέτης πανικοβάλλεται, η ανασφάλεια εξαπλώνεται παντού. Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να προσποιείστε πως όλα είναι τέλεια. Σημαίνει ότι χρειάζεται να κρατήσετε ψυχραιμία, γιατί κι αυτή είναι μεταδοτική, όπως μεταδοτικός είναι και ο πανικός!

Επικοινωνήστε περισσότερο, εκφραστείτε : Στις δύσκολες περιόδους πολλοί ηγέτες κλείνονται στον εαυτό τους. Σκέφτονται συνεχώς προβλήματα, αριθμούς, υποχρεώσεις και αποφάσεις. Και χωρίς να το καταλάβουν, απομακρύνονται. Όμως όταν υπάρχει αβεβαιότητα, οι άνθρωποι χρειάζονται επικοινωνία περισσότερο από ποτέ. Χρειάζονται ενημέρωση, καθοδήγηση, και να σας νιώσουν κοντά τους. Δεν χρειάζεται να έχετε όλες τις λύσεις. Χρειάζεται όμως να είστε παρόντες. Να μιλάτε ειλικρινά και να ακούτε. Γιατί πολλές φορές οι καλύτερες ιδέες έρχονται από εκείνους που βρίσκονται δίπλα σας καθημερινά.

Επικεντρωθείτε στο ανθρώπινο κεφάλαιο. Στις περιόδους πίεσης, πολλοί ηγέτες εστιάζονται αποκλειστικά στους στόχους, στα οικονομικά και στην επιβίωση της επιχείρησης. Όμως οι επιχειρήσεις δεν είναι αριθμοί, είναι άνθρωποι. Ένας εργαζόμενος που νιώθει σεβασμό, εκτίμηση και ασφάλεια, θα δώσει πολύ περισσότερα από κάποιον που νιώθει απλώς «αναλώσιμος». Οι δύσκολες εποχές είναι η στιγμή που οι άνθρωποι θυμούνται πώς τους κάνατε να αισθανθούν. Ένα «είμαι εδώ», ένα «θα το περάσουμε μαζί», μια ειλικρινής κουβέντα, μπορούν να αλλάξουν ολόκληρο το κλίμα μιας ομάδας.

Δώστε προοπτική, όχι μόνο οδηγίες. Ο ηγέτης δεν είναι απλώς αυτός που λέει στους άλλους τι να κάνουν. Είναι αυτός που βοηθά τους ανθρώπους να συνεχίσουν να πιστεύουν ότι υπάρχει δρόμος μπροστά, που εμπνέει, που δίνει ένα αισιόδοξο όραμα για το μέλλον, που παραδέχεται ότι μπορεί τώρα να περνάτε από ένα δύσκολο, σκοτεινό τούνελ, όμως στο βάθος υπάρχει το φως. Εσείς είστε εκείνος που θα τους θυμίσει ότι οι δυσκολίες σήμερα δεν είναι το τέλος, αλλά το σκαλοπάτι για μια νέα εξέλιξη που τους περιλαμβάνει. Και αυτό αρκεί για να κινητοποιήσει τους ανθρώπους σας, και να κάνει εσάς ένα σωστό ηγέτη. Είτε στη δουλειά, είτε στην οικογένεια.

Οι φίλοι είναι ένα τεράστιο κεφάλαιο στη ζωή του ανθρώπου και πολλές φορές οι φίλοι σάς έχουν σταθεί στα δύσκολα καλύτερα κι από αδέλφια! Τι γίνεται όμως όταν ένα ζευγάρι παντρεύεται; Διατηρούνται οι φιλίες που οι δύο σύντροφοι είχαν όσο ακόμα ήταν single; Ή μήπως ο γάμος τελικά σκοτώνει τις φιλίες; Η απάντηση είναι πως ο γάμος δεν «σκοτώνει» απαραίτητα τις φιλίες — αλλά σχεδόν πάντα τις αλλάζει. Και αυτό είναι μια φυσική μετάβαση, γιατί όταν δύο άνθρωποι περνούν από την εργένικη ζωή στον γάμο, αλλάζει η καθημερινότητά τους, οι ρυθμοί, οι προτεραιότητες, οι συνήθειες, οι ανάγκες.

Ως αποτέλεσμα, μετά τον γάμο οι φίλοι συνήθως λιγοστεύουν αριθμητικά καθώς το ζευγάρι αρχίζει να δημιουργεί έναν κοινό κοινωνικό κύκλο. Αυτό εξηγεί και το γιατί πολλά ζευγάρια απομακρύνονται από εργένικες παρέες ή από φίλους που βρίσκονται σε διαφορετική φάση ζωής. Δεν σημαίνει απαραίτητα απόρριψη, απλά αλλάζουν οι ρυθμοί, τα ενδιαφέροντα, οι ανάγκες και οι συνήθειες.

Και όπως δείχνουν οι επιστημονικές κοινωνικές μελέτες, τα ζευγάρια που καταφέρνουν να διατηρήσουν υγιείς κοινωνικές σχέσεις και φιλίες έχουν μεγαλύτερη συναισθηματική ισορροπία και ικανοποίηση μέσα στον γάμο τους, θα μοιραστώ κάποιες προτάσεις που πιστεύω ότι θα σας βοηθήσουν:

Η σχέση του ζευγαριού πρέπει να έχει προτεραιότητα, αλλά όχι αποκλειστικότητα: Η μεγαλύτερη παγίδα είναι όταν ο ένας σύντροφος γίνεται «τα πάντα» για τον άλλον: φίλος, ψυχολόγος, κοινωνική ζωή, μοναδικό στήριγμα. Όμως, οι υγιείς σχέσεις χρειάζονται και «οξυγόνο» από έξω, και οι φίλοι είναι εκείνοι που το προσφέρουν, και λειτουργούν σαν συναισθηματική υποστήριξη, αποφόρτιση και διατήρηση της προσωπικής ταυτότητας του κάθε συντρόφου.

Κρατήστε και κοινές αλλά και προσωπικές φιλίες: Οι κοινές παρέες είναι πολύτιμες για το ζευγάρι. Όμως είναι εξίσου σημαντικό ο κάθε σύντροφος να διατηρεί και δικούς του φίλους, ειδικά αν είναι μακρόχρονες φιλίες από παιδιά. Συνειδητοποιείστε πως η ατομικότητα δεν απειλεί τον γάμο, αντίθετα τον προστατεύει από πιθανή ασφυξία.

Μην «κόβετε» τους ανύπαντρους φίλους: πολλά ζευγάρια μετά το γάμο απομακρύνονται από single φίλους γιατί θεωρούν ότι «δεν ταιριάζουν πλέον». Αυτό όμως δημιουργεί έναν κοινωνικό διαχωρισμό που αφήνει είτε τον φίλο είτε τον ένα από τους δύο συντρόφους στενοχωρημένο. Θυμηθείτε ότι πραγματικές φιλίες δεν βασίζονται στην οικογενειακή κατάσταση αλλά στη συναισθηματική σύνδεση.

Επενδύστε στις φιλίες σας : δείξτε ενδιαφέρον και εκφράστε το συναίσθημά σας. Μετά τον γάμο, οι φιλίες δεν επιβιώνουν αυτόματα, και οι φίλοι θα περιμένουν το δικό σας κάλεσμα. Θέλουν χρόνο, πρωτοβουλία και συνειδητή φροντίδα. Ένα μήνυμα, ένα τραπέζι, μια συνάντηση χωρίς «ειδική περίσταση» είναι αρκετά για να μείνει ζωντανή η φιλία.

Σαν ψυχοθεραπεύτρια, έχω διαπιστώσει πως τα ψυχολογικά συνδέονται σε μεγάλο βαθμό με τα οικονομικά προβλήματα, και μάλιστα το ένα θα λέγαμε ότι «δυναμιτίζει» το άλλο: δηλαδή αν τα οικονομικά δεν πάνε καλά, βλέπουμε ότι αυξάνεται το άγχος, οι φόβοι, οι ανασφάλειες και επηρεάζεται σε τεράστιο βαθμό η ικανότητα να πάρετε αποφάσεις με τόλμη και διαύγεια. Γι’ αυτό σήμερα, θα σας περιγράψω τέσσερις μεγάλους «μύθους» γύρω από τα χρήματα, που αποτελούν τεράστια εμπόδια για βελτιώσετε την οικονομική σας κατάσταση, και που —αν τους πιστεύετε— πρέπει να ξεπεράσετε.

Οι σπουδές, τα πτυχία & τα μεταπτυχιακά θα σας κάνουν πλούσιους: Όλοι οι γονείς σήμερα κάνουν απίστευτες θυσίες για να σπουδάσουν τα παιδιά τους, να πάνε σε καλά σχολεία, φροντιστήρια, ιδιαίτερα, πανεπιστήμια στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, μεταπτυχιακά, ακόμα και διδακτορικά. Οι σπουδές δίνουν γνώσεις, ανοίγουν ορίζοντες και οπτική, αλλά δεν εξασφαλίζουν ότι οπωσδήποτε πως όποιος έχει πολλές σπουδές ή είναι αριστούχος θα γίνει σίγουρα πλούσιος ή εκατομμυριούχος. Και αυτό, το τεκμηριώνουν πάρα πολλές ιστορίες επιχειρηματιών που μεγαλούργησαν, αλλά στο σχολείο δεν ήταν και οι πρώτοι μαθητές.

Τα χρήματα λύνουν όλα τα προβλήματα: Συχνά ακούτε ή λέτε την φράση «αν είχα τα χρήματα θα…» και κάτω από αυτό κρύβονται όλοι οι φόβοι, η έλλειψη τόλμης, οι τεράστιες δικαιολογίες γιατί κάποιος δεν μπαίνει στην δράση, δεν κάνει τις κατάλληλες κινήσεις για να πραγματοποιήσει το όνειρό του: οι περισσότερες επιχειρηματικές αυτοκρατορίες δεν δημιουργήθηκαν από ανθρώπους που γεννήθηκαν πλούσιοι ή τους χρηματοδότησαν οι γονείς τους. Έγιναν από ανθρώπους που είχαν ένα όραμα, άρπαξαν τις ευκαιρίες και έκαναν τα πάντα για να το πραγματοποιήσουν: δούλεψαν ακούραστα, μοιράστηκαν με έμπνευση το όραμά τους, δημιούργησαν ομάδες συνεργατών, έδωσαν αξία στους πελάτες τους και δεν σταμάτησαν ποτέ να μαθαίνουν, να εξελίσσονται, να αναπτύσσονται.

Η αποταμίευση και οι επενδύσεις αφορούν μόνο όσους έχουν πολλά χρήματα: Μεγάλος μύθος και αυτός: αν φροντίσετε τα έσοδά σας να είναι πάντα λίγο μεγαλύτερα από τα έξοδά σας, τότε μπορείτε να αποταμιεύετε σταθερά το 10% των εσόδων σας κάθε μήνα. Και να συμβουλευτείτε έναν ειδικό που εμπιστεύεστε, ώστε να επενδύετε ακόμα και μικρά ποσά σε τοποθετήσεις χαμηλού ρίσκου. Έτσι κάνετε αυτό που όλοι οι πλούσιοι γνωρίζουν πολύ καλά: βάζετε τα χρήματά σας να παράγουν περισσότερα χρήματα για σας.

Τα πολλά χρήματα δεν κερδίζονται τίμια και συνδέονται με το κακό: Μια αρκετά διαδεδομένη πεποίθηση που υποστηρίζει ότι για να κερδίσεις πολλά λεφτά πρέπει να καταπατήσεις νόμους, αξίες και ηθική, αλλά και το ότι οι πλούσιοι είναι κακοί άνθρωποι. Αυτές οι πεποιθήσεις βολεύουν εκείνους που δεν προσπαθούν, και παραμένουν στην μετριότητα. Όμως, αν ενημερωθείτε πιο πλατιά και αντικειμενικά, θα διαπιστώσετε πως υπάρχουν άπειρα παραδείγματα ανθρώπων που μεγαλούργησαν με έντιμους τρόπους, ενώ οι ίδιοι είναι γενναιόδωροι, μεγαλόψυχοι και εξαιρετικά καλοί άνθρωποι.

Η αναγνώριση της ΔΕΠΥ (Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής και Υπερκινητικότητας) στα παιδιά δεν είναι πάντα εύκολη.  Συχνά οι γονείς παρατηρούν ότι το παιδί τους αφαιρείται και δεν μπορεί να συγκεντρωθεί εύκολα, αλλά δεν μπορούν να ξεχωρίσουν αν πρόκειται για χαρακτηριστικά της προσωπικότητάς του ή για μια διαταραχή που χρειάζεται παρέμβαση.  Θα μοιραστώ αρχικά κάποια σημάδια να παρατηρήσετε, καθώς και κινήσεις που μπορείτε να κάνετε, ως γονείς ή με ένα παιδί με τέτοια συμπτώματα στην οικογένεια.

Δεν μπορεί να συγκεντρωθεί: Για παράδειγμα, κατά τη διάρκεια των μαθημάτων, το παιδί κοιτάει γύρω του, σηκώνεται συχνά από τη θέση του ή ξεχνά τι έκανε πριν λίγο.Δεν τελειώνει κάτι που ξεκινάει: Στο σπίτι, ξεκινά μια ζωγραφιά ή ένα παιχνίδι, και πολύ γρήγορα τα αφήνει μισοτελειωμένα και ψάχνει να πάει σε κάτι άλλο.Χάνει τον ειρμό του στον διάλογο: πιθανά διακόπτει, μιλάει ταυτόχρονα με τους άλλους ή αλλάζει θέμα, και πηγαίνει σε κάτι άσχετο, χωρίς προειδοποίηση.Είναι ανοργάνωτο και απρόσεκτο: Χάνει αντικείμενα που χρειάζεται για το σχολείο και τα μαθήματα,, βιβλία, τετράδια ή μολύβια, και ξεχνά τις καθημερινές του υποχρεώσεις.Δεν μπορεί να καθίσει πολύ ώρα στην ίδια καρέκλα: Ακόμα και στο σχολείο ή στο τραπέζι που τρώει η οικογένεια, συχνά κουνιέται, η σηκώνεται και φεύγει.

Αν κάποια από αυτά τα συμπτώματα είναι συνεχή και συστηματικά, καλό θα είναι να:

Η διάγνωση και η σωστή διαχείριση της ΔΕΠΥ απαιτούν ειδικό, όπως παιδοψυχολόγο ή παιδοψυχίατρο, που θα δώσει στρατηγικές, αγωγή και θεραπεία για καλύτερη συγκέντρωση, διαχείριση συναισθημάτων και ενίσχυση της αυτοεκτίμησης. Και θυμηθείτε πως τα παιδιά με ΔΕΠΥ μπορεί να αντιμετωπίζουν δυσκολίες, αλλά συχνά είναι ευφυή, γεμάτα ιδιαίτερα χαρίσματα και μοναδική δημιουργικότητα, ικανά να σκέφτονται έξω από το κουτί και να φέρνουν φρέσκες, πανέξυπνες ιδέες στον κόσμο γύρω τους.

Αν σκεφτείτε όλα αυτά που σας συμβαίνουν καθημερινά και διαχρονικά, μπορείτε να τα κατατάξετε σε δύο βασικές ομάδες: στις επιτυχίες και στις αποτυχίες, και όπως είναι φυσικό, αισθάνεστε χαρά για το πρώτο και απογοήτευση, θυμό, θλίψη ή ενοχές για το δεύτερο. Όμως, επειδή όλα στη ζωή είναι πολύτιμα, θα μοιραστώ τα τέσσερα βήματα της κορυφαίας τεχνικής του αναλογισμού, που πιστεύω πως θα σας βοηθήσουν να αξιοποιείτε κάθε εμπειρία σας και να βγαίνετε κερδισμένοι μέσα από αυτήν, όποια προσωρινή έκβαση και αν είχε. Για παράδειγμα, ας υποθέσουμε πως πρόσφατα είχατε ένα μεγάλο συμβόλαιο που περιμένατε να κλείσει, και ο πελάτης το ακύρωσε. Πώς βοηθάει ο αναλογισμός;

Αναρωτηθείτε τι ακριβώς έγινε. Περιοριστείτε στα αντικειμενικά γεγονότα, χωρίς δικές σας ερμηνείες ή υποθέσεις. Γράψτε πότε σας ζήτησε ο πελάτης την πρόταση, πότε την στείλατε, πότε χρειάστηκαν επεξηγήσεις ή αναθεώρηση στα οικονομικά, πότε και πώς ανταποκριθήκατε. Δηλαδή μόνο τα γεγονότα και τίποτε άλλο, ώστε να μπορείτε να προχωρήσετε στο δεύτερο βήμα, όπου θα…

Αναρωτηθείτε: Εγώ τι έκανα μέσα σε αυτά τα γεγονότα; Πώς λειτούργησα; Στο συγκεκριμένο παράδειγμα: έδωσα αρκετή ενέργεια, σκέψη και δημιουργικότητα να ετοιμάσω την πρότασή μου γι’ αυτή τη δουλειά; Ασχολήθηκα με τις ανάγκες του πελάτη και όχι μόνο με τις δικές μου; Έστειλα την πρόταση στην ώρα της; Έκανα την κατάλληλη υποστήριξη όταν εκείνος ζήτησε επεξηγήσεις; Έδωσα καλύτερες τιμές ή κάποιες παραπάνω εναλλακτικές; Με άλλα λόγια, έδωσα το μάξιμουμ που μπορούσα;

Αξιολογείστε πώς μπορεί η δική σας συμπεριφορά να έφερε αυτά τα αποτελέσματα ή όχι. Εξετάστε προσεκτικά και αντικειμενικά κατά πόσον τα αποτελέσματα επηρεάστηκαν από την δική σας στάση, οφείλονται εξ ολοκλήρου στην άλλη πλευρά, ή έχουν συμβεί και τα δύο. Ψάξτε αν η αντίδραση του άλλου μπορεί και να οφείλεται σε δικές σας συμπεριφορές ή επιλογές, γιατί μέχρι να φτάσουμε σε ένα αποτέλεσμα, μεσολαβεί μια διάδραση μεταξύ των δύο πλευρών. Σίγουρα, δεν μπορείτε να αλλάξετε την επιλογή της άλλης πλευράς, όμως μπορείτε να βρείτε σε ποιόν βαθμό την επηρεάσατε εσείς. Και τέλος…

Έχοντας πάρει τη γνώση, το μάθημα, καταγράψτε: τι θα κάνω την επόμενη φορά; Τι έμαθα μέσα από αυτή την εμπειρία; Στα προηγούμενα βήματα έχετε εντοπίσει αρκετές πληροφορίες, ώστε να ξέρετε πώς μπορείτε να λειτουργήσετε καλύτερα στο μέλλον. Μένοντας στο συγκεκριμένο παράδειγμα με τον πελάτη που δεν έκλεισε το συμβόλαιο, έχετε μάθει όχι μόνο τι περισσότερο μπορείτε να κάνετε κατά τη διάρκεια της προσφοράς και της διαπραγμάτευσης, αλλά και κάποια περισσότερα πράγματα, πχ. μήπως χρειάζεται να γνωρίζετε καλύτερα τις ανάγκες των πελατών σας; Μήπως να διευρύνετε το πιθανό σας πελατολόγιο ή τις υπηρεσίες σας; Μήπως να μελετήσετε καλύτερα τον ανταγωνισμό σας και να εξελίξετε τις υπηρεσίες σας;

Την πολύτιμη διαδικασία του αναλογισμού μπορείτε να την εφαρμόζετε όχι μόνο στα επαγγελματικά σας, αλλά και στις προσωπικές, φιλικές, οικογενειακές σας σχέσεις, και να βγαίνετε πάντα κερδισμένοι. 

Στις ατομικές μου συνεδρίες, συχνά βλέπω ανθρώπους που νιώθουν ότι βιώνουν την αίσθηση του θύματος μέσα στις κοντινές τους σχέσεις, είτε αυτές είναι προσωπικές, οικογενειακές, επαγγελματικές, φιλικές. Γι’ αυτό θα μοιραστώ κάποιες σημαντικές ενδείξεις που αν σας συμβαίνουν, είναι πολύ πιθανό να θυματοποιείστε μέσα στις κοντινές σας σχέσεις, και τους τρόπους για να σταματήσετε να είστε θύματα εκμετάλλευσης!

Αν έχετε την τάση να συγχωρείτε εύκολα. Μήπως είστε από τους ανθρώπους που όταν τους στριμώχνουν ή δεν τους φέρονται καλά, λέτε δεν πειράζει, και συγχωρείτε συμπεριφορές που σας υποτιμούν; Ελέγξτε μήπως οι κοντινοί σας άνθρωποι βάζουν σε χαμηλή προτεραιότητα και εσείς το δέχεστε, κάνετε τα στραβά μάτια, είτε γιατί δεν θέλετε να συγκρουστείτε, είτε γιατί φοβάστε μήπως τους δυσαρεστήσετε. Προσέξτε τι και ποιους συγχωρείτε, γιατί είναι άλλο δεν κρατώ πικρό συναίσθημα και άλλο ανέχομαι μια επαναλαμβανόμενη κακή συμπεριφορά. 

Αν βρίσκετε πάντα δικαιολογίες και «χρυσώνετε το χάπι» στον εαυτό σας. Η θετική προσέγγιση στην ζωή σημαίνει ότι εστιάζετε στις θετικές πλευρές των καταστάσεων και των ανθρώπων, αυτό όμως δεν σημαίνει ότι δεν βλέπετε τις αρνητικές ή τις καμουφλάρετε με δικαιολογίες. Αν για παράδειγμα ο δικός σας άνθρωπος συνηθίζει να σας κακομιλάει ή να σας προσβάλει μπροστά σε άλλους, μην πείτε «Ελα μωρέ, δεν πειράζει, κατά βάθος μ’ αγαπάει». Θυμηθείτε πως η ανθεκτικότητα είναι αρετή, η ανεκτικότητα όχι!

Αν έχετε την τάση να τρέχετε για όλους και για όλα. Ελέγξτε μήπως είστε πάντα βολικοί, λέτε ναι σε ότι σας ζητάνε, και υπερ-προσφέρετε με την ελπίδα ότι έτσι θα σας εκτιμήσουν, θα σας αγαπήσουν, θα πάρετε το «ευχαριστώ» τους και θα σας λένε «καλό άνθρωπο»; Επειδή στην πράξη συμβαίνει το αντίθετο, ξεκινήστε τα «όχι» βάζοντας όρια!

Αν στα δύσκολα, είστε πάντα εσείς εκείνος που θα τρέξει να σώσει τα πράγματα. Είτε στη δουλειά, είτε στα προσωπικά σας, μήπως είστε εσείς εκείνος από τον οποίο οι άλλοι περιμένουν να τρέξετε να βρείτε τις λύσεις; Μήπως τους έχετε μάθει να επαναπαύονται πάνω σας και να αποφεύγουν τις ευθύνες τους γιατί εσείς έχετε δηλώσει παντοδυναμία; Σας προτείνω την επόμενη φορά που θα έρθει κάτι δύσκολο, να συνεργαστείτε, αλλά μην το αναλάβετε εξ ολοκλήρου εσείς: βάλτε και τους άλλους στο παιχνίδι!

Αν νιώθετε ενοχές και ανασφάλειες. Αν συνηθίζετε να υποτιμάτε τον εαυτό σας, αν η αυτοεικόνα και η αυτοεκτίμησή σας είναι χαμηλές, αν συχνά για ότι αρνητικό συμβεί ψάχνεστε μήπως φταίτε εσείς, τότε είναι πολύ εύκολο για τους άλλους να σας εκμεταλλευτούν, και εσείς να το ανέχεστε γιατί πιστεύετε ότι δεν αξίζετε κάτι καλύτερο. Ο τρόπος για να το αντιμετωπίσετε είναι μέσα από το εσωτερικό ταξίδι, ανακάλυψης της δικής σας δύναμης, της αποδοχής του εαυτού σας με τα καλά και τις αδυναμίες του. θα πατήσετε πολύ καλύτερα στα πόδια σας και θα ξεκινήσετε να αξιολογείτε αντικειμενικά και δίκαια τις καταστάσεις, χωρίς να ρίχνετε υπέρμετρο φταίξιμο στον εαυτό σας.

Σήμερα θα μοιραστώ κάποιες διαπιστώσεις που αργά ή γρήγορα όλοι κάνουμε κάποια στιγμή στη ζωή μας, και προσωπικά θα ήθελα να τις έχω κάνει από τα είκοσι, αλλά όταν είμαστε νέοι… δυστυχώς, ότι κι αν μας λένε οι πιο έμπειροι, οι μεγαλύτεροι, δεν τα ακούμε!

#1. Ποτέ δεν θα είστε έτοιμοι και ποτέ το “timing” δεν θα είναι το ιδανικό : συχνά θέλετε να ξεκινήσετε ένα καινούργιο πρότζεκτ, μια δουλειά, ένα χόμπυ, από το να πάρετε δίπλωμα οδήγησης μέχρι το να πάτε γυμναστήριο—Και αντί να ξεκινήσετε, το αναβάλετε, είτε γιατί δεν νιώθετε έτοιμοι, είτε περιμένετε να κλείσουν κάποιες άλλες εκκρεμότητες, είτε να έχετε όλες τις πληροφορίες που θέλετε και πάει λέγοντας. Όμως, τελικά, επειδή συνεχώς προκύπτουν καινούργια δεδομένα, στην πραγματικότητα, δεν θα είστε ποτέ απολύτως έτοιμοι. Γι’ αυτό σας προτείνω, αν θέλετε πολύ να κάνετε κάτι, ξεκινήστε το!

#2. Η υγεία σας είναι αδιαπραγμάτευτη : ειδικά όταν είστε νέοι, πιστεύετε ότι η υγεία σας θα είναι πάντα άψογη, με αποτέλεσμα συχνά να παραμελείτε την σωστή διατροφή, την άσκηση, τον καλό ύπνο. Όμως, ακόμα κι αν σήμερα έχετε πολύ καλή υγεία, σας προτείνω να την προσέξετε, να κάνετε κάθε χρόνο ένα καλό τσεκ απ, αν βρείτε κάτι να επισκεφθείτε τον κατάλληλο γιατρό, και να φροντίζετε να τρώτε σωστά, να ασκείστε σωματικά, να πίνετε άφθονο νερό και να ξεκουράζεστε. Μόνο έτσι θα έχετε διαχρονικά καλή υγεία, και δεν θα αναγκαστεί το σώμα σας να διαμαρτυρηθεί για να σας το θυμίσει!

#3. Η καλύτερη δουλειά δεν είναι μόνο εκείνη που πληρώνει τα περισσότερα : όσο κι αν ένας καλός μισθός ή πακέτο ανταμοιβών και να είναι δελεαστικό, στην δουλειά σας υπάρχουν και άλλοι σημαντικοί παράγοντες που αξίζει να ζυγίσετε πριν πάρετε μια απόφαση να συνεργαστείτε με κάποιο οργανισμό: θα παίξει ρόλο το αντικείμενο της δουλειάς σας, οι προοπτικές εξέλιξης, η κουλτούρα της εταιρίας, το κλίμα, οι συνάδελφοι, και το κατά πόσο σας επιτρέπει να έχετε ισορροπία προσωπικής & επαγγελματικής ζωής.

#4. Δεν θα αρέσετε ποτέ σε όλους : δεν έχουν όλοι οι άνθρωποι τα ίδια γούστα, αξίες, νοοτροπία, προτιμήσεις, γι’ αυτό μην προσπαθείτε να αρέσετε σε όλους! Από την άλλη πλευρά, ούτε σε σας ταιριάζουν όλοι, και νιώθετε στο ίδιο μήκος κύματος. Αποδεχτείτε λοιπόν την διαφορετικότητα των άλλων, ακόμα κι αν δεν συμφωνείτε, κι επιλέξτε να κάνετε παρέα με ανθρώπους με τους οποίους ταιριάζετε, εμπιστεύεστε και περνάτε καλά!

#5. Ο σύντροφός σας και οι κοντινοί σας άνθρωποι δεν έχουν μαντικές ικανότητες : πολλοί άνθρωποι, ίσως και εσείς, πιστεύετε ότι ο σύντροφός σας ή άλλοι άνθρωποι κοντά σας οφείλουν να καταλαβαίνουν τις ανάγκες σας και να σας φέρονται όπως εσείς θέλετε ή όπως θα τους φερόσασταν εσείς. Όμως αυτό δεν στέκει : σίγουρα κάποιος που σας αγαπάει και σας ξέρει καιρό σας καταλαβαίνει, όμως αν εσείς δεν εκφράσετε με σαφήνεια και αυθεντικότητα τα θέλω, τις ανάγκες και τα όριά σας, ο άλλος δεν μπορεί να τα ξέρει! Και ενώ οι προθέσεις τους μπορεί να είναι θετικές, δεν σημαίνει ότι φέρονται και εκφράζονται ακριβώς όπως εσείς, ή περιμένετε εσείς από αυτούς!

Είμαι η Ξένια Κούρτογλου, ειδικός στην Ψυχική Ανθεκτικότητα και στην εκπομπή μου μαθαίνετε πώς να αντιμετωπίζετε με επιτυχία τις συνεχείς αλλαγές της ζωής προσωπικά και επαγγελματικά.

Σήμερα θα μιλήσουμε για την συγκεντρωτικότητα, κάτι που χαρακτηρίζει πολλούς ικανούς ανθρώπους, και μέσα από αυτήν, πρώτα απ’ όλα βλάπτουν τον εαυτό τους, αλλά και στερούν την δυνατότητα προόδου των άλλων. Συχνά στις συνεδρίες μου συναντώ επιχειρηματίες που δεν έχουν ποτέ χρόνο για τον εαυτό τους, περνάνε όλα από τα χέρια τους, και νιώθουν μεγάλη ανασφάλεια να λείψουν έστω και λίγες μέρες να ξεκουραστούν, γιατί φοβούνται πως αν εκείνοι δεν είναι εκεί, η δουλειά τους θα πέσει.

Όμως το να κρατάτε όλες τις ευθύνες πάνω σας, ενώ έχετε συνεργάτες, κρατάει και εσάς σκλαβωμένους, και την δουλειά σας σε τέλμα. Γι’ αυτό θα μοιραστώ τέσσερις στρατηγικές που θα σας βοηθήσουν να απαλλαχθείτε από την συγκεντρωτικότητα. Πριν όμως, θέλω να τονίσω πως η ανάθεση ρόλων και καθηκόντων δεν σημαίνει μόνο «μοιράζω τις δουλειές». Είναι μια ουσιαστική αναπτυξιακή διαδικασία, που προϋποθέτει αμοιβαία εμπιστοσύνη, και περιλαμβάνει καθοδήγηση, παρακολούθηση και ανατροφοδότηση.

Αναγνωρίστε τι πραγματικά φοβάστε εσείς : Πίσω από τη συγκεντρωτικότητα συνήθως κρύβεται ανασφάλεια και διάφοροι φόβοι: μήπως οι άλλοι δεν κάνουν την δουλειά σωστά; Μήπως εκτεθείτε ή χάσετε τον έλεγχο; Αναρωτηθείτε «κάνω τη δουλειά μόνος μου γιατί είναι κρίσιμη ή γιατί δεν εμπιστεύομαι κάποιον άλλον; Ή μήπως αναθέτοντας καθήκοντα δεν θα είμαι τόσο απαραίτητος ή σημαντικός;» Και απαντήστε ειλικρινά στον εαυτό σας.

Αναθέστε ξεκάθαρα και με σαφήνεια : η ανάθεση σε άλλους δεν πετυχαίνει όχι επειδή οι άνθρωποι δεν έχουν ικανότητες, αλλά επειδή δεν κατάλαβαν τι ακριβώς τους ζητάτε. Γι’ αυτό, όταν δίνετε σ’ ένα συνεργάτη να κάνει μια δουλειά, ξεκαθαρίστε με σαφήνεια τι ακριβώς είναι το ζητούμενο, πώς και με ποιους θα γίνει και πότε θα παραδοθεί. Όσο πιο ξεκάθαρο είναι το πλαίσιο, τόσο πιο άνετα μπορεί κάποιος να κινηθεί μέσα σε αυτό. Κι αν χρειαστούν ενδιάμεσες οδηγίες, φροντίστε να είστε εκεί να τις δώσετε.

Υποστηρίξτε χωρίς να παρεμβαίνετε συνεχώς: για να μπορέσουν οι άνθρωποί σας να χτίσουν εμπειρία, χρειάζονται οδηγίες, καθοδήγηση, αλλά όχι συνεχή έλεγχο και παρέμβαση σε κάθε βήμα. Αφού εξηγήσετε τι θέλετε, αφήστε τους χώρο και χρόνο να το κάνουν και μην στέκεστε πάνω από το κεφάλι τους αν δεν σας ζητήσουν βοήθεια. Μ’ αυτόν τον τρόπο τους βοηθάτε να πάρουν την ευθύνη τους, και μόνο έτσι θα χτίσουν εμπειρία.

Αντιμετωπίστε τα λάθη και τις αποτυχίες σαν μαθήματα ανάπτυξης : αν κάθε λάθος ή αστοχία οδηγεί σε αυστηρή κριτική, απόρριψη, ή αφαίρεση ευθυνών, η ομάδα σας θα χάσει την έμπνευση, το κίνητρό της και θα πάψει να προσπαθεί. Για να εξελιχθούν οι άνθρωποί σας χρειάζονται ψυχολογική ασφάλεια, και ενθάρρυνση να δοκιμάζουν τις δυνάμεις τους χωρίς να φοβούνται. Μετά από κάθε αποτέλεσμα, δώστε χρήσιμη ανατροφοδότηση με στόχο τη μάθηση, όχι την τιμωρία. Βοηθήστε τους συνεργάτες σας να μάθουν από ότι δεν πήγε καλά, παίρνοντας καθοδήγηση για το μέλλον, κι έτσι θα γίνουν πολύ πιο υπεύθυνοι και δεν θα εκτελούν απλά εντολές.

Τελευταία γύρω μας συναντάμε όλο και περισσότερους ανθρώπους με θέματα ψυχικής υγείας, στρες, άγχος και πολλά νεύρα που δεν μπορούν να συγκρατήσουν και ξεσπούν στους ανθρώπους γύρω τους. Αν σας συμβαίνει και σας κάποιες φορές, ακόμα και κοντινοί σας άνθρωποι στο οικογενειακό ή επαγγελματικό περιβάλλον να σας προσβάλλουν ή να σας υποτιμούν, θα μοιραστώ τέσσερις κινήσεις για να τους αντιμετωπίσετε:

#1.Κάντε μια παύση πριν απαντήσετε: είναι λογικό η πρώτη σας αντίδραση να είναι έντονα συναισθηματική. Αν απαντήσετε χωρίς σκέψη εκείνη τη στιγμή, δεν θα εκφράσετε τον καλύτερο εαυτό σας. Γι’ αυτό πάρτε μια ανάσα, έστω και λίγα δευτερόλεπτα μπορεί να κάνουν την διαφορά. Η παύση αυτή δεν είναι αδυναμία: είναι έλεγχος στον εαυτό σας που σας επιτρέπει να απαντήσετε συνειδητά, ήρεμα και όχι παρορμητικά.

#2.Μην μπείτε στο παιχνίδι της προσβολής και της υποτίμησης. Όταν κάποιος σας προσβάλλει, είναι θυμωμένος και έχει τα νεύρα του, συχνά θέλει την παρόμοια αντίδρασή σας για να ξεσπάσει περισσότερο. Και επιζητάει είτε τον καυγά ή την επιβεβαίωση της δύναμής του πάνω σας. Κι έτσι αν απαντήσετε κι εσείς με τον ίδιο τρόπο, απλά έχετε τσιμπήσει και συνεχίζετε το παιχνίδι του. Αντί γι’ αυτό, μπορείτε να πείτε ήρεμα: «Σε παρακαλώ, άλλαξε τον τόνο σου, δεν μου μιλάς με σεβασμό» ή «Αυτός ο τρόπος δεν μου ταιριάζει». Και πείτε το ήρεμα, με λίγες και ξεκάθαρες λέξεις, χωρίς εξηγήσεις ή απολογία.

#3. Μην πάρετε μέσα σας την προσβολή, δεν σας αφορά, ούτε σας ανήκει : Η μεγαλύτερη ζημιά δεν γίνεται από τα λόγια του άλλου, αλλά από το αν τα πιστέψετε. Αναρωτηθείτε αν αυτό που ειπώθηκε, έχει δόση αλήθειας ή είναι απλά η γνώμη του άλλου; Η αυτοεκτίμησή σας δεν πρέπει να εξαρτάται από τη γνώμη, την έγκριση, ή την συμπεριφορά των άλλων. Δεν χρειάζεται, ούτε έχετε να αποδείξετε τίποτα σε κανέναν. Και η αξία σας δεν μειώνεται μόνο και μόνο επειδή κάποιος ξύπνησε στραβά και προσπαθεί να την αμφισβητήσει.

#4.Επιλέξτε πότε αξίζει να αποχωρήσετε και να απομακρυνθείτε. Μια ακόμα επιλογή είναι εκείνη που λέει πως δεν χρειάζεται να απαντάτε σε όλα. Κάποιες φορές, η πιο δυνατή αντίδραση είναι η αποχώρηση. Όχι από φόβο, αλλά από αυτοσεβασμό. Κι όταν κάποιος επιμένει να σας υποτιμά, δείχνει ότι δεν μπορεί ή δεν θέλει να σας σεβαστεί. Και τότε, εσείς χτίζετε ανθεκτικότητα προστατεύοντας την ενέργεια και την αξιοπρέπειά σας.

Κλείνοντας να τονίσω πως εσείς δεν ελέγχετε τι λένε οι άλλοι. Ελέγχετε όμως την δική σας αντίδραση και το κατά πόσο επιτρέπετε στις προσβολές τους να σας επηρεάσουν. Και κάθε φορά που αντιδράτε με συνειδητή επιλογή αντί για την συναισθηματική παρόρμηση, χτίζετε κάτι πολύ βαθύτερο από μια απάντηση. Χτίζετε εσωτερική δύναμη.

Στις ατομικές μου συνεδρίες πολλοί γονείς με ρωτούν: «Πώς θα κάνω το παιδί μου να πιστεύει στον εαυτό του;» Η αλήθεια είναι πως δεν μπορούμε να «δώσουμε» αυτοπεποίθηση όπως δίνουμε ένα αντικείμενο. Μπορούμε όμως να δημιουργήσουμε το έδαφος για να ανθίσει: μέσα σ ένα περιβάλλον ασφάλειας, αποδοχής και ενθάρρυνσης, όπου το παιδί μαθαίνει σταδιακά να πιστεύει στον εαυτό του, λέγοντας «Αξίζω. Μπορώ. Ακόμα κι αν δυσκολεύομαι». Και θα μοιραστώ κάποιους τρόπους για να το κάνετε:

Δώστε αποδοχή χωρίς όρους: Τα παιδιά δεν χρειάζονται να είναι τέλεια για να αξίζουν, αλλά να νιώθουν ότι αγαπιούνται ακριβώς όπως είναι. Όταν η αγάπη συνδέεται μόνο με την επίδοση –τους βαθμούς, τις επιτυχίες, τη «σωστή» συμπεριφορά– το παιδί αμφισβητεί την αξία του και διεκδικεί την αγάπη σαν να την «εξαγοράζει». Αντί να δίνετε το «μπράβο» μόνο στο άριστα, επιβραβεύστε την προσπάθεια Αντί να πείτε «με απογοήτευσες» πείτε «δεν μου άρεσε η συμπεριφορά σου, αλλά είμαι εδώ να μου μιλήσεις γι’ αυτό». Και το μήνυμά σας πρέπει να είναι ξεκάθαρο: μπορεί ένα αποτέλεσμα ή μια συμπεριφορά να μην ήταν η επιθυμητή, αλλά η αξία του παιδιού είναι αδιαπραγμάτευτη.

Αφήστε χώρο στα λάθη: Η αυτοπεποίθηση δεν χτίζεται όταν προστατεύετε τα παιδιά σας από κάθε δυσκολία. Χτίζεται όταν τους επιτρέψετε να δοκιμάζουν, να αποτυγχάνουν και να ξανασηκώνονται. Όταν παρεμβαίνετε συνεχώς, το παιδί συνηθίζει να νιώθει ότι «δεν μπορεί μόνο του» και γίνεται εξαρτημένο. Και όταν δημιουργούν κάτι, ασχοληθείτε να καταλάβετε πώς σκέφτηκαν, αντί να προσπαθήσετε να τα διορθώσετε και να το κάνετε εσείς καλύτερα. Δώστε περισσότερη ενθάρρυνση και στήριγμα και λιγότερο έλεγχο και υπεραπαίτηση. Μην πανικοβάλλεστε μπροστά στα λάθη τους, γιατί τους μεταφέρετε το δικό σας άγχος, και πάνω απ’ όλα δείξτε τους πως τα λάθη και οι αποτυχίες είναι μέρος της μάθησης και της εξέλιξης και όχι απόδειξη ανεπάρκειας.

Ασχοληθείτε με τα συναισθήματά τους, όχι μόνο με τα αποτελέσματα των δράσεών τους: Για να χτίσει αυτοπεποίθηση ένα παιδί χρειάζεται να μάθει να αναγνωρίζει και να αντέχει τα συναισθήματά του. Όχι να τα κρύβει. Όταν ακούμε ένα παιδί να λέει «δεν τα κατάφερα», πίσω από αυτό συνήθως κρύβεται ντροπή, απογοήτευση ή φόβος. Αντί να βιαστείτε να παρηγορήσετε το παιδί ή να βρείτε εσείς μια λύση, αναγνωρίστε πρώτα το συναίσθημά του: Πείτε του «Καταλαβαίνω πόσο απογοητεύτηκες». Και μόνο αυτή η απλή φράση θα το κάνει να νιώσει αποδοχή, να χτίζει εσωτερική ασφάλεια και να νιώσει ότι δεν είναι μόνο του μέσα στα δύσκολα.

Γίνετε εσείς το παράδειγμα: Τα παιδιά δεν ακούν τόσο τι λέμε. Παρατηρούν πως αντιδράτε εσείς, πώς αντιμετωπίζετε εσείς μια αποτυχία ή μια δυσκολία. Αν εσείς οι ίδιοι υποτιμάτε τον εαυτό σας, αν φοβάστε τα λάθη και το δείχνετε, κι αν δεν συγχωρείτε ποτέ τον εαυτό σας, το παιδί θα μάθει το ίδιο. Γι’ αυτό μιλήστε ανοικτά, παραδεχτείτε το λάθος σας και προσπαθήστε ξανά! Κι αυτός είναι από τους καλύτερους τρόπους να εμπνεύσετε αυτοπεποίθηση στα παιδιά σας, η καλύτερη κληρονομιά που μπορείτε να του αφήσετε.

Η αγάπη είναι από τις πιο πολυχρησιμοποιημένες λέξεις και από τις πιο παρεξηγημένες έννοιες. Όλοι μιλούνγι’ αυτήν, τη διεκδικούν, αλλά ελάχιστοι έχουν πραγματικά συνειδητοποιήσει τι είναι και —κυρίως τι δεν είναι— αγάπη. Γιατί πολλές φορές ο μεγαλύτερος πόνος δεν προέρχεται από την απουσία αγάπης, αλλά από το ότι ονομάζουμε αγάπη κάτι που μόνο αγάπη δεν είναι. Και σήμερα θα σας βοηθήσω να το ξεχωρίσετε.

Η αγάπη είναι επιλογή — όχι ανάγκη! Αγάπη σημαίνει να θέλετε μια σχέση για να μοιραστείτε με τον άλλον, κι όχι από φόβο μην μείνετε μόνοι. Όταν μπαίνετε ή μένετε σε μιασχέση επειδή φοβάστε τη μοναξιά, την ηλικία, ή το «τι θα πει ο κόσμος», αυτό δεν είναι αγάπη. Είναι εξάρτηση και ανάγκη. Κι όπου υπάρχει ανάγκη, υπάρχει πίεση, ενώ όπου υπάρχει αγάπη, υπάρχει ελευθερία.

Η αγάπη σας αναπτύσσει — δεν σας μειώνει. Η αγάπη δεν απαιτεί να θυσιάσετε την ταυτότητά σας για να επιβιώσει η σχέση και να σας χωρέσει. Δεν θέλει να σωπαίνετε για ναμη χαλάσει το κλίμα, ούτε να προσαρμόζεστε μόνιμα για να μην απορριφθείτε. Όταν αγαπάτε και αγαπιέστε, νιώθετε άνετα να εκφράσετε σκέψεις, συναισθήματα, ανάγκες, ακόμα και διαφωνίες, χωρίς κανένα φόβο. Και ο άνθρωπος που σας αγαπάει, θέλει να σας βλέπει να χαίρεστε και να ανθίζετε, κι όχι να σας μειώνει και να θαμπώνει τη λάμψη σας.

Η αγάπη φαίνεται στις πράξεις — όχι στα λόγια: Αυτός που αγαπά πραγματικά δεν χρειάζεται να υπόσχεται. Είναι δίπλα σας και το δείχνει, χωρίς να έχει ανάγκη να εξηγείσυνεχώς το πόσο νοιάζεται για σας. Το δείχνει με τις πράξεις του, με την παρουσία του, με την σταθερότητα, την συνέπεια και την σιγουριά που σας εμπνέει.  Βέβαια, όμορφα είναι και τα λόγια αγάπης, αλλά μόνο όταν συνοδεύονται από αντίστοιχες πράξεις. Η αληθινή αγάπη δεν σας βάζει ποτέ να αναρωτιέστε, ούτε να αγωνιάτε, είναι ξεκάθαρη καισταθερή.

Η αγάπη σέβεται τα όρια — δεν τα παραβιάζει, ούτε τα αγνοεί. Όποιος σας αγαπάει πραγματικά, δεν προσβάλλεται ούτε από την προσωπικότητά σας, τις ανάγκες σας, ούτε από τα «όχι» σας. Ποτέ δεν τα ειρωνεύεται, δεν τα ακυρώνει, δεν σας κάνει να νιώθετε ένοχοι γι’ αυτό που είστε, για την δουλειά σας, την οικογένεια, τις υποχρεώσεις σας. Ηαγάπη ακούει. Σέβεται. Προσαρμόζεται. Αντίθετα, ο έλεγχος, η ζήλια, η χειριστικότητα και η συναισθηματική πίεση δεν είναι αγάπη, όσο κι αν από κάποιους βαφτίζονται «πάθος» ή «έντονο ενδιαφέρον». Θυμηθείτε ότι η αγάπη δενφυλακίζει. Αντίθετα, δημιουργεί χώρο.

