Codzienny podcast gospodarczy - Radio TOK FM

Ta decyzja, dotycząca walczącej ukraińskiej armii, nadszarpnęła zaufaniem do Amerykanów. Chodzi o ograniczenie prędkości internetu w Starlinkach, których używają Ukraińcy, za które zapłacili Polacy i Niemcy. Z powodu tego ograniczenia Ukraińcy swoimi dronami przechwytującymi nie byli w stanie dogonić i unicestwić rosyjskich dronów siejących w Ukrainie zniszczenie. A Starlinki, to układ nerwowy całej walczącej ukraińskiej armii. Kto zdecydował o ograniczeniach dla Ukrainy? Tropy prowadzą wprost do właściciela Starlinków, Elona Muska. I choć decyzję już zmieniono, a internet dla Ukrainy znów działa z pełną prędkością, to mleko się rozlało. Europa zaczyna myśleć czy satelitarny internet Muska da się zastąpić. Pomysły na europejski internet satelitarny są, tyle że wymagają decyzji, wielkich pieniędzy i są mocno spóźnione.
Sponsorem odcinka jest OANDA TMS Brokers.

Ocean Spokojny podgrzał się do temperatur jakich klimatolodzy jeszcze nie widzieli. Rodzi się tam właśnie zjawisko pogodowe El Niño, które może - jak świat długi i szeroki - zmienić nam pogodę: tam, gdzie było sucho, będzie padać, tam gdzie zwykle pada, może być susza, a nam może zafundować cieplejszą zimę. To byłaby dobra wiadomość z jednego punktu widzenia - mniej wydamy na ogrzewanie przy wysokich cenach energii. Ale taki rozmiar tego zjawiska to zła wiadomość z punktu widzenia produkcji rolnej, której koniec widzimy na śniadanie, obiad i kolację na swoich talerzach i kosztach ich napełnienia. Pogodowa karuzela będzie się w kolejnych miesiącach kręcić najszybciej w historii i nikt nie wie czym to się skończy.
Sponsorem odcinka jest OANDA TMS Brokers.

Gigant sztucznej inteligencji, twórca modelu Claude, Anthropic wybiera się na giełdę. To może być rekordowy debiut, który przyniesie grube miliardy dolarów na... dalszy rozwój AI. Anthropic to firma, która już ostrzegała przed ryzykami związanymi ze sztuczną inteligencją i w ujawnionym w mediach projekcie prospektu emisyjnego aż na 80 stronach opisuje ryzyka związane z AI. Dla porównania - o samej sobie firma pisze na 48 stronach! To zbiegło się z wynikami eksperymentu, w którym sztuczną inteligencję wprowadzono do domowych urządzeń typu smart, jak telewizory czy lodówki. I co się okazało? Sztuczna inteligencja potrafi się sama pozbierać w całość z porozrzucanych po tych urządzeniach kawałków, migrować między nimi, namnażać, rozprzestrzeniać i czuć się, więc jej kolejne wersje są mądrzejsze od poprzednich. I nie potrzebuje do tego pomocy człowieka!
Sponsorem odcinka jest OANDA TMS Brokers.

Święta trójca włoskiej kuchni: makaron, mozarella i pomidory znikają ze sklepów na południu Włoch. Znikają, bo nie ma jak ich tam dowieźć. Włoscy kierowcy ciężarówek ogłosili protest przeciwko drogim paliwom, po tym jak rząd zamknął odpowiednik naszego programu CPN i wycofał się z ulg podatkowych na paliwa. Protest był skuteczny, ale pustoszejące półki w sklepach to tylko część jego skutków, bo jednocześnie zaczęło brakować paliwa lotniczego na lotniskach (a linie lotnicze zaczęły ostrzegać przez odwołanymi lotami), branży budowlanej zabrakło stali, a do restauracji nie dojechała nawet woda mineralna. Wszystko dlatego, że Europa jest uzależniona od transportu drogowego, przytłaczającą większość towarów wozi się ciężarówkami. Drogie paliwa, to droższy transport, a to z kolei wyższa inflacja. A ta rośnie jak Europa długa i szeroka.
Sponsorem odcinka jest OANDA TMS Brokers.

Polski konsument jest w dobrej formie, choć na zakupach jest ostrożniejszy. Pokazująca naszą skłonność do wydatków sprzedaż detaliczna we wrześniu rosła w tempie 3,3 procent w skali roku, ale to wolniej niż spodziewali się ekonomiści. Oszczędzaliśmy przede wszystkim na drogich we wrześniu paliwach, bo ich sprzedaż spadła. Za to wciąż szybko rosną zakupy w kategorii dóbr trwałych, czyli mebli, lodówek, telewizorów - a to pokazuje, że wciąż mamy swobodę w większych wydatkach. Ta nasza rozważność na zakupach będzie miała swój ciąg dalszy, w rytm coraz wolniej rosnących realnie pensji. Bo już teraz sporą część podwyżek zjada rosnąca inflacja, więc w kwotach może wygląda to nieźle, ale w sile nabywczej - już gorzej.
Sponsorem odcinka jest OANDA TMS Brokers.

To gra komputerowa z rozmachem hollywoodzkiej produkcji i bijąca hollywoodzkie produkcje w kategoriach: sukces oraz sprzedaż. Za kilka tygodni zadebiutuje nowa edycja Grand Theft Auto, czyli GTA VI. Ta kura znosząca złote jaja na swoją nową odsłonę kazała czekać kilkanaście lat, bo tyle trwało jej projektowanie. Trzynaście lat pracy tysięcy ludzi, którzy przemierzyli wzdłuż i wszerz najciemniejsze zakątki Miami (które przebierze się za komputerowe Vice City), obserwowali tamtejsze kluby, natężenie światła o zachodzie słońca, ludzi i miasto, a później wzięli się za animowanie gry. Najpierw prace przerwała pandemia, później hakerskie włamanie, ale w końcu wszystko udało się dopiąć na ostatni guzik. Tych trzynaście lat pracy pochłonęło od 1 do 1,5 miliarda dolarów, ale te pieniądze mają się zwrócić z naddatkiem w moment po premierze. Bo to jedna z najbardziej oczekiwanych premier w historii gier komputerowych w sytuacji w której ten biznes jest w ciągłym odwrocie.
Sponsorem odcinka jest OANDA TMS Brokers.

Ten statek był szczególnie obserwowany, bo świat podejrzewał, że już wiezie transport rosyjskiego oleju napędowego do USA. Okazało się, że wiózł nawozy, ale transporty diesla z Rosji do Stanów Zjednoczonych są kwestią czasu po tym jak Donald Trump, rozpaczliwie próbując ratować swoje notowania, zawarł paliwowy deal z Władimirem Putinem: Moskwa ma dostarczać Waszyngtonowi olej napędowy. Bo przez Trumpa i jego wojnę w Iranie Amerykanie płacą przy dystrybutorach rekordowo dużo, a im więcej płacą - tym niższe są notowania Trumpa i jego Republikanów przed listopadowymi wyborami do Kongresu. Ale rosyjski diesel będzie plasterkiem na wielką paliwową ranę, bo Rosja - przez wojnę w Ukrainie - sama ma problem z paliwami, a po olej napędowy stoją w niej kilometrowe kolejki. Przez ukraińskie naloty dronowe na rosyjskie rafinerie nie ma jak przerobić ropy naftowej na gotowe paliwa. Cały ten trumpowsko-putinowski deal ma więc wymiar wyłącznie polityczny.
Sponsorem odcinka jest OANDA TMS Brokers.

Eksport i nowe technologie - tym stoi teraz chińska gospodarka. Oficjalne dane dotyczące wzrostu pokazują, że znów wraca on na tory jakie wyznaczyły mu władze w Pekinie. Z nowoczesnych technologii chcą zrobić nową wizytówkę kraju, coraz śmielej wchodząc na najprężniejszy teraz rynek mikroprocesorów, także tych napędzających sztuczną inteligencję. Chińskie firmy produkują tyle, że nie są w stanie upchnąć swoich towarów na rodzimym rynku, stąd orientacja na eksport, co widać choćby w branży motoryzacyjnej. Nieco w cieniu danych, którymi chwali się chiński rząd, są wewnętrzne problemy kraju. Chińczycy nie chcą kupować, oszczędzają na czarną godzinę, dlatego silnik gospodarczy w postaci konsumpcji zacina się coraz bardziej.
Sponsorem odcinka jest OANDA TMS Brokers.

Dwa lata temu, kiedy Chiny uruchomiły morski ekspres na Zachód i zalały Europę swoimi elektrykami, Bruksela postanowiła się przed tym zalewem bronić. Na samochody elektryczne wprowadziła cła, ale ciąg dalszy tej historii można uznać za kabaretowy. Bo Unia zamknęła frontowe drzwi elektrykom, a w tym samym czasie Chińczycy weszli bocznymi drzwiami ze swoimi... samochodami hybrydowymi! Bo Europejczycy wolą hybrydy od elektryków i tu Chińczycy upatrzyli dla siebie miejsce w którym się wygodnie umościli. Co czwarta sprzedana hybryda jest chińska, a wśród hybryd z wtyczką - co trzecia. Bruksela znowu się przebudziła i chce domknąć też boczne drzwi, wprowadzi limit importu chińskich aut hybrydowych. Wszystko pod hasłem obrony europejskiego, ledwo dyszącego przemysłu motoryzacyjnego. Problem w tym, że Chińczycy już tu są i wkrótce będą składać swoje samochody w podupadających fabrykach europejskich koncernów motoryzacyjnych.
Sponsorem odcinka jest OANDA TMS Brokers.

Świat teraz żyje fioletem. Fioletowa kawa, fioletowe desery, fioletowe pieczywo i fioletowe dania w restauracjach z gwiazdką Michelina. To ten sam trend, dzięki któremu na salony wjechała dubajska czekolada oraz japońska matcha. Teraz triumfy święci ube: fioletowa bulwa z Filipin, trochę podobna do ziemniaka. Po polsku nazywa się pochrzynem skrzydlatym, pochrzyn jest zdrowy, jego fiolet ładnie wygląda na zdjęciach w internecie, a to wystarczy żeby nakręcić globalne szaleństwo. Swoje zrobili też spece od marketingu koncernów spożywczych. Ube pochodzi z Filipin, które nie nadążają z produkcją, dlatego do akcji wkroczył tamtejszy rząd i ogranicza eksport, żeby chronić swój narodowy skarb jak Francuzi szampana, a Włosi parmezan. Ale tu wchodzą Wietnam i Chiny, które chciałyby coś z tego szaleństwa uszczknąć i rozwijają swoje plantacje.
Sponsorem odcinka jest OANDA TMS Brokers.

Paliwa przyspieszyły wzrost cen we wrześniu. Inflacja sięgnęła 4,1 procent - podaje Główny Urząd Statystyczny. Właśnie przez benzynę i olej napędowy, których ceny biły we wrześniu rekordy. W październiku ten efekt złagodzi jednak trzecia odsłona pakietu CPN. Skończył się też czas w którym z miesiąca na miesiąc taniała w tym roku żywność. Choć wciąż długa jest lista produktów wyraźnie tańszych niż rok temu: od ogórków przez mięso drobiowe i wieprzowe po masło i jabłka. W kilkuprocentowym tempie rosną koszty utrzymania mieszkania i usługi: od wycieczek zagranicznych przez prywatne wizyty u lekarzy, edukację po usługi fryzjerskie. Inflacja jest wyraźnie powyżej poziomu uważanego za zdrowy dla gospodarki i naszych portfeli i na razie tam zostanie, bo do drogich paliw dojdą kolejne ryzyka inflacyjne: żywność oraz nowe taryfy na energię.
Sponsorem odcinka jest OANDA TMS Brokers.

To nowy "chory człowiek Europy" - tak ekonomiści mówią o Francji, która stanęła na krawędzi gospodarczej katastrofy. A dotychczas mówili tak o Niemczech. Francuskie problemy piętrzą się jednak coraz bardziej: od drogiej energii przez bogate świadczenia społeczne obciążające państwową kasę po lawinowo rosnący dług, z którego powodu Francja zadłuża się coraz bardziej i coraz drożej: rentowności francuskich obligacji poszybowała do najwyższego poziomu od ćwierćwiecza, co oznacza, że Francja zadłuża się drożej niż Grecja czy Włochy (znane dotąd z fiskalnej niefrasobliwości). Same odsetki od tego długu zjedzą w przyszłym roku więcej niż trafi na edukację i wojsko. Z powodu gospodarczej mizerii na ulice wyszła francuska młodzież. A chodzi o drugą największą gospodarkę Europy, nic dziwnego, że teraz Europa zastanawia się kogo Francja pociągnie za sobą w gospodarczą otchłań.
Sponsorem odcinka jest OANDA TMS Brokers.

