1974: Το Λεξικό της Μεταπολίτευσης

Μεταπολίτευση, κοινωνικές και καλλιτεχνικές εξελίξεις καθώς και τα μεγάλα γεγονότα που τις επηρέασαν. Η αισθητική της χούντας που διαμόρφωσε ευρέως στρώματα του πληθυσμού, επιβιώνει δραματικά. Πώς άλλαξε τα τελευταία χρόνια η καλλιτεχνική έκφραση; Η σύνδεση του λαϊκισμού με την αισθητική και η επίδραση μεγάλωνπροσωπικοτήτων και δημιουργών αυτά τα 50 χρόνια. Μερικά από τα στοιχεία της συζήτησης του Άρη Πορτοσάλτε με τον Μάνο Στεφανίδη, ομότιμο καθηγητή Ιστορίας της Τέχνης στο Πανεπιστήμιο Αθηνών.

Παρουσίαση: Άρης Πορτοσάλτε

Υπεύθυνη Περιεχομένου - Παραγωγής: Τζένη Πουπουλίδου

Επιμέλεια: Δημήτρης Γιαγτζόγλου

Ανέκδοτες ιστορίες της Μεταπολίτευσης. Μια συναρπαστική αναδρομή στην  ιδεολογική, πνευματική και πολιτιστική κληρονομιά της περιόδου αυτής. Ο Μάνος Στεφανίδης, ομότιμος καθηγητής Ιστορίας της Τέχνης στο ΕΚΠΑ σε μια καθηλωτική προσωπική μαρτυρία για τις προσωπικότητες που διαμόρφωσαν και καθόρισαν την εποχή. Άγνωστες πτυχές, παρασκήνιο, οι μεγάλοι σταθμοί ή έργα, όπως το Μέγαρο Μουσικής, οι ιδεολογικές τάσεις, οι σχολές σκέψεις, αλλά και οι αντιφάσεις που οδήγησαν στην σύγχρονη Ελλάδα.

Παρουσίαση: Άρης Πορτοσάλτε

Υπεύθυνη Περιεχομένου - Παραγωγής: Τζένη Πουπουλίδου

Επιμέλεια: Δημήτρης Γιαγτζόγλου

Μια ακόμη πτυχή της Μεταπολίτευσης. Η μουσική και το τραγούδι και η σχέση τους με την πολυπλοκότητατης ελληνικής κοινωνίας. Οι μεγάλες αλλαγές ήδη από τη δεκαετία του ’60, η καθοριστική δεκαετία του ’70  και πώςφθάνουμε στα ακούσματα της σύγχρονης εποχής.  Από τις μπουάτ της Πλάκας στο πιο έντονο πολιτικό τραγούδι μετά τη πτώση της Χούντας και την απελευθέρωση του μεγάλου αισθήματος καταπίεσης. Ποιοί καλλιτέχνες και δημιουργοί παίζουν καθοριστικό ρόλο, πώς φθάνουμε στην κουλτούρα της ευημερίας την δεκαετία του ΄80 αλλά και την υποκουλτούρα του ΄90.  Μερικά από τα θέματα που αναλύουμε με τη μουσικολόγο και καθηγήτρια Μουσικής και Οπτικοακουστικού Πολιτισμού στο Ιόνιο Πανεπιστήμιο Ρενάτα Δαλιανούδη και τον καθηγητή Κοινωνιολογίας στο ΑΠΘ Βασίλη Βαμβακά.