Η αγάπη φέρνει ηρεμία — όχι ανασφάλεια, ούτε αγωνία. Η αγάπη μπορεί να έχει ένταση και πάθος, αλλά σας κάνει να νιώθετε ηρεμία και ασφάλεια. Δεν σας κρατά σε διαρκήεγρήγορση, φόβο ή αγωνία για το πού βρίσκεστε, τι νιώθει ο σύντροφός σας ή αν θα σας εγκαταλείψει με την πρώτη αφορμή. Αν μια σχέση σας εξαντλεί συναισθηματικά, σας γεμίζει αμφιβολίες ή χάνετε την εσωτερική σας ισορροπία,αυτό δεν είναι αγάπη.

Και το κυριότερο: μέσα σε μια σχέση αγάπης, νιώθετε άνετα να είστε ο εαυτός σας και μάλιστα να σας αρέσει ο εαυτός σας!

Τα περισσότερα ζευγάρια, μόλις περάσουν λίγα χρόνια σταματούν να νιώθουν και να ζουν ερωτευμένα.  Όμως οέρωτας δεν τελειώνει ξαφνικά.  Σπάνια φεύγει με θόρυβο. Συνήθως ξεθωριάζει σιωπηλά, μέσα στην καθημερινότητα, στις υποχρεώσεις, στην κούραση, στην αίσθηση ότι «ο άλλος θα είναι πάντα εδώ». Κι όμως, οι σχέσεις που αντέχουν στον χρόνο δεν είναι θέμα τύχης ή έντονης αρχικήςχημείας. Είναι αποτέλεσμα συνειδητής επιλογής, φροντίδας και συναισθηματικής ωριμότητας.  Πώς θα το καταφέρετε;

#1. Μην σταματήσετε να επιλέγετε συνειδητά οένας τον άλλον:στην αρχή της σχέσης όλα μοιάζουν αυτονόητα. Η παρουσία, το ενδιαφέρον, η φροντίδα έρχονται αβίαστα.  Με τον καιρό όμως, η σχέση μπαίνει στον «αυτόματο πιλότο», κι εκεί αρχίζει η φθορά.Γι’ αυτό κάντε μικρές πράξεις που δείχνουν στον σύντροφό σας ότι τον επιλέγετε όπως στην αρχή: δώστε του προτεραιότητα, ακούστε τον πραγματικά, φροντίστε τον. Οι άνθρωποιεξελίσσονται, κι αν δεν εξελιχθεί ζωντανή και η σχέση μαζί τους, δημιουργείται απόσταση. 

#2. Καλλιεργήστε συναισθηματική οικειότητα,όχι μόνο λειτουργική συνύπαρξη :Πολλά ζευγάρια λειτουργούν άψογα στην πράξη: υποχρεώσεις, παιδιά, δουλειές, πρόγραμμα. Όμως συναισθηματικά απομακρύνονται, σαν να ζουν δυο παράλληλες ζωές.  Όμως,στην ερωτική σχέση χρειάζεται να μιλούν οι δύο σύντροφοι για τα συναισθήματα, τους φόβους, τις ανασφάλειες, τα όνειρα, ή και την κούραση!  Και να κάνετε τον άνθρωπό σας να νιώθει αποδοχή και ότι δεν χρειάζεται ούτε εσείς, ούτε εκείνος να είστε τέλειοι για να αγαπηθείτε.

#3. Διαχειριστείτε τις συγκρούσεις με σεβασμό, όχι με επίθεση:μέσα στην σχέση είναι αναμενόμενο ότι θα υπάρξουν διαφωνίες, αλλά οι συγκρούσεις δεν καταστρέφουν τις σχέσεις αν τις διαχειριστείτε εποικοδομητικά.  Όταν η διαφωνία γίνεται επίθεση, ειρωνεία, απόρριψη ή σιωπή, τότε μεγαλώνει το χάσμα.  Γι’ αυτό, χρειάζεται να μάθετε να τσακώνεστε «σωστά». Αυτό σημαίνει: να μιλάτε για το πώς νιώθετε χωρίς να ακυρώνετε τον άλλον, να ακούτε χωρίς να ετοιμάζετε απάντηση, να ζητάτε συγγνώμη χωρίς «αλλά» σαν να την παίρνετε πίσω. Γιατί ακόμα και στην διαφωνία, υπάρχει σεβασμός καισύνδεση.

#4. Κρατήστε ζωντανή την επιθυμία, όχι μόνο τη συνήθεια :Ο έρωτας δεν πεθαίνει από τον χρόνο, αλλά από την αδιαφορία. Όταν σταματάτε να φλερτάρετε, να αγγίζεστε, να κοιτάζεστε με ενδιαφέρον, η σχέση γίνεται λειτουργική αλλά όχι ερωτική.Η επιθυμία χρειάζεται χώρο, παιχνίδι και παρουσία. Να κάνετε για τον σύντροφό σας όλα αυτάπου κάνατε στην αρχή, να βρίσκετε χρόνο ο ένας για τον άλλον μόνοι σαν ζευγάρι. Να θυμάστε ότι δεν είστε μόνο σύντροφοι στη ζωή και στην οικογένεια, αλλά καιεραστές.  Κάντε κάθε τόσο ένα μικρό ταξίδι ή βγείτε για ένα ποτό μόνοι σας, οι δυο σας, μην το αμελείτε!

#5. Μεγαλώστε και εξελιχθείτε μαζί — όχι παράλληλα: Οι σχέσεις που αντέχουν στον χρόνο είναι εκείνες όπου και οι δύο σύντροφοι εξελίσσονται, χωρίς να απομακρύνονται.Υποστηρίξτε ο ένας τα όνειρα του άλλου, χωρίς να ανταγωνίζεστε ή να φοβάστε ότι η πρόοδος του ανθρώπου σας θα σας αφήσει πίσω. Αντίθετα, εμπνευστείτε και εξελιχθείτε μαζί, γιατί όταν ένας άνθρωπος προχωράει και ο άλλος μένει πίσω, η σχέση σπάει.  Όταν όμως αλλάζετεμαζί — με σεβασμό, επικοινωνία και κοινό όραμα — η σχέση δυναμώνει. Μιλήστε για το μέλλον και τα όνειρά σας, δείξτε τον ενθουσιασμό και τον θαυμασμό σας στον σύντροφό σας, γιατί τελικά, έρωτας χωρίς θαυμασμό δεν υπάρχει, ούτεδιατηρείται.

Στις προσωπικές σχέσεις, οι περισσότερες απογοητεύσεις δεν ξεκινάνε από κακή πρόθεση, αλλά από επιλογή που γίνεται με λάθος προσδοκία. Για παράδειγμα, μπαίνετε σε μια σχέση ελπίζοντας ότι ο άλλος «θα αλλάξει» στην πορεία, συχνά αγνοείτε κάποια σημάδια που στον ενθουσιασμό σας δεν θέλατε να δείτε. Γι’ αυτό θα μοιραστώ μερικές κόκκινες σημαίες που σας δείχνουν ότι έχετε ξεκινήσει μια σχέση με τον λάθος άνθρωπο...

Είμαι η Ξένια Κούρτογλου, ειδικός στην Ψυχική Ανθεκτικότητα και στην εκπομπή μου μαθαίνετε πώς να αντιμετωπίζετε με επιτυχία τις συνεχείς αλλαγές της ζωής προσωπικά και επαγγελματικά.

Στις προσωπικές σχέσεις, οι περισσότερες απογοητεύσεις στις δεν ξεκινάνε από κακή πρόθεση, αλλά από επιλογή που γίνεται με λάθος προσδοκία. Για παράδειγμα, μπαίνετε σε μια σχέση ελπίζοντας ότι ο άλλος «θα αλλάξει» στην πορεία, συχνά αγνοείτε κάποια σημάδια που στον ενθουσιασμό σας δεν θέλατε να δείτε. Γι’ αυτό θα μοιραστώ μερικές κόκκινες σημαίες που σας δείχνουν ότι έχετε ξεκινήσει μια σχέση με τον λάθος άνθρωπο.

Νιώθετε ότι πρέπει συνεχώς να «προσαρμόζεστε» στα καλούπια του. Στην αρχή μιας σχέσης μπορεί να θέλετε συνειδητά να κάνετε κάποιες υποχωρήσεις. Όμως, αν από νωρίς νιώθετε ότι πρέπει να πιέζεστε για να χωρέσετε στη σχέση, ή φιλτράρετε τις ανάγκες σας για να μη δημιουργηθεί ένταση, αυτό δεν είναι απλά μια υποχώρηση — είναι σαν να ακυρώνετε τον εαυτό σας! Η σωστή σχέση δεν απαιτεί να αλλοιώσετε τον εαυτό σας, κι αν νιώθετε πιο ελεύθεροι μόνοι σας απ’ ό,τι μέσα στη σχέση, κάτι δεν πάει καλά.Οι πράξεις του δεν επιβεβαιώνουν τα λόγια του: Ένα από τα πιο ύπουλα σημάδια είναι η ασυνέπεια. Όταν δίνει υποσχέσεις χωρίς αντίκρισμα, και λόγια αγάπης χωρίς παρουσία. Και συνήθως, ο λάθος άνθρωπος είναι πολύ καλός στα λόγια κι’ αυτό σας παρασύρει. Όμως, η αληθινή αγάπη δεν αποδεικνύεται με εξηγήσεις, αλλά με σταθερή συμπεριφορά στην πράξη. Κι’ αν διαπιστώνετε ότι συχνά χρειάζεται να πείθετε τον εαυτό σας ότι «κατά βάθος ο άνθρωπός σας σας νοιάζεται», ήδη προσπαθείτε υπερβολικά.Βιώνετε συχνές συγκρούσεις και εντάσεις: αυτό το σημείο θέλει ιδιαίτερη προσοχή, γιατί πολλοί άνθρωποι μπερδεύουν το συναισθηματικό roller coaster με το πάθος. Έντονα ξεκινήματα, έντονες συγκρούσεις, έντονες επανασυνδέσεις. Όμως, η σωστή σχέση μπορεί να έχει πάθος, αλλά και ηρεμία που έρχεται από την συναισθηματική ασφάλεια. Γι’ αυτό, αν η σχέση σας σάς κρατά μόνιμα σε εγρήγορση, άγχος ή ανασφάλεια, τότε το νευρικό σας σύστημα δεν νιώθει καλά. Και χωρίς ασφάλεια, δεν μπορεί να υπάρξει βαθιά αγάπη.Δεν υπάρχει πραγματικός σεβασμός στα όριά σας: Τα όρια όχι μόνο δεν είναι εμπόδιο στην αγάπη, αλλά είναι προϋπόθεση για μια υγιή, ισότιμη σχέση αμοιβαιότητας. Αν ο άλλος υποτιμά τις ανάγκες σας, ακυρώνει τα «όχι» σας, σας κάνει να νιώθετε υπερβολικοί ή δύσκολοι επειδή ζητάτε βασικά πράγματα, όπως πχ. τακτική επικοινωνία, ειλικρίνεια και κοινό χρόνο, τότε δεν είναι κατάλληλος για σας. Θυμηθείτε ότι ο λάθος άνθρωπος δεν σέβεται τα όριά σας, ενώ ο σωστός τα εκτιμά, ακόμα κι αν δεν του είναι πάντα βολικά.Επενδύετε στην πιθανότητα, κι όχι στην πραγματικότητα: ενώ ήδη διαπιστώνετε πως υπάρχουν κάποια στοιχεία στον άλλον που δεν σας ταιριάζουν, πιθανά να σκέφτεστε πως θα αλλάξει «Αν ωριμάσει», «αν ξεπεράσει τα θέματα του», «αν αλλάξουν οι συνθήκες», ή «αν αντιμετωπίσει κάποιες παροδικές δυσκολίες». Όμως, όταν ερωτεύεστε αυτό που θα μπορούσε να είναι κάποιος και όχι αυτό που είναι τώρα, είναι σαν να ζείτε σε αναμονή. Και σίγουρα, η αναμονή δεν είναι σχέση. Συνειδητοποιήστε πως οι άνθρωποι αλλάζουν μόνο όταν το θέλουν οι ίδιοι, κι όχι επειδή τους αγαπάτε και θέλετε να τους βοηθήσετε.

Σήμερα θα σας περιγράψω κάποιες συμπεριφορές που συχνά μπορεί να προσπερνάτε στην ανάγκη σας να μην χαλάσετε μια σχέση ή μια φιλία, όμως τελικά, οι άνθρωποι που δεν αξίζουν την εμπιστοσύνη σας, το δείχνουν με την στάση τους, γι’ αυτό χρειάζεται να την παρατηρείτε, ώστε να μην εμπιστεύεστε εύκολα και επενδύετε σε λάθος ανθρώπους.

Όταν τα λόγια δεν συμβαδίζουν με τις πράξεις: Δώστε προσοχή όχι μόνο στο τι σας λέει κάποιος, αλλά κυρίως στο αν ο τρόπος που φέρεται συμβαδίζει με αυτά που λέει ή υπόσχεται. Ειδικά αν κάποιος σας λέει ότι θέλει το καλό σας ή ότι θέλει να σας βοηθήσει και να σας στηρίξει, και μετά οι πράξεις του δείχνουν το αντίθετο! Πολλοί άνθρωποι μιλάνε όμορφα, ευγενικά, δείχνουν ενδιαφέρον, είναι διαχυτικοί όταν τους βλέπετε, ή μπορεί να σας υπόσχονται κάτι, και όταν τους τηλεφωνήσετε ή στείλετε μήνυμα να μην απαντούν.

Όταν κριτικάρει άσχημα ανθρώπους που δεν είναι παρόντες: Το κουτσομπολιό είναι γενικά μια συμπεριφορά που πρέπει να σας προβληματίζει: όταν δείτε πως κάποιος συστηματικά κουτσομπολεύει με κακή πρόθεση ανθρώπους πίσω από την πλάτη τους, μην φανταστείτε πως το κάνει επειδή σας εμπιστεύεται : με τον τρόπο του σας δείχνει το χαρακτήρα του και είναι θέμα χρόνου να κάνει το ίδιο και για σας, με πρώτη ευκαιρία.

Όταν σαμποτάρει υπόγεια αυτό που θέλετε να κάνετε, ενώ σαν πρόθεση, δηλώνει ότι θέλει να σας βοηθήσει. Για παράδειγμα, έχετε μια ωραία ιδέα και ζητάτε τη γνώμη του προϊσταμένου σας. Εκείνος απαντάει θετικά, αλλά σας λέει πως μπορεί να μην αρέσει στην διοίκηση και καλό είναι να την δουλέψετε μόνος σας και να την δείτε πρώτα μαζί του. Δηλαδή, ενώ λεκτικά σας υποστηρίζει, στην ουσία, σας βάζει αμφιβολία και θέλει να ελέγξει τη δουλειά σας, ώστε να μην φανεί η δική σας δημιουργία στους ανώτερους.

Όταν δεν αναλαμβάνει την ευθύνη για τα αποτελέσματα στην ζωή του και την περνάει στους άλλους: Όταν κάποιος σας διηγείται την ιστορία του, καμαρώνει για τις επιτυχίες του, ενώ για ότι έχει πάει στραβά, το ρίχνει στους άλλους και στις συνθήκες. Είναι ένας άνθρωπος που αργότερα θα σας φορτώσει με ενοχές που δεν σας ανήκουν.

Όταν προσβάλει, λέγοντας ότι κάνει χιούμορ: Υπάρχουν άνθρωποι που πετάνε καυστικά σχόλια, ειρωνείες ακόμα και κακίες και τα λένε γελώντας, δήθεν για αστείο! Αυτή τη συμπεριφορά να την προσέχετε, αν είστε καλοπροαίρετοι και έχετε την τάση να ανέχεστε τέτοια σχόλια εύκολα, προκειμένου να μην χαλάσετε την ατμόσφαιρα. 

Όταν σπέρνει αμφιβολίες με πρόφαση ότι εκφράζει την ανησυχία του: Είναι μια στάση που ακόμα και κοντινοί άνθρωποι μπορεί να υιοθετήσουν, ειδικά αν αυτό που εσείς ονειρεύεστε, πιθανά θα το ήθελαν κι εκείνοι, αλλά δεν το τολμούν. Εδώ δεν αναφέρομαι σε κάποιον που ενδιαφέρεται αυθεντικά να σας βοηθήσει να δείτε όλες τις πιθανότητες, αλλά σε κάποιον που συστηματικά σας τονίζει την αρνητική έκβαση σε κάθε νέο σας ξεκίνημα. Θυμηθείτε πως η εμπιστοσύνη είναι κάτι που κερδίζεται, και την αξίζετε!

Το Πάσχα είναι από τις λίγες στιγμές μέσα στον χρόνο που ακόμα και οι άνθρωποι που δεν έχουν έντονη θρησκευτική ζωή, νιώθουν την ανάγκη να πάνε στον Επιτάφιο, να κρατήσουν ένα κερί το βράδυ της Ανάστασης, να πάρουν το Άγιο Φως, να ψάλλουν «Χριστός Ανέστη».

Όμως το Πάσχα δεν είναι μόνο μια θρησκευτική τελετή, θα μπορούσαμε να πούμε πως είναι μια βαθιά ανθρώπινη ιστορία, που μιλάει για δοκιμασία, για πόνο, για ελπίδα και τελικά για αναγέννηση. Κι αν το καλοσκεφτούμε, όλοι περνάμε «Μεγάλες Εβδομάδες» στη ζωή μας. Περιόδους που δοκιμαζόμαστε, κουραζόμαστε, απογοητευόμαστε. Το βασικό μήνυμα όμως του Πάσχα είναι ότι μετά από κάθε δυσκολία μπορεί να έρθει μια νέα αρχή.

Και πέρα από αυτό το μήνυμα, αξίζει να εμβαθύνετε και στα άλλα σημαντικά μηνύματα που φέρνει μαζί του το Πάσχα και να τα υιοθετήσετε

Κλείνοντας, να ευχηθώ σε όλους Καλή Ανάσταση, Καλό Πάσχα και να θυμίσω πως είτε εκφράζετε την πίστη σας πηγαίνοντας συστηματικά στην εκκλησία είτε συμμετέχετε μόνο στις μεγάλες παραδοσιακές στιγμές, όλοι μπορείτε να πάρετε κάτι πολύτιμο μέσα από αυτές τις Πασχαλινές μέρες. 

Το πρώτο και βασικό «μυστικό επιτυχίας» για μακροχόνια καλή επαγγελματική εξέλιξη είναι το πώς θα γίνετε και θα παραμείνετε ένας καλός ομαδικός παίκτης. Γιατί σε κάθε επάγγελμα ή εξειδίκευση, πάντα θα έχετε να κάνετε με συνεργάτες, πελάτες, προμηθευτές, προϊσταμένους, υφισταμένους, συναδέλφους. Γιατί κανένας επαγγελματίας δεν λειτουργεί μόνος του, πάντα υπάρχει μια ομάδα ανθρώπων που συνεργάζονται για τον ίδιο σκοπό: είτε στο ίδιο γραφείο, στην ίδια εταιρία, στο ίδιο τμήμα, είτε σαν εξωτερικοί συνεργάτες. Πώς θα γίνετε καλοί ομαδικοί παίκτες; Θα μοιραστώ σημαντικές και χρήσιμες επιλογές:

Κατανόηση και ευθυγράμμιση με τον κοινό σκοπό: η πρώτη προϋπόθεση είναι να αντιλαμβάνεστε απόλυτα τον σκοπό, την αποστολή της ομάδας με τον ίδιο τρόπο, και ο σκοπός αυτός να σας εμπνέει, και να ταυτίζεται με τις δικές σας αξίες. Όλοι οι άνθρωποι παρακινούνται όταν αισθάνονται ότι συμμετέχουν σε κάτι που τους ενθουσιάζει, τους εξελίσσει, τους ενδυναμώνει και τους ανταμείβει.Πλήρης αντίληψη του ρόλου και των υποχρεώσεών σας: σε μια ομάδα, ο κάθε παίκτης έχει συγκεκριμένη εξειδίκευση και αντίστοιχες υποχρεώσεις. Όπως σε μια ομάδα ποδοσφαίρου υπάρχουν διαφορετικές θέσεις για κάθε παίκτη, έτσι και σε μια επιχείρηση, ο κάθε συνεργάτης έχει την δική του θέση και ρόλο με τα ανάλογα καθήκοντα. Και είναι σημαντικό να γνωρίζετε όχι μόνο τον δικό σας ρόλο και υποχρεώσεις, αλλά και εκείνες των άλλων, και να μπαίνετε στην θέση τους, μόνο αν σας ζητηθεί ή αν χρειαστεί.Αμοιβαιότητα και σεβασμός: σαν καλός ομαδικός παίκτης, χρειάζεται να αναπτύξετε ενσυναίσθηση, να κατανοείτε τις ανάγκες των άλλων και της ομάδας, να κρατάτε σε ψηλή προτεραιότητα τον ομαδικό σκοπό, ακόμα κι αν χρειαστεί να βάλετε πίσω μια δική σας ανάγκη. Χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν θα βάλετε δίκαια όρια, ή θα αναλαμβάνετε πάντα να κάνετε την δουλειά των άλλων. Θα δώσετε βοήθεια όταν χρειαστεί, αλλά θα ζητάτε και βοήθεια όταν εσείς την έχετε ανάγκη.Δέσμευση και υπευθυνότητα: έχει κορυφαία σημασία να διεκπεραιώνετε ότι αναλαμβάνετε, όπως το υποσχεθήκατε και στην ώρα του, ώστε να χτίσετε αξιοπιστία. Αν κάτι δεν σας βγαίνει, ενημερώνετε έγκαιρα και ζητάτε λίγο παραπάνω χρόνο ή βοήθεια. Οι συμπαίκτες σας χρειάζεται να μπορούν να στηριχθούν πάνω σας, και να αναλαμβάνετε απόλυτα την ευθύνη και για τις επιτυχίες και για τις αποτυχίες. Κι όταν σας τιμούν με μια βράβευση, ή μπροστά σε μια μεγάλη νίκη, πάντα να αναγνωρίζετε την ομάδα σας!Θετικότητα και ευελιξία: αυτό θα το πετύχετε όταν συνειδητά επιλέγετε να εστιάζετε στα καλά της ομάδας και των άλλων παικτών. Από αυτά θα παίρνετε την έμπνευση και την δύναμη ώστε να ενισχύετε τα σημεία προς βελτίωση. Και όταν προκύπτει ένα πρόβλημα, είναι σημαντικό να κρατάτε την ψυχραιμία σας, να μην σπαταλάτε χρόνο και ενέργεια να ψάχνετε τα αίτια και τον φταίχτη, και να μεταδίδετε στην ομάδα την οπτική της αναζήτησης λύσεων και τρόπων αντιμετώπισης. 

Κοντά στην εθνική μας επέτειο, προτείνω σε όλους μια μικρή παύση. Όχι μόνο για να θυμηθείτε ημερομηνίες και γεγονότα, αλλά για να αναρωτηθείτε: τι κάνουμε σήμερα σαν λαός με την ιστορία μας;  Την κουβαλάμε σαν κληρονομιά, πιθανά και σαν βάρος ή την αξιοποιούμε σαν πυξίδα; Σαν Έλληνες, έχουμε κάθε λόγο να καμαρώνουμε για τους ήρωές μας που, κάτω από εξαιρετικά δύσκολες συνθήκες, τόλμησαν να ονειρευτούν ελευθερία, αξιοπρέπεια, αυτοδιάθεση. Η ιστορία μάς θυμίζει ότι όλα όσα σήμερα θεωρούμε δεδομένα και αυτονόητα κατακτήθηκαν με θυσίες.Όμως η ιστορία είναι και καθρέφτης. Μας δείχνει όχι μόνο τις κορυφαίες στιγμές, αλλά και τα λάθη, όπου βρίσκεται και η βαθύτερη αξία της στο να μπορούμε να τη διαβάζουμε με ωριμότητα κι επίγνωση, κι όχι μόνο με εξιδανίκευση ή ενοχή.  Και το κύριο ερώτημα δεν είναι αν η ιστορία επαναλαμβάνεται, αλλά το αν εμείς την επαναλαμβάνουμε ή την εξελίσσουμε;  Και θα μοιραστώ τέσσερις προτάσεις : 

#1. Αναγνωρίζοντας τα συλλογικά μας προτερήματα : Η ιστορία μας δείχνει ξεκάθαρα ότι, σαν λαός, έχουμε τεράστια αποθέματα ανθεκτικότητας. Σε κρίσιμες στιγμές, όταν υπήρχε κοινός σκοπός, καταφέραμε το αδύνατο. Δημιουργικότητα, προσαρμοστικότητα, αλληλεγγύη. Όταν τα αναγνωρίζουμε, μπορούμε να τα καλλιεργούμε και στο σήμερα – στην εργασία, στην οικογένεια, στην κοινωνική μας ζωή, δηλαδή να γινόμαστε ένα όχι μόνο σε περιόδους κρίσης, αλλά και στην κανονικότητα της καθημερινής ζωής. 

#2. Μαθαίνοντας από τα λάθη χωρίς αυτομαστίγωμα : Η διχόνοια υπήρξε επαναλαμβανόμενο μοτίβο στην ιστορία μας. Μόλις έφευγε ο κοινός εχθρός, χωριζόμασταν στα δύο, κι’ αυτό χρειάζεται να το συνειδητοποιήσουμε, όχι μόνο για να αυτοκατηγορηθούμε αλλά για να διδαχθούμε μέσα από αυτό. Όταν κατανοήσουμε πώς και γιατί διχαστήκαμε στο παρελθόν, μπορούμε να γίνουμε πιο συνειδητοί στο παρόν. Να αντέχουμε τη διαφορετική άποψη, και να μην ταυτίζουμε τη διαφωνία με πόλεμο!

#3. Ενδυναμώνοντας την αίσθηση συλλογικής ευθύνης: Η ιστορία μάς υπενθυμίζει ότι οι κοινωνίες δεν αλλάζουν μόνο από ήρωες, αλλά από καθημερινούς ανθρώπους που αναλαμβάνουν ευθύνη. Για να έρθει η αλλαγή και η βελτίωση στη ζωή μας, δεν μπορούμε να περιμένουμε να την κάνουν κάποιοι άλλοι για μας, αλλά εμείς οι ίδιοι.  Και ξεκινάει από το πώς μιλάμε, πώς συνεργαζόμαστε, πώς φερόμαστε στον δημόσιο χώρο. Η πρόοδος ξεκινά από μικρές, επαναλαμβανόμενες πράξεις που γίνονται με συνειδητή επιλογή και γνώμονα όχι μόνο το άτομό μας, αλλά και το σύνολο, τον συνάνθρωπο δίπλα μας! 

#4. Χτίζοντας το μέλλον με αυτογνωσία, χωρίς φόβο : όταν γνωρίσουμε καλά την ιστορία μας, δεν θα φοβόμαστε τόσο το μέλλον. Γιατί έχουμε μέτρο σύγκρισης, ξέρουμε ότι έχουμε αντέξει, έχουμε πέσει και με κουράγιο έχουμε ξανασηκωθεί. Αυτή η γνώση μας κάνει περήφανους, πιο δυνατούς, και πιο ώριμους, γιατί μας βοηθάει να σχεδιάζουμε το αύριο με αυτοπεποίθηση, αλλά και με δέος και ταπεινότητα.  Η ιστορία, λοιπόν, δεν είναι κάτι που απλώς τιμούμε μια φορά τον χρόνο. Είναι κάτι που κουβαλάμε μέσα μας κάθε μέρα.

Στην εποχή μας, ένα πολύ διαδεδομένο φαινόμενο είναι η παχυσαρκία, που έχει και βιολογικά αλλά και ψυχολογικά αίτια.  Πιθανά έχετε παρατηρήσει πως πολλές φορές μπορεί να τρώτε από στενοχώρια, βαρεμάρα, απογοήτευση, και μάλιστα αναζητάτε συγκεκριμένες τροφές όταν σας πιάνει η συναισθηματική πείνα.  Αν σας συμβαίνει κάτι τέτοιο, θα μοιραστώ το τι συμβολίζει η κάθε τροφή, που θα σας βοηθήσει να βρείτε τι είναι αυτό που πραγματικά σας λείπει και να το αντιμετωπίσετε με υγιή τρόπο.

Η σοκολάτα συμβολίζει αγάπη, ζεστασιά: Όταν αναζητάτε επειγόντως σοκολάτα, σημαίνει ότι ψάχνετε επιβεβαίωση, αγκαλιά, ανακούφιση από πόνο ή μοναξιά.  Όταν νιώσετε την έντονη ανάγκη ειδικά για σοκολάτα, πέρα από το να την φάτε, αναρωτηθείτε ποιο κενό αγάπης μπορεί να κουβαλάτε από παιδί, και πώς αυτή την έλλειψη μπορείτε να την καλύψετε σαν ενήλικας σήμερα, ξεπερνώντας το παιδικό τραύμα.

Τα αλμυρά σνακς, τα τσιπς, υποδηλώνουν καταπιεσμένο θυμό που δεν εκφράζεται: Όταν ψάχνετε κάτι αλμυρό, επειδή το αλάτι ανεβάζει την ένταση, πιθανά προσπαθείτε να ξεσπάσετε θυμούς που δεν έχετε απελευθερώσει, προκειμένου να αποφύγετε κάποια σύγκρουση. Όμως, μπορείτε να απελευθερώσετε αυτούς τους θυμούς μέσα από σωματική άσκηση, έντονη κίνηση, μπουνιές σε σάκο του μποξ, και άλλες παρόμοιες ασκήσεις.

Ψωμί, πίτες, παξιμάδια, σημαίνουν ανάγκη για σιγουριά, στήριξη, σταθερότητα: Το ψωμί, ως βάση της διατροφής συμβολίζει την ασφάλεια, την αίσθηση ότι πατάω κάπου γερά, ότι ανήκω.  Αν πιάσετε τον εαυτό σας να αναζητά απεγνωσμένα ψωμιά, κουλούρια, τσουρέκια και τα συναφή, αναζητείστε την αιτία που νιώθετε ανασφάλεια, την απάντηση την έχετε μέσα σας, οπότε έχετε κάνει το μισό δρόμο για να την αντιμετωπίσετε υγιώς.

Το Fast Food συμβολίζει την ανάγκη για γρήγορη ανακούφιση: Κάθε φορά που τρώτε κάτι γρήγορο και στο πόδι, πιθανά νιώθετε άγχος χρόνου, εσωτερική ανυπομονησία, ή προσπαθείτε να σβήσετε μέσα από το φαγητό ένα δυσάρεστο συναίσθημα.  Όταν σας μπει η ιδέα ότι χρειάζεστε μια τέτοια τροφή, το πιο πιθανό είναι πως προσπαθείτε να καταπνίξετε έναν ψυχικό πόνο που δεν αντέχετε να βιώσετε και να διαχειριστείτε.

Τα ζυμαρικά συνδέονται με την ανάγκη για αίσθηση οικογένειας:  Τα μακαρόνια συμβολίζουν το οικογενειακό τραπέζι, όπου τρώνε όλοι μαζί. Η έντονη ανάγκη για ζυμαρικά, σημαίνει ότι αναζητάτε οικογενειακή θαλπωρή γιατί νιώθετε μόνοι, κουρασμένοι, άδειοι από ενέργεια.  Ουσιαστικά, πρόκειται για συναισθηματική πείνα, όπου μόνο μέσα από εσωτερικό διάλογο θα ανακαλύψτε αυτό που πραγματικά σας λείπει.

Το παγωτό συμβολίζει χαρά, παιδική ανεμελιά και ξενοιασιά: Όταν το μυαλό σας κολλήσει ότι θέλετε απεγνωσμένα παγωτό, πιθανά βιώνετε θλίψη ή πένθος από κάτι βαρύ. Έτσι, θέλετε να ξεφύγετε στα ξένοιαστα παιδικά χρόνια, και στην ασφάλεια που νιώθει ένα παιδί κοντά στους γονείς του.  Αναρωτηθείτε ποιο πόνο προσπαθείτε να ανακουφίσετε μέσα από το παγωτό, αναγνωρίστε τον, γιατί αυτό θα σας βοηθήσει να τον ξεπεράσετε.

Σε μια πρόσφατη ομιλία μου, έκανα μια ιστορική αναδρομή για την εξέλιξη της θέσης της γυναίκας στην κοινωνία, και διαπίστωσα πως ως γυναίκες, αποκτήσαμε δικαίωμα ψήφου μόλις 70 χρόνια πριν, ενώ περισσότερες γυναίκες αποφοιτούν από τα Πανεπιστήμια κυρίως μέσα στα τελευταία είκοσι χρόνια. Όμως, παρά την ραγδαία αυτή εξέλιξη, ακόμα συναντάμε μεροληψία απέναντι στις γυναίκες σε αρκετά επαγγελματικά περιβάλλοντα, αλλά και οικογενειακή και κοινωνική πίεση αν μια γυναίκα θέλει να κάνει καριέρα ή δεν θέλει να ακολουθήσει τα παλιότερα πρότυπα.

Γι’ αυτό σήμερα θα μοιραστώ τρία κορυφαία μυστικά προς όλες τις γυναίκες:

Ακούστε από νεαρή ηλικία την εσωτερική σας φωνή και βρείτε το δικό σας «θέλω», το δικό σας «γιατί». Σίγουρα οι επιρροές από την οικογένεια, το σχολείο, τα κοινωνικά δίκτυα είναι πολύ πιο δυνατές στην νεαρή ηλικία, και συχνά μπορεί να παρασυρθείτε σε επιλογές που δεν είναι τελικά δικές σας, είτε αυτό αφορά τις σπουδές, είτε το επάγγελμα, είτε το αν θα στοχεύσετε στην δημιουργία οικογένειας. Φροντίστε ότι αποφασίσετε να είναι πραγματικά δική σας επιλογή, δικό σας όνειρο και όραμα για την ζωή σας, και για να το κάνετε αυτό, μείνετε λίγο μόνες και οραματιστείτε το πώς θα θέλατε να ζείτε μετά από δέκα χρόνια. Φτιάξτε την εικόνα: Πώς θα θέλατε να είναι η ζωή σας, η καθημερινότητά σας, η απασχόλησή σας; Σιγουρευτείτε πως αυτό που επιθυμείτε δεν επηρεάζεται ούτε από «κεκτημένη ταχύτητα» γιατί «έτσι κάνουν όλοι», ούτε από πρότυπα που σας έχουν επιβάλει από την οικογένεια ή τον κοινωνικό περίγυρο. Στη συνέχεια αξιολογείστε όλες τις σημερινές σας επιλογές, και ξεχωρίστε αυτές που θα σας πάνε στο όραμά σας από εκείνες που δεν σας πάνε εκεί.

Ενδυναμώστε και αξιοποιείστε τα ατομικά σας ταλέντα, τα προσόντα και τα χαρακτηριστικά της γυναικείας φύσης: για να προχωρήσετε στη ζωή και στην σημερινή κοινωνία, αποφύγετε να πέσετε στην «παγίδα» του ότι είστε γυναίκα, άρα «από χέρι» υπολείπεστε των ανδρών στον επαγγελματικό στίβο, στην οικογένεια ή στην κοινωνία. Το ότι μπορεί η μητέρα ή η γιαγιά σας να είχε περάσει δύσκολα, όταν οι ρόλοι των δύο φύλων στην κοινωνία ήταν πολύ διαφορετικοί απ’ ότι σήμερα, δεν σημαίνει ότι θα συμβεί και σε σας το ίδιο, αν δεν το επιτρέψετε. Φροντίστε να είστε πολύ καλές στη δουλειά σας, να γίνεστε κάθε μέρα όλο και καλύτερες, και εστιάστε στο να δίνετε αξία για να πάρετε αξία.

Αποφύγετε την σύγκριση και τον ανταγωνισμό με τους άντρες. Όπως δείχνει και η επιστήμη της βιολογίας, ο ανδρικός και ο γυναικείος εγκέφαλος διαφέρουν, με αποτέλεσμα τα δύο φύλα να έχουν διαφορετικές ικανότητες, δεξιότητες και ενέργεια: Επομένως, η οποιαδήποτε σύγκριση είναι ουτοπική, και το καλύτερο που έχετε να κάνετε είναι να συνεργαστείτε αρμονικά με τους άνδρες, γιατί συνολικά σαν ομάδα, είτε στην οικογένεια, είτε στην εργασία, είτε στην κοινωνία, θα αξιοποιήσετε τα συμπληρωματικά προσόντα και των δύο φύλων για το καλό όλων.

Ένα θέμα που συχνά μου συζητάνε οι άνθρωποι που υποστηρίζω στις ατομικές μου συνεδρίες, είναι το παράπονο πως κάποιοι κοντινοί τους, τους θεωρούν δεδομένους.  Είτε αυτός είναι ο σύντροφος, τα παιδιά τους, είτε ακόμα και φίλοι ή συνεργάτες.  Το οξύμωρο είναι ότι οι άνθρωποι που εκφράζουν αυτό το παράπονο, κατηγορούν τουςάλλους που τους θεωρούν δεδομένους, γιατί βλέπουν από την συμπεριφορά τους ότι δεν κάνουν καμία προσπάθεια να τους σεβαστούν ή να τους ευχαριστήσουν.  Ενώ αντίθετα, προσφέρουν τιμητικές συμπεριφορές σε κάποιους άλλους, που θεωρούν σημαντικούς. Αν σας συμβαίνει κάτιτέτοιο, θα μοιραστώ τρεις προτάσεις για το πώς δεν θα είστε ποτέ δεδομένοι για κανέναν, γιατί η ευθύνη για την θέση σας είναι αποκλειστικά δική σας.

1.   Μην τρέχετε να δώσετε βοήθεια αν δεν σας την ζητήσουν:  ακόμα και σε ανθρώπους δικούς σας, όπως οσύντροφος ή τα παιδιά σας,  αφήστε τους να αντιμετωπίσουν τα προβλήματα και τις δυσκολίες τους μόνοι τους. Έτσι τουςβοηθάτε να εξελίσσονται οι ίδιοι, να κάνουν τα λάθη τους και να μάθουν από αυτά.  Και μην αρνηθείτε την βοήθειά σας,αφού διαπιστώσετε ότι έχουν εξαντλήσει τις δικές τους προσπάθειες.  Ειδικά σε μια προσωπική σχέση, είναι ωραίο να προσφέρετε στον άνθρωπό σας, να του παραστέκεστε, αλλά όχι στην υπερβολή, και κυρίως, είναι σημαντικό να εκφράζετε την δοτικότητά σας επειδή το νιώθετε, καιόχι επειδή αισθάνεστε υποχρεωμένοι ή λιγότεροι.

2.   Φτιάξτε και ακολουθήστε το δικό σας πρόγραμμα: η δεύτερη στρατηγική που σας προτείνω για να μην σας θεωρούν δεδομένους είναι να σχεδιάσετε και να τηρείτε το δικό σας πρόγραμμα, με βάση τις δικές σας προτεραιότητες.  Οι άνθρωποι που τρέχουν πάντα να βοηθήσουν τους άλλους, συνήθως βάζουν στην άκρη τις δικές τους προτεραιότητες.  Αναβάλλουν τις δικές τους επιθυμίες, προκειμένου να εξυπηρετήσουν και να προσφέρουν στους άλλους.  Ακόμα και σε μικρά πράγματα, όπως ένα θέατρο που θα θέλατε να πάτε, ή μια ταβέρνα που προτιμάτε.  Ξεκινήστε να οργανώνετε τις δικές σας δραστηριότητες, ασχολίες, και τρόπους διασκέδασης που έως τώρα είχατε σε χαμηλήπροτεραιότητα.  Έτσι, θα δείξετε σ’ εκείνους που σας θεωρούν δεδομένους πως δεν είστε πια, και πως έχετε τα δικά σας ζητούμενα που προηγούνται.

3.   Προσδιορίστε και εκφράστε τα όριά σας:  ποια θέλω σαςείναι αδιαπραγμάτευτα;  Ποιες αξίες σας είναι απαραίτητες για να νιώθετε πλήρεις και ευτυχείς;  Εξηγήστε τα με ευγένεια και σαφήνεια, και τιμήστε τα πρώτα εσείς, ώστε και να νιώθετε αυτοσεβασμό, αλλά και για να εμπνεύσετε τον σεβασμό των άλλων.   Κι αν μέχρι τώρα είχατε κρατήσει μια υποχωρητική στάση και κάνατε όλα τους τα χατίρια, μην φοβάστε:  ξεκινήστε να βάζετε τα όριά σας, να προστατεύετε τα δικά σας θέλω, κι ας αντιμετωπίσετεαρχικά κάποια αντίδραση σ’ αυτή την αλλαγή σας.  Οι άνθρωποι που σας αγαπούν γι’ αυτό που είστε θα παραμείνουν κοντά σας.  Οι άλλοι, αν απομακρυνθούν επειδήδεν τους κάνετε πια ότι κι αν σας ζητήσουν, καλύτερα να φύγουν από κοντά σας, γιατί ποτέ δεν σας αντιμετώπισαν ισότιμα και με τον σεβασμό που σας αξίζει.

Πόσες φορές έχετε νιώσει πληγωμένοι επειδή κάποιος σαςφάνηκε ψυχρός, δεν απάντησε στο μήνυμά σας, ή σας μίλησε απότομα; Και πόσες φορές μια τέτοια συμπεριφορά σας έκανε να αναρωτιέστε τι λάθος κάνατε, ή πουφταίτε;  Το να παίρνετε τα πάντα προσωπικά είναι μια συνήθεια που εξαντλεί την ενέργεια, μειώνει τηναυτοεκτίμηση και συχνά σας οδηγεί σε περιττές συγκρούσεις.  Και θα μοιραστώ έξι τρόπους να το αποφύγετε:

Διαχωρίστε τα γεγονότα από τις ερμηνείες.Το πιο πολύτιμο βήμα είναι να απομονώσετε αυτό που συνέβη από τα πιθανά σενάρια εξήγησης που φτιάχνετε στο μυαλό σας.  Για παράδειγμα, αν κάποιος δεν απάντησε στο μήνυμά σας, αποφύγετε να σκεφτείτε αμέσως πως σαςαγνοεί, σας απορρίπτει ή σας «φτύνει».  Και μόλις μιλήσετε με το άλλο άτομο, το πιο πιθανό είναι ότι μπορεί ναείχε ξεχάσει κάπου αλλού το τηλέφωνό του και δεν είχε δει το μήνυμά σας, ή να εργαζόταν, να ήταν με κόσμο, ή ακόμα και να κοιμόταν!

Συνειδητοποιείστε ότι οι άλλοι ζουν στον δικό τουςκόσμο. Το ότι κάποιος μπορεί να σας φαίνεται απόμακρος δεν σημαίνει ότι έχει κάτι εναντίον σας, και θα δώσωμερικά παραδείγματα:Ένας συνάδελφος που μιλάει απότομα μπορεί να είναι στρεσαρισμένος απόπίεση δουλειάς.  Μια φίλη που δεν απαντάστο μήνυμα μπορεί να έχει προσωπικά προβλήματα. Ο σύντροφος που ξεχνά να πει κάτι σημαντικό μπορεί να είναι αφηρημένος, όχι αδιάφορος. Όταν καταλάβετε ότι οιάλλοι έχουν δικά τους ζητούμενα, συναισθήματα και καταστάσεις που δεν σχετίζονται με σας, τόσο πιο ανάλαφροι θα νιώθετε.

Χρησιμοποιήστε την «παύση 3 δευτερολέπτων».Όταν νιώθετε πληγωμένοι ή από κάποια συμπεριφορά του άλλου, μετρήστε ως το 3 πριν απαντήσετε. Η μικρή παύση αφήνει χώρο ανάμεσα στο ερέθισμα και την αντίδρασή σας.  Σας βοηθά να μην μεγαλώσετε το σενάριο που έχετε φτιάξει, και να ενεργήσετε με διαύγεια και ενσυναίσθηση.

Ρωτήστε στα ίσια αντί να υποθέτετε.Η επικοινωνία μπορείνα ξεκαθαρίσει τα πράγματα και να λύσει τις παρεξηγήσεις . Π.χ., αντί να σκέφτεστε «με αγνοεί», πείτε: «Είδα ότι δεν απάντησες στο μήνυμα — όλα καλά;». Και τις περισσότερες φορές θα διαπιστώσετε ότι οι άλλοι είχαν κάποιο δικό τους λόγο, και κανένα σκοπό να πληγώσουν εσάς!

Ενισχύστε την εσωτερική σας αυτοεκτίμηση.Το να μην παίρνετε τα πάντα προσωπικά απαιτεί μια δυνατή δική σας εσωτερική βάση αυτοεκτίμησης. Όταν νιώθετε σίγουροι τον εαυτό σας, οι εξωτερικές συμπεριφορές επηρεάζουν λιγότερο την ψυχολογία σας. Κι αυτό γιατί αναγνωρίζετε την ύπαρξη των άλλων, την διαφορετικότητά τους και την δέχεστε! 

Συνειδητοποιείστε ότι ο κάθε άνθρωπος βγάζει προςτα έξω αυτό που έχει μέσα του.Αν παίρνετε τα σχόλια και τις συμπεριφορές των άλλων προσωπικά, κατανοείστε πως οι άνθρωποι λειτουργούν με βάση τα δικά τους προβλήματα,πεποιθήσεις, φόβους. Δηλαδή, η συμπεριφορά τους είναι «αποτύπωμα του δικού τους κόσμου». Έτσι, προστατεύετε την ψυχική σας υγεία και δημιουργείτε χώρο γιαπιο ειλικρινείς, χαλαρές, ουσιαστικές σχέσεις, ενώ η εσωτερική σας ανθεκτικότητά δυναμώνει, χωρίς περιττές συναισθηματικές εντάσεις.

