Filtra per genere
- 217 - 15. Świadomi Tatr: Jak "dobroć serca" zabiła niedźwiedzia
Wiosną 1987 roku niedźwiedzica Magda zaczęła regularnie odwiedzać schronisko w Roztoce, wabiona resztkami jedzenia. Z czasem przestała bać się ludzi i coraz śmielej wracała po kolejne łatwe posiłki. Konsekwencje okazały się tragiczne… Historię Magdy przypominamy w nowym odcinku podcastu Z miłości do gór z serii Świadomi Tatr. Dr Paweł Skawiński wyjaśnia w nim też, dlaczego przy szlakach w Tatrach nie ma koszy na śmieci i jak papier po kanapce, skórka banana czy nawet rozgnieciony pomidor potrafią uruchomić dramatyczny ciąg zdarzeń. Bo każde dokarmianie dzikich zwierząt – i z dobrego serca, i nieświadomie, na przykład przez pozostawianie w parku odpadków i śmieci – ostatecznie wyrządza im krzywdę. Posłuchaj kolejnego odcinka podcastu „Z miłości do gór” w ramach nowej serii „Świadomi Tatr”. W jej ramach powstaną aż 42 odcinki. Scenariusz, nagrania, montaż: Bartek Solik ___ Projekt realizowany jest w ramach Funduszy Europejskich na Infrastrukturę, Klimat i Środowisko FENX.01.05 Ochrona przyrody i rozwój zielonej infrastruktury, Typ FENX.01.05.4 Rozwój zdolności i usprawnianie zarządzania obszarami chronionymi Bazy edukacyjnej w parkach narodowych, Priorytet FENX.01 Wsparcie sektorów energetyka i środowisko.
Thu, 17 Sep 2026 - 216 - 14. Świadomi Tatr: Filip Zięba opowiada historię niedźwiedzia Iwo
Wiosną 2015 roku oczy przyrodników z całej Europy zwróciły się na 5-letniego niedźwiedzia z Tatr. Iwo, bo o nim mowa, dokonał czegoś, co wcześniej wydawało się niemożliwe: w ciągu zaledwie trzech tygodni pokonał dystans blisko 400 kilometrów. Przeszedł całą Słowację, Węgry ostatecznie dotarł na Ukrainę, w dzikie rejony Gorganów. To nie była tylko wędrówka, lecz test wytrzymałości i inteligencji. Iwo trzykrotnie pokonywał główną grań Tatr na wysokościach powyżej 2000 metrów n.p.m. Przepłynął też wielki zbiornik wodny. Jak to możliwe, że wiedzieliśmy o każdym jego kroku? I gdzie Iwo zdjął i porzucił obrożę? O niedźwiedziu, który stał się legendą, opowiada Filip Zięba, zastępca dyrektora TPN i jeden z czołowych ekspertów zajmujących się niedźwiedziami brunatnymi. Posłuchaj kolejnego odcinka podcastu „Z miłości do gór” w ramach nowej serii „Świadomi Tatr”. W jej ramach powstaną aż 42 odcinki. Scenariusz, nagrania, montaż: Bartek Solik ___ Projekt realizowany jest w ramach Funduszy Europejskich na Infrastrukturę, Klimat i Środowisko FENX.01.05 Ochrona przyrody i rozwój zielonej infrastruktury, Typ FENX.01.05.4 Rozwój zdolności i usprawnianie zarządzania obszarami chronionymi Bazy edukacyjnej w parkach narodowych, Priorytet FENX.01 Wsparcie sektorów energetyka i środowisko.
Thu, 10 Sep 2026 - 215 - 13. Świadomi Tatr: Dla niedźwiedzia Zakopane to Las Vegas
Jelenie uczą się bezpiecznych ścieżek od swoich matek i babek, powtarzając te same trasy przez dziesięciolecia. Ale dziś te odwieczne szlaki przecinają drogi, zabudowa i coraz intensywniejsze światło. Dla nocnych drapieżników Zakopane wyglądać może jak Las Vegas: obce, głośne i porażające jasnością. Choć granice TPN na mapach pozostają niezmienne, przestrzeń wokół nich ewoluuje. Zakopane i autostrada na słowackim Liptovie z jednej oraz wciąż jeszcze dzikie połączenia z Beskidem Żywieckim i Oravą z drugiej strony, to dla dzikich mieszkańców Tatr świat poszatkowany. Jak sobie w nim radzą, skoro muszą się przemieszczać? O korytarzach ekologicznych, czyli bezpiecznych przejściach łączących odizolowane dzikie tereny, opowiada dziś dr Tomasz Skrzydłowski z Działu Edukacji TPN. Posłuchaj kolejnego odcinka podcastu „Z miłości do gór” w ramach nowej serii „Świadomi Tatr”. W jej ramach powstaną aż 42 odcinki. Scenariusz, nagrania, montaż: Bartek Solik ___ Projekt realizowany jest w ramach Funduszy Europejskich na Infrastrukturę, Klimat i Środowisko FENX.01.05 Ochrona przyrody i rozwój zielonej infrastruktury, Typ FENX.01.05.4 Rozwój zdolności i usprawnianie zarządzania obszarami chronionymi Bazy edukacyjnej w parkach narodowych, Priorytet FENX.01 Wsparcie sektorów energetyka i środowisko.
Thu, 03 Sep 2026 - 214 - 12. Świadomi Tatr: Tony podwodnych życzeń
Turyści wrzucają do tatrzańskich jezior i potoków tony monet. Ile dokładnie? Grzegorz Bryniarski, leśniczy: „W latach 90-tych całe dno Morskiego Oka było usłane. Dziś jest już mniej, ale znam miejsce, gdzie uzbiera się 400-500 złotych dziennie”. Po co? Żeby wrócić. Czy ten „niewinny gest” może niszczyć naturę? „Widziałem, jak po tafli Morskiego Oka pływało 100 złotych. Co trzeba mieć w głowie?”, zastanawia się Paweł Skawiński, przyrodnik i dawny dyrektor TPN. I podpowiada, jak zapewnić sobie powrót w Tatry… bez wrzucania pieniędzy do wody. To naprawdę możliwe! Posłuchaj kolejnego odcinka podcastu „Z miłości do gór” w ramach nowej serii „Świadomi Tatr”. W jej ramach powstaną aż 42 odcinki. Scenariusz, nagrania, montaż: Bartek Solik ___ Projekt realizowany jest w ramach Funduszy Europejskich na Infrastrukturę, Klimat i Środowisko FENX.01.05 Ochrona przyrody i rozwój zielonej infrastruktury, Typ FENX.01.05.4 Rozwój zdolności i usprawnianie zarządzania obszarami chronionymi Bazy edukacyjnej w parkach narodowych, Priorytet FENX.01 Wsparcie sektorów energetyka i środowisko.
Thu, 27 Aug 2026 - 213 - 11. Świadomi Tatr: Chętnych jest zawsze więcej niż miejsc
Piątek rano, Kuźnice. Na szlaku do Doliny Jaworzynki jest jeszcze cicho. Za kilka godzin przejdą tędy tysiące osób. Nie wszyscy zabiorą ze sobą to, co wnieśli w góry. Kto posprząta te śmieci? Obok firm sprzątających i pracowników TPN zrobią to ochotnicy. Wyniosą trzy worki śmieci z Jaskini Mroźnej i dwa z polany, na której turyści piknikują, choć nie powinni nawet na nią wchodzić. Przeniosą też żaby przez jezdnię, żeby nie zginęły pod kołami samochodów i przypilnują krokusów przed zadeptaniem. „Chętnych na wolontariat w TPN zawsze jest więcej niż miejsc”, cieszy się Jola Sitarz‑Wójcicka, która w TPN jest koordynatorką wolontariatu. Jola mówi, co przyciąga na wolontariat w TPN ludzi z całej Polski i z zagranicy i podpowiada, jak się dostać. Posłuchaj kolejnego odcinka podcastu „Z miłości do gór” w ramach nowej serii „Świadomi Tatr”. W jej ramach powstaną aż 42 odcinki. Scenariusz, nagrania, montaż: Bartek Solik ___ Projekt realizowany jest w ramach Funduszy Europejskich na Infrastrukturę, Klimat i Środowisko FENX.01.05 Ochrona przyrody i rozwój zielonej infrastruktury, Typ FENX.01.05.4 Rozwój zdolności i usprawnianie zarządzania obszarami chronionymi Bazy edukacyjnej w parkach narodowych, Priorytet FENX.01 Wsparcie sektorów energetyka i środowisko.
Thu, 20 Aug 2026 - 212 - 10. Świadomi Tatr: Przemysł w Tatrach. To nie żart
Kiedyś Tatry tętniły… przemysłem. Jak to możliwe? „Kompletnie nie kojarzymy dziś Tatr z tym, że tu był przemysł”. A był! Bo skąd wzięła się choćby nazwa Kuźnice? Od kuźni „Młot Anny”. Nad doliną szła łuna z płonącego pieca. Na górskich szlakach pod cienką warstwą ziemi do dziś kryje się niesamowita historia. Warstwa czasu. Dziś znów przyglądamy się śmieciom, ale nie tym współczesnym, lecz historycznym. Czy powinny podlegać ochronie? Zastanawiamy się nad tym razem z Pawłem Skawińskim, dawnym dyrektorem TPN oraz leśnikami z Obwodu Kuźnice. Szukamy pod nogami zielonej szlaki i śladów po dawnej drodze górniczej. Posłuchaj kolejnego odcinka podcastu „Z miłości do gór” w ramach nowej serii „Świadomi Tatr”. W jej ramach powstaną aż 42 odcinki. Scenariusz, nagrania, montaż: Bartek Solik ___ Projekt realizowany jest w ramach Funduszy Europejskich na Infrastrukturę, Klimat i Środowisko FENX.01.05 Ochrona przyrody i rozwój zielonej infrastruktury, Typ FENX.01.05.4 Rozwój zdolności i usprawnianie zarządzania obszarami chronionymi Bazy edukacyjnej w parkach narodowych, Priorytet FENX.01 Wsparcie sektorów energetyka i środowisko.
Thu, 13 Aug 2026 - 211 - 9. Świadomi Tatr: Kanapki, chipsy i sprytne dzioby
Dziś o tatrzańskich ptakach, które bacznie obserwują człowieka! Płochacza halnego turyści nazywają „tatrzańskim wróblem”. Występuje niemal wyłącznie w najwyższych partiach Tatr. Łatwo go podglądać, bo nazwa zupełnie nie oddaje charakteru: ptak potrafi z bliska okrążyć turystę, usiąść mu na bucie i kręcić główką. Co go tak interesuje? „Kanapki, czekolada, chipsy”, wylicza Staszek Broński, ornitolog TPN. Płochacz potrafi być bardzo cierpliwy i uważnie obserwuje turystów. Inną strategię ma kruk. On nie „sępi”, jak płochacz, lecz bierze sprawy we własny dziób: potrafi rozpiąć nim klipsy i rozsunąć zamki plecaka, otworzyć pudełko pomidorków koktajlowych i odłożyć sobie na skalnej półeczce zwędzoną na później paczkę żelków. Używa też narzędzi. W poprzednim odcinku podcastu „Z miłości do gór” Staszek opowiadał o tym, jaką szkodę ludzkie jedzenie wyrządza orzechówkom. Czy z płochaczem jest tak samo? A czy inteligentny kruk odkręci sobie termos z herbatą? Posłuchaj kolejnego odcinka podcastu „Z miłości do gór” w ramach nowej serii „Świadomi Tatr”. W jej ramach powstaną aż 42 odcinki. Scenariusz, nagrania, montaż: Bartek Solik ___ Projekt realizowany jest w ramach Funduszy Europejskich na Infrastrukturę, Klimat i Środowisko FENX.01.05 Ochrona przyrody i rozwój zielonej infrastruktury, Typ FENX.01.05.4 Rozwój zdolności i usprawnianie zarządzania obszarami chronionymi Bazy edukacyjnej w parkach narodowych, Priorytet FENX.01 Wsparcie sektorów energetyka i środowisko.
Thu, 06 Aug 2026 - 210 - 8. Świadomi Tatr: Orzechówka. Tajemnica skradzionych kotletów
Niedawno do kuchni schroniska w Morskim Oku zgłosił się wkurzony turysta: ktoś ukradł mu z talerza całego schabowego. Złodziej zostawił ziemniaki, ale nie wiadomo, co by się stało, gdyby talerz z puree dłużej stał na stole. Tej zuchwałej kradzieży dopuściła się orzechówka. Czy to jest normalne? Oczywiście, że nie. Orzechówki to ptaki, które powinny jeść orzeszki limby i rozsiewać je w górach. Bo tylko dzięki nim limba rośnie nawet powyżej 2000 metrów n.p.m. Jak ptaki doszły do tego, że lepiej ukraść turyście frytki, banany i kotleta, niż wykonywać swoją naturalną pracę? I co ważniejsze, jak je tego oduczyć? O tym opowiada Stanisław Broński, ornitolog z TPN. Jeśli los Tatr (i twojego obiadu) leży ci na sercu, posłuchaj kolejnego odcinka podcastu „Z miłości do gór” w ramach nowej serii „Świadomi Tatr”. W jej ramach powstaną aż 42 odcinki. Scenariusz, nagrania, montaż: Bartek Solik ___ Projekt realizowany jest w ramach Funduszy Europejskich na Infrastrukturę, Klimat i Środowisko FENX.01.05 Ochrona przyrody i rozwój zielonej infrastruktury, Typ FENX.01.05.4 Rozwój zdolności i usprawnianie zarządzania obszarami chronionymi Bazy edukacyjnej w parkach narodowych, Priorytet FENX.01 Wsparcie sektorów energetyka i środowisko.
Thu, 30 Jul 2026 - 209 - 7. Świadomi Tatr: Lisie, a czemu ty masz taki krótki pysk?
Populacja lisów w Polsce wzrosła w ostatnich latach czterokrotnie. Nie tylko zasiedliły miasta, ale też zmieniły swoje nawyki, dietę i… wygląd. Czy lis zaczyna udomawiać się jak pies? O tym opowiada dziś Bogusława Filar, podleśniczyni z Hali Gąsienicowej. Bogusia zdradza też, jak patrzeć, by dostrzec w górach dzikie zwierzęta. Od rysi, które potrafią być niewidoczne nawet dla leśników, po niedźwiedzie, które często obserwują nas z ukrycia… „Bo to niedźwiedź spotyka nas, a nie my niedźwiedzia”, mówi Bogusia. Posłuchaj kolejnego odcinka podcastu „Z miłości do gór” w ramach nowej serii „Świadomi Tatr”. W jej ramach powstaną aż 42 odcinki. Scenariusz, nagrania, montaż: Bartek Solik ___ Projekt realizowany jest w ramach Funduszy Europejskich na Infrastrukturę, Klimat i Środowisko FENX.01.05 Ochrona przyrody i rozwój zielonej infrastruktury, Typ FENX.01.05.4 Rozwój zdolności i usprawnianie zarządzania obszarami chronionymi Bazy edukacyjnej w parkach narodowych, Priorytet FENX.01 Wsparcie sektorów energetyka i środowisko.