Tajemnicza śmierć 28-letniej pracownicy rosyjskiego laboratorium prowadzącego badania nad dżumą na Syberii postawiła świat na nogi. Również dlatego, że informacje w tej sprawie Kreml natychmiast otoczył szczelnym kordonem. Ale na wyobraźnię działają informacje o skierowaniu na badania i kwarantannę dziesiątek ludzi, którzy mogli mieć z laborantką kontakt oraz zalecenia noszenia maseczek dla tysięcy ludzi. Pikanterii sprawie dodaje fakt, że laborantka miała być na dżumę szczepiona, a ośrodek w którym pracowała miał prowadzić badania nad bronią biologiczną. Nic dziwnego, że na świecie od razu odżyły nieco przygasłe strachy o epidemię i jej gospodarcze skutki, bo mamy w pamięci to, jak gospodarkę zmieniła pandemia koronawirusa.
Sponsorem odcinka jest OANDA TMS Brokers.

Rosja i Ukraina uginają się pod ciężarem zbóż: sezon udał się tam znakomicie, ziarna leżą w silosach, stodołach i pod gołym niebem, bo nie ma ich jak z obu krajów wywieźć. Główny szlak transportowy, przez Morze Czarne, znów jest pod ostrzałem rosyjskich agresorów. Ukraina odpowiada atakami na rosyjskie porty, więc ruch statków zamiera. Oba kraje są głównymi globalnymi eksporterami pszenicy, jęczmienia i kukurydzy, które żywiły Bliski Wschód, Azję i Afrykę. Tę sytuację już znamy sprzed czterech lat, z początków rosyjskiej agresji. Ale tym razem w grę nie wchodzi wysyłania zbóż z Ukrainy koleją (poprzednio skończyło się to polityczną awanturą), ani Dunajem przez Rumunię, bo niski stan rzeki nie pozwala na transport. W tym samym czasie w Europie plony minionego gorącego lata udały się średnio, mało deszczu spadło w sezonie monsunowym w Indiach. W efekcie w czasie kiedy ceny zboża w Ukrainie szorują po dnie, w reszcie świata mocno rosną. Skutek? Już rosnące ceny żywności.
Sponsorem odcinka jest OANDA TMS Brokers.

Klub piłkarski, który przez dziesięciolecia żył w cieniu słynniejszych drużyn, stał się w ciągu kilkunastu lat seryjnym mistrzem i siódmym najcenniejszym klubem świata. Chodzi o Manchester City, który - jak się okazuje - przez lata posługiwał się finansową inżynierią, żeby (z pomocą pieniędzy od arabskiego właściciela) pokazywać lepsze wyniki finansowe, co przekładało się na lepsze kontrakty i możliwości kupowania lepszych zawodników. To pompowanie kasy trwało dekadę, nieprawidłowości w papierach jest grubo ponad sto, a Premier League zastanawia się teraz co z tym zrobić. W grę wchodzą potężne grzywny, odjęcie punktów, zawieszenie, odszkodowania. Wszystko przełoży się na mniejsze pieniądze z tego wielkiego biznesu, jakim jest piłka nożna.
Sponsorem odcinka jest OANDA TMS Brokers.

Polski złoty ma problemy. Słabnie w oczach na fali odzyskującego siły dolara, który rośnie na fali podwyżek stóp procentowych w USA. U nas stopy stoją w miejscu, więc światowy kapitał woli kupować powiązane z dolarem obligacje. Do tego słabnie euro, a złoty zachowuje się jak turbo euro. Zagraniczni inwestorzy żądają też wyższej premii za ryzyko w przypadku Polski, patrząc na nienajlepszy - oględnie mówiąc - stan naszych finansów publicznych. Na razie na horyzoncie nie rysują się siły, które miałyby złotego z tych tarapatów wyciągnąć. A słabszy złoty, to choćby droższe paliwa i więcej importowanej do nas inflacji, ale z drugiej strony - sprzyja eksporterom, a eksport to jeden z silników napędowych całej gospodarki.
Sponsorem odcinka jest OANDA TMS Brokers.

Ta fuzja była jak brazylijski tasiemiec ze zwrotami akcji jak u Carringtonów. Skydance-Paramount, należąca do znajomych Donalda Trumpa amerykańskich multimiliarderów, właśnie przejęła Warner Bros.-Discovery, potentata Hollywood, właściciela wielkich filmowych studiów produkcyjnych i stacji telewizyjnych, w tym CNN i polskiego TVN. Pod jednym dachem znaleźli się teraz Harry Potter ze SpongeBobem oraz Batman i bohaterowie Mission Impossible. To rozrywkowo-medialne imperium powstaje jednak na kredyt, który przecież ktoś będzie musiał spłacić. I będziesz to także Ty, siedzący z pilotem na kanapie.
Sponsorem odcinka jest OANDA TMS Brokers.

Ten incydent zszokował świat: drugi pilot zaatakował kapitana samolotu linii FlyDubai lecącego z Dubaju do Tel Awiwu. Próbę rozbicia samolotu udaremnili zaatakowany kapitan, pasażerowie, druga załoga lecąca na zmianę oraz mocarna maszyna, która wytrzymała lot nurkowy z prędkością 1100 km/h. Teraz śledczy sekunda po sekundzie badają, co w tym przypadku zawiodło: a lista dziur w systemach bezpieczeństwa wydłuża się. I jak ten incydent wpłynie na odradzający się ruch lotniczy na Bliskim Wschodzie, zamrożony po wybuchu wojny w Iranie?
Sponsorem odcinka jest OANDA TMS Brokers.

Paliwo lotnicze zdrożało w tym roku już trzykrotnie, ale na razie przewoźnicy mieli jeszcze zakontraktowaną kerozynę po starych cenach. I te kontrakty będą się niedługo kończyć, więc trzeba będzie kupować paliwo po obecnych, rekordowych cenach. Eksperci branży mówią, że w związku z tym nie uda się utrzymać niższych cen biletów (w tym roku, jak na warunki rynkowe, zaskakująco niskich!) i podwyżki mogą zacząć się już wkrótce. A na razie linie lotnicze sięgają po inne rozwiązania oszczędnościowe i na sezon jesienno-zimowy tną połączenia. Tymczasem drogie paliwa zbierają już żniwo: w ostatnich dniach dwie europejskie linie lotnicze zgłosiły wnioski o upadłość. Samolotów nie uziemiają, ale czeka je długa i bolesna droga do wyjścia na prostą.
Sponsorem odcinka jest OANDA TMS Brokers.

Może i diamenty są najlepszymi przyjaciółmi kobiet, jak mawiała Marylin Monroe, ale na pewno nie są teraz przyjaciółmi inwestorów. Ceny tych kamieni szlachetnych pięć lat temu były na szczycie, teraz spadły o połowę. Na rynku urosła wielka góra diamentów, z którą nie bardzo wiadomo co zrobić. I to mimo wykluczenia z europejskiego rynku diamentów rosyjskich, które wreszcie udało się objąć sankcjami. Do tej góry swoje dokładają diamenty wytworzone w laboratorium, które mają zasadniczą przewagę: są nawet kilkukrotnie tańsze od tych wydobytych w kopalniach. Szacuje się, że w USA już w dwóch niemal trzecich pierścionków zaręczynowych są diamenty laboratoryjne. Jest jednak dla tego rynku nadzieja w sztucznej inteligencji. W jaki sposób boom na AI może na nowo napędzić popyt na diamenty?
Sponsorem odcinka jest OANDA TMS Brokers.

Europa do tej pory zaciekle broniła swojego rynku przed tanią, chińską motoryzacją. Robiła to pod hasłem obrony rodzimego przemysłu, który ledwo zipie. Aż przyszedł kryzys paliwowy i Europejczycy, nie chcąc płakać przy dystrybutorach, masowo przesiadają się do samochodów elektrycznych albo hybryd (już co trzeci rejestrowany samochód, to elektryk), a poszczególne rządy hojnie je dofinansowują. Sęk w tym, że te programy premiują auta z półek cenowych, na których stoją tylko auta chińskie (w tym roku Europejczycy kupią milion takich samochodów!). W ten sposób Europa sama sobie strzela w kolano i wtacza konia trojańskiego na chińskich kołach, który zamierza zalać nasz kontynent swoją produkcją. Mało tego! Chińczycy właśnie zjawiają się jako zbawcy zamykanych fabryk europejskich aut. W Wielkiej Brytanii, Hiszpanii, na Węgrzech, a nawet w Niemczech Chińczycy instalują się w bankrutujących fabrykach Forda, Nissana czy Volkswagena ratując unieruchomione linie produkcyjne oraz tysiące załóg zwalnianych z tych zakładów.
Sponsorem odcinka jest OANDA TMS Brokers.

Ren, Dunaj, Wisła, rzeki we Francji i Szwajcarii - wszystkimi płynie rekordowo mało wody! Minione upalne lato i ładna pogoda teraz, jesienią, pogłębiają problem płytkich rzek i braku wody w Europie, która schnie na potęgę. Coraz mniej wody w rzekach to gigantyczny problem dla rolnictwa, transportu i energetyki. Im ładniej za oknem, tym gorsze wiadomości dla zasobów wody na naszym kontynencie.
Sponsorem odcinka jest OANDA TMS Brokers.

Kto ma dziś władzę nad światem? Ten, kto ma rafinerie, a te mają przede wszystkim Amerykanie. Choć ropy na świecie nie brakuje, to nie ma kto jej przerabiać na paliwa: z rynku wypadli przetwórcy na Bliskim Wschodzie, bo przez wojnę i blokadę cieśniny Ormuz nie ma jak wysłać ropy w świat. Do tego dochodzi sytuacja w Rosji i jej problemy z przetwórstwem oraz decyzje Chin. Marże rafineryjne wzrosły na świecie do rekordowych poziomów, a recept na ten cenowy ból głowy kierowców na razie nie widać. To znaczy widać jedną: pogodę i zjawisko El Niño, które może przynieść nam łagodniejszą zimę - i w niej można upatrywać ratunku.
Sponsorem odcinka jest OANDA TMS Brokers.

Amerykański prezydent w stylu słonia w składzie porcelany swoją wojną handlową rozwala właśnie 150-letnią przyjaźń amerykańsko-kanadyjską. Przez te wszystkie lata geografia zrobiła Kanadę i Stany Zjednoczone sąsiadami, historia - przyjaciółmi, gospodarka - partnerami, a potrzeba - sojusznikami. Od miłości do nienawiści droga jednak niedaleka, więc krótki czas poróżnił sąsiadów na śmierć i życie. Obaj niedawni partnerzy okładają się gospodarczymi kłonicami, czyli cłami: od kijów golfowych przez beton, sery, smartfony, piwo, kosmetyki, zimowe kurtki po meble. Ta wojna handlowa coraz bardziej zbliża Kanadę w kierunku leżącej po drugiej stronie Atlantyku Unii Europejskiej. Kraj miałby stać się członkiem stowarzyszonym Unii i choć to trudne do wyobrażenia, to mogłoby obu stronom przynieść wymierne - także gospodarcze - korzyści.
Sponsorem odcinka jest OANDA TMS Brokers.

Pierwsze tygodnie nowej unijnej dopłaty do paczek z Chin przynoszą oczekiwany efekt: rzeka tanich towarów z Azji trochę wyschła. Trzy euro doliczane do każdej z grup produktów w paczce podbiły koszt zamówienia i zahamowały nasz europejski pęd do kupowania. Spada liczba użytkowników tych platform, a służby skarbowe mówią, że liczba paczek spadła nawet o połowę. Unia Europejska wkroczyła do gry, kiedy liczba paczek sięgnęła w ubiegłym roku sześciu miliardów i nie powiedziała jeszcze ostatniego słowa. Podobnie jak Chińczycy, którzy łatwo pola walki nie oddadzą i zbroją się w... magazyny! Powierzchnia magazynowa, zwłaszcza w Polsce, idzie jak świeże bułeczki. Po to, żeby na potęgę sprowadzać towary z Chin kontenerami, całościowo je clić i odprawiać i z magazynów w Polsce, już bez przeszkód celnych, rozsyłać po całej Unii. Ale za magazyny, pracowników, transport trzeba płacić. Czyżby więc era chińszczyzny za grosze mijała?
Sponsorem odcinka jest OANDA TMS Brokers.

Większość ubrań z naszych szaf, to... pochodne ropy naftowej! Według szacunków 70 procent światowej produkcji włókien odzieżowych to poliester, nylon, spandex czy akryl - wytworzone w naftowych instalacjach rafineryjnych. Popularny jest zwłaszcza poliester, który ma w sobie większość ciuchów z kategorii "fast fashion", zwłaszcza z dużego chińskiego sklepu internetowego. Cena włókien poliestrowych w moment po wybuchu wojny na Bliskim Wschodzie i problemów z ropą naftową poszły w górę o jedną czwartą. A to dopiero początek problemów, bo wojna to bardzo drogi gaz niezbędny do farbowania tkanin (w tym dżinsu) w azjatyckim zagłębiu odzieżowym, to bardzo drogi transport, a wreszcie - drogie nawozy sztuczne, bez których nie urośnie bawełna, więc poliestru nie zastąpi. A dodatkowo grozi jej El Nino: to zjawisko pogodowe może w tym roku może albo zalać plantacje bawełny ulewnym deszczem, albo spalić piekielnym słońcem. Nie ma więc innej możliwości - odzież podrożeje!
Sponsorem odcinka jest OANDA TMS Brokers.

