Notenkrakers

Een dief en meedogenloos tegenover jonge vogels in een nest: het imago van de ekster is niet bepaald suikerzoet. Kijk je iets verder dan zie je een fraai gekleurde vogel die fel krassend kan roepen maar ook prachtig kan zingen.

Eksters zijn in staat een verrassend scala aan verschillende geluiden te produceren, waaronder imitaties van veel andere soorten vogels. Ook kunnen ze prachtig zachtjes zingen, zoals Henk Meeuwsen vertelt in deze podcast.

Verder in deze podcast: Timo Roeke van Vogelbescherming Nederland en Roots-redacteur Paul Böhre delen hun favoriete vogelkijkplek voor de zomer.

Je houdt van ze of je houdt niet van ze: halsbandparkieten. Deze tropische vogel is één van de meest succesvolle en opvallende vogelexoten in Nederland. Vooral in de Randstad zijn ze niet meer weg te denken, in bijna elk park laten ze hun aanwezigheid duidelijk horen.

De halsbandparkiet komt oorspronkelijk voor in Afrika en Zuid-Azië. De vestiging in Nederland (vogels die uit gevangenschap zijn ontsnapt) begon eind jaren zestig in de vorige eeuw met broedgevallen in Den Haag en Amsterdam. Tegenwoordig vind je ze overal in de Randstad en dankzij het geluid dat ze maken, zijn ze niet te missen.

Verder in deze podcast: Timo Roeke van Vogelbescherming Nederland, was op vogelreis en zag de spectaculaire balkansperwer. Roots-redacteur Paul Böhre had een romantisch uitje en ging kerkuilen ringen, én hij beantwoordt hoeveel vogelsoorten er zijn op de wereld. Henk Meeuwsen heeft een mooi verhaal achter een geluidsopname van de halsbandparkiet.

Onder de spechten is de draaihals een ‘vreemde eend’, want deze vogel leeft grotendeels op de bosbodem. In de loop van april en mei keert de vogel terug vanuit Midden-Afrika en is zijn kenmerkende zang te horen in de loofbossen.

Als je luistert naar de zang van de draaihals hoor je een klagend 'kjeng-kjeng-kjeng'. Roots-redacteur Paul Böhre vindt het geluid echter lijken op een auto die niet wil starten. Waarom dat zo is, dat vertelt hij in deze aflevering. Ook legt Paul hij hoe je een draaihals kunt vinden. "Dat is niet eenvoudig. Het is echt ongelooflijk hoe goed gecamoufleerd een draaihals is. Het is net een stuk hout dat ineens beweegt. Het verenkleed heeft nog het meest weg van een stuk boomschors."

Verder in deze podcast: luister naar de oudste bekende geluidsopname van een vogel, die dateert uit 1889. Het gaat om de zang van een tamme vogel, een shama (een Aziatische lijsterachtige), opgenomen door Duitser Ludwig Koch, op 8 jarige leeftijd. Timo Roeke van Vogelbescherming Nederland vertelt over een bijzondere waarneming en Roots-redacteur Paul Böhre heeft mooie weetjes verzameld over de draaihals. Geluidenman Henk Meeuwsen vertelt zijn verhaal achter de opname van de draaihals.

In april is de zwartkop terug uit het zuiden en vanaf dan is zijn glasheldere zang weer volop te horen in tuinen en parken.

De eerste strofes van de zwartkop beginnen vaak met een zacht geprevel, waarna al snel een fijne melodie met steeds snellere, heldere fluittonen volgt, eindigend met wat weemoedige, langgerekte tonen die enigszins aan een merel doen denken. Alleen dan op veel hogere, snellere ‘toeren’.

Verder in deze podcast: Timo Roeke van Vogelbescherming Nederland vertelt over een bijzondere waarneming en Roots-redacteur Paul Böhre heeft mooie weetjes verzameld over de zwartkop. Geluidenspecialist Henk Meeuwsen vertelt zijn verhaal achter de opname van de zwartkop.

Heb jij de weemoedige zang van de grote lijster al gehoord? Hoe dat precies klinkt, hoor je in de Roots-podcast Notenkrakers.

Wie met aandacht luistert naar de zang van de grote lijster, zal het beamen: de weemoedige strofen raken je tot in je ziel en laten een diepe indruk achter. Vooral op windstille dagen in het vroege voorjaar zingt de grote lijster zijn fraaie lied.

Verder in deze podcast: Timo Roeke van Vogelbescherming Nederland was op vakantie in Oostenrijk en zag onder meer waterspreeuwen en steenarenden. Roots-redacteur Paul Böhre fotografeerde een kuifduiker en was onder de indruk van de felrode ogen. Geluidenman Henk Meeuwsen is ook diep onder de indruk, maar dan van de zang van de grote lijster.

Tegen het einde van de winter of in het vroege voorjaar laat de zwarte specht zich opvallend vaak horen. Zijn roep klinkt regelmatig door het bos, in vlucht of vanaf een kale tak in een hoge boom.

Verder in deze podcast: Timo Roeke van Vogelbescherming Nederland vertelt over de ruigpootbuizerd die hij zag op de Sallandse Heuvelrug en Roots-redacteur Paul heeft een boomleeuwerik horen zingen. Geluidenman Henk Meeuwsen heeft bijzondere geluiden van de zwarte specht opgenomen en vertelt daar uitgebreid over.

In de Vogelvraag: hoeveel roofvogels bidden er eigenlijk?

Tot een halve eeuw geleden was de torenvalk nog onze algemeenste roofvogel, maar de buizerd heeft zijn plek inmiddels overgenomen. Toch kom je dit fraai getekende valkje gelukkig nog in vrijwel het hele land tegen. Ogen én oren open dus, zeker nu de baltstijd nadert.