Thu, 23 Jul 2026 - 208 - 6. Świadomi Tatr: Nie śpię, bo śledzę niedźwiedzia
Filip Zięba od lat żyje w rytmie niedźwiedzi. Gdy ktoś próbuje go złapać, ma jedną odpowiedź: „Zależy od niedźwiedzi”. A niedźwiedź jest sprytny i pamiętliwy. Aż czasem ręce opadają. Zięba to główny specjalista ds. fauny w TPN. Kiedy inni śpią, on i jego zespół czuwają w górach, zakładają drapieżnikom obroże telemetryczne i badają ich zwyczaje. Dziś temat, który przez lata spędzał sen z powiek przyrodnikom po obu stronach granicy: jak fatalnie zabezpieczone wysypiska śmieci w Wysokich Tatrach na Słowacji stały się potężnym nęciskiem dla niedźwiedzi z całego pasma. Wśród nich jest Iwo, o którego fenomenalnych wędrówkach opowiemy w kolejnych odcinkach. Dlaczego śledzenie niedźwiedzi za pomocą satelity jest dziś kluczowe dla ich ochrony? Jak wygląda akcja odłowu? Posłuchaj kolejnego odcinka podcastu „Z miłości do gór” w ramach nowej serii „Świadomi Tatr”. W jej ramach powstaną aż 42 odcinki. Scenariusz, nagrania, montaż: Bartek Solik ___ Projekt realizowany jest w ramach Funduszy Europejskich na Infrastrukturę, Klimat i Środowisko FENX.01.05 Ochrona przyrody i rozwój zielonej infrastruktury, Typ FENX.01.05.4 Rozwój zdolności i usprawnianie zarządzania obszarami chronionymi Bazy edukacyjnej w parkach narodowych, Priorytet FENX.01 Wsparcie sektorów energetyka i środowisko.
Thu, 16 Jul 2026 - 207 - 5. Świadomi Tatr: Przyjechali posprzątać Tatry. Co znaleźli?
Kto sprząta szlaki po turystach? Firmy zewnętrzne, pracownicy TPN i… wolontariusze. Osoby z całej Polski, a nawet spoza niej, które przeznaczają na to urlopy, weekendy i urodziny. Michał z Lublina przyjeżdża od siedmiu lat i jest pod wrażeniem tego, gdzie ludzie potrafią wcisnąć niedopałki. Basia znalazła już każdą możliwą część garderoby. Razem z Michałem, Basią, kilkorgiem innych wolontariuszy i ich koordynatorką Jolą Sitarz-Wójcicką, przeszliśmy trasę z Kuźnic na Nosal. To popularny szlak. Ruszyliśmy z pustymi workami, ale z każdą minutą ważyły coraz więcej. Jak to jest w wolnym czasie zbierać śmieci po innych? Czy wolontariusz się brzydzi? I co mówi, gdy turysta pyta, czy może dorzucić mu swoje śmieci do worka? Posłuchaj kolejnego odcinka podcastu „Z miłości do gór” w ramach nowej serii „Świadomi Tatr”. W jej ramach powstaną aż 42 odcinki. Scenariusz, nagrania, montaż: Bartek Solik ___ Projekt realizowany jest w ramach Funduszy Europejskich na Infrastrukturę, Klimat i Środowisko FENX.01.05 Ochrona przyrody i rozwój zielonej infrastruktury, Typ FENX.01.05.4 Rozwój zdolności i usprawnianie zarządzania obszarami chronionymi Bazy edukacyjnej w parkach narodowych, Priorytet FENX.01 Wsparcie sektorów energetyka i środowisko.
Thu, 09 Jul 2026 - 206 - 4. Świadomi Tatr: Toalety w Tatrach
Kanalizacja w Tatrach - dlaczego to takie trudne? Gorąca herbata, pyszna szarlotka i… tysiące turystów, którzy po odpoczynku w schronisku korzystają z toalet. Jak z tą kwestią radzą sobie takie miejsca, jak chociażby schronisko Murowaniec na Hali Gąsienicowej? O tym opowiada dziś Bartek Zubek, który w TPN ma trudne zadanie: prowadzi projekt budowy kanalizacji. Bo, jak mówi Bartek: „Toi-Toie mogły wystarczać 20 lat temu. Dziś czasem po jednym dniu są wypełnione pod deskę”. Ile przenośnych toalet stoi w sezonie na terenie TPN? Dlaczego budowa kanalizacji w górach to zadanie ekstremalne? I co płynie w potokach, z których woda trafia chociażby do Zakopanego? Nieczystości turystów w Tatrach to nie przelewki. Posłuchaj czwartego odcinka podcastu „Z miłości do gór” w ramach nowej serii „Świadomi Tatr”. Scenariusz, nagrania, montaż: Bartek Solik ___ Projekt realizowany jest w ramach Funduszy Europejskich na Infrastrukturę, Klimat i Środowisko FENX.01.05 Ochrona przyrody i rozwój zielonej infrastruktury, Typ FENX.01.05.4 Rozwój zdolności i usprawnianie zarządzania obszarami chronionymi Bazy edukacyjnej w parkach narodowych, Priorytet FENX.01 Wsparcie sektorów energetyka i środowisko.
Thu, 02 Jul 2026 - 205 - 3. Świadomi Tatr: Opowieść o rowerze pozostawionym na Giewoncie
Polana Kondratowa. Przystanek dla tysięcy turystów idących na Giewont czy Czerwone Wierchy. Ten szlak szlifują dziesiątki tysięcy butów miesięcznie. Część turystów zostawia po sobie butelki i niedopałki. Co jeszcze? Trudno uwierzyć. Gdzie? Tym trudniej. Dziś trudny temat: śmieci w Tatrach. O skali tego zjawiska - od znalezisk w krzakach po przedmioty porzucone na szczytach - opowiada Tadeusz Rusek, podleśniczy z Obwodu Ochronnego Kuźnice. Posłuchaj trzeciego odcinka podcastu „Z miłości do gór” w ramach nowej serii „Świadomi Tatr”. W jej ramach powstaną aż 42 odcinki. Scenariusz, nagrania, montaż: Bartek Solik ___ Projekt realizowany jest w ramach Funduszy Europejskich na Infrastrukturę, Klimat i Środowisko FENX.01.05 Ochrona przyrody i rozwój zielonej infrastruktury, Typ FENX.01.05.4 Rozwój zdolności i usprawnianie zarządzania obszarami chronionymi Bazy edukacyjnej w parkach narodowych, Priorytet FENX.01 Wsparcie sektorów energetyka i środowisko.
Thu, 25 Jun 2026 - 204 - 2. Świadomi Tatr: Wschód słońca na hali. Komu to przeszkadza?
Rok 2025 przyniósł absolutny rekord frekwencji w Tatrzańskim Parku Narodowym: ponad pięć milionów odwiedzających. By zrozumieć ogrom tej liczby, trzeba spojrzeć wstecz: jeszcze 15 lat temu turystów w Tatrach było o połowę mniej. Na naszych oczach zmienia się coś jeszcze: styl korzystania z gór. Wiele miejsc w górach staje się instaspotami - są masowo fotografowane i pokazywane w social mediach, przez co przyciągają jeszcze więcej ludzi. Moda na wschody słońca sprawiła, że ruch w Tatrach może trwać nawet 18–19 godzin na dobę. Czas, w którym zwierzęta mają szansę na spokój, skurczył się do kilku godzin. Marcin Nędza-Chotarski, leśniczy z 27-letnim stażem przyznaje, że czasem czuje się na swojej hali jak na rockowym koncercie. Domyślacie się, którą halę może mieć na myśli? Posłuchaj drugiego odcinka podcastu „Z miłości do gór” w ramach nowej serii „Świadomi Tatr”. Przed nami aż 42 odcinki. Scenariusz, nagrania, montaż: Bartek Solik ___ Projekt realizowany jest w ramach Funduszy Europejskich na Infrastrukturę, Klimat i Środowisko FENX.01.05 Ochrona przyrody i rozwój zielonej infrastruktury, Typ FENX.01.05.4 Rozwój zdolności i usprawnianie zarządzania obszarami chronionymi Bazy edukacyjnej w parkach narodowych, Priorytet FENX.01 Wsparcie sektorów energetyka i środowisko.
Thu, 18 Jun 2026 - 203 - 1. Świadomi Tatr: Dla kogo są Tatry?
Tatry pod presją. Jak znaleźć równowagę? Pięć milionów turystów rocznie, ochrona przyrody, relacje z lokalną społecznością i pytanie, gdzie przebiega granica pomiędzy dostępnością gór a koniecznością ich ochrony - o tym opowiada Szymon Ziobrowski, dyrektor Tatrzańskiego Parku Narodowego. Jak sam podkreśla, Tatry są dziś miejscem, w którym skupiają się niemal wszystkie wyzwania współczesnych parków narodowych. Bo dla kogo właściwie powstały parki narodowe: dla przyrody czy dla ludzi? Co jest największym wyzwaniem w zarządzaniu terenem, który co roku odwiedza ponad pięć milionów turystów? Czy turysta idący tylko do Morskiego Oka jest wrogiem Tatr? I czy TPN planuje wprowadzić limity wejść? Tego wszystkiego i dużo więcej dowiesz się z pierwszego odcinka naszego podcastu „Z miłości do gór” w ramach zupełnie nowej, wyjątkowej serii „Świadomi Tatr”. Przed nami aż 42 odcinki. Zapraszamy! Scenariusz, nagrania, montaż: Bartek Solik ___ Projekt realizowany jest w ramach Funduszy Europejskich na Infrastrukturę, Klimat i Środowisko FENX.01.05 Ochrona przyrody i rozwój zielonej infrastruktury, Typ FENX.01.05.4 Rozwój zdolności i usprawnianie zarządzania obszarami chronionymi Bazy edukacyjnej w parkach narodowych, Priorytet FENX.01 Wsparcie sektorów energetyka i środowisko.
Mon, 08 Jun 2026 - 202 - 139. Oko na niebie: Drony w ratownictwie tatrzańskim
W najnowszym odcinku podcastu Z Miłości do Gór, realizowanego w ramach akcji Lawinowe ABC, analizujemy wykorzystanie nowoczesnych technologii w działaniach ratowniczych w Tatrach. Bartek Solik rozmawia z Marcinem Józefowiczem, ratownikiem TOPR w stopniu starszego instruktora oraz szefem sekcji Cybertech, która zajmuje się wdrażaniem i obsługą bezzałogowych statków powietrznych. Z odcinka dowiecie się, jak drony zmieniają taktykę poszukiwań i transportu w trudnym terenie wysokogórskim. Marcin Józefowicz wyjaśnia również, dlaczego obecność prywatnych dronów na terenie Tatrzańskiego Parku Narodowego stanowi bezpośrednie zagrożenie dla życia załogi śmigłowca Sokół i może doprowadzić do wstrzymania akcji ratunkowej. Zapraszamy! Scenariusz, nagrania, montaż: Bartek Solik
Fri, 27 Feb 2026 - 201 - 138. Lawinowe ABC: Wielka lawina
Po długiej przerwie Bartek Solik wraca z nowym odcinkiem podcastu Z Miłości do Gór. Dzisiaj spotykamy się w ramach akcji Lawinowe ABC, która promuje bezpieczną turystykę zimową. Co roku namawiamy do czytania aktualnego komunikatu lawinowego, pokazujemy jak oceniać zagrożenie lawinowe w terenie. Fachowcy zachęcają do używania sprzętu lawinowego i przede wszystkim namawiają do uczenia się, jak korzystać z detektora, sondy i łopaty lawinowej. Zapraszamy! Scenariusz, nagrania, montaż: Bartek Solik
Sat, 14 Feb 2026 - 200 - 137. Tatrzańska flora pod lupą: Rozmowa z dr Antonim Ziębą
Latem wapienne grzbiety Czerwonych Wierchów stają się czymś więcej niż tylko celem wycieczek – zamieniają się w tętniące życiem, naturalne laboratorium botaniki. To tutaj, na wysoko położonych zboczach, spotykamy się z dr Antonim Ziębą – botanikiem, pracownikiem Działu Badań Naukowych i Planowania Ochrony Przyrody w Tatrzańskim Parku Narodowym. W tym odcinku podcastu „Z Miłości do Gór” rozmawiamy o florze, której przeciętny turysta często nie zauważa – drobnych, niepozornych roślinach, które pełnią jednak ważną rolę. Potrafią powiedzieć nam najwięcej o kondycji górskiej przyrody, zmianach klimatu czy presji, jaką na Tatry wywiera intensywny ruch turystyczny. Dr Zięba opowiada także o swojej drodze do zawodu botanika – o dzieciństwie spędzonym na Podhalu, rodzinie leśników, wyprawach w teren z ojcem i bratem, które z czasem przerodziły się w pasję i misję zawodową. To opowieść o uważności, o nauce wędrowania z otwartymi oczami i o tym, jak wiele możemy dowiedzieć się o Tatrach, patrząc… pod nogi. Jeśli interesuje Cię przyroda Tatr, chcesz zrozumieć, jak prowadzi się badania w terenie i co naprawdę oznacza „chronić górską florę” – ten odcinek jest dla Ciebie. Zapraszamy! Scenariusz, nagrania, montaż: Bartek Solik Na zdjęciu: Antoni Zięba. Fot. Bartek Solik
Mon, 21 Jul 2025 - 199 - 136. Cyfrowe Tatry: Jak dane przestrzenne pomagają chronić przyrodę
