Kleine Boodschap

Hoe is het eigenlijk om de Efteling te bezoeken met een lichamelijke beperking? We bespreken het met ervaringsdeskundigen An De Cleyn en Nicky Tabak. Welke uitdagingen hebben zij als zij het park bezoeken in hun rolstoel? Welke attracties zijn toegankelijk of niet? En hoe werkt de Faciliteitenkaart eigenlijk? An en Nicky nemen ons mee op een reis door de Efteling vanuit hun perspectief en delen wat goed gaat én wat nog wat aandacht nodig heeft.

Show notes

Op zondagavond 4 januari 2026 vond de allerlaatste Raveleijn-show met raven en paarden plaats. Inmiddels is het al enkele maanden stil in de Middeleeuwse arena en wachten we met smart op een eerste tipje van de sluier over de nieuwe Raveleijn-show. Ondertussen nemen we in deze aflevering nog een keer grondig afscheid van het oude Raveleijn, samen met Efteling-liefhebbers Philip Corsius en Christel Goorden, die ieder een bijzondere band met Raveleijn hebben. Philip verdiept zich in het verhaal achter Raveleijn en neemt ons mee in de wereld van transmediale storytelling, Christel vertelt over haar auditie voor Raveleijn-ruiter bij Puy du Fou en staat stil bij de paarden van Raveleijn vanuit haar ervaring als student diergeneeskunde aan de Universiteit Gent. We blikken terug én kijken in volle galop vooruit.

Show notes

Na 6 weken zomerprogrammering zijn we eindelijk weer terug met een bomvolle nieuwsaflevering! We maken de tussenstand op voor de Zomer Efteling, laven ons aan een Dorstlesser en bespreken de ontwikkelingen bij Raveleijn en in het Sprookjesbos. Natuurlijk kijken we vooruit naar de komst van Missie Luminar, praten we na over Het Geheim van de Efteling en spelen we Risk in de Wereld van de Efteling. We nemen een niet-zo-zelfsturende bus, doen een rondje onderhoud, vergeten ook zeker alle kleine Efteling-nieuwtjes niet en tot slot praten we nog even na over onze vakanties in Oostenrijk en Zweden. De zomer komkommertijd? Niet voor de Efteling!

Show notes

Je kan er de laatste jaren niet meer omheen: de Efteling wil een 9+ beleving zijn. Luisteraar Pieter Lucas vroeg ons wat wij denken dat de Efteling nodig heeft om naar een 9+ beoordeling te groeien. Een korte vraag met een potentieel lang antwoord en dus maakten we er een aflevering van! We bespreken wat we nu eigenlijk vinden van die 9+, wat de Efteling volgens ons nog kan verbeteren en delen onze concrete ideeën met elkaar.

Show notes

In de aflevering van vandaag zijn we te gast bij William van Beek, behendig LEGO-bouwer én Efteling-liefhebber. Je kent William misschien van zijn deelname aan LEGO Masters Out of the Box of van zijn Sprookjesbos van LEGO. We praten met William over zijn passie voor LEGO, zijn deelname aan LEGO Masters en natuurlijk ook zijn liefde voor de Efteling.

Show notes

Het is zomer en dus is het weer de hoogste tijd voor een bomvolle aflevering met reacties van luisteraars! In deze editie beantwoorden we weer zoveel mogelijk interessante en pittige vragen die we de afgelopen maanden van jullie mochten ontvangen, van immersieve themagebieden tot parades, en van musicals tot wachttijdbordjes...

Het is de laatste tijd nogal eens onderwerp van discussie: de razendsnelle opkomst van AI, oftewel kunstmatige intelligentie. Ook in de Wereld van de Efteling krijgen we er steeds meer mee te maken, en dus werd het de hoogste tijd voor een aflevering over de Efteling en AI! AI-expert Bob Snoeren, onder andere bekend van de podcast Aanjagers en Efteling-liefhebber, legt ons uit wat AI nu eigenlijk precies is en hoe het is ontstaan. We bespreken de voordelen en bezwaren, en natuurlijk kijken we ook naar de toepassing van AI in de Efteling. We geven onze mening over de recente pilots met AI en brainstormen op welke manier AI in de toekomst ingezet kan worden in de Wereld van de Efteling.

