Tłoczone z danych

Rozwój technologiczny miał dawać nam więcej dobrobytu, ale może też odebrać nam kontrolę nad przyszłością. Czy sztuczna inteligencja stanie się kolejnym wielkim skokiem cywilizacyjnym, czy technologią, której nie będziemy już w stanie zatrzymać? Z danych tłoczy Jakub Growiec. Zapraszają: Patrycja Maciejewicz (Polityka Insight) i Piotr Żoch (GRAPE).

Przez 200 tysięcy lat ludzkość przechodziła kolejne rewolucje: poznawczą, rolniczą, przemysłową i cyfrową. Każda zwiększała nasze możliwości, ale każda przynosiła też skutki uboczne, których wcześniej nie potrafiliśmy przewidzieć. Paradoks polega na tym, że problemem AI może być nie tyle utrata miejsc pracy, ile utrata ludzkiej kontroli nad decyzjami.

Jak działa rozwój gospodarczy i dlaczego tempo zmian technologicznych może być dziś bezprecedensowe? Co oznacza AI alignment i czym różni się wspieranie człowieka od zastępowania jego decyzji? I co się stanie, jeśli powstanie AGI zdolna nie tylko do rozwiązywania problemów, ale także do samodzielnego realizowania celów?

Gościem jest Jakub Growiec z SGH. Rozmowa prowadzi od ekonomii wzrostu i pełnej automatyzacji aż po najbardziej niepokojące scenariusze: nierówności, wyścig AI między USA i Chinami, samodoskonalenie modeli oraz ryzyko utraty kontroli. Dowiesz się, dlaczego maksymalizowanie wzrostu gospodarczego niekoniecznie jest racjonalne, jeśli ceną może być katastrofa.

To odcinek o tym:

🎙 Gość: Jakub Growiec

Jakub Growiec jest prof. SGH, członkiem CEPR Research and Policy Network on Artificial Intelligence, współpracuje z organizacją PauseAI. Jego główne zainteresowania badawcze związane są z ekonomią długookresowego wzrostu gospodarczego oraz postępu technologicznego, konsekwencjami sztucznej inteligencji i automatyzacji, funkcjami produkcji oraz kapitałem ludzkim i społecznym.

⏱️️ Czasówka:

0:00 - Intro
0:57 - Czy rozwój może być zabójczy?5:08 - Co łączy wydarzenia przełomowe?11:13 - Co jest złego w tym, że outsourcujemy podejmowanie decyzji do AI?20:45 - Co ubezpiecza nas przed AI stającym się ponad naszą kontrolą??29:17 - Jak się liczy prawdopodobieństwo zagłady cywilizacji?36:55 - Jak wygląda moment bez powrotu z AI?41:37 - Jaki wpływ na ludzkość będzie miał następny punkt przełomowy?48:33 - Jeszcze raz w sumie: Czy rozwój może być zabójczy?49:55 - Liczba odcinka / Outro

🕹️ Montaż: Maximillian Nosal

ℹ️ Rozmowa miała miejsce w kwietniu 2026 r. W miesiącach, które upłynęły między nagraniem a publikacją, kontynuowane były tendencje dynamicznego wzrostu skali i kompetencji modeli sztucznej inteligencji. Zmaterializowały się też niektóre omawiane zagrożenia. Wrześniowe premiery GPT-6 Astra od OpenAI oraz Claude Fable 5.1 od Anthropic spopularyzowały pogląd, iż poziom AGI (ogólnej sztucznej inteligencji) został już osiągnięty. Natomiast niedawne incydenty z udziałem roju agentów OpenAI, które wbrew woli badaczy wydostały się ze swej "piaskownicy" do Internetu, stworzyły szereg improwizowanych tablic ogłoszeń, zaczęły wymieniać na nich informacje oraz przeprowadziły skoordynowany atak hakerski na Hugging Face, pokazały, jak może wyglądać w praktyce utrata kontroli nad AI. To najpoważniejszy jak dotąd sygnał alarmowy. Pytanie, czy przełoży się on na intensyfikację prac nad bezpieczeństwem AI oraz lepszą regulację branży, pozostaje jednak wciąż otwarte.

Milton Friedman wszedł do ekonomii z prostym, ale niewygodnym pytaniem: czy polityka gospodarcza naprawdę działa tak, jak zakładają jej autorzy?

W tym odcinku przyglądam się ekonomiście, który przywrócił pieniądz do centrum debaty, zakwestionował trwały kompromis między inflacją a bezrobociem i pokazał, jak ważne są oczekiwania ludzi. Opowiadam o monetaryzmie, hipotezie dochodu permanentnego, krzywej Phillipsa, opóźnieniach polityki pieniężnej oraz o jego sceptycyzmie wobec prób precyzyjnego sterowania koniunkturą.

Ale Friedman to nie tylko inflacja i banki centralne. W odcinku pojawiają się też jego pomysły na ujemny podatek dochodowy i bony edukacyjne, a także kontrowersje związane z Chile i pytanie o to, gdzie kończy się wolność gospodarcza, a zaczyna polityczna odpowiedzialność.

CeterisParibus x Tłoczone z danych

To podcast dla tych, którzy chcą rozumieć świat gospodarki głębiej. Jak działa rynek? Państwo? Jakie jest miejsce człowieka w systemie gospodarczym?

Zaprasza Maciej Krzysztoszek.

Podczas wykładu noblowskiego Friedrich Hayek mówił o „pretensji wiedzy”. Jego zdaniem największe szkody pojawiają się wtedy, gdy ograniczoną wiedzę przedstawiamy jako pewność i na jej podstawie próbujemy szczegółowo sterować złożonym systemem. I właściwie ta myśl spina sporą część jego ekonomii. Hayek przekonywał, że wiedza potrzebna do podejmowania decyzji jest rozproszona między milionami ludzi, a ceny pozwalają wykorzystywać ją bez konieczności tworzenia jednego centralnego planu.
W najnowszym odcinku „Architektów gospodarki” opowiadam o jego sporze z Keynesem, teorii cyklu koniunkturalnego, problemie kalkulacji ekonomicznej, spontanicznym porządku i „Drodze do zniewolenia”. Zastanawiam się też, czy Hayek rzeczywiście chciał państwa minimalnego i gdzie jego argumenty mają swoje ograniczenia.
To odcinek o granicach naszej wiedzy i planowaniu w warunkach tego ograniczenia.

Czy gospodarka zawsze sama wraca do równowagi? Co zrobić, gdy ludzie chcą pracować, firmy mogłyby produkować, a jednak inwestycje zamierają, popyt spada i kryzys trwa latami?
W nowym odcinku serii „Architekci gospodarki” przyglądamy się sylwetce Johna M. Keynesa, ekonomisty, który zakwestionował przekonanie, że wystarczy obniżyć płace, ceny i stopy procentowe, by rynek automatycznie powrócił do pełnego zatrudnienia.

W odcinku pochylamy się też nad efektywnym popytem, paradoksem oszczędzania, mechanizmem mnożnika, pułapką płynności oraz roli państwa w przerywaniu spirali kryzysu. I stawiamy pytanie, czy Keynes był socjalistą, czy jednak zwolennikiem wolnego rynku. Jego biograf, Robert Skidelsky, wskazuje na koncepcję ekonomii drogi środka.

CeterisParibus x Tłoczone z danych

To podcast dla tych, którzy chcą rozumieć świat gospodarki głębiej. Jak działa rynek? Państwo? Jakie jest miejsce człowieka w systemie gospodarczym?

Zaprasza Maciej Krzysztoszek.

Według znanej anegdoty Joseph Schumpeter miał wyznaczyć sobie trzy cele: zostać najlepszym ekonomistą na świecie, najlepszym jeźdźcem w Austrii i najlepszym kochankiem w Wiedniu. Podobno udało mu się osiągnąć dwa z nich, ale nigdy nie wyjaśnił które.

W nowym odcinku serii „Architekci gospodarki” poznajemy ekonomistę, który pokazał kapitalizm jako proces nieustannej zmiany. To właśnie z jego dorobkiem kojarzymy dziś przedsiębiorcę wprowadzającego nnowację jako motor rozwoju oraz słynną twórczą destrukcję. W tej historii przyglądamy się temu, czym różni się innowacja od samego wynalazku, dlaczego kredyt odgrywa tak ważną rolę w finansowaniu nowych przedsięwzięć i jak nowe technologie wypierają stare modele biznesowe. Schumpeterowskie idee przenosimy też do świata sztucznej inteligencji i wielkich korporacji.

Ale ten odcinek nie mógłby się wydarzyć bez laureatów Nagrody Banku Szwecji z 2025 roku: Joela Mokyra, Philippe’a Aghiona i Petera Howitta, którzy pokazali, jak wiedza, innowacje i twórcza destrukcja napędzają długookresowy wzrost gospodarczy.

CeterisParibus x Tłoczone z danych

To podcast dla tych, którzy chcą rozumieć świat gospodarki głębiej. Jak działa rynek? Państwo? Jakie jest miejsce człowieka w systemie gospodarczym?

Zaprasza Maciej Krzysztoszek.

Skąd właściwie bierze się cena? Dlaczego jedne podwyżki niemal nie zmieniają naszych zakupów, a inne natychmiast kierują nas do konkurencji? I dlaczego pierwsza szklanka wody smakuje lepiej niż trzecia?

W nowym odcinku serii „Architekci gospodarki” opowiadamy o Alfredzie Marshallu, ekonomiście, który uporządkował język współczesnej mikroekonomii. To właśnie z jego dorobkiem kojarzymy dziś analizę podaży i popytu, cenę równowagi, elastyczność, nadwyżkę konsumenta, korzyści skali oraz podział na krótki i długi okres.

To również odcinek o ekonomii rozumianej nie tylko jako nauka o pieniądzach i bogactwie, ale o człowieku w jego codziennym życiu. O potrzebie łączenia chłodnej analizy z wrażliwością na biedę, edukację i warunki pracy.

Marshall stworzył język, którym ekonomiści posługują się do dziś. Tak powszechny, że często zapominamy, komu go zawdzięczamy.

CeterisParibus x Tłoczone z danych

To podcast dla tych, którzy chcą rozumieć świat gospodarki głębiej. Jak działa rynek? Państwo? Jakie jest miejsce człowieka w systemie gospodarczym?

Zaprasza Maciej Krzysztoszek.

W trzecim odcinku serii Architekci gospodarki przenosimy się do XIX-wiecznej Europy - świata wielkich fabryk, gwałtownej industrializacji i rosnących napięć społecznych. To właśnie w tej epoce swoje idee formułuje Karol Marks, jeden z najbardziej wpływowych i jednocześnie najbardziej kontrowersyjnych myślicieli w historii ekonomii.

W odcinku poznacie jego drogę od filozofii i dziennikarstwa do analizy kapitalizmu, rolę Engelsa w życiu Marksa, teorię wartości dodatkowej, konflikt klasowy, czy pojęcie alienacji. Przyglądamy się też temu, jak Marks rozumiał wyzysk i dlaczego uważał, że kapitalizm zawiera w sobie mechanizmy prowadzące do konfliktów i nierówności.

To również próba uczciwej konfrontacji jego przewidywań ze współczesnymi danymi. Czy stopa zysku rzeczywiście musi spadać? Czy kapitał nieuchronnie koncentruje się w rękach nielicznych? I czy położenie pracowników stale się pogarsza? Marks nie daje nam dziś gotowych odpowiedzi, ale wciąż zmusza do stawiania pytań o to, kto korzysta ze wzrostu gospodarczego, kto ponosi jego koszty i jaką rolę odgrywają w tym instytucje.

CeterisParibus x Tłoczone z danych

To podcast dla tych, którzy chcą rozumieć świat gospodarki głębiej. Jak działa rynek? Państwo? Jakie jest miejsce człowieka w systemie gospodarczym?

Zaprasza Maciej Krzysztoszek.

Tętniący życiem Londynu przełomu XVIII i XIX wieku - świat giełdy, finansów i rodzącego się kapitalizmu. To właśnie tam poznajemy Davida Ricardo, człowieka, który nie był ani profesorem, ani akademikiem, a mimo to stworzył jedne z najważniejszych teorii w historii ekonomii.

W audycji poznajemy jego drogę od maklera giełdowego, który dorobił się fortuny, do jednego z najbardziej wpływowych myślicieli ekonomicznych. Przyglądamy się jego analizie podziału dochodu między klasy społeczne, teorii renty gruntowej, roli płac i zysków oraz temu, dlaczego wzrost gospodarczy nie zawsze jest procesem harmonijnym.

To także historia idei, która do dziś kształtuje światową gospodarkę - teorii przewagi komparatywnej. Ricardo dowodzi, że w handlu nie chodzi o to, kto jest absolutnie lepszy, ale kto jest relatywnie bardziej efektywny. A przy okazji stawia pytania, które brzmią zaskakująco współcześnie: kto naprawdę korzysta na wzroście, kto ponosi koszty i czy rozwój zawsze oznacza postęp dla wszystkich.

CeterisParibus x Tłoczone z danych

To podcast dla tych, którzy chcą rozumieć świat gospodarki głębiej. Jak działa rynek? Państwo? Jakie jest miejsce człowieka w systemie gospodarczym?

Zaprasza Maciej Krzysztoszek.

Wyobraźcie sobie XVIII-wieczną Szkocję. Portowe miasteczko, w którym słońce szybko chowa się za horyzont. Nad wodą unosi się mgła, która wdziera się w drewniane nabrzeża. Statki wracają z dalekich podróży. W takim świecie rodzi się człowiek, którego świat później uzna za ojca nowoczesnej ekonomii. To właśnie Adam Smith. 

Czy naprawdę był tylko apostołem wolnego rynku i „niewidzialnej ręki”, czy raczej myślicielem, który próbował zrozumieć, jak powstaje ład gospodarczy? W premierowym odcinku pochylamy się nad jego drogą od filozofii moralnej i przyjaźni z Davidem Hume’em, przez podróże po Europie, aż po powstanie przełomowego dzieła o bogactwie narodów. Przyglądamy się słynnej fabryce szpilek, idei podziału pracy oraz temu, jak Smith rozumiał rolę państwa, instytucji i konkurencji.

To także próba odpowiedzi na pytanie, dlaczego jedne narody się bogacą, a inne pozostają w stagnacji. I dlaczego odpowiedź Smitha wciąż inspiruje ekonomistów ponad 250 lat później.

CeterisParibus x Tłoczone z danych

To podcast dla tych, którzy chcą rozumieć świat gospodarki głębiej. Jak działa rynek? Państwo? Jakie jest miejsce człowieka w systemie gospodarczym?

Zaprasza Maciej Krzysztoszek.

Wyższa cena zmniejsza popyt, edukacja podnosi zarobki, stopy procentowe wpływają na inflację, a dobre instytucje sprzyjają rozwojowi. Skąd ekonomiści wiedzą, że to prawda? I jak sprawdzają, czy jeden czynnik rzeczywiście wpływa na drugi, a nie tylko występuje obok?
Tym razem na warsztat bierzemy ekonometrię jako jedno z najważniejszych narzędzi współczesnej ekonomii. To dzięki niej ekonomiści próbują przejść od teorii do danych, od intuicji do pomiaru i od ciekawej opowieści do empirycznej weryfikacji.
Dowiemy się, dlaczego dane nie mówią same za siebie, czym jest model ekonometryczny, jak działa regresja liniowa i dlaczego „ceteris paribus” to nie tylko nazwa podcastu, ale też życzenie każdego badacza gospodarki. Wyjaśnimy, czym różni się korelacja od przyczynowości, po co ekonomiści kontrolują inne zmienne i dlaczego czasem można powiedzieć: pokaż mi swój model, a powiem ci, kim jesteś.

CeterisParibus x Tłoczone z danych

To podcast dla tych, którzy chcą rozumieć świat gospodarki głębiej. Jak działa rynek? Państwo? Jakie jest miejsce człowieka w systemie gospodarczym?

Zaprasza Maciej Krzysztoszek.

Ile dziś wartjest dyplom wyższej uczelni? Czy studia w Polsce wciąż zwiększają zarobki, czypremia za wykształcenie systematycznie maleje? Zapraszają: Patrycja Maciejewicz(Gazeta Wyborcza) i Joanna Tyrowicz (GRAPE).   

W rozmowie z Aleksandrą Majchrowską analizujemy,jak zmienia się wycena dyplomu na polskim rynku pracy, dlaczego różnice płacmiędzy absolwentami a osobami bez studiów maleją oraz jak wpływają na to płacaminimalna, struktura gospodarki i cyfryzacja.

Czy rynek pracy jest w stanie wchłonąć blisko 300tysięcy nowych absolwentów rocznie? Czy uczelnie powinny kształcić wąskozawodowo, czy rozwijać kompetencje ogólne? Dlaczego sektor publiczny oferujeniższą premię za wykształcenie niż sektor prywatny? I skąd biorą się różnice wwycenie dyplomu kobiet i mężczyzn?

Rozmawiamy o tym:

• dlaczego premia za wyższe wykształcenie w Polscespada

• jak wzrost płacy minimalnej wpływa na zarobkispecjalistów

• czy doświadczenie zawodowe traci na wartości

• czym jest substytucyjność na rynku pracy

• dlaczego młodzi pracownicy coraz częściej czująfrustrację na starcie kariery

To rozmowa o inwestycji w edukację i jej stopiezwrotu. O tym, czy studia są dziś przepustką do wyższych zarobków, czy tylkojednym z wielu elementów układanki.

🕰️ CZASÓWKA:

0:00 - Intro

0:45 - Czydyplom jest dziś jeszcze coś wart?

6:11 - Czystudia wyższe się opłacają?

12:53 - Danedotyczące struktury zatrudnienia

16:10 - Danedotyczące absolwentów i absolwentek

27:03 - Czypremia za wykształcenie się kurczy?

33:00 - Czyświadomość o rynku pracy jest powszechna?

39:44 - Apka dowynajmu pracowników

44:27 - Czysektor publiczny docenia wykształcenie?

52:22 - Na ilewykonywana praca wykorzystuje umiejętności uzyskane na studiach?

54:51 - Liczbaodcinka / Outro

🎙️ Gościni:Aleksandra Majchrowska

Profesor UniwersytetuŁódzkiego. Jej badania naukowe dotyczą przede wszystkim rynku pracy, wszczególności regionalnych aspektów rynków pracy, elastyczności zatrudnieniaoraz skutków wzrostu płacy minimalnej.

https://www.uni.lodz.pl/pracownicy/aleksandra-majchrowska

🕹️ Montaż: Maximillian Nosal

Nie każda nierówność jest widoczna na pierwszy rzut oka. Czasem kryje się w nieopłaconym rachunku, braku własnego pokoju do nauki albo w tym, że jedna osoba dziedziczy mieszkanie, a druga zaczyna dorosłość od czynszu, kredytu i dużej dozy niepewności.
Dlatego dziś przyglądamy się temu, jak naprawdę dzieli się dobrobyt. Wyjaśniamy, czym różnią się nierówności od ubóstwa, dlaczego dochód nie jest tożsamy z majątkiem i dlaczego sam wzrost gospodarczy nie wystarczy, jeśli jego owoce trafiają głównie do wybranych grup.
Poznajmy takie pojęcia jak współczynnik Giniego, ubóstwo relatywne, minimum egzystencji, czy mobilność społeczna. Wyruszamy w opowieść o starcie życiowym, bezpieczeństwie, szansach i granicach, za którymi różnice - zamiast motywować - zaczynają zamykać ludziom drogę awansu. 

CeterisParibus x Tłoczone z danych

To podcast dla tych, którzy chcą rozumieć świat gospodarki głębiej. Jak działa rynek? Państwo? Jakie jest miejsce człowieka w systemie gospodarczym?

Zaprasza Maciej Krzysztoszek.

Polska szybko się starzeje. Czy nasz system opiekidługoterminowej jest gotowy na rosnącą liczbę osób w wieku 80 i 90 lat? I czy w przyszłości godną starość będzie można sobie po prostu kupić? Zaprasza: Patrycja Maciejewicz (Gazeta Wyborcza).   

Kim są więźniowie czwartegopiętra? W rozmowie z Pawłem Kubickim analizujemy skutki kryzysu demograficznegodla rynku pracy, systemu emerytalnego oraz opieki społecznej i zdrowotnej. Cosię stanie, gdy liczba osób w wieku poprodukcyjnym przewyższy liczbępracujących? Jak połączyć ochronę zdrowia z pomocą społeczną, by stworzyćsprawny system wsparcia seniorów?

Rozmawiamy o tym:

To rozmowa o przyszłościstarzenia się w Polsce. O pieniądzach, instytucjach i relacjach społecznych. Otym, czy solidarność międzypokoleniowa przetrwa próbę demografii.

🕰️ CZASÓWKA:

0:00 - Intro

0:44 - Czy możemy paść ofiarą własnego sukcesu?

5:38 - Dla czyjego dobra myślimy o świecie?

11:30 - Na co powinniśmy uważać w świecie ze starszą demografią?

18:32 - Czy ekonomiści mają plan dla starszego świata?

27:33 - Konfrontacja z nową sytuacją

31:41 - Pamiętniki z okresu przemiany

38:49 - Co zapożyczają ekonomiści od etnografii?

42:10 - Liczba odcinka / Outro

🎙️ Gość: Paweł Kubicki

Profesor SGH, badacz problematyki starości, niepełnosprawności i wykluczeniaspołecznego. Nawiązując do tradycji przedwojennych badań organizuje konkursypamiętnikarskie, zbierając materiał badawczy będący podstawą wielu cennychanaliz.

https://scholar.google.com/citations?user=FKMMjrAAAAAJ&hl=pl

🕹️ Montaż:Maximillian Nosal

Handel jest tak oczywistą częścią naszego życia, że prawie go nie zauważamy. Poranna kawa, telefon w kieszeni, samochód, ubrania, elektronika - za każdym z tych produktów stoi sieć wymiany, która łączy ludzi, firmy i państwa z różnych części świata.

W nowym odcinku „Ceteris Paribus. Prosto o ekonomii” opowiadamy o tym, dlaczego ludzie i państwa w ogóle handlują. Wracamy do Adama Smitha i podziału pracy, do Davida Ricarda i przewagi komparatywnej, a także do pytania, dlaczego nie opłaca się robić wszystkiego samemu.

To odcinek o imporcie, eksporcie, cłach, kursach walutowych, bilansie handlowym i bezpieczeństwie gospodarczym. Pokazujemy, że import nie zawsze oznacza słabość, eksport nie zawsze oznacza sukces, a handel nie jest prostą grą, w której ktoś wygrywa kosztem innych. To mechanizm współpracy, specjalizacji i zależności, a jednocześnie potężne źródło dobrobytu.

​CeterisParibus x Tłoczone z danych

To podcast dla tych, którzy chcą rozumieć świat gospodarki głębiej. Jak działa rynek? Państwo? Jakie jest miejsce człowieka w systemie gospodarczym?

Zaprasza Maciej Krzysztoszek.

Czy dane naprawdę pokazują, jak działa świat… czy tylko to, co chcemy w nich zobaczyć? I dlaczego wiele „oczywistych” wniosków z danych okazuje się błędnych? Zapraszają: Patrycja Maciejewicz (Gazeta Wyborcza) i Joanna Tyrowicz (GRAPE).

Punktem wyjścia jest jedna z najbardziej kontrowersyjnych hipotez w ekonomii: że spadek przestępczości w USA może mieć związek z decyzja o legalizacji aborcji podjęta kilkanaście lat wcześniej. Ale ta rozmowa szybko staje się czymś więcej niż analizą jednego badania. To opowieść o tym, jak interpretować dane, czym naprawdę różni się korelacja od związku przyczynowo-skutkowego i dlaczego tak łatwo pomylić jedno z drugim.

Razem z MarcinemMazurkiem (mBank) zaglądamy pod kolderkę danych: jak powstają badania, jak działa analiza danych w ekonomii i kiedy możemy mówić o przyczynach, a kiedy tylko o współwystępowaniu zjawisk. Rozmawiamy też o tym, dlaczego polityka publiczna i biznes często opierają się na błędnych wnioskach. To odcinek o tym, jak nie dać się zwieść liczbom i odróżniać korelację od przyczynowości.

🧠 To odcinek o tym:

• dlaczego korelacja nie oznacza związku przyczynowo-skutkowego

• jak działa analiza danych w ekonomii i jakie ma ograniczenia

• czym są eksperymenty naturalne i jak pomagają badać rzeczywistość

• skąd wzięła się hipoteza łącząca aborcję ze spadkiem przestępczości

• dlaczego nawet głośne badania mogą prowadzić do sporów i korekt

• jak błędna interpretacja danych wpływa na decyzje polityczne i biznesowe

🕰️ CZASÓWKA:

00:00 - Intro: kontrowersyjna hipoteza

00:51 - Czy aborcja może wpływać na przestępczość?

05:00 - Dlaczego proste wyjaśnienia nie wystarczają

10:09 - Gdzie intuicja myli się z danymi

15:03 - Policja, kary i ich rzeczywisty wpływ

20:50 - Jak bada się przyczynowość w ekonomii

26:18 - Eksperymenty naturalne: jak działa „los” w danych

33:12 - Gdzie badania zaczynają się chwiać

41:25 - Krytyka i poprawki metodologiczne

49:42 - Czy wyniki przetrwały próbę czasu

53:33 - Nowe badania i alternatywne wyjaśnienia

57:28 - Granice eksperymentów w ekonomii

1:09:16 - Liczba odcinka i zakończenie

🎙️ Gość: Marcin Mazurek

Ekonomista z doktoratem z SGH, związany z mBankiem, specjalizujący się w analizie danych i rynków finansowych. Na codzien zajmuje się interpretacją złożonych zależności ekonomicznych i tłumaczeniem ich na język decyzji gospodarczych.