W dzisiejszym odcinku zaglądamy za kulisy pracy Zespołu ds. Zarządzania Danymi Przestrzennymi Tatrzańskiego Parku Narodowego. Bartek Solik rozmawia z Marcinem Bukowskim, który opowiada o tym, jak nowoczesne technologie – w szczególności drony, fotogrametria i teledetekcja – wspierają ochronę przyrody w Tatrach. Dowiemy się, jak powstają szczegółowe ortofotomapy, do czego służą zdjęcia multispektralne i jak precyzyjne pomiary pomagają ocenić skutki erozji, lawin czy rekultywacji roślinności. Usłyszymy również, z jakimi wyzwaniami wiąże się operowanie dronem w trudnym, górskim terenie – nie tylko ze względu na pogodę, ale także na obecność ludzi. To opowieść o tym, jak nowoczesna technologia staje się sprzymierzeńcem w ochronie jednego z najcenniejszych obszarów przyrodniczych w Polsce. Zapraszamy! Scenariusz, nagrania, montaż: Bartek Solik Na zdjęciu: obraz fragmentu TPN wykonany w zakresie kolorowej podczerwieni, wykorzystywany m.in. w monitoringu środowiskowym i badaniu kondycji roślinności. Źródło: https://tpn.obliview.com/
Wed, 16 Jul 2025 - 198 - 135. Tatry z pamięci: Wspomnienia Apoloniusza Rajwy. Część 2
Zapraszamy do wysłuchania nowego odcinka podcastu „Z Miłości do Gór”, w którym Apoloniusz Rajwa kontynuuje swoje tatrzańskie wspomnienia w rozmowie z Bartkiem Solikiem. W pierwszej części cofnęliśmy się do początków górskiej pasji Poldka, który wspominał m.in. swoje pierwsze próby wejścia na Giewont, kiedy miał zaledwie kilkanaście lat. Dzisiaj przenosimy się do lat 50., 60. i 70. XX wieku – do czasów, gdy Tatry bywały niemal puste, a wędrowanie po nich wymagało odwagi, intuicji i miłości do przygody. Poldek ze skrupulatnością i humorem, opowiada m.in. o swojej pamiętnej samotnej wyrypie przez Koszystą, Waksmundzki Wierch, Buczynowe Turnie i Skrajny Granat – gdy odwodniony, z chlebem i marmoladą w plecaku, marzył tylko o kubku mleka w pasterskim szałasie. Zapraszamy! Scenariusz, nagrania, montaż: Bartek Solik
Sun, 13 Jul 2025 - 197 - 134. Tatry z pamięci: Wspomnienia Apoloniusza Rajwy. Część 1
Zapraszamy do wysłuchania nowego odcinka podcastu „Z Miłości do Gór”. W centrum Zakopanego, na ławce na Dolnej Równi Krupowej, Bartek Solik spotyka się z Apoloniuszem Rajwą - geografem, taternikiem, speleologiem, ratownikiem i przewodnikiem, który górom poświęcił całe swoje życie. Poldek, jak nazywają go przyjaciele, dzieli się pełnymi pasji i refleksji opowieściami z dziewięćdziesięciu jeden lat życia. Usłyszycie o pierwszych wyprawach na Giewont, akcjach ratunkowych, wzruszających wspomnieniach rodzinnych i niezwykłych zjawiskach, które tylko Tatry potrafią zafundować – jak w dniu, w którym… zniknął krzyż z Giewontu. To nie tylko podróż przez tatrzańskie szlaki, ale i przez historię, pamięć oraz wielką miłość do gór. Zapraszamy! Scenariusz, nagrania, montaż: Bartek Solik
Fri, 11 Jul 2025 - 196 - 133. Pogoda z charakterem: Wizyta w stacji meteorologicznej w Zakopanem
Dziś wizyta w miejscu, które choć ukryte w centrum miasta, jest świadkiem najdrobniejszych kaprysów tatrzańskiej pogody. To Stacja Hydrologiczno-Meteorologiczna Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej w Zakopanem. Pod Giewontem obserwacje pogody prowadzone są nieprzerwanie od 1911 r. Pracownicy stacji rejestrują temperatury, opady czy prędkości wiatru, ale także przechowują historię Zakopanego i Tatr zapisaną w chmurach, śniegu i promieniach słońca. Bartek Solik rozmawia z Pawłem Parzuchowskim – kierownikiem zakopiańskiej stacji meteo, który dzieli się wiedzą i osobistymi doświadczeniami – z dyżurów na Śnieżce, z obserwacji zjawisk tak widowiskowych jak widmo Brockenu czy ognie św. Elma. Historia zakopiańskiej stacji to nie tylko dane liczbowe, ale także barwne postaci, przyjaźnie z artystami, a nawet ślady wielkiej polityki. Zapraszamy! Scenariusz, nagrania, montaż: Bartek Solik
Mon, 26 May 2025 - 195 - 132. Mroźne serce Tatr: Opowieść z Litworowego Kotła
W samym sercu Tatr Zachodnich leży miejsce, gdzie słońce nie zagląda przez cztery miesiące w roku. Litworowy Kocioł – mroźny zakątek pod Czerwonymi Wierchami, zapisał się w historii jako najzimniejsze miejsce w Polsce. To właśnie tu, 17 lutego 2025 r., zmierzono rekordowe –41,1°C. W tym odcinku wyruszamy do świata mrozowisk – unikalnych obszarów, w których naukowcy mierzą ekstremalne zjawiska klimatyczne i obserwują zjawiska o globalnym znaczeniu. Bartek Solik rozmawia z dr Bartoszem Czerneckim, klimatologiem i liderem projektu Mrozowiska, który od lat bada sekrety Litworowego Kotła. Zajrzymy za kulisy pracy badawczej, porozmawiamy o inwersjach temperatury, mikroklimacie górskim oraz o tym, jak polowanie na mróz pomaga lepiej zrozumieć zmiany klimatyczne – te lokalne i te ogólnoświatowe. Zapraszamy! Scenariusz, nagrania, montaż: Bartek Solik Na zdjęciu: Jeden z badaczy w rejonie Kotła Litworowego. Źródło: https://mrozowiska.pl/
Fri, 23 May 2025 - 194 - 131. Obrazy gór: Rozmowa z Witoldem Huculakiem
W dzisiejszym odcinku Bartek Solik spotyka się z Witoldem Huculakiem – geografem, znawcą Tatr i pasjonatem malarstwa pejzażowego – by wspólnie odkryć, jak od XIX wieku aż po dziś dzień artyści próbują uchwycić majestat Tatr na płótnie. Dowiemy się, jak góry inspirowały mistrzów takich jak Głowacki, Wyczółkowski czy Malczewski, dlaczego Giewont i Morskie Oko były malowane setki razy i jak kolekcjonowanie obrazów może być wyrazem miłości do gór. Jeśli kochasz sztukę i Tatry albo po prostu dobre opowieści – ten odcinek jest dla Ciebie. Zapraszamy! Scenariusz, nagrania, montaż: Bartek Solik Na zdjęciu: Jan Nepomucen Głowacki, Morskie Oko, olej, ok. 1837-1840 (?), Muzeum Narodowe w Kielcach. Materiały wykorzystane w audycji: Jabłońska T., Sztuki piękne pod Tatrami, Zakopane 2015
Mon, 19 May 2025 - 193 - 130. Schronisko: Dom na końcu świata
Dolina Pięciu Stawów Polskich to jeden z najcenniejszych przyrodniczo obszarów w Tatrzańskim Parku Narodowym. To tu mają swoje ostoje kozice, rysie, niedźwiedzie i świstaki. Także tu stoi najwyżej w Polsce położone górskie schronisko. Gospodyniami tego miejsca są Marychna i Marta Krzeptowskie. Siostry kontynuują długą rodzinną tradycję goszczenia, karmienia i nocowania tatrzańskich turystów. W dzisiejszym odcinku Bartek Solik odwiedza z mikrofonem schronisko górskie PTTK w Dolinie Pięciu Stawów Polskich. Zapraszamy! Scenariusz, nagrania, montaż: Bartek Solik Na zdjęciu: schronisko PTTK w Dolinie Pięciu Stawów Polskich. Fot. Jan Wierzejski/instagram.com/piecstawow/ Materiały wykorzystane w audycji: Nyka J., Tatry Polskie. Przewodnik, Latchorzew 2015 Radwańska-Paryska Z., Paryski W.H., Wielka encyklopedia tatrzańska, Poronin 1995 Konieczniak J., Encyklopedia schronisk tatrzańskich, Kraków 2010
Tue, 06 May 2025 - 192 - 129. Morskie Oko: Chcę tu być zawsze
Od 80 lat rodzina Łapińskich prowadzi schronisko nad Morskim Okiem. Czesław Łapiński - taternik i ratownik tatrzański, został formalnie dzierżawcą schroniska 26 marca 1945 roku. Razem z żoną Wandą stworzyli nad Morskim Okiem przyjazną atmosferę wysoko cenioną przez turystów i taterników kilku pokoleń. W dzisiejszym odcinku Bartek Solik rozmawia z Marią Łapińską, obecną kierowniczką schroniska. Zapraszamy! Scenariusz, nagrania, montaż: Bartek Solik Na zdjęciu: schronisko nad Morskim Okiem tuż po II wojnie światowej. Źródło: Narodowe Archiwum Cyfrowe. Materiały wykorzystane w audycji: Konieczniak J., Encyklopedia schronisk tatrzańskich, Kraków 2010 Radwańska-Paryska Z., Paryski W.H., Encyklopedia tatrzańska, Warszawa 1973
Sat, 15 Mar 2025 - 191 - 128. TOPR ratuje partyzantów
Była to jedna z najtrudniejszych wypraw w historii Tatrzańskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego, a cała ekspedycja obfitowała w wiele dramatycznych momentów. Przetransportowanie sań z rannymi w wymagających zimowych warunkach było przedsięwzięciem ciężkim i niebezpiecznym. W dzisiejszym odcinku Bartek Solik przypomina głośną akcję, którą zimą 1944 roku przeprowadzili ratownicy TOPR'u. Gościem audycji jest Apoloniusz Rajwa. Zapraszamy! Scenariusz, nagrania, montaż: Bartek Solik Na zdjęciu: Szałas partyzantów na zboczach Salatynu. Żródło: Sygnały z gór. Z dziejów minionych sześćdziesięciu lat działalności Górskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego PTTK. Materiały wykorzystane w audycji: Kapeniak J. (red.), Sygnały z gór. Z dziejów minionych sześćdziesięciu lat działalności Górskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego PTTK., Warszawa 1973
Thu, 13 Mar 2025 - 190 - 127. Lawiny w tatrzańskich kronikach
Druga audycja w ramach akcji Lawinowe ABC Tatrzańskiego Parku Narodowego, która promuje bezpieczną turystykę zimową. Co roku namawiamy do czytania aktualnego komunikatu lawinowego, pokazujemy jak oceniać zagrożenie lawinowe w terenie. Fachowcy zachęcają do używania sprzętu lawinowego i przede wszystkim namawiają do uczenia się, jak korzystać z detektora, sondy i łopaty lawinowej. W najnowszym odcinku podcastu Z Miłości do Gór Bartek Solik zagląda do starych górskich kronik, aby bliżej przyjrzeć się pierwszym informacjom o tatrzańskich lawinach i wyprawach ratunkowych. Zapraszamy! Scenariusz, nagrania, montaż: Bartek Solik Na zdjęciu: Członkowie ekspedycji ratunkowej podczas sondowania zwałów lawiny. Hala Kondratowa, 1935 r. Źródło: Narodowe Archiwum Cyfrowe. Materiały wykorzystane w audycji: Kapeniak J. (red.), Sygnały z gór. Z dziejów minionych sześćdziesięciu lat działalności Górskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego PTTK., Warszawa 1973
Thu, 27 Feb 2025 - 189 - 126. W bazie śmigłowca TOPR
W dzisiejszym odcinku odwiedzamy bazę śmigłowca Tatrzańskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego przy zakopiańskim szpitalu. Gościem podcastu jest Łukasz Migiel, ratownik TOPR. Audycja powstała w ramach akcji Lawinowe ABC Tatrzańskiego Parku Narodowego. W webinarach, filmach i podcastach promujemy bezpieczną turystykę zimową, namawiamy do czytania aktualnego komunikatu lawinowego, pokazujemy jak oceniać zagrożenie lawinowe w terenie. Zapraszamy! Scenariusz, nagrania, montaż: Bartek Solik Na zdjęciu: akcja z TOPR z użyciem śmigłowca. Fot. Fundacja TOPR
Thu, 20 Feb 2025 - 188 - 125. Niebo nad Tatrami
Po długiej przerwie Bartek Solik wraca z nowym kosmicznym odcinkiem podcastu Z Miłości do Gór! Dziś będziemy wspólnie obserwować nocne niebo nad Tatrami. Gościem audycji jest Jakub Grygiel, astrofotograf i astronom obserwacyjny. Postaramy się znaleźć optymalne miejsce do podziwiania gwiazd i planet, a przez teleskop przyjrzymy się Gwieździe Wieczornej czyli Wenus. Zapraszamy! Scenariusz, nagrania, montaż: Bartek Solik Na zdjęciu: Wiosenna Droga Mleczna nad Tatrami. Fot. Jakub Grygiel/instagram.com/podtatrami/
Wed, 12 Feb 2025 - 187 - 124. Halo, Kasprowy!