Επιστημονική επιμέλεια: Βασίλης Βαμβακάς, καθηγητής Κοινωνιολογίας στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο

Παρουσίαση: Άρης Πορτοσάλτε

Υπεύθυνη Περιεχομένου - Παραγωγής: Τζένη Πουπουλίδου

Επιμέλεια: Δημήτρης Γιαγτζόγλου

Πώς αλλάζει τα τελευταία 50 χρόνια η ελληνική κοινωνία και η διαχρονική της σχέση με τη μετανάστευση; Πώς και γιατί πριν το ΄74 η Ελλάδα ήταν χώρα εξαγωγής μεταναστών; Τί οδήγησε στο να μετατραπεί σε χώρα εισαγωγής μεταναστών; Ποιες είναι οι φάσεις αυτού του φαινομένου και κυρίως πως καθορίζει τις κοινωνικές αλλαγές στις μεγάλες πόλεις, αλλά και σε όλη τηνεπικράτεια. Πως υποδεχόμαστε αρχικώς τους μετανάστες και ποιες δυσκολίες αντιμετωπίζουν. Μερικά από τα θέματα στα οποία θα μας απαντήσουν ο κ. Απόστολος Παπαδόπουλος, Κοινωνιολόγος και καθηγητής στο Τμήμα Γεωγραφίας του Χαροκόπειου Πανεπιστημίου και ο κ. Βασίλης Βαμβακάς, καθηγητής Κοινωνιολογίας στο ΑΠΘ.

Επιστημονική επιμέλεια: Βασίλης Βαμβακάς, καθηγητής Κοινωνιολογίας στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο

Παρουσίαση: Άρης Πορτοσάλτε

Υπεύθυνη Περιεχομένου - Παραγωγής: Τζένη Πουπουλίδου

Επιμέλεια: Δημήτρης Γιαγτζόγλου

Το πρώτο πολύ μεγάλο μέσον θεάματος στη μεταπολεμική Ελλάδα είναι ο κινηματογράφος. Πόσο άλλαξε τα τελευταία 50 χρόνια; Ποια η σχέση του με τις κοινωνικές και πολιτικές αλλαγές της περιόδου. Το πέρασμα από τον «λαϊκό» κινηματογράφο της ΦΙΝΟΣ ΦΙΛΜ στην πολιτική θεματολογία του «νέου ελληνικού κινηματογράφου».

Τα χαρακτηριστικά του Έλληνα θεατή, αλλά και η επίδραση της κρατικής χρηματοδότησης στις κινηματογραφικές παραγωγές.

Στην ανάλυση ο κ. Χρήστος Δερμεντζόπουλος καθηγητής Επικοινωνίας στο Πάντειο Πανεπιστήμιο και ο κ. Βασίλης Βαμβακάς καθηγητής Κοινωνιολογίας στο ΑΠΘ.

Επιστημονική επιμέλεια: Βασίλης Βαμβακάς, καθηγητής Κοινωνιολογίας στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο

Παρουσίαση: Άρης Πορτοσάλτε

Υπεύθυνη Περιεχομένου - Παραγωγής: Τζένη Πουπουλίδου

Επιμέλεια: Δημήτρης Γιαγτζόγλου

Τη Μεταπολίτευση συνήθως τη διερευνάμε κυρίως για τις πολιτικές της διαστάσεις. Η πτυχή που θα αναλύσουμε σήμερα είναι η αλλαγές από το 1974 και μετά είναι οι έμφυλες και σεξουαλικές ταυτότητες. Πώς δηλαδή τα τελευταία 50 χρόνια αντιλαμβανόμαστε τον εαυτό μας και την ταυτότητά μας σε σχέση με το φύλο. Και μέσα από αυτό διεκδικούμε δικαιώματα, ρόλους, κοινωνικό στάτους. Και πως μέσα από τον κινηματογράφο, τη μουσική αλλά και τον Τύπο διαπιστώνουμε τη μετάβαση από τη συντηρητική κοινωνία του ΄70 στη σύγχρονη ελληνική πραγματικότητα.

Τις πληροφορίες μας δίνουν ο κ. Κώστας Κορνέτης, καθηγητής Σύγχρονης Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο της Μαδρίτης και ο κ. Βασίλης Βαμβακάς καθηγητής Κοινωνιολογίας στο ΑΠΘ.