🕹️ Montaż: Maximillian Nosal

#ekonomia#analizadanych #statystyka #rynkifinansowe #politykapubliczna

Dlaczego jedni wysyłają dziesiątki CV i nie dostają odpowiedzi, a inni prowadzą firmy i mówią, że nie ma ludzi do pracy? Rynek pracy pełen jest takich pozornych sprzeczności. Tu nie wystarczy, że popyt spotka się z podażą. Praca nie jest zwykłym towarem, a do powstania zatrudnienia potrzebujemy czegoś więcej.

W nowym odcinku sprawdzamy, jak naprawdę działa rynek pracy. Wyjaśniamy, czym jest bezrobocie, jak się je mierzy, czym różni się bezrobocie rejestrowane od BAEL i dlaczego nie każda osoba, która nie pracuje, jest statystycznie bezrobotna.

To także odcinek o płacach, kompetencjach, sile przetargowej, płacy minimalnej, migracjach, demografii i technologii. W tej podróży towarzyszą nam wielcy ekonomiści: Smith, Keynes, Becker, Schumpeter, Ricardo, Marks i Clark, jako przewodnicy po różnych sposobach myślenia o pracy. Bo rynek pracy to nie tylko statystyki. To miejsce, w którym gospodarka spotyka się z czasem, bezpieczeństwem i godnością człowieka.

CeterisParibus x Tłoczone z danych

To podcast dla tych, którzy chcą rozumieć świat gospodarki głębiej. Jak działa rynek? Państwo? Jakie jest miejsce człowieka w systemie gospodarczym?

Zaprasza Maciej Krzysztoszek.

Czy reforma emerytalna, płaca minimalna albo tania herbata naprawdęzmieniają życie ludzi, czy tylko dobrze wyglądają w danych? O przyczynowości,ekonomii i pułapkach interpretacji opowiada Michał Myck. Zapraszają: JoannaTyrowicz i Marcin Bojanowski.

Rozmawiamy o tym, dlaczego samo„tłoczenie z danych” nie wystarcza, jeśli chcemy zrozumieć świat. Bierzemy nawarsztat jeden konkretny przykład, gdy dane same niczego nie powiedzą: wiek,czas i rok urodzenia splatają się w jeden statystyczny węzełek, którego nie dasię rozwiązać samym patrzeniem na wykres.

W odcinku pojawia się herbata,która mogła ratować życie nie dlatego, że była herbatą, lecz dlatego, żewymagała gotowania wody. Są też klasyczne badania o płacy minimalnej, polskareforma emerytalna z 1999 roku i pytanie, dlaczego gospodarstwa domowe nieuzupełniają prywatnymi oszczędnościami całej utraty przyszłych emerytur.

To rozmowa o tym, jak działaanaliza przyczynowo-skutkowa, jak bada się skutki reform, czym są naturalneeksperymenty i dlaczego dobra polityka publiczna potrzebuje empirycznej pokory.Dowiesz się, dlaczego dobre dane bywają mniej oczywiste niż dobra opowieść, iczemu projektowanie reform bez zrozumienia ludzkich zachowań może skończyć siękosztownym mirażem.

🧠 To odcinek o tym:

Ten odcinek wyemitowaliśmy wjednym z pierwszych sezonów naszego podcastu, przypominamy go bo jest świetnymprzygotowaniem do następnej rozmowy.

🕰️ CZASÓWKA:

00:00 - Początek: skąd wiadomo,co jest przyczyną?
00:40 - Tłoczenie: dane to dopiero początek
03:18 - Chwila: wiek, czas i rocznik w jednym splocie
08:27 - Herbata: gotowana woda i spadek śmiertelności
13:25 - Minimalna: płaca minimalna kontra intuicja
17:24 - Emerytalna: reforma 1999 i prywatne oszczędności
22:25 - Przedemerytalna: ochrona pracownika i reakcje rynku
28:01 - Podsumowanie: jak wyłapać efekt reformy
34:06 - Numerek: 30%, czyli szklanka w 70% pusta
38:08 - Zakończenie: po co nam więcej badań empirycznych

🎙️ Gość:Michał Myck

Michał Myck jest profesoremekonomii, współtwórcą Centrum Analiz Ekonomicznych CenEA. W badaniach pokazuje,jak z danych wydobywać nie tylko wzory, ale też wiarygodne wnioski oprzyczynach i skutkach. Jego zainteresowania badawcze obejmują przede wszystkimkwestie społeczne, rolę świadczeń, transferów i podatków, a także decyzjewewnątrz gospodarstw domowych.  

🕹️ Montaż: Aleksandra Łapkiewicz

Budżet państwa to nie tylko arkusz z liczbami. To opowieść o tym, jakie państwo budujemy w krótkiej i długiej perspektywie. Bo za każdą pozycją w ustawie budżetowej kryje się decyzja, czy więcej stawiamy na zdrowie czy może obronność, obniżamy podatki czy zwiększamy wydatki, stawiamy inwestycje już dziś czy wolimy mniejsze zadłużenie jutro. Budżet pokazuje, gdzie kończą się polityczne obietnice, a zaczyna prawdziwy rachunek.

Maciej opowiada, skąd państwo bierze pieniądze, na co je wydaje i co się dzieje, gdy wydatki są większe niż dochody. Poznacie różnicę między deficytem a długiem publicznym, oraz zrozumiecie, jak działają obligacje skarbowe i dlaczego państwo nie jest zwykłym gospodarstwem domowym, choć też nie może wydawać bez końca.

To także odcinek o zaufaniu. Bo dług publiczny sam w sobie nie musi być problemem. Może finansować inwestycje, bezpieczeństwo i rozwój. Problem zaczyna się wtedy, gdy staje się sposobem odkładania trudnych decyzji na przyszłość. Wtedy budżet przestaje być tylko planem dochodów i wydatków, a staje się testem odpowiedzialności państwa.

CeterisParibus x Tłoczone z danych

To podcast dla tych, którzy chcą rozumieć świat gospodarki głębiej. Jak działa rynek? Państwo? Jakie jest miejsce człowieka w systemie gospodarczym?

Zaprasza Maciej Krzysztoszek.

Gdzie znajduje się finansowe centrum świata? Londyn?Nowy Jork? A może Chiny? Kto naprawdę rządzi globalnymi finansami i czy dominacja dolara jest zagrożona? Zapraszają: Patrycja Maciejewicz (Gazeta Wyborcza) i Joanna Tyrowicz (GRAPE).

W rozmowie z Dariuszem Wójcikiem analizujemy historię pieniądza, ewolucję centrów finansowych orazgeopolitykę globalnych rynków – od Antwerpii i Potosí po światłowody między Chicago a Nowym Jorkiem oraz sztuczną inteligencję.

Dlaczego Antwerpia stała się finansowym sercem Europy, mimo że Hiszpania była polityczną potęgą? Jak Napoleon nieświadomie pomógł Londynowi zostać globalnym centrum finansowym? Czy Nowy Jork naprawdę zdetronizował Londyn, czy oba miasta tworzą dziś finansową oś świata?

 To odcinek o tym:

Rozmawiamy także o Singapurze i o tym, czy sankcje finansowe mogą osłabić globalnąpozycję dolara. Sprawdzamy, jak technologia i milisekundy decydują dziś oprzepływach kapitału oraz czy cyfrowy pieniądz i AI zmieniają reguły gry.

🕰️ CZASÓWKA:

0:00 - Intro

1:05 - Czy pieniądz trzeba było wymyślić?

8:44 - Antwerpia w szesnastym wieku

17:10 - Jakie czynniki decydują o centrum finansowym świata?

22:11 - Co sprawia że ta rola spada?

28:36 - W jakim stopniu konkurują centra finansowe o wpływy?

39:29 - Singapur jako centrum finansowe Azji

46:21 - Czy globalizacja narzuca nowe technologie?

55:33 - Jak Singapur sobie radzi z wysoką wartością kapitału w relacji do PKB?

59:40 - Na ile globalizacja jest podobna do ewolucji?

1:04:47 - Czy finanse istniały by bez innowacji?

1:09:07 - Czy możliwy jest świat w którym odkrywamy miejsce gdzie finanse rozwinęły się w całkiem inny sposób?

1:10:25 - Liczba odcinka / Outro

🎙️ Gość: Dariusz Wójcik

Profesor NationalUniversity of Singapore specjalizujący się w finansach globalnych, geografiiekonomicznej oraz zrównoważonym rozwoju. Autor pierwszego na świecieAtlasu Finansów. Profesor Oxford University,

Jest redaktoremczasopisma Finance &Space i założycielemGlobal Network on Financial Geography. 

https://www.geog.ox.ac.uk/staff/dwojcik.html⁠

🕹️ Montaż: Maximillian Nosal

W trzeciej części serii o pieniądzu przyglądamy się euro - projektowi, który miał być czymś więcej niż wygodną walutą na wakacje. Euro to obietnica stabilności, głębszej integracji i większego zaufania między państwami członkowskimi Unii Europejskiej. Ale też historyczny eksperyment, w którym jedna polityka pieniężna musi pasować do gospodarek o różnej produktywności, poziomie zadłużenia, historii i odporności na kryzysy.

W tej opowieści cofamy się do załamania systemu z Bretton Woods, pierwszych europejskich prób stabilizacji walut, ECU, raportu Delorsa i traktatu z Maastricht. Pokazujemy, dlaczego Europa uznała, że wspólny rynek potrzebuje wspólnego pieniądza. I co państwo zyskuje, ale też traci, gdy rezygnuje z własnej waluty, stóp procentowych i zarządzania kursem.

To odcinek o ambicji, zaufaniu i cenie integracji. O Grecji, Hiszpanii, Irlandii, Portugalii i Włoszech, gdzie kryzys strefy euro odsłonił słabości wspólnej waluty. Ale też o Słowacji, państwach bałtyckich, Chorwacji i Bułgarii, gdzie euro stało się narzędziem stabilizacji, głębszej integracji i europejskiej wiarygodności. Bo euro nie jest prostą historią sukcesu ani porażki. To opowieść o tym, jak trudno zbudować jeden pieniądz dla wielu różnych gospodarek, i jak wiele zaufania potrzeba, żeby taki projekt przetrwał.

CeterisParibus x Tłoczone z danych

To podcast dla tych, którzy chcą rozumieć świat gospodarki głębiej. Jak działa rynek? Państwo? Jakie jest miejsce człowieka w systemie gospodarczym?

Zaprasza Maciej Krzysztoszek.

Nie każda mapa nierówności pokazujeprawdziwe granice gospodarki. W tym odcinku pytamy, dlaczego jedne miasta iregiony przyciągają płace, ludzi i usługi, a inne zostają w tyle. Zapraszają:Patrycja Maciejewicz (Gazeta Wyborcza) i Joanna Tyrowicz (GRAPE).

Paweł Bukowskipokazuje, że nierówności to nie tylko różnice między bogatymi i biednymiosobami. To także pytanie o miejsce: czy twoje zarobki, szanse i koszty życiazależą od tego, czy mieszkasz w Warszawie, Londynie, Manchesterze, MińskuMazowieckim czy na obrzeżach metropolii?

W odcinkurozbrajamy pozornie proste porównania regionów. Bo jeśli w jednym kraju„regionem” jest dzielnica Londynu, a w innym całe miasto, to dane potrafiąopowiedzieć historię w krzywym zwierciadle. Dlatego rozmowa prowadzi przezlokalne rynki pracy, aglomeracje, metropolizację, globalizację, automatyzację,spadek znaczenia związków zawodowych i pytanie, dlaczego bogaci coraz bardziejróżnią się między miejscami, a biedni coraz częściej zarabiają podobnieniezależnie od adresu.

Dowiesz się,dlaczego Wielka Brytania wcale nie musi być rekordzistką nierównościprzestrzennych, czemu Francja jest w badaniach osobliwym wyjątkiem i jak rynekmieszkaniowy może decydować o tym, czy duże miasta pozostaną dostępne także dlanauczycieli, pracowników usług i młodych ludzi. To rozmowa o ekonomii miast,rynku pracy i ukrytej geografii szans.

🧠 To odcinek o tym:

Ten odcinek wyemitowaliśmy wjednym z pierwszych sezonów naszego podcastu, przypominamy go bo jest świetnymprzygotowaniem do następnej rozmowy.

🕰️ CZASÓWKA:

00:00 -Dochody, majątki i geografia nierówności
00:48 - Czym są nierówności przestrzenne?
05:44 - Czy lepiej żyć w bogatym mieście?
08:40 - Jak naprawdę porównywać regiony?
14:43 - Nowa mapa: lokalne rynki pracy
18:00 - Które kraje są najbardziej nierówne przestrzennie?
23:57 - Związki zawodowe jako hamulec nierówności
28:50 - Od przemysłu do usług: wielka zmiana strukturalna
31:45 - Czy uniwersytety ratują miasta?
37:03 - Polaryzacja rynku pracy
43:32 - Metropolizacja i granice dużych miast
46:48 - Mieszkanie: prawo czy towar?
50:47 - Demograficzne tsunami
56:17 - Numerek odcinka

🎙️ Gość: PawełBukowski

Paweł Bukowskijest ekonomistą związanym z University College London i Polską Akademią Nauk. Zawodowozajmuje się nierównościami. W podkaście opowiada o tych przestrzennych,lokalnych rynkach pracy, płacach i tym, jak zmiany strukturalne gospodarki przepisująmapę szans między miastami, regionami i peryferiami.

🕹️ Montaż: Maximillian Nosal

Skoro pieniądz nie opiera się już na złocie ani srebrze, to co właściwie sprawia, że nadal mu ufamy? Odpowiedzi na to pytanie szukamy pośród współczesnych instytucji, które stoją na straży jego stabilności: banku centralnego, Rady Polityki Pieniężnej i narzędzi polityki pieniężnej. 

To odcinek, w którym jasno wskazujemy, że decyzje o stopach procentowych, celu inflacyjnym czy płynności systemu finansowego nie są aderwane od naszej codzienności. Wręcz przeciwnie. To decyzje, które wpływają na raty kredytów, ceny mieszkań, wartość oszczędności, inwestycje firm i nasze bieżące zakupy. 

Poznajemy nowe pojęcia, które pozwalają nam lepiej zrozumieć dyskurs publiczny: inflacja, deflacja i stagflacja. Wyjaśniamy, czym jest koszyk inflacyjny, dlaczego „moja inflacja” może różnić się od oficjalnej i dlaczego polityka monetarna oraz fiskalna powinny iść w tym samym kierunku. 

Jeśli zgadzamy się, że pieniądz to zaufanie, to musimy zaakceptować, że to zaufanie ma swoją cenę. 

CeterisParibus x Tłoczone z danych

To podcast dla tych, którzy chcą rozumieć świat gospodarki głębiej. Jak działa rynek? Państwo? Jakie jest miejsce człowieka w systemie gospodarczym?

Zaprasza Maciej Krzysztoszek.

Jaka jest prawdziwa skala wypadków przy pracy? Co naprawdę mówią dane i kto poprawia bezpieczeństwo? Z danych tłoczy Beata Javorcik (Oxford & EBRD).

W rozmowie z Beatą Javorcik analizujemy, jak mierzy się bezpieczeństwo pracy, dlaczego dane międzynarodowebywają niespójne i skąd biorą się ogromne różnice w raportowaniu między krajami.

Czy kapitał zagraniczny poprawia standardy BHP? Czy przejęcie firmy przez międzynarodowego inwestora możerealnie zmniejszyć liczbę poważnych wypadków? A jeśli tak – czy chodzi o technologię, organizację pracy, szkolenia, czy presję reputacyjną w globalnych łańcuchachdostaw?

Rozmawiamy o tym:

🕰️ CZASÓWKA:

0:00 - Intro

0:48 - Ile osób umiera w pracy?

7:48 - Z czego wynika mniejsza lub większa liczba wypadków?

14:18 - Zależność między pochodzeniem kapitału a skutkami dla pracowników

21:32 - James Bond i zasady BHP

27:20 - Czy firmy chcą czy muszą przestrzegać zasad bezpieczeństwa?

34:19 - Skąd firmy biorą kulturę korporacyjną?

41:45 - Bezpieczeństwo fizyczne a bezpieczeństwo mentalne

45:58 - Japońska fabryka w Tajlandii

46:51 - Liczba odcinka / Outro

🎙️ Gościni: Beata Javorcik

Główna ekonomistka Europejskiego Banku Odbudowy i Rozwoju oraz profesor ekonomii Uniwersytetu Oksfordzkiego (jako pierwsza kobieta w historii objęła tam Statutory Professorship in Economics).  Specjalizuje się w handlu międzynarodowym i inwestycjach bezpośrednich.

https://www.economics.ox.ac.uk/people/beata-javorcik

🕹️ Montaż: Maximillian Nosal

Co łączy starożytną Lidię, Grecję i Rzym, a także rody Medyceuszy, Fuggerów i Mikołaja Kopernika? Odpowiedź brzmi: pieniądz. A dokładniej historia tego, jak ludzie nauczyli się nadawać wartość metalowi, papierowi i dobrze nam dziś znanemu czystemu zapisowi. W tym odcinku cofamy się do świata pierwszych monet, pierwszych wielkich wymian i bankierów, żeby opowiedzieć, skąd właściwie wziął się pieniądz i dlaczego stał się jedną z najważniejszych instytucji w dziejach cywilizacji.
To podróż od barteru i kruszcu, przez narodziny monety w starożytności, rozwój handlu i bankowości w średniowiecznej i renesansowej Europie, aż po refleksje Kopernika o psuciu monety i jakości pieniądza. To także opowieść o tym, jak pieniądz stopniowo przestawał być tylko rzeczą, a stawał się coraz bardziej zaufaniem, czyli wspólną umową, bez której trudno wyobrazić sobie nowoczesną gospodarkę.
To odcinek, który pozwala zrozumieć, dlaczego pieniądz to coś znacznie więcej niż tylko środek płatniczy. To opowieść o historii wartości, zaufania i jednego z najbardziej niezwykłych mechanizmów ludzkości.

CeterisParibus x Tłoczone z danych

To podcast dla tych, którzy chcą rozumieć świat gospodarki głębiej. Jak działa rynek? Państwo? Jakie jest miejsce człowieka w systemie gospodarczym?

Zaprasza Maciej Krzysztoszek.

Jak jeden mały paragon zmienia produkcję w dziesiątkach zakładów? Jak działają i przenikają się decyzje w retailu? Czy dane faktycznie zmieniają biznes – czy tylko tworzą kolejne raporty? Zapraszają: Patrycja Maciejewicz (Gazeta Wyborcza) i Joanna Tyrowicz (GRAPE).

W tym odcinku zaglądamy za kulisy retailu i sprawdzamy, jak w praktyce wykorzystywane są dane: od pojedynczegoparagonu po decyzje obejmujące sprzedaż, logistykę i współpracę z dostawcami.

Bo dane w handlu to nie tylko analizy i dashboardy. To konkretne wybory: co trafia na półkę, ile zamówić, kiedy dostarczyć i jak zaplanować promocję.

Rozmawiamy o tym:

To rozmowa o tym, jak działa współczesny retail – jako jeden system, w którym dane przepływają między sprzedażą, operacjami i partnerami biznesowymi.

🕰️ CZASÓWKA:

0:00 - Intro

0:53 - Czy do prowadzenia firmy nie wystarczy tylko intuicja?

5:25 - Jak się zdobywa intuicję do prowadzenia firmy?

11:31 - Jakie dane są tyle cenne że opłaca się je badać?

16:59 - Jakie dane zbiera Biedronka?

23:54 - Jak Biedronka używa swoje dane

30:01 - Jak algorytmy mogą pomagać pracownikom?

40:57 - Czy jest sposób żeby reszta rynku korzystała z tych danych?

46:59 - Jak można ocenić wartość danych?

53:50 - Co mówią o nas nasze osobiste algorytmy?

1:02:08 - Jakie opinie o Biedronce po analizie okazały się inne?

1:07:54 - Liczba odcinka / Outro

🎙️Gość: Marek Złakowski

🕹️ Montaż: Maximillian Nosal

Kryzysy gospodarcze nie spadają z nieba. One dojrzewają. W nowym odcinku bierzemy pod lupę momenty, w których gospodarka przestaje wierzyć w przyszłość, a wraz z nią przestają wierzyć banki, firmy, inwestorzy i konsumenci.

To odcinek o tym, że kryzysy nie są tylko sprawą rynków finansowych i czerwonych wykresów. Za każdym wielkim załamaniem stoją też ludzkie emocje, nadmierny optymizm, dług, pękające bańki, błędy instytucji i nagły zwrot oczekiwań.

W tym odcinku dowiesz się między innymi o:
- mechanizmach, które najczęściej prowadzą do kryzysów,
- tym, jak boom zamienia się w panikę,
- Wielkim Kryzysie z 1929 roku,
- szoku naftowym lat 70.,
- kryzysie finansowym 2008 roku.

To także opowieść o tym, że gospodarka nie jest stabilną maszyną, którą można raz ustawić i zostawić. Jest światem tworzonym przez ludzi, a ludzie, jak wiemy, nie są doskonali. Jeśli chcecie lepiej zrozumieć, skąd biorą się kryzysy, dlaczego tak trudno je zatrzymać i czemu niemal zawsze „po fakcie” wydają się oczywiste, ten odcinek poleca się uwadze. 

CeterisParibus x Tłoczone z danych

To podcast dla tych, którzy chcą rozumieć świat gospodarki głębiej. Jak działa rynek? Państwo? Jakie jest miejsce człowieka w systemie gospodarczym?

Zaprasza Maciej Krzysztoszek.

Dlaczego Polska wydaje na badania tylko 1,5% PKB? Czy problemem jest brak pieniędzy, czy brak zaufania do nauki? Zapraszają: Patrycja Maciejewicz (Gazeta Wyborcza) i Joanna Tyrowicz (GRAPE).

W rozmowie z Krzysztofem Pyrciem analizujemy finansowanie nauki w Polsce, rolę grantów, prywatnych inwestycji oraz to, dlaczego polski biznes rzadko inwestuje we własne badania. Zastanawiamy się, czy rozsmarowywanie środków po wszystkich uczelniach ma sens, czy lepiej budować silne centra doskonałości.

Rozmawiamy o tym:

To rozmowa o pieniądzach, ambicjach i jakości. O tym, czy polska nauka może gonić światową czołówkę i co musiałobysię zmienić, by przestać startować z tyłu stawki.

🕰️ CZASÓWKA:

0:00 - Intro

0:45 - Czy nauka jest potrzebna w codziennym życiu?

3:59 - Badania podstawowe vs badania aplikacyjne

11:27 - Jak rozpoznać różne rodzaje badań?

18:27 - Ludzie racjonalni reagują na bodźce

25:12 - Czy trzeba finansować więcej projektów?

33:54 - Zwiększenie konkurencyjnego finansowania

38:32 - Czy istnieje bariera między nauką a biznesem?

45:10 - Czynniki prowadzące do przełomów

58:05 - Cel Tłoczone z Danych

1:04:04 - "Nie palimy komitetów, zakładamy własne"

1:12:48 - Liczba odcinka / Outro

🎙️Gość:Krzysztof Pyrć

Wirusolog, profesor nauk biologicznych, Prezes Fundacji na rzecz Nauki Polskiej. Lider grupy badawczej Virogenetics.

🕹️Montaż: Maximillian Nosal

Giełda to jedyne miejsce, gdzie handluje się… przyszłością. Nie kupujemy tam tego, czym firma jest dziś. Kupujemy to, czym w naszym przekonaniu może być jutro. I właśnie dlatego na giełdzie obok liczb zawsze są emocje: nadzieja, strach, euforia, panika. W nowym odcinku zgłębiamy historię tej niezwykłej instytucji: od kupców spotykających się w Brugii, przez narodziny nowoczesnej giełdy w Amsterdamie, aż po współczesny rynek kapitałowy, który finansuje rozwój całych gospodarek.

Bo giełda to nie tylko wykresy. To mechanizm, który pozwala:

I jednocześnie miejsce, w którym bardzo łatwo uwierzyć, że ceny mogą rosnąć w nieskończoność.

Ten odcinek nie jest przypadkowy. 16 kwietnia mija 35 lat od pierwszej sesji GPW w Warszawie - momentu, w którym Polska wróciła do świata rynku kapitałowego i zaczęła budować jedną z kluczowych instytucji nowoczesnej gospodarki. Bo giełda to miejsce, w którym gospodarka podejmuje decyzje o swojej przyszłości.

CeterisParibus x Tłoczone z danych

To podcast dla tych, którzy chcą rozumieć świat gospodarki głębiej. Jak działa rynek? Państwo? Jakie jest miejsce człowieka w systemie gospodarczym?

Zaprasza Maciej Krzysztoszek.

Czy po przyjęciu euro ceny w Polsce gwałtownie wzrosną? Czy własna waluta naprawdę chroni nas przed kryzysami? Ile naprawdę może nas kosztować przyjęcie euro, a ile odkładanie tego w czasie?? Odpowiedzi szukamy z Jakubem Borowskim. Zapraszają: Patrycja Maciejewicz (Gazeta Wyborcza) i Joanna Tyrowicz (GRAPE).

W rozmowie z Jakubem Borowskim analizujemy koszty i korzyści wejścia Polski do strefy euro. Sprawdzamy, czyobawy przed skokowym wzrostem cen mają potwierdzenie w danych oraz czy płynny kurs złotego jest tarczą ochronną, czy raczej dodatkowym źródłem niestabilności.

Czy rezygnacja z autonomicznej polityki pieniężnej to ryzyko, czy element długofalowej strategii rozwoju? Jaką rolę mogą pełnić podatki i redystrybucja w stabilizowaniu gospodarki bez własnej waluty? I czy w obecnej sytuacji geopolitycznej euro jest wyłącznie decyzją ekonomiczną, czy także kwestią bezpieczeństwa?

Rozmawiamy o tym:

To rozmowa o pieniądzu, stabilności i miejscu Polski w Europie. O tym, czy euro to ryzyko, czy strategiczna decyzja na dekady.

🕰️ CZASÓWKA:

0:00 - Intro

0:42 - Dla czego nie jesteśmy jeszcze w strefie euro?

6:19 - Czy Polacy chcą być w strefie euro?