Wysokogórskie Obserwatorium Meteorologiczne IMGW-PIB na Kasprowym Wierchu jest dla wielu symbolem polskiej meteorologii. Grube granitowe mury tego najwyżej położonego budynku w Polsce od ponad 80 lat opierają się potężnym uderzeniom wiatru halnego. Co roku gmach przeciwstawia się skrajnie trudnym warunkom pogodowym chroniąc w swoim wnętrzu zespół meteorologów, którzy dokonują pomiarów i wysyłają dane. W najnowszym odcinku podcastu Z Miłości do Gór Bartek Solik towarzyszy z mikrofonem geografce Justynie Żyszkowskiej, która przez 48 godzin dyżuruje samotnie w obserwatorium na Kasprowym Wierchu. Zapraszamy! Scenariusz, nagrania, montaż: Bartek Solik Na zdjęciu: Ratrak pomaga odkopać zasypanem śniegiem obserwatorium na Kasprowym Wierchu. Fot. Bartek Solik Materiały wykorzystane w audycji: Nyka J., Tatry Polskie. Przewodnik, Latchorzew 2015 Radwańska-Paryska Z., Paryski W.H., Wielka encyklopedia tatrzańska, Poronin 1995
Thu, 12 Sep 2024 - 186 - 123. Zofia Bachleda: Być częścią gór
Gościem dzisiejszej audycji jest Zofia Bachleda - przewodniczka tatrzańska I klasy i instruktorka narciarstwa wysokogórskiego Polskiego Związku Alpinizmu. Oprócz Tatr wspinała się w Alpach i Dolomitach. W Himalajach weszła na Island Peak, Ama Dablam i Mera Peak. Od 35 lat Zofia Bachleda jest także licencjonowaną kaskaderką. Pracowała przy kilkudziesięciu filmach i reklamach. Dzisiaj po Tatrach wędruje również z wnukami i nadal intensywnie pracuje w górach. Bartek Solik rozmawia z Zofią Bachledą o jej pierwszych tatrzańskich wyprawach oraz o tym, że płeć nie przeszkadza w uprawianiu zawodu przewodnika wysokogórskiego. Będzie też o prostej potrzebie bycia w górach. Zapraszamy! Scenariusz, nagrania, montaż: Bartek Solik Na zdjęciu: Zofia Bachleda. Fot. Bartek Solik Materiały wykorzystane w audycji: Król A., Kamienny sufit. Opowieść o pierwszych taterniczkach. Historia osobista, Kraków 2021 Komosa-Styczeń A., Taterniczki. Miejsce kobiet jest na szczycie, Warszawa 2021 Ptakowska-Wyżanowicz H., Od krynoliny do liny, Warszawa 1960 Bachleda Z., Do przewodnictwa dojrzewałam wiele lat rozm. przepr. A. Szymaszek w Tatry, 2018, nr 65, s. 104-107
Thu, 05 Sep 2024 - 185 - 122. Nowy numer kwartalnika TATRY
Dostępny jest już nowy numer kwartalnika "Tatry". Tematem głównym jest cisza. W magazynie mnóstwo ciekawych tekstów, wywiadów i reportaży. Amatorzy górskiej fotografii również znajdą coś dla siebie. W "Tatrach" jak zawsze piszemy o przyrodzie, historii i ludziach gór. Na ponad dwustu stronach znajdziecie recenzje nowych górskich książek oraz wiele aktualnych informacji z życia po polskiej i słowackiej stronie Tatr. Gościem Bartka Solika w najnowszym odcinku podcastu jest Agnieszka Szymaszek, redaktorka naczelna pisma. Scenariusz, nagrania, montaż: Bartek Solik Na zdjęciu: Hala Gąsienicowa - fotografia z okładki 89. numeru "Tatr" Fot. Kuba Witos
Fri, 30 Aug 2024 - 184 - 121. Katastrofa śmigłowca TOPR - część 2
11 sierpnia 1994 r. śmigłowiec “Sokół” Tatrzańskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego rozbił się w Dolinie Olczyskiej w Tatrach. W katastrofie zginęło dwóch ratowników - Janusz Kubica i Stanisław Mateja Torbiarz oraz dwóch pilotów - Janusz Rybicki i Bogusław Arendarczyk. To najtragiczniejsze zdarzenie w historii polskiego ratownictwa górskiego na zawsze zmieniło życie dużej grupy ludzi. W najnowszym odcinku podcastu Z Miłości do Gór ciąg dalszy opowieści o wydarzeniach sprzed 30 lat. Scenariusz, nagrania, montaż: Bartek Solik Na zdjęciu: Śmigłowiec "Sokół" na lądowisku przy zakopiańskim szpitalu. Fot. K. Spólnicki Materiały wykorzystane w audycji: Ładygin Z., Mróz G., "Zapis pamięci" w Tatry, 2004, nr 3, s. 20-27
Sun, 21 Jul 2024 - 183 - 120. Katastrofa śmigłowca TOPR - część 1
11 sierpnia 1994 r. śmigłowiec “Sokół” Tatrzańskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego rozbił się w Dolinie Olczyskiej w Tatrach. W katastrofie zginęło dwóch ratowników - Janusz Kubica i Stanisław Mateja Torbiarz oraz dwóch pilotów - Janusz Rybicki i Bogusław Arendarczyk. To najtragiczniejsze zdarzenie w historii polskiego ratownictwa górskiego na zawsze zmieniło życie dużej grupy ludzi. W najnowszym odcinku podcastu Z Miłości do Gór pierwsza część opowieści o wydarzeniach sprzed 30 lat. Scenariusz, nagrania, montaż: Bartek Solik Na zdjęciu: Śmigłowiec "Sokół" na lądowisku przy zakopiańskim szpitalu. Fot. K. Spólnicki Materiały wykorzystane w audycji: Ładygin Z., Mróz G., "Zapis pamięci" w Tatry, 2004, nr 3, s. 20-27
Sun, 14 Jul 2024 - 182 - 119. Michał Jagiełło i "Wołanie w górach"
Ta szczególna książka to praca dokumentalna i osobisty zapis. Autor mógł zagłębić się w historię ratownictwa górskiego i poznać współczesną pracę GOPR'u i TOPR'u. Przez długie lata wertował dokumenty, rozmawiał z ludźmi - także tymi, którzy byli uczestnikami i świadkami narodzin Tatrzańskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego. Pisał, że Pogotowie Górskie to jeden z pięknych przejawów polskiej i europejskiej tożsamości. To opowieść z jednej strony oparta na faktografii “Księgi wypraw”, a z drugiej na osobistych refleksjach autora. W dzisiejszym odcinku Bartek Solik opowiada o Michale Jagiełło i książce "Wołanie w górach". Gośćmi są córka Michała Jagiełło Dominika Jagiełło, Wiesław Uchański - szef Wydawnictwa Iskry oraz Teresa i Adam Maraskowie. Zapraszamy! Scenariusz, nagrania, montaż: Bartek Solik Na zdjęciu: Michał Jagiełło w Tatrach. Fot. z archiwum rodzinnego/Robert Janik Materiały wykorzystane w audycji: Jagiełło M., Wołanie w górach, Warszawa 1979 Jagiełło M., Wołanie w górach. Wypadki i akcje ratunkowe w Tatrach, Warszawa 2019 Wiwer K. (red.), Sztambuch Michała Jagiełły, Kraków 2017 Grocholski M., "Dotknięty górami" w Tatry, 2016, nr 53-55, s. 28-29
Fri, 14 Jun 2024 - 181 - 118. Dzikim tropem z Bożeną Wajdą
Bożena Wajda w lesie czuje się jak u siebie. Mieszka z dala od Zakopanego na polanie ukrytej za drzewami, a obserwowanie przyrody jest jej największą pasją. Od dzieciństwa fotografuje dzikie zwierzęta nie tylko w Tatrach, ale też w Bieszczadach, na Mazurach czy w dalekiej Skandynawii. W najnowszym odcinku podcastu Z Miłości do Gór Bartek Solik rozmawia z Bożeną Wajdą - przewodniczka tatrzańską, którą czytelnicy kwartalnika Tatry znają ze wspaniałych zdjęć i opowiadań. Zapraszamy! Scenariusz, nagrania, montaż: Bartek Solik Na zdjęciu: Bożena Wajda z aparatem fotograficznym. Fot. Bartek Solik Materiały wykorzystane w audycji: Wajda B., Dzikim tropem serca, Zakopane 2021 Wajda B., Dzikim tropem. Opowiadania prawdziwe, Zakopane 2023
Wed, 12 Jun 2024 - 180 - 117. Strążyska - miejsce upragnione
Strążyska to jedna z najładniejszych dolin reglowych w pobliżu Zakopanego. Jej nazwa pochodzi od słowa strąga, które w gwarze podhalańskiej oznacza przenośne lub stałe ogrodzenie, w którym gromadzi się owce do dojenia. W najnowszym odcinku podcastu Z Miłości do Gór Bartek Solik odwiedza tutejszą leśniczówkę. Drewniany dom stoi na Polanie Młyniska około 300 metrów od wylotu doliny. Od ponad 20 lat mieszka tu z rodziną Tadeusz Zwijacz, leśniczy Obwodu Ochronnego Strążyska. Zapraszamy! Scenariusz, nagrania, montaż: Bartek Solik Na zdjęciu: Dolina Strążyska z lotu ptaka. Fot. https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Tatry_Dolina_Strazyska_dron_(1).jpg Materiały wykorzystane w audycji: Nyka J., Tatry Polskie. Przewodnik, Latchorzew 2015 Radwańska-Paryska Z., Paryski W.H., Wielka encyklopedia tatrzańska, Poronin 1995
Wed, 05 Jun 2024 - 179 - 116. Opowiedzieć Tatry - niewidomi w górach
Dla osób niewidomych góry są przestrzenią inspiracji i piękna, którą odkrywać mogą na wiele sposobów. Dzięki zmysłom dotyku, słuchu, węchu i przy wsparciu nowoczesnych technologii, niewidomi i słabowidzący mogą cieszyć się tatrzańskimi wycieczkami. W najnowszym odcinku podcastu Z Miłości do Gór Bartek Solik rozmawia z swoimi gośćmi o postrzeganiu gór przez osoby niewidome oraz o tym, jak Tatrzański Park Narodowy stara się umożliwiać wszystkim czerpanie radości z wędrówek po Tatrach. Zapraszamy! Scenariusz, nagrania, montaż i zdjęcie: Bartek Solik
Tue, 14 May 2024 - 178 - 115. Tajemnice zbiorów przyrodniczych Muzeum Tatrzańskiego.
W Muzeum Tatrzańskim im. dra Tytusa Chałubińskiego w Zakopanem znajduje się blisko 70 tys. eksponatów przyrodniczych. Historia części z nich sięga XIX wieku. Niewielki fragment tej kolekcji oglądać można na wystawie w gmachu głównym muzeum przy Krupówkach, ale większość spoczywa bezpiecznie w magazynach. W najnowszym odcinku podcastu Z Miłości do Gór Bartek Solik odwiedza z mikrofonem pełne cennych zbiorów, niedostępne na co dzień muzealne podziemia. Przewodnikiem po tym tajemnym świecie jest dr Marcin Warchałowski - kierownik Działu Przyrodniczego Muzeum Tatrzańskiego, który w ramach stypendium Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego bada historię eksponatów. Zapraszamy! Scenariusz, nagrania, montaż: Bartek Solik Na zdjęciu: Dr Marcin Warchałowski w magazynie Muzeum Tatrzańskiego. Fot. Bartek Solik Materiały wykorzystane w audycji: Moździerz Z., Gmach Muzeum Tatrzańskiego, Zakopane 2005 Moździerz Z., Muzeum Tatrzańskie. Autobiografia, Zakopane 2019
Fri, 10 May 2024 - 177 - 114. Powrót w Tatry po udarze
W sierpniu 2003 r. Anka Król - taterniczka z Zakopanego, przeszła udar niedokrwienny mostu pnia mózgu. Miała wtedy 25 lat. Jak wspominają przyjaciele, była dosłownie wulkanem energii. Najlepiej czuła się w Tatrach i z nimi wiązała swoją przyszłość. Anka przeżyła udar, ale dziś cierpi na niedowład czterokończynowy spastyczny i porusza się za pomocą wózka inwalidzkiego. Mimo to z pomocą najbliższych może wracać w góry. W najnowszym odcinku podcastu Z Miłości do Gór Bartek Solik rozmawia z Anką i jej siostrą Marią Król. Zapraszamy! Scenariusz, nagrania i montaż: Bartek Solik Na zdjęciu: Maria i Anka w Dolinie Jaworowej na Słowacji. Fotografia z archiwum rodzinnego. Materiały wykorzystane w audycji: A. Pikus, Tatry dla wszystkich, "Tatry" 2022/2023, nr 83, s. 12 M. Król, Anka na Mnichu, "Tatry" 2019, nr 69, s. 10-11
Thu, 18 Apr 2024 - 176 - 113. W imieniu tych, co nie mówią
Maria Kuczkowicz - lekarka weterynarii, zamierza stworzyć pod Babią Górą ośrodek rehabilitacji dzikich zwierząt. Już dziś do jej ogrodu w Jabłonce trafiają poszkodowane ptaki, jeże czy wiewiórki. Maria pomaga wrócić im do zdrowia, a potem przekazuje do innych ośrodków rehabilitacji lub wypuszcza na wolność. W dzisiejszym odcinku Bartek Solik rozmawia z Marią Kuczkowicz o jej projekcie "W imieniu tych, co nie mówią", zapuszczonym ogrodzie, gdzie zwierzęta czują się bezpiecznie oraz marzeniach o stworzeniu ośrodka rehabilitacji z prawdziwego zdarzenia. Zapraszamy! Scenariusz, nagrania i montaż: Bartek Solik Na zdjęciu: Maria Kuczkowicz i sarna Śliwka. Fot. Bartek Solik
Fri, 12 Apr 2024 - 175 - 112. Tu my rośli - Tatry i pasterstwo
Na terenie Tatrzańskiego Parku Narodowego owce wypasa siedmiu baców, ale po II wojnie światowej w Tatrach Polskich setki pasterzy i pasterek opiekowało się trzydziestoma tysiącami owiec i trzema tysiącami krów i jałówek. Przyroda tatrzańska nie była w stanie udźwignąć takiego ciężaru. Pojawiły się głosy o konieczności ochrony tatrzańskich polan. W 1955 r. wraz z powstaniem Tatrzańskiego Parku Narodowego rozpoczął się proces stopniowego usuwania górali z Tatr. Wielu z nich do dziś nosi w sercach dramat wypędzenia. W najnowszym odcinku podcastu Bartek Solik rozmawia z góralami, którzy ponad pół wieku temu wypasali w Tatrach owce i krowy. Mieli wtedy po kilkanaście lat. Zapraszamy! Scenariusz, nagrania, montaż: Bartek Solik Na zdjęciu: Spotkanie na Hali Gąsienicowej. Fot. Bartek Solik Materiały wykorzystane w audycji: Gąsienica-Giewont A., Trebunia-Staszel S., Podhalanie. Wokół tożsamości, Zakopane 2022
Fri, 15 Mar 2024 - 174 - 111. Góralskie czary powracają
Nakładem Wydawnictw Tatrzańskiego Parku Narodowego ukazało się drugie wydanie bestsellerowej książki „Góralskie czary. Leksykon magii Podtatrza i Beskidów Zachodnich” Katarzyny Ceklarz i Urszuli Janickiej-Krzywdy w nowej szacie graficznej z ilustracjami Aleksandry Czudżak. Magia mieszkańców gór ujęta jest w opowieść o realnie istniejących, stosowanych do dziś, ale i zapomnianych praktycznych zabiegach Górali Podhalańskich i Beskidzkich. Dzięki 237 hasłom dowiemy się m.in., co złożyć w ofierze duchom, jak zdemaskować czarownicę, do czego służyć mogą kości, śmiertelna koszula albo wióry z trumny. W dzisiejszym odcinku podcastu Z Miłości do Gór Bartek Solik rozmawia ze współautorką książki Katarzyną Ceklarz, ilustratorką Aleksandrą Czudżak i Pauliną Kołodziejską, szefową Wydawnictw Tatrzańskiego Parku Narodowego. Zapraszamy! Scenariusz, nagrania, montaż: Bartek Solik Materiały wykorzystane w audycji: Ceklarz K., Janicka-Krzywda U., Góralskie czary. Leksykon magii Podtatrza i Beskidów Zachodnich, Zakopane 2024 Lars Edenius, XC880834. Accessible at www.xeno-canto.org/880834.