Verder in deze podcast: Timo Roeke van Vogelbescherming Nederland vertelt over het magische geluid van de parelduiker. Paul heeft een kleine burgemeester gezien, deze meeuw komt helemaal uit Groenland. Geluidenman Henk Meeuwsen vertelt zijn verhaal achter het geluid van een opname.

In de herfst trekken duizenden goudplevieren door het land. Als ze even pas op de plaats maken, parelen in het zachte herfstlicht hun goudkleurige veren extra mooi op. Maar het allermooist is hun melancholieke zang...

Op mooie zonnige herfst- en winterdagen of de eerste wat warmere voorjaarsdagen kun je grote groepen goudplevieren horen ‘zingen’. Het is een prachtig melancholisch geluid: een herhaald ‘piuu-piuu-piee’, overgaand in een ‘puu-pie-oe’ gevolgd door ‘ti-luuu-rrrrr’ klaaglijke trillers die dan weer sneller, dan weer zachter klinken.

Verder in deze podcast: Timo Roeke van Vogelbescherming Nederland vertelt dat hij een wilde sneeuwgans heeft gezien, en dat is bijzonder want meestal gaat het om ontsnapte exemplaren. Ook de pimpelmezeninvasie wordt besproken. Paul vertelt over de ijseend en over de grote aantallen kramsvogels die hij heeft gezien. Geluidenman Henk Meeuwsen heeft een ander geluid meegenomen van de goudplevier...

De wilde eend kent bijna iedereen, net als hun kenmerkende gekwaak. Steeds vaker hoor je in groepen wilde eenden echter ook een ander geluid: een kort, laag en grappig nasaal 'krak'. Dat is het geluid van de krakeend, een eendensoort die sterk in aantal toeneemt. In november zijn actief vanwege de balts.

Een opmerkelijk verschil tussen de wilde eend en de krakeend zit 'm in het geluid. Wilde eenden kwaken of snateren vaak. Het mannetje krakeend maakt juist een grappig, laag en kort knorrend ‘èh èh’ en een kwakend ‘krak’-geluid (vandaar de naam), en ook een hoog fluitend ‘pie’ tijdens de balts. Het vrouwtje krakeend kwaakt iets zachter en hoger dan de wilde eend.

Verder in deze podcast: Timo Roeke van Vogelbescherming Nederland vertelt dat hij de zeldzame roodkeelpieper heeft gezien én hij vertelt over een nieuwe website: vogelrijkestad. Paul vertelt over pijlstormvogels. Geluidenman Henk Meeuwsen vergelijkt het herkennen van eenden met wijn: "Eenden zijn net als wijnen, die moet je je eigen maken, daar moet je even over doen." En in de Vogelvraag: wat zijn toch die doorzichtige omhulsels aan het uiteinde van een veerpen?

Schuw, geheimzinnig, luidruchtig. Dat zijn de typeringen die je vaak leest over de waterral. Een moerasvogel die je niet snel ziet, maar die zich wel geregeld luid en duidelijk laat horen, als een gillend varken in nood.

September en oktober zijn dé maanden om waterrallen te horen. "Het is dé tijd dat de rallen uit Noord- en Oost-Europa bij ons doortrekken", vertelt Paul Böhre in deze Roots-podcast. "Ze komen elkaar dan steeds tegen in de rietvelden en zijn dan opvallend luidruchtig, ze reageren ook op elkaar. Dat doen ze door een breed scala aan geluiden te maken: ze tokken als kippen, grommen en schreeuwen, kunnen onheilspellend kreunen en klagen, maar vooral ook gillen als een speenvarken in nood. Hoor je ze, wees dan stil en zoek vervolgens gewapend met een verrekijker een plekje met uitzicht op een rietkraag met modderrand…"

Verder in deze podcast: Timo Roeke van Vogelbescherming Nederland vertelt dat ook hij het lastig vindt om een witvleugelstern te herkennen. Ook leggen Timo en Paul uit waarom de purperreiger het zo goed doet in Nederland. Henk Meeuwsen diept herinneringen op aan de waterral. In de Vogelvraag: een raadselachtig geluid, maar van welk dier is het afkomstig?

De grutto en de kievit zijn de meest bekende weidevogels van Nederland, maar minstens zo mooi en opvallend is de tureluur. Zeker als hij luid roepend op een paal langs een weiland zit en zijn felrode poten en snavel toont.

De tureluur is eigenlijk het hele jaar wel te zien in Nederland en België, hoewel onze broedvogels vooral in Zuid-Europa en Noord- en West-Afrika overwinteren. Vogels die hier doortrekken en overwinteren komen vooral uit Scandinavië, Groot-Brittannië en IJsland. In september hoor je ze volop roepen. Hoe dat klinkt, hoor je in Notenkrakers.

Verder in deze podcast: Timo Roeke van Vogelbescherming Nederland en Roots-redacteur Paul Böhre leggen uit hoe je de roep van de tureluur kunt onderscheiden van de zwarte ruiter en de groenpootruiter. Henk Meeuwsen vindt twee andere geluiden van de tureluur ook heel leuk en daar vertelt hij over. In de Vogelvraag: waarom roepen sommige vinken eindeloos achter elkaar door?

Bij het geluid van de grote stern denken veel mensen direct aan de Waddeneilanden of de Zeeuwse delta, waar de soort in grote kolonies broedt. Zijn roep klinkt fel, scherp en doordringend, wat de grote stern onderscheidt van andere kustvogels…

Verder in deze podcast: Timo Roeke van Vogelbescherming Nederland vertelt over broedende grote zaagbekken en over de bastaardarend die hij zag. Roots-redacteur Paul Böhre vraagt zich af wat een slangenarend eet in een gebied zonder slangen en Henk Meeuwsen legt hij waarom hij het geluid van de grote stern nog niet heeft opgenomen...