Σήμερα θα μιλήσουμε για μια κατάσταση που σίγουρα έχετε βιώσει και θα ξαναβιώσετε. Είναι η εσωτερική σύγκρουση όταν θέλετε κάτι βαθιά αλλά σας δυσκολεύει και δεν το τολμάτε, όπως αλλαγή καριέρας ή οποιαδήποτε προσωπική διεκδίκηση. Από τη μία η καρδιά σας το λαχταράει, κι από την άλλη, κάτι μέσα σας παγώνει και λέει «μην το κάνεις». Αρχικά ηρεμήστε, δεν είστε οι μόνοι, και μην τα βάζετε με τον εαυτό σας. Αυτό που βιώνετε δεν είναι αδυναμία του χαρακτήρα. Είναι ο φυσικός μηχανισμός του φόβου που ενεργοποιείται σε κάθε τι άγνωστο, ή δύσκολο, και θα σας προτείνω πώς να λειτουργήσετε:

Ονομάστε τον φόβο, δώστε του συγκεκριμένη υπόσταση. Όταν ο φόβος είναι αόριστος και θολός, μοιάζει τεράστιος. Όταν τον χαρακτηρίσετε, γίνεται πιο διαχειρίσιμος. Αναρωτηθείτε λοιπόν για κάτι συγκεκριμένο που βιώνετε εσωτερική σύγκρουση, τι ακριβώς φοβάστε και απαντήστε: Πχ. «Φοβάμαι την απόρριψη», «Φοβάμαι μη φανώ ανεπαρκής», «Φοβάμαι μήπως αποτύχω». Με αυτόν τον τρόπο, η ένταση του φόβου θα μειωθεί γιατί ενεργοποιείται ο μετωπιαίος λοβός — το κομμάτι του εγκεφάλου που σκέφτεται λογικά.Αναρωτηθείτε: «Τι είναι αυτό που πραγματικά κινδυνεύω να πάθω;» Συνήθως, ο κίνδυνος δεν αφορά την ασφάλεια, αλλά την αυτοεικόνα σας. Για παράδειγμα, όταν θέλετε να μιλήσετε σε μια συνάντηση και διστάζετε, δεν κινδυνεύει κάτι ουσιαστικό. Πιο πολύ σας φοβίζει η ιδέα του ότι «πρέπει να φανώ ικανός ή έξυπνος», παρά το να απορριφθείτε. Όταν το αναγνωρίσετε αυτό, θα απομυθοποιήσετε τον φόβο, και θα νιώσετε πολύ πιο άνετα.Διαχωρίστε τον πραγματικό φόβο από τον φανταστικό. Ο πραγματικός φόβος είναι σημαντικός, γιατί σας προστατεύει από κάτι όντως επικίνδυνο, αντίθετα με τον φανταστικό φόβο που απλά σας παραλύει και σας ακινητοποιεί. Για παράδειγμα, αν θέλετε να κάνετε μια επένδυση και ανησυχείτε βάσιμα, τότε χρειάζεται να κάνετε την κατάλληλη έρευνα και προετοιμασία προτού προχωρήσετε. Αν όμως ο φόβος σας εστιάζεται στο «τι θα πουν οι άλλοι», είναι σενάριο που φτιάχνετε μόνοι σας. Αναρωτηθείτε «Υπάρχει πραγματική απόδειξη ότι μπορεί να συμβεί αυτό που φοβάμαι;». Και συνήθως η απάντηση είναι «όχι».Κάντε ένα μικρό, ασφαλές βήμα μπροστά. Όταν ο φόβος παίρνει τα ηνία, σας παραλύει και ο μόνος τρόπος για να μειωθεί είναι με τη δράση, ακόμα κι ένα μικρό βήμα. Πχ. αν θέλετε να αλλάξετε δουλειά, το πρώτο βήμα δεν είναι η παραίτηση — είναι να ενημερώσετε το βιογραφικό σας. Αμέσως ο φόβος θα μικρύνει, και θα νιώσετε πιο άνετα.Χρησιμοποιήστε τεχνικές συγκέντρωσης με το σώμα. Όταν σας πιάνει ο φόβος, έχετε συμπτώματα όπως σφίξιμο στο στομάχι, ταχυκαρδία, ιδρώτας. Όταν νιώσετε κάτι τέτοιο, σταματήστε και πάρτε τρεις μεγάλες, βαθιές, αργές, διαφραγματικές αναπνοές. Ο εγκέφαλος ενεργοποιεί το παρασυμπαθητικό σύστημα, αμέσως καλμάρετε και επιστρέφετε σε κατάσταση ελέγχου. Είναι μια απλή, άμεση τεχνική που μειώνει την ένταση στο λεπτό. Και να θυμάστε ότι ο φόβος θα είναι πάντα παρών, αλλά εσείς μπορείτε να επιλέξετε να τον ακούτε χωρίς να τον αφήσετε να σας υποδουλώσει.

Πόσο συχνά σας συμβαίνει να τρέχετε όλη μέρα, κι όταν φτάνει το βράδυ να νιώθετε ότι δεν έχετε κάνει τίποτα; Η αλήθεια είναι ότι ζούμε σε έναν κόσμο που συνεχώς ζητάει περισσότερη απόδοση, προσαρμοστικότητα, ταχύτητα. Κι έτσι, μπορεί μέσα στη μέρα να κάνατε δεκάδες πράγματα — διαχειριστήκατε δυσκολίες στη δουλειά, κλείσατε εκκρεμότητες, φροντίσατε παιδιά, ψώνια και σπίτι — στο τέλος της μέρας νιώθετε σαν να μην πετύχατε τίποτα. Αυτό συμβαίνει γιατί ο νους τείνει να εστιάζει στα μεγάλα επιτεύγματα και να αγνοεί τα μικρά, τα πιο απλά. Όμως, η ανθεκτικότητά δεν χτίζεται μόνο όταν φτάσετε στη μεγάλη νίκη στην κορυφή, αλλά μέσα από τα μικρά βήματα.

Γι’ αυτό θα μοιραστώ πέντε στρατηγικές που σας βοηθούν να είστε αποτελεσματικοί και χαρούμενοι.

Μετρήστε συνειδητά τα μικρά επιτεύγματα. Ο ανθρώπινος εγκέφαλος έχει την τάση για αρνητική προκατάληψη: εστιάζεται πιο εύκολα ό,τι δεν πήγε καλά. Για να εκπαιδεύσετε τον νου σας διαφορετικά, χρειάζεται εσείς να σημειώνετε συνειδητά τα καθημερινά, μικρά σας επιτεύγματα. Σας προτείνω να γράφετε κάθε βράδυ τις τρεις μικρές νίκες της ημέρας, ώστε να δημιουργείτε στον εγκέφαλό σας ένα αντίδοτο απέναντι στην έμφυτή του τάση να εστιάζεται στις ελλείψεις και να σας οδηγεί στην αυτοαμφισβήτηση.Γιορτάστε κάθε βήμα προόδου, και όχι μόνο το τέλειο αποτέλεσμα. Aν έχετε τελειομανία, να ξέρετε ότι σας παραλύει, και χάνετε το σημαντικότερο: το ότι με κάθε σας βήμα, πάτε μπροστά. Για παράδειγμα, αν θέλετε να γυμνάζεστε αλλά δεν έχετε τον χρόνο για να αφιερώσετε μια ολόκληρη ώρα την ημέρα, δώστε αξία σε 20 λεπτά εκγύμνασης με σωστό τρόπο. Ο εγκέφαλος λειτουργεί θετικά μέσα από την επιβράβευση, γι’ αυτό μην παραλείπετε να γιορτάζετε κάθε μικρή σας επιτυχία, γιατί έτσι ενδυναμώνετε τη συνέχεια.Σπάστε ένα μεγάλο στόχο σε μικρούς υποστόχους, ώστε να μπείτε στην ψυχολογία του εφικτού: Eπειδή οι μεγάλοι στόχοι τρομάζουν, σπάστε τον σε μικρά, ρεαλιστικά βήματα. Για περισσότερη σιγουριά, οργανώστε το πρόγραμμα της μέρας σας, αφιερώνοντας 5 λεπτά το βράδυ της προηγούμενης. Και να θυμάστε ότι οι μεγάλοι στόχοι, είναι σαν μια σειρά από μικρούς στόχους μαζί.Ξεκινήστε με κάτι που σήμερα σας είναι εύκολο: όταν ο νους σας βλέπει άμεσα αποτελέσματα, αυξάνεται η διάθεσή σας να συνεχίσετε. Αν έχετε μια λίστα με πολλές και δύσκολες υποχρεώσεις, διεκπεραιώστε πρώτα τις πιο γρήγορες και άμεσες. Αμέσως θα νιώσετε ότι “πήρατε μπρος”, ενισχύοντας έτσι την ανθεκτικότητα και το κουράγιο σας.Μιλήστε στον εαυτό σας υποστηρικτικά. Ο εσωτερικός διάλογος είναι καθοριστικός για την ψυχολογία και την αυτοεκτίμησή σας. Αν λέτε στον εαυτό σας «έπρεπε να έχω κάνει περισσότερα», ακυρώνετε την προσπάθειά σας. Αν λέτε «μπράβο, έκανες σήμερα αυτά που χρειαζόταν», φτιάχνει η διάθεσή σας και χτίζετε αυτοεκτίμηση και ανθεκτικότητα. Ό,τι κι αν στοχεύετε, να θυμάστε ότι όλες αυτές οι μικρές καθημερινές νίκες που συνήθως αγνοείτε, είναι η σιωπηλή απόδειξη ότι ήδη προχωράτε — ακόμη κι όταν δεν το βλέπετε!

Τον τελευταίο καιρό, η συζήτηση γύρω από την τεχνητή νοημοσύνηκαι τον αντίκτυπό της στην κοινωνία και στην ανθρωπότητα γίνεται όλο και περισσότερο, και από το 2021 έως τώρα οι έρευνες στην Ελλάδα αλλά και στις άλλες χώρες, δείχνουν ότι ο κόσμος χωρίζεται σε τρεις ομάδες: εκείνους που είναι θετικοί και πιστεύουν ότι θα βελτιώσει την δουλειά τους και θα έχει θετικό αντίκτυπο στην κοινωνία, εκείνους που είναι εντελώς αρνητές και πολέμιοι, πιστεύοντας ότι τα ρομπότ θα μας αφανίσουν, και εκείνους που βρίσκονται στη μέση, σε μια στάση αναμονής, βλέποντας και τα οφέλη, αλλά και τους πιθανούς κινδύνους.

Γι’ αυτό σήμερα θα αναλύσω τους 5 φόβους πουδημιουργεί η τεχνητή νοημοσύνη και πώς να τους αντιμετωπίσετε.

1.     Ο φόβος του αγνώστου: Από τη φύση του φοβάται αυτό που δεν ξέρει, κάτι που πηγάζει από την αμυγδαλή στο πίσω μέρος του ανθρώπινου εγκεφάλου. Το άγνωστο τείνει να θεωρείται επικίνδυνο, οδηγώντας τον άνθρωπο σε αρνητική έως και πολέμια στάση. Για να ξεπεράσετε αυτόν τον φόβο προς την ΤΝ, προσπαθήστε να ενημερωθείτε από έγκυρες πηγές υιοθετώντας μια στάση περιέργειας, που θα σαςβοηθήσει να μειώσετε τον φόβο και να ξεκινήσετε να εξοικειώνεστε με κάτι που ούτως ή άλλως έχει ήδη μπει στην ζωή μας.

2.   Ο φόβος ότι θα με αντικαταστήσει και θα χάσω την δουλειά μου: Πολλά επαγγέλματα θα επηρεαστούν, όμως αυτό δεν θα γίνει από την μια μέρα στην άλλη: σήμερα δημιουργούνται εργαλεία που κάνουν με ακρίβεια και ταχύτητα δουλειές ρουτίνας, ώστε ο άνθρωπος να δεξιότητες που δεν μπορεί να κάνει το ΑΙ. Όμως, όσοι από εσάς εκπαιδευτείτε σε εργαλεία ΑΙ, θα σας ανοίξουνευκαιρίες, γιατί κάποια επαγγέλματα θα καταργηθούν, αλλά θα υπάρξουν πάρα πολλές νέες ειδικότητες που θα δημιουργηθούν.

3.   Οι αρνητικές μνήμες: Παλιότερα, υπήρξαν πολλοί άνθρωποι που έχασαν τη δουλειά τους λόγω των εξελίξεων της αγοράς, όπως για παράδειγμα οι μοδίστρες όταν βγήκε το πρετ α πορτε, ή οι επιπλοποιοί που έφτιαχναν έπιπλα στο χέρι όταν καθιερώθηκαν τα βιομηχανικά έπιπλα.  Γι’ αυτό, μεανοικτό μυαλό, βελτιώσετε τις γνώσεις σας και  βρείτε ευκαιρίες καινούργιας απασχόλησης που αξιοποιούν τα προσόντα και τις εμπειρίες σας.

4.   Η πολιτισμική αναταραχή: Μιλώντας για την ΤΝ, μπορεί να φαντάζεστε ότι θα μιλάμε με τα ρομπότ και θα διαταραχθεί η ανθρώπινη επικοινωνία και το συναίσθημα.  Αυτή είναι μια εξτρεμιστική θέση στην οποία σας οδηγεί η άγνοια. Γι’ αυτό καλό θα είναι να ενημερωθείτε σχετικά με τιςεφαρμογές της ΤΝ και παράλληλα να καλλιεργήσετε την δική σας συναισθηματική νοημοσύνη, αφήνοντας τα εργαλεία και τους ψηφιακούς βοηθούς να κάνουν δουλειέςρουτίνας που σίγουρα μπορεί να σας διευκολύνουν στην καθημερινότητα.

5.  Το τεχνοφοβικό άγχος: Είναι αυτός ο φόβος του ότι η τεχνολογία εξελίσσεται με τέτοιους ρυθμούς που δεν προλαβαίνετε ούτε να ενημερωθείτε, ούτε να προσαρμοστείτε.  Για να ξεπεράσετε αυτόν τον φόβο, ζητήστε τη βοήθεια ενός ειδικού να σας καθοδηγήσει για το ποια εργαλεία ταιριάζουν στους δικούς σας στόχους. Εκπαιδευτείτε όπως μάθατε και τα σόσιαλ, θυμηθείτε πως η μάθηση διαλύει τον φόβο, η επιλογή που σας ταιριάζει είναι το κλειδί, και αποδεχτείτε πως κανένας, ούτε και εσείς, δεν θα τα ξέρετε ποτέ όλα!

Σύμφωνα με την τελευταία μας έρευνα, όλοι οι Έλληνες είναι πλέον χρήστες internet, οι 9 στους 10 βρίσκονται στα σόσιαλ, και πάνω από 7 στους 10 κάνουν ηλεκτρονικές αγορές, και σ’ αυτήν την ψηφιακή ζωή δεν βρίσκονται μόνο οι νέες ηλικίες, βρίσκονται όλοι! Παράλληλα όμως με την ευκολία της, η τεχνολογία φέρνει στους ανθρώπους και άγχη, σύμφωνα με το 62% των Ελλήνων, γι’ αυτό, θα περιγράψω τα πέντε άγχη της τεχνολογίας και πώς να τα ξεπεράσετε.

Το άγχος της υπερπληροφόρησης: Καθημερινά είστε εκτεθειμένοι σε πολλές και διαφορετικές οθόνες και τα μηνύματα που λαμβάνετε έχουν αυξηθεί σε τέτοιο βαθμό που συχνά μπορεί να πείτε «ο εγκέφαλός μου καίγεται»! Ένας απλός τρόπος να αντιμετωπίσετε αυτό το άγχος είναι να κρατήσετε στο κινητό σας μόνο τις εφαρμογές που σας είναι πραγματικά χρήσιμες, και να απενεργοποιήσετε όλες ειδοποιήσεις.Το άγχος της διαθεσιμότητας: Νιώθοντας ότι είστε συνδεδεμένοι μέσα από τα κοινωνικά δίκτυα και τις εφαρμογές, σας δημιουργείται εσωτερικά μια ανάγκη να είστε συνεχώς σ’ επαφή ώστε να μπορείτε να ανταποκριθείτε ανά πάσα στιγμή και να μην χάσετε κάτι. Όμως αυτό, χωρίς να το καταλαβαίνετε, είναι ένα ακόμα άγχος, που μπορείτε να αποφύγετε. Επιλέξετε εσείς όποιες στιγμές μέσα στην ημέρα σας βολεύει να συνδεθείτε, χωρίς να πέφτετε στην παγίδα της συνεχούς διακοπής απ’ ότι κάνετε.Το άγχος της σύγκρισης: Ειδικά μέσα στα σόσιαλ όπου όλοι προβάλλουν τον καλύτερό τους εαυτό, μπορεί να βλέπετε κάποιους που θαυμάζετε, ή κάποιους που γνωρίζετε προσωπικά να προωθούνται μόνο σε ωραιοποιημένες στιγμές και αυτό να σας κάνει να νιώθετε ότι εσείς είστε κάτι λιγότερο και μένετε πίσω απορρίπτοντας τον εαυτό σας. Γι’ αυτό επιλέξτε πολύ προσεκτικά ποιους θα ακολουθείτε στα σόσιαλ, και σίγουρα να θυμάστε πάντα ότι η εικόνα που προβάλουν είναι ωραία, αλλά στην πραγματικότητα έχουν κι αυτοί τις δύσκολες στιγμές και τα δικά τους φορτία σαν άνθρωποι.Το τεχνοβοφικό άγχος: Συχνά μπορεί να νιώσετε ότι η τεχνολογία καλπάζει και εσείς δεν προλαβαίνετε να ανταποκριθείτε και να προσαρμοστείτε, και αγχώνεστε γιατί μένετε πίσω. Όντως, οι ρυθμοί εξέλιξης της τεχνολογίας είναι με ταχύτητες που το ανθρώπινο μυαλό δυσκολεύεται να συλλάβει. Γι’ αυτό, εστιάστε πολύ προσεκτικά μόνο στους τομείς σας ενδιαφέρουν και σας βοηθούν πραγματικά στην εξέλιξή σας. Και συνειδητοποιήστε πως δεν είναι όλα για όλους, και κανένας, ακόμα και οι πιο ειδικοί, δεν τα ξέρουν όλα!Το άγχος της διαδικτυακής εξαπάτησης: Καθώς τρέχουν οι εξελίξεις, παράλληλα και πιο γρήγορα τρέχουν και οι hackers, εντείνοντας τους κινδύνους του ηλεκτρονικού εγκλήματος και της εκμετάλλευσης των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα. Πώς θα προστατευθείτε από αυτό; Ζητήστε από κάποιους ειδικούς και έμπειρους ανθρώπους να σας δείξουν τι να προσέχετε όταν σας έρχεται κάποιο εμαιηλ ή μήνυμα στις εφαρμογές σας ή όταν θέλετε να ψωνίσετε από κάποιο ηλεκτρονικό κατάστημα. Φροντίστε να μην ανοίγετε ποτέ τα λινκς που σας φαίνονται ύποπτα και μην δίνετε τα στοιχεία σας παντού.

Σήμερα θα μιλήσουμε για την τύχη, αυτή την τόσο σημαντική έννοια που κάνει πολλούς ανθρώπους να πιστεύουν είτε πως είναι τυχεροί και τα πράγματα τους πάνε καλά, είτε πως είναι άτυχοι, και όλα τους πάνε στραβά. Τι είναι όμως η τύχη; Θα μου επιτρέψετε έναν ορισμό που έχω διαβάσει και πιστεύω απόλυτα: τύχη είναι εκείνη η ευκαιρία που παρουσιάζεται όταν έχεις κάνει την κατάλληλη προετοιμασία, με άλλα λόγια είναι το σημείο που η ευκαιρία συναντάει την προετοιμασία. Και θα μοιραστώ πέντε κλειδιά που σας βοηθούν να ενεργοποιήσετε την τύχη σας να δουλεύει για σας:

Φροντίστε να είστε κατάλληλα προετοιμασμένοι για να αδράξετε την καλή ευκαιρία: Αναρωτηθείτε τι είναι αυτό που θέλετε να πετύχετε, και τι επιλογές ή συμπεριφορές υιοθετείτε. Ταιριάζουν αυτά τα δύο; Μήπως αναλώνεστε σε πράγματα που σας απομακρύνουν από αυτά που λέτε ότι θέλετε να πετύχετε; Μήπως απασχολείστε με μη σημαντικά για σας πράγματα που σας εμποδίζουν ακόμα και να παρατηρήσετε τις ευκαιρίες που περνάνε από μπροστά σας; Για κάθε τι που θέλετε να πετύχετε, επιμείνετε μέχρι να το καταφέρετε. Μάθετε να προσαρμόζεστε, ακόμα κι όταν κάτι δεν σας δουλέψει, συνεχίστε, μάθετε από την αποτυχία, συνεχίστε να προσπαθείτε και να κάνετε τα πράγματα διαφορετικά, αποφεύγοντας να επαναλαμβάνετε τα ίδια λάθη. Χτίστε σχέσεις με τους κατάλληλους ανθρώπους: Η υγιής δικτύωση, ένας ευρύς κοινωνικός ή επαγγελματικός κύκλος με ανθρώπους που μοιράζεστε παρόμοια νοοτροπία και αξίες, ανθρώπους που έχουν επιτύχει αυτό που θέλετε να πετύχετε και εσείς, ανθρώπους με τους οποίους περνάτε καλά και ταυτόχρονα νιώθετε ότι εξελίσσεστε, είναι μια παράμετρος που αυξάνει τις πιθανότητες των ευκαιριών που αναζητάτε. Μόνο η πράξη θα σας φέρει αποτελέσματα: Η τύχη θέλει ενεργοποίηση, γιατί χωρίς δράση, είναι σαν να έχεις μια ηλεκτρική συσκευή και να θέλεις να την λειτουργήσεις σ’ ένα δωμάτιο που δεν έχει ρεύμα. Και το πιο αστείο παράδειγμα, είναι κάποιος που θέλει πολύ να κερδίσει το τζόκερ, αλλά δεν πάει ποτέ σ’ ένα πρακτορείο να παίξει έστω κι ένα δελτίο των 10 ευρώ.Αυτό που πιστεύετε, αυτό και θα προκαλέσετε στην ζωή σας. Σκεφτείτε κάτι που θέλετε να φέρετε στην ζωή σας, αλλά δεν το έχετε: θα διαπιστώσετε πως από πίσω μια αρνητική σας πεποίθηση κρατάει κλειστή την πόρτα σ’ αυτό που επιθυμείτε. Ας πούμε πως θέλετε μια καλύτερη δουλειά, αλλά πιστεύετε πως δεν υπάρχουν καλές δουλειές εκεί έξω: αυτή η πεποίθηση σας οδηγεί να μην προσπαθείτε, ούτε να έχετε τα μάτια σας ανοιχτά για κάτι καινούργιο, οπότε μένετε εγκλωβισμένοι στα ίδια και νιώθετε πως είστε άτυχοι.

Η αλήθεια είναι πως τίποτα στο σύμπαν δεν συμβαίνει τυχαία, πίσω από κάθε επιτυχία υπάρχει σκληρή προσπάθεια με επιμονή και πίστη, και στην πραγματικότητα, την τύχη σας την φτιάχνετε εσείς, μέσα από την σκέψη, τις επιλογές και την δράση σας.

Πολλοί από εσάς, κι εγώ μαζί σας, θέλετε πραγματικά να αλλάξετε κάτι στη ζωή σας, μια κακή συνήθεια, έναν τρόπο σκέψης, μια συμπεριφορά που σας περιορίζει. Κι όμως, παρά τη θέλησή σας, δεν τα καταφέρνετε και παραμένετε στο ίδιο σημείο, γι’ αυτό θα μοιραστώ κάποια σημαντικά βήματα για να πετύχετε την αλλαγή και τους στόχους που θέλετε.

Συνειδητοποιείστε τον μηχανισμό της εσωτερικής αντίστασης: Αυτό που σας εμποδίζει δεν είναι ούτε τεμπελιά ούτε έλλειψη δύναμης: είναι προστατευτικός μηχανισμός του εγκεφάλου που έχει σκοπό να σας κρατά στο γνωστό, ακόμη κι αν αυτό δεν είναι καλό.Εντοπίστε το «κρυμμένο όφελος» της παλιάς συμπεριφοράς: κάθε συνήθεια και κάθε συμπεριφορά σας εξυπηρετεί κάπου — έστω κι αν δεν σας ωφελεί. Για παράδειγμα, κάποιος που αποφεύγει τις συγκρούσεις, μπορεί να το κάνει για να προστατεύει την εικόνα του ως ήρεμου και να είναι αγαπητός. Ή κάποιος που δεν εξελίσσεται επαγγελματικά μπορεί να μένει σε μια δουλειά που δεν τον ικανοποιεί, αλλά του δίνει αίσθηση ασφάλειας.Ξεκινήστε την αλλαγή μέσα από μικροσυνήθειες: Όταν βάλετε ένα μεγάλο στόχο που προϋποθέτει απότομη αλλαγή, ο εγκέφαλος αντιστέκεται, γιατί το αντιμετωπίζει ως μεγάλο και του είναι πιο εύκολο να αποδεχτεί κάτι μικρό. Αν πχ. θέλετε να ξεκινήσετε περπάτημα, μην πάτε στα 5 χιλιόμετρα την ημέρα. Ξεκινήστε με ένα, και το αυξάνετε αργότερα.Υιοθετήστε την προσέγγιση «αν – τότε» για να αποφεύγετε τις κακοτοπιές: Αυτός ο μηχανισμός βοηθάει τον εγκέφαλο να συνδέει ένα ερέθισμα με μια αντίδραση. Για παράδειγμα πείτε «Αν νιώσω άγχος, τότε θα σταματήσω για 5 αναπνοές». Ή «αν θυμώσω τότε θα μετρήσω ως το 5 πριν αντιδράσω». Με αυτόν τον τρόπο δημιουργείτε στον εγκέφαλο ένα καινούργιο νευρωνικό μονοπάτι, που βοηθάει την αλλαγή να καθιερωθεί.Επιβραβεύστε την πρόοδο, όσο μικρή κι αν είναι: Όταν παλεύετε για κάτι μεγάλο, μην περιμένετε να δώσετε το μπράβο στον εαυτό σας μόνο στο τέλος. Η επιβράβευση πρέπει να έρχεται σε όλη τη διάρκεια της προσπάθειας, γιατί ότι επιβραβεύεται επαναλαμβάνεται. Για παράδειγμα, αν προσπαθείτε να μειώσετε το άσκοπο scrolling στο κινητό σας, πείτε ένα μπράβο όταν καταφέρετε να το μειώσετε κατά 10 λεπτά. Έτσι ενισχύεται ο εγκέφαλος!Βάλτε ένα φίλο να παρακολουθεί την πορεία σας: Διαλέξτε έναν άνθρωπο που εμπιστεύεστε ότι θα σας στηρίξει, και κάντε τον accountability partner, σαν coach. Θα αυξηθεί η δέσμευσή σας, θα μειωθεί η αντίσταση και θα σας υποκινήσει υποστηρικτικά.Θυμηθείτε ότι η αλλαγή δεν είναι μια ευθεία γραμμή: Προχωρώντας προς την αλλαγή, θα υπάρξουν πισωγυρίσματα και ολισθήματα. Αυτό δεν σημαίνει ότι αποτύχατε, αντίθετα σημαίνει ότι ο εγκέφαλός σας μαθαίνει: όπως ένα παιδί που μαθαίνει ποδήλατο, και στην αρχή πέφτει και ξανασηκώνεται, έτσι κι εσείς χρειάζεστε χρόνο για να σταθεροποιήσετε τη νέα συμπεριφορά. 

Η αντίσταση δεν είναι εχθρός. Είναι ο τρόπος του εγκεφάλου να σας πει «σε προστατεύω γιατί δεν ξέρω ακόμη αν αυτό το καινούριο που θέλεις είναι ασφαλές». Και η δική σας δουλειά είναι να του το μάθετε — με μικρά, επαναλαμβανόμενα βήματα μέχρι τον στόχο.

Πόσες φορές έχετε βρεθεί σε μια συζήτηση ή διαφωνία όπου το μόνο που θέλατε με πείσμα, ήταν να έχετε δίκιο και να το αποδείξετε; Ίσως να νιώσατε ότι η νίκη σας να ήταν πιο σημαντική από τη σχέση, ή την κατανόηση. Όμως, ο μεγάλος δάσκαλος, ο Γουέιν Ντάιερ είχε πει κάτι πολύ σημαντικό: Η καλοσύνη είναι πιο ισχυρή από το δίκιο. Αυτό δεν σημαίνει ότι θα γίνετε υποτακτικοί ή θα αγνοείτε τα όριά σας. Σημαίνει να επιλέγετε τη σύνδεση, την κατανόηση και τη γαλήνη αντί για τον εγωισμό του «πρέπει να έχω δίκιο». Και σήμερα, θα σας προτείνω κάποιους τρόπους για να το κάνετε πράξη:

Η συνειδητή επιλογή της καλοσύνης δεν είναι αδυναμία, αντίθετα είναι δύναμη. Είναι η ικανότητα να βλέπετε πέρα από το εγώ, να εστιάζετε στις σχέσεις και στην αγάπη, και να ζείτε με αληθινή πληρότητα. Όταν επιλέγετε να είστε καλοσυνάτοι αντί να αποδεικνύετε πως έχετε δίκιο, δίνετε στον εαυτό σας και στους άλλους ένα πολύτιμο δώρο που διαρκεί: ειρήνη, σύνδεση και αγάπη.

Η πρώτη εντύπωση που δημιουργούμε όταν γνωρίζουμε κάποιον είναι πολύ σημαντική: είναι κάτι σαν μια «κάρτα γνωριμίας», σαν «προσωπικό μας αποτύπωμα». Δημιουργείται σε λίγα δευτερόλεπτα, πριν καν μιλήσουμε, και καθορίζει τον τρόπο που θα μας αντιμετωπίσουν αργότερα — στην εργασία, στις σχέσεις, στις ευκαιρίες που θα μας ανοιχτούν. Η σημασία της πρώτης εντύπωσης εξηγείται από την βιολογία: ο ανθρώπινος εγκέφαλος είναι φτιαγμένος για να αξιολογεί κάθε ερέθισμα πάρα πολύ γρήγορα. Όταν πρωτοσυναντάτε κάποιον, μέσα στα πρώτα δευτερόλεπτα σχηματίζει άποψη για το αν είναι αξιόπιστος, συμπαθητικός ή ικανός, σε συνδυασμό και με τα ερεθίσματα που δίνει η εξωτερική του εμφάνιση. Κι αυτή η αρχική αξιολόγηση, θεμελιώνεται και δύσκολα αλλάζει. Το ίδιο συμβαίνει και στους άλλους για σας όταν εμφανίζεστε πρώτη φορά, και θα μοιραστώ 4 τρόπους για να κάνετε πάντα μια πολύ καλή πρώτη εντύπωση.

Να είστε παρόντες στο «εδώ και τώρα»: Η αληθινή σύνδεση ξεκινά όταν δείξετε γνήσιο ενδιαφέρον, και το εκφράσετε με όλους τους τρόπους: κοιτάξτε ευθεία στα μάτια, ακούστε προσεκτικά χωρίς να βιάζεστε, ούτε να σκέφτεστε τι θα απαντήσετε, μην διακόπτετε, και ρωτήστε περισσότερα. Η προσοχή και το αληθινό σας ενδιαφέρον είναι ο πιο σπάνιος και πολύτιμος τρόπος να δείξετε σεβασμό και να κερδίσετε την εμπιστοσύνη του άλλου.Φροντίστε την γλώσσα του σώματος, το σώμα μιλάει πριν από σας: Η στάση σας, το χαμόγελό σας, η χειραψία σας και πόση σιγουριά εμπνέει, ο τρόπος που μπαίνετε σ’ έναν χώρο, όλα στέλνουν μηνύματα. Σταθείτε όρθιοι με αυτοπεποίθηση αλλά χωρίς έπαρση, κρατήστε ανοιχτή στάση σώματος και χαμογελάστε με φυσικότητα. Να ξέρετε πως οι άνθρωποι θυμούνται περισσότερο το πώς τους κάνατε να νιώσουν — όχι τι ακριβώς είπατε.Να είστε ο εαυτός σας στην καλύτερη εκδοχή σας: Η αυθεντικότητα είναι μαγνητική. Δεν χρειάζεται να προσποιείστε ή να υπερπροσπαθείτε να δείξετε κάτι περισσότερο ή καλύτερο από αυτό που είστε· αρκεί να εκπέμπετε καθαρότητα και συνέπεια ανάμεσα σε αυτά που λέτε και σε αυτά που δείχνετε. Όταν είστε ο εαυτός σας, εκπέμπετε μια αίσθηση άνεσης, και οι άλλοι το εισπράττουν αμέσως και χαλαρώνουν, νιώθοντας άνετα κι εκείνοι.Ανεβάστε την ενέργειά σας: Η ενέργεια με την οποία εμφανίζεστε λέει πολλά για το πώς βλέπετε τον εαυτό σας και τους άλλους. Αν μπαίνετε σε έναν χώρο με θετικότητα, ανοιχτότητα και καλή διάθεση, η ατμόσφαιρα γύρω σας αλλάζει. Για να το καταφέρετε, σκεφτείτε την πρόθεσή σας και φροντίστε να είναι θετική και δοτική. Όλο οι άνθρωποι έλκονται αμέσως από όσους εκπέμπουν ζεστασιά και σιγουριά.

Θυμηθείτε πως η πρώτη εντύπωση είναι σαν το πρώτο κεφάλαιο ενός βιβλίου: μπορεί να μη φανερώνει όλη την ιστορία, αλλά καθορίζει αν ο αναγνώστης θα θελήσει να συνεχίσει. Γιατί η εντύπωση που αφήνετε δεν είναι μόνο αυτό που βλέπουν οι άλλοι· είναι και το μήνυμα που στέλνετε προς τα έξω για το ποιοι είστε.

Συχνά στις συνεδρίες μου βλέπω ανθρώπους που μου λένε «δεν μπορώ να σταματήσω το μυαλό μου» και «συνέχεια υπεραναλύω και φτιάχνω σενάρια που συνήθως πάνε στο κακό». Αυτά είναι πολύ λογικό να συμβαίνουν, είμαστε σε μια εποχή που η καθημερινότητα μας πιέζει, τα σόσιαλ μας κατακλύζουν όλη μέρα, και τα ατελείωτα «πρέπει» μας βάζουν σε μια θέση ανεπάρκειας και ανησυχίας. Και όταν συμβαίνουν όλα αυτά, το μυαλό τρέχει σε σκέψεις και αρνητικά σενάρια, που όσο τα κάνουμε, βουλιάζουμε σαν να βρισκόμαστε σε μια κινούμενη άμμο. Πώς θα ξεφύγετε από όλο αυτό; Θα σας προτείνω τρία απλά βήματα:

Κάντε άμεσα μια παύση: Πείτε στο μυαλό σας «Στοπ!» και πάρτε μια βαθιά ανάσα. Ενεργοποιήστε έναν εσωτερικό διάλογο, όπου θα μιλάτε εσείς στο μυαλό σας και θα συνειδητοποιήσετε την κατάσταση λέγοντας «τώρα υπεραναλύω και φτιάχνω σενάρια, γι’ αυτό χρειάζομαι να κάνω μια παύση και να ηρεμήσω». Όταν το κάνετε αυτό, θα διαπιστώσετε ότι ως δια μαγείας θα σταματήσουν τα φουσκωμένα σενάρια ανησυχίας και οι σκέψεις που σας κάνουν να μπερδεύεστε και να πελαγοδρομείτε αυξάνοντας την ανησυχία σας. Κι ακόμα μπορείτε να πείτε στον εαυτό σας «πολλά σκεφτήκαμε ως εδώ. Έλα τώρα να βάλουμε μια άνω τελεία». Με αυτόν τον τρόπο θα ανακτήσετε την ενέργειά σας για να πάτε στο επόμενο βήμα που είναι…Η αποδοχή: Αποδεχτείτε ότι η σκέψη σας έχει ξεφύγει και σας έχει παρασύρει σ’ ένα κυκεώνα από τον οποίο χρειάζεται να βγείτε! Σ’ αυτό το βήμα, και αφού έχεις κάνει την παύση που θα έχει ξεκινήσει να σου φέρνει την απαραίτητη διαύγεια, είναι σημαντικό να μπεις σε μια θέση παρατήρησης και να αποδεχτείς ότι το μυαλό σου σε έχει βάλει σε μια κατάσταση σύγχυσης. Είναι σαν να βρίσκεσαι σε μια φουρτουνιασμένη θάλασσα, αλλά καταφέρνεις να επιπλεύσεις και να δεις την εικόνα από κάποια απόσταση. Και από την θέση του παρατηρητή που αποδέχεται αυτό που έχει συμβεί, θα μπορέσεις να βγεις από την φουρτούνα και να διαχειριστείς τα πράγματα.Βγείτε από την υπερανάλυση βήμα-βήμα, σταδιακά: Εκείνο που μου ζητάνε οι περισσότεροι άνθρωποι που βρίσκονται σε χάος, είναι το να βρούμε και να πατήσουμε ένα μαγικό κουμπί, σαν να κλείνουμε την τηλεόραση. Δεν γίνεται όμως αυτό, ειδικά όταν το μυαλό έχει πάρει φόρα. Για να βγείτε από την υπερανάλυση και το χάος των σκέψεων αποτελεσματικά, χρειάζεται να το κάνετε σιγά-σιγά. Ξεκινάτε από την θέση παρατήρησης να επεξεργάζεστε ένα-ένα τα πιο δυνατά και σημαντικά σενάρια σκέψης. Πάρτε το καθένα και αναρωτηθείτε πόσο πιθανό είναι να συμβεί και αν υπάρχει πραγματικός κίνδυνος, γιατί από όλα όσα φοβάστε, το 97% δεν θα συμβούν ποτέ! Βέβαια, η ήρεμη διαχείριση των σκέψεων, δεν σημαίνει ότι θα αγνοήσετε πιθανές αρνητικές συνθήκες ή γεγονότα. Απλά, με ήρεμη παρατήρηση, η κάθε σκέψη θα πάρει σωστές διαστάσεις, παύοντας να φέρνει τρόμο, πανικό και σύγχυση που μειώνει την αξία και την ικανότητα του μυαλού σας.

Σε πρόσφατη πανελλαδική μας έρευνα διαπιστώσαμε ότι η μεγάλη πλειονότητα των Ελλήνων αναγνωρίζει την αξία της αποταμίευσης, ακόμα κι αν τα οικονομικά δεν την επιτρέπουν αυτόν τον καιρό.  Τα οφέλη της αποταμίευσης είναι τεράστια, όχι μόνο πρακτικά, αλλά ως νοοτροπία, οπτική και τρόπο ζωής. Η αποταμίευση είναι δύναμη που προσφέρει ασφάλεια, σιγουριά, ελευθερία και ανοίγει δυνατότητες, επιλογές και προοπτικές. Και το κυριότερο: η αποταμίευση καλλιεργεί πειθαρχία και υπευθυνότητα, γιατί σας μαθαίνει να ξεχωρίζετε το «χρειάζομαι» από το «απλώς επιθυμώ». 

Πώς μπορείτε, αν είστε γονείς, να εμπνεύσετε στα παιδιά σας, είτε μικρά, είτε στην εφηβεία, την αξία και τη διαδικασία της αποταμίευσης.

Στην εποχή μας, το κινητό είναι μια συσκευή αναπόσπαστη από την ύπαρξή μας, γιατί μέσα από αυτό και την σύνδεσή μας στο ίντερνετ κάνουμε τα πάντα:  επικοινωνούμε, κοινωνκοποιούμαστε, ενημερωνόμαστε, εργαζόμαστε, προωθούμε τη δουλειά μας, πουλάμε και αγοράζουμε προϊόντα και υπηρεσίες.  Κάνουμε επαγγελματικές συναντήσεις, παρακολουθούμε εκπαιδεύσεις και σεμινάρια, ουσιαστικά κάνουμε τα πάντα.  Όμως, υπάρχουν και περιπτώσεις που η χρήση του κινητού γίνεται επικίνδυνη, όπως:

Όταν φτάνει κάποιος να οδηγεί, και παράλληλα έχει στα πόδια του το κινητό και προσπαθεί να διαβάσει και να απαντήσει σε μηνύματα ή να τσεκάρει τα σόσιαλ τουΌταν βρίσκεται σε μια παρέα έξω για φαγητό ή για ποτό, και ενώ είναι με φίλους, αντί να κουβεντιάζει και να είναι παρών στην παρέα, συνεχώς ασχολείται με το κινητό τουΌταν παθαίνει έως και πανικό αν απομακρυνθεί από το κινητό έστω για λίγα λεπτά ή όταν δεν το βλέπει στο άμεσο οπτικό του πεδίο.

Αν προβληματίζεστε και εσείς από την συνεχή χρήση του κινητού, σας προτείνω:

Προσδιορίστε ποια είναι η σημερινή σας σχέση με το κινητό. Αν είναι το πρώτο πράγμα που αγγίζετε το πρωί και το τελευταίο πριν κοιμηθείτε, δεν έχετε εσείς τον έλεγχο της ζωής σας, αλλά εκείνο. Ο φόβος μη χάσετε ένα μήνυμα, μια ειδοποίηση, μια είδηση ή την τελευταία ανάρτηση των άλλων στα σόσιαλ σάς έχει γίνει κάτι σαν δικτατορία.Δοκιμάστε μικρές στιγμές αποσύνδεσης. αφήστε το κινητό σε άλλο δωμάτιο για μισή ώρα.  Απομακρύντε το όταν παρακολουθείτε ένα έργο, όταν είστε με φίλους. Πολύ σύντομα θα διαπιστώσετε ότι δεν συνέβη τίποτα δραματικό, ούτε χάσατε κάτι σημαντικό κι επείγον.Ορίστε «ώρα κλεισίματος» του κινητού. Βάλτε κάποια συγκεκριμένη ώρα κάθε βράδυ που θα το κλείνετε τελείως και θα ξεκουράζεστε πριν πάτε για ύπνο.  Θα δώσετε έτσι στον εαυτό σας το δικαίωμα να ηρεμήσει και θα έχετε πολύ πιο ξεκούραστο και ήρεμο ύπνοΑντικαταστήστε την ενασχόληση με το κινητό με κάτι άλλο. Η αλήθεια είναι πως το σκρόλλινγκ είναι μια διαδικασία που ανεβάζει την ντοπαμίνη και δίνει την αίσθηση της στιγμιαίας ανταμοιβής και ευχαρίστησης. Όμως, υπάρχουν ασχολίες εξ ίσου ευχάριστες : Διαβάστε, περπατήστε, μιλήστε με έναν φίλο, ασχοληθείτε με ένα χόμπυ, μαγειρέψτε…Απενεργοποιείστε όλες τις ειδοποιήσεις από το κινητό σας. Είναι κάτι που σας κρατάει σε μόνιμη εγρήγορση και αυξάνει το στρες γιατί δεν σας αφήνουν σε ησυχία.  Πηγαίνετε στις ρυθμίσεις και απενεργοποιείστε όλες τις ειδοποιήσεις από όλες τις εφαρμογές σας.  Και για να μάθετε τα νέα σας, μπείτε εσείς στον χρόνο που θα επιλέξετε.Συνειδητοποιείστε πως η πραγματική ζωή είναι οι στιγμές που ζείτε, όχι οι εικόνες που προβάλετε, ούτε αυτές που προβάλουν οι φίλοι σας για να κάνουν επίδειξη, ή επιτήδειοι επαγγελματίες που προσπαθούν να σας πουλήσουν την πραμάτεια τους.  Το κινητό είναι εργαλείο στην υπηρεσία σας, όχι ο τρόπος ύπαρξής σας. Τολμήσετε να αποσυνδεθείτε όσο μπορείτε, ώστε να νιώσετε την ουσιαστική χαρά της ζωής.

Έχετε ακούσει ποτέ τους άντρες να λένε «δεν καταλαβαίνω τις γυναίκες»,αλλά και τις γυναίκες να παραπονιούνται ότι οι άντρες δεν μπορούν να τις καταλάβουν;  Σύμφωνα με τις επιστήμες τηςβιολογίας, της ψυχολογίας και της ιατρικής, ενώ και τα δύο φύλα ανήκουν στο ανθρώπινο είδος, υπάρχουν ουσιαστικές διαφορές μεταξύ του αντρικού και του γυναικείου εγκεφάλου, διαφορές που επηρεάζουν την λειτουργία των αισθήσεων μεταξύ ανδρών και γυναικών, και διαμορφώνουν την ανδρική και την θηλυκή ενέργεια, ψυχοσύνθεση, τρόπο σκέψης και έκφρασης. Γι’ αυτό σ’ αυτή την εκπομπή θα περιγράψω κάποιες από αυτές τις διαφορές, που πιστεύω θα σας βοηθήσουν να καταλάβετε καλύτερα τον σύντροφό σαςκαι να αναπτύξετε ενσυναίσθηση, και να βελτιώσετε την μεταξύ σας επικοινωνία.

#1. Από την εποχή των σπηλαίων, ο άντρας κυνηγός είχεαυξημένη σηραγγώδη όραση,  για να πετύχει το θήραμά του, ενώ η γυναίκα μέσα στην σπηλιά, είχε καλή περιφερικήόραση, βλέποντας τα πάντα σε κοντινές αποστάσεις, ακόμα και με το πλάι των ματιών της.  Γι’ αυτό, αν ο άντρας σαςείναι στο ανοιχτό ψυγείο και δεν βλέπει το βούτυρο που είναι μπροστά του, μην τον παρεξηγήσετε, ούτε να τον κοροϊδέψετε!

#2. Διαφορές στην ακοή και την όσφρηση:  η γυναίκα έχει πιο ευαίσθητη ακοή, στον παραμικρό ήχο, αλλά δεν διακρίνει την προέλευση ενός ήχου!  Επίσης, η γυναίκα έχει πιο οξεία  όσφρηση,  γιατί το θηλυκό θέλει να ξεχωρίσει μέσω της όσφρησης ποιο αρσενικό θα είναι το κατάλληλο ταίρι του για τεκνοποίηση!

#3. Οι γυναίκες έχουν την ικανότητα να κάνουν πολλά πράγματα ταυτόχρονα, ενώ ο άντρας εστιάζεται μόνο σε ένα πράγμα τη φορά. Αν βλέπει τηλεόραση και εσείς πάτε να του μιλήσετε και δεν σας απαντήσει, δεν σημαίνει ότι αδιαφορεί:  απλά δεν σας ακούει γιατί όλες οι μονάδες προσοχής του είναι στην τηλεόραση!