Wed, 13 Mar 2024 - 173 - 110. Zwierzęta i ludzie
Dzikie zwierzęta nie znają granic Tatrzańskiego Parku Narodowego. W Zakopanem stałymi gośćmi są jelenie, do miasta zaglądają niedźwiedzie. Wspólna przestrzeń służyć może wszystkim pod warunkiem, że my - ludzie zadbamy o odpowiedzialne relacje z dzikimi zwierzętami. W dzisiejszym odcinku podcastu Z Miłości do Gór Bartek Solik rozmawia z Filipem Ziębą, przyrodnikiem i zastępcą dyrektora Tatrzańskiego Parku Narodowego. Zapraszamy! Scenariusz, nagrania, montaż: Bartek Solik Na zdjęciu: Filip Zięba. Fot. Bartek Solik
Tue, 13 Feb 2024 - 172 - 109. Pod lawiną - część 2
Druga część historii Mateusza Katany, który 11 stycznia 2023 roku uległ poważnemu wypadkowi lawinowemu w Niżnych Tatrach na Słowacji. O zdarzeniu poinformował ratowników jego przyjaciel Kamil Łojek, który z pomocą detektora lawinowego namierzył Mateusza i udzielił mu natychmiastowej pomocy. W dzisiejszym odcinku o wydarzeniach opowiadać będą Mateusz, jego żona Sylwia oraz Kamil. Audycja powstała w ramach akcji Lawinowe ABC Tatrzańskiego Parku Narodowego. W webinarach, filmach i podcastach promujemy bezpieczną turystykę zimową, namawiamy do czytania aktualnego komunikatu lawinowego, pokazujemy jak oceniać zagrożenie lawinowe w terenie. Zapraszamy! Scenariusz, nagrania, montaż: Bartek Solik Na zdjęciu: Akcja ratunkowa na lawinisku w Niżnych Tatrach 11 stycznia 2023 r. Fot. https://hzs.sk/ Materiały wykorzystane w audycji: Pád lavíny do Lukového kotla, hzs.sk, 11.01.2023 https://bahttps://hzs.sk/pad-laviny-do-lukoveho-kotla/?fbclid=IwAR0bUv_DBwFQk3XUyLW0OMhlKG9PnMPeV6qB3dCuPLwH0bWnTOkeQ4_Ngoge dostęp: 25.01.2024
Fri, 09 Feb 2024 - 171 - 108. Pod lawiną - część 1
Pierwsza część historii Mateusza Katany, który 11 stycznia 2023 roku uległ poważnemu wypadkowi lawinowemu w Niżnych Tatrach na Słowacji. O zdarzeniu poinformował ratowników jego przyjaciel Kamil Łojek, który z pomocą detektora lawinowego namierzył Mateusza i udzielił mu natychmiastowej pomocy. W dzisiejszym odcinku Mateusz i Kamil sami opowiedzą o tych dramatycznych wydarzeniach. Audycja powstała w ramach akcji Lawinowe ABC Tatrzańskiego Parku Narodowego. W webinarach, filmach i podcastach promujemy bezpieczną turystykę zimową, namawiamy do czytania aktualnego komunikatu lawinowego, pokazujemy jak oceniać zagrożenie lawinowe w terenie. Zapraszamy! Scenariusz, nagrania, montaż: Bartek Solik Na zdjęciu: Akcja ratunkowa na lawinisku w Niżnych Tatrach 11 stycznia 2023 r. Fot. https://hzs.sk/ Materiały wykorzystane w audycji: Pád lavíny do Lukového kotla, hzs.sk, 11.01.2023 https://bahttps://hzs.sk/pad-laviny-do-lukoveho-kotla/?fbclid=IwAR0bUv_DBwFQk3XUyLW0OMhlKG9PnMPeV6qB3dCuPLwH0bWnTOkeQ4_Ngoge dostęp: 25.01.2024
Sun, 28 Jan 2024 - 170 - 107. Za siedmioma górami - Łysa Polana
Łysa Polana jest najdalej na wschód wysuniętym obwodem ochronnym w Tatrzańskim Parku Narodowym. To dla wielu turystów brama w Tatry. W dzisiejszym odcinku podcastu Z Miłości do Gór Bartek Solik odwiedza z mikrofonem Łysą Polanę, aby porozmawiać z tutejszym leśniczym - Tadeuszem Figurą i jego żoną Ireną. Tadeusz i Irena sprowadzili się tu w 1990 roku. Zdecydowali się na pozbawione wygód, surowe życie w drewnianym domu pośrodku lasu ponad 20 km od Zakopanego. To ustronie gwarantowało jednak wspaniałą bliskość Tatr. Zapraszamy! Scenariusz, nagrania, montaż: Bartek Solik Na zdjęciu: Tadeusz Figura, leśniczy Obwodu Ochronnego Łysa Polana. Fot. Bartek Solik Materiały wykorzystane w audycji: Radwańska-Paryska Z., Paryski W.H., Wielka encyklopedia tatrzańska, Poronin 1995 Hennel R., Tatrami urzeczeni, Warszawa 1979 A.M. Tryba, Miałam szczęście zamieszkując w Parku, "Tatry" 2023, nr 86, s. 126-127.
Thu, 04 Jan 2024 - 169 - 106. Wesołych Świąt! - część 2
Dzisiaj Wigilia Bożego Narodzenia czyli na Podhalu początek góralskich Godnich Świąt. Trudne warunki życia sprawiły, że lokalna obrzędowość nabrała tu swoistego kolorytu. W świadomości mieszkańców Podhala Wigilia zapowiada i otwiera nowy czas, a wraz z nim pobudza nadzieje i pragnienia, ale też obawy i lęki. Nie wolno zaniedbać niczego, aby nadchodzący rok był pomyślny, zdrowy i syty. W najnowszym odcinku podcastu Z Miłości do Gór druga część opowieści o podhalańskich tradycjach, wierzeniach i obrzędach związanych z Bożym Narodzeniem. Bartek Solik rozmawia z Anną Trebunią-Wyrostek, która współtworzy znany i ceniony rodzinny zespół Trebunie-Tutki. Prócz fragmentów kolęd zespołu "Trebunie-Tutki" usłyszymy tradycyjną pastorałkę zaśpiewaną i zagraną przez pracowników Tatrzańskiego Parku Narodowego [śpiew: Lucyna Stoch, Aleksandra Nędza-Chotarska, Marcin Nędza-Chotarski, Anna Tylka, Grzegorz Lorek, Małgorzata Samson, Joanna Żelechowska, Janusz Nowobilski, Daniel Łukaszczyk, Jan Stanuch; muzycy: Szymon Tylka (skrzypce, II prym), Andrzej Karpiel-Replon (skrzypce, I prym), Łukasz Gąsienica (skrzypce, sekund), Tadeusz Gocał (basy)]. Wesołych Świąt! Scenariusz, nagrania, montaż: Bartek Solik Na ilustracji: przedwojenna pocztówka wg. projektu Wacława Boratyńskiego. Źródło: polona.pl Materiały wykorzystane w audycji: Kwaśniewicz K. Zwyczaje doroczne, w: D. Tylkowa (red.), Podhale. Tradycja we współczesnej kulturze wsi, s. 349-384, Kraków: Instytut Archeologii i Etnologii Polskiej Akademii Nauk. W audycji wykorzystano fragmenty utworów z płyty "Kolędy góralskie grają Trebunie-Tutki". Wyd. F.F. FOLK
Sun, 24 Dec 2023 - 168 - 105. Wesołych Świąt! - część 1
W pierwszej części świątecznego odcinka podcastu Z Miłości do Gór opowiadamy o dawnych zwyczajach i obrzędach górali na Podhalu. Bartek Solik rozmawia z Anną Trebunią-Wyrostek, która współtworzy znany i ceniony rodzinny zespół Trebunie-Tutki. W tej części opowieść m.in. o czasie adwentu, dniu św. Łucji, podłaźnickach i światach - wyjątkowych ozdobach z opłatków. Posłuchamy także fragmentów tradycyjnych góralskich kolęd w wykonaniu zespołu Trebunie-Tutki. Wesołych Świąt! Scenariusz, nagrania, montaż: Bartek Solik Na ilustracji: przedwojenna pocztówka wg. projektu Wacława Boratyńskiego. Źródło: polona.pl W audycji wykorzystano fragmenty utworów z płyty "Kolędy góralskie grają Trebunie-Tutki". Wyd. F.F. FOLK
Sat, 23 Dec 2023 - 167 - 104. W poszukiwaniu nietoperzy
Nietoperze prowadzą skryty tryb życia. Te zwierzęta nocy są stosunkowo słabo znane, a towarzyszące im zabobony i mity sprawiają, że wielu ludzi zwyczajnie się ich boi i unika z nimi kontaktu. Tymczasem przy bliższym poznaniu te latające ssaki okazują się niegroźne i przede wszystkim fascynujące. W drugiej części opowieści o nietoperzach Bartek Solik razem z dr Marcinem Warchałowskim - kierownikiem Działu Przyrodniczego Muzeum Tatrzańskiego im. dra Tytusa Chałubińskiego w Zakopanem, schodzą pod ziemię w poszukiwaniu tych tajemniczych zwierząt. Zapraszamy! Scenariusz, nagrania, montaż: Bartek Solik Na zdjęciu: Podkowiec mały. Fot. https://stock.adobe.com/ Materiały wykorzystane w audycji: J. Nowak, Nocki, mroczki, gacki, "Tatry" 2021, nr 78, s. 120-121.
Thu, 21 Dec 2023 - 166 - 4. Czytamy Tatry: Strony wiersza - Bracia Sierpień
Strony wiersza to cykl, w którym chcemy zaprosić do lektury współczesnej poezji. Zaprezentować jej intrygującą wielogłosowość. Opowiedzieć o twórcach, potrzebie zapisu, okolicznościach powstawania tekstu oraz spojrzeniu na słowo. Publikujemy wiersze, dla których autorów góry stały się inspiracją, i te, które warto zabrać ze sobą na górski szlak. Tym razem zapraszamy do wysłuchania wiersza Bracia Sierpień autorstwa Magdaleny Bielskiej. Cykl przygotowuje Jarosław Borowiec. Czytamy Tatry. Kwartalnik „Tatry” to pismo skierowane do wszystkich miłośników Tatr, wydawane przez Tatrzański Park Narodowy. Bogato ilustrowany magazyn liczy 200 stron. Tematyka jest zróżnicowana: od geologii i klimatu, poprzez świat roślin i zwierząt oraz to wszystko, co wiąże się z obecnością człowieka w górach, a więc przez historię, etnografię, turystykę, taternictwo, sport i różne dziedziny twórczości artystycznej, aż po filozofię. Teraz, dzięki podcastowi Czytamy Tatry, wybranych tekstów z kwartalnika możesz również posłuchać. Czytają: Agnieszka Postrzygacz, Marcin Popczyński. Nagranie powstało we współpracy z Audioteką S.A. Na zdjęciu: okładka "Tatr" nr (85) 3/2034 - Czas - autorem zdjęcia jest Kuba Witos.
Thu, 21 Dec 2023 - 165 - 3. Czytamy Tatry: Kołomyja pod Tatrami
Jeśli zestawimy hasła „architektura” i „Zakopane”, to wynikiem dla wielu z nas będzie z pewnością Witkiewicz. Jednak Zakopane to nie tylko Oksza i Koliba, ale również masywna Tuberoza czy trzypiętrowa modernistyczna kamienica, w której dziś mieści się restauracja Watra. Co łączy tę drugą parę budynków? Otóż postać architekta – Mariana Bernarda Wimmera. Zapraszamy do wysłuchania opowieści Jacka Zięby-Jasińskiego pt. Kołomyja pod Tatrami. Czytamy Tatry. Kwartalnik „Tatry” to pismo skierowane do wszystkich miłośników Tatr, wydawane przez Tatrzański Park Narodowy. Bogato ilustrowany magazyn liczy 200 stron. Tematyka jest zróżnicowana: od geologii i klimatu, poprzez świat roślin i zwierząt oraz to wszystko, co wiąże się z obecnością człowieka w górach, a więc przez historię, etnografię, turystykę, taternictwo, sport i różne dziedziny twórczości artystycznej, aż po filozofię. Teraz, dzięki podcastowi Czytamy Tatry, wybranych tekstów z kwartalnika możesz również posłuchać. Czytają: Agnieszka Postrzygacz, Marcin Popczyński. Nagranie powstało we współpracy z Audioteką S.A. Na zdjęciu: okładka "Tatr" nr (85) 3/2034 - Czas - autorem zdjęcia jest Kuba Witos.
Thu, 21 Dec 2023 - 164 - 103. Poza Tatrami - Kośne Hamry
Obwód Ochronny Kośne Hamry to w Tatrzańskim Parku Narodowym leśnictwo szczególne. Jedyny znakowany szlak znają raczej lokalsi, a z milionów turystów, którzy wędrują po Tatrach nie zagląda tu prawie nikt. Leśnicy mają za to innych gości - zastępy korników drukarzy. To one wraz z wiatrem halnym kształtują dynamikę zmian w tutejszym lesie. W najnowszym odcinku podcastu Z Miłości do Gór Bartek Solik zagląda z mikrofonem do jedynego poza Tatrami obwodu ochronnego. Gościem jest leśniczy Piotr Krzan, który poza pracą w lesie buduje także instrumenty. Zapraszamy! Scenariusz, nagrania, montaż: Bartek Solik Na zdjęciu: Piotr Krzan w swojej pracowni lutniczej. Fot. Bartek Solik Materiały wykorzystane w audycji: B. Solik, Poza Tatrami, "Tatry" 2021, nr 78, s. 142-149.
Wed, 20 Dec 2023 - 163 - 2. Czytamy Tatry: Czas jest najważniejszy
Wiele działań ochronnych wymaga długiego czasu. Niektóre efekty dzisiejszej ochrony przyrody ocenią dopiero przyszłe pokolenia. Tak jest w Tatrach czy innych parkach narodowych, ale także w globalnej polityce dotyczącej zmian klimatycznych. Jak w takim przypadku gospodarować czasem? Na te i inne pytania dotyczące różnych aspektów czasu w rozmowie z Agnieszką Szymaszek odpowiada prof. Krzysztof Obłój. Czytamy Tatry. Kwartalnik „Tatry” to pismo skierowane do wszystkich miłośników Tatr, wydawane przez Tatrzański Park Narodowy. Bogato ilustrowany magazyn liczy 200 stron. Tematyka jest zróżnicowana: od geologii i klimatu, poprzez świat roślin i zwierząt oraz to wszystko, co wiąże się z obecnością człowieka w górach, a więc przez historię, etnografię, turystykę, taternictwo, sport i różne dziedziny twórczości artystycznej, aż po filozofię. Teraz, dzięki podcastowi Czytamy Tatry, wybranych tekstów z kwartalnika możesz również posłuchać. Czytają: Agnieszka Postrzygacz, Marcin Popczyński. Nagranie powstało we współpracy z Audioteką S.A. Na zdjęciu: okładka "Tatr" nr (85) 3/2034 - Czas - autorem zdjęcia jest Kuba Witos.
Wed, 20 Dec 2023 - 162 - 1. Czytamy Tatry: Czas zapisany w drzewach
Drzewa przemijają. Podobnie jak ludzie. Konkretne osobniki rodzą się, dojrzewają, wydają potomstwo, starzeją się i umierają. Najstarsze tatrzańskie drzewo o ustalonym wieku to limba rosnąca do lat osiemdziesiątych XX w. na zboczach Krywania. W Muzeum Przyrodniczym TANAP w Tatrzańskiej Łomnicy prezentowany jest fragment pnia, na którym udało się odczytać 847 słojów rocznych przyrostów. To niewątpliwie okazja do najodleglejszego cofnięcia się w czasie. Zapraszamy do wysłuchania opowieści Pawła Skawińskiego Czas zapisany w drzewach. Czytamy Tatry. Kwartalnik „Tatry” to pismo skierowane do wszystkich miłośników Tatr, wydawane przez Tatrzański Park Narodowy. Bogato ilustrowany magazyn liczy 200 stron. Tematyka jest zróżnicowana: od geologii i klimatu, poprzez świat roślin i zwierząt oraz to wszystko, co wiąże się z obecnością człowieka w górach, a więc przez historię, etnografię, turystykę, taternictwo, sport i różne dziedziny twórczości artystycznej, aż po filozofię. Teraz, dzięki podcastowi Czytamy Tatry, wybranych tekstów z kwartalnika możesz również posłuchać. Czytają: Agnieszka Postrzygacz, Marcin Popczyński. Nagranie powstało we współpracy z Audioteką S.A. Na zdjęciu: okładka "Tatr" nr (85) 3/2034 - Czas - autorem zdjęcia jest Kuba Witos.