Show notes

Eind april publiceerde de Efteling haar financieel jaarverslag over het jaar 2025. Zoals ieder jaar duiken we met 2 experts in de financiële resultaten van vorig jaar. Samen met economiedocent Roel van Tilborg en financieel directeur Joris Teuwen bespreken we de cijfers, maar staan we ook stil bij organisatieontwikkelingen, strategie en de toekomst van de Efteling. Zo proberen we een antwoord te vinden op de vraag hoe de Efteling de omzet verder kan laten stijgen, of juist kosten kan beheersen, bij bezoekersaantallen die het plafond van 5 miljoen bereiken.

Show notes

Het is zomer! Normaal gesproken komkommertijd, maar de afgelopen 2 weken werden we overspoeld met tof Efteling-nieuws. Natuurlijk beginnen we deze nieuwsaflevering met een uitgebreide analyse van de plannen voor Missie Luminar! Daarna bespreken we deze nieuwe editie van de Zomer Efteling, blikken we terug op het Efteling Zomerfeest en praten we je bij over de verschillende bouwprojecten in het park. Ook staan we uitgebreid stil bij het onderhoud aan de Fata Morgana en Draak Lichtgeraakt en het nieuwe aanbod bij Toko Pagode.

Show notes

In deze aflevering gaan we in gesprek met Niels Wittkampf, docent en onderzoeker bij de bekende pretparkopleiding ATPM aan de BUas in Breda. Niels vertelt honderduit over zijn tijd als student op de BUAS (toen nog de NHTV) en zijn stage bij het directoraat Imagineering van de Efteling. Ook vertelt Niels hoe hij daarna bij de Efteling aan de slag ging bij de afdelingen Merchandise en Entertainment, welke belangrijke lessen hij er leerde en hoe hij uiteindelijk weer terugkeerde op de BUas, maar nu als docent en onderzoeker. Natuurlijk leggen we Niels onze prangende vragen over entertainment in de pretparkwereld voor, en komen we alles te weten over zijn liefde voor de Efteling.

Show notes

We hebben code rood maar ternauwernood overleefd, dus zijn we er gelukkig toch weer met een aflevering waarin we stilstaan bij al het Efteling-nieuws van de afgelopen 2 tropische weken. Zo bespreken we de hardnekkige geruchten over de komst van een Vekoma Thrill Glider achtbaan naar de Efteling en speuren we door het saneringsplan voor het LEM-terrein. Ook speculeren we over de mogelijke gevolgen van de stikstofplannen van ons nieuwe kabinet voor de Efteling en praten we je bij over de bouwwerkzaamheden bij Raveleijn en in het Sprookjesbos.

Show notes

Bekijk alle shownotes op kleineboodschap.com

Op vrijdag 1 mei opende de nieuwste attractie Hooghmoed in het themagebied van Baron 1898. Wij konden er helaas zelf niet bij zijn, maar in deze aflevering lossen we onze eerdere belofte in: we staan alsnog uitgebreid stil bij deze nieuwe infillattractie. Zo spreken we senior ontwerper Karel Willemen over de totstandkoming van de attractie, over ontwerpkeuzes, het verhaal achter de attractie en over de leuke details in het gebied. Daarna gaan we zelf het park in en bezoeken we Hooghmoed. We doen verslag van onze wachtreis en vertellen na een ritje wat we zelf nu eigenlijk vinden van deze gloednieuwe attractie.

Show notes

Het is weer de hoogste tijd voor een bomvolle aflevering met al het nieuws uit de Wereld van de Efteling van de afgelopen 3 weken! Zo bracht de Efteling de naam en een nieuwe impressietekening van Ravenring naar buiten, weten we steeds meer over het Efteling Zomerfestival en begon de Efteling zelf een eigen podcast: Het Geheim van de Efteling. Verder staan we stil bij de nieuwigheden in het Sprookjesbos, bespreken we allerhande ontwikkelingen op het vlak van mobiliteit en natuurlijk is er ook weer een goedgevulde onderhoudsupdate en bergen kort Efteling-nieuws. Tot slot dropt Paul nog even een bommetje...

Show notes

Bekijk de rest van de snow notes op kleineboodschap.com

In deze aflevering zijn we weer te gast bij de opleiding Attractions and Theme Parks Management aan de Breda University of Applied Sciences. We spreken (in het Engels) met assistent professor Dr. Carissa Baker van het University of Central Florida Rosen College of Hospitality Management. Carissa vertelt ons alles over de kracht van storytelling, immersion en muziek in themaparken en over de passie van haar en haar man Josh voor pret- en themaparken over de hele wereld. Een leerzaam én gepassioneerd gesprek.