Olej napędowy jest na świecie na wagę złota i stąd rosnące z dnia na dzień jego ceny na stacjach paliw, ceny zbliżające się powoli do 10 złotych za litr! Pierwszy powód leży oczywiście na Bliskim Wschodzie (w cieśninie Ormuz i na arabskiej pustyni), drugi - w zniszczonych rosyjskich rafineriach, bo sowiecka technologia nie pozwala ich szybko naprawić. Bo o ile ropy na świecie dramatycznie nie brakuje, to nie ma gdzie i jak przerobić jej na paliwo do naszych samochodów. Światu brakuje teraz około miliona baryłek diesla dziennie, mimo że rafinerie pracują na najwyższych obrotach i zarabiają kosmiczne pieniądze. Naprawdę kosmiczne!
Sponsorem odcinka jest OANDA TMS Brokers.

To powinien być sygnał alarmowy dla rządzących - mówią ekonomiści po tym jak agencja ratingowa Moody's obniżyła nam ocenę wiarygodności kredytowej. Niższy rating analitycy tłumaczą fatalnym stanem finansów publicznych: lawinowo rosnącym długiem, coraz większą dziurą budżetową i - co jeszcze ważniejsze - brakiem perspektyw na naprawę sytuacji - zwłaszcza w obecnej sytuacji politycznej. Bo politycy nie chcą słyszeć ani o cięciach wydatków z państwowej kasy, ani o podwyżkach podatków które zapewniły budżetowi dodatkowe pieniądze. A ekonomiści od dawna ostrzegają, że żyjemy ponad stan.
Sponsorem odcinka jest OANDA TMS Brokers.

Niemcy od dawna są nazywane "chorym człowiekiem Europy" ze względu na ich gospodarcze dolegliwości. Teraz to określenie nabiera dosłownego znaczenia, bo Niemcy chorują na potęgę, na żądanie i na telefon, przynajmniej w statystykach. Niemcy mogą chorować do trzech dni bez L4 i wykorzystują to bez skrupułów, zwłaszcza - co najciekawsze - w piątki i poniedziałki. Wystarczy telefon do pracodawcy z informacją o nieobecności. Coś, co kiedyś miało być ukłonem w stronę pracowników, teraz stało się gospodarczą epidemią! Absencje "chorobowe" Niemców w pracy przybrały takie rozmiary (w i tak chorującej gospodarce), że stały się przedmiotem ogólnonarodowej, polityczno-gospodarczej debaty. Rząd w Berlinie naraził się na społeczny gniew próbując ten problem rozwiązać i ta próba dołożyła poparcia politycznego skrajnej prawicy, która właśnie zdobywa władzę w landach i idzie po władzę w Berlinie. A epidemia zwolnień lekarskich dokłada swoje trzy grosze do problemów pogrążającej się w otchłani dumy niemieckiej gospodarki, czyli motoryzacji.
Sponsorem odcinka jest OANDA TMS Brokers.

To pierwsza podwyżka stóp procentowych w największej gospodarce świata od ponad trzech lat. Amerykański bank centralny - jak mówią ekonomiści - stanął pod ścianą wysokiej inflacji i musiał zdecydować się na taki krok. Narażając się prezydentowi Donaldowi Trumpowi, który od dawna krzyczał o obniżkach. A dostał podwyżkę i to tuż przed wyborami do Kongresu, więc w portfele Amerykanów uderzą już nie tylko rekordowo drogie paliwa, ale i wyższe raty kredytów. W tej grze jest również umacniający się po decyzji Fedu dolar, a to zła wiadomość dla nas, bo oznacza jeszcze droższe paliwa - bo to w dolarach rozlicza się ropę naftową kupowaną do produkcji paliw.
Sponsorem odcinka jest OANDA TMS Brokers.

Zaczęło się latem od ataku szajki agentów sztucznej inteligencji na platformę dla badaczy i inżynierów, którzy budują i testują aplikacje oparte na AI. Wirtualni włamywacze uciekli z laboratorium, sami się naradzili i przeprowadzili atak - bez najmniejszego udziału człowieka. Brzmi jak bunt maszyn rodem z Terminatora? W mikroskali to właśnie coś takiego! A teraz były już pracownik firmy Anthropic, właściciela jednego z najpopularniejszych modeli sztucznej inteligencji czyli Claude'a, wcześniej zatrudniony w OpenAI, zamieścił w mediach społecznościowych przerażający wpis, który obiegł świat: obie firmy igrają z ogniem, a stawką jest zagłada ludzkości. I to już niedługo, bo najpóźniej w dziesięć lat. Jednocześnie te dwie firmy idą na giełdę po biliony dolarów na dalszy rozwój, żeby w najlepsze uprawiać obliczeniowy wyścig zbrojeń na planetarną skalę. A właściciel Anthropica pisze globalny apel: albo hamowanie i kontrolowany rozwój AI, albo zbuntowane maszyny przejmą Internet.
Sponsorem odcinka jest OANDA TMS Brokers.

Ta rura ma początek w Arabii Saudyjskiej, a koniec - w kieszeni każdego kierowcy. Właśnie został uszkodzony rurociąg, którym - w sytuacji blokady cieśniny Ormuz - Saudyjczycy pompowali swoją ropę na drugą stronę swojego kraju, omijając Ormuz, wprost w okolice cieśniny Bab-al-Mandab. Stamtąd tankowcami płynęła przez Morze Czerwone, Kanał Sueski na Morze Śródziemne. Ten bypass zaatakowały drony wystrzelone z Iraku, został więc zamknięty. Na efekty nie trzeba było długo czekać: ropa naftowa wystrzeliła, a razem z nią ceny paliw na całym globalnym Zachodzie. Amerykanie płacą i płaczą grubo ponad 6 dolarów za galon diesla (cena dla nich astronomiczna), w Belgii litr paliwa kosztuje - w przeliczeniu - 11 złotych, cenowe rekordy bite są w Holandii, Niemczech, Francji i oczywiście także w Polsce. Tak oto historia zaczynająca się tysiące kilometrów od nas kończy się ciężkim westchnieniem przy kasie na stacji benzynowej.
Sponsorem odcinka jest OANDA TMS Brokers.

Czy - tak samo jak właśnie na stacjach paliw - drożyzna rozgości się też w naszych rachunkach za prąd i gaz? Europejskie magazyny gazu na progu sezonu grzewczego są wypełnione w połowie, a to dużo mniej niż potrzeba żeby do listopada dopompować je do minimalnego, bezpiecznego poziomu. Powód? Jeden: wojna w Zatoce Perskiej. Dostawy surowców pływają w kratkę, a w kolejce do nich, obok Europy, stoi Azja. Jest nawet gorzej niż po wybuchu wojny w Ukrainie! Ceny gazu są więc dwa razy wyższe niż rok temu, a gaz w Europie jest kluczowy także dla produkcji prądu. W tej sytuacji, dla naszych rachunków, cała nadzieja w pogodzie i że nadchodząca zima będzie łagodniejsza niż ta poprzednia.
Sponsorem odcinka jest OANDA TMS Brokers.

Zachód Europy wytrwał mijającego lata pięć fal piekielnych upałów, których skutki uderzyły szeroko i w nieoczywiste miejsca. Takimi miejscami są na przykład biblioteka w holenderskim Utrechcie (w której pracownicy musieli wybierać: chłód z klimatyzacji, albo działające schody ruchome), hale w szwajcarskich Alpach, francuską Owernię i włoski region Parmy. Tak się składa, że w tych ostatnich trzech powstają pożądane na świecie sery: Gruyere, Salers oraz znany szeroko parmezan. Przez suszę krowy nie miały czym się paść, dawały więc mniej mleka gorszej jakości. W słynącej z serów Szwajcarii było tak źle, że na pomoc krowom ruszyły wojskowe śmigłowce (ponownie, poprzednio taka operacja skończyła się międzynarodową awanturę o wodę z Francją).
Sponsorem odcinka jest OANDA TMS Brokers.

Rynkowe prognozy na drugą połowę roku obarczone są jedną wielką niepewnością: czy uspokoi się sytuacja w rejonie Zatoki Perskiej, a tankowce z ropą i gazem ruszą przez cieśninę Ormuz. Z Krzysztofem Kamińskim, analitykiem OANDA TMS Brokers zastanawiamy się czy, jeśli ten czarny bliskowschodni łabędź odpłynie, mamy szansę na tańszą ropę naftową i mocniejszego złotego. Bo giełdy od dawna żyją swoim życiem: tam hossa trwa w najlepsze i pytanie tylko czy sztuczna inteligencja wciąż będzie miała siłę ją napędzać. Pytamy też o złoto, które ma za sobą fatalne pół roku i niepewne perspektywy na kolejne pół. Co czeka rynki w najbliższych miesiącach? Rozmawiamy też o tym czego możemy spodziewać się po nowym szefie amerykańskiego banku centralnego.
Sponsorem odcinka jest OANDA TMS Brokers.

Na widok tego odczytu inflacji ekonomiści wpadli w osłupienie. Ceny w maju rosły w rocznym tempie 3,1 procent, podczas gdy eksperci spodziewali się, że paliwa do wzrostu doleją... drogie paliwa, które miały wystrzelić inflację w okolice 4 procent, a więc wyraźnie powyżej poziomu uważanego za optymalny. Teraz poznaliśmy szczegóły tego inflacyjnego odczytu i już wiadomo, co ten wystrzał powstrzymało: inflację przy ziemi utrzymała żywność, a dokładniej: warzywa, a jeszcze dokładniej: tegoroczne nowalijki! W miesiąc warzywa staniały o prawie 8 procent, niższe ceny widać na całym bazarku: od ziemniaków przez cebulę i kalafiory po pomidory i ogórki. Drogie paliwa będą jednak dalej filtrować się przez gospodarkę, tym bardziej że rząd wycofuje swój program paliwowy CPN. Eksperci mają jednak i tu dobre wiadomości: możliwe, że w kolejnych miesiącach, kiedy już sytuacja po wojnie w Zatoce Perskiej wróci do normy, zobaczymy mocne spadki cen ropy, a za nimi - dużo tańszą benzynę i olej napędowy. Bo ekonomiczne skutki wojny na Bliskim Wschodzie - wszystko na to wskazuje - miały tylko wielkie oczy.
Sponsorem odcinka jest OANDA TMS Brokers.

Na największym debicie giełdowym świata, czyli wejściu na Wall Street kosmicznej spółki SpaceX Elona Muska na razie najwięcej zarobił... Elon Musk! Po tym jak akcje spółki na dzień dobry wystrzeliły, majątek dotychczasowego najbogatszego miliardera przekroczył bilion dolarów! A to oznacza, że jest wielkości całej polskiej gospodarki. Inwestorzy uwierzyli Muskowi w jego kosmiczną wizję podboju Księżyca, miasteczka na Marsie i serwerów sztucznej inteligencji krążących po orbicie ziemskiej. Mały problem jest tylko taki, że na razie SpaceX notuje miliardowe straty: na lotach w kosmos nie zarabia w ogóle, a kasę ma tylko z internetu satelitarnego Starlink i wynajmu swoich serwerów konkurencji. W wizję science-fiction Muska uwierzyli inwestorzy, ale analitycy liczą w arkuszach kalkulacyjnych i ostrzegają: tam może rosnąć bańka.
Sponsorem odcinka jest OANDA TMS Brokers.

Szykuje nam się happy end, choć na razie jest potencjalny. Miał być koniec świata, który jednak... nie nastąpił. Miał być surowcowy Armagedon, kolejki po benzynę, zatrzymany transportowy obieg gospodarki i szalejąca inflacja. Jest względny spokój i stosunkowo stabilne ceny oraz światełko nadziei na pokój na Bliskim Wschodzie. Jak to możliwe, że praktycznie jest tak dobrze, skoro teoretycznie jest tak źle? Dziś próba rozwiązania zagadki, nad którą głowią się najtęższe ekonomiczne umysły: dlaczego wojna w Zatoce Perskiej i blokada cieśniny Ormuz nie wystrzeliły cen ropy naftowej i nie pozbawiły jej połowy świata? Problem w tym, że nie do końca wiadomo jak do tego doszło, ale tropy prowadzą do Chin, zahaczając o naftowych potentatów Bliskiego Wschodu i o Stany Zjednoczone. Dziś o czarodziejskich zaklęciach, które uchroniły świat przed surowcową katastrofą. I które teraz mogą doprowadzić do... klęski urodzaju ropy naftowej kiedy już uda się podpisać porozumienie o pokoju na Bliskim Wschodzie i sytuacja zacznie powoli wracać do normy.
Sponsorem odcinka jest OANDA TMS Brokers.