Wed, 20 Dec 2023 - 161 - 102. Wycieczka do Roztoki
Idziemy dzisiaj na zimową wycieczkę! Tą drogą chodzili przed laty Tytus Chałubiński, ks. Józef Stolarczyk czy Stanisław Witkiewicz. Ścieżkę wyznakowano farbą w 1887 i 1891 roku. To szlak im. Walerego Eljasza, a prowadzi przez Polanę Waksmundzką do Doliny Roztoki, gdzie pierwsze schronisko wybudowano blisko 150 lat temu. W najnowszym odcinku podcastu Bartek Solik rozmawia z obecną kierowniczką schroniska - Anną Krupą, która razem z rodziną mieszka w środku tatrzańskiego lasu. Zapraszamy! Scenariusz, nagrania, montaż: Bartek Solik Na zdjęciu: schronisko PTTK im. Wincentego Pola w Dolinie Roztoki. Fotografia pochodzi z archiwum schroniska. Materiały wykorzystane w audycji: Konieczniak J., Encyklopedia schronisk tatrzańskich, Kraków 2010 Nyka J., Tatry Polskie. Przewodnik, Latchorzew 2015
Tue, 12 Dec 2023 - 160 - 101. Tatry pełne nietoperzy
Gacki, nocki, mroczki, mopki - to tylko część nietoperzy, które występują w Tatrach. Na podstawie wyników monitoringu zimowego i letniego przyrodnicy z optymizmem obserwują rozwój populacji tej grupy ssaków w Tatrzańskim Parku Narodowym. Od blisko trzydziestu lat liczebność nietoperzy wyraźnie wzrasta, bo jak się okazuje nietoperze korzystają z efektów globalnego ocieplenia. W najnowszym odcinku podcastu Bartek Solik rozmawia z dr Marcinem Warchałowskim, kierownikiem Działu Przyrodniczego Muzeum Tatrzańskiego im. dra Tytusa Chałubińskiego w Zakopanem. Zapraszamy! Scenariusz, nagrania, montaż: Bartek Solik Na zdjęciu: Podkowiec mały. Fot. Marcin Warchałowski Materiały wykorzystane w audycji: J. Nowak, Nocki, mroczki, gacki, "Tatry" 2021, nr 78, s. 120-121.
Mon, 11 Dec 2023 - 159 - 100. Powrót do Małej Łąki
To jest setny odcinek podcastu Z Miłości do Gór! Pierwsza część audycji ukazała się w czasie pandemii, kiedy Tatry były zamknięte dla turystów. Bartek Solik łączył się wtedy telefonicznie z dr. Tomaszem Skrzydłowskim, który opowiadał o życiu tatrzańskich żab prosto z Doliny Małej Łąki. Dzisiaj wracamy do tej doliny, aby spotkać się z podleśniczym Ryszardem Suskim, który oprócz pracy w Tatrach ma jeszcze jedną wielką pasję - lata samolotem. Zapraszamy! Scenariusz, nagrania, montaż: Bartek Solik Na zdjęciu: Ultralekkie samoloty na tle Tatr. Fot. Ryszard Suski (facebook.com/riko.zakopane) Materiały wykorzystane w audycji: Radwańska-Paryska Z., Paryski W.H., Wielka encyklopedia tatrzańska, Poronin 1995
Fri, 08 Dec 2023 - 158 - 29. Wiatr halny cz. 2
288 km/h – taką rekordową prędkość wiatru halnego w 1968 roku zmierzył na Kasprowym Wierchu Apoloniusz Rajwa. W latach 60. bardzo silnych wiatrów było znacznie więcej. Dzisiaj ciąg dalszy opowieści o tatrzańskiej wichurze. Gośćmi podcastu Z miłości do gór są meteorolog Apoloniusz Rajwa oraz Michał Bielawski – reżyser filmu „Wiatr. Thriller dokumentalny”. Zapraszamy. W podcaście wykorzystano dźwięki z następujących źródeł: freesound.org/s/139952/, freesound.org/s/414093/, freesound.org/s/144083/, freesound.org/s/217186/ Fotografia skutków halnego z 1968 roku ze zbiorów Apoloniusza Rajwy.
Tue, 13 Oct 2020 - 157 - 28. Wiatr halny cz. 1
Tematem dzisiejszego podcastu jest halny. Wiatr sam sprowokował temat, kiedy to w miniony piątek objawił się nad Tatrami charakterystycznym wałem z chmur. Przez cały weekend Tatrzański Park Narodowy informował o porywistym wietrze, który może łamać gałęzie i drzewa i odradzał wyjścia w góry. Ale to dopiero początek sezonu na halny...Posłuchajcie 28. odcinka podcastu Z miłości do gór, którego gośćmi są meteorolog Michał Furmanek oraz dr Tomasz Skrzydłowski z Działu Edukacji Tatrzańskiego Parku Narodowego. Zapraszamy.
Tue, 06 Oct 2020 - 156 - 27. Śladem dra Chałubińskiego
Znakomity lekarz i botanik, wielki społecznik, jeden z czołowych badaczy Tatr. Dla rozwoju Zakopanego i poprawy bytu górali podhalańskich jedna z najbardziej zasłużonych postaci. Wielu pisze i mówi o nim po prostu Król Tatr. W 27. odcinku mówić będziemy o Tytusie Chałubińskim. Gościem specjalnym podcastu jest m.in. Kinga Chałubińska, prawnuczka słynnego doktora. Dom dra Tytusa Chałubińskiego w Zakopanem. Fot. Awit Szubert. Źródło: polona.pl
Tue, 29 Sep 2020 - 155 - 26. Tragedia Kaszniców cz. 4
Dzisiaj po raz ostatni wracamy do wypadku Kaszniców, który wydarzył się 3 sierpnia 1925 roku w Dolinie Jaworowej. To wypadek tajemniczy, szeroko dyskutowany na łamach ówczesnej prasy, opisywany w literaturze tatrzańskiej m.in. przez Wawrzyńca Żuławskiego, Wandę Gentil-Tippenhauer i Stanisława Zielińskiego czy wreszcie przez Michała Jagiełłę. Tamtego feralnego dnia poniżej Lodowej Przełęczy w Tatrach Wysokich na terenie byłej Czechosłowacji niemal jednocześnie zmarły trzy osoby - podprokurator Kazimierz Kasznica, jego 12-letni syn i znakomity taternik Ryszard Wasserberger. Jedynym świadkiem zdarzenia była Waleria Kasznicowa.
Mon, 21 Sep 2020 - 154 - 25. Tragedia Kaszniców cz. 3
Dzisiaj 25. odcinek naszej audycji i zarazem trzecia część historii o tajemniczym wypadku sprzed 95 lat, kiedy to 3 sierpnia 1925 roku w Dolinie Jaworowej niemal jednocześnie umiera trzech turystów: podprokurator Sądu Najwyższego Kazimierz Kasznica, jego 12-letni syn Wacław oraz młody i doświadczony taternik Ryszard Wasserberger. Jedynym świadkiem wypadku jest Waleria Kasznicowa, żona Kazimierza i matka Wacława. Przez 37 godzin czuwa przy zwłokach, później schodzi samotnie do Jaworzyny Spiskiej, a na Łysej Polanie spotyka naczelnika straży ratunkowej Mariusza Zaruskiego. Gościem jest dziś dr hab. Sylweriusz Kosiński, lekarz naczelny Tatrzańskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego, specjalista anestezjologii i intensywnej terapii ze szpitala powiatowego im. Tytusa Chałubińskiego w Zakopanem. Zapraszamy.
Fri, 11 Sep 2020 - 153 - 24. Tragedia Kaszniców cz. 2
W ciągu kwadransa tuż przy tatrzańskim szlaku w Dolinie Jaworowej umierają trzy osoby: 46-letni podprokurator Kazimierz Kasznica, jego nastoletni syn Wacław i młody taternik Ryszard Wasserberger. Tragedia ma miejsce 3 sierpnia 1925 roku. Jest tylko jeden świadek zdarzenia - Waleria Kasznicowa, żona Kazimierza i mama Wacława. To jedna z najbardziej zagadkowych tragedii, jaka kiedykolwiek wydarzyła się w Tatrach. Do dziś badacze tatrzańskich historii zadają sobie pytanie o przyczyny wypadku. Jak doszło do tego wypadku. Czy jednoczesna prawie śmierć trzech osób nastąpiła z przyczyn naturalnych? Czy to możliwe, że Waleria podała kompanom zatruty koniak? Dlaczego przeżyła z pozoru słaba kobieta, a trzech mężczyzn w różnym wieku zmarło? W drugim odcinku opowieści o tzw. tragedii Kaszniców postaramy się odpowiedzieć przynajmniej na niektóre pytania. Zapraszamy! Na zdjęciu: Dolina Jaworowa. Fot. Bartek Solik
Fri, 04 Sep 2020 - 152 - 23. Tragedia Kaszniców cz.1
To jedna z najbardziej zagadkowych tragedii, jaka kiedykolwiek wydarzyła się w Tatrach. Do dziś badacze tatrzańskich historii zadają sobie pytanie o przyczyny wypadku, który wydarzył się 95 lat temu, dokładnie 3 sierpnia 1925 roku w Dolinie Jaworowej. Sprawa tego zdarzenia odbiła się szerokim echem w całej Polsce, bowiem jak sensownie wytłumaczyć jednoczesną prawie śmierć trojga turystów: prokuratora w sile wieku, młodego utalentowanego taternika i 13-letniego chłopca. Wszyscy zmarli w przeciągu kwadransa na ścieżce w stosunkowo łatwym terenie. W dzisiejszym odcinku wracamy do tzw. Tragedii Kaszniców, która od lat intryguje i rozpala wyobraźnię.O zagadkowej tragedii sprzed lat opowiedzą: Maciej Kwaśniewski – dziennikarz i red. nacz. „Taternika”, Apoloniusz Rajwa – emerytowany meteorolog z Kasprowego Wierchu oraz Wojciech Szatkowski – historyk i przewodnik tatrzański, pracownik Muzeum Tatrzańskiego im. Tytusa Chałubińskiego w Zakopanem. Zdjęcie pochodzi z archiwum Narodowego Archiwum Cyfrowego i przestawia trzy ofiary śmiertelne tragedii w Dolinie Jaworowej.
Fri, 28 Aug 2020 - 151 - 22. Tatrzańskie łąki
Zamknijcie na moment oczy i przenieście się z nami na tatrzańską łąkę. Czujecie jej zapach? Wokół kwitnie mnóstwo roślin. Słyszycie te dźwięki? To zapracowane owady uwijają się dokoła. Też maluje się Wam przed oczami przyjemny, sielski obrazek? Tak tu jest, szczególnie latem. Czym dla Tatr są łąki? Jak powstały i czy są w ogóle potrzebne w Tatrach? Kto w nich zamieszkuje? Co robimy, aby je zachować? Na te pytania odpowiedzą Sławomir Wróbel – Główny Specjalista ds. Ochrony Przyrody w TPN, Tomasz Skrzydłowski z Działu Edukacji TPN oraz Maciej Galica – szef jednej z ekip kosiarzy. Przy okazji, polecamy Wam Przewodnik Tomasza Skrzydłowskiego, który wspomniany jest w tym odcinku. Znajdziecie go w naszym sklepie internetowym: sklep.tpn.pl
Wed, 19 Aug 2020 - 150 - 21. Skarby ukryte w Tatrach
„Są skarby w Tatrach, dojść do nich nie łatwo, [...] i pocóżby Pan Bóg tak wielkie góry stwarzał, gdyby w nich skarbów nie było. Są, ale mało kto do nich dochodzi, mało kto o nich wie, a jeżeli wie, niechętnie mówi i nie byle komu. Lata można przeżyć w Tatrach i nic się o nich nie dowiedzieć." To fragment tekstu pt. „Skarby zaklęte w Tatrach" autorstwa Stanisława Eliasza Radzikowskiego. Rękopis odbito w pięćdziesięciu egzemplarzach w 1903 roku. O tym tajemniczym temacie opowiedzą: Wiesław Siarzewski – geograf i geomorfolog, emerytowany pracownik TPN, Wojciech Szatkowski – kustosz Muzeum Tatrzańskiego im. Dra Tytusa Chałubińskiego w Zakopanem oraz Marek Kot – główny specjalista ds. edukacji w TPN. Przenieście się z nami w odległe czasy poszukiwaczy skarbów.
Tue, 11 Aug 2020 - 149 - 20. Sowy - nocni łowcy
Dziś o sowach – nocnych łowcach – które ze względu na swój sposób życia od zawsze wzbudzały zainteresowanie człowieka. Uważane za stworzenia z pogranicza świata żywych i umarłych, były bohaterami przesądów, mitów i przysłów. Jednak mimo to są praktycznie nieznane… W tym odcinku na poszukiwanie sów, które zamieszkują Tatrzański Park Narodowy, zabierze Was Marcin Matysek – ornitolog z Zespołu Badań i Monitoringu TPN.
Fri, 31 Jul 2020 - 148 - 19. Turystyka masowa w TPN
Najnowszy podcast porusza kontrowersyjny temat masowej turystyki w Tatrzańskim Parku Narodowym, z którą spotykamy się w ostatnich latach. Na forach tatrzańskich pojawiają się głosy o tym, że Tatry są zadeptywane i należy ograniczyć dostęp do nich. Z drugiej strony stawiany jest argument, że to dobro narodowe i każdy ma prawo z niego skorzystać. Czy niemal 4 mln turystów rocznie to dużo, czy już za dużo? Czy tłum szkodzi tatrzańskiej przyrodzie? Skąd taka popularność Tatr i jak sobie z nią radzić? Na te pytania odpowiedzą: Szymon Ziobrowski – dyrektor TPN, Jan Krzysztof – naczelnik TOPR, Grzegorz Bryniarski – leśniczy najpopularniejszego Obwodu Ochronnego w TPN, Morskie Oko oraz prof. Janusz Czapliński – psycholog społeczny.
Fri, 24 Jul 2020 - 147 - 18. Wolontariat w TPN
Trzynaście lat, cztery tysiące osób z Polski i zagranicy – to Wolontariat Tatrzańskiego Parku Narodowego w liczbach. Czym jest wolontariat dla Tatr? Jakie były jego początki? Jakie są zadania wolontariuszy? Jak można przystąpić do tego programu? O tym Dariusz Giś – obecny koordynator Wolontariatu TPN oraz Jan Krzeptowski-Sabała – jego poprzednik. A o swoich wrażeniach z bycia wolontariuszem opowiedzą – Daria Skrzypek i Krzysztof Gajewski, posłuchajcie
Wed, 15 Jul 2020 - 146 - 17. Burze w Tatrach
Prawdopodobieństwo, że turysta górski zostanie porażony piorunem na szlaku, jest stosunkowo niewielkie, ale jednak realne. Po pierwsze, burze w górach występują częściej niż na nizinach. Po drugie, ukształtowanie górskiego terenu sprawia, że jeśli burza zastanie turystów w miejscu znacznie wystającym ponad otoczenie – na przykład na szczytach czy graniach – to prawdopodobieństwo porażenia będzie znacznie większe. Zapewne każdy z Was pamięta tragiczną w skutkach burzę z sierpnia 2019 roku. Posłuchajcie, co o tamtych wydarzeniach mówią: Tomasz Nodzyński – meteorolog, ratownik TOPR oraz Marcin Strączek-Helios i Tadeusz Rusek – pracownicy TPN, którzy brali udział w akcji ratunkowej pod Giewontem. A także dr nauk medycznych Małgorzata Czaplińska – zca dyrektora Szpitala Powiatowego w Zakopanem.