12:13 - Czy nasze badania o euro są już przestarzałe?

22:06 - O co chodzi w dopasowaniu do strefy euro?

31:29 - Co to jest wstrząs asymetryczny?

43:04 - Czy kurs walutowy poszedł w złą stronę?

48:01 - Selektywny klub euro

54:43 - Czy powinniśmy być w strefie euro?

1:02:22 - Inflacja vs płaca w Polsce

1:07:41 - Synchronizacja cykli koniunkturalnych

1:14:37 - Liczba odcinka / Outro

🎙️Gość:Jakub Borowski

Doktor nauk ekonomicznych, adiunkt w Szkole GłównejHandlowej w Warszawie. Specjalizuje się w integracji monetarnej i polityce pieniężnej. W latach 2002–2007 kierował Wydziałem Polityki Pieniężnej w NBP i współtworzył raport o kosztach i korzyściach przystąpienia Polski do strefyeuro.

🕹️ Montaż: Maximillian Nosal

Każdego dnia podejmujemy dziesiątki decyzji: kupujemy, sprzedajemy, rezygnujemy, czekamy, zmieniamy zdanie. I robią to także  miliony innych ludzi - często nie znając się nawzajem, mając różne potrzeby, dochody i oczekiwania.

Brzmi chaotycznie, ale działa. I to całkiem sprawnie. A mowa o rynku. W nowym odcinku zaglądamy „pod maskę” rynku i analizujemy, co tak naprawdę stoi za tym mechanizmem. Czym jest popyt i podaż, jak powstają ceny i dlaczego są jednym z najważniejszych nośników informacji w gospodarce.

Ale nie zatrzymujemy się na podstawach. Rozmawiamy też o tym:

Bo rynek to nie są tylko liczby. To sposób, w jaki próbujemy się ze sobą dogadać - bez słów.

CeterisParibus x Tłoczone z danych

To podcast dla tych, którzy chcą rozumieć świat gospodarki głębiej. Jak działa rynek? Państwo? Jakie jest miejsce człowieka w systemie gospodarczym?

Zaprasza Maciej Krzysztoszek.

Czy Polska właśnie przeżywa swój najlepszy okres gospodarczy w historii? A jeśli tak – to dlaczego tak trudnonam w to uwierzyć? 

W rozmowie z Marcinem Piątkowskim – ekonomistą i autorem książki „Złoty Wiek” – przyglądamy się ostatnim 30–35 latom rozwoju Polski. To historia, która według wielu danych stawia nas wśród największych sukcesów gospodarczych świata.

Ale czy to naprawdę „złoty wiek”? A może efekt sprzyjających okoliczności?

Rozmawiamy:

To także rozmowa o tym, jak mierzyć sukces: czy wystarczy PKB, czy trzeba patrzeć na jakość życia, edukację i realne doświadczenia ludzi.

Na końcu pojawia się kluczowe pytanie: czy Polska ma plan na kolejne 25 lat – i czy naprawdę może stać się jedną z najważniejszych gospodarek Europy?

🕰️ CZASÓWKA:

0:00 - Intro

1:00 - Po co nam koncepcja „polskiego złotego wieku”?

7:55 - Większość krajów się nie rozwija / „5 E”

12:04 - Najważniejsze „E”?

20:46 - Zalety powiązania Polski z Europą

26:38 - Jak interpretować opinie o polskich sukcesach?

34:47 - Czy polityka gospodarcza jest raczej dobra czy zła?

45:05 - Makroekonomia vs. mikroekonomia

51:31 - Co zrobić, aby polski biznes wszedł na kolejny etap rozwoju?

1:00:07 - Wskaźnik urbanizacji

1:07:29 - Liczba odcinka / Outro

🎙️ Gość:Marcin Piątkowski

Związany z Akademią Leona Koźmińskiego i Bankiem Światowym. Pracował też z Międzynarodowym Funduszem Walutowym, a wcześniej z instytucjami finansowymi w Polsce. Autor książki Europe’s Growth Champion o gospodarczym sukcesie Polski. Specjalizuje się w tym, co rzadko wychodzi w Polsce: opowiadaniu o naszym sukcesiegospodarczym światu.

https://marcinpiatkowski.com

 🕹️ Montaż: Maximillian Nosal

Przez tysiące lat historia gospodarki była historią… stagnacji. Ludzie pracowali więcej, ale nie żyli lepiej. Gdy pojawiał się postęp, znikał w tłumie wraz ze wzrostem liczby ludności.

I nagle, mniej więcej 200 lat temu, coś się zmieniło. Świat przyspieszył. Maciej zagłębia się w przyczyny wzrostu gospodarczego. Od świata Malthusa, w którym rozwój „zjadała” demografia, przez cichą rewolucję rolną, która uwolniła ludzi z pracy na roli, aż po rewolucję przemysłową i moment, w którym gospodarka zaczęła rosnąć naprawdę.

W tym odcinku poznacie Jospeha Schumpetera i jego „twórczą destrukcję”, Roberta Solowa, który pokazał, że sama praca i kapitał nie wystarczą, oraz Paula Romera, który powiedział wprost: to idee napędzają wzrost.

To jest opowieść o zmianie świata. I o bardzo konkretnej historii… naszego kraju. Bo Polska w ciągu jednego pokolenia przeszła drogę, która kiedyś zajmowała stulecia.

CeterisParibus x Tłoczone z danych

To podcast dla tych, którzy chcą rozumieć świat gospodarki głębiej. Jak działa rynek? Państwo? Jakie jest miejsce człowieka w systemie gospodarczym?

Zaprasza Maciej Krzysztoszek.

Czy w polskim systemie finansowym jest „za dużo pieniędzy”? I jeśli tak – to dlaczego firmy wciąż narzekają na brak kredytu?  

W rozmowie z Mateuszem Szczurkiem rozbieramy na części pierwsze pojęcie nadpłynności sektora bankowego. Okazuje się, że setki miliardów złotych „leżących” w Narodowym Banku Polskim nie są niewykorzystanym potencjałem, który można po prostu skierować do gospodarki.

Wyjaśniamy:

Rozmawiamy też o tym, jak działa współczesna bankowość – dużo bardziej regulowana i ostrożna niż w przeszłości – oraz dlaczego niektóre inwestycje w ogóle nie nadają się do finansowania kredytem.

To odcinek o tym, że problem polskiej gospodarki nie polega na braku pieniędzy – tylko na tym, jak (i czy) potrafimy je wykorzystać.

🕰️ CZASÓWKA:

0:00 - Intro

0:47 - Czy banki „siedzą” na pieniądzach?

6:18 - Obligacje skarbowe dla banków

15:06 - Skąd się wzięła nadpłynność banków?

18:57 - Nadpłynność w polskim systemie bankowym

21:36 - Czy nadpłynność jest dobra czy zła?

27:51 - Procesy zabezpieczania banków

30:43 - Ryzyko działalności bankowej

39:53 - Jakie projekty warto finansować?

43:52 - Zwiększanie kredytu vs zmniejszanie deficytu

50:01 - Ryzyko zależności między państwem a bankami

1:00:24 - Liczba odcinka / Outro

🎙️Gość: Mateusz Szczurek

Ma doktorat z Sussex University, w Polsce studiował na Uniwersytecie Warszawskim, gdzie później też wykładał. Jego badania dotyczyły płynności, w tym międzynarodowej, integracji finansowej oraz kryzysów walutowych. Wybrany do Europejskiej Rady Fiskalnej. W wolnych chwilach pełnił funkcję ministra finansów, obecnie członek zarządu Banku Gospodarstwa Krajowego.

https://pl.wikipedia.org/wiki/Mateusz_Szczurek🕹 Montaż: Maximillian Nosal

Gospodarka nie działa dlatego, że ludzie są doskonali – to już wiemy. Działa, ponieważ istnieją reguły, które pozwalają nam sobie ufać. Codziennie zawieramy dziesiątki umów i porozumień. Często z ludźmi, których nigdy nie spotkamy. Kupujemy, sprzedajemy, inwestujemy. I zakładamy, że druga strona dotrzyma słowa.

To założenie nie bierze się znikąd. Maciej zagłębia się w instytucje, które stanowią fundament architektury gospodarki. To one tworzą ramy, w których rynek w ogóle może istnieć, ograniczają niepewność i sprawiają, że współpraca między nieznajomymi staje się możliwa. Od intuicji Adama Smitha, przez reguły gry Douglassa Northa i koszty transakcyjne Coase’a, po Acemoglu i Robinsona, którzy pokazują, dlaczego jedne kraje się rozwijają, a inne utknęły w miejscu.

Bo gospodarka to nie tylko produkcja i liczby. To przede wszystkim zaufanie zbudowane na zasadach. Czas wyruszyć w podróż po ekonomii instytucjonalnej.

CeterisParibus x Tłoczone z danych

To podcast dla tych, którzy chcą rozumieć świat gospodarki głębiej. Jak działa rynek? Państwo? Jakie jest miejsce człowieka w systemie gospodarczym?

Zaprasza Maciej Krzysztoszek.

Czy naprawdę banki siedzą na kasie, a firmy nie chcą zniej korzystać? Dlaczego ponad połowa polskich średnich i dużych przedsiębiorstw nie korzysta z żadnego kredytu? Zapraszają: Patrycja Maciejewicz (Gazeta Wyborcza) i Joanna Tyrowicz (GRAPE).

W rozmowie z Martą Petką Zagajewską analizujemy polski rynek kredytowy, relację kredytów dla firm do PKB oraz to, dlaczego Polska znajduje się w ogonie Europy pod względem finansowania przedsiębiorstw przez banki.

Skąd bierze się „kredyt Schrödingera” – sytuacja, w której kredyt jest jednocześnie dostępny i niedostępny? Czy problem leży po stronie banków, oceny ryzyka i regulacji, czyraczej w mentalności firm, które wolą rozwijać się wyłącznie z własnej gotówki?

Rozmawiamy o tym:

To rozmowa o pieniądzu, ryzyku i ambicji. O tym, czy polskie firmy naprawdę nie potrzebują banków – czy tylko tak im się wydaje.

🕰️ CZASÓWKA:

0:00 - Intro

0:44 - Dwie zwrotki w piosence o kredytach

8:49 - Kredyt w polskich firmach

16:32 - Czy kredyt naprawdę urósł?

20:31 - Czy firmy powinny być płynne?

25:31 - Korzyści leasingu

31:46 - Historia kredytu w firmach

35:50 - Czy inwestowanie jest dobrą strategią?

42:17 - Przyszłość naszej gospodarki

50:56 - Programy wzrostu banków na polskim rynku

59:10 - Co by się stało gdybyśmy mieli więcej inwestycji?

1:06:15 - Liczba odcinka / Outro

🎙️Gościni:Marta Petka-Zagajewska

Szefowa Zespołu Analiz Makroekonomicznych banku PKO BP. Ekonomistka specjalizująca się w analizie cyklu koniunkturalnego i polityki pieniężnej.

🕹 Montaż: Maximillian Nosal

Czy człowiek w ekonomii to chłodny kalkulator zysku? A może istota pełna emocji, skrótów myślowych i społecznych norm? Bierzemy pod lupę jeden z najważniejszych mitów nowoczesnej ekonomii, czyli mit racjonalności. Od Adama Smitha, przez Herberta Simona, aż po Kahnemana i Tversky’ego. To historia o tym, jak ekonomia najpierw uprościła człowieka, by zbudować teorię, a dziś próbuje go odzyskać.

Maciej opowiada, dlaczego ignorowanie ludzkiej natury może prowadzić do kryzysów oraz dlaczego bez instytucji, norm i zaufania nawet najbardziej elegancki model przestaje działać. I dlaczego gospodarka czasem zawodzi właśnie wtedy, gdy najbardziej liczymy na jej stabilność?

CeterisParibus x Tłoczone z danych

To podcast dla tych, którzy chcą rozumieć świat gospodarki głębiej. Jak działa rynek? Państwo? Jakie jest miejsce człowieka w systemie gospodarczym?

Zaprasza Maciej Krzysztoszek.

Czy polskie firmy naprawdę nie inwestują? A może problem leży w tym, jak mierzymy inwestycje?

W rozmowie z Marcinem Wolskim z Europejskiego Banku Inwestycyjnego analizujemy wyniki najnowszej ankiety inwestycyjnej EBI. Z danych wynika, że aż 4 na 5 firm w Polsce deklaruje inwestycje. Dlaczego więc w statystykach makro wciąż widać relatywnie niską relację inwestycji do PKB?

Rozmawiamy o tym:

Zaskakujące wnioski? Polskie firmy są bardzo świadome ryzyk klimatycznych i inwestują w efektywność energetyczną, ale jednocześnie postrzegają transformację jako zagrożenie. Coraz więcej z nich deklaruje inwestycje, mimo globalnej niepewności.

To rozmowa o tym, jak naprawdę wygląda proces inwestowania w Polsce – i dlaczego same dane makro nie wystarczą, by go zrozumieć.

🕰️ Czasówka:

0:00 - Intro

0:41 - Czy firmy często inwestują?

6:57 - Co kwalifikuje się jako inwestycja?

8:34 - Znaczenie danych ankietowych

13:37 - Szybki monitoring w NBP

22:01 - Wyniki badań o inwestycjach

28:19 - Jakie cechy Polska gospodarka dzieli z krajami regionu?

32:42 - Co to znaczy, że 4 na 5 firm inwestuje w Polsce?

40:04 - Czy mamy wystarczająco dużo zasobów dla nowych firm?

49:19 - Spadek produktywności przemysłowej

56:51 - Co możemy zrobić żeby ułatwić inwestowanie firm w Polsce?

1:05:28 - Liczba Odcinka / Outro

Gość:Marcin Wolski

Ma doktorat z University of Amsterdam, ekonomista Europejskiego Banku Inwestycyjnego, specjalizuje się w inwestycjach przedsiębiorstw, transformacji cyfrowej, produktywności i konkurencyjności gospodarek.

🕹 Montaż: Maximillian Nosal

Czy ekonomia naprawdę zaczyna się od inflacji, stóp procentowych i skomplikowanych wykresów? A może od dużo prostszego pytania: co wybrać, gdy nie możemy mieć wszystkiego? Wyruszamy w podróż od ogniska pierwszych wspólnot, przez narodziny własności i pierwsze długi, aż po idee, które ukształtowały współczesny system gospodarczy.

Maciej przedstawia historię ekonomii, zanim stała się „ekonomią”, i zobaczysz, że to opowieść przede wszystkim o ludziach, decyzjach i regułach, które organizują nasze wspólne życie.

CeterisParibus x Tłoczone z danych

To podcast dla tych, którzy chcą rozumieć świat gospodarki głębiej. Jak działa rynek? Państwo? Jakie jest miejsce człowieka w systemie gospodarczym?

Zaprasza Maciej Krzysztoszek.

Czy państwo może zadłużać się w nieskończoność? Czy kraj może zbankrutować we własnej walucie? I kiedy dług publiczny przestaje być bezpieczny? Zapraszają: Patrycja Maciejewicz (Gazeta Wyborcza) i Joanna Tyrowicz (GRAPE). 

W rozmowie z Wojciechem Paczosem analizujemy, czym naprawdę jest bankructwo państwa, jak działa dług publiczny i dlaczego deficyt budżetowy bywa zarówno narzędziem stabilizacji, jak i źródłem ryzyka.

Dlaczego państwa rzadko bankrutują całkowicie? Czy istnieje bezpieczny poziom długu w relacji do PKB? Jak inflacja wpływa na realną wartość zadłużenia i dlaczego bywa nazywana „podatkiem inflacyjnym”? Czym różni się dług krajowy od zagranicznego i jakie ma to konsekwencje dla gospodarki?

Rozmawiamy o tym:

To rozmowa o granicach bezpieczeństwa finansów publicznych. O tym, kiedy dług jest narzędziem rozwoju, a kiedy zaczyna działać jak zapalnik.

🕰️ Czasówka:

0:00 - Intro

0:46 - Czy komuś jest potrzebny zerowy deficyt budżetowy?

5:39 - Ile długu jest zdrowe?

13:33 - Pożyczanie aby wspierać gospodarkę

19:05 - Od czego zależy wybór zadłużenia krajowego vs zadłużenia zagranicznego?

28:53 - Rola państwa w dostarczaniu dóbr publicznych

36:56 - Ekonomia reputacji

44:47 - Czy czas zmniejszyć dług publiczny?

52:21 - Liczba odcinka / Outro

🎙 Gość:Wojciech Paczos

Makroekonomista, wykładowca Cardiff University, pracownik Instytutu Nauk Ekonomicznych Polskiej Akademii Nauk. Jego badania koncentrują się na ekonomii międzynarodowej, polityce pieniężnej i fiskalnej oraz systemie bankowym. Jest współzałożycielem i prezesem think tanku Dobrobyt na Pokolenia. 

🕹 Montaż: Maximillian Nosal

Gdzie te kobiety? Ile z nich naprawdę zasiada w zarządach i radach nadzorczych firm? Sprawdzimy na przykładzie 2 milionów europejskich przedsiębiorstw!

Czy więcej kobiet to lepsze wyniki finansowe? Wyższe zyski? Co z płacami? Jedna kobieta na kierowniczym stanowisku robi różnicę, czy potrzeba więcej, żeby coś się zmieniło? I na koniec, czy dyskryminowane w firmach kobiety uciekają w samozatrudnienie?

Odpowiedzi tłoczymy z danych z Joanną Tyrowicz. Zapraszają: Magdalena Smyk-Szymańska & Marcin Bojanowski.

🔗  STRONA ODCINKA:

https://tinyurl.com/GRAPE-Odcinek25-WWW

⏱ CZASÓWKA:

0:00 Początek

0:43 Gdzie te kobiety?

5:08 Jedna kobieta robi różnicę?

8:02 Mechanizm reputacyjny

10:33 Paprotki 

14:59 Nie szkodzą?

21:00 Dwa mln firm

24:30 Bohaterki

28:40 Ucieczka

32:19 Numerek

34:19 Zakończenie 

📚 ŹRÓDŁA:

·      Gender Board Diversity Dataset (GBDD)

Jak zrobić efekt kuli śniegowej w nauce w Polsce? Odpowiedzi szukają Joanną Tyrowicz (GRAPE) i Łukasz Woźny (SGH) w rozmowie z Anna Korzekwą-Józefowicz z Narodowego Centrum Nauki. Zapraszamy do posłuchania!

Dlaczego w Polsce prywatne finansowanie badań podstawowych niemal nie istnieje? Jak pod tym względem wyglądamy na tle innych krajów o podobnym poziomie rozwoju? W jaki sposób efekt ciepłego blasku (warm glow) wpływa na motywację darczyńców i czy bycie mecenasem nauki może być elementem budowania marki pracodawcy?

Dlaczego budowanie nowych struktur badawczych obok skostniałych instytucji publicznych może być najskuteczniejszą drogą do zmiany całego systemu nauki w Polsce? Jakie korzyści podatkowe mogą skłonić polskiego przedsiębiorcę do sfinansowania naukowca zamiast po prostu zapłacenia podatku?

Jakie wnioski płyną z danych z Japonii i Korei dotyczących tzw. efektu mnożnikowego, w którym każda złotówka wydana przez państwo na badania jest wielokrotnie refinansowana przez sektor prywatny? W jaki sposób zagraniczne modele, takie jak fundowanie katedr przez firmy w USA czy finansowanie prestiżowych ośrodków badawczych przez organizacje pracodawców w Szwecji, wpływają na rozwój tamtejszej nauki? Co polski przedsiębiorca może zyskać, patrząc na swój biznes okiem naukowca, i dlaczego taka perspektywa bywa dla prezesów firm zaskakująca oraz odkrywcza?

Jakie bariery utrudniają dziś współpracę nauki z biznesem w Polsce? Dlaczego polskie biura prawne na uczelniach bywają większą barierą dla darczyńców niż brak funduszy w samym biznesie?W jaki sposób stworzenie niezależnych ścieżek finansowania obok instytucji publicznych mogłoby zdynamizować rozwój najzdolniejszych polskich badaczy?

Dlaczego finansowanie konkretnych stanowisk dla doktorantów może być dla firm najprostszym i najbardziej efektywnym sposobem na wspieranie przełomowych badań? Czy bycie mecenasem nauki może stać się dla polskich liderów biznesu nowym standardem aspiracyjnym, podobnym do wspierania sztuki czy sportu? W jaki sposób mechanizm „magic call”, znany z uczelni takich jak Stanford, kształtuje postawy absolwentów i ich poczucie obowiązku wspierania macierzystych jednostek?

Gościni: Joanna Tyrowicz

Joanna Tyrowicz jest współzałożycielką GRAPE, profesorką nauk ekonomicznych, związaną z Uniwersytetem Warszawskim. W latach 2007-2017 pracowała w Instytucie Ekonomicznym Narodowego Banku Polskiego, specjalizując się w zagadnieniach dotyczących rynku pracy i gospodarstw domowych. W kadencji 2022-2028 członkini Rady Polityki Pieniężnej. Fulbright Scholar (Columbia University) oraz Mellon Fellow (w Netherlands Institute for Advanced Studies), gościła także w IAAEU w Trewirze oraz w IOS w Regensburgu.

Gość: Łukasz Woźny

Łukasz Woźny jest profesorem zwyczajnym w SGH w Warszawie. Odbył staże badawcze m.in. w Belgii (Louvain-la-Neuve), USA (Pheonix), Wielkiej Brytanii (Oxford, Glasgow). Jego zainteresowania naukowe obejmują m.in.: dynamiczne (stochastyczne) modele równowagi ogólnej, równowaga rekursywna, niespójność czasowa decyzji, optymalne kontrakty (m.in. projektowanie wynagrodzeń), strategiczne interakcje decyzyjne w IO, gry stochastyczne oraz duże gry. Publikuje m.in. w Journal of Economic Theory, Theoretical Economics, Economic Theory, Games and Economic Behavior, Journal of Economic Dynamics and Control, International Journal of Game Theory, Journal of Mathematical Economics. Był stypendysta Komisji Europejskiej, Fundacji Fulbrighta, MNiSW. Otrzymał nagrodę Prezesa Rady Ministrów za wysoko ocenione osiągnięcia będące podstawą nadania stopnia doktora habilitowanego. Finalista Nagród Naukowych tygodnika Polityka 2017. Był gościem odcinka podcastu GRAPE | Tłoczone z danych o tym, dlaczego rzucamy palenie dopiero od jutra.

Małżeństwo z miłości czy z rozsądku? Na chwilę czy na całe życie? Decyduje przypadek czy przeznaczenie? Kto zyskuje, a kto traci? Państwo zachęca, czy raczej zniechęca do małżeństwa? Któremu z małżonków dobrze robią ulgi podatkowe? Jaką rolę w związku odgrywa pralka automatyczna? I co ma z tym wszystkim wspólnego gaz łupkowy? 

Jak to widzą ekonomistki? Co mówią dane? Jaki jest klucz do małżeństwa? Gościnią trzeciego odcinka podcastu GRAPE #tłoczonezdanych jest Oliwia Komada. Zapraszają: Joanna Tyrowicz & Marcin Bojanowski.

🔗  STRONA ODCINKA:

https://grape.org.pl/news/podcast-grape-malzenstwo-dla-opornych

⏱ CZASÓWKA:

00:00 Początek

00:46 Małżeństwo się opłaca?

02:55 Klucz do szczęścia

08:25 Zmiany, zmiany…

15:45 Podatki małżeńskie

19:11 Koszty rosną

23:19 Gaz, gaz łupkowy

26:34 Szczęśliwy numerek

27:19 Zakończenie

Dlaczego odkładamy obowiązki na później? Palenie rzucamy od jutra, a nie od dziś, choć wiemy, że nam szkodzi. Smacznie czy zdrowo – co jemy, a co innym dajemy? Dlaczego nie chodzimy na siłownie tak często jakbyśmy chcieli i ile nas to kosztuje? Lepiej być naiwnym czy wyrafinowanym? Jakie to wszystko ma znaczenie dla polityki gospodarczej? I po co nam system emerytalny? A na deser, jak to jest z cierpliwością małżeńską?

Gościem podcastu GRAPE | Tłoczone z danych jest ekonomista Łukasz Woźny. Zapraszają: Joanna Tyrowicz & Marcin Bojanowski.

⏱ CZASÓWKA:

0:00 Początek

0:27 Rzucamy palenie

6:19 Niespójna racjonalność

10:05 Smacznie czy zdrowo?

17:50 Siłka

23:22 Naiwny vs. wyrafinowany 

27:49 Klimatycznie

33:31 Gospodarka

46:22 Żal emerytalny

52:17 Cierpliwość małżeńska

54:14 Numerek

57:00 Zakończenie

Upadłość konsumencka – to koniec czy nowy początek? Sprawdzamy na przykładzie reformy prawa upadłościowego w Stanach Zjednoczonych. Kto bankrutuje i dlaczego? Lekkoduchy? A może przyczynami są choroba, utrata pracy, czy po prostu pech? Czy droższa upadłość zachęca zadłużonych do terminowej spłaty zobowiązań? A może pozbawiła szansy na nowy start tych, którzy nie z własnej winy popadli w finansowe tarapaty? Co mają z tym wspólnego karty kredytowe? Kto nie może sam kupić alkoholu, ale już ma zmierzoną zdolność kredytową? I dlaczego trzeba się zadłużać, by ją poprawić? O paradoksach bankructwa po amerykańsku rozmawiamy z ekonomistą Jaromirem Nosalem z Boston College w najnowszym odcinku podcastu GRAPE | Tłoczone z danych. Zapraszają: Joanna Tyrowicz & Piotr Żoch. 