#4. Ο γυναικείος εγκέφαλος έχει δύο κέντρα λόγου, ενώ ο αντρικός έχει μόνο ένα:  οι γυναίκες πρέπει να ξοδέψουν 25.000 λέξεις μέσα σε μια μέρα, ενώ οι άντρες μόνο 5.000!  Φανταστείτε λοιπόν έναν άντρα που γυρίζει το βράδυ από τη δουλειά του, έχει ξοδέψει τις 5.000 λέξεις της ημέραςτου, και η γυναίκα του τον περιμένει να κουβεντιάσουν και να της πουν τα νέα της ημέρας.  Αρχίζει λοιπόν εκείνη να μιλάειλέγοντας πολλά και διάφορα, κι εκείνος να απαντάει μονολεκτικά μ’ ένα «ναι» ή μ’ ένα «όχι».   Εδώ κορίτσια σας προτείνω να μην παρεξηγηθείτε:  δεν είναι ότι δεν ενδιαφέρεται για σας ή δεν θέλει να κουβεντιάσει μαζί σας, είναι επειδή έχει τελειώσει με τις λέξεις της ημέρας και δεν έχει άλλες!  

Γνωρίζοντας  τις διαφορές μεταξύ του αντρικού και του γυναικείου εγκεφάλου, μπορούμε να γίνουμε λίγο πιο ενσυναισθητικοί με το ταίρι μας,  να αποφύγουμε πολλές παρεξηγήσεις, και να έχουμε πιο ομαλή επικοινωνία μαζί του.

Αυθορμητισμός, παρορμητισμός, αυθεντικότητα: Πώς να τα ξεχωρίσετε 

Στις ανθρώπινες συμπεριφορές, επικοινωνία και σχέσεις, υπάρχουν τρεις έννοιες που συχνά συγχέονται: ο αυθορμητισμός, ο παρορμητισμός και η αυθεντικότητα. Είναι έννοιες που μπορεί να μοιάζουν, αλλά στην πράξη εκδηλώνονται με διαφορετικό τρόπο, σημαίνουν διαφορετικά πράγματα, και έχουν πολύ διαφορετικά αποτελέσματα στις σχέσεις σας. 

Ο αυθορμητισμός είναι η αμεσότητα, η φυσικότητα, χωρίς καμία επιτήδευση.  Είναι εκείνη η στιγμή που είμαστε εντελώς ο εαυτός μας, που γελάμε δυνατά σε μια παρέα, που χορεύουμε όταν ακούσουμε το αγαπημένο μας τραγούδι, που λέμε «σ’ αγαπώ» χωρίς να το έχουμε σκεφτεί δεύτερη φορά.  Δεν είναι βιασύνη: είναι η ίδια η ζωή που εκφράζεται χωρίς φίλτρα. Και βέβαια, ο αυθορμητισμός κάνει τις σχέσεις πιο ζωντανές και αληθινές, κι εμάς αληθινούς, χωρίς καμία ανάγκη να μπαίνουμε σε ρόλους για να δείξουμε κάτι άλλο από αυτό που είμαστε.

Για να εκδηλώσετε τον αυθορμητισμό σας:

Ο Παρορμητισμόςείναι κάτι εντελώς διαφορετικό. Είναι το να αντιδράτε έντονα χωρίς να σκεφτείτε τις συνέπειες, να κάνετε δηλώσεις, να παίρνετε αποφάσεις που αργότερα θα μετανιώσετε. Να πείτε μια βαριά κουβέντα πάνω στον θυμό σας ή να κάνετε μια μεγάλη αγορά χωρίς σκέψη. Ο παρορμητισμός  θεριεύει όταν τα έντονα συναισθήματα παίρνουν τον έλεγχο πριν τη λογική, και μπορείτε να τον διαχειριστείτε:

Αυθεντικότητα σημαίνει να ζούμε σε συμφωνία με τις αξίες και τα «πιστεύω» μας. Σημαίνει αυτό που σκέφτομαι, πιστεύω,λέω και κάνω να είναι σε ευθυγράμμιση.Ο αυθεντικός άνθρωπος θα πει «διαφωνώ» ή «δεν ταιριάζει σε μένα αυτό», ακόμη κι αν δεν είναι το πιο βολικό.  Η αυθεντικότητα προϋποθέτει αυτογνωσία και θάρρος, αλλά χτίζει ουσιαστικές σχέσεις εμπιστοσύνης, γιατί οι γύρω μαςξέρουν με ποιον έχουν να κάνουν.

Για να είστε και να παραμένετε αυθεντικοί: 

Από αρχαίων χρόνων οι γυναίκες, αλλά σήμερα πια και οι άντρες, είχαν και έχουν βασικό ζητούμενο μια νεανική εμφάνιση ακόμα κι όταν τα χρόνια περνάνε, και σήμερα θα μοιραστώ επτά τρόπους που μπορείτε να υιοθετήσετε ώστε να νιώθετε και να φαίνεστε πάντα νέοι!      

1. Αγαπήστε και υιοθετήστε καθημερινά την κίνηση : Η κίνηση είναι ζωή! Όταν κινείστε, δεν γυμνάζονται μόνο οι μύες, αλλά και ο εγκέφαλός σας, τονώνετε το κυκλοφορικό, αναπνέετε βαθύτερα και εκκρίνετε τις «ορμόνες της χαράς». επιλέξτε κάτι που σας αρέσει, ώστε να απολαμβάνετε την κίνηση και να την κάνετε με χαρά, και φροντίστε να κινείστε με κάθε ευκαιρία μέσα στη μέρα. Η ευλυγισία και η κινητικότητα δίνουν νεανικό τόνο!

2. Φροντίστε το δέρμα σας με απλότητα και συνέπεια: Η επιδερμίδα είναι ο καθρέφτης της υγείας: φροντίστε να την καθαρίζετε απαλά, ενυδατώστε την καθημερινά, προστατέψτε την από τον ήλιο. Επίσης, κοιμηθείτε καλά, γιατί ο ύπνος είναι η φυσική «αναπλήρωση της νεότητας». Και ασφαλώς θα χρησιμοποιήσετε και τα καλλυντικά σας, όμως μην περιμένετε να κάνουν θαύματα αν δεν αγαπήσετε εσείς το δέρμα σας από μέσα προς τα έξω.

3. Τρέφεστε με αγάπη για το σώμα και τη ζωή σας! Τα τρόφιμα που βάζετε στο πιάτο σας είναι το καύσιμο σας. Περιορίστε τα επεξεργασμένα τη ζάχαρη, ενισχύστε τα φρέσκα λαχανικά, τα φρούτα, τα καλά λιπαρά και την επαρκή ενυδάτωση. Η σωστή διατροφή κρατάει το μυαλό σε εγρήγορση, το σώμα ελαφρύ και την ψυχολογία σε θετικό πρόσημο!

4. Καλλιεργήστε σχέσεις που σας δίνουν χαρά και όχι ρυτίδες : Οι θετικές, ισότιμες σχέσεις αμοιβαίας αγάπης, εμπιστοσύνης και σεβασμού σας κρατούν νέους.  Κρατήστε στη ζωή σας ανθρώπους που σας εμπνέουν, σας ενθαρρύνουν να εξελίσσεστε, και δεν σας στραγγίζουν ενεργειακά. Το γέλιο μαζί με φίλους είναι καλύτερο από οποιοδήποτε botox!

5. Μείνετε αιώνιοι μαθητές: κάπου έχει γραφτεί πως όταν σταματήσει ο άνθρωπος να μαθαίνει, είναι σαν να σταματάει να ζει. Γι’ αυτό φροντίστε να μαθαίνετε συνεχώς κάτι καινούριο. Διαβάστε, γράψτε, ξεκινήστε μια τέχνη, ή μια ξένη γλώσσας, παίξτε παιχνίδια στρατηγικής. Ο εγκέφαλος χρειάζεται προκλήσεις για να διατηρείται νέος και ζωντανός. Κι’ όταν σκέφτεστε δημιουργικά, τόσο παραμένετε δραστήριοι, ενεργητικοί και βέβαια νέοι!

6. Δώστε νόημα στις μέρες σας και στη ζωή σας : Οι άνθρωποι που ζουν έχοντας ένα σκοπό, μικρό ή μεγάλο, δεν έχει σημασία, και ξυπνούν το πρωί με ένα κίνητρο, με έναν λόγο να προσφέρουν, ακτινοβολούν νεότητα. Δεν είναι το «πόσα» κάνετε, αλλά το «γιατί» τα κάνετε. Καλλιεργήστε πάθος για κάτι που σας συναρπάζει από το να στηρίξετε ένα δικό σας άνθρωπο, μέχρι το να απασχοληθείτε με ένα χόμπυ ή και με τον εθελοντισμό.

7. Κοιτάξτε τον καθρέφτη με καλοσύνη και αποδοχή: Κάθε ρυτίδα ή σημάδι του χρόνου αφηγείται μια ιστορία, μια εμπειρία που σας έχει φέρει μέχρι εδώ. Γι’ αυτό μην στέκεστε με αρνητικό βλέμμα στην εξωτερική αλλαγή – ούτε να προσπαθείτε στα πενήντα σας να έχετε την εμφάνιση που είχατε στα είκοσι γιατί αυτό είναι ουτοπικό και άδικο.  Εστιάστε με αγάπη στη δύναμη που προέρχεται από το μέσα σας, και βελτιώστε τον τρόπο που μιλάτε στον εαυτό σας για τον εαυτό σας. Ο άνθρωπος που αγαπά τον εαυτό του, λάμπει από νεότητα — γιατί δεν τον εξαντλεί με ενοχές και αυτοκριτική!

Σας έχει συμβεί ποτέ να λέτε ότι θέλετε να κάνετε κάτι και συνεχώς να το αναβάλλετε; Συχνά έρχονται κοντά μου οι άνθρωποι που υποστηρίζω με αυτό το πρόβλημα να αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα εμπόδια που αντιμετωπίζουν, γνωστό και ως «αναβλητικότητα». Σήμερα θα εξηγήσω τι ακριβώς είναι η αναβλητικότητα, από πού πηγάζει, και θα σας προτείνω και δύο έξυπνους τρόπους για να την ξεπεράσετε.

Αρχικά ας αναγνωρίσουμε ότι η αναβλητικότητα είναι μια εσωτερική «δύναμη» που ονομάζεται αντίσταση, κάθε φορά που χρειάζεται να κάνουμε κάτι που μας φαίνεται δύσκολο. Ουσιαστικά, είναι ο αντενεργός μας εαυτός, εκείνο το κομμάτι μας που θέλει να μας κρατήσει πίσω, στα γνώριμα και οικεία, και να αποφύγουμε εκείνο που μας δυσκολεύει. Πρόκειται για την φυσική ροπή του ανθρώπου να κυνηγά την άμεση ικανοποίηση, την αποφυγή του πόνου στο εδώ και τώρα, ενώ μειώνει την αξία της μελλοντικής ικανοποίησης.

Όμως, για κάθε τι καινούργιο που θέλουμε να πετύχουμε, όπως το να μάθουμε μια ξένη γλώσσα, ένα άθλημα, ένα μουσικό όργανο, να μπούμε σ’ ένα πρόγραμμα διατροφής και σωματικής εξάσκησης, ή να ολοκληρώσουμε μια εργασία για την δουλειά μας ή τις σπουδές μας, θα χρειαστεί να κοπιάσουμε, και αυτόν ακριβώς τον κόπο, προσπαθεί η εσωτερική μας αντίσταση να αποφύγει. Από την άλλη μεριά όμως, ξέρουμε ότι αυτή την διαδικασία που αναβάλουμε, πάλι μπροστά μας θα την βρούμε στο άμεσο μέλλον, ενώ αν καταπιαστούμε και την ολοκληρώσουμε, θα νιώσουμε μεγάλη ικανοποίηση! Ουσιαστικά δηλαδή, είναι σαν να έχουμε συνεχώς μια εσωτερική ζυγαριά που λέει ζ

Για να μπορέσουμε να ξεπεράσουμε την αναβλητικότητα, χρειάζεται να αναπτύξουμε δύο ικανότητες: η πρώτη είναι η ικανότητα της αυτοπαρατήρησης. Παρατηρούμε τον εαυτό μας και όταν δούμε ότι φτάνουμε σ’ αυτό το δίλημμα και η ζυγαριά γέρνει προς την μεριά της άμεσης ευχαρίστησης, χρειάζεται να υπενθυμίσουμε στον εαυτό μας την χαρά της πιο μακροπρόθεσμης ευχαρίστησης, και μπροστά σε μια σοκολάτα, να την αποφύγουμε και να σκεφτούμε το ωραίο, λεπτό σώμα που θα έχουμε μετά από λίγο καιρό! Η δεύτερη ικανότητα που χρειάζεται να καλλιεργήσουμε είναι εκείνη της αυτό-υπενθύμισης. Αφού παρατηρήσω τον εαυτό μου να είναι στο γνωστό δίλημμα, κάνω την εσωτερική ερώτηση στον εαυτό μου λέγοντας: «Τι θέλεις τελικά; Θέλεις να απελευθερώσεις τα περιττά κιλά και να έχεις ένα λεπτό γραμμωμένο σώμα, ή να καταβροχθίσεις τη σοκολάτα που βρέθηκε μπροστά σου;»Είναι σίγουρο, πως αν δώσουμε έστω και 5 δευτερόλεπτα στον εαυτό μας για να αποφύγει να μπει στον «αυτόματο πιλότο», θα μπορέσουμε να ξεπεράσουμε την ροπή της αναβλητικότητας.

Υπάρχει ένα ρητό που λέει ότι «η προσδοκία είναι η μητέρα της μνησικακίας». Την πρώτη φορά που το άκουσα, κοντοστάθηκα να το σκεφτώ περισσότερο.  Και κατέληξα ότι είναι σοφό, γιατί πραγματικά, συχνά δημιουργούμε κάποιες προσδοκίες από τους άλλους, κι όταν αυτές δεν έρθουν απογοητευόμαστε, νιώθουμε αδικημένοι και κάπως έτσι χαλάνε οι σχέσεις μας. Όμως, για σκεφτείτε, ποιος είναι εκείνος που δημιουργεί τις προσδοκίες;  Μα φυσικά, εμείς οι ίδιοι!  Γι’ αυτό, αν τώρα βρίσκεστε εσείς ή κάποιος δικός σας άνθρωπος σε μια κατάσταση απογοήτευσης από μια σχέση είτε με τον σύντροφο, είτε με τα παιδιά, είτε με κάποιους φίλους, κάντε πρώτα μερικές ερωτήσεις στον εαυτό σας, για να βρείτε τις ρίζες των προσδοκιών σας:

Και ειδικά για κάποια κορίτσια: Μήπως αμέσως μετά το πρώτο ραντεβού μ’ ένα αγόρι που σας αρέσει,  έχετε φτάσει κιόλας στην εκκλησία;

Αν απαντάτε ναι σε τέτοια ερωτήματα,  χρειάζεται να συνειδητοποιήσετε πως οι προσδοκίες σας από τους άλλους είναι υπερβολικές κάποιες φορές, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι κάτι δεν πάει καλά με σας.  Και κάποιοι τρόποι για να τις περιορίσετε είναι:

Κατανοείστε και αποδεχτείτε ότι ο κάθε άνθρωπος δεν ενεργεί όπως θα θέλατε, και δεν έχει τις ίδιες συναισθηματικές και ηθικές αξίες που μπορεί να έχετε εσείς.Δεν μπορείτε να βασίζετε την ευτυχία σας πάνω σε άλλους ανθρώπους, γιατί αυτό πάντα θα σας πληγώνει.  Μόνο εσείς  μπορείτε να προσέξετε τον εαυτό σας, και κανένας άλλος δεν θα αντικαταστήσει την αγάπη που εσείς δεν του δίνετε.Συμφιλιωθείτε με το ότι στη ζωή δεν θα παίρνετε πίσω πάντα ότι δίνετε.  Αν θέλετε να δώσετε, δώστε επειδή το νιώθετε, χωρίς να περιμένετε να πάρετε κάτι πίσω, αλλιώς μην δώσετε, ειδικά αν δεν σας το έχουν ζητήσει!Αποφεύγετε να εξιδανικεύετε ανθρώπους ή καταστάσεις γιατί έτσι δημιουργείτε προσδοκίες τελειότητας, ειδικά στις ερωτικές σχέσεις, και αυτή η ψευδαίσθηση που διαλύεται με τον καιρό, οδηγεί σε μεγάλες απογοητεύσεις.Εστιαστείτε προσεκτικά στους ανθρώπους που σχετίζεστε, στα λόγια, και κυρίως στην συμπεριφορά τους,  χωρίς να δημιουργείτε νοερά σενάρια και παρερμηνείες.

Όπως έχετε καταλάβει είμαι ένας άνθρωπος που του αρέσει να ψάχνει, να διαβάζει, να μαθαίνει, να εξελίσσεται… Μέσα σ’ αυτή την όμορφη αναζήτηση, βρήκα ένα μεγάλο δάσκαλο της εποχής μας, τον Ντίπακ Τσόπρα, και άκουσα ένα συγκεκριμένο διαλογισμό του που λέγεται «the secret of attraction». Ως γυναίκα που θέλω πολύ να είμαι γοητευτική, άκουσα τον διαλογισμό και πραγματικά τον απόλαυσα! Από τότε, αυτό το «μυστικό της γοητείας» έμεινε στο μυαλό μου, και έρχομαι να το μοιραστώ σήμερα μαζί σας ακριβώς όπως το εκφράζει ο δάσκαλος: «Το μυστικό της γοητείας είναι να είσαι απλά ο εαυτός σου!». Εκπέμποντας ατόφια, ανεπιτήδευτη την αλήθεια μας, αυτό που είμαστε πραγματικά, αποκτάμε εκείνη την γοητεία και ελκυστικότητα που καμία εξωτερική, επεμβατική «θεραπεία» δεν μπορεί να μας χαρίσει. Βέβαια, δεν εννοώ να σταματήσουμε να κάνουμε κούρες ομορφιάς και να βάζουμε καλλυντικά, γιατί σαφώς έχουν τα αποτελέσματά τους! Αυτό που προτείνω είναι να συνειδητοποιήσετε πως αυτό το «μεγάλο μυστικό της γοητείας» βρίσκεται μέσα μας και δεν είναι άλλο από την αυθεντικότητα. Αυθεντικότητα σημαίνει πως αυτό που σκέφτομαι, αυτό που νιώθω, αυτό που λέω και αυτό που κάνω είναι σε ευθυγράμμιση: όταν συμβαίνει αυτό είμαι σε ροή, λειτουργώ και φέρομαι χωρίς εμπόδια, χωρίς να μπαίνω σε ρόλους για να δείξω κάτι άλλο από αυτό που είμαι, γιατί πολύ απλά, νιώθω άνετα με αυτό που είμαι! 

Αυτό που μας εμποδίζει από να «είμαστε ο εαυτός μας» συνήθως εστιάζεται σε δύο πεποιθήσεις: α) ότι αυτό που είμαστε δεν είναι αρκετά καλό οπότε χρειάζεται να το «βελτιώσουμε» για να δείξουμε κάτι καλύτερο «προς τα έξω» και β) ότι αυτό που θέλουν οι) άλλοι για να μας αγαπούν είναι κάτι άλλο από αυτό που είμαστε, οπότε πρέπει και πάλι να «τροποποιηθούμε», για να πάρουμε την αγάπη τους. Όμως, και οι δύο αυτές πεποιθήσεις είναι δικά μας «κατασκευάσματα» και τις περισσότερες φορές, οι άλλοι δεν μας τα έχουν καν ζητήσει! Και το κυριότερο; Στην πορεία καταλαβαίνουν ότι μπαίνουμε σε ρόλο και τελικά απομακρύνονται! Αν λοιπόν θέλετε να αποκτήσετε και εσείς το Νο.1 «μυστικό της γοητείας» ξεκινήστε να γίνεστε όλο και πιο αυθεντικοί/ές, με δύο κινήσεις που θα σας προτείνω:

Βρείτε από ποιον άνθρωπο και με ποιους τρόπους προσπαθούσατε να πάρετε το «σ’ αγαπώ» και το «μπράβο» όταν ήσασταν παιδάκι; Δώστε την απάντηση και θα διαπιστώσετε ότι και στην μετέπειτα ενήλικη ζωή σας, ακόμα και στο σήμερα, χάνετε την αυθεντικότητά σας όταν προσπαθείτε με αντίστοιχους τρόπους να πάρετε από τους άλλους την αγάπη ή/και την επιβεβαίωση. Και βέβαια, επειδή αυτό είναι μάταιο, αλλάξτε το!Συμφιλιωθείτε με αυτό που είστε, με την αξία σας, με αγάπη και σεβασμό και αποκτήστε μια καλή γνώμη για τον εαυτό σας. Ο κάθε άνθρωπος είναι μια μοναδικότητα, έτσι κι εσείς, και αυτό που θα συγχωρούσατε στους άλλους ανθρώπους, αξίζει να το συγχωρήσετε στον εαυτό σας και να τον αποδεχτείτε, όπως είναι. Πείτε του μια καλή κουβέντα για τα καλά που έχει, και «μαγικά», θα αρχίστε να εκπέμπετε ακαταμάχητη γοητεία και να απολαμβάνετε σε αφθονία την αγάπη και τον θαυμασμό των γύρω σας.

Αλήθεια, όταν ακούτε την λέξη «κριτική» πώς αισθάνεστε; Είμαι σίγουρη ότι οι περισσότεροι αισθάνεστε δυσάρεστα! Θα συμφωνήσω, γιατί ούτε εμένα μου αρέσει η έννοια της κριτικής, και θα διαχωρίσω τρεις έννοιες που προκύπτουν από την ίδια την λέξη:

Έχοντας ξεχωρίσει αυτές τις έννοιες, θα δώσω πολύ σύντομα κάποια tips που σας βοηθούν να διαχειρίζεστε την κριτική των άλλων όταν τη δέχεστε.

Τη ζητήσατε ή όχι; Είναι πολύ διαφορετικό να έχετε ζητήσει εσείς την γνώμη κάποιου άλλου από το να έρχεται με δική του/της πρωτοβουλία, χωρίς να την έχετε ζητήσει.Ποιος είναι αυτός που την δίνει; Αναρωτηθείτε: είναι ένας άνθρωπος που σέβεστε και εμπιστεύεστε; Έχει αποδεδειγμένη εμπειρία πάνω στο θέμα για το οποίο σας δίνει την άποψή του;Είναι αρνητική; Ακούστε την, ζυγίστε και «φιλτράρετε». Πολλές φορές η αρνητική γνώμη — ειδικά αν μας «τσιγκλίζει» είναι χρήσιμη γιατί επιβεβαιώνει κάποια δική μας, αντίστοιχη, εσωτερική άποψη.Είναι θετική; Αναρωτηθείτε κατά πόσο σας ακούγεται ειλικρινής, υποστηρικτική, ενθαρρυντική και χρήσιμηΔιαχωρίστε τη από τον εαυτό σας. Η γνώμη ενός άλλου είναι αυτό ακριβώς: η γνώμη του άλλου, μέσα από τα δικά του φίλτρα, οπτική και βιώματα, και δεν έχετε κανένα λόγο να την πάρετε προσωπικά!Μετατρέψτε τη σε πολύτιμο μάθημα. Το πιο σημαντικό που μπορείτε να κάνετε με την γνώμη των άλλων, είναι, αφού την «περάσετε» από τις πιο πάνω ερωτήσεις, να την μετατρέψετε σε πολύτιμο για σας μάθημα, αξιοποιώντας αυτό που έχει να σας δώσει. Και τότε, θα έχετε μεταμορφώσει την «στείρα κριτική» σε «πολύτιμη ανατροφοδότηση», κερδίζοντας εσείς μέσα από αυτή τη διαδικασία.

Σήμερα θα μιλήσουμε για τη ΔΕΠΥ (Διαταραχή ελλειμματικής προσοχής και υπερκινητικότητας), που εκτός από διάσπαση προσοχής και αδυναμία συγκέντρωσης, εκδηλώνεται και με κάποια κρυφά συμπτώματα, που είτε στα παιδιά, αλλά ιδιαίτερα σε ενήλικες εμφανίζονται και συχνά μπερδεύονται από τις επιρροές του χαρακτήρα και της προσωπικότητας, κι έτσι δυσκολεύεστε να τα προσδιορίσετε. 

Χρόνια Αναβλητικότητα: μια κατάσταση, που δεν προέρχεται από τεμπελιά στον χαρακτήρα, αλλά από δυσκολία στην εκκίνηση, ακόμη και για πράγματα που θέλει πολύ κανείς να κάνει. Συχνά μια τέτοια στάση μπορεί να παρερμηνευτεί ως έλλειψη κινήτρου ή ευθύνης, όμως πίσω της υπάρχει πιθανά υπερφόρτωση του μυαλού ή φόβος αποτυχίας.Υπερευαισθησία στην Απόρριψη: με την παραμικρή αφορμή ακόμα και της πιο ήπιας αντίθετης άποψης, ούτε καν κριτικής, αυτό το κρυφό σύμπτωμα της ΔΕΠΥ εκδηλώνεται με έντονες συναισθηματικές αντιδράσεις, και μπορεί να επηρεάσει σχέσεις, αυτοεκτίμηση και επαγγελματικές συνεργασίες. Είναι βαθιά ψυχοφθόρο και παραγνωρισμένο σύμπτωμα.Συνεχής Εσωτερική Ανησυχία / "Θόρυβος" στο Μυαλό:αυτό το κρυφό σύμπτωμα εκδηλώνεται με ένα ασταμάτητο τρεχαλητό του μυαλού σε σκέψεις, ιδέες, λίστες με καθήκοντα, φόβους, ανησυχίες, σενάρια και τεράστια δυσκολία στην χαλάρωση. Μια κατάσταση κυριολεκτικά εξουθενωτική, που μοιάζει με ασταμάτητο εσωτερικό χάος.Αίσθηση Χαοτικής/Ασταθούς Ταυτότητας:Οι άνθρωποι με ΔΕΠΥ συχνά δυσκολεύονται να κατανοήσουν τον εαυτό τους και τα θέλω τους, πράγμα που τους εμποδίζει να ακολουθήσουν μια σταθερή πορεία. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα ένα έντονο αίσθημα ανεπάρκειας που μειώνει τη συνέπεια σε στόχους και καλλιέργεια καλών σχέσεων.Υπερ-εστίαση σε μόνο ένα πράγμα:στην υπερπροσπάθεια, ένα ακόμα κρυφό σύμπτωμα της ΔΕΠΥ είναι η πιθανότητα τα άτομα να "κολλήσουν" με πάθος σε κάτι για ώρες, αγνοώντας ανάγκες και περιβάλλον. Αν και στην αρχή μοιάζει παραγωγικό, δεν είναι πάντα, γιατί μπορεί να οδηγήσει σε εξάντληση ή παραμέληση άλλων υποχρεώσεων.Συνεχής Ενοχή & Αυτοκριτική:οι άνθρωποι με ΔΕΠΥ βιώνουν συχνά το αίσθημα ότι «δεν είναι αρκετοί», ότι «κάτι δεν κάνουν καλά» — ακόμα κι όταν τα καταφέρνουν. Και ένα τέτοιο μοτίβο με τάση εσωτερίκευσης χρόνιων αποτυχιών και αρνητικής ανατροφοδότησης οδηγεί σε ψυχική φθορά.

Αν αυτά τα συμπτώματα εμμένουν στον χρόνο, εντείνονται με την ηλικία, επηρεάζουν τη λειτουργικότητα και εκδηλώνονται σε όλα τα περιβάλλοντα, τότε θα χρειαστεί να απευθυνθείτε σε κάποιον ειδικό, ώστε να υιοθετήσετε την κατάλληλη συμπεριφορά απέναντι στο άτομο που υποφέρει. Είναι σημαντικό να εκπαιδευτείτε και εσείς, ώστε να συνεργαστείτε στην αντιμετώπιση και την θεραπεία του, αποφεύγοντας χαρακτηρισμούς απόρριψης, επιβραβεύοντας την προσπάθεια, και παραμένοντας δίπλα στο άτομο και όχι απέναντί του. Θυμηθείτε πως η ΔΕΠΥ είναι μια διαταραχή που μπορεί να θεραπευτεί.

Τα χρώματα δεν είναι απλώς διακοσμητικά: το κάθε χρώμα προκαλεί συγκεκριμένα συναισθήματα,  δημιουργεί εικόνα και εντύπωση στους γύρω σας, και επηρεάζει την διάθεση και τις σχέσεις σας.  Ας δούμε πως λειτουργεί και τι συμβολίζει κάθε χρώμα: 

#1. Το Κόκκινο συμβολίζει Δύναμη,  Πάθος, Ένταση.  Η ενέργειά του είναι έντονη, ζωντανή, φλογερή, κινητοποιεί, "ξυπνά", δίνει θάρρος, ζωντάνια και δυναμισμό.  Το κόκκινο είναι το χρώμα του πρώτου ενεργειακού κέντρου, του chakra της ρίζας, και συνδέεται με την ασφάλεια, την σιγουριά.  Φορέστε κόκκινο όταν θέλετε να νιώσετε δυνατοί, και προσθέσετε κάτι κόκκινο στο χώρο σας όταν νιώθετε αδύναμοι, άκεφοι ή απομονωμένοι. 

#2. Το Πορτοκαλί συμβολίζει  δημιουργικότητα, απόλαυση, στενές σχέσεις.  Η ενέργειά του είναι ζεστή, κοινωνική, χαρούμενη, παιχνιδιάρικη, και φέρνει συναίσθημα ανεμελιάς. Είναι το χρώμα του δεύτερου τσάκρα, που αφορά στις σχέσεις και την αίσθηση. Βάλτε πορτοκαλί για να αναζωογονηθείτε δημιουργικά, να ξεμπλοκάρετε αδράνεια, εσωστρέφεια  να εκφράσετε ζεστά συναισθήματα σύνδεσης για να φτιάξτε ατμόσφαιρα χαράς και κεφιού.

#3. Το κίτρινο σχετίζεται με την αυτοπεποίθηση και την δράση.  Είναι το χρώμα του τρίτου chakra, το ηλιακό πλέγμα που αφορά την προσωπική δύναμη και αξία. Η ενέργειά του είναι αποφασιστική, φιλόδοξη και οδηγεί σε διαύγεια του νου.  Είναι το ιδανικό χρώμα όταν μελετάτε για να δώσετε εξετάσεις, και όταν χρειάζεστε πνευματική συγκέντρωση.  Γι’ αυτό φορέστε κάτι κίτρινο όταν νιώθετε αναποφάσιστοι, αποπροσανατολισμένοι, ή αναβλητικοί.

#4. Το πράσινο συμβολίζει την ισορροπία, την φροντίδα, και την φύση. Η ενέργειά του είναι θεραπευτική, αναζωογονητική, και τα συναισθήματα που δημιουργεί είναι γαλήνη, κατανόηση, ενσυναίσθηση.  Το πράσινο είναι το chakra της καρδιάς, και αφορά την αγάπη, την σύνδεση, την αποδοχή.  Φορέστε πράσινο και βγείτε στη φύση όταν χρειάζεστε συναισθηματική ισορροπία, & βάλτε πράσινες πινελιές στον χώρο για ηρεμία και αναπνοή.

#5. Το μπλε είναι το χρώμα της ηρεμίας, της γαλήνης, της επικοινωνίας. Η ενέργειά του είναι δροσερή, καθαρή, φωτεινή, και ενθαρρύνει την επικοινωνία.  Μπλε είναι το τσάκρα του λαιμού, και σχετίζεται με την έκφραση, την αυθεντικότητα, την αλήθεια.  Φορέστε μπλε όταν κάνετε σημαντικές συζητήσεις, & βάλτε μπλε στα υπνοδωμάτια για ηρεμία στον χώρο.

#6. Το λευκό συμβολίζει καθαρότητα, αγνότητα, απλότητα. Συναισθηματικά φέρνει φως, αισιοδοξία και ανανέωση. Συνδέεται με το ανώτερο ενεργειακό κέντρο, που αφορά τη σύνδεση με κάτι μεγαλύτερο: αξίες, σκοπό, πίστη.  Αν νιώθετε μπλεγμένοι ή επιβαρυμένοι μια ανάσα σε λευκό minimal και φωτεινό χώρο,  μπορεί να σας καθαρίσει και να σας επαναφέρει.  Και φορέστε λευκά όταν θέλετε να αισθανθείτε ανάλαφροι και αισιόδοξοι.

#7. Το μαύρο συμβολίζει το άγνωστο, το κρυφό, το ανεξερεύνητο.   Η ενέργεια του είναι συγκεντρωμένη, δυναμική, στιβαρή.Δημιουργεί συναισθήματα ασφάλειας, ελέγχου, σοβαρότητας, αυτοπειθαρχίας, και δίνει μια εικόνα επισημότητας, κομψότητας και κύρους.  Φορέστε μαύρο όταν πάτε σε μια σημαντική επαγγελματική ή κοινωνική συνάντηση, κι όταν θέλετε να είστε εντυπωσιακοί και ξεχωριστοί χωρίς υπερβολή. 

Όλοι οι άνθρωποι, συνειδητά ή όχι, συνεχώς βρίσκονται σ’ έναν εσωτερικό διάλογο, που συνήθως είναι επικριτικός, προσβλητικός και απορριπτικός. Ξεκινάει από την παιδική ηλικία, από τα λεγόμενα των σημαντικών άλλων, γονιών, δασκάλων, συγγενών, ή και φίλων. Αργότερα οι συγκρίσεις, οι απαιτήσεις για επιδόσεις, τα πρότυπα και τα πρέπει, συνθέτουν μια αυτοεικόνα που θεμελιώνεται σαν βασικός προγραμματισμός. 

Για να συνειδητοποιήσετε την ποιότητα του δικού σας εσωτερικού διαλόγου, το πρώτο βήμα είναι η αυτοπαρατήρηση: μπροστά σ’ ένα γεγονός που έρχεται, μια απόφαση που θα πάρετε, τι λέτε μέσα σας; Αφουγκραστείτε την εσωτερική σας φωνή: Είναι ενθαρρυντική ή αποθαρρυντική; Πιστεύετε ότι θα τα πάτε καλά ή ότι θα αποτύχετε; Λέτε «είμαι δυνατός και θα τα καταφέρω;» ή «Όσο και να προσπαθήσω, ποτέ δεν είμαι αρκετός;»

Συνειδητοποιείστε πως ο βαθμός αυτοπεποίθησήςσας προσδιορίζεται από αυτά που λέτε στον εαυτό σας για τον εαυτό σας, από το πόσο πολύ ή όχι πιστεύετε στις ικανότητές σας. Γι’ αυτό αλλάξτε τον εσωτερικό σας διάλογο, με δύο προϋποθέσεις: α) Αυτό που θα πείτε στον εαυτό σας να το πιστεύετε στο εδώ και τώρα, και β) Όταν το λέτε, να σας κάνει να νιώθετε χαρά και ανακούφιση. Και θα μοιραστώ τρία χαρακτηριστικά παραδείγματα :

«Δεν είμαι αρκετά καλή/καλός.»Είναι η πιο συχνή αρνητική πεποίθηση και κρύβεται πίσω από πάρα πολλούς περιορισμούς, φόβους, αναβλητικότητα και δικαιολογίες για όλα αυτά που θα θέλατε αλλά δεν τολμάτε. Ένας τρόπος να την αναδιαμορφώσετε είναι να πείτε «Κάθε μέρα μπορώ να γίνομαι καλύτερος, να βελτιώνομαι και να κάνω ένα βήμα παραπέρα.»Μια τέτοια δήλωση βασίζεται στη σημερινή πραγματικότητα, αναγνωρίζει την προσπάθεια και δίνει χώρο για αυτοαποδοχή και εξέλιξη χωρίς πίεση.«Πάντα παίρνω λάθος αποφάσεις και τα έχω κάνει χάλια στη ζωή μου». Και αυτή την πεποίθηση την συναντάμε συχνά, καθώς οι άνθρωποι κρίνουν αποφάσεις του παρελθόντος με τα δεδομένα του σήμερα. Αντί για μια τέτοια φράση, μπορείτε να πείτε : «Σε κάθε φάση της ζωής μου, έχω κάνει το καλύτερό μου, και μπορώ κάθε φορά να μαθαίνω από τα λάθη μου».Αυτή η δήλωση σας απελευθερώνει από τις άδικες ενοχές για το παρελθόν και σας δίνει δύναμη στο σήμερα να βελτιώνεστε αξιοποιώντας τις εμπειρίες σας.«Οι άλλοι δεν με αγαπούν, δεν με καταλαβαίνουν, δεν με δέχονται όπως είμαι».Η ανάγκη για αγάπη και για αποδοχή είναι τεράστια σε όλους τους ανθρώπους και η αίσθηση έλλειψής της δημιουργείται μέχρι τα πέντε χρόνια λόγω της φυσιολογίας του εγκεφάλου, παρ’ ότι οι περισσότεροι γονείς λατρεύουν τα παιδιά τους και κάνουν το καλύτερό τους. Μια τέτοια πεποίθηση μπορεί να αντικατασταθεί λέγοντας «Μπορεί κάποιοι άνθρωποι να μην με καταλαβαίνουν, υπάρχουν όμως κι εκείνοι που μ’ αγαπούν κι εγώ κάθε μέρα μαθαίνω να με αγαπώ και να με αποδέχομαι όλο και περισσότερο».

Θυμηθείτε πως όλοι είμαστε σε συνεχή εξέλιξη, περνώντας μέσα από τις εμπειρίες της ζωής.

Σήμερα θα μιλήσουμε για τους νάρκισσους, εκείνους τους ανθρώπους που συχνά σας  μαγνητίζουν, είναι γοητευτικοί, εκφραστικοί, γεμάτοι αυτοπεποίθηση. Στην αρχή σας προσελκύουν και νιώθετε κολακευμένοι, αργότερα όμως η σχέση μαζί τους μοιάζει με λαβύρινθο συναισθηματικής εξάντλησης, σας αλλοιώνει και μπορεί να σας φτάσει σε ψυχικό αδιέξοδο.  Γι’ αυτό θα μοιραστώ κάποια πολύ χαρακτηριστικά δείγματα του νάρκισσου που εύκολα μπορείτε να διακρίνετε αμέσως όταν γνωρίζετε κάποιον: 

#1. Μιλάει μόνο για τον εαυτό του, ακόμα και όταν νομίζετε ότι ενδιαφέρεται για σας

#2. Την ώρα που ξεκινάτε να πείτε κάτι, σας διακόπτει για να πει τη δική του ιστορία 

#3. Μπορεί να χαμογελάει, αλλά το χαμόγελό του είναι επιφανειακό, χωρίς ουσιαστική συναισθηματική συμμετοχή

#4. Σίγουρα σας γοητεύει, αλλά ταυτόχρονα σας κάνει να νιώθετε και λίγο άβολα χωρίς να μπορείτε να καταλάβετε ακριβώς το γιατί.

#5. Έχει έναν αέρα και δείχνει μια υπερβολική σιγουριά που αγγίζει την αλαζονεία.

#6. Στην παρέα, ή στα λεγόμενα των άλλων συχνά κάνει έμμεσες ή και άμεσες υποτιμητικές ή καυστικές παρατηρήσεις, με τάση ειρωνείας, επικριτικότητας ή απόρριψης.

#7. Δεν δείχνει πραγματικό ενδιαφέρον για τους άλλους, και το μόνο που τον νοιάζει είναι το πώς τον αντιμετωπίζουν και του ανταποκρίνονται.

Αν στο πρώτο ραντεβού, τη συνέντευξη, ή την πρώτη συνάντηση ακόμα και μέσα σε μια παρέα μ’ έναν τέτοιο άνθρωπο νιώσετε μικρότερος, λιγότερος ή μπερδεμένος, προσέξτε, πιθανά είναι νάρκισσος, κι αν είστε αναγκασμένος να σχετιστείτε, σας προτείνω: 

#1. Βάλτε από την αρχή σαφή όρια και τηρήστε τα πρώτοι εσείς! Είτε η σχέση είναι επαγγελματική είτε προσωπική, μην διστάσετε να πείτε «όχι» όταν το επιθυμείτε και  προστατέψετε τον χρόνο και την ενέργειά σας, γιατί ένας κλασσικός νάρκισσος θα προσπαθήσει να τα παραβιάσει προκειμένου να πετύχει τους δικούς του σκοπούς.

#2. Μην περιμένετε να αλλάξει ή να βελτιωθεί. Οι νάρκισσοι σπάνια αλλάζουν, ακριβώς επειδή θεωρούν τον εαυτό τους τέλειο, δεν ευθύνονται ποτέ για τις αποτυχίες, αυτοτοποθετούνται σε ψηλότερη σημαντικότητα από τους άλλους, οπότε δεν νιώθουν ότι χρειάζεται να βελτιώσουν κάτι εκείνοι.Το μόνο που εσείς μπορείτε να κάνετε είναι να αλλάξετε τη δική σας στάση απέναντί τους.

#3. Αποφύγετε τη συναισθηματική εμπλοκή. Μην προσπαθείτε να τους πείσετε ότι έχετε δίκιο ή να τους κάνετε να δουν την δική σας οπτική.  Καλύτερα να κρατήσετε αποστάσεις – κυριολεκτικά και μεταφορικά.

Αυτό που δεν συνειδητοποιούν οι περισσότεροι άνθρωποι είναι πως κάθε φορά που βιώνουν μια σωματική διαταραχή ή ένα πόνο, δεν είναι τίποτε άλλο παρά ο τρόπος που το σώμα στέλνει ένα μήνυμα γιατί έχουμε απομακρυνθεί από την αλήθεια μας, τις αξίες μας, τις ανάγκες μας.  

Ουσιαστικά, ενώ συνήθως τα αίτια αναζητούνται σε φυσικούς ή εξωτερικούς λόγους, πχ ένα κακό φαγητό, ένας κρύος καιρός ή κάτι παρόμοιο, τα συστηματικά σωματικά συμπτώματα είναι ένα κάλεσμα για αλλαγές που βάζουν σε προτεραιότητα τον εαυτό μας και όχι τους άλλους.  Και πάντα, πίσω από ένα σωματικό σύμπτωμα υπάρχει μια αρνητική πεποίθηση, μια τραυματική εμπειρία, ή συναισθήματα που δεν εκφράστηκαν.  Γι’ αυτό σήμερα, θα αναφέρω μερικά πολύ συνηθισμένα σωματικά φαινόμενα σε συνδυασμό με τις αντίστοιχες ψυχικές αιτίες που κρύβονται πίσω τους.

Διαταραχές ύπνου: αν δυσκολεύεστε να κοιμηθείτε, ξυπνάτε μέσα στη νύχτα, ή το πρωί νιώθετε ήδη κουρασμένοι, σημαίνει ότι το νευρικό σας σύστημα είναι σε κατάσταση συναγερμού.  Αντί να καταφύγετε μόνο σε ηρεμιστικά ή υπνωτικά, ασχοληθείτε με αυτά που σας δημιουργούν άγχος και στρες, βρείτε την ανησυχία και τους φόβους που κρύβονται πίσω από αυτά, διαχειριστείτε τα και ο ύπνος σας θα βελτιωθεί άμεσα.

Δυσλειτουργίες στο έντερο: η δυσκοιλιότητα δείχνει ότι δυσκολεύεστε να απελευθερώσετε το παρελθόν σας ή να απαλλαγείτε από περιττά πράγματα ή ανθρώπους στη ζωή σας.  Τα φουσκώματα ή η κολίτιδα είναι σημάδια ότι έχετε κρατήσει μέσα σας καταπιεσμένα συναισθήματα που δεν εκφράστηκαν.  

Γυναικολογικά ή ανωμαλίες στον κύκλο σας: συνδέονται με ορμονική ανισσοροπία, αλλά και με αποθηκευμένα συναισθηματικά τραύματα, καταπίεση της θηλυκής ενέργειας ή και ενοχές που σχετίζονται με την σεξουαλικότητα και την θηλυκή σας υπόσταση.

Συχνοί πονοκέφαλοι ή ημικρανίες: συχνά σημαίνουν ανέκφραστες και ακάλυπτες ανάγκες σας, ότι εργάζεστε υπερβολικά χωρίς ξεκούραση, ή/και έντονη προσπάθεια για να ευχαριστήσετε τους άλλους παραμερίζοντας τον εαυτό σας.

Πόνοι στη μέση: ένα πολύ συχνό σύμπτωμα καθώς αυτή η περιοχή του σώματος  συνδέεται με την στήριξη, την σταθερότητα και την οικονομική ασφάλεια.  Αναρωτηθείτε: αισθάνεστε ασφαλής οικονομικά ή όχι; Νιώθετε ότι δεν έχετε στήριξη από πουθενά;

Δερματικές παθήσεις, εκζέματα, κοκκινίλες, κλπ. είναι κατά κύριο λόγο ψυχοσωματικά φαινόμενα, και συνήθως είναι ένας τρόπος να εκφραστεί ο οργανισμός όταν παραβιάζονται τα όριά του.  Αν έχετε συχνά δερματικούς ερεθισμούς σημαίνει ότι χρειάζεται να οριοθετήσετε τι αντέχετε, τι ανέχεστε και πώς θα πείτε «όχι» σε όλα όσα σας καταπιέζουν, σας στριμώχνουν και σας αναγκάζουν να υποκύπτετε στις ανάγκες των άλλων, παραμερίζοντας και αγνοώντας τις δικές σας.

Έχετε παρατηρήσει πως συχνά μέσα σε μια οικογένεια ή σ’ ένα εργασιακό περιβάλλον υπάρχουν κάποιοι άνθρωποι που χαρακτηρίζονται ως δυνατοί, είναι μπροστά σε όλα και συνήθως όλοι οι άλλοι ζητούν την βοήθειά τους; Και συνήθως, αυτοί οι δυνατοί είναι παγιδευμένοι από την εικόνα δύναμης που έχουν καθιερώσει και στα δύσκολα σηκώνουν τον σταυρό μόνοι τους. Όμως στην πραγματκότητα, η ευαλωτότητα δεν είναι αδυναμία. Είναι δύναμη. Και μάλιστα, η πιο καθαρή μορφή δύναμης. Γιατί χρειάζεται θάρρος να πείτε «πονάω» όταν πονάτε, θάρρος να παραδεχτείτε ότι κάτι δεν το ξέρετε, και βέβαια θάρρος να εξομολογηθείτε πως φοβάστε όταν φοβάστε.