Tue, 07 Jul 2020 - 145 - 16. Życie na tatrzańskiej bacówce
W Tatrach trwa sezon wypasowy, który tradycyjnie rozpoczyna się na Podhalu w dniu św. Wojciecha czyli 23 kwietnia. Pasterze pozostaną na halach przez ok. 5 miesięcy, do dnia św. Michała Archanioła. Praca w surowych górskich warunkach wymaga siły, cierpliwości i odwagi. Co o życiu na bacówce mówią sami górale? W kolejnym podcaście TPN oddajemy głos m.in. bacy z Wyżniej Kiry Miętusiej - Józefowi Słodyczce.
Tue, 30 Jun 2020 - 144 - 15. Zofia i Henryk Paryscy - bezkonkurencyjni znawcy Tatr
Zofia i Henryk Paryscy pozostawili po sobie nie tylko niezliczoną ilość prac, dziesiątki metrów bibliotecznych półek, ale przede wszystkim rzesze ludzi dociekliwych, jak oni głodnych wiedzy i pełnych chęci poznania Tatr do najdrobniejszego szczegółu. Renata Kowalska i Maciej Pinkwart przybliżą historię autorów Wielkiej Encyklopedii Tatrzańskiej.
Mon, 22 Jun 2020 - 143 - 14. Pasterstwo na tatrzańskich halach
Czy możliwe jest pogodzenie pasterstwa z ochroną przyrody? Temat ciągle wzbudza wiele emocji, bo wyjątkowość górali, ich wspaniała kultura mają swoje praźródła właśnie w pasterstwie. Z drugiej strony według wielu przyrodników stada owiec były szkodnikami w naturalnym środowisku. O pasterstwie w Polskich Tatrach, które dziś zachowało się w szczątkowej formie tzw. wypasu kulturowego, opowie emerytowany Dyrektor TPN - Paweł Skawiński oraz pracownik TPN - Stanisław Skupień.
Tue, 16 Jun 2020 - 142 - 13. Orzechówka - największa przyjaciółka limby
Tym razem w poszukiwaniu ptaków udajemy się wprost nad Morskie Oko. To tutaj zaobserwować można pewien gatunek o ciemnobrązowym upierzeniu z białymi perełkami. Głośno skrzeczy i wprost przepada za wysokokalorycznymi orzeszkami szyszek limbowych. Beata Bańka z Działu Edukacji i ornitolog Włodzimierz Cichocki opowiadają o wyjątkowej przyjaźni między orzechówką, a tatrzańską limbą.
Tue, 02 Jun 2020 - 141 - 12. Tajemnice Suchego Żlebu
W Tatrach jest taki zakątek, gdzie można poczuć się jak w potężnej puszczy, która niegdyś występowała w naszych górach. To miejsce ma zaledwie niecałe 2 hektary, które na przestrzeni wieków nie zostały przekształcone przez człowieka. Ten naturalny las znajduje się niedaleko Zakopanego, ale z dala od szlaku i masowej turystyki.
Tue, 26 May 2020 - 140 - 11. Tatrzańskie dzięcioły
Druga część opowieści o ptakach zamieszkujących Tatrzański Park Narodowy. Bartek Solik razem z Pawłem Kauzalem, Marcinem Matyskiem i Tadeuszem Zwijaczem z uwagą wsłuchują się w odgłosy dzięciołów - lekarzy drzew i architektów lasów.
Mon, 18 May 2020 - 139 - 10. Wiosenne Tatry czyli 72 numer kwartalnika Tatrzańskiego Parku Narodowego
Wiosenne Tatry czyli 72 numer kwartalnika Tatrzańskiego Parku Narodowego to prawdziwa uczta przyrodnicza, fachowe teksty pisane z sercem, unikatowe fotografie, dzięki którym możemy zajrzeć do niedostępnego na co dzień świata.
Mon, 11 May 2020 - 138 - 09. Tatrzańskie kuraki
Pierwsza część opowieści o ptakach zamieszkujących Tatrzański Park Narodowy. Bartek Solik razem z Marcinem Matyskiem - ornitologiem i pracownikiem Działu Edukacji TPN, wyruszają do lasów reglowych w poszukiwaniu niedużego i tajemniczego kuraka, którego głos to charakterystyczne wysokie piski. Lista materiałów
Sun, 03 May 2020 - 137 - 08. Kuźnice oczami Marka Kota
Kuźnice. Miejsce dobrze znane wszystkim miłośnikom narciarstwa zjazdowego i skiturowego, ale nie tylko. Stąd można rozpocząć wycieczkę na wiele popularnych szczytów: Nosal, Kasprowy Wierch, Giewont itd. To także urokliwe i spokojne miejsce na rodzinne spacery. Skrywa wiele historii i ciekawostek, o których opowie Marek Kot!
Sun, 03 May 2020 - 136 - 07. Dostrzegamy niedostrzeżone czyli opowieść o Molkówce (21/04/2020)
Ciche, spokojne i niedoceniane miejsca, często tuż u podnóży Tatr. Tomasz Skrzydłowski, edukator Tatrzańskiego Parku Narodowego, opowiada o wyjątkowej Molkówce, gdzie przygląda się płazom, rzadkim gatunkom roślin torfowiskowych oraz tokowisku orła przedniego.
Wed, 22 Apr 2020 - 135 - 06. Tatrzańskie niedźwiedzie (11/04/2020)
Czy stary niedźwiedź mocno śpi? Kiedy budzi się z zimowego snu? Ile po narodzeniu ważą młode? Filip Ziębą, specjalista który od lat przygląda się tatrzańskim niedźwiedziom, dzieli się swoimi niezwykłymi obserwacjami.
Wed, 22 Apr 2020 - 134 - 05. Krokusy (09/04/2020)Wed, 15 Apr 2020
- 133 - 04. O tropach zwierząt z Filipem Ziębą (06/04/2020)Mon, 06 Apr 2020
- 132 - 03. Puste Tatry. (01/04/2020)
Paweł Skawiński - emerytowany dyrektor Tatrzańskiego Parku Narodowego i przewodnik tatrzański, opowiada o pustych Tatrach w czasie epidemii oraz o Hali Gąsienicowej wczoraj i dziś.
Wed, 01 Apr 2020 - 131 - 02. Tatry w czasie epidemii. (30/03/2020)
Szymon Ziobrowski - dyrektor Tatrzańskiego Parku Narodowego, opowiada o aktualnej sytuacji na terenie TPN.
Tue, 31 Mar 2020 - 130 - 01. O tatrzańskich żabach i nie tylko. (30/03/2020)
Dr Tomasz Skrzydłowski z Działu Edukacji Tatrzańskiego Parku Narodowego opowiada o tatrzańskich żabach wprost z Doliny Małej Łąki.
Tue, 31 Mar 2020 - 129 - 99. Radiotelefon Klimek - część 3
W najnowszym odcinku podcastu "Z Miłości do Gór" trzecia część historii legendarnych radiotelefonów Klimek. W sierpniu 1964 roku na Kazalnicy Mięguszowieckiej doszło do tragicznego zdarzenia. Wypadkowi ulegli dwaj młodzi taternicy, jeden z nich zginął. Nocna akcja ratunkowa prowadzona w ciężkich warunkach o mało nie zakończyła się dla ratowników tragicznie. Z powodu braku łączności ratownicy GOPR przebywali w ścianie przez wiele godzin, a jeden z nich cudem uniknął śmiertelnego upadku. Wyprawa ta pokazała, że łączność jest kluczowa dla bezpieczeństwa ratowników i sprawnego przeprowadzenia akcji ścianowej. Taką łączność mogły zapewnić jedynie małe, przenośne radiotelefony. Bartek Solik rozmawia z Julią Kaczorowską - wnuczką Wojciecha Nietykszy, konstruktora legendarnych radiotelefonów Klimek i Wawa. Zapraszamy! Scenariusz, nagrania, montaż: Bartek Solik Na zdjęciu: Wojciech Nietyksza. Fot. Julia Kaczorowska (instagram.com/julakaczorowska/) Materiały wykorzystane w audycji: Radwańska-Paryska Z., Paryski W.H., Wielka encyklopedia tatrzańska, Poronin 1995 Arczyński M., Bielecki T., Cetnarski J., Hajdukiewicz J., Jagiełło M., Militz W., Pawłowski T., Siadek B., Spławiński J., Tomiłło K., Ustupski J., Sygnały z gór. Z dziejów minionych sześćdziesięciu lat działalności Górskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego, Warszawa 1973 Dulski R., Niezawodne Klimki, Tatry, 2021, nr 76, s. 40-43
Sat, 25 Nov 2023 - 128 - 98. Szkoła życia Jadwigi Zamoyskiej - część 7
Siódma część naszej serii o Jadwidze Zamoyskiej, założycielce Szkoły Domowej Pracy Kobiet. Ta wyjątkowa instytucja miała swoją siedzibę w budynku w zakopiańskich Kuźnicach, gdzie dziś mieści się dyrekcja Tatrzańskiego Parku Narodowego. Jadwiga Zamoyska odebrała bardzo staranne wykształcenie. Znała język francuski, angielski, szwedzki, a nawet perski. Jej syn - Władysław hrabia Zamoyski, kupił dobra zakopiańskie w 1889 roku ratując tym samym tatrzańskie lasy od zupełnego zniszczenia. W czwartej część przenosimy się do Zakopanego. Bartek Solik odwiedza w Kuźnicach 98-letnią Teresę Gronczak, jedną z ostatnich żyjących wychowanek szkoły generałowej Jadwigi Zamoyskiej. Zapraszamy! Scenariusz, nagrania, montaż: Bartek Solik Na fotografii: Teresa Gronczak przegląda stare fotografie w swoim domu w Kuźnicach. Fot. Bartek Solik Materiały wykorzystane w audycji: Maria Zamoyska. Wspomnienia, oprac. i red. M. Biniaś-Szkopek, I. Kraszewski, K. Rataj, Kórnik 2017 Jadwiga Zamoyska w domu rodzinnym i na emigracji. Wspomnień część I, oprac. i red. E. Bątkiewicz-Szymanowska, M. Biniaś-Szkopek, Kórnik 2013 Jadwiga Zamoyska między Londynem a Stambułem. Wspomnień część II, oprac. i red. E. Bątkiewicz-Szymanowska, M. Biniaś-Szkopek, Kórnik 2013 Czaplicka M., Moje wspomnienia. Szkoła Domowej Pracy Kobiet w Zakopanem - Kuźnicach, "Nasza Przeszłość", t. 19 (1964) Czachowska M., Generałowa Jadwiga Zamoyska (1831-1923). Życie i dzieło, Poznań 2011 Radwańska-Paryska Z., Paryski W.H., Wielka encyklopedia tatrzańska, Poronin 1995 Długołęcka L., Pinkwart M., Zakopane. Przewodnik historyczny, Warszawa 1989
Thu, 23 Nov 2023 - 127 - 97. Szkoła życia Jadwigi Zamoyskiej - część 6
Szósta część naszej serii o Jadwidze Zamoyskiej, założycielce Szkoły Domowej Pracy Kobiet. Ta wyjątkowa instytucja miała swoją siedzibę w budynku w zakopiańskich Kuźnicach, gdzie dziś mieści się dyrekcja Tatrzańskiego Parku Narodowego. Jadwiga Zamoyska odebrała bardzo staranne wykształcenie. Znała język francuski, angielski, szwedzki, a nawet perski. Jej syn - Władysław hrabia Zamoyski, kupił dobra zakopiańskie w 1889 roku ratując tym samym tatrzańskie lasy od zupełnego zniszczenia. W czwartej część przenosimy się do Zakopanego. Bartek Solik opowiada o szkolnych realiach na początku XX w. oraz odwiedza z mikrofonem Barbarę Grocholską-Kurkowiak, powojenną absolwentkę Szkoły Domowej Pracy Kobiet. Zapraszamy! Scenariusz, nagrania, montaż: Bartek Solik Na ilustracji: Jadwiga Zamoyska, lata 50. XIX w.. W tle budynek Szkoły Domowej Pracy Kobiet w Kuźnicach. Fotografie pochodzą ze zbiorów Biblioteki Kórnickiej PAN. Materiały wykorzystane w audycji: Maria Zamoyska. Wspomnienia, oprac. i red. M. Biniaś-Szkopek, I. Kraszewski, K. Rataj, Kórnik 2017 Jadwiga Zamoyska w domu rodzinnym i na emigracji. Wspomnień część I, oprac. i red. E. Bątkiewicz-Szymanowska, M. Biniaś-Szkopek, Kórnik 2013 Jadwiga Zamoyska między Londynem a Stambułem. Wspomnień część II, oprac. i red. E. Bątkiewicz-Szymanowska, M. Biniaś-Szkopek, Kórnik 2013 Czaplicka M., Moje wspomnienia. Szkoła Domowej Pracy Kobiet w Zakopanem - Kuźnicach, "Nasza Przeszłość", t. 19 (1964) Czachowska M., Generałowa Jadwiga Zamoyska (1831-1923). Życie i dzieło, Poznań 2011 Radwańska-Paryska Z., Paryski W.H., Wielka encyklopedia tatrzańska, Poronin 1995 Długołęcka L., Pinkwart M., Zakopane. Przewodnik historyczny, Warszawa 1989
Wed, 22 Nov 2023 - 126 - 96. Szkoła życia Jadwigi Zamoyskiej - część 5
Piąta część naszej serii o Jadwidze Zamoyskiej, założycielce Szkoły Domowej Pracy Kobiet. Ta wyjątkowa instytucja miała swoją siedzibę w budynku w zakopiańskich Kuźnicach, gdzie dziś mieści się dyrekcja Tatrzańskiego Parku Narodowego. Jadwiga Zamoyska odebrała bardzo staranne wykształcenie. Znała język francuski, angielski, szwedzki, a nawet perski. Jej syn - Władysław hrabia Zamoyski, kupił dobra zakopiańskie w 1889 roku ratując tym samym tatrzańskie lasy od zupełnego zniszczenia. W czwartej część przenosimy się do Zakopanego. Bartek Solik rozmawia z Agatą Nowakowską-Wolak, która zbiera informacje o żyjących absolwentkach Szkoły Domowej Pracy Kobiet. Zapraszamy! Scenariusz, nagrania, montaż: Bartek Solik Na ilustracji: Jadwiga Zamoyska, lata 50. XIX w.. W tle budynek Szkoły Domowej Pracy Kobiet w Kuźnicach. Fotografie pochodzą ze zbiorów Biblioteki Kórnickiej PAN. Materiały wykorzystane w audycji: Maria Zamoyska. Wspomnienia, oprac. i red. M. Biniaś-Szkopek, I. Kraszewski, K. Rataj, Kórnik 2017 Jadwiga Zamoyska w domu rodzinnym i na emigracji. Wspomnień część I, oprac. i red. E. Bątkiewicz-Szymanowska, M. Biniaś-Szkopek, Kórnik 2013 Jadwiga Zamoyska między Londynem a Stambułem. Wspomnień część II, oprac. i red. E. Bątkiewicz-Szymanowska, M. Biniaś-Szkopek, Kórnik 2013 Czaplicka M., Moje wspomnienia. Szkoła Domowej Pracy Kobiet w Zakopanem - Kuźnicach, "Nasza Przeszłość", t. 19 (1964) Czachowska M., Generałowa Jadwiga Zamoyska (1831-1923). Życie i dzieło, Poznań 2011 Radwańska-Paryska Z., Paryski W.H., Wielka encyklopedia tatrzańska, Poronin 1995 Długołęcka L., Pinkwart M., Zakopane. Przewodnik historyczny, Warszawa 1989
Mon, 20 Nov 2023 - 125 - 95. Radiotelefon Klimek - część 2
W najnowszym odcinku podcastu "Z Miłości do Gór" druga część historii legendarnych radiotelefonów Klimek. W sierpniu 1964 roku na Kazalnicy Mięguszowieckiej doszło do tragicznego zdarzenia. Wypadkowi ulegli dwaj młodzi taternicy, jeden z nich zginął. Nocna akcja ratunkowa prowadzona w ciężkich warunkach o mało nie zakończyła się dla ratowników tragicznie. Z powodu braku łączności ratownicy GOPR przebywali w ścianie przez wiele godzin, a jeden z nich cudem uniknął śmiertelnego upadku. Wyprawa ta pokazała, że łączność jest kluczowa dla bezpieczeństwa ratowników i sprawnego przeprowadzenia akcji ścianowej. Taką łączność mogły zapewnić jedynie małe, przenośne radiotelefony. Zapraszamy! Scenariusz, nagrania, montaż: Bartek Solik Na zdjęciu: Radiotelefon Klimek w pracowni Ryszarda Dulskiego. Fot. Bartek Solik Materiały wykorzystane w audycji: Radwańska-Paryska Z., Paryski W.H., Wielka encyklopedia tatrzańska, Poronin 1995 Arczyński M., Bielecki T., Cetnarski J., Hajdukiewicz J., Jagiełło M., Militz W., Pawłowski T., Siadek B., Spławiński J., Tomiłło K., Ustupski J., Sygnały z gór. Z dziejów minionych sześćdziesięciu lat działalności Górskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego, Warszawa 1973 Dulski R., Niezawodne Klimki, Tatry, 2021, nr 76, s. 40-43
Mon, 23 Oct 2023 - 124 - 94. Noc Księgarń w TPN
Przez cały weekend w ramach ogólnopolskiej Nocy Księgarń wydawnictwa Tatrzańskiego Parku Narodowego kupić można 20% taniej. Wśród dostępnych książek m.in bestsellery oficyny wydawniczej TPN: Przewodnik przyrodniczy po Tatrach Polskich, Magia Nart czy O drzewach, które wybrały Tatry. W dzisiejszym odcinku podcastu "Z Miłości do Gór" Bartek Solik rozmawia z Pauliną Kołodziejską, kierownikiem Dział Komunikacji i Wydawnictw Tatrzańskiego Parku Narodowego. Zapraszamy!