Po wybuchu wojny na Bliskim Wschodzie i kryzysu paliwowego to kerozyna do samolotów cenowo oberwała najmocniej. Linie lotnicze w panice podnosiły ceny biletów i doliczały dodatkowe opłaty paliwowe. Wieszczono, że na wakacje taryfy wystrzelą, ale... nie dość, że nie wystrzeliły, to wręcz są niżej niż rok temu, a eksperci wprost mówią o "aberracji" na tym rynku. Po pierwsze dlatego, że my, pasażerowie, postawiliśmy sobie barierę i wstrzymaliśmy się z kupowaniem biletów. A dla przewoźników, zwłaszcza tych niskokosztowych, jest coś znacznie gorszego niż drogie paliwo: to pusty samolot! Dlatego nie mają odwagi podnosić cen i trzymają je na wakacje na zaskakująco niskich poziomach. A po drugie - na polskim rynku trwa właśnie cicha wojna o pasażera między dwoma potentatami niskokosztowego latania i ta podniebna wojna nie pozwala żadnemu z nich na ruch w postaci radykalnych podwyżek cen biletów. Ale to cenowe Eldorado nie może trwać wiecznie.
Sponsorem odcinka jest OANDA TMS Brokers.

To kopernikański przewrót w filmowej rozrywce. Zetki szturmują kina, ale szerokim łukiem omijają hollywoodzkie produkcje z superbohateriami, sequele, prequele i adaptacje bestsellerów. Triumfy święcą filmy bez promocji, wielkich nazwisk i spektakularnych scenografii, kręcone w kilka tygodni przez twórców znanych z YouTube'a, zarabiające nawet 200 razy więcej niż koszty produkcji! Ostatnio to "Obsession" oraz "Backrooms", które biją rekordy niepobite od ponad 40 lat. Oba sukcesy wywołały w Hollywood trzęsienie ziemi. Bo Fabryka Snów nie rozumie jak do Zetek dotrzeć i że kręcenie z uporem maniaka filmów, którymi zachwycali się Millenialsi, pokolenie X czy Boomersi już przestało być receptą na sukces i wielką kasę. Bo "starszyzna" siedzi w domu na kanapie i ogląda te firmy w streamingu.
Sponsorem odcinka jest OANDA TMS Brokers.

Blisko 700 miliardów dolarów - tyle warta jest europejska gwiazda sztucznej inteligencji. Sporo mniej niż amerykańskie gwiazdy AI, ale za to jest kluczowa dla ich działania. Bo to od holenderskiej firmy ASML zaczyna się produkcja każdego zaawansowanego mikroprocesora, a wydajne chipy, to podstawa nowoczesnych technologii: od smartfonów przez sprzęt wojskowy i medyczny po trenowanie sztucznej inteligencji. Akcje holenderskiego przedsiębiorstwa tylko w tym roku zyskały na giełdzie 60 procent i właśnie to wywindowało wartość całej firmy do poziomu, jakiego w Europie jeszcze nie widzieliśmy!
Sponsorem odcinka jest OANDA TMS Brokers.

Bilion osiemset miliardów dolarów - tyle warta ma być na dzień dobry spółka SpaceX Elona Muska w momencie debiutu na nowojorskiej giełdzie. To największy debiut giełdowy świata, który rozgrzewa inwestorów tak bardzo, że ustawili się w kolejce po akcje. Dlaczego? I czy "kupią" wizję firmy jaką roztacza Musk: od znanego już internetu ze Starlinków po biznesowe baśnie jak baza na Księżycu, wysłanie ludzi na Marsa czy serwerów sztucznej inteligencji na orbitę? Na razie SpaceX zarabia tylko na Starlinkach, satelitach dla internetu, a na lotach w kosmos swoimi rakietami - w ogóle nie. Ta firma to jednak oczko w głowie Muska, a rynek wierzy w zapowiedzi, że wartość sprzedawanych przez SpaceX usług w cztery lata wzrośnie dwudziestokrotnie!
Sponsorem odcinka jest OANDA TMS Brokers.

Elon Musk chce zaprowadzić na giełdę swój największy biznes, czyli kosmicznego giganta SpaceX. Jeśli mu się uda, będzie to największy giełdowy debiut jaki świat kiedykolwiek widział. Po co mu to? Musk otrzebuje gotówki, by osiągnąć to, co obiecał amerykańskiemu prezydentowi, narodowej agencji kosmicznej NASA, a co teraz obiecuje przyszłym współwłaścicielom SpaceX: osiedlić ludzkość na Księżycu, a potem zabrać na Marsa, a w międzyczasie wynieść w kosmos wielkie serwerownie sztucznej inteligencji. Bo właśnie na tym opiera swój przepis na przyszły, astronomiczny sukces. Ma w ręku mocne karty, w tym rządowe kontrakty oraz rakietę, która będzie mogła wynieść na orbitę nawet 100 ton ładunku za ułamek dotychczasowej ceny. I o tę rakietę w tej historii chodzi przede wszystkim: czy udźwignie ambicje najbogatszego człowieka świata.
Sponsorem odcinka jest OANDA TMS Brokers.

Mistrzostwa świata w piłce nożnej odbędą się w trzech krajach (Kanadzie, Stanach Zjednoczonych i Meksyku), w czterech strefach czasowych, w upalnych temperaturach i za grube pieniądze. I choć organizatorzy liczą na potężne wpływy z meczów i z kieszeni kibiców, to mogą się mocno przeliczyć. Bo puchar świata w zarabianiu może zdobyć przede wszystkim... FIFA, która podyktowała astronomiczne ceny biletów na stadiony. Hotelarze narzekają, że mają jeszcze sporo wolnych miejsc, lokalne samorządy boją się, że do całego otoczenia meczów będą musiały dokładać ze swoich budżetów. Zresztą historia ostatnich mistrzostw pokazuje, że nadzieje na deszcz gotówki od kibiców przegrywają w starciu z kosztami organizacji tej imprezy.
Sponsorem odcinka jest OANDA TMS Brokers.

Naukowcy są już niemal pewni, że w nadchodzących miesiącach pogodę na świecie znów zaprogramuje El Niño, cykliczne zjawisko zachodzące na Pacyfiku, którego efekty odczuwamy jak świat długi i szeroki. Bo tam, gdzie zwykle jest sucho - leje jak z cebra, a tam, gdzie było mokro - panuje susza. Tym razem El Niño ma być silniejsze niż ostatnio, zwłaszcza, że nakłada się na nie coraz cieplejszy klimat. Eksperci już piszą listę produktów spożywczych, których produkcję efekty tego zjawiska zaburzą. Ostatnio podniosło nam ceny ryżu, kawy i czekolady. Teraz dochodzą do tego cukier, oleje, mango, zboża, a nawet - ryby!
Sponsorem odcinka jest OANDA TMS Brokers.

Giełdowe indeksy na świecie biją rekordy, hossa trwa w najlepsze. Na najważniejszej giełdzie świata, na Wall Street w Nowym Jorku hossę wciąż pcha boom na sztuczną inteligencję: inwestorzy uwierzyli, że setki miliardów dolarów jakie amerykańscy giganci wydają na rozwój AI mają sens i zwróci się to w wynikach tych firm. Ale u nas też rekordy, mimo że warszawska giełda stoi czymś zupełnie innym niż technologie sztucznej inteligencji. Światowy kapitał widzi w nas potencjał i chętnie wkłada część swoich pieniędzy w GPW i polskie papiery wartościowe. Jest jednak wspólny mianownik: hossa na globalnych parkietach trwa w najlepsze, jakby wojny w Zatoce Perskiej i obaw o jej skutki dla gospodarki, inflacji i naszych kieszeni w ogóle nie było. O sytuacji na giełdach rozmawiamy w tym odcinku z analitykiem OANDA TMS Brokers Krzysztofem Kamińskim.
Sponsorem odcinka jest OANDA TMS Brokers.

W tym kraju dwie firmy wpłacą w podatkach do centralnego budżetu fortunę taką, że nie wiadomo co z nią zrobić. Wszystko dzięki boomowi na sztuczną inteligencję, który napędza te dwie firmy tak, że zarabiają na czysto potężne miliardy dolarów. Dlatego pracownicy jednej z nich dostaną pół miliona premii rocznej, a kiedy dowiedzieli się o tym pracownicy drugiej - zagrozili strajkiem i też wywalczyli bajeczne premie. Przy okazji budząc globalną dyskusję o tym kto powinien się bogacić na cyfrowej rewolucji. O jaki kraj chodzi? O jakie firmy (jedną doskonale znacie)? Co ma z tym wspólnego "holenderska zaraza"? I jakie pomysły ma rząd na wydanie niespodziewanej góry gotówki?
Sponsorem odcinka jest OANDA TMS Brokers.

Wojna na Bliskim Wschodzie swoją drogą, ale przedłużająca się blokada Cieśniny Ormuz właśnie ujawnia niespodziewany problem, w którym odzywa się natura. Stojące od tygodni w Zatoce Perskiej statki zarastają... pąklami! To morskie żyjątka, które przyczepiają się do kadłubów tankowców, gazowców, masowców i wszystkich innych jednostek stojących na przymusowym - przez wojnę w Zatoce Perskiej - parkingu w ciepłych wodach Zatoki. Pąkle obrastające burty zwiększają opór wody i dlatego statek musi spalić więcej paliwa, żeby utrzymać prędkość – i to nawet o 40 procent więcej! Setki statków będą musiały zostać oczyszczone w suchych dokach, do których już na świecie zaczyna ustawiać się kolejka. A to tylko jeden z całej serii problemów do rozwiązania, kiedy ruch na morskiej trasie już będzie mógł wrócić. Bo Ormuz trzeba rozminować, ubezpieczycie dwudziestokrotnie podwyższyli stawki polis za transport tamtą drogą, a korek tysiąca statków trzeba rozładować - i tu zacznie się koszmar logistyczny. I mimo że Bliski Wschód chce jak najszybciej wysyłać w świat swoją ropę, to powrót do normalności i sprzątanie tego transportowo-energetycznego bałaganu potrwa kilka miesięcy.
Sponsorem odcinka jest OANDA TMS Brokers.

To wszystko brzmi jak gotowy scenariusz kryminału. To historia "od zera do miliardera": właściciela powszechnie znanej firmy modowej i jego śmierci na szlaku turystycznym w górach niedaleko Barcelony. Początkowo tę śmierć uznano za wypadek, ale policja po ponad roku wróciła do sprawy i aresztowała najstarszego syna miliardera pod zarzutem zabójstwa ojca. W tle jest sprawa sukcesji wartej miliardy rodzinnej firmy, której markę znamy niemal z każdego większego centrum handlowego. Bo ojciec uznał, że syn średnio radził sobie z zarządzaniem, planował zmienić testament wykreślając z niego dzieci. To rozpętało rodzinny kryzys i właśnie w takich okolicznościach obaj panowie wybrali się na spacer malowniczą górską trasą niedaleko katalońskiej stolicy...
Sponsorem odcinka jest OANDA TMS Brokers.

Polski konsument zaczął się bardziej pilnować na zakupach. Pokazująca naszą skłonność do sklepowych zakupów sprzedaż detaliczna w kwietniu wprawdzie rosła - w rocznym tempie 1,3 procent, ale to znacznie gorzej niż spodziewali się ekonomiści. Drogie paliwa i rosnąca inflacja oraz coraz wolniej rosnące dochody przełożyły się na naszą większą ostrożność z wydawaniem pieniędzy. W kwietniu było już widać, że znów wstrzymujemy się z większymi wydatkami na dobra trwałe, czyli na przykład pralki, lodówki czy telewizory. Za to - mimo wysokich cen paliw - samochody tankowaliśmy pod korek. I wygląda na to, że inflacyjne strachy znów skłaniają nas do odkładania większych zakupów i większego pilnowania się z wydatkami.
Sponsorem odcinka jest OANDA TMS Brokers.

Kuba wraca na czołówki światowych mediów po tym jak amerykański sąd postawił poważne zarzuty byłemu kubańskiemu dyktatorowi Raulowi Castro. Komentatorzy podejrzewają, że to może być wstęp do amerykańskiej interwencji na wyspie, może nawet podobnej do tej, która w styczniu w Wenezueli, która zakończyła się uprowadzeniem do USA wenezuelskiego dyktatora. I która dla Kuby była początkiem końca świata, bo wyspa była uzależniona od wenezuelskiej ropy. Kiedy ta przestała płynąć, na Kubie zabrakło paliwa (do samochodów, samolotów, karetek pogotowia, śmieciarek, transportu publicznego), prąd stał się towarem reglamentowanym (blackouty trwają nawet po 20 godzin na dobę), a w sklepach zabrakło towarów i klientów. Zabrakło też paliwa do samolotów, więc Hawana nie może liczyć na koło ratunkowe dla całej gospodarki, czyli turystów z dolarami w kieszeniach. Kuba - parafrazując tytuł dawnej piosenki - jest więc wyspą jak wulkan, tyle że wygasły. Jak wygląda tam ekonomiczny tryb unplugged?
Sponsorem odcinka jest OANDA TMS Brokers.