Show notes

Carissa Baker, PhD, ICAE | LinkedIn
Carissa Baker - Rosen College of Hospitality Management
Educated Here, Employed Here, Gives Here: Carissa Baker | UCF Alumni
Dr. Carissa Baker and the Academic Pursuit of Theme Park Music - YouTube
Kleine Boodschap 305: De Efteling als verteller van sprookjes met Moniek Hover
Kleine Boodschap 328: De Efteling als verteller van sprookjes met Moniek Hover (deel 2)

In deze aflevering krijgen we weer een uniek kijkje achter de schermen in de Efteling, bij een afdeling die heel veel Efteling-liefhebbers na aan het hart ligt: Retail! Assortimentsmanager Michael van Dort en Clustermanager Roy van Gils vertellen ons over de visie van de Efteling op retail, leggen ons uit hoe het souveniraanbod van de Efteling tot stand komt en wat er allemaal komt kijken bij de operatie van het verrassend groot aantal winkels en verkooppunten in de Efteling. Ook leren we waar je aan moet denken bij het ontwikkelen van een Efteling-souvenir, wat de meest succesvolle souvenirs van de afgelopen jaren waren en welke toekomstplannen er zijn.

Show notes

Souvenirwinkel - Eftepedia
Roy van Gils | LinkedIn
Michael van Dort | LinkedIn
Kleine Boodschap 134: De magie van het verzamelen
Kleine Boodschap 357: Efteling pins

In deze nieuwsaflevering blikken we terug op de eerste weken van Hooghmoed en fantaseren we over de toekomstmogelijkheden voor infills in de Efteling. Ook praten we je bij over de ontwikkelingen rond Raveleijn, het Sprookjesbos en het LEM-terrein en beantwoorden we lekker veel toffe vragen van luisteraars. En wat we zeker niet onvermeld mogen laten: we kondigen de start van de kaartverkoop voor onze theatershow komend najaar aan!

Show notes

Het is weer eens tijd voor een klassieke aflevering in onze reeks "Mijmeren met..."! Deze keer mijmeren we met Hylke Steggerda over zijn werk als teamleider Merk & Missie bij Dierenpark Amersfoort én over zijn levenslange passie voor de Efteling.

Show notes

Hylke Steggerda | LinkedIn
Hylke Steggerda - Instagram
@hylkesteggerda.bsky.social - Bluesky
De wildste avonturen | Ontdek DierenPark Amersfoort
Brul: dé dierenpodcast voor kinderen | DierenPark Amersfoort
Kleine Boodschap 344: Mijmeren met Job van Tol

We zijn terug na een lange meivakantie en dus hebben we deze week maar liefst 4 weken aan Efteling-nieuws te bespreken! Zo staan we natuurlijk stil bij de opening van Hooghmoed en de PinParade, nemen we de financiële cijfers van 2025 alvast op hoofdlijnen onder de loep en bespreken we hoe deze zich verhouden tot de Natuurvergunning, de ontwikkelingen op het LEM-terrein en natuurlijk ook de fel bediscussieerde maatregel om de parkeerabonnementen af te schaffen. Maar natuurlijk praten we je ook bij over alle ontwikkelingen in het Sprookjesbos en bij Raveleijn, hebben we een flinke onderhoudsupdate én zijn er nog heel wat nieuwtjes over onder andere horeca, merchandise en werken bij de Efteling. Ook praten we nog even door over erfgoed, doet Paul verslag van zijn vakantie in Kroatië én vertellen we je meer over 2 toffe evenementen voor en door Efteling-fans!

Show notes

De Efteling is waardevol cultureel erfgoed dat we moeten koesteren. Daar is iedereen het wel over eens. Maar in hoeverre zijn gebouwen in de Efteling ook daadwerkelijk monumentaal? Dat hield de afgelopen jaren de gemoederen flink bezig, zeker rond de sloop van het Spookslot. We bespreken deze lastige kwestie met kunsthistoricus (en Efteling-liefhebber) Dr. Calogero Dell’Aira (Robbie voor intimi). Het werd een stevige maar leerzame discussie over o.a. de cultuurhistorische waarde van de Efteling, restauratie versus herbouw en de toekomst van het Café Restaurant...