Αναρωτηθείτε: Πόσες φορές σας έχουν ρωτήσει «πώς είστε;» και απαντήσατε «καλά…» ενώ μέσα σας γινόταν καταιγίδα και μόνο καλά δεν ήσασταν; όμως, κάθε φορά που δεν εκφράζετε την αλήθεια σας, κάτι μέσα σας μικραίνει. Σφίγγεται. Και αυτό δεν επηρεάζει μόνο εσάς, αλλά και τις σχέσεις σας — προσωπικές, επαγγελματικές, οικογενειακές. Χρειάζεται να συνειδητοποιήσετε πως η ευαλωτότητα δεν σας κάνει λιγότερο ικανούς. Αντίθετα, σας κάνει πιο αυθεντικούς. Και η αυθεντικότητα είναι εκείνη που ενισχύει την σύνδεση και οδηγεί σε πολύ πιο ουσιαστικές σχέσεις. Μέσα από το μοίρασμα της αλήθειας σας, συνδέεστε πραγματικά, και στις δύσκολες στιγμές έχετε ουσιαστική βοήθεια.

Για να σας το κάνω πιο εύκολο και σαφές, θα μοιραστώ τρεις προτάσεις για το πώς μπορείτε να έρθετε πιο κοντά στον εαυτό σας και να κάνετε εκείνα τα βήματα που θα σας επιτρέπουν να γίνετε πιο αυθεντικοί και πιο ανθρώπινοι, αποκαλύπτοντας την ευαλωτότητά σας, χωρίς να χάνετε καθόλου τη δύναμή σας:

Αφήστε τον τέλειο εαυτό στην άκρη: Δεν χρειάζεται να έχετε πάντα την αίσθηση ότι «όλα είναι υπό έλεγχο». Δεν έχετε ανάγκη να περιμένετε να νιώσετε 100% έτοιμοι για να εκφράσετε μια ιδέα ή να προτείνετε κάτι. Θα υπάρχουν και πράγματα που δεν ελέγχετε ή που δεν ξέρετε, και μπορεί στην αρχή να νιώσετε και κάπως άβολα, αλλά η αλήθεια πάντα σας απελευθερώνει και σας αφήνει να εκφραστείτε αυθεντικά.Ανοίξτε την καρδιά σας επιλεκτικά, εκεί που νιώθετε εμπιστοσύνη: Ευαλωτότητα δεν σημαίνει ότι θα αρχίσετε να εκτίθεστε παντού, ή να μοιράζεστε πράγματα με ανθρώπους που δεν είναι κατάλληλοι γι’ αυτό. Ευαλωτότητα σημαίνει να ανοιχτείτε επιλεκτικά, με πρόσωπα που σας έχουν δείξει ότι μπορούν να σας ακούσουν με κατανόηση και να χωρέσουν το πρόβλημά σας. Και παράλληλα, εκφραστείτε προσεκτικά, για παράδειγμα Αντί να πείτε «είμαι χάλια», πείτε: «είναι μια δύσκολη μέρα, και το παλεύω».Συνειδητοποιείστε πως η ευαλωτότητα χτίζει εμπιστοσύνη: Οι ουσιαστικές σχέσεις δεν στηρίζονται στην τελειότητα, αλλά στην ειλικρίνεια. Δύο άνθρωποι που τολμούν να φανερωθούν όπως είναι — με τις δυσκολίες, τις πληγές, τα λάθη, τις αδυναμίες τους — έρχονται κοντά και χτίζουν δεσμούς και βαθιές, αληθινές σχέσεις που αντέχουν στο χρόνο.

Σήμερα θα μοιραστώ τα πέντε βασικά χαρακτηριστικά του συναισθηματικά ανώριμου ανθρώπου, ώστε να τα προσέχετε στην αρχή μιας γνωριμίας, αλλά και για να μπείτε σε αυτοπαρατήρηση, και αν έχετε και εσείς κάποια από αυτά, να τα διαχειριστείτε.

Αντιδρά με παρόρμηση, υπερβολή και παίρνει τα πάντα προσωπικά: το συναισθηματικά ανώριμο άτομο έχει την τάση να αντιμετωπίζει τα πάντα με δράμα, δεν έχει καμία ικανότητα αυτοδιαχείρισης, στερείται εντελώς του χιούμορ, και προσβάλλεται με το παραμικρό.  Αυτό είναι ένα σημάδι πως θεωρεί ότι όλος ο κόσμος περιστρέφεται γύρω του, ερμηνεύει κάθε συμπεριφορά πλάθοντας σενάρια που συνήθως καταφέρονται εναντίον του, ή μπορεί να πιστεύει ότι το ζηλεύουν και θέλουν το κακό του.  Πολύ συχνά μπαίνει σε θέση θύματος και διαμαρτύρεται, ενώ διηγείται συνεχώς ιστορίες όπου όλοι οι άλλοι του φέρονται άσχημα, το υπονομεύουν και εμποδίζουν την επιτυχία του. 

Για ότι τους συμβαίνει φταίει πάντα κάποιος άλλος: η συναισθηματική ανωριμότητα φαίνεται στα δύσκολα.  Όταν τα πράγματα δεν πάνε καλά, οι άνθρωποι αυτοί δεν αποδίδουν ποτέ την ευθύνη στον εαυτό τους, αντίθετα, ψάχνουν και αναλώνουν απίστευτη ενέργεια για να βρουν τον φταίχτη και να τα βάλουν μαζί του.  Με αυτόν τον τρόπο οι ίδιοι ανακουφίζονται, ενώ παράλληλα δεν βλέπουν καμία ανάγκη να αλλάξουν ή να διορθώσουν κάτι στον εαυτό τους, αφού δεν φέρουν καμία ευθύνη για τίποτα που δεν πήγε καλά.

Ασχολούνται αποκλειστικά και μόνο με την εμφάνιση και γενικότερα με το «φαίνεσθαι»: οι συναισθηματικά ανώριμοι άνθρωποι συνήθως ασχολούνται υπερβολικά με την εμφάνισή τους, το ντύσιμό τους, τις φωτογραφίες τους στα σόσιαλ, και δεν τους ενδιαφέρει σχεδόν καθόλου το περιεχόμενό τους ως άνθρωποι.Από την άλλη μεριά, ένας άνθρωπος που δεν φροντίζει καθόλου το εξωτερικό του δεν σημαίνει ότι έχει οπωσδήποτε και πλούσιο εσωτερικό περιεχόμενο.  Αυτό που χαρακτηρίζει έναν ψυχικά ώριμο άνθρωπο είναι ισορροπία στην φροντίδα της υγείας, της εμφάνισης, και της διεύρυνσης του νου.

Συνεχώς κουτσομπολεύει τους άλλους: ένα ρητό λέει ότι «οι μικροί άνθρωποι συζητάνε για τους άλλους ανθρώπους, οι μεσαίοι συζητάνε για τα γεγονότα, και οι μεγάλοι άνθρωποι συζητάνε για ιδέες & αξίες».  Έχει σίγουρα κάποια αλήθεια αυτό το ρητό, αλλά ειδικά τους συναισθηματικά ανώριμους ανθρώπους θα τους καταλάβετε από τον τρόπο που μιλάνε για τους άλλους:αρέσκονται να μιλάνε αρνητικά και επικριτικά για ανθρώπους που δεν είναι παρόντες, και σίγουρα, θα κάνουν κάτι τέτοιο και για σας όταν εσείς δεν είστε μπροστά, είναι πολύ πιθανό, γι’ αυτό προσέξτε πολύ τι θα τους εμπιστευθείτε. 

Πιστεύει ότι είναι τέλειος: ο συναισθηματικά ανώριμος άνθρωπος δεν πιστεύει προσωπική ανάπτυξη, δεν χρειάζεται να αλλάξει ή να βελτιώσε κάτι, γι’ αυτό του είναι πολύ δύσκολο να δεχτεί ακόμα και την πιο καλοπροαίρετη ανατροφοδότηση.Ακριβώς όπως δεν φταίει ποτέ για τίποτα, άρα δεν χρειάζεται να αλλάξει κάτι, με τον ίδιο τρόπο πιστεύει ότι είναι πολύ καλός όπως είναι, και παραμένει στην οικεία και γνωστή ζώνη άνεσής του. 

Συχνά στις συνεδρίες μου οι άνθρωποι με ρωτούν όταν γνωρίζουν έναν άνθρωπο, πώς θα καταλάβουν αν είναι ψυχικά υγιής.  Και είναι λογικό να αναρωτιέται κανείς κάτι τέτοιο στην εποχή μας που οι σχέσεις γίνονται επιφανειακές και δύσκολες, είτε ερωτικές, είτε φιλικές, είτε επαγγελματικές.Γι’ αυτό θα μοιραστώ επτά σημάδια που σας δείχνουν πότε ένας άνθρωπος έχει καλή ψυχική υγεία.

#1. Έχει αυτογνωσία και ειλικρίνεια: Ένα ψυχικά υγιές άτομο έχει επίγνωση των δυνατών και αδύναμων σημείων του και δεν φοβάται να τα παραδεχτεί ή και να τσαλακωθεί.  Δεν προσπαθεί να δείξει κάτι που δεν είναι και είναι ειλικρινές στις αλληλεπιδράσεις του, χωρίς μάσκες, υπερβολές, ή ρόλους που υποκρίνεται.

#2. Δείχνει σεβασμό προς τους άλλους:  ένας άνθρωπος με καλή ψυχική υγεία δεν  προσπαθεί να επιβληθεί μιλώντας συνεχώς για τον εαυτό του ή προσπαθώντας ήνα μειώσει τους άλλους.   Ακούει ενεργά, αφήνει χώρο στη συζήτηση και δεν διακόπτει. Ο σεβασμός του φαίνεται τόσο στον τρόπο που μιλάει όσο και στη συμπεριφορά του.

#3. Έχει σταθερή συμπεριφορά:   Οι ψυχικά υγιείς άνθρωποι δεν αλλάζουν συνεχώς διάθεση χωρίς λόγο. Είναι σταθεροί, ήρεμοι και δεν εκδηλώνουν απότομα ξεσπάσματα, επιθετικότητα, ή ανακόλουθη συμπεριφορά.  Είναι συνεπείς σ’ αυτό που υπόσχονται, επικοινωνούν εύλογα και συστηματικά, και έτσι ξεκινούν να σας εμπνέουν εμπιστοσύνη.

#4. Ικανότητα να διαχειρίζονται τα συναισθήματά τους :  οι ψυχικά ισορροπημένοι άνθρωποι αναγνωρίζουν τα συναισθήματά τους και τα διαχειρίζονται αποτελεσματικά.  Δεν τα καταπιέζουν, δεν μαζεύουν θυμούς που μετά ξεσπάνε με εκρήξεις.Αντίθετα, μιλούν ευθέως και με σαφήνεια για ότι τους απασχολεί, χωρίς να φορτώνουν ευθύνες σε άλλους.

#5. Έχουν καλές σχέσεις με τους γύρω τους : όταν αναφέρονται σε φίλους, οικογένεια, παλιούς συναδέλφους, ή πρώην, μιλούν με σεβασμό και καλοσύνη. Δεν κουτσομπολεύουν ούτε απαξιώνουν κι αυτό δείχνει ωριμότητα και θετική στάση απέναντι στις σχέσεις.  Κι όταν μιλήσετε με άλλους ανθρώπους που τους γνωρίζουν, όλοι θα σας πουν κάτι καλό!

#6. Έχει αίσθηση χιούμορ και θετική ματιά : ένα άτομο με ψυχική ισορροπία συνήθως μπορεί να δει τη θετική πλευρά των πραγμάτων, ακόμη και μέσα σε δύσκολες καταστάσεις. Παράλληλα, διατηρεί χιούμορ απέναντι στα πράγματα και δεν παίρνει τα πάντα προσωπικά

#7. Βάζει τα όριά του με αυτοσεβασμό και αυτοφροντίδα : ο άνθρωπος με καλή ψυχική υγεία ξέρει να λέει «όχι» όταν χρειάζεται, προστατεύεται και δεν θυσιάζει τον εαυτό του για να ευχαριστήσει τους άλλους. Έχει υγιή αυτοεκτίμηση, φροντίζει τον εαυτό του σε όλες τις διαστάσεις, νου-σώμα-ψυχή, και ασχολείται με την προσωπική ανάπτυξη, αντιμετωπίζοντας την ζωή σαν ένα συνεχές εξελικτικό ταξίδι.  Κι ακόμα, είναι ο ίδιος ηγέτης της ζωής του, αναλαμβάνοντας την ευθύνη και για όλα όσα έχει καταφέρει, αλλά και για τα λάθη του, μέσα από τα οποία φροντίζει να μαθαίνει και να γίνεται καλύτερος. 

Είμαι η Ξένια Κούρτογλου,  ειδικός στην Ψυχική Ανθεκτικότητα, και στην εκπομπή μου μαθαίνετε πώς να  αντιμετωπίζετε με επιτυχία τις συνεχείς αλλαγές της ζωής, προσωπικά και επαγγελματικά.

Όταν ένα ζευγάρι χωρίζει, ξεκινάει μια περίοδος δύσκολη για τους δύο συντρόφους, αλλά κυρίως για τα παιδιά που, ενώ δεν φταίνε σε τίποτα, δέχονται πολλές τραυματικές επιπτώσεις που πιθανά να τα σημαδέψουν και για όλη τους τη ζωή.  Γι’ αυτό θα μοιραστώ 5 λάθη που πρέπει να αποφύγετε και 3 χρήσιμες στρατηγικές για να υιοθετήσετε.

Μην κάνετε τα παιδιά να νιώθουν «στη μέση»: μπορεί να έχετε τις διαφορές σας και να δυσκολεύεστε να επικοινωνήσετε, όμως το να βάζετε τα παιδιά να μεταφέρουν μηνύματα είναι ολέθριο και τα επιβαρύνει υπερβολικά, καθώς είναι ήδη αναστατωμένα.Μην χρησιμοποιείτε τα παιδιά σαν μοχλό πίεσης ή εκβιασμού: συχνά, και δυστυχώς αυτό το κάνουν περισσότερο οι γυναίκες, τα παιδιά χρησιμοποιούνται σαν μέσο πίεσης, για παράδειγμα «Αν θέλεις να δεις τα παιδιά σου, κάνε μου αυτό ή δώσε μου εκείνο» κλπ.Μη μετατρέπετε τα παιδιά σε κατάσκοπους: σε αυτή τη φάση υπάρχουν γονείς— άντρες και γυναίκες—που επικοινωνούν με το παιδί τους τηλεφωνικά και του κάνουν σχεδόν ανάκριση με το που πηγαίνουν, με ποιους μιλάνε και με ποιους σχετίζεται ο άλλος γονιός. Προφανώς τους καίει η περιέργεια, αλλά είναι ολέθριο για ένα παιδί σε αυτή την δύσκολη φάση, να γίνεται «καρφί» ή «κατάσκοπος».Μην μιλάτε ποτέ αρνητικά ή επικριτικά στο παιδί σας για τον άλλο γονέα: ό,τι και να σας έχει κάνει, ότι και να περνάτε, όσο κι αν είστε πληγωμένοι, θυμηθείτε πως το παιδί σας το έχετε κάνει μαζί, και πως κι ο άλλος γονιός είναι πατέρας ή μητέρα αυτού του παιδιού. Συνειδητοποιείστε πως ένα παιδί έχει μεγάλη ανάγκη να θαυμάζει, να σέβεται και να αγαπά και τους δύο του γονείς, γιατί είναι κάτι καθοριστικό για όλη του τη ζωή.Μην βάλετε ποτέ το παιδί να διαλέξει ανάμεσα στους δύο γονείς : ένα παιδί που οι γονείς του χωρίζουν είναι ήδη δυστυχισμένο, καθώς κλυδωνίζονται όλες οι σταθερές που είχε ως τώρα στη ζωή του. Επίσης ένα παιδί έχει ανάγκη να συνδέεται και με τους δύο γονείς του, και να έχει την αγάπη και την επιβεβαίωσή τους, για την δική του υπαρξιακή σιγουριά.  Γι’ αυτό, όταν το βάζετε να διαλέξει μεταξύ των δυο γονέων έρχεται σε υπερβολικά δύσκολη θέση, γιατί νιώθει πως όποιον κι αν διαλέξει, θα χάσει τον άλλον.    

Και θα ολοκληρώσω με τρεις συμβουλές που θα σας βοηθήσουν στην φάση του χωρισμού:

Θέστε την ψυχική υγεία των παιδιών σας σε πρώτη προτεραιότητα: όποιες κι αν είναι οι διαφορές σας σαν ζευγάρι, βάλτε θυμούς και εγωισμούς στην άκρη και λύvετε τις διαφορές σας πολιτισμένα, χωρίς καυγάδες μπροστά στα παιδιά, γιατί η φάση αυτή θα περάσει, αλλά είναι καθοριστική για την ψυχολογία και την ζωή των παιδιών σας για πάντα. Εξηγήστε στα παιδιά πώς ο χωρισμός δεν είναι δική τους ευθύνη : μιλήστε τους ήρεμα εξηγώντας πως η απόφαση να μην ζείτε πια μαζί είναι δική σας και εκείνα δεν φταίνε σε τίποτα, αλλά θα είστε πάντα οι γονείς που θα τ’ αγαπούν και θα τα φροντίζουν.Δημιουργείστε σταθερές συνήθειες επικοινωνίας και καθημερινότητας: σίγουρα κάποια πράγματα θα αλλάξουν, αλλά φροντίστε να εξασφαλίσετε σταθερότητα στα νέα δεδομένα, στις δραστηριότητες και στην επικοινωνία με τον άλλο γονέα, ώστε να μην νιώθουν αβεβαιότητα, εγκατάλειψη ή έλλειψη του γονέα ο οποίος απομακρύνεται.

Σήμερα θα μιλήσουμε για την ενσυναίσθηση, μια δεξιότητα που όλοι μπορείτε να καλλιεργήσετε ώστε να επικοινωνείτε αποτελεσματικά, και να χτίζετε υγιείς σχέσεις. Ενσυναίσθηση είναι η ικανότητα να μπορείς να μπεις στην θέση του άλλου και να καταλάβεις πώς αισθάνεται, χωρίς κατ’ ανάγκη να συμφωνείτε ή να ταυτίζεστε.

Την ενσυναίσθηση μπορείτε να την αναπτύξετε μέσα από 9 απλά βήματα

Αναγνωρίστε και αποδεχτείτε τη διαφορετικότητα του άλλου: Κάτι που συναντάμε πολύ συχνά είναι άνθρωποι που προσπαθούν να επιβάλουν την άποψή τους στους άλλους, Όμως, ο κάθε άνθρωπος είναι διαφορετικός, γι’ αυτό το πρώτο βήμα προς την ενσυναίσθηση είναι να τον αναγνωρίσετε, ακόμα κι αν δεν ταυτίζεστε ή δεν συμφωνείτε.Μην παίρνετε προσωπικά τα λεγόμενα και τις συμπεριφορές των άλλων: Ακόμα κι αν βλέπετε μια συμπεριφορά που δεν σας αρέσει, δεν σημαίνει κατ’ ανάγκην ότι σας αφορά: σκεφτείτε πως ο άλλος μπορεί να έχει ένα δικό του θέμα, άσχετο από σας. Μια τέτοια θέση είναι δείγμα ωριμότητας, και σας ανοίγει τον δρόμο προς την ενσυναίσθηση.Μαλακώστε και προσπαθήστε να μπείτε στην θέση του άλλου: Ακούστε προσεκτικά το αφήγημα του άλλου, ποιο το θέμα τον απασχολεί, πώς εκφράζει το συναίσθημά του, θα σας κάνει αμέσως πιο ανθρώπινους, ενώ ταυτόχρονα ανοίγει την μεταξύ σας σύνδεση.Μην κρίνετε και μην απορρίπτετε τον άλλον: Το επόμενο βήμα είναι να κρατήσετε ουδετερότητα απέναντι στο πώς σκέπτεται και πως νιώθει: ακόμα κι αν για σας το θέμα του δεν είναι σημαντικό, για εκείνον είναι και αξίζει να το τιμήσετε και να το σεβαστείτε.Μην υποτιμήσετε το πρόβλημα του άλλου: Κάποιες φορές, ειδικά όταν μιλάτε με εφήβους ή με νέους, τα θέματά τους μπορεί να σας φαίνονται μικρά ή και αστεία, όμως για εκείνους είναι μεγάλα, σημαντικά και μπορεί και να τους ταλανίζουν, γι’ αυτό ποτέ μην τα υποτιμήσετε με φράσεις του τύπου «έλα μωρέ, αυτό δεν είναι τίποτα…»Μην προσπαθήσετε να λύσετε στα γρήγορα το πρόβλημα: Επειδή το θέμα που αναφέρει ο άλλος μπορεί να σας φαίνεται ασήμαντο, μην βιαστείτε να το λύσετε. Οι άνθρωποι, όταν μιλάνε για το πρόβλημά τους, έχουν ανάγκη απλά να ακουστούν.Αποφύγετε τελείως να διηγηθείτε ένα δικό σας, ακόμα μεγαλύτερο πρόβλημα: Πολλοί άνθρωποι, στην προσπάθειά τους να παρηγορήσουν κάποιον, ξεκινάνε ένα δικό τους αφήγημα προβλήματος, και μάλιστα μεγαλύτερου. Αυτό όμως δεν προσφέρει απολύτως τίποτα, αντίθετα, τον κάνει να νιώσει ότι όχι μόνο δεν τον καταλαβαίνετε, αλλά πάλι βρίσκετε την ευκαιρία να πείτε τα δικά σας, αδιαφορώντας για εκείνον.Δείξτε έμπρακτα την κατανόηση και την αποδοχή σας: Αφήστε χώρο να μιλήσει, να εκδηλώσει όλα αυτά που νιώθει, και εκδηλώστε την αναγνώρισή του, λέγοντας πχ. «καταλαβαίνω απόλυτα πώς νιώθεις, και πόσο δύσκολο φαίνεται όλο αυτό που περνάς»Μείνετε δίπλα στον άλλον όσο χρειαστεί: Τις περισσότερες φορές, οι άνθρωποι που περνάνε μια δύσκολη φάση, αυτό που έχουν μεγαλύτερη ανάγκη είναι να νιώσουν ότι είναι δίπλα τους κάποιος που τους καταλαβαίνει, τους ακούει, και δεν είναι μόνοι. Και αυτό φτάνει, αποτελώντας την πολύτιμη ουσία της πραγματικής ενσυναίσθησης.

Σήμερα θα μιλήσουμε για τη σχέση που έχετε με το παρελθόνσας: όχι για να γιορτάσουμε τις επιτυχίες και τις νίκες σας, αλλά για να δούμε πώς αισθάνεστε με εκείνα που θεωρείτε αποτυχίες, λάθος αποφάσεις, συμπεριφορές ή επιλογές: έχετε μετανιώσει, νιώθετε ντροπή, ενοχή ή μια πικρία ακόμα και σήμερα; Αν σας συμβαίνει κάτι τέτοιο, ησυχάστε, είναι πολύ φυσιολογικό, γιατί αν δεν κοκκινίζετε με κάποιες επιλογές που κάνατε στο παρελθόν, σημαίνει ότι δεν έχετε μεγαλώσει αρκετά. Από την άλλη μεριά, είναι πολύ άδικο να τα βάζετε με τον εαυτό σας για τις αποφάσεις που πήρατε πριν χρόνια, και να το κάνετε αυτό με τις γνώσεις και τα κριτήρια που έχετε σήμερα. Γι’ αυτό θα μοιραστώ κάποιες προτάσεις για να αναπλαισιώσετε την οπτική σας για το παρελθόν, που σας βοηθούν στο σήμερα.

Συνειδητοποιείστε πως το να νιώθετε αμηχανία και ντροπή για κάποιες επιλογές του παρελθόντος σας είναι σημάδι εξέλιξης: Δηλαδή, αν σήμερα κοιτάτε πίσω και διαπιστώνετε ότι θα είχατε πάρει άλλες αποφάσεις, θα είχατε διαλέξει άλλους δρόμους και ανθρώπους, σημαίνει ότι εσείς έχετε αλλάξει από το τότε προς το τώρα προς το καλύτερο. Γιατί στο μεσοδιάστημα, οι εμπειρίες που ζήσατε εμπλούτισαν το σκεπτικό, τα κριτήρια και τα ζητούμενά σας, και βέβαια, μαζί με σας έχουν εξελιχθεί και οι αξίες και οι προτεραιότητές σας. 

Κάντε την αυτοκριτική σας χωρίς αυτολύπηση, ούτε αυτοαπόρριψη: Αντί να κατηγορήσετε τον εαυτό σας για τις παλιές σας επιλογές, κινήσεις και αποφάσεις, κατανοήστε τον. Αποδεχθείτε πως κάθε στιγμή στη ζωή σας, κάνατε το καλύτερο που μπορούσατε με τα δεδομένα που είχατε κάθε φορά, και σταματήστε να αυτοκαταδικάζεστε στο εδώ και τώρα. Συγχωρήστε και συμφιλιωθείτε με τον παλιότερο εαυτό σας και αυτή η στάση θα σας ανακουφίσει αμέσως και θα σας απελευθερώσει από την πικρία στο σήμερα.

Αναπλαισιώστε και αλλάξτε το «αφήγημα» για το παρελθόν σας: Κοιτώντας πίσω, μπορείτε να ξαναγράψετε την προσωπική μας αφήγηση για τα παλιά σας παθήματα με δύναμη, ενσυναίσθηση, ακόμα και χιούμορ. «Τόσα ήξερα, τόσα έκανα» πείτε όταν διηγείστε ένα πάθημα ή μια περιπέτειά σας που δεν βγήκε σε καλό, ή αλλάξτε τη σημασία που δίνετε σε μια εμπειρία δεν σας βοήθησε. Γιατί όταν εσείς ανακαλείτε το παρελθόν σας με αρνητικό ή απορριπτικό τρόπο, απλά μεγαλώνετε την αρνητικότητα και το βάρος.

Απαλλαχθείτε από τις ενοχές, αλλά κρατήστε το μάθημα: Κάθε εμπειρία του παρελθόντος, εκτός από θετική ή αρνητική έκβαση, εμπλουτίζει τις δυνατότητες και τις ικανότητές σας, ειδικά αν από κάθε τι, αποκομίζετε και κρατάτε το πολύτιμο μάθημα που φέρνει μαζί της: και τονίζω το «κάθε εμπειρία», γιατί το μάθημα έρχεται και από τις καλές και ειδικά από τις όχι τόσο καλές επιλογές και εμπειρίες. Και είναι απολύτως στο δικό σας χέρι να το κρατήσετε και να το αξιοποιήσετε.

Στη ζωή πιθανά έχετε βρεθεί αντιμέτωποι με συμπεριφορές που σας πλήγωσαν βαθιά, και τις περισσότερες φορές όχι μόνο δεν καταλαβαίνατε το γιατί, αλλά πιθανά να τα βάλατε και με τον εαυτό σας που την πάτησε. Τι είναι όμως αυτό που ωθεί έναν άνθρωπο να πληγώσει ή να αδικήσει συνειδητά έναν άλλον και να του κάνει κακό; Διαχρονικά οι έρευνες δείχνουν τρεις βασικούς μηχανισμούς που ενεργοποιούν οι άνθρωποι που προβαίνουν σε συμπεριφορές κακίας:

Όταν πείθουν τον εαυτό τους ότι έχουν δίκιο: Ένας ιδιαίτερα ύπουλος μηχανισμός που οδηγεί σε πράξεις κακίας είναι η ηθική δικαιολόγηση. Ο άνθρωπος που κάνει το κακό, σπάνια το παραδέχεται μέσα του, και κατασκευάζει ένα εσωτερικό αφήγημα για να πεισθεί ότι το κάνει για καλό σκοπό. Είτε για να προστατευθεί ο ίδιος, τα παιδιά του, ή τα συμφέροντά του. Και μπροστά σε αυτόν τον σκοπό, ο κακός άνθρωπος δεν δέχεται ότι αδικεί τον άλλον ή ότι προβαίνει σε πράξεις που τον βλάπτουν συνειδητά. Δηλαδή, κατά η κακία μεταμφιέζεται σε «ηθικό καθήκον», και ο δράστης όχι μόνο δεν νιώθει τύψεις, αλλά φτάνει να αυτοδικαιώνεται, και προσπαθεί να πείσει και τους άλλους γι’ αυτό!Όταν ξέρουν ότι δεν θα τιμωρηθούν/ή δεν θα υπάρξουν επιπτώσεις: Η απουσία συνεπειών είναι ένα από τα πιο ισχυρά κίνητρα για αντικοινωνική ή κακόβουλη συμπεριφορά. Όταν κάποιος πιστεύει πως «δεν θα τον πιάσουν», «δεν θα του ζητηθούν ευθύνες», ή ότι έχει την εξουσία ή τους τρόπους να καλύψει τις πράξεις κακίας, αισθάνεται άνετος και νιώθει ελεύθερος να βλάψει τον άλλον χωρίς κόστος. Αυτό είναι το λεγόμενο φαινόμενο της ηθικής χαλάρωσης, όπως το ονομάζεται στην κοινωνική ψυχολογία, και δυστυχώς υπάρχει σαν φαινόμενο στις μέρες μας, κυρίως με πράξεις κλοπών, όπου οι δράστες δεν βρίσκονται ποτέ, ή κι αν βρεθούν, την άλλη μέρα είναι έξω. Έτσι, η ατιμωρησία ενισχύει την αίσθηση κυριαρχίας και «νομιμοποιεί» εσωτερικά ακόμα και τη σκληρότερη κακία, αδικία και αξιόποινη πράξη.Όταν θεωρούν ότι ο άλλος το άξιζε: Το τρίτο, επίσης συχνό μοτίβο σκέψης πίσω από τις πράξεις κακίας είναι η αξιολόγηση του άλλου ως κατώτερου, λιγότερου, ή «άξιου τιμωρίας». Είτε επειδή πιστεύουν ότι ο άλλος είναι αδύναμος, είτε επειδή έχει κάνει κάποιο λάθος, είτε απλώς επειδή δεν τον συμπαθούν, οι δράστες κακών πράξεων αφαιρούν από τον άλλον την ανθρώπινη υπόστασή του. Τον βλέπουν σαν στόχο που πρέπει να τιμωρηθεί, να υποφέρει και να πληρώσει, κι αυτή η απανθρωποποίηση του άλλου είναι που τους επιτρέπει τη σκληρότητα χωρίς ενοχή.

Τελικά, ίσως η πιο ουσιαστική ερώτηση να μην είναι γιατί κάποιοι άνθρωποι κάνουν κακό, αλλά πώς μπορείτε εσείς να προστατευθείτε ή και να επιλέγετεε να μην το κάνετε — ακόμα κι όταν έχετε την ευκαιρία, το άλλοθι ή την πρόκληση μπροστά σας. Η καλοσύνη δεν είναι αδυναμία, είναι επιλογή. Και κάθε μέρα που δεν αφήνετε τον εαυτό σας να παρασυρθεί από τον θυμό, την αδικία ή τον εγωισμό σας, είναι μια μικρή νίκη. Όχι απέναντι στους άλλους, αλλά απέναντι στο σκοτεινό σας κομμάτι, αυτό που έχουμε όλοι μέσα μας.

Σήμερα απευθύνομαι στα παιδιά που δίνουν φέτος Πανελλήνιες, κατανοώντας πως αυτή είναι μια από τις πιο φορτισμένες περιόδους, γιατί δεν είναι απλά ένα τεστ γνώσεων, αλλά ένα γεγονός με έντονο συναισθηματικό φορτίο. Το άγχος, η πίεση, η ανασφάλεια για το μέλλον - όλα μαζί κάνουν αυτή τη φάση να μοιάζει με βουνό για γονείς και παιδιά, Όμως υπάρχει τρόπος να περάσετε αυτή τη φάση με λιγότερη πίεση, περισσότερη δύναμη, και αυξημένες πιθανότητες επιτυχίας, ακολουθώντας αυτά που έχω να σας προτείνω:

Απευθύνομαι κατ’ αρχήν στους γονείς

Χαλαρώστε και ηρεμήστε ώστε να μην φορτώνετε τα παιδιά σας με έξτρα άγχος. Φροντίστε το περιβάλλον στο σπίτι να ευνοεί με την κατάλληλη ησυχία και ηρεμία τα παιδιά που διαβάζουν, σχεδιάστε και ετοιμάστε την καλή τους διατροφή, και εμψυχώστε με κατανόηση και συμπαράσταση. Και το κυριότερο: κάνετε τα παιδιά σας να νιώσουν άνετα, ελεύθερα και σίγουρα για την αγάπη και την επιβεβαίωσή σας για την προσπάθεια που καταβάλουν, ανεξάρτητα από το αποτέλεσμα!

Και πάμε τώρα στα παιδιά

Αναπνεύστε – κυριολεκτικά: Όταν σας κυριεύει το έντονο άγχος, το πρώτο σας όπλο είναι η αναπνοή. Μια απλή άσκηση είναι η αναπνοή 4-4-6, δηλαδή: κάνετε βαθιά εισπνοή σε 4 δευτερόλεπτα, κρατάτε μέσα τον αέρα για 4, και προχωράτε σε σταδιακή εκπνοή για 6 δευτερόλεπτα, ώσπου να νιώσετε ότι όλος ο αέρας έχει απελευθερωθεί. Είναι μια τεχνική που χρησιμοποιούν ακόμα και οι αθλητές υψηλού επιπέδου για να ηρεμήσουν πριν από τους αγώνες.

Αντικαταστήστε την αρνητική σκέψη με μια λειτουργική/ενδυναμωτική : Ένα από τα πιο συχνά πράγματα που ακούω από τα παιδιά αυτές τις μέρες είναι φράσεις του τύπου: «Δεν θα τα καταφέρω», «Ξέχασα ό,τι διάβασα» ή «Αν δεν μπω σε αυτή τη σχολή, χάθηκα». Αυτές οι σκέψεις είναι ψυχοφθόρες, και ανακριβείς, γιατί ποτέ δεν είναι 100% αλήθεια, αλλά όταν τις κάνετε, καταρρέει η ψυχολογία σας. Γι’ αυτό, αντί να πείτε «δεν θα τα καταφέρω», πείτε π.χ. «θα κάνω το καλύτερο που μπορώ σήμερα». Αυτή είναι μια ρεαλιστική, λειτουργική σκέψη, που πυροδοτεί ένα θετικό εσωτερικό διάλογο.

Μη συγκρίνεστε – ο καθένας, έτσι κι εσείς, είστε μοναδικοί: Η σύγκριση με φίλους, συμμαθητές ή αδέλφια είναι από τα μεγαλύτερα εμπόδια στην ψυχική σας ανθεκτικότητα που χρειάζεστε όσο τίποτε άλλο αυτή την στιγμή. Θυμηθείτε πως ο καθένας έχει τον δικό του ρυθμό, και τις δικές του ευκολίες και δυσκολίες. Οπότε, αντί να κοιτάτε τι κάνουν οι άλλοι, αναρωτηθείτε: «Τι χρειάζομαι εγώ για να αισθάνομαι καλά και να προχωρήσω αποτελεσματικά;». Αυτή η ερώτηση εστιάζει στον εαυτό σας, που είναι όλη η δύναμή σας.

Συνειδητοποιείστε ότι οι πανελλήνιες είναι ένα «κεφάλαιο» κι όχι «ολόκληρο το βιβλίο»: Σίγουρα οι εξετάσεις αυτές είναι σημαντικές, αλλά δεν καθορίζουν ούτε την συνολική σας αξία, ούτε όλες σας τις ικανότητες, Είναι μόνο μια φάση, που δεν σηματοδοτεί ούτε την αρχή ούτε το τέλος της πορείας σας. Μπορείτε να πετύχετε πάρα πολλά στη ζωή σας, ακόμη κι αν δεν περάσετε στη σχολή που θέλετε με την πρώτη. Εξάλλου, πολλοί επιτυχημένοι άνθρωποι σήμερα, κάποτε απέτυχαν στις Πανελλήνιες.

Σ’ αυτό το επεισόδιο θα αναφερθώ στην έννοια της υπομονής, που μπορεί να είναι μια αρετή που σας ωφελεί, αλλά μπορεί και να γίνει ανασταλτική και βλαπτική για την ζωή και την εξέλιξή σας. Το κλειδί είναι να διακρίνετε πότε η υπομονή σας απορρέει από δύναμη αυτοδιαχείρισης ή από την επιμονή σας για κάτι που αξίζει, και πότε είναι μια μάσκα για την ανεκτικότητα, τον φόβο, την αναβλητικότητα ή την χαμηλή αυτοεκτίμηση. Με αυτή την έννοια, η υπομονή μπορεί να είναι για σας βλαβερή όταν:

Γίνεται άλλοθι που σκεπάζει μια τάση για αδράνεια ή φόβο προς την αλλαγή. Πιο συγκεκριμένα, όταν διστάζετε μπροστά σ’ ένα βήμα που θέλετε να κάνετε, μπορεί να μεταμφιέσετε την ανοχή ως υπομονή, για να καλύψετε την αναβλητικότητα. Είναι μια στάση που συνήθως αναπτύσσεται υποσυνείδητα σαν μηχανισμός άμυνας.Σας καθησυχάζει υπερβολικά, αναβάλλοντας αποφάσεις που απαιτούν τόλμη. Για παράδειγμα, αν βρίσκεστε σε ένα εργασιακό περιβάλλον που δεν σας τιμά, και λέτε «ας κάνω υπομονή, δεν υπάρχουν αρκετές καλές δουλειές εκεί έξω, ας καθίσω εδώ». Αυτή η στάση σας εμποδίζει από το να τολμήσετε να κάνετε το βήμα, να ψάξετε για κάτι καλύτερο, και βέβαια, πάλι κάτω από την μάσκα της υπομονής υπάρχει ο φόβος.Σας κρατάει φυλακισμένους σε τοξικές καταστάσεις. Όπως και με το παράδειγμα της δουλειάς, η υπομονή δεν είναι αρετή όταν αναπτύσσεται σαν ανοχή μέσα σε σχέσεις που είναι για σας υποτιμητικές και βλαπτικές, πιστεύοντας ότι κάνοντας υπομονή με τον καιρό τα πράγματα θα αλλάξουν, ή ότι ο άλλος θα καταλάβει ή θα σας εκτιμήσει.

Από την άλλη μεριά, η υγιής υπομονή δεν είναι απλά η ικανότητα να περιμένετε, αλλά μια βαθιά διαδικασία αυτοκυριαρχίας που σας κρατάει εστιασμένους, ακόμα και όταν τα αποτελέσματα δεν είναι άμεσα ορατά. Είναι το θεμέλιο για την πραγματική αυτοπεποίθηση και την υγιή αυτοεκτίμηση, καθώς η αρετή της υπομονής, όταν την αναπτύσσετε:

Σας βοηθά να διαχειρίζεστε τις δυσκολίες με ηρεμία, ψυχραιμία και τελικά επιτυχίαΚαλλιεργεί την επιμονή και τη συνέπεια, που σας οδηγούν στους στόχους σαςΕνισχύει την αυτοπειθαρχία, την αυτοεκτίμηση και την πίστη στον εαυτό σας.Σας βοηθά να κάνετε ένα βήμα πίσω μπροστά στις προκλήσεις ή τα απρόβλεπτα, ώσε να μην προβείτε σε γρήγορες -πιθανά λάθος- αποφάσεις και παρορμητικές αντιδράσειςΔημιουργεί και ενισχύει πιο υγιείς σχέσεις με τους άλλους ανθρώπους, καθώς τους δίνετε χώρο και χρόνο να εκφραστούν και να εξελιχθούνΣας διδάσκει να αποδέχεστε ότι δεν μπορείτε να ελέγξετε τα πάντα, ενώ ταυτόχρονα σας υποστηρίζει στην αναγνώριση ότι ελέγχετε πλήρως τον τρόπο που θα σκεφτείτε, θα ελέγξετε τα συναισθήματά σας, τις επιλογές, τις ενέργειες και τις αντιδράσεις σας.

Σήμερα θα αναπτύξω την έννοια το «καλό παιδί», πότε είναι κάτι που μας βοηθάει και μας εξελίσσει, αλλά και πότε μας καταρρακώνει και μας εμποδίζει. Και για να το κάνω αυτό, χρειάζεται πρώτα να ξεκαθαρίσουμε ορισμένες έννοιες.

Τι ακριβώς σημαίνει «καλό παιδί»;

Αν αναφερόμαστε σε παιδιά που λένε πάντα ναι και πάνε με τα νερά των άλλων για να μην έχουν φασαρίες, τιμωρίες και να πάρουν το σ’ αγαπώ και το μπράβο των γονιών τους, τότε μιλάμε ένα σίγουρο δρόμο προς την χαμηλή αυτοεκτίμηση, και τις ψυχικές δυσλειτουργίες που οδηγούν σε υποτιμητικές σχέσεις, ακατάλληλες επιλογές, και αργότερα σοβαρά προβλήματα υγείας.

Το φαινόμενο του «καλού παιδιού» είναι ευθύνη των γονέων

Στις μέρες μας, συχνά οι γονείς, μέσα στην δική τους ανάγκη και αγωνία να μεγαλώσουν τα παιδιά τους σωστά, φροντίζουν τα σχολεία, τα πρακτικά θέματα, τα εξωσχολικά και τα υλικά αγαθά περισσότερο από την σε βάθος κατανόηση του παιδιού τους. Τρέχουν με μια πιεσμένη καθημερινότητα και υπεραπαίτηση το παιδί να «χωρέσει» σ’ ένα φορτωμένο πρόγραμμα που του αφήνει ελάχιστο χρόνο για επικοινωνία και παιχνίδι, με αποτέλεσμα συχνά να γίνονται έντονες συγκρούσεις που δημιουργούν στο παιδί φόβο. Και για να τις αποφύγει, αναγκάζεται να σκύβει το κεφάλι, να λέει «ναι» σε όλα καταπιέζοντας τις φυσιολογικές παιδικές του ανάγκες, και με αυτή την παρακαταθήκη εξελίσσεται σαν ενήλικας.

Τι ακριβώς σημαίνει «καλός άνθρωπος»;

Τι καταλαβαίνετε όταν ακούτε αυτόν τον χαρακτηρισμό; Αναφερόμαστε σ’ έναν άνθρωπο που υποχωρεί πάντα μπροστά στα θέλω των άλλων, είναι αυτός που λέει πάντα «ναι», ο “people pleaser” που θέλει πάντα να ευχαριστεί τους άλλους, παραμερίζοντας τον εαυτό του και τις δικές του ανάγκες.

Πώς μπορείτε αν είστε ένας άνθρωπος με έντονη τάση για «καλό παιδί» να αλλάξετε;

Το πρώτο που χρειάζεται είναι να το αναγνωρίσετε. Παρατηρήστε τον εαυτό σας πώς σκέφτεται και πώς λειτουργεί όταν οι άλλοι του ζητούν χάρες, ή ποια είναι η αίσθηση για τον εαυτό σας μέσα στις βασικές σας σχέσεις: νιώθετε ότι δίνετε περισσότερα απ’ ότι παίρνετε; Νιώθετε ότι οι άλλοι δεν σέβονται τις ανάγκες σας; Μήπως συχνά σας φορτώνουν με έξτρα καθήκοντα γιατί είστε βολικοί και δεκτικοί; Και μήπως όλα αυτά σας στριμώχνουν & σας αφήνουν με την αίσθηση του ριγμένου, του λιγότερου, του κατώτερου;

Ξεκινήστε να λέτε «όχι» και να βάζετε όρια.

Στην αρχή θα παραξενευτούν οι άλλοι γιατί τους έχετε μάθει αλλιώς και θα αντιδράσουν, αλλά στην πορεία θα δείτε ότι θα αρχίσουν να σας υπολογίζουν περισσότερο και να σας σέβονται επίσης περισσότερο! Κι αν κάποιοι απομακρυνθούν επειδή δεν τους βολεύετε πια, τότε να χαρείτε γιατί οι άνθρωποι αυτοί δεν ήταν για σας, και αφήνουν χώρο για εκείνους που σας ταιριάζουν και σας τιμούν.

Ισορροπείστε αποφεύγοντας τα άκρα

Δεν θα πάτε από ένα τελείως «καλό παιδί» στο άλλο άκρο, να γίνετε «bitch» και να λέτε πάντα όχι. Αναρωτηθείτε ποιος άνθρωπος θέλετε να είστε, αξιολογήστε τις καταστάσεις και κρίνετε πότε θα δεχτείτε να κάνετε μια χάρη ή μια έξτρα δουλειά, και πότε θα βάλετε το όριό σας. Ένας πολύ καλός δείκτης είναι οι δικές σας αξίες και οι δικές σας προτεραιότητες. Γιατί και η βοήθεια και η υποστήριξη που δίνετε στους ανθρώπους σας είναι κι αυτές αξίες και μέσα στη φύση σας. 

Έχοντας ξεκαθαρίσει σε προηγούμενο επεισόδιο τι είναι και τι δεν είναι η θετική σκέψη και η θετική συμπεριφορά, σήμερα θα μοιραστώ επτά κορυφαίους τρόπους για να τις αναπτύξετε και να τις υιοθετείτε σε μόνιμη βάση, ώστε να ζείτε ήρεμοι κι ευτυχισμένοι.