Επιστημονική επιμέλεια: Βασίλης Βαμβακάς, καθηγητής Κοινωνιολογίας στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο

Παρουσίαση: Άρης Πορτοσάλτε

Υπεύθυνη Περιεχομένου - Παραγωγής: Τζένη Πουπουλίδου

Επιμέλεια: Δημήτρης Γιαγτζόγλου

Η πορεία του τουρισμού στα χρόνια της Μεταπολίτευσης. Πώς συνδέεται αυτό το δυναμικό φαινόμενο με το παρελθόν, οι τεράστιες αλλαγές από τη δεκαετία του ΄70 και μετά.

Πώς από έναν «εξωτικό» προορισμό της δεκαετία του ΄50 περάσαμε στον μαζικό τουρισμό στα χρόνια της δικτατορία. Ποιες είναι οι προκλήσεις του σήμερα. Η διαχείριση των φυσικών πόρων και η σχέση με κοινωνική και οικονομική ανάπτυξη.

Ο κ. Πάρις Τσάρτας, ομότιμος καθηγητής Τουριστικής Ανάπτυξης στο Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο και ο κ. Βασίλης Βαμβακάς, καθηγητής Κοινωνιολογίας στο ΑΠΘ, αναλύουν πως ο τουρισμός διαμόρφωσε της σύγχρονη Ελλάδα.

Επιστημονική επιμέλεια: Βασίλης Βαμβακάς, καθηγητής Κοινωνιολογίας στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο

Παρουσίαση: Άρης Πορτοσάλτε

Υπεύθυνη Περιεχομένου - Παραγωγής: Τζένη Πουπουλίδου

Επιμέλεια: Δημήτρης Γιαγτζόγλου

Μεταπολίτευση και μια από τις πιο ενδιαφέρουσες πτυχές. Η βία σε όλες τις εκφάνσεις της. Βασικό ερώτημα το πώς σε ένα περιβάλλον απόλυτης Δημοκρατίας που ζούμε τα τελευταία 50 χρόνια εξελίσσεται το φαινόμενο της βίας. Ποια είναι τα ορόσημα της βίας τόσο για την ακροδεξιά όσο και για την άκρα αριστερά. Πώς τα «τραύματα» από τον Εμφύλιο συμβάλλουν στη διαμόρφωση της βίας στο δημόσιο και τον ιδιωτικό βίο. Ποιος ο ρόλος της αστυνομίας και του κράτους στη διαχείρισή της. Πόσο επηρεάζει το παρόν. Μερικά από τα ερωτήματα που απαντούν η κ. Λαμπρινή Ρόρη καθηγήτρια Πολιτικής Ανάλυσης τον ΕΚΠΑ και ο κ. Βασίλης Βαμβακάς καθηγητής Κοινωνιολογίας στο ΑΠΘ.

Επιστημονική επιμέλεια: Βασίλης Βαμβακάς, καθηγητής Κοινωνιολογίας στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο

Παρουσίαση: Άρης Πορτοσάλτε

Υπεύθυνη Περιεχομένου - Παραγωγής: Τζένη Πουπουλίδου

Επιμέλεια: Δημήτρης Γιαγτζόγλου

Το μέσον που έχει ταυτιστεί περισσότερο με την περίοδο αυτή. Εκ των πραγμάτων το δημοφιλέστερο και πιο διαδραστικό μέσο που προσδιόρισε τη Μεταπολίτευση και προσδιορίστηκε από αυτή. Η τηλεόραση.

Πρώτα βήματα μέσα στα χρόνια της δικτατορίας με μια περιορισμένη ενημέρωση, η έκρηξη της ιδιωτικής τηλεόρασης, πόσο άλλαξε ο πολιτικός και κοινωνικός διάλογος, η ψυχαγωγία και πόσο επηρέασε τα πολιτιστικά πρότυπα και πώς αναμόρφωσε τη συλλογική ταυτότητα στην Ελλάδα της Μεταπολίτευσης.