Po ten towar ustawiły się kolejki, a w dniu premiery w wielu sklepach musiała interweniować policja. Chętnych było tylu, że wiele salonów na świecie - ze względów bezpieczeństwa - musiało zamknąć przed chętnymi drzwi, bo dochodziło do scen w których policja musiała użyć gazu łzawiącego. Tak było w Nowym Jorku, Mediolanie, Tokio, Dubaju, Barcelonie, salony zamknęły się nawet... w Warszawie! Za czym kolejki te stanęły? Za zegarkiem! Ale nie za najnowszym smartwatchem, tylko za zegarkiem kosztującym 400 euro, tyle że nie byle jakim. Stworzył go alians dwóch szwajcarskich gigantów: luksusowego i ultradrogiego Audemars Piguet oraz znanego na świecie popularnego Swatcha. Kolekcja Royal Pop z kolorowym desingem Swatcha i kultowym mechanizmem Audemarsa reklamowana jako limitowana, po jednym zegarku na głowę, rozgrzała głowy chętnych i ustawiła ich w kolejkach przed sklepami. Obstawienie ryzykownego kontrastu między klasyką a pop-kulturą było szczegółowo przemyślane i ma być kołem ratunkowym dla szwajcarskich zegarmistrzów, których wypierają wszechobecne smartwatche. Dla Swatcha kolekcja Royal Pop to nie triumf potentata, to plan ratunkowy firmy, która ma spory sprzedażowy problem. Dla Audemarsa ma to być sposób na zaistnienie w sieci i przekonanie do siebie młodych Zetek.
Sponsorem odcinka jest OANDA TMS Brokers.

Największa firma świata, warta niemal 5,5 biliona dolarów NVidia i tym razem nie rozczarowała i za pierwszy kwartał pokazała fenomenalne wyniki, w których przychody rosną o 80 procent i przekraczają 80 miliardów dolarów. NVidia jest lokomotywą całej obecnej giełdowe hossy sztucznej inteligencji, a po jej produkty - zwłaszcza mikroprocesory wystarczająco mocne, żeby trenować na nich sztuczną inteligencję - stoi globalna kolejka. Oczekiwania ekspertów pobiły wszystkie wskaźniki finansowe, a prezes firmy obiecuje, że będzie jeszcze lepiej, bo AI z serwerów i chipów ma przenikać do codziennego życia. Ale przyszłość może rzucić NVidii kłody pod nogi, bo znaków zapytania przed firmą rysuje się coraz więcej: chodzi o konkurencję z Chin i z rodzimego, amerykańskiego rynku, na którym coraz więcej graczy chce się choć trochę od mikroprocesorów NVidii uniezależnić.
Sponsorem odcinka jest OANDA TMS Brokers.

Masło jest tak tanie, że o jego cenę właśnie pokłóciły się sieci handlowe. Tanieje mięso wieprzowe (dzięki Hiszpanii), bardzo tanie są ziemniaki (przez klęskę urodzaju), zatrzymały się wzrosty cen kawy (dzięki Brazylii), przestały drożeć jajka, wchodzące na rynek warzywne nowalijki szybko tanieją. Na razie są dobre wieści dla naszych posiłków, ale kluczowe są tu słowa "na razie". Bo ten korzystny splot warunków dla cen podstawowych produktów śniadaniowo-obiadowych już za kilka miesięcy mogą przeciąć skutki wojny na Bliskim Wschodzie: drogie nawozy, droga energia i drogie paliwa. Jaskółki tego widać już w cenach pszenicy, kluczowej dla wypieku codziennego chleba.
Sponsorem odcinka jest OANDA TMS Brokers.

Węgrzy ekspresowo odzyskują zaufanie światowego kapitału po tym jak w Budapeszcie zmieniły się władze i odszedł skompromitowany rząd Viktora Orbana. Zostawił on Węgrów na ostatnim miejscu w Unii Europejskiej w kategorii siły nabywczej ich pieniędzy: kraj stał się frustrująco drogi, a w kategorii zamożności obywateli wyprzedziły go Bułgaria i Rumunia, przez lata uważane za najbiedniejsze w Europie. Węgry mają za sobą rekordową na kontynencie inflację, a postawienie na zależną od Zachodu motoryzacyjną monokulturę zmroziło gospodarkę, kiedy niemiecka motoryzacja wpadła pod wodę. Bo Węgry są główną montownią Europy, a ten silnik na dobre stracił moc. Do tego doszła siatka korupcji, którą poprzednie władze oplotły cały kraj doprowadzając do wstrzymania unijnej rzeki funduszy europejskich. Teraz, po zmianie władz, Węgry stały się jednym z najgorętszych tematów inwestycyjnych na rynkach wschodzących. Światowy kapitał wierzy w zapowiedzi uporządkowania spraw po poprzedniej ekipie, naprawy relacji z Brukselą oraz w wolę przystąpienia Węgier do strefy euro i pompuje nad Balaton grube pieniądze.
Sponsorem odcinka jest OANDA TMS Brokers.

To kolejny fragment globalnej gospodarki, w który uderza wojna na Bliskim Wschodzie i blokada cieśniny Ormuz. Światu zaczyna brakować... kwasu siarkowego! Ta znana nam z lekcji chemii substancja okazuje się niezbędna w codziennym życiu: od produkcji kabla do komputera przez samochody elektryczne, proces zapewnienia wody pitnej aż po - co najważniejsze! - produkcję żywności. Kwas siarkowy jest teraz cichym bohaterem kryzysu surowcowego, a największy problem polega na tym, że świat nie może w tym przypadku sięgnąć do rezerw.
Sponsorem odcinka jest OANDA TMS Brokers.

Zaczyna się proces przerzucania drogich paliw, energii i surowców na nas, konsumentów. To wszystko efekt wojny na Bliskim Wschodzie i kryzysu energetycznego nią wywołanego. Inflacja znów zaczęła przyspieszać i jesteśmy dopiero na początku tej drogi. Już drożeją wszystkie inflacyjne kategorie bezpośrednio powiązane z cenami paliw, w tym - zaskakujący inflacyjny rekordzista. I w kolejnych miesiącach te drogie paliwa zaleją inne ceny: najpierw w branżach silnie uzależnionych od kosztów paliw, później w cenach energii, żywności, a na końcu w usługach. A skoro o żywności wspomnieliśmy: z tego frontu informacje są jeszcze niezłe, jest cała długa lista produktów, które wyraźnie tanieją (od masła przez ziemniaki po marchewkę), ale i tu za kilka miesięcy zobaczymy wpływ drożejących nawozów sztucznych. W rezultacie pod koniec roku inflacja przebije bezpieczny dla nas poziom.
Sponsorem odcinka jest OANDA TMS Brokers.

To ma być impreza jakiej świat nie widział. Ruszające za kilka tygodni Mistrzostwa Świata w Piłce Nożnej, rozgrywane w Stanach Zjednoczonych, Kanadzie i Meksyku amerykański prezydent nazywa, z właściwą sobie megalomanią, "największym wydarzeniem w historii ludzkości". Na pewno najdroższym dla kibiców, bo wejściówki na mecze mundialu są nawet dziesięciokrotnie droższe niż na poprzednich mistrzostwach, choć po jeden bilet stoi kolejka 70 kibiców. Przyjechać na mistrzostwa ma ponad 6,5 miliona kibiców, na których amerykańskie władze planują zarobić to ponad 30 miliardów dolarów przy wydatkach przekraczających 10 miliardów. Tyle tylko, że ten optymizm może być na wyrost. Bo na razie liczba sprzedanych biletów nie pokrywa się z liczbą zarezerwowanych hoteli, wielu kibiców może nie wjechać do USA, bilety lotnicze za Atlantyk są horrendalnie drogie, w sprawę miesza się też polityka, więc mundial może przynieść coś, co ekonomiści nazywają "popytem bez realizacji". W tym przypadku może to być niezrealizowany bilet oprawiony w ramkę.
Sponsorem odcinka jest OANDA TMS Brokers.

Nie każdy martwi się z powodu drogiego paliwa lotniczego. Są tacy, którzy tylko ostrzą sobie zęby na odwołane loty i drożejące bilety. I to z nimi w tym roku pojedziemy na wakacje. Kolej przeżywa w Europie boom, bo jest pewniejsza niż rozchwiane w tym roku rozkłady lotów, a w wielu miejscach - po prostu szybsza i wygodniejsza. A może pociągiem nie na wakacje, a po prostu wakacje w pociągu? Bilety na luksusowe hotelowe połączenia rozchodzą się jak świeże bułeczki. Na tym kryształowym wizerunku wracającej do kolei Europy jest jednak poważna skaza: bo bilet z Warszawy do Barcelony kupimy kilkoma kliknięciami myszki u taniego przewoźnika lotniczego. Bilet na takiej trasie na pociąg - to już wyższa klasa skomplikowania.
Sponsorem odcinka jest OANDA TMS Brokers.

Statek Hondius, na pokładzie którego wykryto zakażenia hantawirusem w niczym nie przypomina luksusowego wycieczkowca, pływającego wesołego miasteczka, z basenami, kasynem i luksusowymi restauracjami na wielu pokładach. To jednostka zabierająca bogatych turystów w wyprawy ekspedycyjne po niedostępnych zakątkach Ziemi, a takie wyprawy to najszybciej rosnąca gałąź i tak szybko rosnącej całej branży statków wycieczkowych. Ta historia ma swoją biznesową stronę i stronę finansową, bo akcja ratunkowa pasażerów zaangażowała służby na trzech kontynentach, wymagała zorganizowania lotów repatriacyjnych oraz specjalnych środków ostrożności. A to kosztowało.
Sponsorem odcinka jest OANDA TMS Brokers.

Przez świat przetacza się rewolucja żywnościowa, którą najwyraźniej widać w sklepowych lodówkach. Połączone siły generacji Zet, TikToka oraz leków na odchudzanie zmusiły przemysł spożywczy do wielkich zmian: gotowe dania w sklepowych lodówkach są mniejsze, ale mają być bardziej odżywcze. Pizza ze szpinakiem i filetem z kurczaka? Dania dla osób na Ozempiku, Wegovy czy Mounjaro? Proszę bardzo, przemysł spożywczy właśnie na nowo urządza sklepowe lady chłodnicze z gotowymi zestawami lunchowymi. Na tej fali świat oszalał na punkcie białka, a w szczególności na niedawnym antybohaterze śniadań z dzieciństwa, czyli serka wiejskiego, którym zajadają się Zetki, a TikTok pokazuje dziesiątki przepisów na dania na jego bazie. Na tej samej fali płynie zresztą serwatka, która stała się jednym z najgorętszych surowców na globalnym rynku spożywczym. A że Polska jest globalnym gigantem w produkcji mleka, siedzimy na złotej górze białkowego złota!
Sponsorem odcinka jest OANDA TMS Brokers.

Jeszcze niedawno cieszyli się z ulgi w ratach, a tu w oczy zaglądają im znowu podwyżki. Mowa o kredytobiorcach, w kieszenie których może uderzyć... wojna na Bliskim Wschodzie. Bo podbiła ceny ropy, to przekłada się na ceny paliw, a drogie paliwa, to wyższe ceny w całej gospodarce. I w konsekwencji wyższa inflacja, z którą Rada Polityki Pieniężnej musi walczyć. Prezes NBP mówi wprost: na dalsze obniżki stóp nie ma już szans, a jeśli inflacja przekroczy 3,5 procent, może to być pretekstem do podwyżek stóp procentowych. A czy przekroczy? Ekonomiści nie mają wątpliwości, że wszystko zmierza w tym kierunku. Rynek już zresztą wycenia możliwości podwyżek stóp. Co oznaczałoby to dla rat kredytów? Posłuchaj!

Kryzys paliwowy trwa już ponad dwa miesiące, a ekonomiści przecierają oczy ze zdumienia patrząc jak całkiem nieźle świat sobie radzi z brakami ropy i gazu z Bliskiego Wschodu. Mimo, że to znacznie większy kryzys niż po rosyjskiej agresji na Ukrainę, to z tamtej lekcji świat wyciągnął wnioski, podjął działania i teraz dzięki temu zamortyzował sobie kryzysowe uderzenie. Tyle, że to wcale może nie być koniec problemu i eksperci branży ostrzegają: najgorsze dopiero przed nami i to już za kilka tygodni, bo krytyczny okaże się czerwiec. Bo nawet jeśli sytuacja na Bliskim Wschodzie się uspokoi, to sytuacja niewiele się zmieni, ponieważ powrót do równowagi potrwa.
Sponsorem odcinka jest OANDA TMS Brokers.

Amerykańscy giganci technologiczni pompują miliardy dolarów w sztuczną inteligencję i usiłują udowodnić, że te nakłady się zwracają. Pokazują więc fenomenalne liczby: tak zaskakująco dobrego sezonu wyników finansowych nie było od lat. Jest tak dobrze, że rynki na dalszy plan odsunęły obawy o efekty kryzysu energetycznego oraz wojny na Bliskim Wschodzie i na fali kolejnych raportów finansowych pędzą do przodu bijąc historyczne rekordy. Hossa niespokojnych czasów się nie boi, mimo że jeszcze kilkanaście tygodni temu rynki podawały w wątpliwość sens wydawania takich miliardów na AI, zdobywanych kosztem zwolnień pracowników. Ale wkrótce na scenę wkroczy królowa i to ona zdecyduje o dalszym kierunku tej hossy: jeszcze w maju wyniki pokaże lokomotywa hossy i matka chrzestna sztucznej inteligencji. To ona trzęsie teraz całą nowojorską giełdą.
Sponsorem odcinka jest OANDA TMS Brokers.