Αναγνωρίστε τις σκέψεις σας: Παρατηρήστε τον εσωτερικό σας διάλογο. Είναι οι σκέψεις σας υποστηρικτικές ή περιοριστικές; Αν πιάνετε τον εαυτό σας να σκέφτεται αρνητικά, σταματήστε και αναρωτηθείτε: «Είναι αυτό 100% αλήθεια ή είναι ένας φόβος που με κρατά πίσω;» Κρατήστε ένα ημερολόγιο σκέψεων για να καταγράφετε τα μοτίβα σκέψης σας, που συνήθως επαναλαμβάνονται, ώστε να μάθετε να τα αναγνωρίζετε.Αντικαταστήστε το «Δεν μπορώ» με το «Πώς μπορώ;» Αντί να λέτε «Δεν μπορώ να το κάνω αυτό», αναρωτηθείτε: «Τι θα μπορούσε να με βοηθήσει να το κάνω;», «Ποιος θα μπορούσε να μου δώσει μια νέα προοπτική;» ή «Ποιο είναι το πρώτο μικρό βήμα που μπορώ να κάνω;» Η αλλαγή της γλώσσας που χρησιμοποιείτε σας βοηθάει να πάρετε θάρρος, να ξεπεράσετε τους φόβους σας και να ξεκινήσετε να κάνετε βήματα!Μετατρέψτε τη σκέψη σε δράση: Η θετική σκέψη χωρίς δράση είναι απλώς θεωρία. Δεσμευτείτε να κάνετε κάτι συγκεκριμένο κάθε μέρα που σας φέρνει πιο κοντά στους στόχους σας. Θέστε μικρούς, εφικτούς στόχους και γιορτάστε τις μικρές σας νίκες. Αν δεν ξέρετε από πού να ξεκινήσετε, φτιάξτε μια λίστα με εναλλακτικές και ξεκινήστε από εκείνη που σας φαίνεται πιο ρεαλιστική. Μην ξεχνάτε ότι η αρχή είναι το ήμισυ του παντός!Διαχειριστείτε την ενέργειά σας, όχι μόνο τον χρόνο σας: Το πώς αισθάνεστε σωματικά και ψυχικά επηρεάζει άμεσα τη σκέψη και τη συμπεριφορά σας. Φροντίστε να κοιμάστε αρκετά, τρέφεστε σωστά, ενυδατώνεστε με 2-3 λίτρα νεράκι την ημέρα γυμνάζεστε συστηματικά. Είστε πολύ πιο θετικοί όταν το σώμα και το μυαλό σας λειτουργούν στο τοπ.Επιλέξτε συνειδητά το περιβάλλον σας: Οι άνθρωποι που περνάτε αρκετό χρόνο μαζί επηρεάζουν τη σκέψη και τη διάθεσή σας. Φροντίστε να περιβάλλεστε από άτομα που σας εμπνέουν, σας υποστηρίζουν και σας ενθαρρύνουν. Αν δεν μπορείτε να αποφύγετε εντελώς τις τοξικές σχέσεις, θέστε σαφή όρια και προστατέψτε την ψυχική σας υγεία από αυτούς.Αναπτύξτε ευγνωμοσύνη και προοπτική: Η ευγνωμοσύνη δεν είναι απλώς μια αίσθηση, αλλά μια συνειδητή πρακτική, ένας ευρύτερος τρόπος ύπαρξης. Κάθε μέρα, σημειώστε τρία πράγματα για τα οποία είστε ευγνώμονες – μικρά ή μεγάλα. Αυτό θα σας βοηθήσει να ανακατευθύνετε την προσοχή σας από αυτά που σας λείπουν σε αυτά που ήδη έχετε.Δείτε τις προκλήσεις με περιέργεια, όχι φόβο, και κυρίως σαν ευκαιρίες εξέλιξης: Αντί να αντιδράτε στις δυσκολίες με άγχος ή απογοήτευση, δοκιμάστε να τις αντιμετωπίσετε με περιέργεια. Ρωτήστε τον εαυτό σας: «Τι μπορώ να μάθω από αυτό;» ή «Πώς μπορώ να βγω δυνατότερος από αυτή την κατάσταση;»

Τα τελευταία χρόνια, καθώς αναπτύσσεται ραγδαία ο χώρος του coaching και της αυτοβελτίωσης, γίνεται μεγάλη συζήτηση γύρω από τη θετική σκέψη και τη θετική συμπεριφορά. Και επειδή υπάρχει αρκετή παρεξήγηση σχετικά, θα μοιραστώ κάποιους μύθους και αλήθειες. Αρχικά να τονίσουμε πως η θετική σκέψη δεν είναι τοξική αισιοδοξία ούτε αυταπάτη και δεν σημαίνει ότι κάποιος που σκέφτεται θετικά δεν βλέπει τα προβλήματα και κοροϊδεύει τον εαυτό του ζώντας σ’ ένα ροζ συννεφάκι.

Είναι η ικανότητα να βλέπει κανείς την πραγματικότητα όπως είναι —με τις προκλήσεις και τις ευκαιρίες της— και να επιλέγει συνειδητά μια στάση που ενδυναμώνει αντί να απελπίζει και να αποδυναμώνει. Πιο συγκεκριμένα, θετική σκέψη είναι:

Η ικανότητα να ψάχνετε και να βρίσκετε λύσεις, όχι αγνοώντας, αλλά μην μένοντας μόνο στα προβλήματα.Η αποδοχή των δυσκολιών χωρίς να ακινητοποιείστε από τον φόβο.Η συνειδητή εστίαση στο «τι μπορώ να κάνω» αντί στο «τι δεν μπορώ» η εμποδιζομαι λόγω των συνθηκών να κάνω.

Και βέβαια, θετική σκέψη ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ να προσποιείσαι ότι όλα είναι καλά όταν δεν είναι, να αγνοείς τα αρνητικά και τις δυσκολίες, και να βασίζεσαι μόνο στην αισιοδοξία γενικά και αόριστα, χωρίς πλάνο & δράση, πιστεύοντας ότι η σκέψη από μόνη της θα λύσει τα πάντα!

Πηγαίνοντας τώρα στη θετική συμπεριφορά, αρχικά να πω πως δεν είναι το να χαμογελάτε συνέχεια ή να είστε πάντα ευχάριστοι. Είναι η συνειδητή επιλογή να ενεργείτε με τρόπο που ενισχύει τις σχέσεις, βελτιώνει τα αποτελέσματα και δημιουργεί μια θετική επίδραση σε σας και στους άλλους. Πιο συγκεκριμένα, θετική συμπεριφορά έχετε όταν:

Αναλαμβάνετε την ευθύνη για τις πράξεις και τις αντιδράσεις σας.Καλλιεργείτε και αναπτύσσετε ανθεκτικότητα απέναντι στις δυσκολίες, με συμπεριφορές σεβασμού και ευγένειας ακόμα και σε δυσάρεστες στιγμέςΈχετε την ικανότητα να εμπνέετε, να ενθαρρύνετε και να υποστηρίζετε τους άλλους.

Τέλος, από την άλλη μεριά, θετική συμπεριφορά δεν είναι…

Να καταπιέζετε τα συναισθήματά σας για να φαίνεστε «θετικοί».Να αποφεύγετε τις συγκρούσεις ή τις δύσκολες συζητήσεις, από φόβο μην απορριφθείτε, καυγαδίσετε, ή φανείτε αρνητικοί και δύστροποι.Να ανέχεστε ανθρώπους, συμπεριφορές και καταστάσεις που σας βλάπτουν ή καταπατούν τα όριά σας. Γιατί η θετική συμπεριφορά αφορά πάνω απ’ όλα εσάς!

Η επιστροφή ενός πρώην συντρόφου μπορεί να είναι είτε μια δεύτερη ευκαιρία είτε μια δοκιμασία για τα όριά σας. Και το πρώτο κλειδί είναι να καταλάβετε τον πραγματικό λόγο πίσω από την επιστροφή, γιατί οι πιθανότητες είναι δύο: ή εκτίμησε ουσιαστικά εσάς και τη σχέση σας, ή έψαξε και δεν βρήκε κάτι καλύτερο. Στην πρώτη περίπτωση, η επάνοδος μπορεί να είναι όχι μόνο μια δεύτερη ευκαιρία, αλλά η σχέση σας να γίνει και πολύ καλύτερη από πριν. Στη δεύτερη περίπτωση όμως, φαίνεται ότι η επάνοδος μάλλον γίνεται από ανάγκη και όχι από αγάπη. Πώς όμως θα αντιμετωπίσετε μια τέτοια κατάσταση, ειδικά αν είστε ακόμα ερωτευμένοι με τον / την πρώην σας;

Μη βιαστείτε και αφήστε τον χρόνο να δείξει τις προθέσεις του: Μείνετε ψύχραιμοι, μην ενθουσιαστείτε, αλλά ούτε και να απορρίψετε. Αν όντως ο πρώην σας εκτίμησε, θα είναι διατεθειμένος να σας δείξει με πράξεις ότι η απόφασή του δεν είναι παρορμητική. Δείτε πώς συμπεριφέρεται σε βάθος χρόνου και αν οι ενέργειές του δείχνουν συνέπεια.

Παρατηρήστε τις πράξεις, όχι τα λόγια:Αν προσπαθεί να σας ξανακερδίσει με ωραία λόγια, χωρίς έμπρακτη αλλαγή, τότε μάλλον δεν έχει ειλικρινή πρόθεση. Μην παρασύρεστε από συναισθηματικές αναμνήσεις ή πιστέψετε ότι «ίσως αυτή τη φορά να είναι διαφορετικά». Παρατηρήστε αν δείχνει πραγματική διάθεση να λύσει προβλήματα του παρελθόντος, ή σας αποζητάει μόνο όταν κάτι δεν πάει καλά στη ζωή του. Αναρωτηθείτε αν δίπλα του νιώθετε ασφάλεια ή συχνά σας κάνει να νιώθετε σαν «δεύτερη επιλογή».

Αξιολογείστε αν έχει γίνει πραγματική εξέλιξη: Η βαθιά αλλαγή απαιτεί δουλειά με τον εαυτό μας. Αν σας λέει ότι έχει αλλάξει, αλλά η συμπεριφορά παραμένει ίδια, τότε ίσως προσπαθεί να σας καταφέρει χωρίς να έχει κάνει ουσιαστική εσωτερική μετακίνηση ή βελτίωση. Αξίζει να παρατηρήσετε και να αναρωτηθείτε: Έχει αντιμετωπίσει τα προβλήματα που σας χώρισαν; Έχει δουλέψει πάνω σε τοξικά μοτίβα που είχε στη σχέση σας; Είναι πρόθυμος να συζητήσει και να λύσει ζητήματα που στο παρελθόν αγνοούσε;

Μιλήστε ανοιχτά και θέστε ξεκάθαρους όρους: Αν νιώθετε πως υπάρχει πιθανότητα επανασύνδεσης, χρειάζεται να γίνει μια ώριμη και ειλικρινής συζήτηση. Εξηγήστε στον άνθρωπό σας τι σας προβλημάτιζε στη σχέση σας και τι χρειάζεστε για να νιώσετε ασφαλής. Η υγιής επανασύνδεση δεν βασίζεται μόνο στις περασμένες όμορφες στιγμές, βασίζεται κυρίως στη δέσμευση, στην αμοιβαία εμπιστοσύνη και στις κοινές αξίες.

Δώστε αξία στον εαυτό σας – Είστε επιλογή, όχι εναλλακτική λύση: Αξίζετε να είστε η προτεραιότητα κάποιου, όχι η εύκολη λύση ανάγκης. Αν καταλάβετε ότι ο πρώην σας δεν επιστρέφει για τους σωστούς λόγους, απομακρυνθείτε, ακόμα κι αν σας πονάει, και προχωρήστε μπροστά με αυτοπεποίθηση. Δεν χρειάζεται να δώσετε χώρο σε κάποιον που δεν σας εκτιμούσε όταν σας είχε, γι’ αυτό μην του επιτρέψετε να ξαναμπεί στη ζωή σας με τους δικούς του όρους, γιατί το πιο πιθανό είναι ότι σύντομα θα βρεθείτε ξανά σε μια αδιέξοδη, δυστυχισμένη σχέση και ζωή.

Σε πρόσφατη πανελλαδική έρευνά μας, διαπιστώσαμε ότι πάνω από τους μισούς γονείς ανησυχούν πολύ για την ασφάλεια των παιδιών τους στο σχολικό περιβάλλον. Γι’ αυτό θα μοιραστώ πέντε τρόπους που σίγουρα βοηθούν εσάς και δυναμώνουν το παιδί σας:

Καλλιεργήστε και διατηρήστε ανοιχτή επικοινωνία: Η επικοινωνία είναι το κλειδί για να γνωρίζετε πώς νιώθει το παιδί σας και αν αντιμετωπίζει δυσκολίες. Δημιουργήστε ένα κλίμα όπου το παιδί να νιώθει άνετα να μιλάει μαζί σας για οτιδήποτε συμβαίνει στο σχολείο. Ακούστε το προσεκτικά, χωρίς να το διακόπτετε ή να το κρίνετε και δείξτε κατανόηση και ενσυναίσθηση, ώστε το παιδί να νιώσει άνετα και να μην φοβάται να σας μιλήσει για κάτι ανησυχητικό στο σχολείο, όπως εκφοβισμό ή απειλές.

Ενισχύστε την αυτοπεποίθηση του παιδιού: Τα παιδιά που έχουν αυτοπεποίθηση και πιστεύουν στον εαυτό τους μπορούν να αντιμετωπίσουν δύσκολες καταστάσεις με ψυχραιμία. Η αυτοπεποίθηση δεν είναι έμφυτη· καλλιεργείται μέσα από την ενθάρρυνση και την υποστήριξη των γονέων. Ενθαρρύνετέ το να εκφράζει τη γνώμη του και να διεκδικεί τα δικαιώματά του. Δώστε του ευθύνες στο σπίτι, ώστε να αισθάνεται ικανό και χρήσιμο.

Μιλήστε για τον σχολικό εκφοβισμό: Είναι ένα σοβαρό ζήτημα που μπορεί να επηρεάσει τη συναισθηματική υγεία του παιδιού. Είναι σημαντικό το παιδί σας να γνωρίζει πώς να αναγνωρίζει τον εκφοβισμό, είτε είναι λεκτικός, σωματικός ή διαδικτυακός. Διδάξτε στο παιδί σας πώς να διακρίνει τις καταστάσεις που μπορεί να είναι επιβλαβείς. Τονίστε του ότι δεν πρέπει να φοβάται να μιλήσει σε έναν ενήλικα αν αισθάνεται απειλή. Όταν ένα παιδί γνωρίζει τα σημάδια του εκφοβισμού και νιώθει σιγουριά να μιλήσει γι’ αυτό, μειώνεται ο κίνδυνος να υποστεί ή να συμμετέχει σε περιστατικά βίας.

Συνεργαστείτε με το σχολείο: Οι γονείς παίζουν καθοριστικό ρόλο στη δημιουργία ενός ασφαλούς σχολικού περιβάλλοντος. Είναι σημαντικό να έχετε τακτική επικοινωνία με τους δασκάλους και τους υπεύθυνους του σχολείου. Ενημερωθείτε για την πολιτική του σχολείου σχετικά με την ασφάλεια και τον εκφοβισμό. Συμμετέχετε σε σχολικές εκδηλώσεις και συναντήσεις γονέων, συζητήστε με άλλους γονείς και ανταλλάξτε απόψεις, γιατί έτσι δημιουργείται ένα δίκτυο υποστήριξης που προστατεύει όλα τα παιδιά.

Εμπνεύστε την ενσυναίσθηση: Είναι ένα από τα πιο ισχυρά εργαλεία για τη δημιουργία ενός ασφαλούς και φιλικού σχολικού περιβάλλοντος. Βοηθήστε το παιδί σας να κατανοήσει και να σέβεται τη διαφορετικότητα, ώστε να συμβάλλει και το ίδιο στην ενίσχυση της ασφάλειας στο σχολείο. Διαβάστε μαζί βιβλία που προάγουν την κατανόηση και την αποδοχή των άλλων. Ενθαρρύνετε το παιδί να βοηθάει συμμαθητές του που μπορεί να αισθάνονται απομονωμένοι. Μιλήστε του για τη σημασία της καλοσύνης και της συνεργασίας, και δώστε εσείς μέσα από τη συμπεριφορά σας το καλό παράδειγμα. Όταν ένα παιδί μαθαίνει να νοιάζεται για τους άλλους, συμβάλλει στη δημιουργία μιας πιο θετικής και ασφαλούς σχολικής κοινότητας.

Στη σύγχρονη επαγγελματική ζωή, η πίεση είναι αναπόφευκτη. Προθεσμίες, απαιτητικά πρότζεκτ, απαιτήσεις πελατών και συνεχείς αλλαγές δημιουργούν άγχος και επηρεάζουν την απόδοσή σας. Θα μοιραστώ κάποιες πρακτικές για να διατηρείτε ψυχραιμία να διαχειρίζεστε σωστά τον χρόνο και να έχετε ισορροπία προσωπικής- επαγγελματικής ζωής.

Αναπνοή και αυτοέλεγχος: Όταν η πίεση ανεβαίνει, η πρώτη αντίδραση είναι ο πανικός, και ο καλύτερος τρόπος να τον αντιμετωπίσετε είναι η συνειδητή αναπνοή. Δοκιμάστε την τεχνική 4-7-8: Εισπνεύστε από τη μύτη για 4 δευτερόλεπτα, κρατήστε την αναπνοή σας για 7 και εκπνεύστε αργά από το στόμα για 8 δευτερόλεπτα. Αυτή η πρακτική μειώνει άμεσα το άγχος και σας επιτρέπει να σκεφτείτε καθαρά, κάνοντας ένα βήμα πίσω.

Οργάνωση και προτεραιοποίηση: Δουλέψτε έξυπνα, όχι σκληρά: καταγράψτε τα καθήκοντά σας και κατηγοριοποιήστε τα σε: α) Επείγοντα & Σημαντικά → Κάντε τα αμέσως Β) Μη Επείγοντα αλλά Σημαντικά → Προγραμματίστε τα σε συγκεκριμένο χρόνο γ) Επείγοντα αλλά Μη Σημαντικά → Αναθέστε τα σε κάποιον που μπορεί να τα κάνει και δ) Ούτε Επείγοντα ούτε Σημαντικά → Αυτά αγνοήστε τα, ας μην γίνουν καθόλου. Προσπαθήστε να εστιάζεστε στις 3 σημαντικότερες προτεραιότητες κάθε ημέρας. Κι όταν έρχονται τα εμβόλιμα, ξεσκαρτάρετέ τα, γιατί συνήθως, η ευθύνη τους δεν ανήκει σε σας.

Διαχειριστείτε τον χρόνο σας με στρατηγική: Αποφύγετε το multitasking γιατί μειώνει την παραγωγικότητα. Υιοθετήσετε την προσέγγιση pomodoro με «40 λεπτά συγκεντρωμένη εργασία και 10 λεπτά διάλειμμα». Ορίστε συγκεκριμένες ώρες της ημέρας που απαντάτε σε μέιλ. Περιορίστε τον χρόνο στα social. Και μειώστε τον χρόνο των ραντεβού από μία ώρα σε μισή: αν το συνειδητοποιήσετε, σε όλα τα επαγγελματικά μίτινγκ συνήθως αναλώνεται αρκετός χρόνος σε άσκοπη κουβέντα προτού πάτε στο κυρίως θέμα.

Μάθετε να λέτε «όχι» με σιγουριά: Όταν είστε κάτω από πίεση, το τελευταίο που χρειάζεστε είναι να αναλαμβάνετε περισσότερα από όσα αντέχετε. Πείτε για παράδειγμα: «σ’ ευχαριστώ που με τιμάς ζητώντας μου να αναλάβω κάτι τόσο σημαντικό, όμως αυτή την περίοδο δεν μπορώ να του αφιερώσω τον χρόνο που του αξίζει». Θέστε ξεκάθαρα όρια και θυμηθείτε ότι η ποιότητα της δουλειάς σας και η συνέπειά σας είναι πιο σημαντική από την ποσότητα, ή τις υποσχέσεις που δεν μπορείτε να τηρήσετε.

Εξασφαλίστε ισορροπία προσωπικής και επαγγελματικής ζωής:Η συνεχής πίεση χωρίς ξεκούραση οδηγεί σε burnout, και η αυτοφροντίδα δεν είναι πολυτέλεια, αλλά απαραίτητη στρατηγική. Φροντίστε να έχετε καθημερινή άσκηση: Ακόμα και 20 λεπτά. Υιοθετείστε πρακτικές χαλάρωσης: διαλογισμός, μουσική ή ποιοτικός χρόνος με αγαπημένους. Και αποσυνδεθείτε από την τεχνολογία με μικρά «ψηφιακά διαλείμματα» μέσα στη μέρα.

Μετατρέψτε την πίεση σε ευκαιρία για ανάπτυξη: Η πίεση μπορεί να είναι είτε εμπόδιο είτε εργαλείο προσωπικής εξέλιξης. Αντί να τη φοβάστε, χρησιμοποιήστε τη για να δυναμώσετε. Πείτε: «Τι μπορώ να μάθω από αυτή την κατάσταση;» Η διαχείριση της πίεσης είναι δεξιότητα, δεν έρχεται κατά τύχη, και μπορείτε να την καλλιεργήσετε.

Σύμφωνα με έρευνες που έχουμε διεξάγει σε εργασιακούς χώρους, δυστυχώς ακόμα και σήμερα ασκείται μπούλινγκ από προϊστάμενους ή αφεντικά, και παρουσιάζεται με διάφορες μορφές όπως αγενής συμπεριφορά, προσβολές, υπερβολικός φόρτος ή παρενόχληση, και απευθύνεται κυρίως σε νέους και γυναίκες. Αν είστε εσείς θύμα μιας τέτοιας κατάστασης, θα μοιραστώ αποτελεσματικά βήματα για να την εξολοθρεύσετε κυριολεκτικά:

Αναγνωρίστε το και μην το αγνοείτε: Το πρώτο βήμα είναι να κατανοήσετε ότι δέχεστε μπούλινγκ και να μην το βάλετε κάτω από το χαλί. Εάν κάποιος σας μειώνει, σας υποτιμά δημόσια, σας αποκλείει από σημαντικές αποφάσεις ή σας φορτώνει υπερβολικά καθήκοντα, είναι σημάδια ανάρμοστης, επιθετικής συμπεριφοράς. Οφείλονται συνήθως σε προβληματικούς και ανασφαλείς προϊστάμενους γι’ αυτό μην τα πάρετε προσωπικά.

Καταγράψτε τα περιστατικά: Διατηρήστε ένα ημερολόγιο με τις ημερομηνίες, τα γεγονότα και τα άτομα που εμπλέκονται. Αυτή η τεκμηρίωση μπορεί να αποδειχθεί πολύτιμη αν χρειαστεί να αναφέρετε και να καταγγείλετε το περιστατικό σε κάποιον ανώτερο ή στο τμήμα Ανθρώπινου Δυναμικού.

Θέστε όρια και μιλήστε με αυτοπεποίθηση: Μην φοβάστε να οριοθετήσετε τη συμπεριφορά του θύτη, γιατί ο καθένας ασκεί μπούλινγκ εκεί που τον παίρνει. Απαντήστε με ψυχραιμία και σιγουριά, δείχνοντας ότι δεν θα ανεχθείτε την τοξικότητα. Φράσεις όπως «Δεν δέχομαι να μου μιλάς με αυτόν τον τρόπο» ή «Θα ήθελα να το συζητήσουμε κάποια άλλη στιγμή, με ηρεμία, επαγγελματικά και με σεβασμό» μπορούν να βάλουν όρια.

Ζητήστε υποστήριξη: Μιλήστε με συναδέλφους που εμπιστεύεστε ή με κάποιον μέντορα. Εάν το μπούλινγκ προέρχεται από ανώτερο στέλεχος, συμβουλευτείτε το τμήμα Ανθρώπινου Δυναμικού και εξετάστε τις πολιτικές της εταιρείας για την προστασία των εργαζομένων. Σίγουρα, οι άνθρωποι αυτοί θα σας βοηθήσουν να βρείτε διέξοδο.

Μην διστάσετε να κάνετε το επόμενο, δυναμικό βήμα:Αν η κατάσταση δεν αλλάζει, σκεφτείτε τις επιλογές σας. Σε κάποιες περιπτώσεις, η αναφορά σε υψηλότερα κλιμάκια ή ακόμα και η αναζήτηση νέας εργασίας μπορεί να είναι η καλύτερη λύση. Η επαγγελματική και ψυχική σας υγεία είναι πιο σημαντική από οποιαδήποτε τοξική θέση. Και κάτι ακόμα πιο πολύτιμο: αν μέχρι τώρα κανένας δεν αντιμετώπισε αποτελεσματικά το μπούλινγκ και τις τοξικές συμπεριφορές μέσα σ’ αυτό το επαγγελματικό περιβάλλον, μπορεί η δική σας στάση να βοηθήσει να ανατραπούν τα πράγματα για το καλό όλων.

Να θυμόσαστε πάντα πως για να ασκηθεί μπούλινγκ συστηματικά, χρειάζεται να υπάρχει ένας θύτης κι ένα θύμα. Κι αυτό που σας προτείνω είναι να αφαιρέσετε εσείς το δεύτερο σκέλος αυτής της τοξικής σχέσης. Κανείς δεν αξίζει να εργάζεται μέσα σ’ ένα καταπιεστικό κλίμα. Με αυτοπεποίθηση, στρατηγική και υποστήριξη, μπορείτε να σταματήσετε το μπούλινγκ και να διεκδικήσετε τη θέση που σας αξίζει στην επαγγελματική σας πορεία. 

Σύμφωνα με τον Tony Robbins, οι 4 βασικές ανθρώπινες ανάγκες είναι εκείνη της ασφάλειας, της ποικιλίας, της σημαντικότητας και της επικοινωνίας/σύνδεσης με αγάπη. Όλοι οι άνθρωποι προσπαθούν να καλύψουν αυτές τις ανάγκες μέσα από τις σχέσεις και τις δράσεις τους, όμως σ’ αυτή την προσπάθεια, πιθανό να κάνουν θυσίες που τελικά όχι μόνο δεν οδηγούν σε κάλυψη αναγκών, αλλά αντίθετα, καταλήγουν σε αδιέξοδη καταπίεση. Γι’ αυτό σήμερα, θα αναφερθώ σε πέντε πράγματα που δεν πρέπει να θυσιάσετε ποτέ:

Την αίσθηση της προσωπικής σας αξίας: Οι περισσότεροι άνθρωποι μαθαίνουν να νιώθουν την αξία και την σημαντικότητά τους μόνο μέσα από την επιβεβαίωση των άλλων, όπως οι γονείς, οι δάσκαλοι κλπ. Όμως, αν δεν αναγνωρίζετε εσείς στον εαυτό σας την αξία του, αν δεν αναπτύσσετε αυτοσεβασμό, αγάπη και καλοσύνη θα είστε μόνιμα εξαρτώμενοι από τους άλλους για να νιώσετε σημαντικότητα. Δηλαδή, η προσωπική σας αίσθηση αξίας θα εξαρτάται από κάτι που σήμερα είναι και αύριο δεν είναι.

Τα όνειρα, τις φιλοδοξίες, τους στόχους σας: Συχνά, όταν μοιραστείτε κάτι μεγάλο ή διαφορετικό που ονειρεύεστε να πετύχετε, άνθρωποι από το κοντινό σας περιβάλλον μπορεί να σας αποκαρδιώσουν. Όμως, αυτά έρχονται μέσα από την δική τους οπτική, φίλτρα, ανασφάλειες και περιορισμούς. Θυμηθείτε πως ο κάθε άνθρωπος είναι μοναδικός, δεν είμαστε φτιαγμένοι όλοι για τα ίδια, ούτε και ονειρευόμαστε τα ίδια. Αν λοιπόν παρατήσετε τα όνειρα σας, αργότερα πιθανά να μετανιώσετε, να γεμίσετε πίκρες και στενοχώρια, γιατί στην ουσία, τα όνειρά σας είναι οι σπόροι της ανάπτυξης σας.

Τις αξίες και τα πιστεύω σας: Οι αξίες σας είναι η πυξίδα των αποφάσεων σας, η καθοδήγηση των επιλογών σας, τα κριτήρια για τις σχέσεις που θα επενδύσετε. Όμως, κάποιες φορές αυτές οι αξίες μπαίνουν σε δεύτερη μοίρα είτε για να εξυπηρετήσετε κάποιους άλλους, είτε για να πάρετε την αποδοχή και την αγάπη τους. Και τότε, νιώθετε δυστυχισμένοι και εγκλωβισμένοι. Θυμηθείτε πως μένοντας πιστοί στις αξίες σας, είναι πολύ πιο πιθανό να προσελκύσετε ανθρώπους και καταστάσεις που σας ταιριάζουν και σας αποδέχονται όπως είστε, γι’ αυτό που είστε, κι όχι γι’ αυτό που τους προσφέρετε.

Τα όριά σας: Για όλους μας υπάρχουν κάποιες κόκκινες γραμμές, που όταν οι άλλοι τις υπερβούν, επαναστατούμε. Θυμηθείτε ότι τα όριά σας τα ορίζετε εσείς, και τα βάζετε για να προστατέψετε τον εαυτό σας, τους άλλους και τις σχέσεις σας μαζί τους. Γι’ αυτό, εκφράστε τα με ευγένεια και σαφήνεια, λέγοντας ότι «εγώ δέχομαι αυτό και μέχρι εκεί» και τιμήστε τα πρώτοι εσείς, ώστε να τα σεβαστούν και οι άλλοι.

Την ευτυχία και την ευημερία σας: Αναγνωρίστε πως είναι δική σας ευθύνη η ευτυχία και η ευημερία σας και δεν θα σας την δώσει ποτέ κάποιος άλλος. Και έχει μεγάλη διαφορά το να επιλέγετε συνειδητά πότε θα βάλετε το θέλω σας στην άκρη για κάποιον που αγαπάτε από το να στριμώχνετε συνεχώς τον εαυτό σας και να τον βάζετε μόνιμα σε δεύτερη μοίρα. Έχετε κάθε δικαίωμα στην ευτυχία, είναι μέρος της ζωής, είναι δική σας υποχρέωση προς τον εαυτό σας και κρίσιμη παράμετρος για την καλή σας υγεία.

Η Ημέρα της Γυναίκας είναι μια ευκαιρία να τιμήσουμε τις κατακτήσεις των γυναικών, αλλά και να αναδείξουμε τα μοναδικά πλεονεκτήματα που απολαμβάνουν σήμερα. Παρά τις προκλήσεις, οι γυναίκες έχουν περισσότερες ευκαιρίες από ποτέ να διαπρέψουν τόσο στην κοινωνία όσο και στον επιχειρηματικό κόσμο. Και γι’ αυτό θα μοιραστώ 4 + 1 λόγους για να νιώθουμε πλεονεκτικά στην σημερινή εποχή. 

Η δύναμη της δικτύωσης και της αλληλεγγύης: Ποτέ πριν δεν υπήρχε τόσο ισχυρό δίκτυο γυναικών που στηρίζουν η μία την άλλη. Από οργανώσεις γυναικείας επιχειρηματικότητας μέχρι mentoring προγράμματα και κοινότητες στο LinkedIn, η πρόσβαση σε συμβουλές, στήριξη και συνεργασίες είναι πλέον ευκολότερη. Οι γυναίκες σήμερα μπορούν να αξιοποιήσουν τη συλλογικότητα για να ενδυναμωθούν, να μοιραστούν ευκαιρίες, να εξελιχθούν μέσα από την δια βίου μάθηση και να προχωρήσουν μαζί.

Ηγεσία με συναισθηματική νοημοσύνη: Οι γυναίκες βιολογικά διαφέρουν από τους άνδρες ως προς την συναισθηματική τους νοημοσύνη, μια δεξιότητα απαραίτητη για την σύγχρονη ηγεσία. Οι γυναίκες δημιουργούν ουσιαστικές σχέσεις, ακούνε, επιλύουν συγκρούσεις, έχουν συλλογική οπτική και εμπνέουν τις ομάδες τους. Γι’ αυτό και οι επιχειρήσεις αναγνωρίζουν τη σημασία της συναισθηματικής ηγεσίας και είναι ανοικτές στην γυναικεία ηγεσία. Σύμφωνα με διεθνείς μελέτες, οι επιχειρήσεις με γυναίκες στην διοίκηση έχουν και καλύτερη κερδοφορία και μεγαλύτερη διαχρονικότητα και βιωσιμότητα.

Η ευελιξία ως στρατηγικό πλεονέκτημα: Η εποχή απαιτεί προσαρμοστικότητα και ευελιξία, κάτι στο οποίο οι γυναίκες και υπερέχουν και διαπρέπουν. Ακριβώς αυτός ο συνδυασμός ευελιξίας και δημιουργικής σκέψης κάνει τις γυναίκες ανεκτίμητες στον επιχειρηματικό κόσμο, αρκεί οι ίδιες να τολμήσουν να διεκδικήσουν αυτό που τους αξίζει.

Η ψηφιακή εποχή δημιουργεί νέες ευκαιρίες: Η τεχνολογία έχει μειώσει σημαντικά πολλά πρακτικά εμπόδια για τις γυναίκες, ειδικά αν έχουν μικρά παιδιά και πρέπει να εργάζονται από το σπίτι. Γιατί έχουν την ευκαιρία να δημιουργήσουν και να αναπτύξουν ακόμα και επιχειρήσεις από το μηδέν, είτε στο e-commerce, είτε στο digital marketing.

Η μεταστροφή της κουλτούρας υπέρ της συμπερίληψης: Η συζήτηση γύρω από τη διαφορετικότητα και τη συμπερίληψη έχει οδηγήσει σε ουσιαστικές αλλαγές στον επιχειρηματικό κόσμο. Οι εταιρείες επενδύουν στη γυναικεία ηγεσία, στηρίζουν τη γονική ισορροπία και αναγνωρίζουν τη σημασία της εκπροσώπησης και των δύο φύλων στις ομάδες εργασίας. Έτσι, δημιουργείται ένα περιβάλλον όπου οι γυναίκες μπορούν να εξελιχθούν και να κατακτήσουν ηγετικές θέσεις χωρίς να χρειάζεται να μεταμορφωθούν σε παλιότερα, αυστηρά και παρωχημένα αντρικά πρότυπα.

Σήμερα, το να είσαι γυναίκα δεν είναι μόνο πρόκληση αλλά και πλεονέκτημα. Οι ευκαιρίες είναι περισσότερες, οι κοινωνικές και επαγγελματικές δομές αλλάζουν, και, αν είστε γυναίκες, τόσο το καλύτερο, γιατί έχετε εσείς την δύναμη να διαμορφώσετε το μέλλον σας.

Οι νάρκισσοι, παρά την επιφανειακή τους αυτοπεποίθηση και υπεροψία, συχνά φέρουν βαθιά ψυχικά τραύματα και αυτά είναι που διαμορφώνουν την συμπεριφορά τους προς τους άλλους. Οι πληγές αυτές συχνά σχετίζονται με τον τρόπο που μεγάλωσαν ή με προσωπικές εμπειρίες που άφησαν ανεπούλωτα τραύματα. Η σχέση με έναν νάρκισσο μπορεί να είναι δύσκολη, αλλά όχι αδύνατη. Ο πιο αποτελεσματικός τρόπος να διαχειριστείτε τη συμπεριφορά του είναι να είστε σταθεροί, υπομονετικοί και ξεκάθαροι.

Τα πιο συνηθισμένα, βαθύτερα τραύματα που κρύβει ένας νάρκισσος

Αίσθημα απόρριψης: Οι νάρκισσοι μπορεί να έχουν βιώσει απόρριψη σε μικρή ηλικία από γονείς, δασκάλους ή συνομήλικους. Αυτό τους οδηγεί να δημιουργούν μια αμυντική πανοπλία, προκειμένου να αποφύγουν να αισθανθούν ξανά την ίδια πληγή. Αυτός ο φόβος της απόρριψης συχνά μεταμφιέζεται σε υπερβολική αυτοπεποίθηση ή έπαρση. Όταν διαπιστώνετε μια τέτοια αλαζονική συμπεριφορά, μην τον κρίνετε, δείξτε κατανόηση και επικοινωνήστε με τρόπο που να μην νιώσει ότι τον απορρίπτετε κι εσείς. Αν πρέπει να θέσετε όρια, κάντε το με ήρεμο τρόπο, χωρίς να τον μειώνετε και να τον εξαγριώνετε.

Χαμηλή αυτοεκτίμηση: Παρά την εικόνα του «τέλειου» ατόμου που παρουσιάζουν, οι νάρκισσοι συχνά παλεύουν με χαμηλή αυτοεκτίμηση, που τους κάνει να αναζητούν συνεχώς εξωτερική επιβεβαίωση για να νιώσουν αξία. Γι’ αυτό εσείς να αναγνωρίζετε τα θετικά στοιχεία τους με ειλικρίνεια, γιατί καταλαβαίνουν αμέσως πότε τα μπράβο σας είναι ψεύτικα, και βοηθήστε τους να αναγνωρίσουν τα δυνατά τους σημεία, χωρίς υπερβολές.

Φόβος ευαλωτότητας: Ο νάρκισσος αποφεύγει να δείξει αδυναμία με κάθε κόστος, και προσπαθεί να το καλύψει με επιθετικότητα, άμυνα και υποτίμηση των άλλων. Όταν τον νιώσετε ευάλωτο, μην τον πιέσετε να ανοιχθεί. Δείξτε ενσυναίσθηση και δημιουργείστε ένα περιβάλλον αποδοχής χωρίς επικριτικότητα, για να νιώσει ασφαλής, και αποφύγετε να εκμεταλλευτείτε τις στιγμές αδυναμίας του, γιατί αυτό θα κλονίσει την εμπιστοσύνη του.

Αίσθημα εγκατάλειψης: Πολλοί νάρκισσοι κουβαλούν τραύματα εγκατάλειψης, που συνήθως προέρχονται από τη σχέση με τους γονείς τους. Αυτή η πληγή τους κάνει να είναι έντονα κτητικοί ή να φοβούνται ότι οι άλλοι θα τους αφήσουν και πολύ συχνά εκδηλώνουν ζήλια, υπερβολική ανάγκη για έλεγχο ή και έντονο ανταγωνισμό προς πρόσωπα που θεωρούν ότι μπορεί να τους «κλέψουν» τον άνθρωπό τους. Για να τον καθησυχάσετε, δείξτε την δέσμευσή σας στην σχέση σας, θέτοντας όμως ξεκάθαρα όρια, ώστε να μην νιώθει εγκατάλειψη όταν διεκδικείτε τον προσωπικό σας χώρο και χρόνο.

Αίσθημα ότι δεν είναι αρκετός: Ακόμα κι αν είναι πολύ πετυχημένος, ο νάρκισσος συχνά νιώθει ανεπαρκής, και κυνηγάει την επιτυχία, με έντονη επίδειξη και υπερβολικό ανταγωνισμό. Για να του ανακουφίσετε αυτό το έλλειμμα, επικεντρωθείτε στις επιτυχίες του, ενθαρρύνετέ τον για την πρόοδό του, χωρίς να τον συγκρίνετε με άλλους. Βοηθήστε τον να καταλάβει ότι η αξία του δεν εξαρτάται μόνο από τις επιδόσεις του ή από την γνώμη των άλλων. Μια τέτοια στάση θα τον μαλακώσει και θα τον κάνει πιο ανθρώπινο.

Αν παρατηρήσετε γύρω σας, μετά το γάμο ή την μακροχρόνια συμβίωση, τα περισσότερα ζευγάρια παγιδεύονται στην πίεση της καθημερινότητας, των παιδιών, των υποχρεώσεων και κάπου εκεί χάνεται η μπάλα μαζί με την ερωτική επιθυμία. Γι’ αυτό σήμερα θα μοιραστώ πέντε στρατηγικές που σας βοηθούν να κρατήσετε τη σχέση σας ζωντανή:

Εστιάστε στο δικό σας μέρος της σχέσης: Πιθανά να σκεφτείτε πως ότι κι αν κάνετε εσείς πρέπει και το άλλο μέρος να πάρει πρωτοβουλίες και να ανταποκριθεί. Κι αν δεν το κάνει; Η απάντηση είναι ξεκάθαρη: εσείς μπορείτε να κάνετε οτι περνάει από το χέρι σας για να προσφέρετε το δικό σας μερίδιο στο κοινό σας δημιούργημα που λέγεται σχέση, και ειδικά ερωτική σχέση. Δεν μπορείτε να αλλάξετε ή να επιβάλλετε κάτι στον άλλον, όμως μπορείτε μέσα από την δική σας στάση να τον εμπνεύσετε και να τον ενθαρρύνετε.Θέστε τον σύντροφό σας σε πρώτη προτεραιότητα: Αν θέλετε να έχετε διαχρονικά μια όμορφη ερωτική ζωή, γεμάτη χαρά και πληρότητα, χρειάζεται να βάλετε τον σύντροφό σας και την σχέση μαζί του σε πρώτη προτεραιότητα. Η ερωτική επικοινωνία είναι ουσιαστικής σημασίας για την συνολική σχέση του ζευγαριού, και όταν ένα ζευγάρι είναι δεμένο με έρωτα και αγάπη, αυτό μεταδίδεται στην ενέργεια που εκπέμπτει. Έτσι, ένα αγαπημένο ζευγάρι μεγαλώνει παιδιά που μαθαίνουν την αγάπη και τις εκδηλώσεις τρυφερότητας πολύ περισσότερο από την αγάπη που δίνει μεμονωμένα ο κάθε γονιός.Ξεκινήστε να φέρεστε όπως στην αρχή: Θυμηθείτε πώς φροντίζατε τον εαυτό σας και τον σύντροφό σας όταν ξεκινούσατε, σχέσης, και γίνετε και πάλι ερωτεύσιμοι όπως τότε: γυμναστείτε, κάντε καλή διατροφή, περιποιηθείτε την εμφάνισή σας, το χτένισμά σας, το ντύσιμο σας ακόμα και μέσα στο σπίτι, όπως τότε που διεκδικούσατε την σχέση.Φροντίστε να έχετε κοινό χρόνο οι δυο σας: Ένας λόγος που απομακρύνονται τα ζευγάρια μετά από χρόνια είναι το ότι δεν περνάνε αρκετό χρόνο μόνοι τους. Καλές οι παρέες και η οικογένεια, αλλά είναι σημαντικό για την προσωπική σας ερωτική σχέση να βγαίνετε τουλάχιστον ένα βράδυ το μήνα οι δυο σας σαν τα πρώτα ραντεβού, και τουλάχιστον μια φορά το τρίμηνο να κάνετε μια μικρή απόδραση—έστω και για 2-3 μέρες μόνοι σας—χωρίς παρέες και παιδιά. Θα είναι ευκαιρία να ανανεώσετε την σχέση και την ερωτική σας επαφή.Εκδηλωθείτε στον σύντροφό σας με όλες τις γλώσσες της αγάπης και κυρίως με εκείνη που έχει ως κυρίαρχη: Υπάρχο υν πέντε τρόποι που οι άνθρωποι εκδηλώνουν την αγάπη τους : είναι τα όμορφα λόγια/ γλυκόλογα, τα χάδια/τα φιλιά/η σωματική επαφή, τα δώρα, οι δουλειές κι εξυπηρετήσεις και ο εστιασμένος χρόνος προσοχής. Σε όλους μας αρέσουν όλοι αυτοί οι τρόποι, όμως για τον καθένα μια είναι η κυρίαρχη γλώσσα αγάπης. Κι αν θέλετε να διατηρήσετε την ερωτική σας φλόγα για πάντα, φροντίστε να εκδηλώνετε την αγάπη προς τον σύντροφό σας με τον τρόπο που εκείνος την εισπράττει καλύτερα, και παράλληλα φροντίστε να του στέλνετε μηνυματάκια, κάντε μικροδωράκια, ετοιμάστε το αγαπημένο του φαγητό, και είναι σίγουρο πως κι εκείνος θα ανταποκριθεί.

Ο αυτοέλεγχος μια δεξιότητα που μπορείτε να καλλιεργήσετε. Με πρακτικές τεχνικές και επιμονή, μπορείτε να λαμβάνετε αποφάσεις με σοφία, να αντιδράτε με ψυχραιμία στις αναποδιές και να προχωράτε στη ζωή σας με σιγουριά. Πώς θα χτίσετε αυτοέλεγχο;

Συχνά στις ατομικές μου συνεδρίες έρχονται άνθρωποι με ατέλειωτα παράπονα στις σχέσεις τους με κοντινούς τους ανθρώπους, και με βαθιά επιθυμία να τους αλλάξουν. Όμως το βασικό ερώτημα είναι «τελικά αλλάζει ο άνθρωπος;». Η απάντηση είναι ξεκάθαρα «Ναι» με δύο προϋποθέσεις: η πρώτη είναι ότι ο άνθρωπος αλλάζει μόνο αν το θέλει ο ίδιος, και η δεύτερη είναι πως η αλλαγή θα γίνει μόνο όταν αλλάξει τις πεποιθήσεις του πάνω στον τομέα που θέλει να αλλάξει, και όχι μόνο τις συνήθειές του. Το σίγουρο είναι πως η αλλαγή θα γίνει μόνο μέσα από την δική του βούληση, γι’ αυτό κι εσείς, τον μόνο άνθρωπο που μπορείτε να αλλάξετε είναι τον εαυτό σας, μέσα από τρία βήματα:

Το πρώτο βήμα είναι η αυτό-παρατήρηση. Πριν μιλήσω όμως γι’ αυτό, η αλήθεια είναι ότι η ζωή η ίδια μας αλλάζει, γιατί όλα στην ζωή αλλάζουν συνεχώς… «Τα πάντα ρει» είχε πει ο Ηράκλειτος, και όλοι αλλάζουμε, ακόμα κι αν δεν το συνειδητοποιούμε. Το κλειδί λοιπόν είναι το πόσο συνειδητοί είμαστε στις αλλαγές μας, και σ’ αυτό βοηθάει το να ξεκινήσετε να παρατηρείτε τον εαυτό σας. Τι σκέφτεστε, τι πιστεύετε, πώς αισθάνεστε με βάση τις σκέψεις σας και ποιες συμπεριφορές, δράσεις και επιλογές υιοθετείτε. Με αυτή τη διαδικασία θα καταλάβετε ότι τα αποτελέσματα στην ζωή σας τα φέρνετε μόνοι σας με αυτόν ακριβώς τον μηχανισμό, που ξεκινάει από τις αρχικές σκέψεις. Παρατηρείστε τις και αναρωτηθείτε: είναι σκέψεις και πεποιθήσεις που σας ενδυναμώνουν ή σας αποκαρδιώνουν; Σας βοηθούν να γίνεστε ο άνθρωπος που θέλετε να είστε ή σας απομακρύνουν από την καλύτερη εκδοχή σας; Μόνο μέσα από την αυτοπαρατήρηση μπορείτε να καταλάβετε πού βρίσκεστε και γιατί, και αυτό είναι κάτι που κάνουμε μέσα από τις συνεδρίες ψυχοθεραπείας.