Μερικά από τα θέματα που αναλύουμε με τον κ. Βασίλη Βαμβακά καθηγητή Κοινωνιολογίας στο ΑΠΘ και την κ. Ιωάννα Βωβού καθηγήτρια Επικοινωνίας στο Πάντειο Πανεπιστήμιο.

Παρουσίαση: Άρης Πορτοσάλτε
Υπεύθυνη Περιεχομένου - Παραγωγής: Τζένη Πουπουλίδου
Επιμέλεια: Δημήτρης Γιαγτζόγλου

Σημαντική πτυχή της Μεταπολίτευσης οι αλλαγές στην αρχιτεκτονική και η αισθητική της πόλης. Αλλαγές που σιγά – σιγά παρατηρούνται από τη δεκαετία του ΄60 με μεγάλα έργα της εποχής από τον Κωνσταντίνο Καραμανλή.

Κάτι που, όμως, τη δεκαετία του ΄70 παραμερίζεται ως λογική. Παύουμε να ενδιαφερόμαστε για το πώς θα συμπεριφερθούμε στην πόλη και το μόνο που μας ενδιαφέρει είναι η προσωπική απόλαυση. Σε σημαντικό βαθμό όλα αυτά αποτυπώνονται και στην αμφίθυμη σχέση με την έννοια του δημόσιου χώρου. Και βεβαίως το ζητούμενο κάθε εποχής επαναδιατυπώνεται και για την περίοδο που εξετάζουμε.

Απαντήσεις για όλα αυτά από τον κ. Βασίλη Βαμβακά καθηγητή Κοινωνιολογίας στο ΑΠΘ και τον κ. Γιώργο Τζιρτζιλάκη καθηγητή Αρχιτεκτονική στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας.

Παρουσίαση: Άρης Πορτοσάλτε
Υπεύθυνη Περιεχομένου - Παραγωγής: Τζένη Πουπουλίδου
Επιμέλεια: Δημήτρης Γιαγτζόγλου

Μεταπολίτευση, διασκέδαση – κατανάλωση. Υπήρξαμε πράγματι μια κοινωνία που όλα αυτά τα χρόνια διασκέδασε ξέφρενα, κατανάλωσε ασύστολα και κάπως έτσι καταλήξαμε στα δύσκολα χρόνια της οικονομικής κρίσης;

Αυτά τα χρόνια ανακαλύψαμε την  έννοια του ελεύθερου χρόνου.

Η σημασία των δεκαετιών που προηγήθηκαν της περιόδου που εξετάζουμε και ειδικά η δεκαετία του ΄60 που μπήκαν οι βάσεις αυτών των συνηθειών μας. Πώς φτάνουμε στον μετασχηματισμό, οικονομικό και πολιτισμικό της ελληνικής κοινωνίας τη δεκαετία του ΄70.

Θέματα που συζητάμε με τους Βασίλη Βαμβακά, καθηγητή Κοινωνιολογίας στο ΑΠΘ και Νίκο Σουλιώτη, Κύριο Ερευνητή στο Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών Ερευνών.

Παρουσίαση: Άρης Πορτοσάλτε

Υπεύθυνη Περιεχομένου - Παραγωγής: Τζένη Πουπουλίδου

Επιμέλεια: Δημήτρης Γιαγτζόγλου

Μεταπολίτευση και πέρα από τον εκδημοκρατισμό και τη θεσμοθέτηση της κοινοβουλευτικής δημοκρατίας, εξετάζουμε την κοινωνική κινητικότητα και τις αλλαγές στα κοινωνικά στρώματα.

Ποια είναι τα χαρακτηριστικά της μεσαίας τάξης αυτή την περίοδο με όρους αξιακούς, κοινωνικούς και καταναλωτικούς.