🔗  STRONA ODCINKA:

https://tinyurl.com/GRAPE-Odcinek19-WWW

⏱ CZASÓWKA:

0:00 Początek

0:52 Upadłość

8:39 Zły dług

17:16 Ranking

21:52 Pech

28:55 Ucieczka

31:16 Sen szaleńca

36:31 Reforma

39:31 Polska

42:51 Numerek

44:33 Zakończenie

📚 ŹRÓDŁA:

•   Insolvency after the 2005 bankruptcy reform – Stefania Albanesi, Jaromir Nosal: https://www.jaromirnosal.net/uploads/6/0/7/5/60756213/draft_april2022.pdf 

•   Born to be (sub)prime: an exploratory analysis – Helena Bach, Pietro Campa, Giacomo De Giorgi, Jaromir Nosal, Davide Pietrobon: https://www.jaromirnosal.net/uploads/6/0/7/5/60756213/cepr_bornsubprime.pdf 

🍇 O TŁOCZONE Z DANYCH

Kobiety pomagają kobietom w karierze? Urlopy ojcowskie obniżają mężczyznom pensje i pozbawiają ich awansów? Czy da się prowadzić samochód zgodnie z przepisami? Jaka jest cudowna broń w walce z długiem państwa? Kim był kapitan Nemo i co ma wspólnego z polską prywatyzacją? Odpowiedzi tłoczymy z danych wraz z najlepszymi polskimi ekonomistkami i ekonomistami. Nowy odcinek co dwa tygodnie w niedzielne poranki na kanałach Kultury Liberalnej.

Dlaczego nauka nie jest klasyczną inwestycją, a mimo to przynosi jedne z najwyższych zwrotów w gospodarce? Odpowiedzi szukamy z Joanną Tyrowicz i Szymonem Glonkiem z Dziennika Gazety Prawnej w podcaście GRAPE | Tłoczone z danych. Do posłuchania!

Jak prywatne wsparcie pomaga budować zespoły badawcze i przyciągać najlepszych naukowców, którzy inaczej wyjeżdżają np. do Silicon Valley? Ile kosztuje zbudowanie silnego, konkurencyjnego zespołu badawczego na 3–5 lat? Jakie mechanizmy na Zachodzie sprawiają, że firmy traktują wsparcie nauki jako element misji, dumy i budowania marki? Co muszą zrobić polskie firmy i fundacje rodzinne, żeby w najbliższych latach powstało w Polsce więcej prywatnych centrów badawczych na światowym poziomie?

Dlaczego nauka nie jest klasyczną inwestycją, a mimo to przynosi jedne z najwyższych zwrotów w gospodarce? Czemu nie da się zaplanować przełomów naukowych i jak to się dzieje, że często ich zastosowania okazują się zupełnie inne niż początkowo zakładano? Jakie przykłady historyczne pokazują, że największe korzyści z badań podstawowych przychodzą niespodziewanie i po wielu latach? Dlaczego przynoszą wyższy zwrot z inwestycji niż budowa dróg, szkół czy szpitali?

Co zyskują firmy finansując badania podstawowe?Jak wygląda model prywatnego finansowania badań podstawowych w USA, Szwecji czy Niemczech? Jaki mają w nim udział środki pochodzące ze źródeł prywatnych? Dlaczego w Polsce prywatne firmy praktycznie nie finansują badań podstawowych prowadzonych przez zespoły naukowe? Jakie bariery – finansowe, kulturowe, systemowe – sprawiają, że polskie firmy wolą inwestować w sport lub sztukę niż w naukę? Dlaczego polskie uczelnie i instytuty mają tak niskie szanse na granty (tylko 10-12 % projektów dostaje finansowanie), a w USA czy w Niemczech jest to 25-30%? Jakie są realne koszty życia i pracy naukowca w Polsce – pensje doktorantów, asystentów, liderów projektów – i dlaczego to odstrasza talenty?

Gościni: Joanna Tyrowicz

Współzałożycielka GRAPE, profesorka nauk ekonomicznych, związana z Uniwersytetem Warszawskim. W latach 2007-2017 pracowała w Instytucie Ekonomicznym Narodowego Banku Polskiego, specjalizując się w zagadnieniach dotyczących rynku pracy i gospodarstw domowych. W kadencji 2022-2028 członkini Rady Polityki Pieniężnej. Fulbright Scholar (Columbia University) oraz Mellon Fellow (w Netherlands Institute for Advanced Studies), gościła także w IAAEU w Trewirze oraz w IOS w Regensburgu.

Odcinek ukazał się także na kanale Dziennika Gazety Prawnej.

Dlaczego ekonomiści badają coming-outy? Jak dane z mediów społecznościowych pomagają zrozumieć ten proces? I co oznaczają dla gospodarki tzw. strefy wolne od LGBT? Odpowiedzi szukamy z ekonomistą Janem Gromadzkim (Uniwersytet Ekonomiczny w Wiedniu) w najnowszym odcinku podcastu GRAPE | Tłoczone z danych. Zapraszają: Patrycja Maciejewicz (Gazeta Wyborcza) i Piotr Żoch (GRAPE). Do posłuchania! 

Czy wyjście z szafy naszych znajomych ma większy wpływ niż publiczne wystąpienia celebrytów? Jak dane z twitterowej akcji #jestemLGBT ujawniły efekt „kuli śnieżnej” w coming outach? Jak bliskie relacje zmniejszają strach przed odrzuceniem i zachęcają do ujawniania tożsamości? Czy decyzja o ujawnieniu tożsamości wpływa na życie zawodowe i społeczne? Czym różnią się koszty społeczne i ekonomiczne dla osób LGBT+ oraz innych mniejszości? Jakie są różnice między parami jednopłciowymi a różnopłciowymi pod względem aktywności zawodowej, bezrobocia czy posiadania dzieci? Jak uchwały tworzące strefy wolne od LGBT wpłynęły na migracje, w tym odpływ młodych i wykształconych osób z powiatów je wprowadzających? Czy nietolerancja w najbliższym otoczeniu prowadzi do emigracji?

🕰️ CZASÓWKA:

0:00 - Intro

0:38 - Dla czego ekonomista zajmuję się coming-outami?

11:54 - LGBT i sojusznicy na internecie

22:07 - Jedno płciowe związki w kategoriach ekonomicznych

31:32 - Czy pracodawcy nie doceniają pracowników w jedno płciowych związkach?

35:24 - Czy orientacja seksualna ma wpływ na decyzję na rynku pracy?

42:14 - Czy polityka anty-LGBT ma efekt na ekonomię?

48:42 - Liczba odcinka / Outro

BIO 

Jan Gromadzki jest adiunktem w Katedrze Ekonomii na Uniwersytecie Ekonomicznym w Wiedniu oraz współpracownikiem naukowym Instytutu Ekonomii Nierówności na tej samej uczelni. Współpracuje również z Instytutem Ekonomii Pracy IZA. Jego zainteresowania badawcze koncentrują się na efektach transferów pieniężnych, technologicznych i instytucjonalnych przyczynach nierówności płacowych oraz ekonomii LGBTQ i płci.

Strona internetowa: https://www.jgromadzki.com/

ℹ️ Projekt dofinansowany ze środków budżetu państwa, przyznawanych przez Ministerstwo Nauki w ramach Programu Społeczna odpowiedzialność nauki II. 

Kapitał walczy z pracą, a praca z kapitałem? Jaką część urobku firm trafia do pracowników? Czy cała reszta to zysk przedsiębiorcy? Jak to wygląda w przemyśle, a jak w usługach, jak w małych, a jak w dużych firmach? Jaki wpływ na wyniki ma wysoki poziom samozatrudnienia w Polsce?

Udział wynagrodzeń rośnie czy maleje i dlaczego tak się dzieje? Jaki wpływ ma na to płaca minimalna? Czy płace nadążają za produktywnością? Co mówią oficjalne dane, a co pokazują dokładniejsze badania? Jakie wnioski płyną z unikalnego badania GRAPE obejmującego informację o 180 tys. działających w Polsce firm? Niski udział płac w firmach jest trwały czy przejściowy?

Jakie są różnice między Polską a Europą Zachodnią? Polscy pracodawcy dzielą się z pracownikami zyskami sprawiedliwiej niż europejscy? Co w tej układance zmienia przenoszenie miejsc pracy do innych państwa?

Negocjacje płacowe to przeciąganie liny między przedsiębiorcą a pracownikami? A może większy wpływ ma na to sytuacja na rynku pracy, w konkretnych branżach, samej firmy? Jaki wpływ na podział owoców pracy ma automatyzacja i sztuczna inteligencja?

Odpowiedzi szukamy z Jakubem Growcem w najnowszym odcinku podcastu GRAPE | Tłoczone z danych. Zapraszają: Patrycja Maciejewicz & Sebastian Zalas. Do posłuchania!

 ⏱ CZASÓWKA:

0:00 Wstęp

0:41 Polska

6:19 Rośnie/maleje

16:15 Badania

27:51 Co wiemy?

32:39 AI

43:50 Numerek

45:06 Zakończenie

🍇 O TŁOCZONE Z DANYCH

Kobiety pomagają kobietom w karierze? Urlopy ojcowskie obniżają mężczyznom pensje i pozbawiają ich awansów? Czy da się prowadzić samochód zgodnie z przepisami? Jaka jest cudowna broń w walce z długiem państwa? Kim był kapitan Nemo i co ma wspólnego z polską prywatyzacją? Odpowiedzi tłoczymy z danych wraz z najlepszymi polskimi ekonomistkami i ekonomistami. Nowy odcinek co dwa tygodnie w piątkowe poranki.

🗣 ODEZWIJ SIĘ:

Twitter: ⁠https://twitter.com/grape_org⁠

Facebook: ⁠https://facebook.com/grape.org⁠

LinkedIn: ⁠https://www.linkedin.com/company/grape_org⁠

Instagram: ⁠https://www.instagram.com/grape_org/⁠

YouTube: ⁠https://www.youtube.com/@grape_org⁠

WWW: ⁠https://grape.org.pl/⁠

E-mail: ⁠grape@grape.org.pl⁠

Z Marcinem Wrońskim z SGH odkrywamy historię gospodarczą Polski. Na najnowszy odcinek podcastu GRAPE | Tłoczone z danych zapraszają: Patrycja Maciejewicz (Gazeta Wyborcza) i Piotr Żoch (GRAPE). Do posłuchania!

Czym jest historia gospodarcza? Jak można badać dawne dzieje w ekonomii? Czy współczesne miary gospodarcze, jak PKB, mają zastosowanie do przeszłości? Skąd ekonomiście czerpią dane do rekonstrukcji polskiej gospodarki? Na jakie trudności napotykają np. przy szacowaniu danych dla gospodarki w XI wieku? Jak się lustruje majątki królewskie czy inwentarze chłopskie? Co nam mówią przedwojenne statystyki cen i płac?

Czym był polski Złoty Wiek w gospodarce? Jak wypadała gospodarka Polski na tle Anglii czy Holandii? Co było kluczowym czynnikiem różnic gospodarczych? Jak wyglądały zasoby ludzkie, urbanizacja i nierówności w XVI-wiecznej Polsce?

Jaki wpływ na gospodarkę miała epidemia dżumy w Europie Zachodniej i jej brak w Polsce? Kiedy w Polsce pojawiła się gospodarka rynkowa? Jaką rolę pełniły w tym procesie miasta i mieszczaństwo? Co zmieniły zabory? Gdzie rozpoczął się proces industrializacji Polski i jak przebiegał?

Jaka była dynamika wzrostu gospodarczego w II RP? Jak przebiegała integracja gospodarcza państwa po zaborach? Jaki był wpływ inwestycji publicznych na rozwój? Jaką rolę odegrała reforma rolna? Jakie były jej skutki społeczne? Czy nierówności wzrosły? Plus lista priorytetów ekonomicznych II RP.

Marcin Wroński jest adiunktem w Kolegium Gospodarki Światowej Szkoły Głównej Handlowej. W trakcie doktoratu odbył półroczną wizytę badawczą w Paryskiej Szkole Ekonomii na zaproszenie prof. Thomasa Piketty’ego. W roku akademickim 2024-2025 był visiting fellow w Centrum Studiów Europejskich Uniwersytetu Harvarda. Współpracuje również z World Inequality Database, Global Labor Organization, CERGE-EI Foundation. Członek Komisji Nadzoru Finansowego. Bada nierówności ekonomiczne i mobilność społeczną w Polsce. Interesuje się również polityką publiczną oraz historią gospodarczą. Jest kierownikiem grantu Narodowego Centrum Nauki OPUS „Długookresowa zmiana nierówności ekonomicznych i mobilności międzynarodowej w Polsce”. 

Strona internetowa: https://sites.google.com/view/marcin-wronski 

Koniec roku to czas podsumowań i planów na przyszłość, dlatego w tym odcinku pytamy: Skąd możemy wiedzieć, co się wydarzy? Jak prognozuje się przyszłość? Jaka jest trafność przewidywań ekspertów? Dlaczego jedne prognozy się sprawdzają, a inne nie? A także: Czy da się przewidzieć rewolucję? Skąd możemy wiedzieć, jak nowa technologia wpłynie na naszą rzeczywistość? Czy liderzy kształtują naszą przyszłość? Skąd rządy, ministerstwa, agencje czy inwestorzy mogą wiedzieć, w co inwestować miliardy dolarów? Oraz jakie są mocne i słabe strony studiów nad przyszłością? Jak na te pytania odpowiadają ekonomiści, a jak progności? Odpowiedzi tłoczymy z danych z futurologiem Kacprem Nosarzewskim. Zaprasza: Joanna Tyrowicz.

⏱ CZASÓWKA:

0:00 Początek

0:37 Przyszłość

4:03 Ewangelizatorzy

10:24 Pytania

17:26 Prognozowanie

23:05 Wynalazki

25:59 Komercjalizacja

29:53 Eksperci

36:04 Kryteria

44:29 Postęp

48:36 Widoki

53:21 Numerek

🔗 STRONA ODCINKA:https://tinyurl.com/GRAPE-Odcinek24-WWW

Pewna jest tylko śmierć i podatki? Odpowiedzi szukamy z ekonomistą Wojciechem Kopczukiem (Uniwersytet Columbia) w najnowszym odcinku podcastu GRAPE | Tłoczone z danych. Zapraszają: Patrycja Maciejewicz (Gazeta Wyborcza) i Joanna Tyrowicz (GRAPE). Do posłuchania!

Po co nam podatki? Czy chodzi tylko o finansowanie potrzeb państwa, czy może ich celem powinna być również redystrybucja i wyrównywanie szans? Jak mądrze redystrybuować, nie powodując strat w całej gospodarce? Jakie podatki powodują więcej szkód niż pożytku? Dlaczego lepiej wybierać podatki, które najmniej ingerują w procesy rynkowe? Czy nierówności majątkowe są problemem? A może to naturalny efekt gospodarki? Czy warto opodatkowywać majątek? Jak mocno można opodatkować najbogatszych, żeby nie uciekli z majątkiem do rajów podatkowych?A raje podatkowe – czy to rzeczywiście taki wielki problem? Ile naprawdę państwa tracą, gdy podatnicy wyprowadzają pieniądze za granicę? 

Wojciech Kopczukjest profesorem ekonomii na Uniwersytecie Columbii w Nowym Jorku. Współpracuje również z National Bureau of Economic Research. Specjalizuje się w polityce podatkowej oraz nierównościach dochodowych i majątkowych. Od 2017 roku pełni funkcję redaktora naczelnego prestiżowego Journal of Public Economics.

🕰️ CZASÓWKA:

0:00 - Intro

0:46 - Po co są podatki?

10:48 - Czy podatek majątkowy jest właściwy?

19:50 - Czemu ekonomiści mają spory o podatkach majątkowych?

26:55 - Problemy z danymi opodatkowania

38:47 - Trudności w opodatkowaniu majątku vs dochodu

44:43 - Śmierć i podatki

52:00 - Liczba odcinka / Outro

ℹ️ Projekt dofinansowany ze środków budżetu państwa, przyznawanych przez ⁠Ministerstwo Nauki⁠ w ramach ⁠Programu Społeczna odpowiedzialność nauki II⁠. 

Czy obligacje to bezpieczna inwestycja? Na jaki zysk możemy liczyć w przyszłości? Co nam mówi ich cena i skąd się bierze? Wybrać obligacje na rok, dwa czy pięć lat? Ile wynosi premia za ryzyko? Czy rynek ma zawsze rację? Jak czytać oczekiwania rynkowe? I czy krzywa może się wyprostować?

O swoich badaniach (i nie tylko) opowiada ekonomista dr Marcin Dec w najnowszym odcinku podcastu GRAPE | Tłoczone z danych. Zapraszają: Joanna Tyrowicz & Marcin Bojanowski.

*Opowiadamy o badaniach naukowych, nie udzielamy porad inwestycyjnych.

🔗 STRONA ODCINKA: https://tinyurl.com/GRAPE-Odcinek27-WWW

⏱ CZASÓWKA:

0:00 Początek

0:41 Ryzyko

8:52 Oczekiwania

14:04 Ceny

18:00 Rynek

25:13 Historia

28:48 Krzywe

40:17 Polska

43:41 Numerek

45:49 Zakończenie

🍇 O TŁOCZONE Z DANYCH

Kobiety pomagają kobietom w karierze? Urlopy ojcowskie obniżają mężczyznom pensje i pozbawiają ich awansów? Czy da się prowadzić samochód zgodnie z przepisami? Jaka jest cudowna broń w walce z długiem państwa? Kim był kapitan Nemo i co ma wspólnego z polską prywatyzacją? Odpowiedzi tłoczymy z danych wraz z najlepszymi polskimi ekonomistkami i ekonomistami.

🗣 ODEZWIJ SIĘ:

Twitter: https://twitter.com/grape_org

Facebook: https://facebook.com/grape.org

LinkedIn: https://www.linkedin.com/company/grape_org

Jaka jest szansa trafienia głównej nagrody w europejskich loteriach? Loterie to podatek od marzeń czy od głupoty? Odpowiedzi szukamy z ekonomistą Michałem Krawczykiem (Uniwersytet Warszawski) w najnowszym odcinku podcastu GRAPE | Tłoczone z danych. Zapraszają: Patrycja Maciejewicz (Gazeta Wyborcza) i Joanna Tyrowicz (GRAPE). Do posłuchania! 

Jak działają loterie? Co naprawdę kupujemy grając w lotto? Dlaczego tak chętnie ryzykujemy swoimi pieniędzmi, choć szanse wygranej są mikroskopijne? Co w ogóle sprawia, że gramy? Czy mamy jakikolwiek wpływ na wygraną? Czy kumulacja kusząca setkami milionów zwiększa szanse na wygraną? Czym jest „złudzenie kontroli” i jak przejawia się w podejmowaniu decyzji o grach losowych? Dlaczego w loterii skreślamy swoje liczby, choć losowo wybrane przez maszynę mają takie same szanse na wygraną? 

Co sprawia, że mimo niskiego prawdopodobieństwa wygranej, ludzie chętnie kupują losy na loterie? Jaką rolę odgrywa informowanie graczy o rzeczywistych szansach na wygraną i jak to wpływa na ich decyzje? Jakie byłyby najbardziej racjonalne strategie uczestnictwa w loteriach, jeśli już decydujemy się grać? Jaka jest różnica między państwową loterią a hazardem w kasynach? Czy loterie to najbezpieczniejsza forma hazardu? Czy można się od nich uzależnić? Ile z zakupu losu trafia do puli nagród, a ile do budżetu państwa? A na deser numerek odcinka: jaka jest szansa trafienia głównej nagrody w europejskich loteriach?

ℹ️ Projekt dofinansowany ze środków budżetu państwa, przyznawanych przez ⁠Ministerstwo Nauki⁠ w ramach ⁠Programu Społeczna odpowiedzialność nauki II⁠. 

Co to jest ubóstwo energetyczne? Czy to tylko kwestia niskich dochodów i wysokich kosztów energii? Co ma do tego efektywność energetyczna? Można mieć zamek w Prowansji i być ubogim energetycznie? Jaki jest Twój komfort cieplny i jak to się ma do ubóstwa? Przy jakiej temperaturze w mieszkaniu zaczyna się ubóstwo energetyczne?

Ile wiemy o ubóstwie energetycznym w Polsce? Co mówią oficjalne statystyki? Jak się je tłoczy? Co spycha ludzi w ubóstwo energetyczne? Kto jest najbardziej narażony na ubóstwo energetyczne? Emeryci czy rodziny wielodzietne? Mieszkańcy bloków czy domów? Bardziej dotyka wschodniej czy zachodniej Polski? Mieszkańcy jakich województw są na nie najbardziej narażeni?

Ubóstwo energetyczne spada czy rośnie? Co zmienił kryzys energetyczny i pandemia? Kogo najbardziej dotknęły? Ile kosztowały nas dopłaty do energii elektrycznej? Jakie są bariery wyjścia z ubóstwa energetycznego? Jak państwo może przezwyciężyć ubóstwo energetyczne? Kogo wspiera, a komu powinno pomagać? I czy opłaca się gasić światło?

Odpowiedzi szukamy z Jakubem Sokołowskim z InstytutuBadań Strukturalnych w tym odcinku podcastu GRAPE | Tłoczone z danych. Zapraszają: Patrycja Maciejewicz (Gazeta Wyborcza) & Joanna Tyrowicz (GRAPE). Do posłuchania!

⏱ CZASÓWKA:

0:00 Wstęp

0:50 Ubóstwo

12:39 Dane

18:05 Geografia

24:38 Demografia

28:42 Przyczyny

38:30 Wybory

43:35 Skutki

48:18 Rozwiązania

1:00:28 Numerek

1:01:29 Zakończenie

🍇 O TŁOCZONE Z DANYCH

Kobiety pomagają kobietom w karierze? Urlopy ojcowskie obniżają mężczyznom pensje i pozbawiają ich awansów? Czy da się prowadzić samochód zgodnie z przepisami? Jaka jest cudowna broń w walce z długiem państwa? Kim był kapitan Nemo i co ma wspólnego z polską prywatyzacją? Odpowiedzi tłoczymy z danych wraz z najlepszymi polskimi ekonomistkami i ekonomistami.

🗣 ODEZWIJ SIĘ:

Twitter: https://twitter.com/grape_org

Facebook: https://facebook.com/grape.org

LinkedIn: https://www.linkedin.com/company/grape_org

Samozatrudnieni to prawdziwi przedsiębiorcy czy spryciarze korzystający z luki podatkowej? Czy Polskę zalała wielka fala przedsiębiorczości po wprowadzeniu podatku liniowego dla przedsiębiorców? Gdzie leży granica między faktyczną przedsiębiorczością a fikcyjnym samozatrudnieniem? Jak wygląda skala tego zjawiska w Polsce na tle innych krajów? Ile społeczeństwo faktycznie traci na optymalizacji podatkowej – i czy koszt ten jest rzeczywiście znaczący? Na ile stawka podatku liniowego dla przedsiębiorców jest efektem ekonomicznej kalkulacji, a na ile kopiowaniem zagranicznych wzorców? Czy preferencje podatkowe dla samozatrudnionych rzeczywiście pobudzają innowacyjność i wzrost gospodarczy? A może korzystają na nich tylko najbogatsi? Jak podatki wpływają na nasze decyzje zawodowe? Ile działalności gospodarczych nie zatrudnia pracowników?  

Odpowiedzi szukamy z ekonomistką Justyną Klejdysz (Uniwersytet Ludwika i Maksymiliana w Monachium) w najnowszym odcinku podcastu GRAPE | Tłoczone z danych. Zapraszają: Patrycja Maciejewicz (Gazeta Wyborcza) i Joanna Tyrowicz (GRAPE).

Justyna Klejdysz jest doktorantką na Uniwersytecie Ludwika i Maksymiliana w Monachium oraz współpracuje z Instytutem Badań Gospodarczych (IFO). Jej zainteresowania badawcze koncentrują się na podatkach, transferach społecznych oraz postawach wobec polityk publicznych. Interesuje się także zastosowaniem przetwarzania języka naturalnego (NLP) w badaniach ekonomicznych. 

🕰️ CZASÓWKA:

0:00 Unikanie podatków i składek

03:34 Opodatkowanie działalności gospodarczej w Polsce

07:54 Jednoosobowa działalność i kontrakty

11:36 Formy samozatrudnienia i ich skutki

15:04 Korzyści niższego opodatkowania firm

17:37 Reforma podatkowa: jednolita stawka PIT

22:26 Wpływ systemu podatkowego na przedsiębiorczość

23:58 Ewolucja dystorsji systemu podatkowego

28:32 Plany rozwojowe vs. rzeczywistość

32:16 Krytyka testu przedsiębiorcy

36:05 Wpływ podatku liniowego na budżet

37:26 Niższy podatek zwiększa wpływy

41:20 Fikcyjne samozatrudnienie: skala problemu

45:41 Fikcyjna działalność gospodarcza.

49:56 Historia Liczby 19% w podatkach

51:40 Debata o liczbie 19 i jej znaczeniu

Prowadzenie: Patrycja Maciejewicz & Joanna Tyrowicz

Montaż, opis, postprodukcja: Maximilian Nosal

ℹ️ Projekt dofinansowany ze środków budżetu państwa, przyznawanych przez Ministerstwo Nauki w ramach Programu Społeczna odpowiedzialność nauki II. 

Co decyduje o tym, czy firmy są ekologiczne? Czym są zielone inwestycje? Jak rozpoznać greenwashing? Ile może zyskać biznes na przejściu z brunatnej na zielona stronę mocy? Czy banki grają w zielone? Jak mogą przyspieszyć transformację energetyczną? Co ma kredyt do klimatu? Tańszy pieniądz na zielone inwestycje? Droższe finansowanie dla nieekologicznych przedsiębiorstw albo twarda odmowa kredytowania?

Czym dla przemysłu jest scenariusz covidowy i czy da się go powtórzyć bez pandemii? Jak zmiany klimatyczne przekładają się na gospodarkę? Na czym oprzeć wzrost gospodarczy, żeby był bardziej zielony? Jaką rolę mają do odegrania banki centralne? Czy mogą zachęcić banki komercyjne do zazielenienia akcji kredytowych? Oraz czy Tesla jest zieloną firmą? Ile kilometrów trzeba przejechać jej autem, żeby emisja wyszła na zero?