Jonge ransuilen die in juni net het nest hebben verlaten, hoor je ’s nachts soms urenlang hoog piepen. Het klinkt als een piepende deur die steed open en dicht gaat of een mechanisch alarm dat blijft afgaan. In deze Roots-podcast hoor je alles over het geluid van de ransuil.

Jonge ransuilen klimmen als ze te groot worden (na 3 tot 4 weken) uit het nest. Ze halen dan soms halsbrekende toeren uit. Met behulp van hun scherpe klauwen verkassen ze via takken en de stam van de bomen naar een goed verscholen plekje tussen de bladeren. Ze worden daarom ook wel takkelingen genoemd. Hun piepende roep is soms lastig te traceren, zeker als je niet weet waar je moet zoeken.

Verder in deze podcast: Timo Roeke van Vogelbescherming Nederland vertelt over de grijze wouw, het NK Vogelfluiten én over een telescoop met beeldstabilisatie. Roots-redacteur Paul Böhre zag een grauwe vliegenvanger. Henk Meeuwsen vertelt onder meer hoe man en vrouw ransuil klinken.

De zang van dit citroengele vogeltje wordt omschreven als een rollende munt of een knikker op een metalen plaat. Als je rond half april voor het eerst zijn heldere zang hoort in de frisgroene beukenbossen, dan weet je: summer is coming… Luister naar het geluid van de fluiter in onze podcast Notenkrakers.

Fluiters zijn echte langeafstandtrekkers, die ver weg overwinteren in de Guineese bossen van Afrika, ten zuiden van de Sahara, van Senegal tot in Kenia. Ze komen pas laat in het voorjaar terug in Nederland en België. Vanaf half april tot in mei, als de loofbomen al fris groen zijn uitgelopen, arriveren de fluiters. Hoog in het dichte loofbos zingen ze dan hun karakteristieke lied.

Verder in deze podcast: Timo Roeke van Vogelbescherming Nederland vertelt dat hij een smelleken zag en dat hij graag eens in de huid van deze vogel zou kruipen. Roots-redacteur Paul Böhre zag een beflijster én hij legt uit waarom boerenzwaluwen van die lange staartpennen hebben. Henk Meeuwsen vertelt het verhaal achter de geluidsopname van de fluiter. Plus: waarom gaat het zo goed met de raven in Nederland?

In maart keren ze weer terug uit Afrika: de luidruchtige kleine plevieren. Je hoort ze vaak al voordat je ze ziet. En verrassend: je komt ze tegen op plekken waar je ze niet zou verwachten: in kale duinvalleien, op bouwterreinen, grinddaken en zelfs op grote parkeerplaatsen.

Opeens zijn ze er weer: de kleine plevieren. Zodra ze zijn geland, laten ze dat heel duidelijk horen. Om het vrouwtje te versieren maakt het mannetje kleine plevier een opvallende vlinderachtige baltsvlucht boven het territorium. Luid roepend vliegt hij dan met langzame vleugelslagen en zigzaggend boven het broedgebied dat hij heeft uitgekozen.

Verder in deze podcast: Timo Roeke van Vogelbescherming Nederland vertelt over de zeer zeldzame grauwe gors, die hij zag. Ook vertelt hij hoe je kunt meedoen aan het project Meet de Mees. Roots-redacteur Paul Böhre zag een rode wouw én hij legt uit hoe je de kleine plevier en de bontbekplevier uit elkaar kunt houden. En Henk Meeuwsen roept op om niet alleen te luisteren naar de kleine plevier, maar ook om de schattige jongen (van afstand) te bekijken.

De winter is de beste tijd om wulpen te zien. Ze eten en slapen dan graag in grote groepen in kustgebieden en uiterwaarden. De wulp is niet alleen een prachtige, ranke vogel om te zien, ook hun geluid is heerlijk melancholiek. En zodra het voorjaar nadert, jodelen ze er steeds vaker op los.

In het voorjaar vliegen wulpen boven hun territorium; met een trage vleugelslag stijgend en daarna weer langzaam naar beneden glijdend, met een zang die begint met langzame, melancholische klanken en zich ontwikkelt in een vaste, vloeiende zang die eindigt in een luide triller.

Verder in deze podcast: Timo Roeke van Vogelbescherming Nederland vertelt dat hij niet naar de brileider is geweest die op Texel zit, wel zag hij een frater. Ook vertelt hij welke bijzondere soorten zijn gezien tijdens de Tuinvogeltelling. Roots-redacteur Paul Böhre (die wel naar de brileider is gegaan) legt onder meer uit wat het verschil is tussen een wulp en een regenwulp . En Henk Meeuwsen vindt dat het geluid van de wulp wat lijkt op een gebed.

De sijs is een prachtig gekleurd zangvogeltje, dat zich vooral ‘s winters mooi laat zien én horen. Vanaf februari vallen de mannetjes extra op: ze zingen dan uitbundig tijdens de opvallende baltsvlucht.

Schijnt het zonnetje op een zonnige winterdag uitbundig, dan krijgen de mannetjes van de sijs het al op de heupen en kwetteren en brabbelen ze er vrolijk en masse op los. Vanaf februari maken ze dan bovendien een vlinderachtige baltsvlucht, laag boven de bomen, waarbij ze misschien nog wel mooier zingen.

Verder in deze podcast: Timo Roeke van Vogelbescherming Nederland vertelt dat de torenvalk Vogel van het jaar 2025 is geworden én hij vertelt waarom je de sijs zelden ziet in de tuin tijdens de jaarlijkse Tuinvogeltelling. Roots-redacteur Paul Böhre legt onder meer uit of de sijs nu wel of geen broedvogel is in Nederland. En Henk Meeuwsen vertelt over een bijzondere opname, waarin de sijs andere vogels imiteert.