Co wspólnego ma wysmakowana włoska moda z kosmosem? Więcej niż myślisz: włoski dom mody Prada (tak, właśnie ta Prada!) bierze udział w opracowaniu kosmicznych skafandrów dla astronautów, którzy mają polecieć na Księżyc w ramach amerykańskiego programu Artemis. Dlaczego akurat Prada? Nie chodzi o kosmiczne high-fashion i haute-couture, firma ma po prostu doświadczenie choćby w projektowaniu dla wymagających zawodów sportowych. Problem w tym, że rośnie opóźnienie w pracach nad kosmicznymi kombinezonami, a wieść o tym postawiła na równe nogi cały rząd w Waszyngtonie. Bo Amerykanie ścigają się, żeby przed Chińczykami postawić stopę swojego astronauty na Księżycu, Donald Trump marzy, żeby wydarzyło się to za jego prezydentury. A kosmiczny skafander jest jednym z największych wyzwań inżynieryjnych całej misji i może ją prestiżowo pogrążyć, jeśli pierwsi na Księżyc dotrą chińscy tajkonauci.
Sponsorem odcinka jest OANDA TMS Brokers.

Zjednoczone Emiraty Arabskie wychodzą z OPEC, organizacji zrzeszającej kraje wydobywające ropę naftową i zbiorowo zarządzającej wydobyciem. Emiraccy stratedzy są przekonani, że nadchodzi światowy zmierzch zapotrzebowania na ropę naftową. Jeszcze jest cenna, jeszcze jej notowania podbija wojna na Bliskim Wschodzie, ale kiedy ona się skończy, kierunek będzie jeden. Dlatego Zjednoczone Emiraty Arabskie chcą teraz pompować ile się da, sprzedawać gdzie się da i zarabiać na tym krocie. A OPEC im na to nie pozwalał, bo musiał pogodzić racje kilku światowych potentatów naftowych, a nie wszyscy chcą zalać świat ropą, żeby nie obniżać jej cen. Kiedy więc wojna na Bliskim Wschodzie się skończy, światu grozi wojna cenowa producentów ropy, której my tylko powinniśmy kibicować. Bo na jej końcu benzyna jest tania jak woda także w polskim dystrybutorze.
Sponsorem odcinka jest OANDA TMS Brokers.

Wojna na Bliskim Wschodzie namiesza w naszych jadłospisach na wiosennego grilla. Bo to właśnie z rejonu Zatoki Perskiej przypływa do nas co czwarty kilogram potrzebnego Europie aluminium. A problemy z transportem stamtąd już dają się we znaki. Możliwe braki folii aluminiowej do owinięcia grillowych specjałów to dopiero początek problemów. Bo na świecie już zaczyna brakować puszek do napojów i to wciąż początek problemów, bo aluminium potrzeba wszędzie: w produkcji samolotów, samochodów, garnków, laptopów, smartfonów, wieczek do jogurtów i serków, blistrów do leków, bez aluminium nie ma przemysłu spożywczego, sektora budowlanego: aluminiowych profili, okien i pokrycia dachów, a nawet sprzętów biurowych. Co gorsza, recepty na ten problem też nie ma prostej, bo nie da się szybko zwiększyć produkcji, a recykling rośnie zbyt wolno, żeby surowiec odzyskiwać do ponownej produkcji.
Sponsorem odcinka jest OANDA TMS Brokers.

Zapewne codziennie widzisz na swoim laptopie naklejkę "Intel Inside". Z produktów tej firmy korzystamy (prawie) wszyscy, więc jak to się stało, że gigant napędzający większość komputerów świata jeszcze rok temu był spisywany na straty i stał na krawędzi upadku? Seria nietrafionych decyzji biznesowych i dwie przespane rewolucje technologiczne zepchnęły ten flagowy okręt amerykańskiej technologii w niebyt. Było tak źle, że finansowe zastrzyki pchali w Intela: amerykański rząd oraz konkurenci firmy, bo była za duża, żeby tak po prostu upaść. I właśnie odrodziła się jak Feniks z popiołów, pokazała tak fenomenlane wyniki, że rynki przetarły oczy ze zdumienia. Jak to się stało, że Intel z otchłani wyszedł na nową gwiazdę? Okazało się, że jego stare, dobre chipy oparte na architekturze rodem z lat siedemdziesiątych są niezbędne w rewolucji sztucznej inteligencji. Bo może i NVidia ze swoimi mikroprocesorami ożywia i trenuje AI, ale to chipy Intela lepiej i taniej radzą sobie z lawiną pytań jakie codziennie zadajemy sztucznej inteligencji. I to był dla Intela game changer, wyprzedał wszystkie zalegające w magazynach zapasy, po jego chipy stanęła kolejka, a do kasy popłynął szeroki strumień pieniędzy.
Sponsorem odcinka jest OANDA TMS Brokers.

To jedna z bardziej gorących alternatywnych inwestycji świata. Z osiedlowych podwórek i szkolnych korytarzy trafiła do salonów prestiżowych domów aukcyjnych. Karty z Pokemonami, które narodziły się 30 lat temu, teraz dają nieźle zarobić. Te najbardziej poszukiwane dają nawet tysiące procent zysku, a to więcej niż giełdowy indeks pięciuset największych amerykańskich spółek. Wszystko na fali tęsknoty za dzieciństwem (tak, tak, tęskni przede wszystkim pokolenie Zet) oraz trendu zwanego "kidults", czyli dorosłe dzieciaki wydające swoje pensje na to, co przypomina im dzieciństwo. Karty z Pokemonami dają taki zarobek, że padają łupem złodziei w sklepach jak świat długi i szeroki. Do tego stopnia, że sklepy inwestują w systemy bezpieczeństwa, a swoje zbiory zamykają w pancernych sejfach.
Sponsorem odcinka jest OANDA TMS Brokers.

Niemiecka Lufthansa, gigant europejskiego nieba, ogłasza potężne cięcia swojej siatki połączeń: od maja do października z rozkładu zniknie 20 tysięcy rejsów, także z Polski. To pierwszy tak spektakularny efekt kryzysu paliwowego, który najmocniej odczuwa paliwo lotnicze. W kilka tygodni jego cena się podwoiła, ale nie cena może tu być największym problemem. Bo Międzynarodowa Agencja Energii ostrzega, że za kilka tygodni w Europie paliwa lotniczego może zabraknąć! Tankowce z paliwami z Bliskiego Wschodu wciąż nie ruszyły, a nawet gdyby ruszyły, to nadrabianie opóźnień potrwa tygodniami. Linie lotnicze już tną więc siatki połączeń, albo podwyższają ceny biletów, albo jedno i drugie razem. A kart na stół wciąż nie wyłożyły tanie i czarterowe linie lotnicze. Wiele wskazuje na to, że tego lata zostaną nam dwa wyjścia: przestaniemy latać na ochotnika (bo bilety będą drogie), albo przymusowo (bo biletów w ogóle nie będzie). W tej sytuacji jedynym rozwiązaniem mogą się okazać wakacje u cioci na działce albo u babci na wsi.
Sponsorem odcinka jest OANDA TMS Brokers.

Globalna branża spożywcza właśnie dostała obsesji na punkcie... pochrzynu skrzydlatego. Niepozorna bulwa z Filipin ma coś, co właśnie podbija internet, czyli... kolor! A dokładniej - fioletowy, który idealnie wpasował się w poszukiwanie nowego trendu, kiedy przybladła już supermodna ostatnio jaskrawa zieleń matchy. Ekstrakty z fioletowego batata dodawane są więc teraz - jak świat długi i szeroki - do kawy latte, lodów, koktajli po to, żeby szałowo wyglądały na zdjęciach. I to wystarczy, żeby zawładnąć sercami pokolenia Zet, które kupuje - także żywność - oczami. Nieważny smak, ważne żeby dobrze wyglądało w rolce na TikToku i Instagramie. Ostatnio taką rolę pełniła matcha, której zielony kolor zawładnął umysłami młodych ludzi. Teraz młodzież na Zachodzie idzie w fiolet z filipińskiego ziemniaka. Problem tylko w tym, że globalny sukces ube - bo to o te bulwy chodzi - już zaczął zagrażać produkującym go niewielkim plantacjom na Filipinach.
Sponsorem odcinka jest OANDA TMS Brokers.

Kiedy na jednym końcu świata kierowcy płaczą i płacą za tankowanie auta, na drugim ktoś zaciera ręce i liczy kasę, naprawdę grubą kasę. Wojna w Zatoce Perskiej wystrzeliła ceny paliw jak świat długi i szeroki, wyciąga pieniądze z portfeli kierowców i transferuje ją do portfeli światowych gigantów naftowych. Kwoty są oszałamiające: szacuje się, że w wyniku drogich paliw największym światowym producentom ropy i paliw wpadnie do kieszeni ekstra 230 miliardów dolarów, czyli jakieś 30 milionów dolarów na godzinę! A to nie tylko firmy, bo i całym państwom petrodolary płyną do budżetów szerokim strumieniem: Stanom Zjednoczonym (które po raz pierwszy sprzedają więcej ropy niż kupują), Norwegii oraz Rosji, która dostała finansowe koło ratunkowe dla tonącej państwowej kasy. Nic dziwnego, że na świecie coraz głośniej mówi się, żeby te zastrzyki petrogotówki opodatkować.
Sponsorem odcinka jest OANDA TMS Brokers.

Ten nowy model sztucznej inteligencji wprawił programistów w osłupienie. Mythos od amerykańskiej firmy Anthropic obchodzi protokoły bezpieczeństwa, łamie kody cyfrowych sejfów, sam - na szczęście w testach - organizuje i przeprowadza doskonały napad na bank. Moce tego cyfrowego dżina okazały się tak potężne, że jego twórcy natychmiast zamknęli go w cyfrowej butelce i zaprosili światowych gigantów do współpracy przy okiełznaniu i dobrym wykorzystaniu jego możliwości. A amerykańskie władze i amerykański bank centralny zwołali pilną naradę z szefami instytucji finansowych w USA, którzy usłyszeli ostrzeżenie: Mythos na polecenie użytkownika potrafi włamać się wszędzie, pokonać najbardziej wymyślne zabezpieczenia bankowe i wyprowadzić pieniądze. Nic dziwnego, że rękę na tak potężnym projekcie chce położyć rząd USA.
Sponsorem odcinka jest OANDA TMS Brokers.

W pierwszym kwartale tego roku sprzedaż w pełni elektrycznych samochodów na głównych rynkach motoryzacyjnych Europy wzrosła o prawie jedną trzecią. To efekt poszukiwań alternatywy dla drogich paliw po tym jak jak ich ceny wystrzeliły na fali sytuacji na Bliskim Wschodzie. W Europie i na świecie rozpędzają się poszukiwania samochodów z napędem elektrycznym i hybrydowym, bo elektryk okazuje się w użytkowaniu tańszy niż diesel. A tańszy elektryk to używany, albo chiński, dlatego ze światowego trendu cieszą się chińscy producenci, którzy produkują auta na potęgę i zalewają świat swoimi modelami. Psychologiczna zmiana energetyczna dokonuje się nie tylko w klasycznej motoryzacji. W Pakistanie rośnie popyt na elektryczne riksze, w Indiach na kuchenki elektryczne, a w Niemczech na panele fotowoltaiczne. Nawet jeśli wojna w Zatoce Perskiej szybko by się skończyła, świat przejdzie więc cywilizacyjną zmianę.
Sponsorem odcinka jest OANDA TMS Brokers.

Mija pierwszych sto dni Bułgarii z euro. Wspólna waluta zastąpiła lewy od stycznia i niemal od razu posypały się skargi konsumentów na nieuczciwych przedsiębiorców, którzy wykorzystali tę okazję do podnoszenia cen. Potwierdzają to wyniki kontroli tamtejszych urzędników: w co dziesiątym przypadku w sklepach i punktach usługowych wykryli nieprawidłowości. Posypały się więc kary, a kontrolerzy zapowiadają, że dla kombinujących z cenami litości nie będzie. To jednak nieprawidłowości punktowe, bo ogółem, w skali całej gospodarki, inflacji bardziej zaszkodzą drogie paliwa niż sam fakt wprowadzenia euro. Prawdziwym testem dla cen w Bułgarii będzie jednak nadchodzące lato, tym bardziej, że kraj liczy na tych turystów, którzy z powodu wojny ominą kierunki bliskowschodnie.
Sponsorem odcinka jest OANDA TMS Brokers.

Rynki z boku zostawiają obawy o kryzys bliskowschodni. Po początkowym strachu nie ma śladu, giełdy idą dalej w górę i biją kolejne rekordy, dolar idzie w dół, co pomaga złotemu i walutom naszego regionu. Inwestorzy mają świadomość, że efekty wojny w Zatoce Perskiej będą się rozlewały na globalną gospodarkę, ale mają przy tym nadzieję, że potrwa to krótko i będzie miało ograniczony wpływ. Dobre nastroje nie omijają też nas: złoty przestał tracić, a pomogły mu wybory na Węgrzech, które napędzają światowy kapitał do naszej części Europy. Na tej fali zyskuje też nasza giełda, która na swoje 35 urodziny zafundowała sobie absolutny rekord wszech czasów!
Sponsorem odcinka jest OANDA TMS Brokers.