Sat, 14 Oct 2023 - 123 - 93. Radiotelefon Klimek - część 1
W sierpniu 1964 roku na Kazalnicy Mięguszowieckiej doszło do tragicznego zdarzenia. Wypadkowi ulegli dwaj młodzi taternicy, jeden z nich zginął. Nocna akcja ratunkowa prowadzona w ciężkich warunkach o mało nie zakończyła się dla ratowników tragicznie. Z powodu braku łączności ratownicy GOPR przebywali w ścianie przez wiele godzin, a jeden z nich cudem uniknął śmiertelnego upadku. Wyprawa ta pokazała, że łączność jest kluczowa dla bezpieczeństwa ratowników i sprawnego przeprowadzenia akcji ścianowej. Taką łączność mogły zapewnić jedynie małe, przenośne radiotelefony. W najnowszym odcinku podcastu "Z Miłości do Gór" Bartek Solik wraz z gośćmi opowiada historię legendarnych radiotelefonów Klimek. Zapraszamy! Scenariusz, nagrania, montaż: Bartek Solik Na zdjęciu: Ratownik Michał Gajewski z radiotelefonem Klimek. Fotografia pochodzi z książki "Sygnały z gór". Materiały wykorzystane w audycji: Radwańska-Paryska Z., Paryski W.H., Wielka encyklopedia tatrzańska, Poronin 1995 Arczyński M., Bielecki T., Cetnarski J., Hajdukiewicz J., Jagiełło M., Militz W., Pawłowski T., Siadek B., Spławiński J., Tomiłło K., Ustupski J., Sygnały z gór. Z dziejów minionych sześćdziesięciu lat działalności Górskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego, Warszawa 1973 Dulski R., Niezawodne Klimki, Tatry, 2021, nr 76, s. 40-43
Tue, 03 Oct 2023 - 122 - 92. Nowa drabinka na Koziej Przełęczy
15 września słynna drabinka na Orlej Perci sprowadzająca z Zamarłej Turni na Kozią Przełęcz została zdemontowana. Stalową konstrukcję odcięto tuż przed godziną 13.00. Jej miejsce zajęła nowa wygodna drabina. W najnowszym odcinku podcastu "Z Miłości do Gór" reportaż wprost z Orlej Perci. Bartek Solik rozmawia m.in. z pracownikami ekipy, która wysoko w Tatrach wymienia sztuczne ułatwienia. Zapraszamy! Scenariusz, nagrania, montaż: Bartek Solik Na zdjęciu: moment tuż po zdemontowaniu starej drabiny. Fot. Bartek Solik Materiały wykorzystane w audycji: Radwańska-Paryska Z., Paryski W.H., Wielka encyklopedia tatrzańska, Poronin 1995 Nyka J., Tatry Polskie. Przewodnik, Latchorzew 2015 Zwoliński T., Przewodnik po Tatrach i Zakopanem, Zakopane - Kraków 1948 Chmielowski J., Przewodnik po Tatrach. Tatry Wysokie (od Liljowego po Wagę), Lwów 1908 Chmielowski J., Świerz M., Tatry Wysokie (przewodnik szczegółowy). Przełęcze i szczyty (od Liljowego po Wagę), Kraków 1925 Dyląg D., Orla Perć. Przewodnik wysokogórski, Pruszków 2006
Wed, 20 Sep 2023 - 121 - 91. Wypadki w Tatrach
W miniony weekend (15-17 września 2023) dwadzieścia cztery osoby potrzebowały pomocy Tatrzańskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego. Przyczyną wypadków na tatrzańskich szlakach były przede wszystkim potknięcia i poślizgnięcia. W niedzielę doszło też niestety do jednego wypadku śmiertelnego. W najnowszym odcinku podcastu "Z Miłości do Gór" Bartek Solik rozmawia z Adamem Maraskiem - ratownikiem TOPR, który podsumowuje tatrzańskie lato i opowiada o wybranych wypadkach. Zapraszamy! Scenariusz, nagrania, montaż: Bartek Solik Na zdjęciu: ratownicy Tatrzańskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego w akcji. Żródło: Jan Korlatowicz/TOPR. Materiały wykorzystane w audycji: Komunikat TOPR z 18 września 2023 r. Radwańska-Paryska Z., Paryski W.H., Wielka encyklopedia tatrzańska, Poronin 1995
Mon, 18 Sep 2023 - 120 - 90. Szkoła życia Jadwigi Zamoyskiej - część 4
Czwarta część naszej serii o Jadwidze Zamoyskiej, założycielce Szkoły Domowej Pracy Kobiet. Ta wyjątkowa instytucja miała swoją siedzibę w budynku w zakopiańskich Kuźnicach, gdzie dziś mieści się dyrekcja Tatrzańskiego Parku Narodowego. Jadwiga Zamoyska odebrała bardzo staranne wykształcenie. Znała język francuski, angielski, szwedzki, a nawet perski. Jej syn - Władysław hrabia Zamoyski, kupił dobra zakopiańskie w 1889 roku ratując tym samym tatrzańskie lasy od zupełnego zniszczenia. W czwartej część pozostajemy w Kórniku. Bartek Solik razem z Edytą Bątkiewicz-Szymanowską - kustosz w Bibliotece Kórnickiej Polskiej Akademii Nauk, odwiedzają słynne tutejsze arboretum. Zapraszamy! Scenariusz, nagrania, montaż: Bartek Solik Na ilustracji: Jadwiga Zamoyska, lata 50. XIX w.. W tle budynek Szkoły Domowej Pracy Kobiet w Kuźnicach. Fotografie pochodzą ze zbiorów Biblioteki Kórnickiej PAN. Materiały wykorzystane w audycji: Maria Zamoyska. Wspomnienia, oprac. i red. M. Biniaś-Szkopek, I. Kraszewski, K. Rataj, Kórnik 2017 Jadwiga Zamoyska w domu rodzinnym i na emigracji. Wspomnień część I, oprac. i red. E. Bątkiewicz-Szymanowska, M. Biniaś-Szkopek, Kórnik 2013 Jadwiga Zamoyska między Londynem a Stambułem. Wspomnień część II, oprac. i red. E. Bątkiewicz-Szymanowska, M. Biniaś-Szkopek, Kórnik 2013 Czaplicka M., Moje wspomnienia. Szkoła Domowej Pracy Kobiet w Zakopanem - Kuźnicach, "Nasza Przeszłość", t. 19 (1964) Czachowska M., Generałowa Jadwiga Zamoyska (1831-1923). Życie i dzieło, Poznań 2011 Radwańska-Paryska Z., Paryski W.H., Wielka encyklopedia tatrzańska, Poronin 1995 Długołęcka L., Pinkwart M., Zakopane. Przewodnik historyczny, Warszawa 1989
Tue, 12 Sep 2023 - 119 - 89. Kondratowa - ostatni kurs do schroniska.
Hala Kondratowa to od niepamiętnych czasów brama wypadowa rozlicznych szlaków turystycznych - na Giewont, Czerwone Wierchy czy w puste dalekie doliny Tatr Zachodnich. Ten uroczy tatrzański zakątek ma szczególne miejsce w sercach turystów, taterników i narciarzy także dzięki schronisku, które od 1947 roku prowadziła jedna rodzina. Dziś wraz z remontem schroniska kończy się tu pewna epoka. W najnowszym odcinku podcastu "Z Miłości do Gór" Bartek Solik rozmawia z Iwoną Kłotkowską-Haniaczyk - gospodynią schroniska i wnuczką pierwszego kierownika, Stanisława Skupnia. Zapraszamy! Scenariusz, nagrania, montaż: Bartek Solik Na zdjęciu: schronisko na Hali Kondratowej jeszcze przed zamknięciem. Fotografia z archiwum Iwony Kłotkowskiej-Haniaczyk. Materiały wykorzystane w audycji: Tekst wykorzystany we wstępie pochodzi z wpisu Tadeusza Zwolińskiego w schroniskowej księdze pamiątkowej. Konieczniak J., Encyklopedia schronisk tatrzańskich, Kraków 2010
Sun, 10 Sep 2023 - 118 - 88. Szkoła życia Jadwigi Zamoyskiej - część 3
Trzecia część opowieści o Jadwidze Zamoyskiej, jednej z najciekawszych polskich postaci przełomu XIX i XX wieku i założycielce Szkoły Domowej Pracy Kobiet. Ta wyjątkowa instytucja miała swoją siedzibę w budynku w zakopiańskich Kuźnicach, gdzie dziś mieści się dyrekcja Tatrzańskiego Parku Narodowego. Jadwiga Zamoyska odebrała bardzo staranne wykształcenie. Znała język francuski, angielski, szwedzki, a nawet perski. Jej syn - Władysław hrabia Zamoyski, kupił dobra zakopiańskie w 1889 roku ratując tym samym tatrzańskie lasy od zupełnego zniszczenia. W trzeciej część pozostajemy w kórnickim zamku. Bartek Solik razem z Edytą Bątkiewicz-Szymanowską - kustosz w Bibliotece Kórnickiej Polskiej Akademii Nauk, zaglądają do archiwów, gdzie przechowywane są listy Jadwigi Zamoyskiej. Zapraszamy! Scenariusz, nagrania, montaż: Bartek Solik Na ilustracji: Jadwiga Zamoyska, lata 50. XIX w.. W tle budynek Szkoły Domowej Pracy Kobiet w Kuźnicach. Fotografie pochodzą ze zbiorów Biblioteki Kórnickiej PAN. Materiały wykorzystane w audycji: Maria Zamoyska. Wspomnienia, oprac. i red. M. Biniaś-Szkopek, I. Kraszewski, K. Rataj, Kórnik 2017 Jadwiga Zamoyska w domu rodzinnym i na emigracji. Wspomnień część I, oprac. i red. E. Bątkiewicz-Szymanowska, M. Biniaś-Szkopek, Kórnik 2013 Jadwiga Zamoyska między Londynem a Stambułem. Wspomnień część II, oprac. i red. E. Bątkiewicz-Szymanowska, M. Biniaś-Szkopek, Kórnik 2013 Czaplicka M., Moje wspomnienia. Szkoła Domowej Pracy Kobiet w Zakopanem - Kuźnicach, "Nasza Przeszłość", t. 19 (1964) Czachowska M., Generałowa Jadwiga Zamoyska (1831-1923). Życie i dzieło, Poznań 2011 Radwańska-Paryska Z., Paryski W.H., Wielka encyklopedia tatrzańska, Poronin 1995 Długołęcka L., Pinkwart M., Zakopane. Przewodnik historyczny, Warszawa 1989
Fri, 08 Sep 2023
Podcast simili a <nome>
Gość Radia ZET Beata Lubecka
Raport o stanie świata Dariusza Rosiaka Dariusz Rosiak
Podcast Wojenne Historie Historia II wojny światowej
Piąte: Nie zabijaj Justyna Mazur
Opowiem Ci historię Kamil Barnowski
Kryminalne Historie Kryminalne Historie
WojewódzkiKędzierski Kuba Wojewódzki, Piotr Kędzierski
Mellina Marcin MELLER
ZŁO - Zbrodnia Łowca Ofiara Marta Kiermasz
Olga Herring True Crime Olga Herring
Brzmienie Świata z lotu Drozda Paweł Drozd
DUDEK o polityce prof. Antoni Dudek i Super Exspress
Przemek Górczyk Podcast Przemek Górczyk
Radio Naukowe Radio Naukowe - Karolina Głowacka
Radio Wnet Radio Wnet
Podcast Historyczny Rafał Sadowski
Zbrodnie Bez Cenzury Renata z Worka Kości
Bajki dla dorosłych RMF FM
Dorwać bestię RMF FM
Misja specjalna RMF FM
Poranna rozmowa w RMF FM RMF FM
Sceny zbrodni RMF FM
Nauka To Lubię Tomasz Rożek
Żurnalista - Rozmowy bez kompromisów zurnalistapl