Το δεύτερο βήμα είναι η αποδοχή. Αφού παρατηρήσετε τον εαυτό σας, η επόμενη κίνηση είναι να τον αποδεχθείτε όπως είναι. Θα υπάρχουν πράγματα που σας αρέσουν και πράγματα που δεν σας αρέσουν και εκεί ακριβώς βρίσκεται η ρίζα της πραγματικής αλλαγής. Γιατί αν τα εκλογικεύσετε, αν τα δικαιολογήσετε και αν ρίξετε την ευθύνη σε παράγοντες έξω από σας, θα παραμείνετε στα ίδια. Από το σημείο της αποδοχής χωρίς ενοχή μπορείτε στην συνέχεια να πάτε…

Στο τρίτο βήμα που είναι η αλλαγή. Έχοντας εντοπίσει και αποδεχτεί τις σκέψεις, τις πεποιθήσεις, τις πράξεις και τις συνήθειες που δεν σας βοηθούν, αυτόματα παίρνετε και την ατομική σας ευθύνη για να τις αλλάξετε. Και βέβαια, η αλλαγή έχει μέσα της τον πόνο του ξεβολέματος, γι’ αυτό και θα χρειαστεί να πάρετε απόφαση και δέσμευση προς τον εαυτό σας: αντικαταστείτε τις πεποιθήσεις που σας κρατούν στα ίδια με καινούργιες, ενδυναμωτικές και καλλιεργείστε τις σιγά-σιγά. Αν για παράδειγμα πιστεύετε ότι δεν υπάρχουν σήμερα καλές ανθρώπινες σχέσεις, ξεκινήστε να λέτε «μπορεί να είναι σπάνιες, αλλά υπάρχουν και καλές ανθρώπινες σχέσεις». Καλλιεργώντας αυτή την πεποίθηση, θα μαλακώσετε εσείς ο ίδιος, θα γίνετε πιο ανοικτός με τους ανθρώπους, θα βελτιώσετε τις σχέσεις σας, και όλοι οι γύρω σας θα παρατηρήσουν την αλλαγή σας.

Σήμερα θα μοιραστώ επτά επιλογές που σας βοηθούν να χτίζετε αυτοσεβασμό, να νιώθετε καλά με τον εαυτό σας, και αυτόματα θα σας σέβονται και οι άλλοι.

Μάθετε να λέτε «όχι» με ευκολία:Όταν αυτό που σας ζητάνε δεν συμβαδίζει με τις αρχές και τις αξίες σας. Μπορεί για παράδειγμα, στη δουλειά σας να σας ζητηθεί κάτι που είναι στα όρια του νόμιμου. Αν σέβεστε τον εαυτό σας θα αρνηθείτε, και το πιο πιθανό είναι ότι αυτή σας η στάση θα κάνει και τους άλλους να σας σέβονται. Και μην φοβηθείτε ότι θα χάσετε την δουλειά σας: αν είστε καλός συνεργάτης δεν κινδυνεύετε, και αν σας συμβεί κάτι τέτοιο, αναρωτηθείτε αν αυτό το εργασιακό περιβάλλον σας ταιριάζει.Μείνετε εστιασμένοι στους στόχους σας:Ο χρόνος και η ενέργειά σας είναι τα πολυτιμότερα αγαθά. Μην τα σπαταλάτε άσκοπα χωρίς λόγο, ή σε άχρηστες, παθητικές ασχολίες που δεν σας πάνε πουθενά. Εστιαστείτε σε αυτά που θέλετε να πετύχετε για την πρόοδο και την εξέλιξή σας και κάθε επιτυχία θα διευρύνει και τον αυτοσεβασμό σας.Αποφασίστε να φεύγετε από ανθρώπους και καταστάσεις που είναι για σας τοξικές. Ακόμα κι αν έχετε κάποιους παιδικούς φίλους ή συνήθειες και μέρη που πηγαίνετε χρόνια, αν κάποια στιγμή εσείς προχωρήσετε στη ζωή σας και δεν συμβαδίζουν πια με τις δικές σας προτεραιότητες, απομακρυνθείτε με ευγένεια και όμορφο τρόπο.Συγχωρήστε τον εαυτό σας για τα λάθη και τις αποτυχίες σας. Ειδικά αν είστε άνθρωποι δραστήριοι, είναι πολύ πιθανό να έχετε κάνει λάθη, καθώς δεν κάνει λάθη μόνο όποιος δεν κάνει τίποτα. Όμως, τα λάθη είναι ανθρώπινα, και το σημαντικό είναι να τα αποδομήσετε, να συμφιλιωθείτε μαζί τους και να μάθετε από αυτά.Τηρήστε τις υποσχέσεις και δεσμεύσεις προς τον εαυτό σας. Αν είστε από τους ανθρώπους που βάζουν στόχους και τους παρατάνε, σας προτείνω να τους αναθεωρήσετε, να βάλετε ρεαλιστικά βήματα δράσης και να τα τηρήσετε, όπως θα κάνατε με τις υποσχέσεις σας προς ένα άλλο άνθρωπο που εκτιμάτε και θέλετε να είστε εντάξει μαζί του.Φροντίστε τον εαυτό σας στις τρεις διαστάσεις του καθημερινά: Θυμηθείτε ότι η ίδια η ζωή είναι ένα δώρο, το σώμα σας είναι ένα δώρο, σεβαστείτε με την κατάλληλη διατροφή, άσκηση, ενυδάτωση. Αντίστοιχα φροντίστε να ξεκουράζετε το μυαλό σας με λίγα λεπτά ησυχίας κάθε μέρα, και γεμίστε την καρδιά σας με ευγνωμοσύνη για όλα τα καλά που έχετε στη ζωή σας. Πείτε κι ένα ευχαριστώ στον εαυτό σας για όλα όσα έχετε καταφέρει ως σήμερα, και αυτό αμέσως θα σας ανεβάσει την αυτοεκτίμηση.Αφήστε τους άλλους να έχουν την άποψή τους για σας. Η γνώμη των άλλων είναι ακριβώς αυτό: είναι των άλλων, δεν είναι δική σας. Αν υπάρχει κάτι χρήσιμο που μπορείτε να πάρετε από ανθρώπους που εκτιμάτε, κάντε το. Αλλά φροντίστε σταδιακά να αυτοπροσδιορίζεστε και όχι να ετεροπροσδιορίζεστε, γιατί ο σημαντικότερος άνθρωπος που αξίζει να μετράτε την γνώμη του είναι μόνο ο εαυτός σας.

Σήμερα θα μιλήσουμε για ένα θέμα που ειδικά στην εποχή μας όλοι έχουμε αντιμετωπίσει: πώς να αντέχουμε όταν όλα γύρω μας φαίνονται αβέβαια. Αν σας αγχώνει η αβεβαιότητα, θα μοιραστώ επτά τρόπους για να την αντιμετωπίσετε και να πορευτείτε με σιγουριά: 

Αποδεχτείτε ότι η αβεβαιότητα είναι μέρος της ζωής. Το πρώτο μεγάλο βήμα είναι η αποδοχή: ακόμα κι αν οι αλλαγές σας ταράζουν, γιατί έρχονται απότομα και είναι έξω από τον έλεγχό σας, είναι καλύτερα να τις δεχτείτε και να μην προσπαθείτε να τις ανατρέψετε ή να τις αγνοήσετε γιατί έτσι δεν σπαταλάτε πολύτιμη ενέργεια προσπαθώντας να προβλέψετε ή να καθορίσετε το μέλλον.Εστιαστείτε σε ό,τι μπορείτε να ελέγξετε. Αντί να αγχώνεστε για όσα δεν μπορείτε να αλλάξετε, επικεντρωθείτε σε όσα είναι στο χέρι σας. Ασχοληθείτε με την καθημερινότητά σας, υιοθετείστε κάποιες καλές καθημερινές συνήθειες, οργανώστε τη δουλειά σας, κάντε πράγματα που αγαπάτε, γιατί όλα αυτά θα σας φτιάχνουν την διάθεση και θα μειώνουν την ανησυχία σας.Προσπαθήστε να επικεντρωθείτε στο «εδώ και τώρα». Η αβεβαιότητα συνήθως τροφοδοτείται από σκέψεις ανησυχίας για το μέλλον. Όταν σας έρχονται τέτοιες σκέψεις, παρατηρήστε τα συναισθήματά σας και δοκιμάστε να φέρνετε το μυαλό σας πάλι στο παρόν και σ’ αυτό που κάνετε εκείνη τη στιγμή. Θα σας βοηθήσει πολύ να πάρετε και μερικές βαθιές ανάσες, γιατί η καλή οξυγόνωση θα σας ηρεμήσει.Αντιμετωπίστε τις απρόσμενες αλλαγές με ευελιξία. Η εμπειρία έχει δείξει πως η ζωή συχνά απαιτεί να προσαρμοζόμαστε. Ένας πολύ θετικός τρόπος είναι αντί να βλέπετε τις αλλαγές σαν απειλές, να τις δείτε σαν ευκαιρίες για εξέλιξη και ανάπτυξη. Ρωτήστε τον εαυτό σας: «Τι μπορώ να μάθω από αυτή την κατάσταση; Πώς είναι ο καλύτερος τρόπος για να την αντιμετωπίσω;»Διατηρείστε τις καθημερινές σας ρουτίνες. Σε περιόδους αβεβαιότητας, η σταθερότητα γίνεται καταφύγιο, γι' αυτό μείνετε σε καθημερινές συνήθειες που σας βοηθούν να νιώθετε ασφάλεια. Ακόμη και απλά πράγματα, όπως ο πρωινός σας καφές, το συγύρισμα του σπιτιού, ή το περπάτημα το απόγευμα θα σας φέρουν ηρεμία.Αναζητήστε υποστήριξη. Όταν νιώθετε αβεβαιότητα και ανασφάλεια, μιλήστε με αγαπημένους φίλους ή συγγενείς που εμπιστεύεστε και νιώθετε καλύτερα όταν επικοινωνείτε μαζί τους, ή απευθυνθείτε σ’ έναν ειδικό ψυχικής υγείας. Μοιραστείτε τις σκέψεις σας, κουβεντιάστε, ζητήστε τη γνώμη τους, γιατί η ανθρώπινη επαφή μειώνει το άγχος της αβεβαιότητας.Υιοθετείστε μια στάση ελπίδας και αισιοδοξίας. Θυμηθείτε ότι ποτέ δεν έχουμε όλες τις απαντήσεις, αλλά και ότι πάντα, οι περισσότερες δυσκολίες είναι προσωρινές. Για να μπείτε στην ενέργεια της αισιοδοξίας, νιώστε ευγνωμοσύνη για τα καλά της ζωής σας και φροντίστε να κάνετε μικρά θετικά πράγματα κάθε μέρα. Η ελπίδα είναι η μεγάλη σας κινητήρια δύναμη για να αντέχετε ακόμα και τις πιο δύσκολες στιγμές.

Καθώς είμαστε στην αρχή του χρόνου, σήμερα θα μοιραστώ πέντε προτάσεις που θα σας βοηθήσουν να υιοθετήσετε μια νέα στάση και νοοτροπία απέναντι στα πράγματα τη νέα χρονιά. Είναι επιλογές που αν τις δοκιμάσετε, θα ξεκινήσετε να ζείτε πιο χαρούμενα, πιο ανάλαφρα, ενώ παράλληλα θα αισθάνεστε καλύτερα και θα βελτιώσετε τις σχέσεις σας.

Σταματήστε να παίρνετε προσωπικά τις αντιδράσεις και τα συναισθήματα των άλλων:Όταν κάποιος άλλος έχει θυμό, εκνευρισμό, γκρίνια —ακόμα και κοντινός δικός σας άνθρωπος— και σας μιλάει έντονα ή αγριεμένα, κάντε ένα βήμα πίσω προτού πάτε σε αντεπίθεση. Σκεφτείτε ότι ο άνθρωπος αυτός είναι σ’ αυτή την κατάσταση ΓΙΑ ΔΙΚΟΥΣ ΤΟΥ λόγους και όχι γιατί έχει κάτι μαζί σας. Δεν έχετε κανένα λόγο να το πάρετε προσωπικά και να αρχίσετε να ψάχνετε πού φταίτε εσείς και να τα βάζετε με τον εαυτό σας. Το καλύτερο που έχετε να κάνετε είναι να αναγνωρίσετε την ψυχολογία του με ενσυναίσθηση και κατανόηση, και σε καμία περίπτωση να μην προσπαθήσετε να του λύσετε τα προβλήματα.Σταματήστε να κριτικάρετε τους άλλους για πράγματα που δεν ταιριάζουν με τις δικές σας αξίες ή επιλογές. Οι περισσότεροι άνθρωποι προσπαθούν να πείσουν τους άλλους ότι έχουν δίκιο, ότι η δική τους άποψη είναι η σωστή, και να τους κάνουν να συμφωνήσουν μαζί τους; Και είναι μια τεράστια και ουτοπική σπατάλη ενέργειας γιατί κάθε άνθρωπος είναι μοναδικός και διαφορετικός. Και ότι είναι σημαντικό για σας δεν είναι απαραίτητα σημαντικό και για τους άλλους.Απελευθερωθείτε μια για πάντα από το παρελθόν: Αν συχνά αναπολείτε τις καλές στιγμές στο παρελθόν σαν να θέλετε να τις ξαναζήσετε στο τώρα, ή αν εστιάζετε πίσω και μετανιώνετε για τα λάθη που κάνατε, σταματήστε αμέσως. Το παρελθόν έχει περάσει, και τις αποφάσεις του τότε τις πήρατε με τα δεδομένα του τότε. Αξιοποιείστε τα μαθήματα που σας δίνουν οι παλιές λάθος επιλογές σας, και πάτε μπροστά, ευγνωμονώντας για τις καλές εμπειρίες σας και δημιουργείστε καινούργιες στο τώρα και στο μέλλον.Συνειδητοποιείστε πως την ευθύνη για τα αποτελέσματα της ζωής σας την έχετε εσείς και μόνο εσείς. Κάθε στιγμή έχετε εσείς την επιλογή για το πώς θα σκεφτείτε, πώς θα νιώσετε και πως θα αντιδράσετε σε ότι σας φέρνει η ζωή, οι συνθήκες και οι συμπεριφορές των άλλων. Διαχωρίστε τι είναι στον έλεγχό σας και τι όχι, σταματήστε να προσπαθείτε να αλλάξετε αυτά που δεν ελέγχετε και εστιαστείτε στο πώς θα είστε ο άνθρωπος που θέλετε να είστε μέσα από αυτά που σκέφτεστε, που λέτε και που κάνετε, γιατί για όλα αυτά, έχετε πάντα εσείς την επιλογή. Ό,τι κι αν συμβαίνει γύρω σας, κι ότι κι αν κάνουν οι άλλοι.Μην σταματήσετε ποτέ να βάζετε στόχους: Οι στόχοι σας είναι η κινητήρια δύναμη ζωής. Αν δεν έχετε στόχους, η ζωή θα σας πηγαίνει όπου θέλει εκείνη, ενώ όταν έχετε ξεκάθαρα ζητούμενα, μπαίνετε σ’ ένα δρόμο εξέλιξης. Και όταν κατακτάτε κάτι καινούργιο, γίνεστε εσείς κάτι περισσότερο, κάτι μεγαλύτερο, γιατί ξεπερνάτε τον μεγάλο φόβο της αλλαγής, και γίνεστε πιο σοφοί, πιο δυνατοί.

Κάτι που πολλοί άνθρωποι αντιμετωπίζουν πολύ συχνά, είναι το έντονο άγχος μπροστά σε κάτι που θέλουν να κάνουν, αλλά το φοβούνται! Τέτοιες περιπτώσεις είναι όταν έχετε να πάτε σε μια συνέντευξη για δουλειά, ή όταν πάτε να δώσετε εξετάσεις, είτε στο σχολείο, είτε για το δίπλωμα του αυτοκινήτου, όταν ετοιμάζεστε για το πρώτο ραντεβού με κάποιον που σας αρέσει πολύ, ή κι ακόμα όταν πρόκειται να δώσετε μια ομιλία για τη δουλειά σας.

Αρχικά θέλω να τονίσω πως είναι πολύ φυσιολογικό να σας πιάσει ένα τέτοιο συναίσθημα άγχους μπροστά σε καταστάσεις που δεν έχετε ξαναζήσει, γιατί είναι η φάση που βγαίνετε από την ζώνη άνεσής σας και δοκιμάζετε κάτι καινούργιο. Επίσης να θυμάστε πως ένα τέτοιο έντονο συναίσθημα είναι απλά ένας δείκτης, σαν ένα καμπανάκι που χτυπάει για να σας βάλει σε εγρήγορση, ώστε να είστε προσεκτικοί και να δώσετε τον καλύτερό σας εαυτό.

Για να μπορέσετε όμως να διαχειριστείτε αυτό το έντονο άγχος και να αποφύγετε την πιθανότητα να σας εγκλωβίσει και να σας ακινητοποιήσει, θα σας προτείνω τρεις αποτελεσματικές κινήσεις:

Αναπτύξτε θετικό εσωτερικό διάλογο:Μπροστά σε κάτι που φοβάστε, η εσωτερική σας φωνή συνήθως λέει «πάει, καταστράφηκα, θα αποτύχω και τι θα γίνει αν αποτύχω;». Όμως, δεν ξέρετε ποια θα είναι η έκβαση των πραγμάτων, και όσες πιθανότητες υπάρχουν να μην τα πάτε καλά, άλλες τόσες υπάρχουν να τα πάτε καλά. Γι’ αυτό, επιλέξτε να σκεφτείτε και να πείτε μέσα σας «Και τι θα γίνει αν πετύχω;» και αυτό θα σας βοηθήσει να πάτε στο…Φτιάξτε νοερά μια θετική εικόνα: Επειδή το μυαλό λειτουργεί πάρα πολύ καλά με τις εικόνες, σκεφτείτε την επιτυχημένη εκδοχή της έκβασης των πραγμάτων, και δείτε τον εαυτό σας να πετυχαίνει αυτό που σας αγχώνει. Φανταστείτε τη σκηνή όπου θα πάρετε πολύ καλό βαθμό στις εξετάσεις, ή θα κάνετε μια πολύ πετυχημένη ομιλία, ή θα εξελιχθεί σε μια όμορφη εμπειρία και για τους δύο σας αυτό το πρώτο ραντεβού. Η εικόνα που θα φτιάξετε αμέσως θα καταλαγιάσει το άγχος σας και θα σας κάνει να νιώσετε δύναμη, αυτοπεποίθηση και αισιοδοξία.Μετατρέψτε το άγχος σε κινητήρια δύναμη: Θυμηθείτε πως το άγχος δεν είναι πάντα αρνητικό, είναι απλά ένα συναίσθημα φόβου για πιθανή αρνητική έκβαση σε κάτι που δεν ξέρετε ή δεν έχετε δοκιμάσει ακόμα. Έχοντας κάνει τις πρώτες δύο κινήσεις που εστιάζονται στις πιθανότητες της επιτυχίας, μπορείτε να μπείτε σε εγρήγορση μεταμορφώνοντας την ενέργεια του άγχους σε παρατηρητικότητα και παραπάνω προσοχή. Με αυτόν τον τρόπο, το ίδιο σας το άγχος μπορεί να σας κρατήσει εστιασμένους σ’ αυτό που θέλετε να πετύχετε και να σας βοηθήσει να προετοιμαστείτε καλύτερα για την περίσταση!

Κάτι που απασχολεί τους περισσότερους ανθρώπους, ειδικά τις γυναίκες, αλλά και άντρες είναι πώς θα είναι και θα παραμείνουν πάντα όμορφοι και νέοι. Γι’ αυτό σήμερα μοιράζομαι μια προσέγγιση προς την ομορφιά που όλοι μπορείτε να διατηρήσετε για πάντα.

Συνειδητοποιείστε πως η πραγματική ομορφιά έρχεται από μέσα σας:Η ομορφιά στον άνθρωπο που είναι ένα έμψυχο ον δεν έρχεται μόνο από την εξωτερική εμφάνιση. Αλλιώς θα ήταν ένα άψυχο άγαλμα ή μια φωτογραφία. Έχετε παρατηρήσει πως υπάρχουν μέρες που σας κάνουν κομπλιμέντα του τύπου «λάμπεις σήμερα, τι έχεις κάνει;» και εσείς δεν έχετε κάνει ούτε το πιο απλό μακιγιάζ; Προφανώς είναι γιατί νιώθετε όμορφα στην ψυχή, έχετε καλή διάθεση, ή είστε χαρούμενοι για κάτι καλό που έχει συμβεί. 

Φροντίστε καθημερινά να είστε όμορφοι και στις τρεις διαστάσεις σας:Η ομορφιά στο νου έρχεται μέσα από ηρεμία, διαλογισμό και όμορφες σκέψεις, η ομορφιά στην ψυχή έρχεται μέσα από συναισθήματα καλοσύνης, ευγνωμοσύνης και αγάπης, κι από καλές πράξεις προσφοράς και στήριξης προς τους άλλους. Και βέβαια, η ομορφιά στο σώμα έρχεται από καθημερινή περιποίηση με τις κατάλληλες συνήθειες και προϊόντα.

Δείξτε σεβασμό στο σώμα μέσα από καλές καθημερινές συνήθειες: Για να διατηρήσετε διαχρονικά την ομορφιά σας, συνειδητοποιείστε και νιώσε ευγνωμοσύνη και σεβασμό για το ίδιο το δώρο της ζωής, το άρτιο σώμα σας που από τη φύση λειτουργεί στην εντέλεια, χωρίς να κάνετε εσείς κάτι: όλα τα τρισεκατομμύρια κύτταρά σας δουλεύουν με τον κατάλληλο τρόπο και ρυθμό χωρίς να κάνετε εσείς κάτι, το ίδιο και η καρδιά, οι πνεύμονες και όλα σας τα όργανα. Γι’ αυτό, δώστε καθημερινά στο σώμα σας σωστή τροφή, άσκηση και ενυδάτωση και θα δείτε το δέρμα σας να λάμπει! Και βέβαια, χρησιμοποιείστε και τα κατάλληλα προϊόντα και θεραπείες, χωρίς υπερβολές.

Συνειδητοποιείστε πως διαχρονικά, η ομορφιά έρχεται μέσα από τις κατάλληλες συμπεριφορές και εμπειρίες: Εδώ θα επικαλεστώ κάτι μοναδικό που έγραψε η Audrey Hepborn όταν την ρώτησαν πώς διατηρείται όμορφη σε μεγάλη ηλικία: «Για να έχετε χείλη ελκυστικά, προφέρετε λόγια καλοσύνης. Για να έχετε μάτια ωραία, κοιτάζετε τι έχουν οι άνθρωποι το ωραίο πάνω τους. Για να μένετε αδύνατος, μοιράζεστε το γεύμα σας μ’ εκείνους που πεινάνε. Για να έχετε όμορφα μαλλιά, αφήστε ένα παιδί να τα χαϊδεύει κάθε μέρα. Για να έχετε καλή σιλουέτα, βαδίζετε ξέροντας πως δεν είστε ποτέ μόνοι,, γιατί αυτοί που σας αγαπούν ή σας αγάπησαν σας συνοδεύουν. Η ομορφιά μιας γυναίκας δεν είναι στα ρούχα που φοράει, στο πρόσωπο ή στο πως φτιάχνει τα μαλλιά της. Η ομορφιά μιας γυναίκας φαίνεται στα μάτια της γιατί αυτή είναι η ανοιχτή πόρτα της καρδιάς, η πηγή της αγάπης της. Η ομορφιά μιας γυναίκας δεν είναι στο μακιγιάζ της αλλά στην αληθινή ομορφιά της ψυχής της. Είναι στην τρυφερότητα που δίνει, στην αγάπη, στο πάθος που εκφράζει. Η ομορφιά μιας γυναίκας ξετυλίγεται με τα χρόνια!»

Ένας από τους βασικούς λόγους που σήμερα τα ζευγάρια χωρίζουν ή πολλοί άνθρωποι προχωρούν σε μια προσωπική σχέση με κάποιον που δεν τους ταιριάζει, είναι ότι αγνοούν σημαντικά σημάδια για το αν κάποιος είναι κατάλληλος για σύντροφος. Θα περιγράψω πέντε δείγματα γι’ αυτό και θα σας πρότεινα να τα εξετάσετε όχι μόνο για τον σύντροφό σας, αλλά και για σας! Ο άνθρωπος που είναι κατάλληλος για σύντροφος ζωής:

Σήμερα θα μιλήσουμε για την εμπιστοσύνη, το βασικό θεμέλιο των σχέσεων: Η εμπιστοσύνη είναι απαραίτητη προϋπόθεση για να χτιστεί μια σχέση, προσωπική, οικογενειακή, επαγγελματική, φιλική. Και θα περιγράψω τα επτά συστατικά που δημιουργούν εμπιστοσύνη, σύμφωνα με την Αμερικανίδα Ψυχολόγο, Ερευνήτρια και Συγγραφέα, Brene Brown.

Όρια: Βασική προϋπόθεση στις σχέσεις είναι να εκφράζονται και από τις δύο πλευρές ξεκάθαρα όρια, να επικοινωνούνται με ευγένεια και σαφήνεια και να γίνονται σεβαστά πρώτα από εκείνους που τα θέτουν, ώστε να γίνεται το ίδιο και από την άλλη πλευρά.Αξιοπιστία: Ένα χαρακτηριστικό που χτίζεται με τον χρόνο, καθώς αξιοπιστία σημαίνει να τηρείτε τις υποσχέσεις σας, και να διεκπεραιώνετε ότι αναλάβετε όπως το έχετε υποσχεθεί και στον χρόνο που το έχετε υποσχεθεί. Και μάλιστα αυτό να το κάνετε σε συνεχή βάση, ώστε να μπορεί ο σύντροφος, ο φίλος, ή ο συνεργάτης σας να αισθάνεται σίγουρος κάθε φορά που αναλαμβάνετε κάτι ή υπόσχεστε κάτι.Υπευθυνότητα: Υπάρχει όταν αναλαμβάνετε την ευθύνη για κάποιο λάθος σας, χωρίς να προσπαθείτε να το καλύψετε ή να το περάσετε σε κάποιον άλλον. Ο άνθρωπος με αυξημένη υπευθυνότητα, παραδέχεται το λάθος του, ζητά συγγνώμη, το αποκαθιστά, και φροντίζει να μην το ξανακάνει στο μέλλον.Εχεμύθεια: Εμπιστοσύνη χτίζεται όταν ο άλλος είναι αυτό που λέμε «τάφος». Όταν του δίνετε κάποιες πληροφορίες για σας και τις κρατά για τον εαυτό του και δεν τις μεταφέρει ποτέ σε κάποιον άλλον, ειδικά όταν εσείς δεν είστε μπροστά.Ακεραιότητα: Όπως το περιγράφει η Brene Brown, ακεραιότητα σημαίνει να επιλέγει κανείς το κουράγιο αντί για το βόλεμα, τον δύσκολο δρόμο αντί για τον εύκολο, και αυτό το χαρακτηριστικό μπορούμε να το ονομάσουμε και γενναιότητα. Έναν τέτοιο άνθρωπο, που δεν θα κάνει πίσω μπροστά στα δύσκολα, αντίθετα, θα ορμήσει με θάρρος να παλέψει ότι κι αν έχει να αντιμετωπίσει, τον θαυμάζουμε, τον σεβόμαστε και τον εμπιστευόμαστε.Αποφυγή επικριτικότητας: Ό,τι κι αν συμβαίνει, όταν σε μια σχέση κάποιος δεν φοβάται να δείξει την ευαλωτότητα, την αδυναμία του και να ζητήσει βοήθεια, η εμπιστοσύνη ανεβαίνει. Και αυτό λειτουργεί και από τις δύο πλευρές: και εκείνος που βοηθά τον άλλον χωρίς να τον κρίνει, αλλά και εκείνος που δέχεται τη βοήθεια, χωρίς να επικρίνει τον εαυτό του.Γενναιοδωρία: Η Brene Brown ερμηνεύει την έννοια της γενναιοδωρίας σαν συστατικό της εμπιστοσύνης ως εξής: όταν ο άλλος κάνει ένα λάθος, να μπορείς να τον κατανοήσεις και να το δεχτείς χωρίς να παραπονεθείς. Για παράδειγμα, όταν ένας φίλος σου δεν σε πάρει τηλέφωνο στη γιορτή σου, ή ξεχάσει τα γενέθλιά σου και σου ευχηθεί την επόμενη μέρα, να σκεφτείς ότι μπορεί να ήταν πιεσμένος με βαρύ πρόγραμμα και να μην του το χρεώσεις. Αυτή η στάση δείχνει ενσυναίσθηση και γενναιοδωρία ψυχής.

Από τους ανθρώπους που βλέπω στις ατομικές μου συνεδρίες, συχνά διαπιστώνω πως πολλοί νιώθουν δυστυχισμένοι και εγκλωβισμένοι γιατί παραδίδουν τον έλεγχο και την ποιότητα της ζωής τους σε κάποιες που ονομάζω «δυνάμεις ελέγχου» και νιώθουν αδύναμοι, εξαρτημένοι και τελματωμένοι. Γι’ αυτό θα τις παρουσιάσω προτείνοντας σε όλους σας, αν κάποιες από αυτές τις δυνάμεις νιώθετε πως έχουν πάρει μεγάλες διαστάσεις και στη δική σας ζωή, να φροντίσετε να απαλλαχθείτε.

Η Δύναμη των σχέσεων με τους άλλους. Όλοι έχουμε την ανάγκη καλών σχέσεων και ουσιαστικής σύνδεσης με τους άλλους, όμως δεν πρέπει να τις αφήνουμε να μας καθορίζουν, ή να εξαρτάται η προσωπική μας ευτυχία από αυτές και κυρίως από τους άλλους. Γι’ αυτό, εξετάστε τις σημαντικές για σας σχέσεις και αναρωτηθείτε σε ποιο βαθμό οι σχέσεις καθορίζουν εσάς ή εσείς τις σχέσεις.Η Δύναμη του Χρήματος. Σίγουρα, τα χρήματα είναι κάτι που χρειαζόμαστε για να ζήσουμε, να δημιουργήσουμε, να εξασφαλίσουμε κάποια στάνταρ ποιότητας στην ζωή μας, Όμως, αν φτάσουν τα χρήματα να γίνουν καθοριστικό, πρωταρχικό κριτήριο στις επιλογές και στις αποφάσεις μας, τότε η δύναμη που ασκούν στην ζωή μας γίνεται επικίνδυνη. Αναρωτηθείτε: πόσο σημαντικά είναι τα χρήματα στην ζωή σας σαν αυτοσκοπός, σαν κριτήριο επιλογής για την δουλειά ή τις σχέσεις σας; Και αναθεωρήστε, αν δείτε πως η σημαντικότητα του χρήματος στην ζωή σας είναι τέτοια, που μπορεί να καταλήγει σε εξάρτηση, ή να σας οδηγεί σε απώλεια άλλων, πολύτιμων πραγμάτων και αξιών.Η Δύναμη των Περιοριστικών Πεποιθήσεων. Σε όλους μας έχουν ενσταλαχτεί από πολύ μικρή ηλικία κάποιες περιοριστικές πεποιθήσεις που διαμορφώνουν την αυτοεικόνα μας και τις απόψεις μας για τα βασικά θέματα της ζωής. Οι πεποιθήσεις είναι σκέψεις που καταλήγουν να θεμελιώνονται σαν αδιάσειστες αλήθειες, κι όμως δεν είναι. Αν κάποιες πεποιθήσεις που κουβαλάτε από παιδιά σας περιορίζουν και διαμορφώνουν τις επιλογές σας στο τώρα, ανατρέψτε τις. Αναζητείστε παραδείγματα που δείχνουν το αντίθετο, και επιστρατεύστε την εσωτερική σας δύναμη, ξεκλειδώνοντας το δυναμικό σας.Η Δύναμη της Γνώμης των Άλλων. Το τι θα πουν οι άλλοι είναι κάτι που επηρεάζει τις αποφάσεις, τις επιλογές και τις συμπεριφορές πάρα πολλών ανθρώπων, με αποτέλεσμα να καταλήγει να διαμορφώνει την ζωή τους. Αν συμβαίνει και σε σας αυτό, αλλάξτε το. Αξιολογείστε πόσο πραγματικά σας επηρεάζει η άποψη των άλλων, και ξεκινήστε ένα ταξίδι ωρίμανσης που σας πηγαίνει από τον ετεροπροσδιορισμό στον αυτοπροσδιορισμό.Η Δύναμη των Εμπειριών του Παρελθόντος. Είναι λογικό, αυτά που έχετε ζήσει στο παρελθόν να σας επηρεάζουν. Όμως, αυτό δεν σημαίνει πως το παρελθόν μπορεί να καθορίσει το μέλλον, εκτός αν εσείς το επιτρέψετε, ή αν κάνετε τις ίδιες αποτυχημένες επιλογές και περιμένετε διαφορετικά αποτελέσματα στο τώρα και στο μέλλον. Κρατήστε τα μαθήματα που σας δίνουν οι εμπειρίες σας, αλλά μην τις αφήνετε να σας καθορίζουν.

Από τους ανθρώπους που βλέπω στις ατομικές μου συνεδρίες, συχνά ακούω για φιλίες, φίλους και φίλες που μπορεί να κάνουν παρέα, όμως κάτι δεν πάει καλά, και σήμερα θα μοιραστώ πέντε σημάδια που σας δείχνουν ότι μια φιλία που έχετε δεν είναι πραγματική.

Διστάζετε να μοιραστείτε τα καλά σας νέα μαζί του. Ένα σημαντικό αρνητικό σημάδι είναι όταν έχετε μια επιτυχία ή κάτι που πάει καλά, για παράδειγμα η προσωπική σας σχέση, μια επιτυχία στη δουλειά σας, κάποια χρήματα που κερδίσατε ή απλά ότι πήγατε κάπου και περάσατε πάρα πολύ καλά, το κρύβετε από τον συγκεκριμένο φίλο ή φίλη, γιατί δεν είστε σίγουροι ότι θα το χαρεί για λογαριασμό σας. 

Υπάρχει μια έντονα αρνητική ενέργεια στην ατμόσφαιρα. Ένα επόμενο δείγμα είναι αυτή η αίσθηση βαριάς ατμόσφαιρας που επικρατεί όταν βρίσκεστε και που σας κάνει να μη νιώθετε άνετα να συζητήσετε χωρίς να υπάρχει κάτι συγκεκριμένο που έχετε εντοπίσει. Αυτή η αίσθηση ότι το κλίμα είναι τεταμένο και δεν υπάρχει άνεση και ροή στην κουβέντα, αντίθετα, αλλά δισταγμός, αμφιβολία και σφίξιμο, σαν να πνίγεστε και θέλετε να φύγετε.

Δημιουργούνται συνέχεια παρεξηγήσεις και προβλήματα στην επικοινωνία.Διαπιστώνετε ότι συχνά αυτός ο φίλος παρεξηγείται, θυμώνει και εσείς πάντα πρέπει να εξηγήσετε και να λύσετε την παρεξήγηση, που μπορεί να δημιουργηθεί από το τίποτα, για παράδειγμα, είπατε θα τηλεφωνήσετε σε δέκα λεπτά, αργήσατε λίγο και όταν τον καλείτε, δεν σηκώνει το τηλέφωνο, έτσι για να σας δείξει ότι έχει παρεξηγηθεί. Και βρίσκεστε εσείς στην θέση να απολογείστε για πράγματα που δεν έχουν και τόση σημασία.

Συνειδητοποιείτε ότι ο φίλος σας όλο ζητάει, παίρνει, αλλά ποτέ δεν δίνει. Είναι κάποιοι άνθρωποι τοξικοί, που μόνιμα ζητάνε κάτι, χάρες, χρόνο, κατανόηση, βοήθεια και στρέφονται σε σας που μέσα στο πλαίσιο της φιλίας σας, ανταποκρίνεστε. Όμως, φτάνει κάποια στιγμή που συνειδητοποιείτε πως εκείνος όχι μόνο συνεχώς απαιτεί από εσάς κάτι, αλλά όταν εσείς έχετε ζητήσει κάτι, πάντα αρνείται και δεν μπορεί να σας βοηθήσει δίνοντας διάφορες δικαιολογίες ή και καθόλου δικαιολογίες. Απλά αδιαφορεί. Ειδικά αυτό το δείγμα πρέπει να σας προβληματίσει πολύ, γιατί αυτή η σχέση μοιάζει πολύ περισσότερο με εκμετάλλευση, παρά με φιλία.

Διαπιστώνετε ότι όταν βρίσκεστε με αυτό το άτομο δεν έχετε καθόλου ενέργεια και κέφι για οτιδήποτε. Ένα τέτοιο σημάδι δείχνει πως αυτός ο άνθρωπος είναι για σας αυτό που λέμε «ενεργειακό βαμπίρ», δηλαδή σας κάνει να νιώθετε άδειοι και κουρασμένοι, σαν να σας ρουφάει ενέργεια και σας αφήνει εξαντλημένους. Προσέξτε πολύ, γιατί αυτό δεν δείχνει κάτι μόνο για το άλλο άτομο, αλλά και για σας, που φαίνεται ότι μαζί του είστε απροστάτευτοι και καταφέρνει να σας κατεβάζει ενεργειακά.

Αν έχετε τέτοια άτομα στο κοντινό σας περιβάλλον, καλό είναι να απομακρυνθείτε, να αραιώσετε την παρέα με ευγενικό τρόπο, και να αναζητήσετε ανθρώπους που αισθάνεστε άνεση, εμπιστοσύνη, περνάτε μαζί τους καλά, χαρούμενα και ανεβαίνετε ενεργειακά.

Σήμερα θα μιλήσουμε για την ενοχή, ένα συναίσθημα που βασανίζει πολλούς ανθρώπους, που είναι ιδιαίτερα δοτικοί και βάζουν τους άλλους πάνω από τον εαυτό τους. Ειδικά οι γυναίκες, που έχουν μάθει να είναι πάντα πρόθυμες είτε στη δουλειά, αλλά πάνω απ’ όλα στα παιδιά τους, φτάνουν πολλές φορές σε σημείο να θέλουν κι εκείνες κάτι και να νιώθουν ενοχές ακόμα και να το εκφράσουν. Επειδή μπορεί και εσείς να είστε ενοχικοί και να θέλετε να ευχαριστείτε όλους τους άλλους, θα σας θυμίσω πως κάθε φορά που λέτε ναι στους άλλους, λέτε όχι στον εαυτό σας, και αυτό πιθανά αργότερα να σας δημιουργήσει θέματα βιολογικής υγείας.

Γι’ αυτό θα σας περιγράψω τρεις πηγές ενοχής που μπορεί να χτίζετε μέσα σας και θα σας προτείνω να τις κλείσετε αυτές τις πηγές το συντομότερο.

Σταματήστε να νιώθετε ενοχές όταν ξοδεύετε χρήματα για τον εαυτό σας. Πολύ πιθανά έχετε νιώσει ενοχές όταν αγοράσατε κάτι ακριβό για μας, ή δώσατε χρήματα για να ένα ταξίδι που θέλαμε, ή να μια περιποίηση προσωπικής φροντίδας, ή ακόμα και για την υγεία σας. Ειδικά αν είστε σκληρά εργαζόμενοι, σταματήστε να νιώθετε ενοχές όταν ξοδεύετε χρήματα για τον εαυτό σας. Δεν λέω να κάνετε δαπάνες που δεν αντέχετε, ή να αγοράζετε πράγματα που δεν λαχταράτε πραγματικά, όμως όταν θέλετε κάτι για σας, να το υπολογίζετε, να το προγραμματίζετε και να το αγοράζετε γιατί το αξίζετε. 

Σταματήστε να νιώθετε ενοχές όταν λέτε «όχι» σε κάτι που δεν θέλετε να κάνετε. Όταν κάποιος που αγαπάτε, κάποιος δικός σας άνθρωπος σας ζητάει κάτι, για παράδειγμα να πάτε να τον βοηθήσετε σε μια μετακόμιση, ή αν είστε γιαγιά να κρατήσετε τα παιδιά, ή ένας συνάδελφος που σας ζητάει να τον καλύψετε για να πάρει μια άδεια, αν σας ξεβολεύει και σας έρχεται δύσκολο να πείτε «ναι» και να του κάνετε τη χάρη, σας προτείνω να πείτε «όχι», χωρίς να αισθάνεστε ενοχές, και κυρίως, χωρίς να χρειάζεται να δικαιολογηθείτε. Για παράδειγμα, πείτε «Πολύ ευχαρίστως να το έκανα, αλλά δυστυχώς δεν θα μπορέσω. Ίσως μια άλλη φορά που θα το έχουμε συνεννοηθεί έγκαιρα και θα το προγραμματίσω κι εγώ».

Σταματήστε να νιώθετε ενοχές όταν εσείς θέλετε να ζητήσετε κάτι για τον εαυτό σας. Όπως έρχονται οι άλλοι και σας ζητούν χάρες, έτσι κι εσείς έχετε κάθε δικαίωμα να ζητήσετε κάτι που θέλετε. Πείτε το με σαφήνεια και ευγένεια, το χρωστάτε σε σας, και δεν έχετε κανένα λόγο να νιώθετε ενοχή επειδή θέλετε κι εσείς κάτι. Είτε αυτό είναι μια επιθυμία, είτε μια βοήθεια, ζητήστε το. Γιατί και αυτό το αξίζετε. Θυμηθείτε πως δεν είστε κάτι λιγότερο από τους άλλους: η αξία και η σημαντικότητά σας είναι τόσο μεγάλη, όσο και εκείνων. Γι’ αυτό, μην ρίχνετε τον εαυτό σας, αντίθετα, να τον τιμάτε πρώτοι εσείς, και τότε θα σας τιμούν και θα σας σέβονται και οι άλλοι.

Ο βαθμός στον οποίο θέλουμε ή νομίζουμε πως μπορούμε να ελέγχουμε τα πράγματα λειτουργεί σε ένα δίπολο, όπου υπάρχουν δύο άκρα: στο ένα άκρο είναι η τοποθέτηση «Δεν μπορώ να ελέγξω τίποτα στη ζωή μου» και στο άλλο άκρο είναι «Μπορώ να ελέγξω τα πάντα στην ζωή μου». Η κάθε μια από αυτές τις δύο θέσεις οδηγεί σε έναν φαύλο κύκλο όπου ο άνθρωπος μένει αδρανής γιατί πιστεύει ότι κάθε του προσπάθεια είναι μάταιη, είτε μπαίνει στην παγίδα να θεωρεί ότι πρέπει να τα κάνει όλα τέλεια και κάθε αποτυχία οφείλεται σε αποκλειστικά δική του ευθύνη. Όμως, η κάθε μια από αυτές τις δύο ακραίες θέσεις αποτελεί εξίσου μια πλάνη στο δίπολο του ελέγχου, θα μοιραστώ τρία βήματα που σας βοηθούν να έρθετε σε ισορροπία.

Ξεκαθαρίστε με ειλικρίνεια και βρείτε την δική σας τοποθέτηση: Με τη βοήθεια του αναλογισμού, δείτε τον εαυτό σας από μια θέση παρατηρητή ποια είναι η δική σας τάση ως προς το πόσο νιώθετε ότι ελέγχετε ή όχι την ζωή σας: είστε προς τον φαύλο κύκλο του θύματος που θεωρεί ότι δεν περνάει τίποτα από το χέρι του άρα γιατί να προσπαθεί; Ή μήπως είστε στην άλλη άκρη και απαιτείτε από τον εαυτό σας να ελέγχει τα πάντα, να πετυχαίνει σε όλα και το δίκιο να είναι με το μέρος σας; Αυτό το πρώτο βήμα της αναγνώρισης είναι εκείνο που θα σας βοηθήσει να προχωρήσετε και στα επόμενα.Κάντε μια λίστα από αυτά που μπορείτε να ελέγξετε και αυτά που δεν μπορείτε: Θυμηθείτε ότι δεν ελέγχετε τις εξωτερικές συνθήκες, τις καταστάσεις και τις συμπεριφορές και αντιδράσεις των άλλων: όμως μπορείτε απόλυτα να ελέγξετε το πώς θα σκεφτείτε, πώς θα νιώσετε, πώς θα συμπεριφερθείτε, τι πρωτοβουλίες θα πάρετε, με ποιους θα κάνετε παρέα, από πού θα εμπνέεστε και θα επηρεάζεστε, ποιες συνήθειες θα υιοθετήσετε στην καθημερινότητά σας. Όλα αυτά τα ελέγχετε απόλυτα και μόλις το συνειδητοποιήσετε, η ζωή σας θα αλλάξει θεαματικά.Ξεκινήστε να αμφισβητείτε τις παλιές πεποιθήσεις σας και αντικαταστήστε τις με καινούργιες, πολύ πιο ωφέλιμες για σας: Ο τρόπος να το κάνετε αυτό είναι μέσα από δύο βήματα: πρώτα αναρωτηθείτε αν η σκέψη που κάνετε είναι πραγματικά και πέρα για πέρα αλήθεια, και θα φέρω ένα παράδειγμα: πολλοί ηθοποιοί που δεν έχουν καταφέρει να κάνουν πετυχημένη καριέρα, πιθανά πιστεύουν ότι οι ρόλοι δεν μοιράζονται αξιακρατικά και πως ότι κι αν κάνουν θα βγαίνουν χαμένοι: όμως, μια πιο ρεαλιστική και ωφέλιμη σκέψη είναι πως δεν δίνονται όλοι οι ρόλοι με άδικο τρόπο σε εκείνους που δεν το αξίζουν μόνο και μόνο επειδή είναι στα κυκλώματα και έχουν γνωριμίες: υπάρχουν πάρα πολλοί ηθοποιοί που είναι εξαιρετικοί και διαχρονικά αναγνωρίζονται. Εδώ, η ωφέλιμη σκέψη μπορεί να είναι «αν προσπαθήσω, μελετήσω, εξασκηθώ και είμαι πάρα πολύ καλή στη δουλειά μου, υπάρχουν αρκετές πιθανότητες να κερδίσω τον ρόλο». Ακόμα κι αν στην αρχή δεν το πιστεύετε γιατί η παλιά πεποίθηση είναι βαθιά ριζωμένη, με την επανάληψη μαθαίνετε το μυαλό σας να σκέφτεται διαφορετικά, και σύντομα θα οδηγηθείτε σε καινούργιες πρωτοβουλίες, συμπεριφορές και επιλογές που θα σας φέρουν καινούργια και διαφορετικά αποτελέσματα.

Σήμερα θα μιλήσουμε για τις κακοτοπιές, δηλαδή μέρη, φάσεις και καταστάσεις όπου μπορεί είτε κάποιος να σας βλάψει, είτε να βγείτε χαμένοι, είτε να πάθετε κάτι. Εδώ θα προσθέσω και κάτι ακόμα: κακοτοπιά με την έννοια των επιπτώσεων είναι και οτιδήποτε σας απομακρύνει από τους στόχους σας, όπως για παράδειγμα το άσκοπο σερφάρισμα και χάζι στα σόσιαλ, κάτι που παραδέχονται ότι κάνουν καθημερινά οι δύο στους τρεις Έλληνες, σύμφωνα με πρόσφατη έρευνά μας. Θα μοιραστώ λοιπόν κάποιες στρατηγικές που πιστεύω θα σας βοηθήσουν να αποφεύγετε τις κακοτοπιές:

Φροντίστε να έχετε συγκεκριμένους και ξεκάθαρους στόχους. Για να αποφύγετε τις κακοτοπιές με την ευρύτερή τους έννοια, χρειάζεται πρώτα απ’ όλα να ξέρετε που είστε και που θέλετε να φτάσετε στους βασικούς τομείς της ζωής σας : υγεία, οικονομικά, επαγγελματικά, προσωπική σχέση, φίλοι, καθημερινότητα. Οι στόχοι σας είναι εκείνοι που θα χαράξουν και την πορεία που θέλετε να ακολουθήσετε, έτσι ώστε γνωρίζοντας τον δρόμο σας, δεν κινδυνεύετε να χαθείτε και να βρεθείτε σ’ αυτό που λέμε «κακοτοπιές».