In je tuin zie je vrij eenvoudig een koolmees of een pimpelmees. Maar wil je de parmantige kuifmees spotten - het punkertje onder de mezen - dan moet je toch echt het naaldbos in. Maar hoe vind je deze vogel, die door het geluid wat hij maakt ook wel bibbermees wordt genoemd.

Een kuifmees zien, begint met goed luisteren. Ze hebben namelijk een zacht en apart roepje: een bibberende volle triller ‘birr-birr-briet’, alsof het vogeltje het koud heeft. Eigenlijk klinkt het meer als een ‘biebertje’, vandaar de bijnaam bibbermees.

Verder in deze podcast: Timo Roeke van Vogelbescherming Nederland vertelt dat veel vogelvoer gif bevat en hij legt uit waar je op moet letten bij de aankoop. Roots-redacteur Paul Böhre vertelt of de kuifmees geen last heeft van de afname van de hoeveelheid naaldbos in Nederland. En Henk Meeuwsen, die de vogelgeluiden opneemt, hoort in de zang van de kuifmees twee pieptonen en "een warm rollertje".

Vanaf oktober druppelen de eerste groepjes kleine zwanen Nederland binnen. En van november tot februari kun je genieten van veel grotere groepen. Vooral bij het Lauwersmeer en het Veluwemeer kun je zien én horen, want hun melancholieke roep is bijna niet te missen…

De kleine zwanen die in Nederland overwinteren zijn afkomstig van de toendra’s van Noord-Rusland en West-Siberië. Via Noordwest-Rusland en de Baltische staten trekken ze in september en oktober naar West-Europa, met als voornaamste eindbestemming Nederland. Van de geschatte wereldpopulatie van 21.000 vogels, overwinteren er gemiddeld 11.000 kleine bij ons.

Verder in deze podcast: Timo Roeke van Vogelbescherming Nederland vertelt dat er naast de rode lijst ook een oranje lijst bestaat, en daar staat de kleine zwaan op. Roots-redacteur Paul Böhre legt uit dat het aantal kleine zwanen dat in Nederland overwintert afneemt. Oorzaak: klimaatverandering. En Henk Meeuwsen, die de vogelgeluiden opneemt, heeft gemengde gevoelens bij zijn opname van de roep van de kleine zwaan.

Grote mantelmeeuw, kokmeeuw en zwartkopmeeuw; in Nederland komen maar liefst 22 soorten meeuwen voor. Maar de meest bekende is de zilvermeeuw en dat komt door zijn roep. Want het hoge geluid van deze vogel roept bij veel mensen het gevoel op van zon, zee en strand.

Er is een goede reden om dieper in het leven van de zilvermeeuw te duiken. Natuurorganisaties in Engeland trekken namelijk aan de bel vanwege de achteruitgang van de meeuwen daar. Ook in Nederland is dit gaande: in de jaren 80 waren er nog 120.000 zilvermeeuwen, nu net geen 30.000. Oorzaak: schonere steden en minder vuilstortplaatsen.

Tijdens de vogeltrek vliegen jaarlijks miljoenen vogels over de wereld van hun zomerplek naar hun overwinteringsgebied en weer terug. Daarbij leggen ze gigantische afstanden af zonder te verdwalen. Vanaf augustus is de najaarstrek op gang gekomen. Maar waarom trekt de ene vogel wel en de andere niet? En hoe vinden trekvogels hun bestemming?

In deze 50e jubileumaflevering van de podcast Notenkrakers duiken we, aan de hand van onder meer kraanvogels, roodborstjes, kolganzen en koperwieken, dieper in het wonder van de vogeltrek. De podcast is live opgenomen op de beurs Be!eef in de Jaarbeurs in Utrecht.

Het bekendste geluid van de gaai is zijn rauwe en luide alarmkreet. Maar wist je dat ze ook mooi kunnen zingen én het zijn geweldige imitators. In deze aflevering van Notenkrakers vertellen we je alles over de (Vlaamse) gaai.

Verder in deze podcast: broedende hoppen, er is een nieuwe soort nachtzwaluw ontdekt en Timo Roeke van Vogelbescherming Nederland vertelt over zijn favoriete (maar zeer zeldzame) zomervogel: de zomertortel.

Roots-redacteur Paul Böhre legt uit dat de gaai een 'streepjescode' heeft in zijn verenpak en waarom de vogel 'smeerlap' als bijnaam heeft. En Henk Meeuwsen, die de vogelgeluiden opneemt, vertelt dat de gaai goed kan zingen.

Geitenmelker, melkzuiger, windhapper, nachtraaf, nachtratel; weinig vogels spreken zo tot de verbeelding als de nachtzwaluw. Op de broedplekken hoor je diep in de schemer op zwoele zomeravonden hun merkwaardige ratelende zang. En wie geluk heeft ziet een glimp van deze ‘vliegende schaduw’…

Verder in deze podcast: Timo Roeke van Vogelbescherming Nederland vertelt over zijn vogelbelevenissen: van grauwe klauwier tot hop. Roots-redacteur Paul Böhre beantwoordt onder meer de vraag of meerkoeten ook vliegen? En geluidenman Henk Meeuwsen legt uit dat het geluid van de nachtzwaluw hem doet denken aan het geluid van een naaimachine...

De geelgors is met zijn felgele verenkleed en kenmerkende deuntje (lijkend op de eerste tonen van de ‘Vijfde Symfonie' van Beethoven’) een vrolijke verschijning op en langs de Nederlandse en Belgische akkers en heidevelden. Zelfs op de langste en warmste zomerdagen zingt hij onverminderd het hoogste lied.