Hiszpania liczy na turystyczny rekord i na tych turystów, którzy z powodu wojny na Bliskim Wschodzie szerokim łukiem ominą Egipt, Cypr, Turcję, Izrael i kraje Zatoki Perskiej. W tym roku ma w Hiszpanii paść rekord 100 milionów turystów, hotele na wiosnę i lato już mają więcej rezerwacji niż rok temu, a linie lotnicze zaplanowały tylko na trzy miesiące: lipiec, sierpień i wrzesień rekordową liczbę grubo ponad 300 tysięcy połączeń na wszystkie hiszpańskie lotniska. Branża turystyczna zaciera ręce w oczekiwaniu na zyski, ale w czasie kiedy ma paść historyczny rekord liczby turystów, trwa walka z nadmierną turystyką. Władze chcą wyciągnąć z kieszeni wczasowiczów jak najwięcej pieniędzy wprowadzając dodatkowe podatki turystyczne, a sami Hiszpanie w ostatnich latach gwałtownie przeciwko najazdowi turystów protestowali.
Sponsorem odcinka jest OANDA TMS Brokers.

Na Pacyfiku już zaczyna podgrzewać się woda. To oznacza, że nadchodzi pewne zjawisko w globalnej pogodzie, które przynosi na przemian upał i susze z ulewami i burzami. Ostatnio to zjawisko wystrzeliło w kosmos ceny kawy i kakao i schowało do szafy ciepłe kurtki i tym razem też może przynieść mocne ocieplenie, może nawet najmocniejsze w historii. Odchodzi tym samym w przyszłość poprzednie zjawisko, które dało nam chłodne ubiegłoroczne lato i wyjątkowo mroźną zimę. Teraz czarne chmury znów nadciągają nad plantacje kawy, kakao, ryżu, herbaty i trzciny cukrowej. Ale może też przynieść nam ulgę, bo jeśli nadchodząca zima będzie cieplejsza, to nasze rachunki za ogrzewanie mogą nie wystrzelić w kosmos. Bo na razie jest to prawdopodobne, biorąc pod uwagę problemy z gazem wynikające z wojny na Bliskim Wschodzie.
Sponsorem odcinka jest OANDA TMS Brokers.

Nie tylko ropa i gaz: wojna w Zatoce Perskiej każdego dnia odkrywa kolejną branżę globalnej gospodarki, w którą uderza wywołany konfliktem kryzys paliwowy. Kraje Bliskiego Wschodu odpowiadają za eksport jednej trzeciej polimerów, pozyskiwanych z ropy naftowej, używanych do produkcji plastiku. Blokada Cieśniny Ormuz wstrzymała cały globalny przemysł plastikowy! Są już pierwsze tego efekty: na Tajwanie sklepy wprowadzają reglamentację worków na śmieci, w Korei Południowej jest problem z opakowaniem eksportowego materiału jakim są dania, nazywane u nas popularnie zupkami chińskimi, którymi zajadają się Zetki jak świat długi i szeroki. Poza tym - w co pakować warzywa, owoce, wędliny, z czego wyprodukować rękawiczki chirurgiczne, w co zapakować płyn do prania, do czego wlać wodę mineralną, jak stworzyć kokpit samochodu bez plastiku? A może jest sposób, żeby plastik z ropy zastąpić innym tworzywem? Sposób jest, ale nie jest ani tani, ani szybki.
Sponsorem odcinka jest OANDA TMS Brokers.

Na dalsze obniżki stóp procentowych raczej nie ma szans - wynika ze zgodnych wypowiedzi prezesa Narodowego Banku Polskiego oraz ekonomistów. Wszystko przez wojnę na Bliskim Wschodzie, która również w taki sposób zajrzy do naszych portfeli. Dalsze obniżki stóp przekreśla wynikająca z tej wojny droga ropa naftowa, która - w postaci drogich paliw - rozlewa się po cenach w całej gospodarce. Nie wiadomo jak bardzo się rozleje, ale właśnie to "nie wiadomo" powoduje, że z prognozowanej jeszcze na ten rok jednej lub dwóch obniżek stóp raczej nic nie będzie, a to oznacza, że dotarły one do docelowego na dłuższy czas poziomu i do takiego docelowego poziomu doszły raty kredytów. Wprawdzie kredytobiorcy odczuwają wyraźną ulgę w portfelach, ale większej ulgi już nie będzie. Za to jeszcze gorsze wiadomości są dla tych, którzy o kredyt dopiero się starają, bo w ostatnich tygodniach zdolność kredytowa wyraźnie się skurczyła: wojna na Bliskim Wschodzie przeciętnej rodzinie odebrała właśnie jeden pokój. A co z oszczędzającymi na bankowych lokatach? Ich odsetki też zależą od stóp procentowych. I są coraz niższe, choć banki zwalniają z tempem cięcia oprocentowania.
Wyliczenia zaprezentowane w tym odcinku przygotował Jarosław Sadowski, dyrektor Departamentu Analiz rankomat.pl.
Sponsorem odcinka jest OANDA TMS Brokers.

Europa ugina się pod ciężarem... ziemniaków! Jest ich tak dużo, że zalegają w magazynach jak kontynent długi i szeroki, nie omijając Polski, a ich ceny na rynkach spadły w okolice, a nawet poniżej zera! Skąd taka kartoflana góra? Z niedawnej hossy! Jeszcze kilka lat temu świat prosił się o europejskie ziemniaki, bo sam był w kryzysie, w którym w Azji reglamentowano nawet frytki. Europejscy rolnicy zwietrzyli więc ziemniaczany interes i przez trzy lata liczyli kasę ze sprzedaży tych warzyw i sadzili je gdzie się da. Aż przyszła klęska urodzaju i Europa wyprodukowała tyle ziemniaków, że nie da się ich ani zjeść, ani przerobić, ani nakarmić nimi zwierząt. Azja już też nie chce europejskich ziemniaków, bo po niedawnym kryzysie, zaczęła produkować swoje. A zatem ziemniaki zalewają Europę, na to wszystko nakłada się zmiana w konsumenckich gustach (nawet my, Polacy, jemy coraz mniej ziemniaków) i efekt jest taki, że rynkowa cena niektórych ziemniaków jest... ujemna i nie ma pomysłów co z tą kartoflaną górą zrobić. Co gorsza, frytki i chipsy wcale z tego powodu nie będą tańsze!
Sponsorem odcinka jest OANDA TMS Brokers.

Rynki na świecie odetchnęły z ulgą po tym jak udało się zawrzeć amerykańsko-irański rozejm. Ropa naftowa i gaz tanieją, armatorzy chcą wyciągać swoje statki z Cieśniny Ormuz, ale efekty tej wojny już rozlały się po świecie. W tym - destrukcja naszego popytu. Tak ekonomiści nazywają moment w którym, przed drogie paliwa, zaczynamy ograniczać wydatki. Najpierw na restauracje i wycieczki, później pod nóż idą poważniejsze zakupy, a na koniec zmieniamy przyzwyczajenia i na przykład zamieniamy samochód na bardziej ekonomiczny. To ostatnie już zaczęło chodzić nam po głowach: tak jak 50 lat temu, po kryzysie energetycznym, świat przesiadł się z krążowników szos do samochodów małolitrażowych, tak teraz zaczął poważnie myśleć o autach na prąd, co pokazuje ruch w internetowych serwisach samochodowych. Eksperci są zgodni: politycy zatrzymają wojnę, ale społeczeństwu jej skutki będą się odbijały czkawką. I to długo.
Sponsorem odcinka jest OANDA TMS Brokers.

Najbliższy urlop w ciepłych krajach może być nieoczekiwanie drogi, o ile w ogóle będzie możliwy. Przez wojnę w Zatoce Perskiej paliwo lotnicze zdrożało już - przeciętnie - o 100 procent i jego baryłka kosztuje rekordowe 200 dolarów! Takie wzrostu w swoich budżetach nie przewidział żaden przewoźnik, dlatego linie lotnicze już zaczynają podnosić ceny biletów i wprowadzają dodatkowe opłaty paliwowe. Najgorzej jest w Azji, ale działania związane z drogimi paliwami podejmują też europejskie linie: Air France-KLM, Lufthansa, SAS, a w kolejce mogą ustawić się świetnie nam znane WizzAir i Ryanair. O ile w ogóle na urlop polecimy! Bo drogie paliwo okaże się małym problemem przy znacznie większym: samolotów może nie być czym zatankować, bo paliwo po świecie transportują tankowce, które utknęły w Cieśninie Ormuz.
Sponsorem odcinka jest OANDA TMS Brokers.

Tamten szok paliwowy zmienił świat na stałe. Po 1973 roku, kiedy najpierw zgasły lampki świąteczne i witryny sklepowe, później Zachód już na zawsze przesiadł się z krążowników szos do samochodów małolitrażowych, zainwestował w niezależność energetyczną, elektrownie atomowe i własne szyby naftowe. Dowiedział się czym jest efektywność energetyczna, a nawet - postanowił sezonowo zmieniać czas, by maksymalnie wykorzystać światło dzienne i oszczędzać prąd. Przed szokiem paliwowym z lat siedemdziesiątych benzyna była tańsza niż mleko, lała się do baków jak świat długi i szeroki. Aż przyszło arabskie embargo na sojuszników Izraela po wojnie Jom Kipur, ropa w moment zdrożała o 400 procent, a świat pogrążył się w kryzysie paliwowym, który przypomina sobie dziś. Bo teraz, kiedy Trump rozpętał wojnę w Iranie (który w zemście zablokował Cieśninę Ormuz) ropa już zdrożała - w pewnym momencie - o 100 procent, ceny paliw wystrzeliły, a europejskie rządy (w tym polski) rzuciły się do cięcia podatków i ręcznego sterowania cenami paliw, żeby ratować obywateli przed drożyzną przy dystrybutorach. Ale matematyka z geografią nie dają powodów do optymizmu, a są tacy którzy wieszczą ropę po 200 dolarów za baryłkę. Wtedy nie pomoże już żaden rząd.
Sponsorem odcinka jest OANDA TMS Brokers.

W cieniu kryzysu surowcowego i nawozowego, jakie właśnie podnoszą głowy w związku z wojną w Zatoce Perskiej, kiełkuje kryzys technologiczny. Kiedy irańskie rakiety uszkodziły katarskie instalacje gazowe, w cieniu obaw o dostawy LNG, rozgrywa się dramat równie ważny, ale znacznie mniej głośny. Otóż w katarskich instalacjach, jako produkt uboczny skraplania gazu powstawał hel! Znany na co dzień z tego, że unosi balony w powietrze, okazuje się jednym ze światowych surowców krytycznych. Bo hel jest niezbędny w produkcji mikroprocesorów, tych najbardziej zaawansowanych, które napędzają sztuczną inteligencję, smartfony, komputery jak świat długi i szeroki, samochody, samoloty, sprzęt wojskowy - tę listę można ciągnąć w nieskończoność. Uszkodzone katarskie instalacje odpowiadały za jedną trzecią światowych dostaw helu i tak wstrzymanych blokadą cieśniny Ormuz. A odbudowa katarskich mocy produkcyjnych może potrwać kilka... lat!
Sponsorem odcinka jest OANDA TMS Brokers.

Jajka, których na Wielkanoc kupujemy dużo, są najszybciej drożejącym produktem w naszym świątecznym koszyku. Nic dziwnego, bo właśnie próbujemy wydostać się z jajecznego kryzysu, który winduje ceny. Apogeum kryzysu na szczęście mamy już za sobą, ale odbudowanie zdziesiątkowanych chorobami stad kur niosek potrwa. Wszystko przez grypę ptaków i rzekomy pomór drobiu, z powodu których - tylko w Polsce - zniknęła co dziesiąta kura. A jesteśmy drugim co do wielkości eksporterem jajek na europejskie rynki, również spustoszone chorobami drobiu. I na razie perspektywy dla cen jajek nie są najlepsze, bo w naszej jajecznicy mogą namieszać efekty wojny na Bliskim Wschodzie. A skoro jesteśmy przy świętach: także z czekoladowymi jajkami w tę Wielkanoc jest problem: uderza w nie nieco zapomniane słowo "shrinkflacja".
Sponsorem odcinka jest OANDA TMS Brokers.

Indie, Tajlandia, Wietnam, Filipiny przegrywają nierówną walkę ze skutkami kryzysu energetycznego oraz wojny na Bliskim Wschodzie. Branże: odzieżowa, lotnicza, gastronomiczna, turystyczna, zabawkarska, elektroniczna, chemiczna (i można tak ciągnąć w nieskończoność) już dostały kij w energetyczne szprychy i wyłączają silniki. Po benzynę albo butle z gazem stoją kilometrowe kolejki, zdarzają się bójki, przemytnicy, kwitnie czarny rynek butli z gazem, a władze każą oszczędzać energię, urzędników wysyłają na pracę zdalną, mieszkańcy przesiadają się na rowery, restauracje wprowadzają kryzysowe menu, a chaos tylko się pogłębia. Także w krajach, które stoją turystyką. Jeszcze kilka tygodni temu nikt w Azji, nawet w najczarniejszych snach, nie wyobrażał sobie jak może dla miliardów ludzi wyglądać kryzysowa rzeczywistość. Obrywa nawet przemysł filmowy w Bollywood!
Sponsorem odcinka jest OANDA TMS Brokers.