Εξετάστε πολύ προσεκτικά αν οι ευκαιρίες που σας εμφανίζονται είναι πραγματικά ευκαιρίες για σας.Πολλές φορές, εμφανίζονται μπροστά σας προσκλήσεις ή προτάσεις που σας γίνονται και δεν είναι όλες πραγματικές ευκαιρίες για σας. Γι’ αυτό εξετάστε πολύ προσεκτικά κάθε τέτοια περίπτωση, προσδιορίστε αν ευθυγραμμίζεται με τους δικούς σας στόχους και αξίες και μετά αποφασίστε αν θα την δεχτείτε ή όχι. Μην ξεχνάτε, ότι ο χρόνος, τα χρήματα και η ενέργειά σας είναι πεπερασμένα και γι’ αυτό πρέπει να προσέχετε πολύ πού τα επενδύετε. 

Αντλείστε πληροφορίες, συμβουλευτείτε μέντορες, έμπειρους, γνώστες για ότι δεν ξέρετε προτού προχωρήσετε σε κάποια επιλογή για την οποία δεν είστε σίγουροι. Όταν σας ανοίγεται μια προοπτική και δεν έχετε αρκετές γνώσεις για να αποφασίσετε αν θα την ακολουθήσετε ή όχι, κάντε έρευνα, αναζητείστε όσο περισσότερα στοιχεία μπορείτε, ώστε να έχετε μια πιο ολοκληρωμένη εικόνα για τον άνθρωπο που σας έχει κάνει την πρόταση και λεπτομέρειες για τις πιθανές εξελίξεις που θα έχετε αν την αποδεχτείτε. Πάρτε τον χρόνο σας, και ζητήστε την άποψη έμπειρων ανθρώπων που εμπιστεύεστε και που γνωρίζουν περισσότερα από σας σχετικά με την πρόταση που σας έχει γίνει.

Αν τελικά πέσετε σε «κακοτοπιά», αξιοποιείστε την. Επειδή δεν μπορείτε να τα προβλέψετε όλα, και συχνά υπάρχουν αστάθμητοι παράγοντες, κάποιες φορές μπορεί να μην καταφέρετε να αποφύγετε την κακοτοπιά, και τελικά τα πράγματα να μην έρθουν όπως τα περιμένατε, και να μην έχουν θετική έκβαση για σας. Σ’ αυτή την περίπτωση, σκεφτείτε ότι τίποτα δεν πάει χαμένο: μπείτε στην διαδικασία του αναλογισμού και εντοπίστε το μάθημα που σας δίνει αυτή η εμπειρία. Πάντα υπάρχει ένα μάθημα και αξίζει να το πάρετε, γιατί στη ζωή, το πάθημα είναι σίγουρο, αλλά το μάθημα είναι δική σας επιλογή να το κερδίσετε.

Όταν ξεκινάει μια δυνατή σχέση, εύκολα, αυθόρμητα και φυσικά την βάζετε σε πρώτη προτεραιότητα, φροντίζετε θερμά τον σύντροφό σας και είστε πάντα η καλύτερη εκδοχή σας. Στην πορεία όμως, τα περισσότερα ζευγάρια μπαίνουν σε ρουτίνα, ξεχνούν και παραμελούν και τη σχέση και τον σύντροφό τους. Γι’ αυτό σήμερα θα μοιραστώ κάποιους τρόπους για να διατηρήσετε την σχέση αληθινής αγάπης για πάντα.

Διατηρείστε την σχέση και τον άνθρωπό σας σε πρώτη προτεραιότητα όπως στην αρχή: Η σχέση είναι από μόνη της μια οντότητα, είναι σαν ένα λουλούδι που για να μείνει ζωηρό και ανθισμένο χρειάζεται φροντίδα. Γι’ αυτό, όσο επιβαρυμένη καθημερινότητα και υποχρεώσεις κι αν έχετε, διατηρήστε τον σύντροφο και την σχέση σας σε πρώτο πλάνο.

Συνεχίστε να σκέφτεστε και να συμπεριφέρεστε όπως στην αρχή: Μην κάνετε το λάθος να θεωρείτε τον σύντροφό σας δεδομένο: κάθε μέρα δείξτε την αγάπη σας, δώστε ένα φιλί, πείτε σ’ αγαπώ, και συνεχίστε να κάνετε μικρές εκπλήξεις και κινήσεις για να του δίνετε χαρά. Και βέβαια, φροντίστε τον εαυτό σας όπως κάνατε στην αρχή: την εμφάνισή σας, το ντύσιμό σας, τα κιλά σας, τα μαλλιά και τα νύχια σας, και μην αφεθείτε να παραμελείστε και να γίνετε κάτι άλλο από αυτό που γνώρισε, ερωτεύτηκε και αγάπησε.

Μάθετε να διαφωνείτε γόνιμα: Μέσα στην συμβίωση θα έρθουν στιγμές που θα διαφωνήσετε, ή να ανακατευτούν στη σχέση σας τρίτα πρόσωπα. Όταν γίνονται αυτά, θυμηθείτε πως εσείς έχετε πάντα την επιλογή για το πώς θα αντιδράσετε. Καθήστε ήρεμα και συζητήστε με τον σύντροφό σας, οι διαφωνία είναι μια γόνιμη διαδικασία γιατί μπορεί να σας φέρει πιο κοντά. Και ποτέ, μα ποτέ μην κοιμηθείτε τσακωμένοι: φροντίστε, ότι και αν συμβαίνει, να τα έχετε βρει ως το βράδυ και μην αφήσετε τη νύχτα να περάσει με παράπονα και θυμούς, γιατί αυτή η ενέργεια θα σας ακολουθήσει και την επόμενη μέρα.

Δώστε ο καθένας χώρο και χρόνο στον άλλον: Στην ιδανική σχέση, δεν έχουμε δύο μισά που συμπληρώνονται το ένα από το άλλο: έχουμε δύο ολοκληρωμένους ανθρώπους που επιθυμούν να συμπορευτούν στην ζωή, στηρίζοντας ο ένας τον άλλον. Για να το πετύχετε αυτό, χρειάζεται ο καθένας να δικό του χώρο και να αναπνέει, να αναπτύσσει τις δραστηριότητές του, τα χόμπι, τις φιλίες του. Μην το φοβάστε αυτό, αντίθετα ενισχύστε το, γιατί μόνο ελεύθερος ένας άνθρωπος μπορεί να αγαπήσει και να αγαπηθεί αληθινά.

Φροντίστε να έχετε αρκετό προσωπικό χρόνο οι δυο σας: Στην αρχή τα ζευγάρια θέλουν πολύ να είναι μόνα τους, να πουν και να κάνουν τα δικά τους, να εκδηλώσουν τον έρωτα και την αγάπη τους και αυτό είναι κάτι που τροφοδοτεί τη σχέση και μεγαλώνει την σύνδεση. Γι’ αυτό, ότι και να συμβαίνει, φροντίστε να προγραμματίζετε να βγαίνετε συστηματικά οι δυο σας, σαν ραντεβού, να βρίσκετε ευκαιρίες για λιγοήμερες αποδράσεις επίσης μόνο οι δυο σας ή και να κάνετε κοινές δράσεις που σας φέρνουν πιο κοντά. Σ’ αυτές τις ευκαιρίες, αποφύγετε να μιλάτε μόνο για πρακτικά θέματα, αντίθετα, μιλήστε για τα συναισθήματά σας, εκφράστε την αγάπη σας και τιμήστε τον σύντροφό σας, θυμίζοντάς του πόσο πολύτιμος είναι για σας και πόσο τυχεροί νιώθετε που είναι δίπλα σας.

Η σύνδεση με αγάπη είναι κορυφαία ανάγκη του ανθρώπου και γι’ αυτό οι περισσότεροι άνθρωποι την αναζητούν σε όλη τους τη ζωή, κάποιοι την βρίσκουν και άλλοι δεν την βρίσκουν ποτέ. Γι’ αυτό σήμερα θα μοιραστώ πέντε σημάδια που σας δείχνουν αν έχετε βρει την αληθινή αγάπη ή όχι σε μια καινούργια γνωριμία.

Νιώθετε μια ανεξήγητη έλξη: Αρχικά θα νιώσετε μια επιθυμία να γνωρίσετε αυτόν τον άνθρωπο, να μιλήσετε μαζί του, να πάτε κοντά του. Ξεχωρίστε αν βασίζεται σε κάποια «λογικά κριτήρια ή προδιαγραφές που έχετε βάλει για τον ιδανικό σας σύντροφο» ή αν πηγάζει από μια εντελώς ανεξήγητη εσωτερική σας επιθυμία. Η σύνδεση της καρδιάς είναι αυτό που αναζητούν όλοι οι άνθρωποι και είναι πέρα από κάθε λογική διεργασία. Γι’ αυτό ακούστε την εσωτερική σας φωνή. Στην αληθινή αγάπη αυτή η έλξη δεν προέρχεται από εκλογίκευση, ούτε κι από το αν ταιριάζουν οι προδιαγραφές, οι ηλικίες και οι εξωτερικές συνθήκες : έρχεται κατ’ ευθείαν σε ενεργειακό επίπεδο και το νιώθετε στον αέρα. Θυμηθείτε ότι η έλξη συμβαίνει, ενώ η σχέση αποφασίζεται.

Εστιάζετε στα όμορφα στοιχεία του άλλου: Χωρίς να αγνοείτε τις τυχόν δύσκολες πλευρές του, νιώθετε μια φυσική τάση να μεγενθύνετε αυτά που σας αρέσουν στον άλλο άνθρωπο, αισθάνεστε ότι βρίσκετε πολλά κοινά σημεία, εκδηλώνεστε αυθόρμητα και αυθεντικά χωρίς να σας νοιάζει να δείξετε κάτι που δεν είστε και αυτό βγαίνει με φυσικότητα και σε σας και στον άλλον. Γρήγορα νιώθετε ότι είστε στο ίδιο μήκος κύματος και ξεκινάει η σύνδεση, σαν να μπαίνετε σε ένα καινούργιο χώρο που είναι μόνο για σας τους δύο και ξεκινάτε ένα ταξίδι μαζί. Στην αληθινή αγάπη δεν υπάρχει ανταγωνισμός, τάση επίδειξης και παιχνίδια στρατηγικής: δεν τα έχει ανάγκη αυτά η αγάπη.

Νιώθετε ο εαυτός σας και σας αρέσει ο εαυτός σας:Στις δυσλειτουργικές σχέσεις αυτό που συμβαίνει είναι η έλλειψη σεβασμού και εμπιστοσύνης και η τάση κριτικής και απόρριψης. Όταν όμως η αγάπη είναι αληθινή, αναπτύσσεται αμοιβαία αποδοχή και θετικότητα, χωρίς καμία προσπάθεια να αλλάξει ο ένας τον άλλον για να τον φέρει στα μέτρα του και στα καλούπια του. Όταν η αγάπη είναι αληθινή, ο ένας σύντροφος κάνει τον άλλον να νιώθει πολύ καλά με αυτό που είναι και του το δείχνει με κάθε τρόπο. Έτσι αναπτύσσεται μια αληθινή ελευθερία αυθεντικότητας που οδηγεί και τους δύο να οδεύουν συνεχώς προς μια καλύτερη εκδοχή τους. Γι’ αυτό και η αληθινή αγάπη είναι θεραπευτική.

Νιώθετε σιγουριά και εμπιστοσύνη: Η αληθινή αγάπη δεν σας βάζει σε αγωνία, ούτε σε φόβο, ούτε σε καχυποψία. Όταν αγαπιέστε αληθινά, νιώθετε μια γλυκιά βεβαιότητα πως βρήκατε αυτό που αναζητούσατε, και έτσι μπαίνετε σε μια ροή ηρεμίας, όπου όλα γίνονται φυσικά, χωρίς εμπόδια και προβλήματα. Αναπτύσσεται μια βαθιά επικοινωνία μεταξύ των δύο, ενισχύοντας την αίσθηση του ανήκειν αυτόβουλα, χωρίς καμία επιβολή.

Θέλετε να δώσετε επειδή το νιώθετε, όχι για να πάρετε κάτι πίσω: Στην αληθινή αγάπη, η ευτυχία του αγαπημένου σας γίνεται αποστολή και προτεραιότητα και θέλετε να προσφέρετε ότι τον κάνει ευτυχισμένο, χωρίς να σκέφτεστε καθόλου τι θα κάνει εκείνος για σας. Ασφαλώς και θα κάνει, γιατί θα καθρεφτιστείτε και θα τον εμπνεύσετε, γιατί η πρόθεσή σας θα είναι να δώσετε χωρίς προσδοκίες, μόνο και μόνο επειδή το νιώθετε.

Πρόσφατα διάβασα ένα ρητό, ένα από αυτά τα τσιτάτα που πολλοί ανεβάζουν στα σόσιαλ μήντια που έλεγε «Η διαφορά αυτού που είσαι και αυτού που θέλεις να γίνεις είναι αυτό που κάνεις». Έμεινα να το διαβάζω, γιατί ενώ είναι τόσο προφανές και απλό, αναρωτήθηκα γιατί τόσοι άνθρωποι εμποδίζονται να το συνειδητοποιήσουν. Και αυτός είναι και ο μοναδικός λόγος που δεν μπορείτε να πραγματοποιήσετε όλα σας τα όνειρα ή να πετύχετε όλους σας τους στόχους. Γι’ αυτό θα μοιραστώ κάποια βήματα που πιστεύω ότι θα σας βοηθήσουν:

Συνειδητοποιείστε το νόημα αυτού του ρητού: Καταγράψτε τι κάνετε σήμερα, κάθε μέρα, και αν όλα αυτά που κάνετε σας πάνε στο όνειρο ή όχι. Προφανώς και όχι, αλλιώς θα το είχατε πραγματοποιήσει. Εδώ σας προτείνω, αντί να μείνετε σε απελπισία και αυτοαπόρριψη, να αποδεχτείτε πως είναι απολύτως εντάξει που δεν το κάνατε ως τώρα, και να δώσετε στον εαυτό σας την ευκαιρία να σκεφτεί πως μπορείτε —αν θέλετε— να το πραγματοποιήσετε, γιατί ποτέ δεν είναι αργά. 

Αναθεωρείστε τον τρόπο που ζείτε και φτιάξτε χρόνο για το στόχο σας:Όσο κι αν η σημερινή σας καθημερινότητα μοιάζει τόσο φορτωμένη που δεν αφήνει καθόλου, κάντε μια αναλυτική καταγραφή του τι κάνετε κάθε μέρα —κάντε το για μια εβδομάδα— και θα διαπιστώσετε πως υπάρχουν ασχολίες που θα μπορούσατε να αποφύγετε ανώδυνα, ή/και χρόνος που μπορεί να σπαταλάτε άσκοπα χωρίς να το καταλαβαίνετε. Εξοικονομώντας χρόνο θα μπορέσετε να δώσετε τον χρόνο και την ενέργεια που απαιτεί το όνειρό σας.

Καταστρώστε ένα ρεαλιστικό πλάνο βημάτων προς τον στόχο σας:Και τονίζω το «ρεαλιστικό», ώστε να μπορέσετε να το τηρήσετε. Αν μείνουμε στο παράδειγμα του μεταπτυχιακού, μην προτιμήσετε να το κάνετε σε πιεσμένο χρόνο, βρείτε κάτι που μπορεί να πάρει περισσότερο χρόνο, αλλά ο βαθμός ενασχόλησης που απαιτεί μπορεί να χωρέσει στην σημερινή σας καθημερινότητα, ώστε να καταφέρετε να το τηρήσετε. 

Χτίστε την κατάλληλη ψυχολογία: Από την στιγμή που λαχταράτε τόσο πολύ αυτό που θέλετε να γίνετε, φτιάξτε το όραμά σας, πώς θα είστε, πώς θα νιώθετε όταν το έχετε κατακτήσει και κρατήστε αυτή την ενέργεια χαράς, πληρότητας και αυτοπεποίθησης που θα σας δίνει κουράγιο και θα σας βοηθάει να χτίζετε αυτοπειθαρχία. Ενημερώστε τους κοντινούς σας ανθρώπους και ζητήστε την κατανόηση και την στήριξή τους, αν είναι πραγματικά δικοί σας άνθρωποι θα σας βοηθήσουν.

Ξεκινήστε την δράση ΣΗΜΕΡΑ!Απόφαση χωρίς δράση δεν είναι απόφαση. Πάρτε το πλάνο σας και αναρωτηθείτε: ποιο βήμα μπορώ να κάνω ΣΗΜΕΡΑ για να ξεκινήσω την πορεία προς το στόχο μου; Και κάντε το. Για παράδειγμα, αναζητήστε τα πανεπιστήμια που προσφέρουν το μεταπτυχιακό που θέλετε, και κάντε με όλα μια πρώτη επαφή. Ακόμα κι αυτή η μικρή ενέργεια θα σας βάλει στον δρόμο, γιατί μην ξεχνάτε πως «Η αρχή είναι το ήμισυ του παντός» όπως έλεγαν και οι αρχαίοι Έλληνες.

Ένα από τα μεγαλύτερα εμπόδια στο να αλλάξετε τη ζωή σας είναι η περιοριστική πεποίθηση πως κάτι που θέλετε πολύ «δεν γίνεται». Πιθανές περιοριστικές πεποιθήσεις, παλιότερες εμπειρίες ή οι γενικότερες απόψεις που επικρατούν πυροδοτούν τον εσωτερικό σας διάλογο, σας πείθουν πως αυτό που θέλετε «δεν γίνεται» και σας κρατούν πίσω. Γι’ αυτό σήμερα θα μοιραστώ αυτή την μαγική λέξη που αν ξεκινήσετε να την χρησιμοποιείτε στον εσωτερικό σας διάλογο θα σας αλλάξει κυριολεκτικά την ζωή. Αντί να πείτε «δεν γίνεται» ξεκινήστε να λέτε «Κι αν μπορούσε να γίνει;» Δεν σας προτείνω να πάτε κατ’ ευθείαν στο «γίνεται» γιατί αν λέτε κάτι που δεν πιστεύετε, ο εαυτός σας θα αντιδράσει. Αν όμως ξεκινήσετε αμφισβητώντας την κάθετη άποψη του «δεν γίνεται» θα μπείτε σ’ ένα νέο τρόπο σκέψης, συναισθήματος και δράσης και θα αρχίσετε να πιστεύετε πως «γίνεται»! Θα σας δώσω τρία παραδείγματα:

Γίνεται μετά τα πενήντα ή και τα εξήντα να βρει κάποιος το ταίρι του και να ξαναφτιάξει τη ζωή του; Η πρώτη προφανής απάντηση είναι το κλασσικό «δεν γίνεται». Όταν όμως πείτε «Κι αν θα μπορούσε να γίνει;» θα αρχίσετε να φέρνετε στο μυαλό σας ιστορίες ανθρώπων που το έχουν κάνει και αυτό θα αλλάξει αμέσως το συναίσθημά σας! Αν το να βρείτε ένα σύντροφο είναι το όνειρό σας κι ας έχουν προχωρήσει τα χρόνια, θα αρχίσετε να περιποιείστε τον εαυτό σας διαφορετικά, θα βγαίνετε πιο συχνά, θα πηγαίνετε σε γιορτές και εκδηλώσεις, θα τολμήσετε να δημιουργήσετε νέες γνωριμίες. Και το κυριότερο είναι ότι θα ξεκινήσετε να το πιστεύετε, κι αυτή σας η τοποθέτηση θα σας φέρει ενεργειακά πιο κοντά στο συναίσθημα που θέλετε να νιώσετε όταν έχετε βρει τον σύντροφό σας, αυξάνοντας θεαματικά τις πιθανότητες να γίνει πραγματικότητα.

Γίνεται όταν έχεις αντιμετωπίσει πολλές «κλειστές πόρτες» να βρεις τη δουλειά που ονειρεύεσαι; Και πάλι η πιο πιθανή απάντηση είναι «ΔΕΝ ΓΙΝΕΤΑΙ»… Αν όμως πείτε στον εαυτό σας «Κι αν όντως μπορεί να βρεθεί για μένα εκείνη η δουλειά που θα αξιοποιεί τις γνώσεις και τα ταλέντα μου και θα με αμείβει δίκαια για τις υπηρεσίες μου;» θα οδηγηθείτε να δημιουργήσετε ένα πολύ πιο ελκυστικό βιογραφικό, θα ψάξετε να βρείτε πιθανές θέσεις σε εταιρίες ή οργανισμούς που σας ενδιαφέρουν, μέσα από τον κύκλο γνωριμιών σας θα εντοπίσετε τους ανθρώπους-κλειδιά και θα βρείτε ευρηματικούς τρόπους για να τους συναντήσετε! Αρκεί να πιστέψετε ότι μπορεί να γίνει και αυτή η πίστη θα σας δώσει το κουράγιο και την τόλμη να κάνετε τα κατάλληλα βήματα! Ο τολμών νικά!

Θέλω να κόψω το κάπνισμα, αλλά δεν μπορώ, δεν γίνεται. Έχουμε πολλούς καπνιστές που ενώ θεωρητικά λένε ότι θέλουν να σταματήσουν το κάπνισμα δεν το κάνουν γιατί το θεωρούν αδύνατο. Κι όμως, αν ξεκινούσαν έναν εσωτερικό διάλογο λέγοντας «Κι αν θα μπορούσα να το καταφέρω;» οι πιθανότητες να το πετύχουν αρχίζουν να ζωντανεύουν! Παίρνοντας παραδείγματα ανθρώπων που το κατάφεραν, διαβάζοντας σχετικά βιβλία, μαθαίνοντας τεχνικές και βοηθήματα, και υιοθετώντας νέες συνήθειες που τους βοηθούν να ξεπεράσουν το κάπνισμα, θα καταφέρουν να το σταματήσουν! Κι όλα θα έχουν ξεκινήσει από αυτή τη μαγική λέξη «Κι αν θα μπορούσα;»

Στη σημερινή εποχή, ένα συνηθισμένο φαινόμενο είναι οι άνθρωποι να αλλάζουν καριέρα, να τολμούν να κάνουν κάτι καινούργιο, καθώς οι συνθήκες αλλάζουν και η τεχνολογία και οι δυνατότητες της Τεχνητής Νοημοσύνης ανοίγουν καινούργιες ευκαιρίες. Όμως, ενώ πολλοί είναι εκείνοι που έχουν ένα τέτοιο όνειρο ή επιθυμία, είναι λίγοι εκείνοι που το κάνουν πράξη, γιατί αυτοεμποδίζονται από τρία μεγάλα ψυχικά εμπόδια, που τους οδηγούν σε ανασταλτικούς τρόπους σκέψης και σε αναβλητικότητα:

Το πρώτο εμπόδιο είναι η ντροπή: Οι άνθρωποι αυτοί νιώθουν ντροπή που τους εμποδίζει να τολμήσουν να ξεκινήσουν τα πρώτα βήματα προς το όνειρό τους, γιατί φοβούνται τις απόψεις των άλλων, το τι θα πούνε που ξαφνικά αποφασίζουν να αλλάξουν πορεία στα επαγγελματικά τους. Σχόλια του τύπου «από πού και ως πού τώρα η Μαρία έγινε ξαφνικά διακοσμήτρια και μας το παίζει σύμβουλος» και άλλα παρόμοια τους κρατάνε πίσω. Σκέψεις φόβου αποτυχίας, ενδοιασμοί αν οι κοντινοί τους θα τους στηρίξουν τους αποθαρρύνουν από το να τολμήσουν. Συνειδητοποιείστε ότι η ντροπή είναι ένας επίκτητος τρόπος σκέψης που έχει χτιστεί από τα βρεφικά χρόνια ως μια ανάγκη που έχει κάθε μωρό να ικανοποιήσει τους άλλους ώστε να του καλύψουν τις ανάγκες του. Στους ενήλικες αυτή η ανάγκη δεν υπάρχει πια, και η δύναμη της γνώμης των άλλων είναι πολύ μικρότερη.Το δεύτερο εμπόδιο είναι ο φόβος ότι δεν θα λανσάρετε κάτι πρωτότυπο ή καινούργιο: Σαν μέντορας, έχω υποστηρίξει νέους επιχειρηματίες και αξιόλογους ανθρώπους στο να χτίσουν ένα καινούργιο εγχείρημα, ή να λανσάρουν την προσωπική τους μπράντα ως ειδικοί ή ως σύμβουλοι. Οι περισσότεροι διακατέχονται από την σκέψη πως δεν έρχονται να φέρουν κάτι καινούργιο ή σπουδαίο στην αγορά. Η απάντηση εδώ είναι απλή: δεν υπάρχει αυτό που λέμε «παρθενογέννεση» γιατί ιστορικά, όλα τα έχουν πει οι αρχαίοι Έλληνες φιλόσοφοι και οι μεγάλοι δάσκαλοι ή ηγέτες. Όμως, ο κάθε άνθρωπος έχει τα δικά του, μοναδικά χαρίσματα, ταλέντα και ιστορία. Και ακριβώς αυτή είναι η πρωτοτυπία του, έτσι και για σας, η δική σας προσωπικότητα και εμπειρία, ο δικός σας τόνος φωνής και οι ιστορίες που έχετε να μοιραστείτε είναι οι μοναδικότητές σας, που θα δώσουν αξία στους αποδέκτες σας, και που δεν έχετε δικαίωμα να τους στερήσετε.Το τρίτο εμπόδιο είναι η σύγκριση με τους άλλους: Το μεγάλο λάθος που κάνουν οι άνθρωποι σε μια τέτοια φάση είναι να συγκρίνονται με τους άλλους, κυρίως τους πολύ επιτυχημένους και ως αποτέλεσμα να απορρίπτουν τον εαυτό τους. Όμως, θυμηθείτε πως η μοναδικότητά σας είναι εκείνη που θα κάνει τη διαφορά, άρα κάθε σύγκριση είναι ουτοπική. Αν έχετε κάτι να πάρετε από τους ανθρώπους που θαυμάζετε είναι ο τρόπος σκέψης και δράσης τους, και πάνω απ’ όλα οι δυσκολίες που ξεπέρασαν στην πορεία τους για την κορυφή: όλη η ουσία βρίσκεται στο ταξίδι, στην προσπάθεια, στην αντιμετώπιση της αποτυχίας, γι’ αυτό μην μένετε μόνο στις στιγμές της λάμψης και της επιτυχίας. Αυτό που θα σας βοηθήσει είναι μόνο η σύγκριση με τον δικό σας παλιότερο εαυτό, που θα μετράει τα βήματα της δικής σας εξέλιξης και θα σας δίνει κουράγιο.

Αν κοιτάξετε γύρω μας, θα δείτε πως οι περισσότεροι άνθρωποι βιάζονται γιατί δεν έχουν χρόνο, κάνουν πάρα πολλά πράγματα, προσπαθούν να είναι μέσα σε όλα, να τα μάθουν όλα, σχεδόν σε μια κατάσταση FOMO (fear of missing out), δηλαδή φοβούνται μην χάσουν κάτι και τρέχουν συνεχώς από το ένα στο άλλο, με αποτέλεσμα να βιώνουν στρες. Γι’ αυτό σήμερα θα εισάγω την νοοτροπία Less is More που μπορείτε να εφαρμόσετε σε όλους τους τομείς της ζωής σας, ξεκινώντας από…

Την εμφάνισή σας και τα ρούχα σας: Πόσο μακιγιάζ κάνετε ή τρέχετε σ’ επαγγελματίες για να σας βάψουν, πόσα κοσμήματα και αξεσουάρ φοράτε, πόσα ρούχα και παπούτσια κρατάτε στις ντουλάπες μας! Είναι πραγματικά απαραίτητα; Εξετάστε προσεκτικά όλα όσα φοράτε και κάνετε προκειμένου να εμφανιστείτε κ, κι αναρωτηθείτε αν το κάνετε για τους άλλους, ή για σας! Στην συνέχεια ανοίξτε τις ντουλάπες σας κι αν έχετε ρούχα, παπούτσια, ή αξεσουάρ δεν έχετε φορέσει για πάνω από 12 μήνες, δώστε το! 

Στον χώρο του σπιτιού ή και της εργασίας σας: Το περιβάλλον που κινείστε επηρεάζει πάρα πολύ την ψυχολογία και την σκέψη σας: ένα φορτωμένο και συνωστισμένο περιβάλλον οδηγεί σ’ ένα φορτωμένο και συνωστισμένο μυαλό! Γι’ αυτό, παρατηρείστε τον χώρο σας και για κάθε αντικείμενο αναρωτηθείτε: το χρειάζομαι αυτό; Το θέλω; Μου αρέσει; Μου είναι κάπου χρήσιμο; Και αν δεν το θέλετε πραγματικά ούτε σας εξυπηρετεί κάπου κρύψτε το ή χαρίστε το! Καθαρίζοντας τον χώρο σας και αφήνοντας ελεύθερες τις επιφάνειες, θα νιώθετε πολύ πιο ξεκούραστοι, και με καθαρό μυαλό!

Σε τι αφιερώνετε τον χρόνο σας: Ως γνωστόν, ακόμα πιο πολύτιμος κι από τα χρήματα είναι ο χρόνος σας: ο χρόνος που έχετε για να ζείτε και να δημιουργείτε! Εξετάστε προσεκτικά τι κάνετε κάθε μέρα, και ξεκαθαρίστε τι σας είναι πραγματικά ωφέλιμο, χρήσιμο, ευχάριστο, εποικοδομητικό, και βάλτε το σε προτεραιότητα! Από τα υπόλοιπα, κρατήστε μόνο τα απολύτως απαραίτητα, ώστε να σας μένει ποιοτικός χρόνος για σας, τους αγαπημένους και την ξεκούρασή σας.

Πού εστιάζετε το μυαλό και την προσοχή σας: Έχω αναφέρει ξανά πως όπου εστιάζεται ο νους αυτό μεγεθύνεται! Η επιρροή των σόσιαλ με τα άπειρα εναλλασσόμενα μηνύματα πιθανά σας εμποδίζει από την ποιότητα στον βωμό της ποσότητας! Και εδώ θα χρειαστεί να ξεσκαρτάρετε και να ασχοληθείτε με αυτά που πραγματικά σας ενδιαφέρουν και σας εξελίσσουν, και να αποφύγετε περιττές πληροφορίες που συνωστίζονται το μυαλό σας και σας αγχώνουν: η νοοτροπία less is more σας βοηθάει και να έχετε καθαρή σκέψη!

Με ποιους ανθρώπους κάνετε παρέα: Οι άνθρωποι με τους οποίους βρίσκεστε συχνά, είναι πάρα πολύ σημαντικοί, γιατί εσείς διαμορφώνεστε σύμφωνα με τον μέσο όρο των πέντε ανθρώπων με τους οποίους περνάτε τον περισσότερο χρόνο σας! Γι’ αυτό ξεχωρίστε ποιοι είναι οι πραγματικά δικοί σας άνθρωποι με τους οποίους περνάτε καλά και νιώθετε θετική επιρροή, και απομακρυνθείτε από όσους δεν χρειάζεται να έχετε στην ζωή σας. 

Για να γίνετε ψυχικά ανθεκτικοί και να νιώθετε ουσιαστική ευημερία, ηρεμία και χαρά στην ζωή σας, είναι πολύ σημαντικό να συνειδητοποιήσετε πως κάθε κατάσταση που έρχεται στη ζωή σας, συμπεριλαμβανομένων και των ανθρώπων που συναντάτε και σχετιζόσαστε, είναι για την δική μας εξέλιξη, για να μάθετε να την διαχειρίζεστε με τον καλύτερο δυνατό τρόπο και να βγαίνετε μέσα από αυτήν πιο σοφοί, πιο δυνατοί. 

Θα μοιραστώ σήμερα τρεις άμεσους τρόπους που σας βοηθούν να αξιοποιείτε κάθε κατάσταση, όποια κι αν είναι αυτή, όσο δύσκολη κι αν σας φαίνεται. Ακόμα κι αν σήμερα περνάτε μια απώλεια, μια μεγάλη πρόκληση, μια περιπέτεια σε κάποιον από τους βασικούς τομείς της ζωής, όπως η υγεία, η οικογένεια, τα επαγγελματικά, οι σπουδές ή τα οικονομικά σας, μπορείτε πάντα να κάνετε τις τρεις ερωτήσεις που θα σας προτείνω προς τον εαυτό σας. Οι απαντήσεις που θα δώσετε στην κάθε ερώτηση είναι εκείνες που θα σας δείξουν τον δρόμο που ταιριάζει στην δική σας περίπτωση, συμβαδίζουν με τις αξίες σας, και σας κινητοποιούν με δράση από σήμερα κιόλας.

Τι έρχεται να μου πει αυτή η κατάσταση; Τι μήνυμα μου δίνει; Τι καμπανάκι μου χτυπάει; Σε τι με ενημερώνει; Όταν έρχεται κάτι που δεν περιμένατε, σίγουρα θα ταραχτείτε, αλλά είναι σημαντικό να επανέλθετε γρήγορα με αποδοχή-όπως για παράδειγμα το γάλα που χύθηκε-και να αποφύγετε την άρνηση, την κριτική και την αναζήτηση αιτίων και υπεύθυνων, γιατί αυτό δεν θα σας βγάλει πουθενά. Η ερώτηση αυτή έρχεται να σας βάλει σε μια διάθεση αποδοχής ότι τα πράγματα δεν έρχονται πάντα όπως τα περιμένετε κι αν είστε ανοικτοί σ’ αυτό, θα έχετε την ικανότητα να κρατάτε την ψυχραιμία σας και να μην γκρινιάζετε σαν θύματα!

Ποια ευκαιρία κρύβει αυτή η κατάσταση; Ποιο μάθημα με καλεί να μάθω; Ποια απόφαση χρειάζεται να πάρω; Απαντώντας, θα αναζητήσετε το μάθημα που έρχεται να σας δώσει αυτή η εμπειρία, για παράδειγμα, μπορεί να κρατούσατε απρόσεκτα το δοχείο με το γάλα, ή να ήταν τα χέρια σας βρεγμένα, ή να σκεφτόσασταν κάτι άλλο και γι’ αυτό σας γλίστρησε. Άρα το μάθημα είναι το πώς θα είστε προσεκτικοί την επόμενη φορά, τι θα πρέπει να αποφύγετε και τι θα πρέπει να κάνετε ώστε να μην μας χυθεί το γάλα!

Πρακτικά, τι χρειάζεται να κάνω ώστε να αξιοποιήσω αυτή την ευκαιρία; Σε ποια βήματα να προχωρήσω, ποιες συνήθειες να αναπτύξω, ποιες συμπεριφορές να υιοθετήσω ώστε να βελτιώσω τον εαυτό και την ζωή μου; Εδώ θα αναφερθώ στην αποτυχία, μια που είμαστε και σε μήνα Πανελληνίων. Τι καλό μπορεί να φέρει μια αποτυχία θα μου πείτε; Στην πράξη θα φέρει γιατί θα σας καθοδηγήσει στο τι βήματα πρέπει να κάνετε για να οδηγηθείτε στην επιτυχία. Είδατε τι δεν λειτούργησε καλά, τι σας εμπόδισε να πετύχετε για να το αποφύγετε, αλλά και να υιοθετήσετε εκείνες τις συνήθειες και πρακτικές που θα σας βοηθήσουν να πετύχετε. Πιο οργανωμένο ημερήσιο πρόγραμμα; Περισσότερο διάβασμα; Περισσότερη εξάσκηση; Λιγότερο άγχος και περισσότερη ηρεμία; Αυτή η τρίτη ερώτηση είναι που θα σας καθοδηγήσει και θα σας κάνει πιο αποφασιστικούς, ώστε να μπείτε στην πράξη από την επόμενη κιόλας μέρα!

Οι διακοπές είναι για όλους κάτι που περιμένουμε όλο το χρόνο για να ξεφύγουμε και να ανανεωθούμε. Συχνά όμως, μετά τις διακοπές νιώθουμε κούραση, κι αυτό γιατί πιθανά δεν έχουμε εξασφαλίσει εκείνες τις συνθήκες και επιλογές που θα μας ξεκουράσουν αληθινά. Θα μοιραστώ κάποιες προτάσεις, που αν τις εφαρμόσετε, θα σιγουρέψτε ότι τις φετινές διακοπές θα ξεκουραστείτε και θα γυρίσετε με γεμάτες μπαταρίες.

Σήμερα θα σας μιλήσω για το gaslighting, ένας όρος που μπορεί να έχετε ακούσει, αλλά να μην έχετε καταλάβει ακριβώς τι είναι. Το gaslighting προέρχεται από μια ταινία και θεατρικό του 1940 που λεγόταν Gaslight, όπου περιγράφεται μια μορφή ψυχολογικής κακοποίησης, με τον δράστη να κάνει το θύμα του να αμφισβητεί την πραγματικότητα και την κρίση του. Σκεφτείτε μια κατάσταση όπου δύο άνθρωποι μιλάνε για κάποιο παλιό γεγονός, και ο ένας να το περιγράφει εντελώς αλλιώς και να προσπαθεί να βγάλει τον άλλον τρελό! Και μάλιστα να του ρίχνει ευθύνες!

Αυτός που ασκεί το gaslighting είναι ένας χειριστικός άνθρωπος που θέλει το πάνω χέρι σε μια σχέση και το πετυχαίνει με ανθρώπους που είτε έχουν χαμηλή αυτοεικόνα, είτε έχουν γοητευτεί, ίσως και εξαρτηθεί από τη σχέση. Από την άλλη μεριά, το θύμα gaslighting αρχίζει να αμφιβάλει αν θυμάται σωστά τα γεγονότα, νιώθει άγχος και αβεβαιότητα, φτάνει να ζητάει συγγνώμη για πράγματα που δεν έχει κάνει, κι ακόμα χειρότερα… Κλονίζεται η εμπιστοσύνη του στον εαυτό του, απομονώνεται και πιστεύει ότι είναι προβληματικό. Αυτές οι σκέψεις το οδηγούν σε αλλαγή συμπεριφοράς, γιατί φοβάται χειρότερες αντιδράσεις από τον δράστη και σιγά-σιγά γίνεται ένας άνθρωπος άβουλος, αδύναμος και φοβισμένος.

Αν συμβαίνει κάτι τέτοιο σε σας ή σε κάποιον δικό σας, υπάρχουν τα κατάλληλα βήματα:

Σήμερα θα σας μιλήσω για το ghosting, μια συμπεριφορά που φαίνεται αρκετά διαδεδομένη στις μέρες μας. Το ghosting συμβαίνει όταν έχετε μια σχέση με συστηματική επικοινωνία, και ξαφνικά, ο άλλος εξαφανίζεται τελείως, δεν απαντά τα μηνύματά σας και εσείς μένετε με την απορία του τι συμβαίνει και ταράζεστε από το απότομο σοκ. Είναι κάτι που συνέβαινε και παλιότερα, απλά σήμερα είναι πολύ πιο εύκολο για κάποιον να κρυφτεί και να εξαφανιστεί πίσω από οθόνες, μηνύματα και κλειστά κινητά. Αν συμβεί κάτι τέτοιο σε σας ή σε κάποιο δικό σας, θα μοιραστώ κάποιους αποτελεσματικούς τρόπους για να το αντιμετωπίσετε.

Αποφύγετε να ρίξετε όλη την ευθύνη στον εαυτό σας. Aκόμα κι αν το μυαλό σας τρέχει σε διάφορα αρνητικά σενάρια που σας κάνουν να πιστεύετε ότι εσείς φταίξατε, ή αν αρχίσατε να ενεργοποιείτε μηχανισμούς που σας χαμηλώνουν την αυτοεκτίμηση, συνειδητοποιείστε πως η συμπεριφορά του ghosting χαρακτηρίζει εκείνον που την έκανε και δεν έχει να κάνει με σας.Αναλογιστείτε με ηρεμία και διαύγεια αν είχατε ενδείξεις ότι η σχέση δεν πήγαινε καλά. Όταν κάποιος εξαφανίζεται και κρύβεται το κάνει είτε γιατί δεν έχει την δύναμη για μια δύσκολη συζήτηση, είτε δεν έχει ικανότητα να συνδεθεί ή φοβάται την εξέλιξη μιας σχέσης με μεγαλύτερη οικειότητα και προτιμάει να απομακρυνθεί.Αναζητήστε αν είχατε κάποιο μερίδιο ευθύνης για αυτή την έκβαση. Με ψυχραιμία και χωρίς αυτομαστίγωμα ψάξτε για τυχόν δικές σας συμπεριφορές που μπορεί να οδήγησαν στο τέλος της σχέσης, ώστε να πάρετε το μάθημα για το μέλλον.Γράψτε όλα όσα θα θέλατε να πείτε. Επειδή η σιωπή από την άλλη πλευρά σας στέρησε την δυνατότητα να του μιλήσετε, να ρωτήσετε για να καταλάβετε τι έγινε και εξαφανίστηκε και να εκφράσετε το θυμό, την απορία, την απόρριψη, την εγκατάλειψη, την αδικία και ότι άλλο νιώθετε, πάρτε μια κόλλα χαρτί και γράψτε τα συναισθήματά σας. Θα νιώσετε ανακούφιση και απελευθέρωση.Δώστε στον εαυτό σας χρόνο και μπείτε στην αποδοχή. Αφήστε τον εαυτό σας να χαλαρώσει, φροντίστε την διατροφή, την υγεία σας, δείτε ανθρώπους που αγαπάτε και σας δίνουν χαρά, και αφήστε τις σκέψεις που κάνουν τον άνθρωπο που εξαφανίστηκε να στοιχειώνει μέσα σας. Ο χρόνος είναι ο μεγαλύτερος γιατρός και σιγά-σιγά μάθετε να αποδέχεστε πως υπάρχουν και άνθρωποι που για δικούς τους λόγους, κάποιες φορές φέρονται με τρόπο που πληγώνει τους άλλους.

Σήμερα θα μιλήσουμε για στόχους που θέλετε να κατακτήσετε, και στο μυαλό σας οποιοδήποτε στόχο, οικονομικό, επαγγελματικό, σωματικής υγείας. Και ενώ στο coaching οι περισσότεροι εστιάζουν σε πλάνα βημάτων, τεχνικές και αντιμετώπιση εμποδίων, σ’ αυτή την εκπομπή θα σας προτείνω τρεις στρατηγικές που σας βοηθούν να χτίσετε ψυχολογία επιτυχίας όταν θέλετε να κατακτήσετε ένα καινούργιο στόχο.

Για να πετύχετε ένα στόχο χρειάζεται πρώτα να μπορείτε να τον φανταστείτε: Κάντε εικόνα τον εαυτό σας πώς θα είστε όταν έχετε πετύχει αυτόν τον στόχο. Οι έρευνες δείχνουν πως για να πραγματοποιήσει ο άνθρωπος κάτι στο φυσικό επίπεδο, πρέπει πρώτα να μπορεί να το δημιουργήσει στην φαντασία του. Έτσι λειτουργούσαν οι μεγάλοι εφευρέτες όταν έκαναν τα πειράματά τους, είχαν στο μυαλό τους αυτό που ήθελαν να πετύχουν. Και όταν φέρνετε αυτή την εικόνα ξεκάθαρη στο φαντασιακό επίπεδο, τότε θα ξεκινήσετε να νιώθετε και τα συναισθήματα που θα βιώνετε όταν έχετε πετύχει τον στόχο σας στην πραγματικότητα. Και αυτό γιατί το μυαλό λειτουργεί με εικόνες, και όταν βλέπετε μια εικόνα με τα μάτια της φαντασίας, το σώμα σας αντιδράει σαν να ήταν πραγματική, ακριβώς όπως σας συμβαίνει όταν βλέπετε μια ταινία και συγκινείστε ή φοβάστε, ανάλογα με το τι δείχνει η οθόνη. Νιώθοντας από πριν τα συναισθήματα του στόχου σας, θα σας είναι και πολύ πιο εύκολο να υιοθετήσετε την στρατηγική…Βάλτε προτεραιότητα και ασχοληθείτε με το στόχο σας καθημερινά: Όταν κάτι το θέλετε πολύ, έχει μεγάλη σημασία να δουλεύετε γι’ αυτό κάθε μέρα, να κάνετε κάθε μέρα έστω και ένα μικρό βήμα προς το στόχο, να είστε συστηματικοί και να έχετε επιμονή, κι ακόμα και τις πιο δύσκολες στιγμές να μην χάνετε το κουράγιο σας. Η συστηματική εστίαση στο στόχο είναι εκείνη που θα σας φτάσει στην επιτυχία, κι ακόμα κι αν μια μέρα δεν καταφέρετε πολλά, δεν πειράζει, εσείς μείνετε εκεί, στον δρόμο σας.Υιοθετείστε ευελιξία: Ακόμα κι αν έχετε ένα ξεκάθαρο πλάνο βημάτων προς τον στόχο σας, να είστε ανοικτοί σε πιθανές ευκαιρίες και επιλογές που μπορεί να τύχουν στην πορεία. Η ευελιξία θα σας βοηθήσει να μάθετε και να υιοθετήσετε καινούργιες λύσεις, ή να συναντήσετε ανθρώπους που θα σας συμβουλέψουν σε κάτι που δεν ξέρατε. Αυτό σημαίνει ότι ναι μεν θα έχετε το πλάνο σας προς τον στόχο, αλλά αν χρειαστεί, θα κάνετε αλλαγές που θα σας διευκολύνουν και να μην γίνεστε ανέλικτοι. Ειδικά αν αυτό τον καιρό ακολουθείτε μια συγκεκριμένη διατροφή από διαιτολόγο για να απελευθερώσετε βάρος, φροντίστε να έχετε εναλλακτικές σε περίπτωση που είστε κάπου έξω, ώστε να αντιμετωπίσετε με επιτυχία τυχόν εμπόδια που μπορεί να συναντήσετε.