Ο ρόλος του δημοσίου και του ιδιωτικού τομέα, αλλά και η επίδραση της οικονομικής κρίσης για τις προοπτικές της νέας γενιάς, συγκριτικά πάντα με τα χρόνια πριν από αυτή.

Στην ανάλυση ο κ. Βασίλης Βαμβακάς, καθηγητής Κοινωνιολογίας στο ΑΠΘ και ο κ. Γιώργος Μπιθυμήτρης, Κύριος Ερευνητής στο Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών Ερευνών.

Επιστημονική επιμέλεια: Βασίλης Βαμβακάς, καθηγητής Κοινωνιολογίας στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο.

Παρουσίαση: Άρης Πορτοσάλτε

Υπεύθυνη Περιεχομένου - Παραγωγής: Τζένη Πουπουλίδου

Επιμέλεια: Δημήτρης Γιαγτζόγλου

Πρόσωπα από όλους τους χώρους που έπαιξαν καθοριστικό ρόλο την περίοδο της Μεταπολίτευσης.

Οι καθηγητές Κοινωνιολογίας Παναγής Παναγιωτόπουλος και Βασίλης Βαμβακάς, αναλύουν τοαποτύπωμα του Κωνσταντίνου Καραμανλή, του Ανδρέα Παπανδρέου, του Κώστα Σημίτη.

Πώς οι επιλογές τους συνέβαλαν στον εκσυγχρονισμό της χώρας, αλλά και ποιες ήταν οι επιτυχίες και οι αποτυχίες της περιόδου. Ταυτοχρόνως, παρατηρούμε τα σημάδια εκσυγχρονισμού της ελληνικής κοινωνίας.  Χαρακτηριστικό παράδειγμα ο γάμος από έρωτα και όχι από προξενιό, που σήμαινε, ειδικά τη δεκαετία του '60, προίκα και καταναγκασμό.

Επιστημονική επιμέλεια: Βασίλης Βαμβακάς, καθηγητής Κοινωνιολογίας στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο

Παρουσίαση: Άρης Πορτοσάλτε

Υπεύθυνη Περιεχομένου - Παραγωγής: Τζένη Πουπουλίδου

Επιμέλεια: Δημήτρης Γιαγτζόγλου

Μεταπολίτευση. Πιάνοντας κεφάλαια και πτυχές πέρα από τις πολιτικές διαστάσεις, μένουμε σε ζητήματα που οι καλεσμένοι μας θεωρούν αποτυχίες της περιόδου αυτής.

Ο κ. Βασίλης Βαμβακάς Καθηγητής Κοινωνιολογίας στο ΑΠΘ και ο κ. Παναγής Παναγιωτόπουλος Καθηγητής Κοινωνιολογίας στο ΕΚΠΑ στοιχειοθετούν γιατί η εκπαίδευση και ο συνδικαλισμός είναι οι δύο μεγάλες «ήττες».

Παρά τον εκδημοκρατισμό του συστήματος εκπαίδευσης που ξεκίνησε τη δεκαετία του '70 φθάσαμε στο άλλο άκρο, αυτό της μη αξιολόγησης των μαθητών και στην ανάπτυξη των φροντιστηρίων ως του δεύτερου βασικού πυλώνα του εκπαιδευτικού συστήματος.

Στον συνδικαλισμό από τη μια η υπερ εκπροσώπηση του δημόσιου τομέα και από την άλλη η αδυναμία υπεράσπισης των εργαζομένων του ιδιωτικού τομέα στην ουσία οδήγησαν στην απαξίωσή του.

Παρουσίαση: Άρης Πορτοσάλτε

Υπεύθυνη Περιεχομένου - Παραγωγής: Τζένη Πουπουλίδου

Επιμέλεια: Δημήτρης Γιαγτζόγλου

Ποια τα ποιοτικά χαρακτηριστικά που σηματοδότησαν τα τελευταία 50 χρόνια της νεότερης ιστορίας μας. Το στοιχείο του εκδημοκρατισμού και η μετάβαση σε ένα πιο σταθερό πολιτικό σύστημα. Τι είναι τελικά αυτό που ονομάστηκε κοινωνικό συμβόλαιο και τι καθόρισε για την οικονομία, την κοινωνία της χώρας αλλά και για τη νοοτροπία και τις προσδοκίες των πολιτών.