O przyszłości zielonej bankowości rozmawiamy z ekonomistą Marcinem Kacperczykiem. Zaprasza: Joanna Tyrowicz.

⏱ CZASÓWKA:

0:00 Początek

0:17 Zielona ekonomia

8:06 Kredyt & klimat

12:31 Greenwashing

17:15 Mała stabilizacja

22:36 Banki centralne w grze

27:28 Związane ręce

32:12 Zielona Tesla?

38:51 Trendy

42:24 Brunatne ryzyko

48:51 Numerek

50:16 Zakończenie

🔗 STRONA ODCINKA:

https://tinyurl.com/GRAPE-Odcinek16-WWW

Wiele osób wierzy, że nowa technologia uratuje środowisko, ale czy nasza planeta ma wystarczająco dużo zasobów, aby sprostać temu rozwojowi? Czy przekroczyliśmy już tę granicę? Odpowiedzi szukamy z Karoliną Safarzyńską z Uniwersytetu Warszawskiego w najnowszym odcinku podcastu GRAPE | Tłoczone z danych. Zapraszają: Patrycja Maciejewicz (Gazeta Wyborcza, wyborcza.biz) & Joanna Tyrowicz (GRAPE).

Skąd wiemy, które produkty pochodzą ze źródeł etycznych i ekologicznych, a które nie? Gdzie jest granica ponownego użycia i recyklingu? Czy nasza planeta ma wystarczająco dużo zasobów, aby stworzyć technologię, która pozwoli nam osiągnąć neutralność węglową lub ujemną emisję dwutlenku węgla? Dlaczego czujemy potrzebę ciągłego kupowania najnowszych produktów, nawet jeśli stare nadal spełniają nasze wymagania? Jak obecny klimat ma się do prognoz sprzed lat? W jaki sposób osobiście usprawiedliwiamy nasz negatywny wpływ na środowisko? I co najważniejsze – co możemy zrobić już teraz, aby przestać niszczyć środowisko?

Do posłuchania!

🕰️ CZASÓWKA:

0:00 - Intro

0:42 - Czy wzrost gospodarczy ma granicę?

4:02 - Czym jest gospodarka obieguzamkniętego?

12:06 - Których materiałów nie da sięprzerobić?

18:20 - Rozumowanie wybielające sumienie

25:10 - Badania dotyczące gospodarki obieguzamkniętego

33:37 - Skąd wiemy, które produkty sąetyczne?

41:11 - Liczba odcinka / Outro

Prowadzenie: Patrycja Maciejewicz & Joanna Tyrowicz

Montaż, opis i postprodukcja: Maximilian Nosal

ℹ️ Projekt dofinansowany ze środków budżetu państwa, przyznawanych przez ⁠Ministerstwo Nauki⁠ w ramach ⁠Programu Społeczna odpowiedzialność nauki II⁠. 

Prywatyzacja państwowych przedsiębiorstw wyszła nam bokiem czy na dobre? Ratowano co się da czy wyprzedawano jak leci? Kto na niej zyskał, kto stracił? Czy wiemy co, komu i za ile sprzedaliśmy? Jak potoczyły się losy sprywatyzowanych firm? Czy błędy centralnego planisty w PRL miały wpływ na rozwój firm, a nawet całych regionów w wolnej Polsce? Ile prawdy jest w spiskowych teoriach, że liberałowie rozkradli, Niemiec wykupił, a wolny rynek dobił? Jak potoczyła się prywatyzacja w innych państwach postkomunistycznych? Co do tego wszystkiego ma unikatowa lista polskich przedsiębiorstw z 1988 roku? Oraz kim był kapitan Nemo z Armii Krajowej? Odpowiedzi tłoczymy z danych wraz z Janem Hagemejerem. Zapraszają: Joanna Tyrowicz & Marcin Bojanowski.

⏱ CZASÓWKA:

◼︎00:40 Tajemnicza lista

◼︎10:40 Po nitce do kłębka

◼︎14:16 Kto przetrwał, kto padł?

◼︎17:10 Liberałowie rozkradli?

◼︎22:04 Przyszedł Niemiec i wykupił?

◼︎30:13 Długie cienie PRL

◼︎34:06 Oskarżony wolny rynek

◼︎40:24 Kim był kapitan Nemo?

◼︎42:25 Podziękowania

📚 ŹRÓDŁA:

◼︎„Długie cienie przeszłości” JanHagemejer & Joanna Tyrowicz – https://grape.org.pl/news/dlugie-cienie-przeszlosci

◼︎Projekt: prywatyzacja – https://grape.org.pl/project/prywatyzacja-privatization

◼︎„Central planning castslong shadows: new evidence on misallocation and growth” Jan Hagemejer &Joanna Tyrowicz – https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/1060586X.2022.2097458

◼︎„Structural change andmisallocation: Firm-level evidence from Poland” Jan Hagemejer & JoannaTyrowicz – https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1111/ecot.12260

◼︎„A new instrument formeasuring the local causal effect of privatization on firm performance” JanHagemejer & Joanna Tyrowicz – https://gnpje.sgh.waw.pl/A-New-Instrument-for-Measuring-the-Local-Causal-Effect-of-Privatisation-on-Firm-Performance,125465,0,2.html

◼︎„Are Rushed PrivatizationsSubstandard? Analyzing Firm-Level Privatization under Fiscal Pressure” JanHagemejer, Jan Svejnar & Joanna Tyrowicz – https://docs.iza.org/dp11517.pdf

Jak zapamiętaliśmy okres polskiej transformacji gospodarczej po 1989 roku? Czy był to powrót do normalności? Szansa na rozwinięcie skrzydeł? Jak byli pracownicy prywatyzowanych przedsiębiorstw zapamiętali ten czas? Uważają, że żyje im się dziś lepiej? A może oceniają prywatyzację jako wielką katastrofę? Ktokolwiek w ogóle wspomina transformację pozytywnie?

Czy w naszej opinii transformacja gospodarcza dokonywała się za szybko? Zagraniczni inwestorzy przyjechali, wykupili, zwolnili i zamknęli? Jak ich przyjmowaliśmy? Mieliśmy kompleks prowincjonalności? Jak wspominamy koreańskich inwestorów, a jak francuskich? Naprawdę wystarczyło znać angielski, żeby dostać pracę i podwyżkę w prywatyzowanych przedsiębiorstwach? Dlaczego pracownicy prywatyzowanych przedsiębiorstw źle wspominamy znających języki obce ekspatów zatrudnianych w prywatyzowanych przedsiębiorstwach? Po co pan Konstanty nauczył się naprawiać włoskie maszyny w zakładach Wedla i jak pomogło to przedsiębiorstwu? Co zobaczył dyrektor FSO w japońskiej fabryce? Jak kolorowa pościel przyczyniła się do bankructwa państwowego zakładu?

Co wiemy o polskiej transformacji? Czego nie było widać z Warszawy? Co się działo z prywatyzowanymi fabrykami? Gdzie się podziały archiwa państwowych przedsiębiorstw? Kto zbierał dane o prywatyzowanych zakładach i dlaczego nie Ministerstwo Przekształceń Własnościowych? Dlaczego nie wiemy, co wydarzyło się z niektórymi państwowymi kopalniami czy mleczarniami? Dlaczego część zwalnianych pracowników bunkrowała dokumentacje w swojej piwnicy?

Jak zmienia się nasz stosunek do transformacji gospodarczej? Jak ewoluują nasze oceny? Od czego są zależne? Jak na nie wpływa aktualna sytuacja ekonomiczna? Co zmieniło wejście Polski do Unii Europejskiej? Czy pamięć transformacji może się jeszcze zmienić? Inaczej będą o niej mówić następne pokolenia?

Odpowiedzi szukamy z Joanną Wawrzyniak z Uniwersytetu Warszawskiego w najnowszym odcinku podcastu GRAPE | Tłoczone z danych. Zapraszają: Patrycja Maciejewicz (Gazeta Wyborcza, wyborcza.biz) & Joanna Tyrowicz (GRAPE). Do posłuchania!

ℹ️ Projekt dofinansowany ze środków budżetu państwa, przyznawanych przez ⁠Ministerstwo Nauki⁠ w ramach ⁠Programu Społeczna odpowiedzialność nauki II⁠. 

Automatyzacja, robotyzacja, sztuczna inteligencja – jak zmieniają rynek pracy? Czy rewolucja technologiczna dokonuje się na naszych oczach? Powinniśmy pytać, nie czy, ale kiedy w pracy zastąpi nas sztuczna inteligencja? Grozi nam bezrobocie technologiczne? Czeka nas obniżka płac? Co to wszystko oznacza dla biznesu? Zmiany dotkną tylko niektóre branże czy całe sektory gospodarki? Znikną firmy, których nie będzie stać na inwestycje w nowe technologię? Jak te zmiany mogą przełożyć się na całą gospodarkę? Czy zamiast przyśpieszyć rozwój gospodarczy, mogą go wyhamować? Spowodują wzrost nierówności? Jaka powinna być rola państwa? Ma być hamulcowym, który pilnuje by przypływ równo podnosił wszystkie łodzie, czy tylko milczącym obserwatorem reagującym na zmiany programami osłonowymi? O to wszystko pytamy ekonomistę Lucasa van der Velde. Zapraszają: Joanna Tyrowicz & Marcin Bojanowski.

🔗  STRONA ODCINKA:

https://tinyurl.com/GRAPE-Odcinek14-WWW

⏱ CZASÓWKA:

           0:00 Początek

0:39 Rewolucja u bram

7:23 Chleb & kafelki

11:42 Szansa czy zagrożenie?

18:22 Gospodarka.ai 

22:51 Hamulcowy

26:58 Numerek

31:53 Zakończenie

Ile i jakie miejsca pracy może zastąpić AI? A może jedynie wykona za nas te zadania, które są rutynowe, nudne i nieatrakcyjne, zostawiając więcej przestrzeni na rozwój i kreatywność? Czy sztuczna inteligencja "zabierze nam pracę"? Czeka nas "AI rewolucja", czy raczej ewolucja? Co ekonomiści wiedzą o AI i jej potencjalnym wpływie na gospodarkę? Jak w ogóle bada się przyszłość AI? Na nasze pytania odpowiada Jaromir Nosal z Boston College w najnowszym odcinku podcastu GRAPE | Tłoczone z danych. Zapraszają: Patrycja Maciejewicz (Gazeta Wyborcza, wyborcza.biz) & Joanna Tyrowicz (GRAPE).

Czy odpowiednio zintegrowana sztuczna inteligencja znacząco zwiększy produktywność i pobudzi gospodarkę? Jeśli AI odbierze komuś pracę, czy może jednocześnie stworzyć inną dla tej samej osoby? Jak sztuczna inteligencja może wspierać kluczowe decyzje? Czy wyeliminuje ludzkie błędy, które w innym przypadku mogłyby doprowadzić do katastrofy? Jak bardzo powszechna może się stać AI na świecie i ile czasu potrzeba ma jej globalne wdrożenie i integrację?

Jak modeluje się wpływ sztucznej inteligencji na naszą pracę i PKB? Czy znamy już granice możliwości sztucznej inteligencji, czy dopiero zaczynamy je odkrywać? Czy któreś segmenty lub branże są bardziej podatne na wpływ AI? Jak wzrost produktywności w sektorze AI wpływa na inne sektory gospodarki? Czego jeszcze o AI nie wiemy i jak te ograniczenia w danych wpływają na prognozowanie przyszłości rozwoju sztucznej inteligencji?

Do posłuchania!

🕰️ CZASÓWKA:

0:00 - Intro

0:46 - Czego nie wiemy o sztucznej inteligencji?

5:05 - Algorytmy automatyzowania prac

7:37 - Mierzenie wpływu sztucznej inteligencji

12:27 - Miejsca pracy najbardziej narażone na wpływ AI

16:23 - Co o AI już wiemy?

20:11 - Nowe modele badania wpływu AI na PKB i rynek pracy

32:36 - Źródła danych do badań AI

39:50 - Czas potrzebny na globalne wdrożenie i integrację AI

49:49 - Szanse na pozytywny wpływ AI

57:42 - Liczba odcinka / Outro

ℹ️ Projekt dofinansowany ze środków budżetu państwa, przyznawanych przez Ministerstwo Nauki w ramach Programu Społeczna odpowiedzialność nauki II. 

Co decyduje o tym, jak się nam żyje? Czym jest dobrobyt i jak go mierzymy? Czy jakość powietrza i ochrony zdrowia mają znaczenie? Co dobrobyt ma wspólnego z produktywnością? Dlaczego Niemcy są bardziej produktywne od Polski? Czy rządy prawa robią różnicę? Czy podwyżka płacy minimalnej może coś zmienić? Dlaczego bankructw firm powinno być jak najwięcej? Oraz jakie jest najbardziej produktywne miejsce na świecie? O to wszystko pytamy ekonomistę Marka Ignaszaka. Zapraszają: Piotr Żoch & Jakub Bodziony (Kultura Liberalna).

🔗  STRONA ODCINKA:

https://tinyurl.com/GRAPE-Odcinek15-WWW

⏱ CZASÓWKA:

0:00 Początek

0:44 Dobrobyt

5:41 Praworządność

7:55 Menedżerowie

11:04 Nieproduktywni

14:09 Nowy Jork

20:07 Bankrutuj

25:34 Państwo

30:35 Rodzina

35:23 Płace

41:06 Numerek

46:07 Zakończenie

📚 ŹRÓDŁA:

●     Paths and Drivers ofProductivity Growth in Poland – World Bank:https://www.worldbank.org/en/country/poland/publication/productivity

●     What Drives Differences inManagement Practices? – Nicholas Bloom, Erik Brynjolfsson, Lucia Foster, RonJarmin, Megha Patnaik, Itay Saporta-Eksten, John Van Reenen: https://www.aeaweb.org/articles?id=10.1257/aer.20170491

●     Reallocation, Firm Turnover,and Efficiency: Selection on Productivity or Profitability? – Lucia Foster,John Haltiwanger, Chad Syverson:https://www.aeaweb.org/articles?id=10.1257/aer.98.1.394

●     Reallocation Effects of theMinimum Wage – Christian Dustmann, Attila Lindner, Uta Schönberg, MatthiasUmkehrer, Philipp vom Berge:https://academic.oup.com/qje/article/137/1/267/6355463

●     The Allocation of Talent andU.S. Economic Growth – Chang-Tai Hsieh, Erik Hurst, Charles I. Jones, Peter J.Klenow: https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.3982/ECTA11427

Czy wszyscy pracujemy w „globalnej wiosce”? Co nam daje, a co odbiera globalizacja? Czy kraje mogą jeszcze być samowystarczalne? Jak globalizacja wpływa na miejsca pracy? Czy nasza wypłata może zależeć od decyzji po drugiej stronie świata? Odpowiedzi szukamy z Aleksandrą Parteką z Politechniki Gdańskiej w najnowszym odcinku podcastu GRAPE | Tłoczone z danych. Zapraszają: PatrycjaMaciejewicz (Gazeta Wyborcza, wyborcza.biz) & Joanna Tyrowicz (GRAPE).

Co składa się na wartość produktu i jak ma się do niej koszt produkcji? Jak globalizacja wpłynęła na ceny i dostępność produktów? Czy warto przenosić nasze fabryki do innychkrajów? Zyski z optymalizacji a koszty społeczne - jak się rozkładają? Czym jest krzywa uśmiechu i gdzie najlepiej się na niej znaleźć? Czy Polska pozostaje w tyle za resztą Europy, czy raczej wysuwa się na czoło? Chcemy, aby zagraniczne firmy zatrudniały naszych pracowników? W jakim stopniu naszą pracę można zastąpić? I które prace, jeśli w ogóle, chcielibyśmy zastąpić? Czy sztuczna inteligencja to wielka rewolucja czy tylko naturalna ewolucja? W których sektorach zatrudnienia występują największe nierówności? Jaka jest rola polityk publicznych w łagodzeniu negatywnych skutków globalizacji i wspieraniu gospodarki? Jak bardzo polska gospodarka jest zintegrowana z globalnymi łańcuchami wartości – czy to tylko handel, czy coś więcej?

Do posłuchania!

🕰️ CZASÓWKA:

00:00 - Intro

00:49 - Czy wszyscypracujemy na globalnym łańcuchu?

08:40 – Co składa się nawartość produktu?

09:56 - Krzywa uśmiechu

11:28 - Gdzie jest Polskana krzywej uśmiechu?

19:30 - Korzyści i kosztyglobalizacji

27:27 - Praca w różnychsektorach

32:31 - W którychbranżach prace są zastępowalne?

35:17 - Historie sukcesów

39:16 - Jak globalizacjamiejsc pracy wpływa na nierówności?

53:28 - Historia ofabryce samochodów

1:01:29 - Liczba odcinka

Montaż, opis i grafika: Maksymilian Nosal

ℹ️ Projekt dofinansowany ze środków budżetu państwa, przyznawanych przez Ministerstwo Nauki w ramach Programu Społeczna odpowiedzialność nauki II. 

Czy wydatki rządowe pomagają gospodarce? Jak przekładają się na wzrost gospodarczy? Jak szybko widzimy efekty? Szykowanie się państwa na wojnę rozpędza gospodarkę?Wzrost publicznych wydatków pozwala przezwyciężyć kryzys? Odpowiedzi szukamy z ekonomistą Piotrem Żochem w tym odcinku podcastu GRAPE | Tłoczone z danych. Zapraszają: Magdalena Smyk-Szymańska & Marcin Bojanowski.

🔗 STRONAODCINKA:

https://tinyurl.com/GRAPE-Odcinek28-WWW

⏱ CZASÓWKA:

0:00 Początek

0:31 Napęd

3:08 Kopanie rowów

8:13 Mnożnik

15:53 Zbrojenia

21:32 Finansowanie

29:24 Wojna

37:29 New Deal

43:50 Bohaterka

48:49 Numerek

51:48 Zakończenie

Podatek katastralny – wielki nieobecny polityki mieszkaniowej w Polsce? Jakie nadzieje karmi,  jakie lęki podsyca? Czy jego wprowadzenie to atak na święte prawo właśności? Odpowiedzi szukamy z Adamem Czerniakiem z SGH w najnowszym odcinku podcastu GRAPE | Tłoczone z danych.Zapraszają: Patrycja Maciejewicz (Gazeta Wyborcza, wyborcza.biz) & Joanna Tyrowicz (GRAPE).

Co w ogóle wiemy o rynku mieszkaniowym w Polsce? Kto ma mieszkanie na własność, kto je wynajmuje, kto spłaca kredyt mieszkaniowy? Jak liczne są to grupy? Jaką jest średnia wartość nieruchomości w Polsce? Ile osób ma po 5-6 i więcej mieszkań?

Czy majątek mieszkaniowy w Polsce jest nierówno rozłożony? Jak wypadamy na tle innych państw europejskich? Dlaczego najnowsze dane na ten temat pochodzą sprzed 8 lat? Z jakiego powodu Polska jako jedyne państwo UE zrezygnowała z udziału w badaniu nierówności majątkowych? Kto podjął taką decyzję?

Czy system opodatkowania nieruchomości jest w Polsce efektywny? Jakie podatki płacimy od domów i mieszkań? Kto ustala ich wysokość? Od czego ona zależy? Czy powinniśmyzmienić system opodatkowania nieruchomości? Co to jest kataster? Po co nam rejestr wartości nieruchomości? Dlaczego bez niego trudno wprowadzić podatek katastralny? Czy przy jego wprowadzeniu brać pod uwagę powinniśmy wartość rynkową czy wartość czynszową nieruchomości? Jak to robią Francuzi, a jak Irlandczycy? W czym przy katastrze może nam pomóc sztuczna inteligencja?

Czy opodatkowanie trzeciego i każdego kolejnego mieszkania jest w ogóle możliwe? Która to jest ta trzecia nieruchomość? Nasze mieszkanie, to które wynajmujemy czy dom odziedziczony po dziadkach? Ile powinien wynosić podatek katastralny, żeby zbierać z niego tyle samo, co z obowiązującego podatku od nieruchomości? W kogo może rykoszetem uderzyć podatek katastralny? Jak wpłynie na rynek najmu nieruchomości? Ceny nieruchomości rosną szybciej niż nasze dochody?

Do posłuchania!

⏱ CZASÓWKA:

0:00 Początek

0:43 Majątek mieszkaniowy w Polsce?

10:32 Ile Polacy mają mieszkań?

15:07 Co to jest kataster?

25:59 Podatek katastralny – za czy przeciw?

33:49 Podatek katastralny od trzeciego mieszkania

41:38 Scenariusze po wprowadzeniu podatku katastralnego

50:40 Sprawiedliwość społeczna

56:52 Zaufanie do państwa

1:05:00 Niedasizm

1:13:53 Podsumowanie: numerek odcinka

ℹ️ Projekt dofinansowany ze środków budżetu państwa, przyznawanych przez Ministerstwo Nauki w ramach Programu Społeczna odpowiedzialność nauki II. 

Historycznie niskie bezrobocie, rekordowe zatrudnienie – jest tak dobrze, jak pokazują oficjalne statystyki? Możemy ogłaszać koniec bezrobocia w Polsce? Ile zajmuje znalezienie pracy i dlaczego wciąż tak długo? Co się zmieniło na rynku pracy przez ostatnie 30 lat? Odpowiedzi szukamy z prof. Igą Magdą w najnowszym odcinku podcastu GRAPE | Tłoczone z danych. Zapraszają: Joanna Tyrowicz & Marcin Bojanowski.

🔗  STRONA ODCINKA:

https://grape.org.pl/news/podcast-grape-koniec-bezrobocia-w-polsce

Zmęczeni, przeciążeni, niedospani – czy uczniowie śpią jakoś inaczej? Dłuższy sen robi różnicę? A jeśli tak, to jaką? Przekłada się na wyniki w szkole? Poprawia samopoczucie? Chodzi tylko o długość, czy też o jakość spania? Co zmienia przesunięcie pierwszego dzwonka o godzinę? O to wszystko pytamynaszego gościa Jana Lutyńskiego. Zapraszają: Joanna Tyrowicz & Marcin Bojanowski.

🔗  STRONA ODCINKA:

https://grape.org.pl/news/podcast-grape-bezsennosc-w-szkole

⏱ CZASÓWKA:

0:00 Początek

0:46 Kto śpi na lekcjach?

2:38 Wersja rodziców

5:33 Pierwszy dzwonek

9:04 25 minut dłużej

13:00 Lekcja pierwsza

14:53 Jak się wyspać?

17:40 Po co nam sen?

21:37 Drzemka

24:51 Number of the day

25:43 Zakończenie

📚 ŹRÓDŁA:

◼︎Raport NationalSleep Fundation: https://www.sleepfoundation.org/wp-content/uploads/2018/10/Highlights_facts_06.pdf

◼︎Changing Times:Findings From the First Longitudinal Study of Later High School Start Times – Kyla Wahistrom: https://journals.sagepub.com/doi/abs/10.1177/019263650208663302?journalCode=buld

◼︎Later School StartTime Is Associated with Improved Sleep and Daytime Functioning in Adolescents – Julie Boergers, Christopher Gable, Judith Owens: https://journals.lww.com/jrnldbp/Abstract/2014/01000/Later_School_Start_Time_Is_Associated_with.2.aspx

◼︎A’s from Zzzz’s? The CausalEffect of School Start Time on the Academic Achievement of Adolescents –Scott E. Carrell, Teny Maghakian, James E. West: https://pubs.aeaweb.org/doi/pdfplus/10.1257/pol.3.3.62

◼︎Felieton Pierwszy dzwonek – Jan Lutyński:https://grape.org.pl/news/pierwszy-dzwonek

Jak długa droga dzieli ubogich od bogatych? Co pokazują oficjalne statystyki i dlaczego nie pokazują wszystkiego? Jak duże są różnice i z czego wynikają? Prywatyzacja, liberalizacja, deregulacja i globalizacja – czy to one stały za rosnącymi nierównościami? Co zmieniła pandemia i inflacja? Jak wypada Polska na tle innych państw naszego regionu? Odpowiedzi szukamy z ekonomistą prof. Michałem Brzezińskim w podcaście GRAPE | Tłoczone z danych „Prawda o nierównościach w Polsce”. Zapraszają: Joanna Tyrowicz & Marcin Bojanowski.

W tym odcinku Podcastu GRAPE | Tłoczone z danych sprawdzamy, jak zmieniały się nierówności dochodowe i majątkowe w Polsce od 1989 roku. Szukamy głównych przyczyn wzrostu nierówności i pytamy, na ile oficjalne statystyki dobrze odzwierciedlają rzeczywistość. Kto mieści się w 1% procencie najbogatszych?

Omawiamy też skuteczność polityk redystrybucyjnych, takich jak system podatkowy i transfery socjalne, w łagodzeniu nierówności. Sprawdzamy, czy owoce wzrostu gospodarczego po 1989 roku były równo dzielone, a jeśli nie, kto zyskał, a kto stracił?

🔗  STRONA ODCINKA:

https://grape.org.pl/news/podcast-grape-prawda-o-nierownosciach-w-polsce

⏱ CZASÓWKA:

0:00Początek

0:45 Stan nierówności

3:32 Prawda i statystyki

5:45 Na tropie bogaczy

7:28 Jak jest?

10:05 Brak danych

11:36 Inna droga

16:05 Wschód – Zachód

19:51 Terapia szokowa

23:34 Co kto lubi

28:34 500+ pomogło?

30:49 Numerek

33:52 Zakończenie

Podoba Ci się nasz podcast? Będziemy wdzięczni za zostawienie oceny i komentarza! Dziękujemy!

Czym jest inflacja chciwości? Czy za wzrost cen odpowiadają przedsiębiorcy? A jeśli nie chciwość, to co, albo kto, odpowiada za wzrost inflacji? Jak z nią walczyć, żeby wygrać? Czy podwyżka stóp procentowych oznacza wzrost bezrobocia, recesję i piekło dla przedsiębiorców? Oraz czym się różni inflacja w Polsce i w Czechach?