Na takiej cukrowej górce świat od dawna nie siedział. Górka w zasadzie usypała się sama, ale wybitnie pomogła w tym pewna jaszczurka mieszkająca na meksykańskiej pustyni. To w jej organizmie naukowcy odkryli semiglutyd - substancję czynną, która teraz jest głównym składnikiem leków na cukrzycę i na odchudzanie, takich jak Ozempic i Mounjaro. A leki mają pewien skutek uboczny: zażywający je pacjenci cukier ograniczają do minimum, nie kupują ciast, słodyczy i słodzonych napojów. Do tego dochodzi światowy trend zdrowszej żywności, który dokłada swoje do ograniczenia spożycia cukru i wzrostu słodkiej górki. W efekcie ten towar jest tani jak barszcz, choć z odsieczą przychodzi mu właśnie droga ropa naftowa. Bo kiedy paliwa drastycznie drożeją, brazylijska trzcina, zamiast na cukier, idzie na biopaliwa. Przetworzony cukier trafia więc do baków zamiast benzyny, a to już wkrótce może znowu podbijać jego ceny.
Sponsorem odcinka jest OANDA TMS Brokers.

Od swojego szczytu raptem dwa miesiące złoto straciło już jedną czwartą swojej wartości. Pogrąża je wojna w Iranie oraz wywołany nią skok cen ropy naftowej, który rozlewa się - w postaci droższych paliw - na światową inflację. A to oznacza, że banki centralne, żeby z tą inflacją walczyć, mogą zacząć myśleć o podwyżkach stóp procentowych. I to może być fundamentalna zmiana jeśli chodzi o złoto, bo światowy kapitał odpłynie z tego kruszcu do dolara i powiązanych z nim papierów wartościowych, jeśli te będą lepiej oprocentowane. Powodów dla których złoto nie jest już postrzegane jako "bezpieczna przystań" w niespokojnych czasach jest zresztą więcej. Kruszec traci więc coraz bardziej, a to też zła wiadomość dla - hipotetycznego na razie - planu prezesa NBP, żeby za pomocą finansowej inżynierii zdobyć pieniądze na finansowanie polskiej armii.
Sponsorem odcinka jest OANDA TMS Brokers.

Po raz pierwszy w historii sztuczna inteligencja została wykorzystana na masową skalę w operacji militarnej Amerykanów na drugim końcu świata, czyli w Iranie. Siły połączyło dwóch informatycznych gigantów: Palantir oraz Anthropic, a z tego mariażu wyszedł Maven, wojskowe oprogramowanie analizujące gigantyczne strumienie danych z wojska, wywiadu, raportów, kamer (w tym ulicznych!) i na tej podstawie wyznaczające fizyczne cele i ustalające kolejność działania. Tak właśnie zadziałało to w Iranie. Wojskowi z drugiego końca świata sterowali atakami na ten kraj jak w grze komputerowej. Mavena stworzył Palantir, ale jego sercem jest stworzony przez Anthropica Claude, popularna sztuczna inteligencja służąca do tej pory do celów biznesowych, w tym - analizy pism procesowych i zadań biurowych. I kiedy w Zatoce Perskiej trwała operacja "Epicka Furia", w USA o ten program wybuchła epicka awantura: bo armia chciała więcej, w tym - dać sztucznej inteligencji wolną rękę dla ataków, ale twórcy zapalili czerwone światło i tę funkcję wyłączyli tłumacząc, że nie pisali tego oprogramowania do zabijania ludzi.
Sponsorem odcinka jest OANDA TMS Brokers.

Globalny rynek gazowy właśnie przechodzi wstrząs, jakiego nie przewidział nikt i który bez dwóch zdań wydrenuje nasze kieszenie. Irański atak na katarską instalację gazową plus blokada strategicznej dla transportu ropy i gazu Cieśniny Ormuz wywołuje popłoch na globalnych rynkach surowcowych. Katar nie wysyła w świat swojej produkcji, wprawdzie my w Polsce sprowadzamy stamtąd tylko 10 procent gazu, ale Azja bez tych dostaw nie może żyć. Tam zaczynają się regularne bitwy o gaz: na morzu, przed punktami z butlami gazowymi, zamyka się gastronomia, skracany jest tydzień pracy, reglamentowane jest włączanie klimatyzatorów, problem jest nawet z działaniem... krematoriów. O ile my z dostępnością gazu problemu na razie nie mamy, to będziemy mieli problem z jego ceną. Bo surowiec gwałtownie drożeje jak świat długi i szeroki, co przekłada się na ceny energii dla biznesu (który te koszty przerzuci na nas, konsumentów) oraz problem z produkcją nawozów u progu tegorocznego sezonu rolnego.
Sponsorem odcinka jest OANDA TMS Brokers.

Jeszcze kilka-kilkanaście miesięcy temu taki scenariusz wydawał się niemożliwy. Kiedy masło biło cenowe rekordy i było symbolem sklepowej drożyzny, a my polowaliśmy w promocjach na kostkę za 6 złotych, nawet nie wyobrażaliśmy sobie, że masło będzie kosztować mniej niż 2 złote! Bo tyle kosztuje teraz w supermarketowych promocjach. Masło jest najszybciej taniejącym produktem spożywczym, bo na świecie o 180 stopni odwróciła się sytuacja rynkowa. Świat (w tym Europa i Polska) spływa nadwyżką mleka, co dla hodowców bydła mlecznego jest informacją fatalną, ale dla wielbicieli masła - doskonałą. Obniżki jego cen zaczęły się w czasie ubiegłorocznego, chłodnego lata (i to, że było chłodne ma tu kolosalne znaczenie), a teraz ceny spadły do poziomów najniższych od lat. I dobra dla naszych kieszeni informacja jest taka, że na razie nie widać powodów dla których ceny masła miałyby znowu ruszyć w górę.
Sponsorem odcinka jest OANDA TMS Brokers.

Paliwo bunkrowe: ta smolista maź to produkt odpadowy powstający w procesie rafinacji ropy naftowej. Zostaje na dnie instalacji do przetwarzania ropy: najszlachetniejsze frakcje odkładają się na górze, najcięższe opadają na dno. I ta ciężka maź jest dla światowego transportu kluczowa: to właśnie paliwo morskie. To na nim świat wzdłuż i wszerz przemierzają statki z ropą naftową, gazem ziemnym, produktami chemicznymi, samochodami, ryżem i innymi zbożami, lekami, ale też z koszulkami, trampkami oraz tysiącem drobiazgów jakie zamawiamy w azjatyckich (a zwłaszcza chińskich) sklepach. Wojna na Bliskim Wschodzie spotęgowała zapotrzebowanie na to paliwo (bo statki pływają objazdami), "bunkra" więc brakuje, tym bardziej że produkujące je rafinerie w Zatoce Perskiej ograniczają produkcję. A to przepis na rosnące ceny: paliwo bunkrowe w trzy tygodnie zdrożało dwukrotnie! A alternatywy nie ma: towarów jakie wożą po świecie statki nie przewiezie nic innego. Transport lotniczy nie wchodzi w grę: nie ta pojemność, też coraz drożej, chaos w lotniczym cargo jeszcze większy niż we frachcie morskim. To oznacza, że smolista maź zatyka krwiobieg globalnej gospodarki.
Sponsorem odcinka jest OANDA TMS Brokers.

Paramount Skydance Warner Bros. Discovery: taki gigant rodzi się właśnie w Stanach Zjednoczonych i na dobre przemebluje rynek rozrywki filmowej, transmisji sportowych oraz dostarczania informacji. W rękach nowego giganta będzie potężna biblioteka tytułów oraz praw do pokazywania wielkich wydarzeń sportowych oraz potężne telewizje (w tym informacyjne). Co to oznacza dla nas, widzów? Zarówno dla tych, którzy na film idą do kina, jak i dla tych, którzy oglądają serial na domowej kanapie? I czy abonament za streaming może być droższy? Posłuchaj!
Sponsorem odcinka jest OANDA TMS Brokers.

Bliski Wschód produkuje jedną trzecią nawozów sztucznych jakie wykorzystują rolnicy na świecie. Chodzi o nawozy azotowe, w których produkcji używa się gigantycznych ilości gazu. Bliski Wschód gaz ma, nie ma natomiast czego na pustyni nawozić, więc ten produkt wysyła w świat. A w zasadzie wysyłał, do momentu blokady cieśniny Ormuz, na którą w ramach odwetu zdecydował się zaatakowany Iran. Blokada tego szlaku oznacza, że z bliskowschodnich fabryk nawozowych nic nie wyjeżdża w świat. I to w czasie, gdy na półkuli północnej wystartował czas intensywnych prac polowych a zapotrzebowanie na chemię jest największe. O tej porze roku rolnicy muszą nawozić uprawy, głównie azotem. Bez niego rośliny rosną słabiej lub nie rosną w ogóle. Bez nawozów z Bliskiego Wschodu będzie problem z wyżywieniem połowy świata! Czym to się kończy, widzieliśmy całkiem niedawno, bo podobny moment mieliśmy po rosyjskim ataku na Ukrainę, kiedy ceny żywności wystrzeliły.
Sponsorem odcinka jest OANDA TMS Brokers.

Kryzys naftowy, jaki wybuchł po amerykańsko-izraelskim ataku na Iran, najmocniej uderza w ceny paliwa lotniczego. W ostatnich dniach zdrożało w Europie o 100 procent, a w Azji o 300 procent! Co to oznacza dla pasażerów? Droższe bilety, bo koszt paliwa to nawet 40 procent biletu. I są już pierwsze linie, które z tego powodu podnoszą ceny biletów i opłaty paliwowe nawet o jedną trzecią. Choć jest tu też dobra informacja: są tacy przewoźnicy, którzy przed podwyżkami będą się bronić rękami i nogami, w tym dwaj giganci na europejskim (także polskim) niebie, którymi latamy wszyscy!
Sponsorem odcinka jest OANDA TMS Brokers.

Największy europejski koncern motoryzacyjny pokazuje swoje wyniki za ubiegły rok. Powiedzieć, że złe, to jak nic nie powiedzieć! Zyski firmy spadły o blisko połowę, a zarząd wskazuje winnych: amerykańskie cła, spadek sprzedaży w Chinach oraz zawał jaki przeżywa jedna z flagowych marek koncernu, czyli Porsche. Analitycy dodają do tego chińską tańszą konkurencję motoryzacyjną, a także to, że Niemców na nowe samochody po prostu nie stać. Kłopoty Volkswagena jak w soczewce skupiają fatalną sytuację całego europejskiego przemysłu motoryzacyjnego.
Sponsorem odcinka jest OANDA TMS Brokers.

Kiedy Iran zbombardował sąsiadom instalacje do odsalania wody morskiej, na Bliski Wschód padł blady strach. Bo woda pitna jest tam zasobem cenniejszym niż ropa naftowa i złoto. Tamten pustynny region świata jest suchy jak pieprz, więc wodę musi pozyskiwać w inny sposób. Morskie wybrzeża państw Bliskiego Wschodu są usiane instalacjami do odsalania wody morskiej i w ten sposób pozyskuje się tam wodę pitną, transportowaną setkami kilometrów rurociągów do dużych miast. Technologia sięga XIX wieku, a w XX wieku była stale ulepszana, do tego stopnia, że bogaci szejkowie budują u siebie sztucznie naśnieżane stoki narciarskie pod dachem. Wojna w Iranie i jego ataki na te instalacje u sąsiadów wywołały jednak u szejków śmiertelne przerażenie. Bo pod ziemią, tam gdzie inni mają wodę, Zatoka Perska ma ropę, co jest dla niej błogosławieństwem i przekleństwem jednocześnie.
Sponsorem odcinka jest OANDA TMS Brokers.

Amerykański dolar jeszcze miesiąc temu był najsłabszy od dekady. Z premedytacją prowadził zresztą do tego Donald Trump, który chciał, żeby waluta jego kraju była tak słaba jak się da. Dziwne? Niekoniecznie, jeśli powiemy, że Stany Zjednoczone eksportem stoją, a im słabsza waluta, tym więcej eksporterzy zarabiają. Trump podkopywał zaufanie do amerykańskiej gospodarki i tym samym do dolara; wieszczono wręcz, że dolar traci swój status globalnej waluty rozliczeniowej. Aż do czasu, kiedy nad Bliskim Wschodem zaczęły latać rakiety: światowy kapitał przeprosił się z dolarem i popędził w stronę tej "bezpiecznych przystani". Sprawnie omijając inną "bezpieczną przystań" w postaci złota. To bodaj pierwszy konflikt, w czasie którego po złoto kolejka się nie ustawiła. Bo kruszec ma za sobą pasmo takich wzrostów, że zamiast jako "safe heaven", postrzegany jest jako przedmiot spekulacyjnej rynkowej gry.
Sponsorem odcinka jest OANDA TMS Brokers.