Verder in deze podcast: Timo Roeke van Vogelbescherming Nederland vertelt over de lachstern en waarom je je huisdieren zoals hond en kat beter niet buiten kunt borstelen vanwege de vogels. Roots-redacteur Paul Böhre denkt dat Beethoven echt is geïnspireerd door de geelgorszang en in de vogelvraag luisteren we naar een geluid dat een luisteraar heeft opgestuurd. Geluidenman Henk Meeuwsen vertelt dat hij de geelgors eigenlijk een gele muis vindt waar hij graag voor op de knieën gaat.

De groene specht doet het de laatste jaren opvallend goed: het aantal broedparen is sinds de jaren 90 zelfs verdubbeld. Tegenwoordig ligt het aantal broedparen in Nederland tussen de 9.500-11.500. In Vlaanderen is het aantal broedparen 4.500-7.000. De kans is dus groter geworden dat je hun aparte, lachende geluid hoort…

Verder in deze podcast: Timo Roeke van Vogelbescherming Nederland vertelt over de velduil die hij zag en Roots-redacteur Paul Böhre is op zoek naar de 'big four'. In de vogelvraag luisteren we naar een mysterieus geluid dat een luisteraar heeft opgestuurd. En geluidenman Henk Meeuwsen vindt de groene specht klinken als een heks.

Wie op een zonnige voorjaarsdag door de polder wandelt kan er bijna niet omheen: overal hoor je en zie je dartelende kieviten. Met zijn herkenbare roep, acrobatische baltsvlucht en fraaie kuif is het een opvallende verschijning. Het mannetje maakt daarbij een scala aan opvallend frivole geluiden.

Verder in deze podcast: Timo Roeke van Vogelbescherming Nederland vertelt dat hij met een microfoon vanuit het raam van zijn huis 's nachts geluiden opneemt en zo hoort welke vogels overvliegen. Roots-redacteur Paul Böhre gaat uitgebreid in op het leven van de kievit en hij beantwoordt deze vogelvraag: zijn er vogels, naast roofvogels, die andere vogels eten? Geluidenman Henk Meeuwsen vertelt over een ontroerende ontmoeting met een kievit en haar jongen.

In februari en maart maak je in de bossen een goede kans om het ‘gekekker’ van een havik te horen. Hun paartijd is namelijk begonnen en dan zijn ze nogal luidruchtig en nadrukkelijk aanwezig. In de rest van het jaar is de havik zwijgzaam, grijp daarom nu je kans om deze machtige roofvogel te horen.

Verder in deze podcast: Timo Roeke van Vogelbescherming Nederland vertelt onder meer dat hij recent een korhoen heeft gezien op de Sallandse Heuvelrug. Roots-redacteur Paul Böhre vertelt uitgebreid over de havik en hij beantwoordt een vogelvraag van een luisteraar: waarom broeden trekvogels niet in hun overwinteringsgebied? Geluidenman Henk Meeuwsen duikt dieper in herinnering aan het geluid van de havik.

Vooral op zonnige dagen - van januari tot mei - hoor je ze zingen op plekken waar oude loofbomen staan: boomklevers. Deze boomstamacrobaten kunnen heel mooi en vooral luid zingen; met stijgende en dalende fluittonen.

In deze podcast van Roots hoor je meer over het geluid van de boomklever én je duikt dieper in het leven van dit ruim 12 centimeter lange vogeltje.

Verder in deze podcast: Timo Roeke van Vogelbescherming Nederland vertelt onder meer dat hij recent een witoogeend heeft gezien en hij gaat in op de recent verschenen Vogelbalans 2023 van Sovon.

Roots-redacteur Paul Böhre vertelt uitgebreid over de boomklever en hij gaat in op de Vogelreizen die Roots aanbiedt. Geluidenman Henk Meeuwsen vertelt dat de boomklever hem na jaren toch nog wist te verrassen met een bijzonder geluid.

In deze aflevering van Notenkrakers luisteren we naar de zang van de roodborst, een van de meest geliefde tuinvogels. Verder: heel even zat er een zeer zeldzame steppeplevier in Zeeland en de Vogelvraag is deze keer: welke vogels komen het meest voor in Nederland? Dit en meer hoor je in Notenkrakers.

De koperwiek is weer te horen! In deze aflevering van Notenkrakers luisteren we naar de ijle roep van deze lijster, die je hoort in oktober en november. Verder: er is een steppekievit gezien in Nederland en bioloog en natuurweetjesman Geert-Jan Roebers vertelt onder meer over de spagaat van de visarend. Dit en meer hoor je in Notenkrakers.

Vanuit Rusland vliegt de kolgans nu massaal Nederland binnen om hier te overwinteren. Ruim een half miljoen zijn er al, en er komen er nog een half miljoen aan. In deze aflevering van Notenkrakers luisteren we naar hun fascinerende geluid. Verder: er was onlangs een unieke en spectaculaire buizerdtrek te zien en bioloog Geert-Jan Roebers vertelt onder meer over alken. Dit en meer hoor je in Notenkrakers.

Het is geen koolmees, het is geen pimpelmees, het is geen kuifmees en het is ook geen buidelmees… De vogel die in de nieuwe Roots-podcast Notenkrakers centraal staat is de staartmees. En zoals zijn naam al zegt: dit pluizenbolachtige vogeltje heeft een lange staart van wel 8 cm. Verder: alles over de zeldzame kortbekzeekoet en de kleine en grote burgemeester. En in de Vogelvraag: is de winterkoning echt de koning van de winter?