Στην προσέγγιση αυτών των πτυχών και όχι μόνο, ο κ. Βασίλης Βαμβακάς Καθηγητής Κοινωνιολογίας στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο και ο κ. Παναγής Παναγιωτόπουλος Καθηγητής Κοινωνιολογίας στο ΕΚΠΑ.

Παρουσίαση: Άρης Πορτοσάλτε

Υπεύθυνη Περιεχομένου - Παραγωγής: Τζένη Πουπουλίδου

Επιμέλεια: Δημήτρης Γιαγτζόγλου

Τέλη Αυγούστου αρχές Σεπτεμβρίου 1974. Η στάση των αριστερών δυνάμεων του τόπου είναι βοηθητική προς τη Μεταπολίτευση και ο πιο σκληρός παράγοντας απέναντι στον Καραμανλή είναι ο Ανδρέας Παπανδρέου που επιστρέφει στην Ελλάδα. Ο Καραμανλής επιδιώκει γρήγορες λύσεις. Προκηρύσσει εκλογές και βγαίνει συντακτική πράξη που επιτρέπει τη δίωξη των πρωταιτίων της χούντας. Ακολουθεί το Δημοψήφισμα για το Πολιτειακό και ανοίγει ο δρόμος για το Σύνταγμα του 1975. Ο κ. Άγγελος Συρίγος Καθηγητής Διεθνούς Δικαίου στο Πάντειο Πανεπιστήμιο και ο κ. Ευάνθης Χατζηβασιλείου Καθηγητής στο ΕΚΠΑ μας αναλύουν τις λεπτομέρειες.

Παρουσίαση: Άρης Πορτοσάλτε

Υπεύθυνη Περιεχομένου - Παραγωγής: Τζένη Πουπουλίδου

Επιμέλεια: Δημήτρης Γιαγτζόγλου

Καλοκαίρι του 1974. Τουρκική εισβολή στην Κύπρο και ανικανότητα του Ιωαννίδη να αντιληφθεί την τραγική πραγματικότητα. Ο τραγέλαφος της επιστράτευσης. Όλο το παρασκήνιο της επιστροφής του Καραμανλή από το Παρίσι, αλλά και όλο το παρασκήνιο των πρώτων ημερών του στη χώρα.

Ο κ. Άγγελος Συρίγος Καθηγητής Διεθνούς Δικαίου στο Πάντειο Πανεπιστήμιο και ο κ. Ευάνθης Χατζηβασιλείου Καθηγητής στο ΕΚΠΑ μας περιγράφουν τις καθηλωτικές λεπτομέρειες.

Παρουσίαση: Άρης Πορτοσάλτε

Υπεύθυνη Περιεχομένου - Παραγωγής: Τζένη Πουπουλίδου

Επιμέλεια: Δημήτρης Γιαγτζόγλου

Μεταπολίτευση. Αποσαφήνιση του όρου και της περιόδου κατά τους Άγγελο Συρίγο, Καθηγητή Διεθνούς Δικαίου στο Πάντειο Πανεπιστήμιο και Ευάνθη Χατζηβασιλείου, καθηγητή στο ΕΚΠΑ. Το ιστορικό,  κοινωνικό και οικονομικό πλαίσιο του πραξικοπήματος των Συνταγματαρχών, ο ρόλοςτων Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής και των ευρωπαϊκών οργανισμών.

Παρουσίαση: Άρης Πορτοσάλτε

Υπεύθυνη Περιεχομένου - Παραγωγής: Τζένη Πουπουλίδου

Επιμέλεια: Δημήτρης Γιαγτζόγλου