Odpowiedzi szukamy z ekonomistą Piotrem Żochem. Zapraszają: Jakub Bodziony (Kultura Liberalna) & Marcin Bojanowski.

⏱ CZASÓWKA:

0:00 Początek

0:18 Inflacja

3:49 MFW

7:34 Clickbait

11:16 Winni

14:51 Zaufanie

16:52 Bezrobocie

21:50 Polska vs. Czechy

27:03 Numerek32:01 Zakończenie

Czy kobiety pomagają kobietom… w męskim świecie? 🤔Płeć w biznesie ma znaczenie? Kobiety ostro rywalizują czy wzajemnie się wspierają? Budują swoją sieć kontaktów? Co hamuje rozwój ich karier? Kto rzuca im kłody pod nogi? Blokady pojawiają się na etapie rekrutacji, ścieżek awansu, szans rozwoju? A gdy już kobiety dotrą na sam szczyt… pozostają sobą czy przejmują męski styl zarządzania? Jak zmieniają firmy, którymi kierują? Co do tego wszystkiego mają konkursy do amerykańskich orkiestr symfonicznych? I dlaczego politycy powinni mieć więcej córek?W tym odcinku podcastu GRAPE | Tłoczone z danych odpowiedzi szukamy wraz z Magdaleną Smyk-Szymańską. Zapraszają Joanna Tyrowicz & Marcin Bojanowski!

Czy trzeba wierzyć w sprawiedliwość społeczną, żeby miała ona sens ekonomiczny? Na jakich przesłankach opiera się równość? Czy równo znaczy sprawiedliwie? Czy nauka dochodzi do tych samych wniosków co agenda ONZ? Jak budować sprawiedliwość i równość w zglobalizowanym świecie? O tym rozmawiamy z Kamilem Wyszkowskim z UN Global Compact Network Poland. Zapraszają red. Patrycja Maciejewicz, Wyborcza.biz, i Joanna Tyrowicz, GRAPE.

Za równą pracę kobieta zarabia średnio 85 gr na każdą złotówkę zarobioną przez mężczyznę. Ta nierówność nie zmieniła się znacząco od lat 90!

W tym odcinku przyglądamy się tematowi równości oraz sprawiedliwości w biznesie i społeczeństwie. Zaglądamy w statystyki i konfrontujemy je z wartościami.Rozmawiamy między innymi o tym:

✅ Czy trzeba wierzyć w sprawiedliwość albo równość, by dostrzegać w niej ekonomiczną wartość? Jak sprawiać, by to co opłacalne było też “dobre”?

✅ Czy ważne dla nas wartości powinny mieć odzwierciedlenie w polityce gospodarczej i systemie zabezpieczeń społecznych?

✅ Czy samoregulacja biznesu w kontekście wartości działa?

✅ Czy i jak mechanizmy ekonomiczne mogą wspierać podejmowanie równościowych decyzji biznesowych?

✅ Skąd się bierze dyskryminacja i jakie są skuteczne mechanizmy zmniejszające nierówności?

✅ Czy istnieje kraj, w którym nie ma dyskryminacji ze względu na płeć?

Rozmawiamy o tym, jakie mechanizmy – od prawa międzynarodowego, przez regulacje krajowe, aż po stereotypy i realia rynku pracy – wpływają na to, ile zarabiają kobiety i mężczyźni, wykonując tę samą pracę. Zastanawiamy się, czy dążenie do równości jest opłacalne ekonomicznie i gdzie leży granica między faktyczną równością a iluzją sprawiedliwości. Poruszamy wątki takie jak gender pay gap, parytety w zarządach firm czy wyzwania stojące przed kobietami na rynku pracy – nie tylko w Polsce, ale i na świecie.

Nie zabraknie także refleksji nad rolą regulacji, CSR-u, greenwashingu czy wpływu globalnych nierówności na codzienne życie. To odcinek pełen konkretów, liczb i przykładów z życia wziętych. Jakie są konsekwencje tego systemu, w którym żyjemy, dla nas wszystkich. Zapraszamy do 🎧 słuchania!

⏱ CZASÓWKA:

0:00 – Intro

0:40 – Co to jest sprawiedliwość społeczna?

5:47 – Czy sprawiedliwość to znaczy równość?

9:10 – Co rozumiemy o pojęciu "Równa praca równapłaca"?

17:33 – Maksymalizacja zysku

26:06 – Korporacyjne wybielanie

32:53 – Szklany sufit

40:53 – Stereotypy kobiet w miejscu pracy

51:49 – Wpływ kobiet w miejscu pracy na produktywność

1:00:23 – Na czym polega mechanizm merytokracji?

1:11:09 –  Liczba odcinka

Prowadzenie: Patrycja Maciejewicz i Joanna Tyrowicz

Montaż i postprodukcja: Maximilian Nosal

Opis odcinka: Marta Rogalska

Kierownik projektu: Marcin Bojanowski

🍇 TŁOCZONE Z DANYCH to cykl podcastów i felietonów, w których dzielimy się wiedzą ze wszystkimi, którzy chcą lepiej zrozumieć otaczającą nas rzeczywistość społeczno-gospodarczą. Badamy, analizujemy i komentujemy kluczowe dane z zakresu ekonomii, socjologii oraz psychologii zachowań.

Zapraszamy najlepsze polskie ekonomistki i ekonomistów, by porozmawiać o globalnych trendach, prognozach i kryzysach ekonomicznych, nierównościach, makroekonomii, społeczeństwie, rynku pracy i wielu innych tematach.

Wszystkie odcinki 🎧 dostępne są 🟢 Spotify | 🟣 Apple | 🔴 YouTube | 🔵 WWW

🗣 POZNAJMY SIĘ! GRAPE– unikatowy w skali kraju ośrodek badań ekonomicznych – tworzy grono ponad 20 ekonomistów i ekonomistek z polskich i zagranicznych uczelni. Więcej o naszych działaniach przeczytasz w zakładce O nas.

|| LinkedIn || X || FB || www ||

ℹ️ Projekt dofinansowany ze środków budżetu państwa, przyznawanych przez Ministerstwo Nauki w ramach Programu Społeczna odpowiedzialność nauki II.

Co działa lepiej – kij czy marchewka? Wysokie mandaty? Fotoradar za każdym zakrętem? Może opcja atomowa: odbieranie praw jazdy? Czy kary na kierowców w ogóle działają? A jeśli tak, to na kogo bardziej – na kobiety czy na mężczyzn? Co by się stało, gdybyśmy ograniczyli patroledrogówki? Odpowiedzi tłoczymy z danych wspólnie z naszym gościem Stanisławem Cichockim. Zapraszają Joanna Tyrowicz & Marcin Bojanowski.

🔗  STRONA ODCINKA:

 https://grape.org.pl/news/podcast-grape-szybcy-i-wsciekli

⏱ CZASÓWKA:

0:00 Początek

0:46 Dobra wiadomość

7:24 Mandaty vs. wypadki

13:04 Przyczyny & skutki

15:45 Fotoradary

18:25 Kierowczynie i kierowcy

20:27 Broń atomowa

25:47 Numerek

29:27 Zakończenie

📚 ŹRÓDŁA:

◼︎ Life and Death in the FastLane: Police Enforcement and Traffic Fatalities – Gregory DeAngelo &Benjamin Hansen: https://www.aeaweb.org/articles?id=10.1257/pol.6.2.231

◼︎ Do Traffic Tickets ReduceMotor Vehicle Accidents? Evidence from a Natural Experiment – Dara Lee Luca: https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1002/pam.21798

◼︎ Learning from LawEnforcement – Libor Dusek & Christian Traxler: https://www.cesifo.org/en/publications/2020/working-paper/learning-law-enforcement

◼︎ Speeding, Punishment, andRecidivism: Evidence from a Regression Discontinuity Design – Markus Gehrsitz: https://www.journals.uchicago.edu/doi/abs/10.1086/694844

◼︎ OECD: Road Safety Report: https://www.itf-oecd.org/sites/default/files/poland-road-safety.pdf

◼︎ Szybcy i wściekli –Stanisław Cichocki: https://grape.org.pl/news/szybcy-i-wsciekli

🍇 TŁOCZONE Z DANYCH to cykl podcastów i felietonów, w których dzielimy się wiedzą ze wszystkimi, którzy chcą lepiej zrozumieć otaczającą nas rzeczywistość społeczno-gospodarczą. Badamy, analizujemy i komentujemy kluczowe dane z zakresu ekonomii, socjologii oraz psychologii zachowań.

Zapraszamy najlepsze polskie ekonomistki i ekonomistów, by porozmawiać o globalnych trendach, prognozach i kryzysach ekonomicznych, nierównościach, makroekonomii, społeczeństwie, rynku pracy i wielu innych tematach.

Czy system energetyczny działa jak mózg, czy raczej jak domino? Co decyduje o jego stabilności? Jak ogranicza się ryzyka? Odpowiedzi szukamy z Anną Czarczyńską z Akademii Leona Koźmińskiego w najnowszym odcinku podcastu GRAPE | Tłoczone z danych. Zapraszają: Patrycja Maciejewicz (Gazeta Wyborcza, wyborcza.biz) & Joanna Tyrowicz (GRAPE).

Jakie to doświadczenie nie mieć prądu w XXI wieku? Czy musimy się szykować na taką sytuację? Jak wygląda blackout w praktyce? Spoiler: mamy dla Państwa relację z Hiszpanii. Czego nas uczą blackouty? Jak możemy się przygotować na kolejne? Do czego mogą się nam przydać lokomotywy spalinowe? Odnawialne źródła energii pomagają czy przeszkadzają w stabilizowaniu systemu? Od czego zależą ceny prądu?

Co się dzieje, gdy mamy zbyt małe moce produkcyjne? Czy prąd możemy pożyczyć od innych państw? Ile czasu zajmuje przekierowanie prądu do naszej sieci? Jak działa europejski system energetyczny? Czym są i jak działają interkonektory? Integracja systemów pomaga czy przeszkadza przeciwdziałać blackoutom? W razie awarii w jednym kraju, grozi nam efekt domina? Gdzie są dziury w systemie? Dlaczego nie robi się stress-testów systemu? Co do blackoutów ma cyberbezpieczeństwo?Czy infrastruktura energetyczna nadąża za rozwojem technologicznym? Jak zwiększyć odporność systemu? Grozi nam wojna hybrydowa w energetyce? Jak zagwarantować bezpieczeństwo dostaw?

Do posłuchania!

🔗 STRONA ODCINKA:

https://tinyurl.com/GRAPE-Odcinek45 

⏱ CZASÓWKA:

0:00 Blackout energetyczny

0:38 Stabilność systemu energetycznego

6:07 Blackout w Hiszpanii

14:39 Czego nas uczą blackouty?

18:11 Jak działa europejski system energetyczny?

24:51 Dziury w systemie

31:37 Inwestycje w infrastrukturę

39:06 Od czego zależą ceny prądu?

48:26 Europejski wspólny rynek energii

50:41 Rozwój sieci energetycznej

56:04 Podsumowanie: liczba odcinka

🍇 O TŁOCZONE Z DANYCH

Kobiety pomagają kobietom w karierze? Urlopy ojcowskie obniżają mężczyznom pensje i pozbawiają ich awansów? Czy da się prowadzić samochód zgodnie z przepisami? Jaka jestcudowna broń w walce z długiem państwa? Kim był kapitan Nemo i co ma wspólnego z polską prywatyzacją? Odpowiedzi tłoczymy z danych wraz z najlepszymi polskimi ekonomistkami i ekonomistami. Nowy odcinek co dwa tygodnie w piątkowe poranki.

🗣 ODEZWIJ SIĘ:

X: https://x.com/grape_org

Facebook: https://facebook.com/grape.org

LinkedIn: https://www.linkedin.com/company/grape_org

YouTube: https://www.youtube.com/@grape_org

WWW: https://grape.org.pl/

E-mail: grape@grape.org.pl

ℹ️ Projekt dofinansowany ze środków budżetu państwa, przyznawanych przez Ministerstwo Nauki w ramach Programu Społeczna odpowiedzialność nauki II.

Jaka praca jest dla nas najlepsza? Pasuje nam pracowanie na nocki, w weekendy, w trybie zmianowym? Preferujemy pracę hybrydową czy tradycyjny modelu w biurze? Co by się stało, gdybyśmy wszyscy pracowali tak samo, np. tylko od 8:00 do 16:00? Stalibyśmy się szczęśliwsi? Czy niestandardowe godziny pracy przekładają się na nieuzasadnioną różnice w zarobkach kobiet i mężczyzn? Jak z wiekiem zmieniają się nasze preferencje co do wykonywanej pracy? Czy pracownicy powinni mieć prawo, żeby się odłączyć od pracy po pracy?

Jak się zmieniała nasz praca? Jest bardziej globalna, lepiej płatna, trudniejsza niż kiedyś? Czy globalizacja szkodzi zdrowiu pracowników? Kto jest najbardziej narażony? Czy rodzice są bardziej wrażliwi na zmiany czasu pracy? Ekspansja zagraniczna firmy może powodować depresję u pracowników? Czy praca wymagająca kontaktów z partnerami w innych strefach czasowych może skończyć się receptą na leki antydepresyjne?

Odpowiedzi szukamy z Beatą Javorcik z Oksfordu i Europejskiego Banku Odbudowy i Rozwoju w najnowszym odcinku podcastu GRAPE | Tłoczone z danych. Zapraszają: Patrycja Maciejewicz (Gazeta Wyborcza, wyborcza.biz) & Joanna Tyrowicz (GRAPE). Do posłuchania!

🔗 STRONA ODCINKA:

https://tinyurl.com/GRAPE-Odcinek44-WWW

⏱ CZASÓWKA:

0:00 Początek

0:41 Depresja zawodowa

18:11 Badania

24:12 Satysfakcja z pracy

37:23 Wysokość zarobków

43:35 Praca hybrydowa

50:27 Podsumowanie: numerek odcinka

🍇 O TŁOCZONE Z DANYCH

Kobiety pomagają kobietom w karierze? Urlopy ojcowskie obniżają mężczyznom pensje i pozbawiają ich awansów? Czy da się prowadzić samochód zgodnie z przepisami? Jaka jest cudowna broń w walce z długiem państwa? Kim był kapitan Nemo i co ma wspólnego z polską prywatyzacją? Odpowiedzi tłoczymy z danych wraz z najlepszymi polskimi ekonomistkami i ekonomistami. Nowy odcinek co dwa tygodnie w piątkowe poranki.

🗣 ODEZWIJ SIĘ:

⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠Facebook⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ | ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠X⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ | ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠LinkedIn⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠

⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠YouTube⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ | ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠WWW⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ | ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠E-mail⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠

ℹ️ Projekt dofinansowany ze środków budżetu państwa, przyznawanych przez Ministerstwo Nauki w ramach Programu Społeczna odpowiedzialność nauki II.

Czym są nierówności przestrzenne? Co mają wspólnego ze zróżnicowaniem wysokości wynagrodzeń? W jakim stopniu nasze dochody zależą od tego, gdzie mieszkamy? Co ma do tego metropolizacja? Czy nierówności w miastach rosną? Tworzymy enklawy bogactwa i getta biedy? Bogaci wypychają z miast ubogich? Jaki wpływ ma na to polityka mieszkaniowa?

Gdzie nierówności przestrzenne są najwyższe, a gdzie najniższe? Jak wypada Wielka Brytania, USA, Kanada, Francja i Niemcy? Jak zmieniały się nierówności przestrzenne od lat 70.? Rosły? A może malały? Czy ten proces przebiegał podobnie w różnych krajach? Czy nierówności przestrzenne zmieniały się tak samo jak dochodowe?

Co wpływa na nierówności przestrzenne? Winne im są rewolucja technologiczna i globalizacja? Jaki wpływ miały zmiany strukturalne – przejście od przemysłu do usług? Co z nierównościami przestrzennymi ma wspólnego spadek uzwiązkowienia? Jaki wpływ ma płaca minimalna? Ośrodki uniwersyteckie mają łatwiej? Czym jest polaryzacja rynku pracy?

Odpowiedzi szukamy z Pawłem Bukowskim z Polskiej Akademii Nauk i University College London w najnowszym odcinku podcastu GRAPE | Tłoczone z danych. Zapraszają: Patrycja Maciejewicz (Gazeta Wyborcza, wyborcza.biz) & Joanna Tyrowicz (GRAPE). Do posłuchania!

🔗 STRONA ODCINKA:

https://tinyurl.com/GRAPE-Odcinek43-WWW

⏱ CZASÓWKA:

0:00 – Nierówności Dochodowe i Przestrzenne: klucz do podziałów

0:48 Czym są nierówności przestrzenne? Wyjaśnienie

5:44 Bogate miasto, lepsze życie? Prawda czy mit?

8:40 Różnice między regionami: ekonomiczne kontrasty

14:43 Nowy podział terytorialny: mapa nierówności

18:00 Nierówności przestrzenne na świecie: globalny obraz

23:57 Związki zawodowe w walce z nierównościami

28:50 Zmiana strukturalna: przyszłość gospodarki

31:45 Uniwersytety a nierówności: redukują czy wzmacniają?

37:03 Polaryzacja rynku pracy: przyczyny i skutki

43:32 Metropolizacja: siła miast czy problem?

46:48 Mieszkanie prawem czy towarem?

50:47 Demograficzne tsunami: wpływ na nierówności

56:17 Odcinek w Pigułce: szczęśliwy numerek

🍇 O TŁOCZONE Z DANYCH:

Kobiety pomagają kobietom w karierze? Urlopy ojcowskie obniżają mężczyznom pensje i pozbawiają ich awansów? Czy da się prowadzić samochód zgodnie z przepisami? Jaka jest cudowna broń w walce z długiem państwa? Kim był kapitan Nemo i co ma wspólnego z polską prywatyzacją? Odpowiedzi tłoczymy z danych wraz z najlepszymi polskimi ekonomistkami i ekonomistami. Nowy odcinek co dwa tygodnie w piątkowe poranki.

🗣 ODEZWIJ SIĘ:

⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠Facebook⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ | ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠X⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ | ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠LinkedIn⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠

⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠YouTube⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ | ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠WWW⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ | ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠E-mail⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠

ℹ️ Projekt dofinansowany ze środków budżetu państwa, przyznawanych przez Ministerstwo Nauki w ramach Programu Społeczna odpowiedzialność nauki II.

Nasze narodowe cechy to przedsiębiorczość i zaradność? Czy da się to zbadać? Jak to robią ekonomiści? Czym się różnią przedsiębiorcy od samozatrudnionych? Ilu Polaków pracuje na samozatrudnieniu?Jak wypadamy na tle innych państw? Gdzie jest najwyższy poziom samozatrudnienia (spoiler: Etiopia i Burkina Faso) i dlaczego nic nam to nie mówi o poziomie przedsiębiorczości? Skąd się w ogóle bierze samozatrudnienie? To wolny wybór czy raczej przymus? Jak się ma stopa samozatrudnienia do poziomu jakości życia i etapu rozwoju gospodarki państwa? Czy budżet państwa traci na samozatrudnieniu?

Co podejrzanego jest w wysokiej stopie samozatrudnienia w Polsce? Jakie wnioski płyną z danych z ostatnich 20 lat? Dlaczego stopa samozatrudnienia rośnie, choć powinna spadać? Ile wynosi fałszywe samozatrudnienie w Polsce? Co mają do tego regulacje prawne: system podatkowy i składkowy? Ilu samozatrudnionych zmienia się z biegiem czasu w pracodawców? Jakich tajemnic pilnie strzeże Ministerstwo Finansów i ZUS? Ile zarabia się na samozatrudnieniu? Lepiej niż na umowie o pracę? Ilu samozatrudnionych nie osiąga dochodu?

Odpowiedzi szukamy z Piotrem Denderskim z Polskiej Akademii Nauk i University of Leicester w najnowszym odcinku podcastu GRAPE | Tłoczone z danych. Zapraszają: Patrycja Maciejewicz (Gazeta Wyborcza, wyborcza.biz) & Piotr Żoch (GRAPE). Do posłuchania!

🔗 STRONA ODCINKA:

https://tinyurl.com/GRAPE-Odcinek42-WWW

⏱ CZASÓWKA:

0:00 Przedsiębiorcy sól ziemi

0:43 Polacy są przedsiębiorczy?

5:04 Samozatrudnienie na świecie

10:30 Jednoosobowa działalność gospodarcze w Polsce

14:47 Ile zarabia się na samozatrudnieniu?

20:23 Skłonność do ryzyka

24:26 Fałszywe samozatrudnienie w Polsce

28:13 Ryzyka samozatrudnienia w Polsce

31:12 Samozatrudnienie bez dochodu

35:05 Straty dla budżetu państwa

38:26 Podwyżka podatków dla najbogatszych

40:26 Blokada polityczna 

45:18 Luki w systemie podatkowym

48:28 Szczęśliwy numerek 

🍇 O TŁOCZONE Z DANYCH

Kobiety pomagają kobietom w karierze? Urlopy ojcowskie obniżają mężczyznom pensje i pozbawiają ich awansów? Czy da się prowadzić samochód zgodnie z przepisami? Jaka jest cudowna broń w walce z długiem państwa? Kim był kapitan Nemo i co ma wspólnego z polską prywatyzacją? Odpowiedzi tłoczymy z danych wraz z najlepszymi polskimi ekonomistkami i ekonomistami. Nowy odcinek co dwa tygodnie w piątkowe poranki.

🗣 ODEZWIJ SIĘ:

⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠Facebook⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ | ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠X⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ | ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠LinkedIn⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠

⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠YouTube⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ | ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠WWW⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ | ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠E-mail⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠

ℹ️ Projekt dofinansowany ze środków budżetu państwa, przyznawanych przez Ministerstwo Nauki w ramach Programu Społeczna odpowiedzialność nauki II.

Po co państwu własne przedsiębiorstwa? Jakie ma z tego zyski, a jakie straty? Jak duży jest sektor przedsiębiorstw państwowych w Polsce? Jak to wygląda w innych państwach postsocjalistycznych, a jak w krajach Europy Zachodniej?

Ile powinno być państwa w gospodarce? Jak zmieniały się nasze przekonania w tej sprawie na przestrzeni ostatnich dekad? Nacjonalizacja czy prywatyzacja firmy to decyzja ekonomiczna czy polityczne? W jakich branżach państwo powinno być obecne? Czy powinno mieć swoje fabryki cukierków? Państwowe holdingi hotelowe mają ekonomiczny sens? Czy firmy państwowe muszą zarabiać? Jakie mogą mieć inny niefinansowe cel funkcjonowania? Dlaczego nie są one w Polsce ujawniane? Czy posiadanie państwowego właściciela przynosi więcej korzyści czy strat?

Po co politykom państwowe przedsiębiorstwa? Gdzie leżą największe polityczne frukta? Co robią politycy w spółkach-matkach, spółach-córkach, spółkach-wnuczkach? Jak kręci się karuzela kadrowa w państwowych spółkach? Jak to wygląda w zarządach, a jak w radach nadzorczych? Ile czasu, licząc od wyborów parlamentarnych, potrzebują politycy, żeby rozpocząć kadrowe tornado? Dlaczego do zmian we władzach spółek dochodzi jeszcze przed wyborami? Co pokazują badania przeprowadzone na 11 tys. spółek akcyjnych? Jak państwowe firmy wypadają na tle prywatnych? Jakie są koszty kadrowych roszad dla samych przedsiębiorstw?

Odpowiedzi szukamy z Katarzyną Szarzec z Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu w najnowszym odcinku podcastu GRAPE | Tłoczone z danych. Zapraszają: Patrycja Maciejewicz (Gazeta Wyborcza, wyborcza.biz) & Joanna Tyrowicz (GRAPE). Do posłuchania!

🔗 STRONA ODCINKA:

https://tinyurl.com/GRAPE-Odcinek41-WWW

⏱ CZASÓWKA:

0:00 Wstęp

0:36 Firmy państwowe

7:38 Korzyści dla państwa

15:52 Strategiczne przedsiębiorstwa

25:18 Karuzela kadrowa

35:07 Państwowe vs. prywatne

45:59 Prywatyzować?

51:37 Folwark

58:15 Numerek

🍇 O TŁOCZONE Z DANYCH

Kobiety pomagają kobietom w karierze? Urlopy ojcowskie obniżają mężczyznom pensje i pozbawiają ich awansów? Czy da się prowadzić samochód zgodnie z przepisami? Jaka jest cudowna broń w walce z długiem państwa? Kim był kapitan Nemo i co ma wspólnego z polską prywatyzacją? Odpowiedzi tłoczymy z danych wraz z najlepszymi polskimi ekonomistkami i ekonomistami. Nowy odcinek co dwa tygodnie w piątkowe poranki.

🗣 ODEZWIJ SIĘ:

⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠Facebook⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ | ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠X⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ | ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠LinkedIn⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠

⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠YouTube⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ | ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠WWW⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ | ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠E-mail⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠

ℹ️ Projekt dofinansowany ze środków budżetu państwa, przyznawanych przez Ministerstwo Nauki w ramach Programu Społeczna odpowiedzialność nauki II.

Co wiemy o szarej strefie? Ile wynosi w Polsce? Jest duża czy mała? Rośnie czy się kurczy? Wlicza się do PKB? Jak to wygląda na świecie? Szara strefa jest legalna? Jak się ją bada? Co ma do tego zużycie prądu?

Barter to też szara strefa? Czym są płace kopertowe? Państwo przymyka na to oko? Jak walczy z szarą strefą? Cyfryzacja robi różnicę? Innowację technologiczne pomagają czy przeszkadzają walczyć z szarą strefą? Moralność podatkowa się zmienia? Jak zmierzyć prostytucję? Po co farbowano olej napędowy? Czym jest teoria kolorowych rynków? Bycie w szarej strefie to wybór? Można być w niej tylko trochę?

Odpowiedzi szukamy ze Stanisławem Cichockim z Uniwersytetu Warszawskiego w najnowszym odcinku podcastu GRAPE | Tłoczone z danych. Zapraszają: Patrycja Maciejewicz (Gazeta Wyborcza) & Joanna Tyrowicz (GRAPE). Do posłuchania!