In bossen, parken en zelfs tuinen kun je nu de roffel horen van de grote bonte specht. Wist je dat het roffelen eigenlijk een soort zingen is? En we leggen uit hoe je de roffel herkent. Verder: bij Texel dobbert een zwarte zeekoet en heb je ooit gehoord van sneeuwtrek? En in de Vogelvraag: roffelt een draaihals ook?

De veldleeuwerik staat bekend om zijn eindeloze tierelierende zang boven de velden. Helaas hoor je de zang veel minder dan vroeger, hoe dat komt hoor je onder meer in deze podcast. Verder: de bonte kraai wordt steeds zeldzamer en de voorjaarszangers keren terug: van tjiftjaf tot blauwborst. En in de Vogelvraag: blijft de roerdomp ‘s winters in Nederland?

Denk je aan uilengeluiden, dan denk je al snel aan de karakteristieke oehoe-klank uit spannende films. Het geluid van de steenuil is echter compleet anders. In deze nieuwe podcast van Notenkrakers leggen we uit hoe die klinkt. Verder: escape-vogels én de steltlopers keren terug. En in de Vogelvraag: waarom laten houtduiven zich soms ineens uit de lucht vallen?

Een nachtegaal heeft gemiddeld 180 verschillende liederen tot zijn beschikking. Je kunt dus rustig stellen dat deze lijster een echte zangvirtuoos is. Ze zijn in mei volop te horen in de duin- en moerasgebieden van Nederland. Verder in Notenkrakers: er zwerft een lammergier door Nederland en de beflijster is weer gesignaleerd. En in de Vogelvraag: waarom heet de Vlaamse gaai tegenwoordig gaai?

Je houdt van hem, of je haat hem: de houtduif. Hun hese geluid kun je nagenoeg het hele jaar door horen. Hoe je de zang van de houtduif herkent, hoor je onder meer in deze nieuwste podcast van Notenkrakers. Verder: in Delft zit een zeldzame dwergooruil en Roots-redacteur Paul Böhre heeft in zijn auto hard zitten juichen nadat hij een roze spreeuw had gezien. Al jaren droomt hij van deze soort.

De najaarstrek is begonnen. Met name langs de kust kun je nu regenwulpen horen. Je hoort ze vaak eerder dan je ze ziet, dus het loont de moeite om het geluid van de regenwulp op te slaan in je geheugen. Verder: Timo Roeke van waarneming.nl en redacteur Paul Böhre vertellen over hun vogelmoment deze zomer: van grote stern tot nachtzwaluw. Ook de dwergaalscholver komt voorbij.

Knarsen, ratelen, piepen, maar ook het geluid van een ambulance, een rolkoffer op straat of een treindeur die opent: spreeuwen zijn meesters in het imiteren van geluiden. Maar ze kunnen ook fijne zanggeluiden maken en dat hoor je vooral in september. Verder: Timo Roeke van waarneming.nl vertelt over de zwarte ooievaar en grote geelpootruiter. Henk Meeuwsen deelt een jeugdherinnering over het geluid van de spreeuw.

De koekoek doet het, de oehoe doet het, de tjiftjaf doet het én de keep doet het ook: zijn eigen naam roepen: kèè-èèhhp. In het najaar kun je de keep in je tuin zien of je hoort hem roepen tijdens een boswandeling. Verder: Timo Roeke van waarneming.nl vertelt over de Amerikaanse zee-eend en kunstenaar Erik van Ommen vertelt over het nieuwe tuinvogelboek dat hij maakte samen met Roots.

Een beetje melancholisch en een beetje vrolijk, het geluid van de smient laat zich niet makkelijk vangen in woorden. Vogelredacteur Paul Böhre vergelijkt de roep van de smient met het geluid van een badeendje. Verder: Timo Roeke van waarneming.nl vertelt over de Provençaalse grasmus en wintermeeuwen. En waarom is het vogelconcert dat je buiten kunt horen steeds minder luid?

Deze kleine winterzanger met de stoere naam winterkoning leidt een verborgen bestaan. Maar zijn explosieve zang is niet te missen, want die is luid en duidelijk. Verder in deze podcast: Timo Roeke van Vogelbescherming Nederland vertelt over de Europese kanarie en de zeldzame purperkoet. En Roots-redacteur Paul Böhre legt uit waarom de winterkoning niet van de winter houdt.

Aan het einde van de winter ondergaat de fuut een metamorfose: het saaie vaalbruin met witte winterkleed maakt dan plaats voor een uitbundig zomerkleed. Daarmee maken futen elkaar in het vroege voorjaar het hof. Vanaf de waterrand is dit natuurtheater fraai te zien én te horen. Verder in deze podcast: er zit een zwarte zeekoet bij Texel en in de Vogelvraag: waar blijven de vogels wanneer het stormt?

Of je nu aan het snoeien bent in je tuin of een wandeling maakt door de natuur: op een zonnige dag in maart kun je hoog in de felblauwe lucht de buizerd horen roepen. Het is een beetje een klaaglijk geluid en wordt meestal een paar keer herhaald. Miauwen wordt het geluid ook wel genoemd. Verder in deze podcast: er is een Siberische taling gezien en in de Vogelvraag: zingen nachtegalen ook in Afrika waar ze overwinteren?

Bestaat er iets mooiers dan het geluid van roepende en baltsende grutto’s boven een weiland op een zonnige dag in het voorjaar? Eindeloos herhalen ze hun eigen naam en je hoort dat geluid vooral in maart, april en mei. Verder in deze podcast: de steppekiekendief komt naar Nederland, bezoek eens een trektelpost en in de Vogelvraag: verkleurt de snavel van een spreeuw?

Ineens hoor je in mei een sprookjesachtig en verstild geluid vanuit de toppen van de bomen. Het is de fluitachtige zang van de wielewaal. In mei arriveert de geel met zwart gekleurde vogel vanuit tropisch Afrika in Nederland. In onze nieuwste aflevering van de podcast Notenkrakers vertellen we je alles over de wielewaal.

Op warme lente- en zomerdagen hoor je hun ijzige en snerpende roep ‘wiiiiiiiizzzzzzz’ boven de huizen. Kijk je omhoog dan zie sikkelvormige silhouetten razendsnel door de lucht flitsen. Het zijn gierzwaluwen en in deze podcast vertellen we alles over een van de meest fascinerende vogels van Nederland.

Stel je een lome, zwoele zomeravond voor. Je ligt lekker onderuit in je hangmat of ligstoel, drankje bij de hand. En dan begint de merel te zingen. Zijn zang galmt door de straten en tuinen. De zang van de merel, dát is het ultieme zomergevoel... Verder in deze podcast: de grote franjepoot en de ijsduiker zijn gezien en kan een meerkoet eigenlijk duiken?

Vrolijk, twinkelend, vlot brabbelend… de snelle en opgewekte zang van de putter laat zich niet zo makkelijk vangen in woorden. Je hoort de putter in het voorjaar en de zomer, maar óók in het najaar en zelfs in de winter kun je genieten van de zangkunsten van deze vogel met zijn tropische kleuren.

Verder in deze podcast: de roodpootvalk, Henk Meeuwsen twijfelt of hij de zang van de putter mooi vindt of niet, trekvogels langs zee, vogelen in België en Timo Roeke van Vogelbescherming Nederland houdt een pleidooi om de putter weer distelvink te noemen.

Kauwen zijn ware kletskousen die continu met elkaar aan het communiceren zijn. Deze intelligente vogels kunnen zich op talloze manieren uitdrukken, maar de meest bekende klank is toch wel de korte roep die klinkt als ‘kja’. Reden om eens wat beter te luisteren naar de kauw.

Verder in deze podcast: heel even was de zeldzame geelsnavelkoekoek te zien in Nederland, de herfsttrek barst los en in de Vogelvraag: hebben vogelaars een hekel aan de ekster?

De een omschrijft de roep van de baardman als winters en ijzig, een ander als twinkelend of als zingend ijs. Hoe de baardman ook klinkt, zijn roep vanuit het riet is fraai én onmiskenbaar. Je hoort er meer over in Notenkrakers.

Verder in deze podcast: er zijn vale gierzwaluwen gezien in Nederland, vertelt Timo Roeke van Vogelbescherming Nederland en in de Vogelvraag: waarom houden groene spechten niet van vorst? En geluidenman Henk Meeuwsen vertelt dat het opnemen van de roep van de baardman nog niet zo eenvoudig is.

Het geluid wordt omschreven als een fietspomp-geluid … als je dat heldere geluid eenmaal herkent, hoor je het werkelijk overal: van bos tot stadstuin. Deze zang, die de vogel in twee tonen, maar in verschillende variaties produceert, wordt gemaakt door de grootste en meest bekende mees van Nederland: de koolmees.

Verder in deze podcast: Timo Roeke van Vogelbescherming Nederland vertelt dat de groenling, een bekende tuinvogel, in zwaar weer verkeert. Het vogelkijkgebied van de maand is de Brouwersdam en Henk Meeuwsen is dankzij de koolmees 'ontwaakt' als vogelaar. En in de Vogelvraag: tot welke hoogte kunnen vogels vliegen?

Wat een meesterzanger is de zanglijster. Ruim voordat de zon opkomt, begint hij te zingen en dat kan doorgaan tot laat in de avond. En het leukste is misschien wel dit: bij regenachtig weer gaat hij met nog meer lust zingen. Samen met de nachtegaal en de merel is hij een van de drie topzangers van de vogelwereld.

Verder in deze podcast: Timo Roeke van Vogelbescherming Nederland vertelt over de Pacifische waterpieper en over zijn missie: 'groen vogelen'. Het gaat over vogelboeken en het vogelkijkgebied van de maand is het Landje van Geijsel. Henk Meeuwsen vertelt over zijn herinnering aan de zanglijster en in de Vogelvraag: waarom wordt een groenling een 'angry bird' genoemd?

In januari en februari zijn ze soms al te horen, maar halverwege maart begint de goudhaan echt volop te zingen. Het geluid is ijl, dun, hoog en klinkt een beetje zacht op de achtergrond. De golvende zang ontgaat je in een bos met andere vogelgeluiden makkelijk. Herken je de zang van de goudhaan eenmaal, dan ben je verkocht... luister maar.

Verder in deze podcast: in Nederland vliegt de zeldzame ringsnavelmeeuw rond, vertelt Timo Roeke van Vogelbescherming Nederland. Ook hebben we het over het succesvolle Beleef de lente en de oproep van natuurorganisaties voor rust in de natuur tijdens het broedseizoen. In de Vogelvraag gaat het over de rode wouw en bij geluidenman Henk Meeuwsen landde er opeens een goudhaan op de spaken van zijn fiets.

Een misthoorn vanuit het riet: dat is misschien wel de beste omschrijving voor het lage en doffe geluid dat een roerdomp produceert in het voorjaar. De zang wordt ook wel ‘hoempen’ genoemd. Om het te horen moet je wat slaap opofferen, want het geluid is met name te horen in de in de nacht en in schemering. Luister naar het geluid én het verhaal van de roerdomp in onze nieuwste podcastaflevering van Notenkrakers.

Verder in deze podcast: paasvuren zijn soms funest voor vogels vertelt Timo Roeke van Vogelbescherming Nederland. Ook gaat het het over de ringsnaveleend en de rode wouw. Henk Meeuwsen legt uit waarom het geluid van de roerdomp lastig is om op te nemen.