🔗 STRONA ODCINKA:

https://tinyurl.com/GRAPE-Odcinek40-WWW

⏱ CZASÓWKA:

0:00 Wstęp

0:39 Szara strefa

9:10 Badania

15:00 Rozmiary

29:20 Koszty

38:38 Czarna strefa

49:49 Walka

1:01:57 Numerek

1:03:28 Zakończenie

🍇 O TŁOCZONE Z DANYCH

Kobiety pomagają kobietom w karierze? Urlopy ojcowskie obniżają mężczyznom pensje i pozbawiają ich awansów? Czy da się prowadzić samochód zgodnie z przepisami? Jaka jest cudowna broń w walce z długiem państwa? Kim był kapitan Nemo i co ma wspólnego z polską prywatyzacją? Odpowiedzi tłoczymy z danych wraz z najlepszymi polskimi ekonomistkami i ekonomistami. Nowy odcinek co dwa tygodnie w piątkowe poranki.

🗣 ODEZWIJ SIĘ:

⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠Facebook⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ | ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠X⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ | ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠LinkedIn⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠

⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠YouTube⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ | ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠Instagram⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠

⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠WWW⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ | ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠E-mail⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠

ℹ️ Podcast powstaje dzięki wsparciu finansowemu Fundacji Wolności Gospodarczej.

Dlaczego ktokolwiek płaci za treści, które są dostępne za darmo w internecie? Co odróżnia tych, którzy chcą płacić od niepłacących? Dlaczego za jedne treści gotowi jesteśmy zapłacić, a za inne nie? Czy chętnie przyznajemy się do piracenia treści? Jak oceniamy piractwo? Uważamy, że jest nieuczciwe, nieetyczne, niemoralne? Co wpływa na naszą ocenę piractwa? Czy stosunek do niego zmienia się z wiekiem?

Co wiemy o skali piractwa w Polsce? Wciąż jest masowe? Zmieniało się w czasie? Jak piracenie książek odbija się na ich sprzedaży? Co wynika z eksperymentu GRAPE z udziałem „50 twarzy Greya”? Jakie są powody piracenia książek? Zbyt wysoka cena? Za długi czas oczekiwania na dostawę? Stosunek emocjonalny do autora ma znacznie? Czym się różni książka od długopisu, a film od jogurtu? Czy piractwo może zwiększać sprzedaż? Jak na eksperyment GRAPE zareagowali wydawcy książek? Czy piractwo wymusza na nich innowacje? Czyni kulturę bardziej dostępna? Dajemy przyzwolenie na nagrywanie filmów w kinie?

Odpowiedzi szukamy z Michałem Krawczykiem z Uniwersytetu Warszawskiego w najnowszym odcinku podcastu GRAPE | Tłoczone z danych. Zapraszają: Patrycja Maciejewicz (Gazeta Wyborcza) & Joanna Tyrowicz (GRAPE). Do posłuchania!

🔗 STRONA ODCINKA

https://tinyurl.com/GRAPE-Odcinek39-WWW

⏱ CZASÓWKA:

0:00 Wstęp

0:14 Piractwo

9:34 Książki

18:38 Wydawcy

29:40 Kino

34:43 Powody

40:52 Numerek

🍇 O TŁOCZONE Z DANYCH

Kobiety pomagają kobietom w karierze? Urlopy ojcowskie obniżają mężczyznom pensje i pozbawiają ich awansów? Czy da się prowadzić samochód zgodnie z przepisami? Jaka jest cudowna broń w walce z długiem państwa? Kim był kapitan Nemo i co ma wspólnego z polską prywatyzacją? Odpowiedzi tłoczymy z danych wraz z najlepszymi polskimi ekonomistkami i ekonomistami. Nowy odcinek co dwa tygodnie w piątkowe poranki.

🗣 ODEZWIJ SIĘ:

⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠Facebook⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ | ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠X⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ | ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠LinkedIn⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠

⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠YouTube⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ | ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠Instagram⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠

⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠WWW⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ | ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠E-mail⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠

ℹ️ Podcast powstaje dzięki wsparciu finansowemu Fundacji Wolności Gospodarczej. 

Jakie siły determinują wysokość stóp procentowych? Co ma z tym wspólnego dzietność i starzenie się społeczeństwa? Jaki wpływ na politykę banku centralnego ma wysokość ustawowego wieku emerytalnego czy kształt systemu emerytalnego? Czy starzenie się społeczeństwa oznacza trwałą obniżkę stóp procentowych? Co może zmienić sztuczna inteligencja albo imigracja? Co się stanie, gdy bank centralny zlekceważy te procesy? Czym jest pułapka deflacyjna?

Czy demografia przybliża nas do przyjęcia europejskiej waluty? Jakie problemy może rodzić wstąpienie Polski do strefy Euro? Jakie są doświadczenia Hiszpanii, Litwy, Łotwy i Estonii? Przyjęcie euro rozpędziło gospodarki tych krajów? A może wzrost gospodarczy był za szybki? Co z presją inflacyjną? Jak wzrosło bezrobocie? Ile trwał powrót do równowagi?

Z tego odcinka dowiesz się także… Na czym polega polityka pieniężna? Jak działają stopy procentowe? Czym jest naturalna stopa procentowa? Czy da się ją policzyć? Jak się zmienia w czasie? Jak się chłodzi gospodarkę? Da się ją też podgrzać? Co mają do tego kredyty i nasze codzienne zakupy? Czym jest Święty Graal bankowości centralnej?

O to wszystko pytamy Michała Brzoza-Brzezinę (SGH) w najnowszym odcinku podcastu GRAPE | Tłoczone z danych. Zapraszają: Patrycja Maciejewicz (Gazeta Wyborcza, Wyborcza.biz) & Piotr Żoch (GRAPE). Do posłuchania!

🔗 STRONA ODCINKA:

https://tinyurl.com/GRAPE-Odcinek38-WWW

⏱ CZASÓWKA:

0:00 Wstęp

0:48 Polityka pieniężna

7:53 Stan równowagi

15:01 Demografia

23:07 Bank centralny

34:16 Stopy procentowe

41:09 Strefa euro

47:12 Podsumowanie

48:35 Numerek

📚 ŹRÓDŁA

🍇 O TŁOCZONE Z DANYCH

Kobiety pomagają kobietom w karierze? Urlopy ojcowskie obniżają mężczyznom pensje i pozbawiają ich awansów? Czy da się prowadzić samochód zgodnie z przepisami? Jaka jest cudowna broń w walce z długiem państwa? Kim był kapitan Nemo i co ma wspólnego z polską prywatyzacją? Odpowiedzi tłoczymy z danych wraz z najlepszymi polskimi ekonomistkami i ekonomistami. Nowy odcinek co dwa tygodnie w piątkowe poranki.

🗣 ODEZWIJ SIĘ:

⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠Facebook⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ | ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠X⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ | ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠LinkedIn⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠

⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠YouTube⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ | ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠Instagram⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠

⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠WWW⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ | ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠E-mail⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠

ℹ️ Podcast powstaje dzięki wsparciu finansowemu Fundacji Wolności Gospodarczej. 

Światowa architektura wolnego handlu się sypie? Mamy już wojnę handlową? Osiągnęliśmy granicę liberalizacji handlu? Światowa Organizacja Handlu nie działa? Kto jest nowym chłopcem do bicia w światowym handlu? Co może zrobić Unia Europejska? Protekcjonizm to ślepy zaułek? Czy są państwa, które na nim zyskały? Jak cła odbijają się na gospodarce? Mogą pomóc odbudować krajowy przemysł? Świat wróci jeszcze do wolnego handlu?

Z tego odcinka dowiesz się także: skąd się wzięły cła? Jaka jest ich wysokość? O co chodzi w porozumieniach o wolnym handlu? Jakie mamy pozacelne ograniczenia w handlu? Da się ręcznie sterować handlem? Dlaczego rolnictwo jest bardziej chronione? Protekcjonizm może się opłacać? Oraz czym jest protekcjonizm wychowawczy?

O to wszystko pytamy Jana Hagemejera (Uniwersytet Warszawski) w najnowszym odcinku podcastu GRAPE | Tłoczone z danych. Zapraszają: Patrycja Maciejewicz (Gazeta Wyborcza, Wyborcza.biz) & Joanna Tyrowicz (GRAPE). Do posłuchania!

🔗 STRONA ODCINKA:

https://tinyurl.com/GRAPE-Odcinek37-WWW

⏱ CZASÓWKA:

0:00 Wstęp

0:40 Wolny handel

12:12 Wojna handlowa

21:41 Granice liberalizacji

29:29 Protekcjonizm

44:22 Trump, Biden i Chiny

47:53 Ręczne sterowanie

56:04 Chłopcy do bicia

1:02:50 Wojny klasowe

1:15:05 Numerek

🍇 O TŁOCZONE Z DANYCH

Kobiety pomagają kobietom w karierze? Urlopy ojcowskie obniżają mężczyznom pensje i pozbawiają ich awansów? Czy da się prowadzić samochód zgodnie z przepisami? Jaka jest cudowna broń w walce z długiem państwa? Kim był kapitan Nemo i co ma wspólnego z polską prywatyzacją? Odpowiedzi tłoczymy z danych wraz z najlepszymi polskimi ekonomistkami i ekonomistami. Nowy odcinek co dwa tygodnie w piątkowe poranki.

🗣 ODEZWIJ SIĘ:

⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠Facebook⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ | ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠X⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ | ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠LinkedIn⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠

⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠YouTube⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ | ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠Instagram⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠

⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠WWW⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ | ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠E-mail⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠

ℹ️ Podcast powstaje dzięki wsparciu finansowemu Fundacji Wolności Gospodarczej.

Nierówności są dobre czy złe? Jakie są ich przyczyny? Przypływ podnosi wszystkie łodzie? Jesteśmy bardzo rozwarstwionym społeczeństwem? Nierówności w Polsce rosną czy maleją? Są wyższe niż podają oficjalne statystyki? Przedsiębiorcy odpowiadają za wzrost nierówności? Walka z nierównościami to tęsknota za PRL? Co może zrobić państwo, żeby zmniejszyć nierówności? Jak system podatkowy może je wyrównywać?

Z tego odcinka dowiesz się także… Kiedy i gdzie zaczynają się nierówności? Każdy startuje z tego samego poziomu? Sukces zależy jedynie od włożonego wysiłku? Potrafimy samodzielnie rozpoznać, że życiowe szanse nas omijają? Jak nierówności szans przekładają się na dochodowe? Czy istnieje kraj, gdzie nierówności są wysokie, a system edukacyjny egalitarny? Zdrowe, darmowe posiłki dla uczniów w szkołach mogą ograniczyć nierówności?

O książce „Nierówności po polsku” (Wydawnictwo Krytyki Politycznej) rozmawiamy z jej współautorem Michałem Brzezińskim z Uniwersytetu Warszawskiego w najnowszym odcinku podcastu GRAPE | Tłoczone z danych. Zapraszają: Joanna Tyrowicz & Patrycja Maciejewicz. Do posłuchania!

🔗 STRONA ODCINKA:

https://tinyurl.com/GRAPE-Odcinek36-WWW

⏱ CZASÓWKA:

0:00 Wstęp

0:39 Tęsknota za PRL

8:44 Nierówności są złe

23:52 Równiej czyli jak?

27:49 Pociąg odjeżdża

36:33 Niedoszacowanie

45:01 Opodatkowanie

57:39 Czas równości

1:05:03 Numerek

1:06:08 Zakończenie

🍇 O TŁOCZONE Z DANYCH

Kobiety pomagają kobietom w karierze? Urlopy ojcowskie obniżają mężczyznom pensje i pozbawiają ich awansów? Czy da się prowadzić samochód zgodnie z przepisami? Jaka jest cudowna broń w walce z długiem państwa? Kim był kapitan Nemo i co ma wspólnego z polską prywatyzacją? Odpowiedzi tłoczymy z danych wraz z najlepszymi polskimi ekonomistkami i ekonomistami. Nowy odcinek co dwa tygodnie w piątkowe poranki.

🗣 ODEZWIJ SIĘ:

⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠Facebook⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ | ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠X⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ | ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠LinkedIn⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠

⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠YouTube⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ | ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠Instagram⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠

⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠WWW⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ | ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠E-mail⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠

ℹ️ Podcast powstaje dzięki wsparciu finansowemu Fundacji Wolności Gospodarczej.

Co to jest ubóstwo energetyczne? Czy to tylko kwestia niskich dochodów i wysokich kosztów energii? Co ma do tego efektywność energetyczna? Można mieć zamek w Prowansji i być ubogim energetycznie? Jaki jest Twój komfort cieplny i jak to się ma do ubóstwa? Przy jakiej temperaturze w mieszkaniu zaczyna się ubóstwo energetyczne?

Ile wiemy o ubóstwie energetycznym w Polsce? Co mówią oficjalne statystyki? Jak się je tłoczy? Co spycha ludzi w ubóstwo energetyczne? Kto jest na nie najbardziej narażony? Emeryci czy rodziny wielodzietne? Mieszkańcy bloków czy domów? Bardziej dotyka wschodniej czy zachodniej Polski? Mieszkańcy jakich województw są na nie najbardziej narażeni?

Ubóstwo energetyczne spada czy rośnie? Co zmienił kryzys energetyczny i pandemia? Kogo najbardziej dotknęły? Ile kosztowały nas dopłaty do energii elektrycznej? Jakie są bariery wyjścia z ubóstwa energetycznego? Jak państwo może pomóc je przezwyciężyć? Kogo wspiera, a komu powinno pomagać? I czy opłaca się gasić światło?

Odpowiedzi szukamy z Jakubem Sokołowskim z Instytutu Badań Strukturalnych w najnowszym odcinku podcastu GRAPE | Tłoczone z danych. Zapraszają: Patrycja Maciejewicz (Gazeta Wyborcza) & Joanna Tyrowicz (GRAPE). Do posłuchania!

🔗 Strona odcinka:https://tinyurl.com/GRAPE-Odcinek35-WWW

⏱ CZASÓWKA:

0:00 Wstęp

0:50 Ubóstwo

12:39 Dane

18:05 Geografia

24:38 Demografia

28:42 Przyczyny

38:30 Wybory

43:35 Skutki

48:18 Rozwiązania

1:00:28 Numerek

1:01:29 Zakończenie

🍇 O TŁOCZONE Z DANYCH

Kobiety pomagają kobietom w karierze? Urlopy ojcowskie obniżają mężczyznom pensje i pozbawiają ich awansów? Czy da się prowadzić samochód zgodnie z przepisami? Jaka jest cudowna broń w walce z długiem państwa? Kim był kapitan Nemo i co ma wspólnego z polską prywatyzacją? Odpowiedzi tłoczymy z danych wraz z najlepszymi polskimi ekonomistkami i ekonomistami. Nowy odcinek co dwa tygodnie w piątkowe poranki.

🗣 ODEZWIJ SIĘ:

⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠Facebook⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ | ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠X⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ | ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠LinkedIn⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠

⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠YouTube⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ | ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠Instagram⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠

⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠WWW⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ | ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠E-mail⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠

ℹ️ Podcast powstaje dzięki wsparciu finansowemu Fundacji Wolności Gospodarczej.

Kapitał walczy z pracą, a praca z kapitałem? Jaką część urobku firm trafia do pracowników? Czy cała reszta to zysk przedsiębiorcy? Jak to wygląda w przemyśle, a jak w usługach, jak w małych, a jak w dużych firmach? Jaki wpływ na wyniki ma wysoki poziom samozatrudnienia w Polsce?

Udział wynagrodzeń rośnie czy maleje i dlaczego tak się dzieje? Jaki wpływ ma na to płaca minimalna? Czy płace nadążają za produktywnością? Co mówią oficjalne dane, a co pokazują dokładniejsze badania? Jakie wnioski płyną z unikalnego badania GRAPE obejmującego informację o 180 tys. działających w Polsce firm? Niski udział płac w firmach jest trwały czy przejściowy?

Jakie są różnice między Polską a Europą Zachodnią? Polscy pracodawcy dzielą się z pracownikami zyskami sprawiedliwiej niż europejscy? Co w tej układance zmienia przenoszenie miejsc pracy do innych państwa?

Negocjacje płacowe to przeciąganie liny między przedsiębiorcą a pracownikami? A może większy wpływ ma na to sytuacja na rynku pracy, w konkretnych branżach, samej firmy? Jaki wpływ na podział owoców pracy ma automatyzacja i sztuczna inteligencja?

Odpowiedzi szukamy z Jakubem Growcem w najnowszym odcinku podcastu GRAPE | Tłoczone z danych. Zapraszają: Patrycja Maciejewicz & Sebastian Zalas. Do posłuchania! 

🔗 Strona odcinka

⏱ CZASÓWKA: 

0:00 Wstęp 

0:41 Polska 

6:19 Rośnie/maleje 

16:15 Badania 

27:51 Co wiemy?  

32:39 AI 

43:50 Numerek 

45:06 Zakończenie 

🍇 O TŁOCZONE Z DANYCH 

Kobiety pomagają kobietom w karierze? Urlopy ojcowskie obniżają mężczyznom pensje i pozbawiają ich awansów? Czy da się prowadzić samochód zgodnie z przepisami? Jaka jest cudowna broń w walce z długiem państwa? Kim był kapitan Nemo i co ma wspólnego z polską prywatyzacją? Odpowiedzi tłoczymy z danych wraz z najlepszymi polskimi ekonomistkami i ekonomistami. Nowy odcinek co dwa tygodnie w piątkowe poranki. 

🗣 ODEZWIJ SIĘ:

⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠Facebook⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ | ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠X⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ | ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠LinkedIn⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠

⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠YouTube⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ | ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠Instagram⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠

⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠WWW⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ | ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠E-mail⁠⁠⁠⁠⁠⁠

ℹ️ Podcast powstaje dzięki wsparciu finansowemu Fundacji Wolności Gospodarczej.

Mamy w Polsce kryzys mieszkaniowy? Czy Polakom brakuje mieszkań? Ile nowych lokali potrzebujemy? Ile zbudowano w ostatnich latach? Jakie są różnice między aglomeracjami a miasteczkami? Dlaczego boom mieszkaniowy mamy nad morzem i w górach? Czemu drożeją mieszkania przy torach? Rozwój kolei może obniżyć ceny mieszkań?

Mieszkanie traktujemy jak inwestycje – akcje, obligacje, oszczędności – czy raczej jak dom rodzinny, gdzie się wychowaliśmy, mieszkamy, żyjemy? Czym jest luka czynszowa? Jaki wpływ na rynek mieszkaniowy ma ograniczenie dostępności kredytów? Jaką rolę odgrywają podatki od spadków i darowizn?

Ile Polska wydaje na politykę mieszkaniową? Jak wypadamy na tle innych państw europejskich? Kto wydaje więcej – Polska czy Austria? Gdzie mieszkania są bardziej dostępne? Czy kurczenie się populacji rozwiąże problem mieszkaniowy? Oraz – ciekawostka – kto jest największym posiadaczem nieruchomości na Manhattanie?

O to wszystko pytamy Adama Czerniaka w najnowszym odcinku podcastu GRAPE | Tłoczone z danych. Zapraszają: Joanna Tyrowicz & Patrycja Maciejewicz.

🔗 ⁠Strona odcinka

🍇 O TŁOCZONE Z DANYCH:

Kobiety pomagają kobietom w karierze? Urlopy ojcowskie obniżają mężczyznom pensje i pozbawiają ich awansów? Czy da się prowadzić samochód zgodnie z przepisami? Jaka jest cudowna broń w walce z długiem państwa? Kim był kapitan Nemo i co ma wspólnego z polską prywatyzacją? Odpowiedzi tłoczymy z danych wraz z najlepszymi polskimi ekonomistkami i ekonomistami. Nowy odcinek co dwa tygodnie w niedzielne poranki.

🗣 ODEZWIJ SIĘ:

⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠Facebook⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ | ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠X⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ | ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠LinkedIn⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠

⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠YouTube⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ | ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠Instagram⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠

⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠WWW⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ | ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠E-mail⁠⁠⁠⁠⁠⁠

ℹ️ Podcast powstaje dzięki wsparciu finansowemu Fundacji Wolności Gospodarczej.

Dlaczego na starość wcale nie dostaniemy tyle emerytury, ile na nią odłożyliśmy? I ile naprawdę otrzymamy? Czy jest już za późno na podnoszenie kobietom wieku emerytalnego? Dlaczego jego podwyżka o rok-dwa nie zwiększy kobiecych emerytur? Jak bardzo musiałby wzrosnąć wiek emerytalny, żeby realnie podnieść świadczenia? O ile należałoby podnieść podatki, żeby zasypać deficyt w ZUS powodowany przez emerytury minimalne? Odpowiedzi szukamy z ekspertem emerytalnym Tomaszem Lasockim w najnowszym odcinku podcastu GRAPE | Tłoczone z danych. Zapraszają: Joanna Tyrowicz & Patrycja Maciejewicz. 

Z tego odcinka dowiesz się także: kto i po co wymyślił emerytury? Ile dostaniemy na starość i co to dla nas oznacza? Od czego zależy wysokość emerytur? Jak się ma do tego wiek emerytalny? Czym jest emerytura minimalna? Dlaczego większość z nas może liczyć tylko na to minimum? Czy możemy coś z tym zrobić? Co ma do tego demografia, produktywność, konsumpcja i transformacja energetyczna? Jaka strategie na emeryturę: minimalna czy optymalna? Jak to robią inne państwa? Zapraszamy do posłuchania!

🔗 Strona odcinka

⏱ CZASÓWKA:

0:00 Wstęp

0:31 Wiek emerytalny 

3:42 Praca

9:17 Emerytura

22:02 Strategie

34:33 Minimalna

42:48 Scenariusze

50:51 Inne państwa

1:05:19 Podatki

1:11:30 Numerek

🍇 O TŁOCZONE Z DANYCH:

Kobiety pomagają kobietom w karierze? Urlopy ojcowskie obniżają mężczyznom pensje i pozbawiają ich awansów? Czy da się prowadzić samochód zgodnie z przepisami? Jaka jest cudowna broń w walce z długiem państwa? Kim był kapitan Nemo i co ma wspólnego z polską prywatyzacją? Odpowiedzi tłoczymy z danych wraz z najlepszymi polskimi ekonomistkami i ekonomistami. Nowy odcinek co dwa tygodnie w niedzielne poranki.

🗣 ODEZWIJ SIĘ:

⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠Facebook⁠⁠⁠⁠⁠⁠ | ⁠⁠⁠⁠⁠⁠X⁠⁠⁠⁠⁠⁠ | ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠LinkedIn⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠

⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠YouTube⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ | ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠Instagram⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠

⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠WWW⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ | ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠E-mail⁠⁠⁠⁠⁠

ℹ️ Podcast powstaje dzięki wsparciu finansowemu Fundacji Wolności Gospodarczej.

Dyrektywa równościowa – co zmienia, u kogo i kiedy? Jakie nowe obowiązki nakłada Komisja Europejska na przedsiębiorców i po co? Ile czasu zostało firmom na wdrożenie zmian? Co nowego będą musiały ujawnić przedsiębiorstwa w swoich raportach? Jak bardzo różnią się wynagrodzenia kobiet i mężczyzn wykonujących tę samą pracę w tym samym miejscu pracy? Z czego biorą się te różnice? Jak liczy się lukę płacową? Co może policzyć kalkulator luki stworzony przez GRAPE & IBS? Czym różni się surowa luka od skorygowanej? Jak wygląda sytuacja w Polsce? I najważniejsze: jak polskie firmy mogą się już teraz przygotować na nadchodzące zmiany? Odpowiedzi zna Joanna Tyrowicz (GRAPE), Iga Magda (IBS) & Karolina Andrian (Share The Care).Zapraszamy do posłuchania!

🔗 Strona odcinka

⏱ CZASÓWKA:

0:00 Początek

0:40 Dyrektywa

8:27 Luka 

15:08 Korekta

23:39 Mity 

32:08 Wdrożenie

42:41 Obawy

48:02 Oczekiwania

51:32 Zakończenie

🍇 O TŁOCZONE Z DANYCH:

Kobiety pomagają kobietom w karierze? Urlopy ojcowskie obniżają mężczyznom pensje i pozbawiają ich awansów? Czy da się prowadzić samochód zgodnie z przepisami? Jaka jest cudowna broń w walce z długiem państwa? Kim był kapitan Nemo i co ma wspólnego z polską prywatyzacją? Odpowiedzi tłoczymy z danych wraz z najlepszymi polskimi ekonomistkami i ekonomistami. Nowy odcinek co dwa tygodnie w niedzielne poranki.

🗣 ODEZWIJ SIĘ:

⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠Facebook⁠⁠⁠⁠⁠ | ⁠⁠⁠⁠⁠X⁠⁠⁠⁠⁠ | ⁠⁠⁠⁠⁠⁠LinkedIn⁠⁠⁠⁠⁠⁠

⁠⁠⁠⁠⁠⁠YouTube⁠⁠⁠⁠⁠⁠ | ⁠⁠⁠⁠⁠⁠Instagram⁠⁠⁠⁠⁠⁠

⁠⁠⁠⁠⁠⁠WWW⁠⁠⁠⁠⁠⁠ | ⁠⁠⁠⁠⁠⁠E-mail⁠⁠⁠⁠

ℹ️ Podcast powstaje dzięki wsparciu finansowemu Fundacji Wolności Gospodarczej.

Płaca minimalna… Pomaga pracownikom? Szkodzi przedsiębiorcom? Zwiększa bezrobocie? Zmniejsza zatrudnienie? Hamuje gospodarkę? Ile powinna wynosić? Kiedy może rosnąć szybciej, a kiedy lepiej by nie rosła wcale? Oraz co to jest monopson? Odpowiedzi szukamy z ekonomistą rynku pracy Piotrem Lewandowskim. Zapraszają: Joanna Tyrowicz & Marcin Bojanowski. 

🔗 Strona odcinka

⏱ CZASÓWKA:

0:00 Początek 

0:37 Maksymalna minimalna 

7:31 Po co nam płaca minimalna? 

11:52 Minimalna vs. zatrudnienie 

19:35 Zwycięzcy & przegrani 

27:14 Regionalizacja 

35:37 Strefy specjalne 

38:29 Rozdwojenie 

48:41 Numerek 

🍇 O TŁOCZONE Z DANYCH:

Kobiety pomagają kobietom w karierze? Urlopy ojcowskie obniżają mężczyznom pensje i pozbawiają ich awansów? Czy da się prowadzić samochód zgodnie z przepisami? Jaka jest cudowna broń w walce z długiem państwa? Kim był kapitan Nemo i co ma wspólnego z polską prywatyzacją? Odpowiedzi tłoczymy z danych wraz z najlepszymi polskimi ekonomistkami i ekonomistami. Nowy odcinek co dwa tygodnie w niedzielne poranki.

🗣 ODEZWIJ SIĘ:

⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠Facebook⁠⁠⁠⁠ | ⁠⁠⁠⁠X⁠⁠⁠⁠ | ⁠⁠⁠⁠⁠LinkedIn⁠⁠⁠⁠⁠

⁠⁠⁠⁠⁠YouTube⁠⁠⁠⁠⁠ | ⁠⁠⁠⁠⁠Instagram⁠⁠⁠⁠⁠

⁠⁠⁠⁠⁠WWW⁠⁠⁠⁠⁠ | ⁠⁠⁠⁠⁠E-mail⁠⁠⁠⁠

🎬 NAPISY KOŃCOWE: 

ℹ️ Podcast powstaje dzięki wsparciu finansowemu Fundacji Wolności Gospodarczej. 

Rynek pracy potrzebuje imigrantów? Czy odbiorą pracę Polakom? Zahamują wzrost płac? A może pomogą szybciej rosnąć polskiej gospodarce? Potrafimy wykorzystać ich kompetencje? Oraz czy polityka migracyjna może zastąpić rodzinną? Gościem podcastu GRAPE | Tłoczone z danych jest ekonomista i badacz migracji Paweł Kaczmarczyk. Zapraszają: Joanna Tyrowicz & Marcin Bojanowski.

🔗 Strona odcinka

⏱ CZASÓWKA:

0:00 Początek

0:37 Ręce do pracy

3:57 Brak 300 tysięcy?

8:34 Potrzebujemy imigrantów?

17:59 Odbiorą pracę?

24:31 Zahamują wzrost płac?

30:37 Strategia

36:44 Demografia

46:56 Numerek

📚 ŹRÓDŁA:

🍇 O TŁOCZONE Z DANYCH

Kobiety pomagają kobietom w karierze? Urlopy ojcowskie obniżają mężczyznom pensje i pozbawiają ich awansów? Czy da się prowadzić samochód zgodnie z przepisami? Jaka jest cudowna broń w walce z długiem państwa? Kim był kapitan Nemo i co ma wspólnego z polską prywatyzacją? Odpowiedzi tłoczymy z danych wraz z najlepszymi polskimi ekonomistkami i ekonomistami. Nowy odcinek co dwa tygodnie w niedzielne poranki.

🗣 ODEZWIJ SIĘ:

⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠Facebook⁠⁠⁠ | ⁠⁠⁠X⁠⁠⁠ | ⁠⁠⁠⁠LinkedIn⁠⁠⁠⁠

⁠⁠⁠⁠YouTube⁠⁠⁠⁠ | ⁠⁠⁠⁠Instagram⁠⁠⁠⁠

⁠⁠⁠⁠WWW⁠⁠⁠⁠ | ⁠⁠⁠⁠E-mail⁠⁠⁠⁠

🎬 NAPISY KOŃCOWE:

ℹ️ Podcast powstaje dzięki wsparciu finansowemu Fundacji Wolności Gospodarczej.

Czy wydatki rządowe pomagają gospodarce? Jak przekładają się na wzrost gospodarczy? Jak szybko widzimy efekty? Szykowanie się państwa na wojnę rozpędza gospodarkę? Wzrost publicznych wydatków pozwala przezwyciężyć kryzys? Odpowiedzi szukamy z ekonomistą Piotrem Żochem w najnowszym odcinku podcastu GRAPE | Tłoczone z danych. Zapraszają: Magdalena Smyk-Szymańska & Marcin Bojanowski.
🔗 Strona odcinka

⏱ CZASÓWKA:

0:00 Początek

0:31 Napęd

3:08 Kopanie rowów

8:13 Mnożnik

15:53 Zbrojenia

21:32 Finansowanie

29:24 Wojna

37:29 New Deal

43:50 Bohaterka

48:49 Numerek

51:48 Zakończenie

🍇 O TŁOCZONE Z DANYCH

Kobiety pomagają kobietom w karierze? Urlopy ojcowskie obniżają mężczyznom pensje i pozbawiają ich awansów? Czy da się prowadzić samochód zgodnie z przepisami? Jaka jest cudowna broń w walce z długiem państwa? Kim był kapitan Nemo i co ma wspólnego z polską prywatyzacją? Odpowiedzi tłoczymy z danych wraz z najlepszymi polskimi ekonomistkami i ekonomistami. Nowy odcinek co dwa tygodnie w niedzielne poranki.

🗣 ODEZWIJ SIĘ:

⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠Facebook⁠⁠ | ⁠⁠X⁠⁠ | ⁠⁠⁠LinkedIn⁠⁠⁠

⁠⁠⁠YouTube⁠⁠⁠ | ⁠⁠⁠Instagram⁠⁠⁠

⁠⁠⁠WWW⁠⁠⁠ | ⁠⁠⁠E-mail⁠⁠⁠

🎬 NAPISY KOŃCOWE:

ℹ️ Podcast powstaje dzięki wsparciu finansowemu Fundacji Wolności Gospodarczej.

Rynki kontra bank centralny: kto miał rację? Bonus do rozmowy z ekonomistą dr. Marcinem Decem. Zaprasza: Joanna Tyrowicz.

🔗 ⁠⁠⁠Strona odcinka⁠⁠⁠

*Opowiadamy o badaniach naukowych, nie udzielamy porad inwestycyjnych.

🍇 O TŁOCZONE Z DANYCH 

Kobiety pomagają kobietom w karierze? Urlopy ojcowskie obniżają mężczyznom pensje i pozbawiają ich awansów? Czy da się prowadzić samochód zgodnie z przepisami? Jaka jest cudowna broń w walce z długiem państwa? Kim był kapitan Nemo i co ma wspólnego z polską prywatyzacją? Odpowiedzi tłoczymy z danych wraz z najlepszymi polskimi ekonomistkami i ekonomistami. Nowy odcinek co dwa tygodnie w niedzielne poranki.

🗣 ODEZWIJ SIĘ:

⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠Facebook⁠⁠ | ⁠⁠X⁠⁠ | ⁠⁠⁠LinkedIn⁠⁠⁠

⁠⁠⁠YouTube⁠⁠⁠ | ⁠⁠⁠Instagram⁠⁠⁠

⁠⁠⁠WWW⁠⁠⁠ | ⁠⁠⁠E-mail⁠⁠⁠

🎬 NAPISY KOŃCOWE:

ℹ️ Podcast powstaje dzięki wsparciu finansowemu Fundacji Wolności Gospodarczej.

Czy obligacje to bezpieczna inwestycja? Na jaki zysk możemy liczyć w przyszłości? Co nam mówi ich cena i skąd się bierze? Wybrać obligacje na rok, dwa czy pięć lat? Ile wynosi premia za ryzyko? Czy rynek ma zawsze rację? Jak czytać oczekiwania rynkowe? I czy krzywa może się wyprostować? O swoich badaniach (i nie tylko) opowiada ekonomista dr Marcin Dec. Zapraszają: Joanna Tyrowicz & Marcin Bojanowski. 

🔗 ⁠Strona odcinka⁠

*Opowiadamy o badaniach naukowych, nie udzielamy porad inwestycyjnych. 

⏱ CZASÓWKA: 

0:00 Początek 

0:41 Ryzyko 

8:52 Oczekiwania 

14:04 Ceny 

18:00 Rynek 

25:13 Historia 

28:48 Krzywe 

40:17 Polska 

43:41 Numerek 

45:49 Zakończenie 

📚 ŹRÓDŁA: 

Parsimonious yield curve modeling in less liquid markets – Marcin Dec

The Information in Long-Maturity Forward Rates – Eugene F. Fama and Robert R. Bliss

Pricing the Term Structure with Linear Regressions – Tobias Adrian, Richard Crump and Emanuel Moench

🍇 O TŁOCZONE Z DANYCH 

Kobiety pomagają kobietom w karierze? Urlopy ojcowskie obniżają mężczyznom pensje i pozbawiają ich awansów? Czy da się prowadzić samochód zgodnie z przepisami? Jaka jest cudowna broń w walce z długiem państwa? Kim był kapitan Nemo i co ma wspólnego z polską prywatyzacją? Odpowiedzi tłoczymy z danych wraz z najlepszymi polskimi ekonomistkami i ekonomistami. Nowy odcinek co dwa tygodnie w niedzielne poranki.

🗣 ODEZWIJ SIĘ:

⁠⁠⁠⁠⁠Facebook⁠ | ⁠X⁠ | ⁠⁠LinkedIn⁠⁠

⁠⁠YouTube⁠⁠ | ⁠⁠Instagram⁠⁠

⁠⁠WWW⁠⁠ | ⁠⁠E-mail⁠⁠

🎬 NAPISY KOŃCOWE:

ℹ️ Podcast powstaje dzięki wsparciu finansowemu Fundacji Wolności Gospodarczej.

Ile NAPRAWDĘ wynosi w Polsce luka płacowa kobiet i mężczyzn? Dlaczego nie jest tak dobrze, jak pokazują oficjalne statystyki? Jak to wygląda w małych, a jak w dużych firmach? Czy luka to wina pracodawców? Jawność płac pomogłaby zmniejszyć nierówności? Odpowiedzi tłoczymy z danych z Lucasem van der Velde. Zapraszają: Magdalena Smyk-Szymańska & Marcin Bojanowski.

🔗 Strona odcinka

⏱ CZASÓWKA:

0:00 Początek

0:42 Luka

4:43 Jak jest?

10:27 Pracodawcy 

19:29 Firmy

21:49 Gospodarka

24:49 Liczymy

28:48 Jawność

31:44 Nobel

34:03 Aplikacja

36:20 Numerek

38:12 Zakończenie

📚 ŹRÓDŁA:

🍇 O TŁOCZONE Z DANYCH

Kobiety pomagają kobietom w karierze? Urlopy ojcowskie obniżają mężczyznom pensje i pozbawiają ich awansów? Czy da się prowadzić samochód zgodnie z przepisami? Jaka jest cudowna broń w walce z długiem państwa? Kim był kapitan Nemo i co ma wspólnego z polską prywatyzacją? Odpowiedzi tłoczymy z danych wraz z najlepszymi polskimi ekonomistkami i ekonomistami. Nowy odcinek co dwa tygodnie w niedzielne poranki.

🗣 ODEZWIJ SIĘ:

⁠⁠⁠⁠⁠Facebook⁠ | ⁠X⁠ | ⁠⁠LinkedIn⁠⁠

⁠⁠YouTube⁠⁠ | ⁠⁠Instagram⁠⁠

⁠⁠WWW⁠⁠ | ⁠⁠E-mail⁠⁠

🎬 NAPISY KOŃCOWE:

ℹ️ Podcast powstaje dzięki wsparciu finansowemu Fundacji Wolności Gospodarczej.

Ile kobiet NAPRAWDĘ zasiada w zarządach i radach nadzorczych firm? Sprawdzamy na przykładzie 2 milionów europejskich przedsiębiorstw. Czy więcej kobiet to lepsze wyniki finansowe? Wyższe zyski? Co z płacami? Jedna kobieta na kierowniczym stanowisku robi różnicę, czy potrzeba więcej, żeby coś się zmieniło? I na koniec, czy dyskryminowane w firmach kobiety uciekają w samozatrudnienie? Odpowiedzi tłoczymy z danych z Joanną Tyrowicz. Zapraszają: Magdalena Smyk-Szymańska & Marcin Bojanowski. 

🔗 Strona odcinka

⏱ CZASÓWKA: 

0:00 Początek 

0:43 Gdzie te kobiety? 

5:08 Jedna kobieta robi różnicę? 

8:02 Mechanizm reputacyjny 

10:33 Paprotki  

14:59 Nie szkodzą? 

21:00 Dwa mln firm 

24:30 Bohaterki 

28:40 Ucieczka 

32:19 Numerek 

34:19 Zakończenie  

🍇 O TŁOCZONE Z DANYCH

Kobiety pomagają kobietom w karierze? Urlopy ojcowskie obniżają mężczyznom pensje i pozbawiają ich awansów? Czy da się prowadzić samochód zgodnie z przepisami? Jaka jest cudowna broń w walce z długiem państwa? Kim był kapitan Nemo i co ma wspólnego z polską prywatyzacją? Odpowiedzi tłoczymy z danych wraz z najlepszymi polskimi ekonomistkami i ekonomistami. Nowy odcinek co dwa tygodnie w niedzielne poranki.

🗣 ODEZWIJ SIĘ:

⁠⁠⁠⁠⁠Facebook⁠ | ⁠X⁠ | ⁠⁠LinkedIn⁠⁠

⁠⁠YouTube⁠⁠ | ⁠⁠Instagram⁠⁠

⁠⁠WWW⁠⁠ | ⁠⁠E-mail⁠⁠

🎬 NAPISY KOŃCOWE: 

ℹ️ Podcast powstaje dzięki wsparciu finansowemu Fundacji Wolności Gospodarczej.

Kiedy wrócimy do trendów sprzed pandemii? Jak wiele i jak bardzo się zmieniło? Gospodarki powrócą na stare tory? Czeka nas rewolucja w służbie zdrowia? I czy prognozy sprzed pandemicznego szoku wciąż są aktualne? 

Bonus do rozmowy z futurologiem Kacprem Nosarzewskim. Zaprasza: Joanna Tyrowicz.

🔗 ⁠Strona odcinka⁠ 

📚 ŹRÓDŁA: 

🍇 O TŁOCZONE Z DANYCH 

Kobiety pomagają kobietom w karierze? Urlopy ojcowskie obniżają mężczyznom pensje i pozbawiają ich awansów? Czy da się prowadzić samochód zgodnie z przepisami? Jaka jest cudowna broń w walce z długiem państwa? Kim był kapitan Nemo i co ma wspólnego z polską prywatyzacją? Odpowiedzi tłoczymy z danych wraz z najlepszymi polskimi ekonomistkami i ekonomistami. Nowy odcinek co dwa tygodnie w niedzielne poranki.

🗣 ODEZWIJ SIĘ:

⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠Facebook⁠⁠ | ⁠⁠X⁠⁠ | ⁠⁠⁠LinkedIn⁠⁠⁠

⁠⁠⁠YouTube⁠⁠⁠ | ⁠⁠⁠Instagram⁠⁠⁠

⁠⁠⁠WWW⁠⁠⁠ | ⁠⁠⁠E-mail⁠⁠⁠ 

🎬 NAPISY KOŃCOWE: 

ℹ️ Podcast powstaje dzięki wsparciu finansowemu Fundacji Wolności Gospodarczej. 

Skąd możemy wiedzieć, co się wydarzy w przyszłości? Jak się ją prognozuje? Jaka jest trafność przewidywań ekspertów? Dlaczego jedne prognozy się sprawdzają, a inne nie? Czy da się przewidzieć rewolucję? Skąd możemy wiedzieć, jak nowa technologia wpłynie na naszą rzeczywistość? Czy liderzy kształtują naszą przyszłość? Skąd rządy, ministerstwa, agencje czy inwestorzy mogą wiedzieć w co inwestować miliardy dolarów? Oraz jakie są mocne i słabe strony studiów nad przyszłością? Jak na te pytania odpowiadają ekonomiści, a jak progności? Odpowiedzi tłoczymy z danych z futurologiem Kacprem Nosarzewskim. Zaprasza: Joanna Tyrowicz.  

🔗 Strona odcinka 

⏱ CZASÓWKA: 

0:00 Początek 

0:37 Przyszłość 

4:03 Ewangelizatorzy 

10:24 Pytania 

17:26 Prognozowanie 

23:05 Wynalazki 

25:59 Komercjalizacja 

29:53 Eksperci 

36:04 Kryteria 

44:29 Postęp 

48:36 Widoki 

53:21 Numerek 

📚 ŹRÓDŁA: 

🍇 O TŁOCZONE Z DANYCH 

Kobiety pomagają kobietom w karierze? Urlopy ojcowskie obniżają mężczyznom pensje i pozbawiają ich awansów? Czy da się prowadzić samochód zgodnie z przepisami? Jaka jest cudowna broń w walce z długiem państwa? Kim był kapitan Nemo i co ma wspólnego z polską prywatyzacją? Odpowiedzi tłoczymy z danych wraz z najlepszymi polskimi ekonomistkami i ekonomistami. Nowy odcinek co dwa tygodnie w niedzielne poranki.

🗣 ODEZWIJ SIĘ:

⁠⁠⁠⁠⁠Facebook⁠ | ⁠X⁠ | ⁠⁠LinkedIn⁠⁠

⁠⁠YouTube⁠⁠ | ⁠⁠Instagram⁠⁠

⁠⁠WWW⁠⁠ | ⁠⁠E-mail⁠⁠ 

🎬 NAPISY KOŃCOWE: 

ℹ️ Podcast powstaje dzięki wsparciu finansowemu Fundacji Wolności Gospodarczej. 

Jakie problemy mają badacze z tłoczeniem z danych? Skąd wiedzą, co jest przyczyną, a co skutkiem? I dlaczego tak trudno im oddzielić jedno od drugiego? Rozmawiamy także o tym, jaki związek mają cła na herbatę ze śmiertelnością mieszkańców Wielkiej Brytanii? Jak zmieniają się zarobki z biegiem czasu? Co zmienia podwyżka płacy minimalnej? Jakie są skutki ochrony przedemerytalnej? I czy uzupełniamy oszczędności emerytalne? Odpowiedzi tłoczymy z danych z ekonomistą Michałem Myckiem. Zapraszają: Joanna Tyrowicz & Marcin Bojanowski.

🔗 Strona odcinka

⏱ CZASÓWKA: 

0:00 Początek

0:40 Tłoczenie

3:18 Chwila

8:27 Herbata

13:25 Minimalna

17:24 Emerytalna

22:25 Przedemerytalna

28:01 Podsumowanie

34:06 Numerek

38:08 Zakończenie

📚 ŹRÓDŁA: 

🍇 O TŁOCZONE Z DANYCH 

Kobiety pomagają kobietom w karierze? Urlopy ojcowskie obniżają mężczyznom pensje i pozbawiają ich awansów? Czy da się prowadzić samochód zgodnie z przepisami? Jaka jest cudowna broń w walce z długiem państwa? Kim był kapitan Nemo i co ma wspólnego z polską prywatyzacją? Odpowiedzi tłoczymy z danych wraz z najlepszymi polskimi ekonomistkami i ekonomistami. Nowy odcinek co dwa tygodnie w niedzielne poranki.

🗣 ODEZWIJ SIĘ:

⁠⁠⁠⁠⁠Facebook⁠ | ⁠X⁠ | ⁠⁠LinkedIn⁠⁠

⁠⁠YouTube⁠⁠ | ⁠⁠Instagram⁠⁠

⁠⁠WWW⁠⁠ | ⁠⁠E-mail⁠⁠

🎬 NAPISY KOŃCOWE: 

Wydawca: Jakub Bodziony, Kultura Liberalna

Montaż: Aleksandra Łapkiewicz 

Dżingle: Ulica Sezamkowa 

ℹ️ Podcast powstaje dzięki wsparciu finansowemu Fundacji Wolności Gospodarczej. 

Płeć w pracy ma znaczenie? 78% badanych Polaków uważa, że mieć nie powinna. A jeśli ma? Czy przekłada się na wyniki firm? Kobiety lepiej zarządzają firmami niż mężczyźni? Prowadzone przez nie przedsiębiorstwa osiągają wyższe zyski? Może bardziej zwiększają zatrudnienie? Czy kobiety na kierowniczych stanowiskach pomagają w karierze innym kobietom? Faworyzują podwładne czy tylko doceniają ich pracę i talent bardziej niż mężczyźni? A może przeciwnie – utrudniają karierę koleżankom z pracy? Szefowe lepiej płacą podwładnym niż szefowie? I jak to się ma do parytetów płciowych w spółkach? Odpowiedzi tłoczymy z danych z ekonomistą Lucasem van der Velde. Zapraszają: Joanna Tyrowicz & Marcin Bojanowski. 

🔗 Strona odcinka 

⏱ CZASÓWKA: 

0:00 Początek

0:41 Pomagają? 

3:23 Oceniają? 

8:52 Zyskują? 

11:58 Kobiety kobietom 

18:08 Luka płacowa 

21:22 Numerek 

22:35 Zakonczenie 

📚 ŹRÓDŁA: 

🍇 O TŁOCZONE Z DANYCH 

Kobiety pomagają kobietom w karierze? Urlopy ojcowskie obniżają mężczyznom pensje i pozbawiają ich awansów? Czy da się prowadzić samochód zgodnie z przepisami? Jaka jest cudowna broń w walce z długiem państwa? Kim był kapitan Nemo i co ma wspólnego z polską prywatyzacją? Odpowiedzi tłoczymy z danych wraz z najlepszymi polskimi ekonomistkami i ekonomistami. Nowy odcinek co dwa tygodnie w niedzielne poranki.

🗣 ODEZWIJ SIĘ:

⁠⁠Facebook⁠| X | ⁠LinkedIn⁠

⁠⁠Threads⁠ | ⁠YouTube⁠ | ⁠Instagram⁠

⁠WWW⁠ | ⁠E-mail⁠

🎬 NAPISY KOŃCOWE: 

Wydawca: Jakub Bodziony, Kultura Liberalna

Montaż: Aleksandra Łapkiewicz 

Dżingle: Ulica Sezamkowa 

ℹ️ Podcast powstaje dzięki wsparciu finansowemu Fundacji Wolności Gospodarczej. 

Czy Ukraińcy odbierają pracę Polakom? Jak migracje wpływają na rynek pracy? Czy pracownicy z Ukrainy zajmują miejsce pracy zwolnione przez Polaków emigrujących do innych państw? Co mogłoby się stać z polskim rolnictwem bez pracowników sezonowych? Czy dane o migrantach są tłoczone z danych czy wróżone z fusów? Jak mierzy się migracje na podstawie logowań do sieci telefonii komórkowych i co z tych danych wynika? + SŁOWNICZEK: czy Ukraińcy w Polsce definicyjnie są uchodźcami czy imigrantami? Bonus do rozmowa z ekonomistą i badaczem migracji Pawłem Kaczmarczykiem. Zaprasza: Joanna Tyrowicz.

🔗 ⁠Strona odcinka

⏱ CZASÓWKA:

📚 ŹRÓDŁA:

🍇 O TŁOCZONE Z DANYCH Kobiety pomagają kobietom w karierze? Urlopy ojcowskie obniżają mężczyznom pensje i pozbawiają ich awansów? Czy da się prowadzić samochód zgodnie z przepisami? Jaka jest cudowna broń w walce z długiem państwa? Kim był kapitan Nemo i co ma wspólnego z polską prywatyzacją? Odpowiedzi tłoczymy z danych wraz z najlepszymi polskimi ekonomistkami i ekonomistami. Nowy odcinek co dwa tygodnie w niedzielne poranki.

🗣 ODEZWIJ SIĘ:

🎬 NAPISY KOŃCOWE:

ℹ️ Podcast powstaje dzięki wsparciu finansowemu Fundacji Wolności Gospodarczej.

W dniu agresji Rosji na Ukrainę dwa lata temu rozpoczęła się wielka migracja z Ukrainy do Polski? Czy wiemy, ilu Ukraińców przyjechało, a ilu zostało w Polsce? Czy te statystyki są tłoczone z danych czy wróżone z fusów? Jak zmieniała się natura migracji z Polski i do Polski? I czy Ukraińcy zabierają Polakom pracę? Gościem podcastu GRAPE | Tłoczone z danych jest ekonomista Paweł Kaczmarczyk. Zapraszają: Joanna Tyrowicz & Marcin Bojanowski.

🔗  Strona odcinka

⏱ CZASÓWKA:

(0:00) Początek

(0:46) Co wiemy?

(7:04) Natura migracji

(13:18) Wróżenie z fusów

(20:05) Z Polski do Polski

(26:53) Cyrkulacje

(31:04) Procedury

(33:15) Zabierają pracę?

(42:16) Numerek

(48:36) Zakończenie

📚 ŹRÓDŁA:

🍇 O TŁOCZONE Z DANYCH

Kobiety pomagają kobietom w karierze? Urlopy ojcowskie obniżają mężczyznom pensje i pozbawiają ich awansów? Czy da się prowadzić samochód zgodnie z przepisami? Jaka jest cudowna broń w walce z długiem państwa? Kim był kapitan Nemo i co ma wspólnego z polską prywatyzacją? Odpowiedzi tłoczymy z danych wraz z najlepszymi polskimi ekonomistkami i ekonomistami. Nowy odcinek co dwa tygodnie w niedzielne poranki.

🗣 ODEZWIJ SIĘ:

Twitter | Facebook | LinkedIn

⁠Threads | YouTube | Instagram

WWW | E-mail

🎬 NAPISY KOŃCOWE:

Wydawca: Jakub Bodziony, Kultura Liberalna

Montaż: Aleksandra Łapkiewicz

Dżingle: Pinky i Mózg, Inspektor Gadżet, Ulica Sezamkowa

ℹ️ Podcast powstaje dzięki wsparciu finansowemu Fundacji Wolności Gospodarczej.