Het is een typisch waddengeluid, maar tegenwoordig hoor je vanaf het vroege voorjaar het harde ’tepiet-geroep’ ook in de stad of in het park. De scholekster lijkt zich overal thuis te voelen, toch zijn er volop zorgen over de teloorgang van de bonte piet, zoals zijn bijnaam luidt. Deze weidevogel werd daarom begin 2023 – voor de tweede keer – uitgeroepen tot Vogel van het Jaar. Reden genoeg voor een podcast over de scholekster.

Verder in deze podcast: Timo Roeke van Vogelbescherming Nederland vertelt onder meer waarom de scholekster is uitgekozen tot Vogel van het Jaar 2023. Ook hebben we het over de kokmeeuw, die hard wordt getroffen door de vogelgriep én we hebben het over de voorjaarstrek met als topsoort de dwergmeeuw. In de Vogelvraag gaat het over de aalscholver en geluidenman Henk Meeuwsen legt uit welke verschillende geluiden de scholekster kan maken.

Sommige vogels leiden een extreem verborgen bestaan. Neem de kwartel, die leeft in ruige graslanden, vergraste heidevelden en graanakkers. Je ziet hem zelden, in 99,9% van de gevallen zul je vooral de kenmerkende korte zang horen die bestaat uit 3 lettergrepen. Het mannetje kan dat 's zomers in ochtend- en avondschemering minutenlang roepen. Luister naar het geluid én het verhaal achter de kwartel in onze nieuwste podcast Notenkrakers.

Verder in deze podcast: naar welke zomersoort kijken Timo Roeke van Vogelbescherming Nederland en Roots-redacteur Paul Böhre echt uit? In de Vogelvraag gaat het over steltkluten die weer in ruime aantallen worden gezien. Hoe komt dat precies? Geluidenman Henk Meeuwsen verbaast zich dat een klein vogeltje als de kwartel zulke felle geluiden kan maken.

De raaf heeft een rijk repertoire aan geluiden, maar de rauwe en diepe keelklank 'kroa-kroa' is het vaakst te horen. De raaf was compleet verdwenen in Nederland, maar na een herintroductie krabbelt deze imposante vogel weer op. Ze broeden nu weer in iedere provincie van Nederland dus is het geluid van de wildernis, zoals het ravengeluid wel wordt omschreven, op veel plekken weer te horen.

Verder in deze podcast: Timo Roeke van Vogelbescherming Nederland vertelt uitgebreid over zijn lievelingsvogel: de raaf! En Roots-redacteur Paul Böhre gaat in de Vogelvraag in op bijzondere vogelnamen. Geluidenman Henk Meeuwsen vertelt dat het opnemen van ravengeluiden (de vogels zijn nogal slim) een flinke opgave is.

De huismus is het meest alledaagse vogeltje van Nederland. Vanaf circa 1985 tot begin 2000 halveerde het aantal broedparen echter met 50 procent. Het chocoladebruine zangvogeltje belandde daardoor op de rode lijst. Inmiddels lijkt de afname gestopt en is zijn vrolijke getjilp nog volop te horen in de tuin. We duiken dieper in leven van de huismus, want saai is dit ‘streetwise straatlopertje’ allerminst.

Verder in deze podcast: Timo Roeke van Vogelbescherming Nederland vertelt hoe je de huismus een handje kunt helpen en hij legt uit waarom het Fochteloërveen in september een goede plek is om vogels te kijken. Roots-redacteur Paul Böhre gaat in de Vogelvraag in op jonge meerkoeten en hun rode veertjes. Geluidenman Henk Meeuwsen legt uit hoe je het geluid van de huismus en de ringmus uit elkaar houdt.

Halverwege de vorige eeuw ging het rap bergafwaarts met de oehoe, een imposante uil met een spanwijdte van ruim 1,5 meter. De laatste 20 jaar is deze vogel bezig aan comeback en zijn er ruim 80 territoria bekend in Nederland. Nu de tijd van de najaarsbalts is aangebroken, duiken we dieper in het leven van deze geweldige jager, die ook nog eens prachtig zijn eigen naam roept in de nacht: oehoe!

Verder in deze podcast: Timo Roeke van Vogelbescherming Nederland vertelt over de vogeltrek van onder meer koperwieken die je nu kunt horen. Roots-redacteur Paul Böhre legt uit hoe je je verrekijker en telescoop het beste reinigt. Geluidenman Henk Meeuwsen onthult dat hij zelf het geluid van de oehoe nog nooit heeft kunnen opnemen.

Het is een hoge en beetje schelle, fluitende roep waarmee de ijsvogel zijn komst aankondigt. Even later vliegt hij voorbij, pijlsnel en laag over het water. Een blauwe flits. En als je geluk hebt, zit de ijsvogel ineens voor je op een overhangende tak, fonkelend als een juweel. De ijsvogel is beslist een van de mooiste vogels van Nederland.

Verder in deze podcast: Timo Roeke van Vogelbescherming Nederland vertelt onder meer over de koereiger en waarom deze vogel vanuit Zuid-Europa langzaam noordwaarts trekt. Roots-redacteur Paul Böhre recenseert samen met Timo de vernieuwde ANWB-gids Vogels van Europa.

Geluidenman Henk Meeuwsen vertelt dat het geluid van ijsvogels een beetje klinkt als gepiep én er schuift een extra gast aan: Saskia van Loenen. Zij is NRC-journalist en schrijft als columnist voor het Roots Vogelmagazine. Ook werkt zij aan een boek over ijsvogels. In Notenkrakers vertelt ze waarom ze de ijsvogel in haar hart heeft gesloten.