Show notes

We zijn weer te gast in de Audiocult-studio van René Merkelbach, huiscomponist van de Efteling! Deze keer duikt René samen met ons in de muziek van de originele Raveleijn-show en -televisieserie uit 2011. René vertelt ons alles over de totstandkoming van de compositie en neemt ons mee door de verschillende nummers die hij schreef.

Show notes

Op veler verzoek duiken we in deze aflevering in de wereld van de Efteling en autisme. Samen met Richard de Witte, secretaris van de Nederlandse Vereniging voor Autisme (NVA), en Stefan Voogt, Efteling-liefhebber met autisme, bespreken we wat autisme nu eigenlijk precies is en waarom de Efteling zo geliefd is bij veel mensen met autisme. We leren wat de grootste uitdagingen zijn tijdens een bezoek aan de Efteling en hoe de Efteling en de NVA samenwerken. Een leerzame aflevering vol eye openers!

Show notes

Na 2 weken feestgedruis rond onze 500e aflevering is het nu eindelijk weer eens tijd voor een goedgevulde nieuwsaflevering! We doen verslag van de première van Magicaluna en geven onze mening over deze nieuwe parkshow. We bespreken de ontwikkelingen rond het LEM-terrein en praten je bij over de stand van zaken van de werkzaamheden bij Hooghmoed, Raveleijn en in het Sprookjesbos. Maar natuurlijk hebben we ook weer een onderhoudsupdate voor je, doet Paul verslag van de opening van het Changing Places Toilet en is er heel wat nieuws op het gebied van horeca en merchandise.

Show notes

Na ruim 8 jaar podcast maken bereiken we een belangrijke mijlpaal: de 500e aflevering van Kleine Boodschap! Een jubileum dat we natuurlijk niet ongemerkt voorbij willen laten gaan. Met dank aan de Efteling doen we daarom in deze feestelijke aflevering iets heel bijzonders: we gaan aan de slag in de Efteling als echte Efteling-medewerkers! Paul werkt in het Huis van de Vijf Zintuigen bij de kaartcontrole en mag op het Anton Pieckplein en in het Lavenlaar aan de slag bij de attracties, Tim leidt auto's in goede banen op het parkeerterrein en werkt zich in 't zweet bij 't Poffertje. We nemen je mee tijdens onze werkdag en doen achteraf verslag van alles wat we hebben meegemaakt. Een onvergetelijke dag, een passende strik om 500 afleveringen Kleine Boodschap. Op naar aflevering 1000! Luisteraars, enorm bedankt voor al jullie steun en reacties de afgelopen jaren!

Show notes

Bíjna is het zover: de 500e aflevering van Kleine Boodschap! In die feestelijke aflevering gaan we iets heel bijzonders doen in de Efteling, maar natuurlijk willen we deze mijlpaal ook met jullie, onze zeer gewaardeerde luisteraars, vieren! Dat doen we door in deze aflevering antwoord te geven op al jullie vragen over de podcast Kleine Boodschap (en ons). Zo staan we stil bij het ontstaan van Kleine Boodschap, geven we een stevig kijkje achter de schermen, blikken we terug op 500 afleveringen Kleine Boodschap én kijken we vooruit. En gelukkig zijn niet alleen wij zelf aan het woord: we mochten ook heel wat toffe voiceclips van jullie ontvangen. We zijn enorm dankbaar voor al jullie mooie woorden!

In deze laatste nieuwsaflevering voor ons jubileumprogramma staan we weer uitgebreid stil bij al het Efteling-nieuws van de afgelopen 3 weken. Zo kijken we terug naar de sluiting van de Chinese Nachtegaal en praten we je bij over de werkzaamheden in het Sprookjesbos, bij Hooghmoed, Raveleijn en de Gondoletta. We bespreken verlekkerd de nieuwe horecaspecials, doen natuurlijk een rondje onderhoud en beantwoorden weer wat toffe vragen van luisteraars.

Show notes

Op zondagavond 8 maart sloot het paleis van de Chinese keizer definitief haar poorten. In deze aflevering nemen we, enkele dagen voor de sluiting, afscheid van de huidige uitbeelding van het sprookje van de Chinese Nachtegaal, die sinds 1999 te vinden was aan het uiteinde van het Sprookjesbos. Vanuit het prieeltje in de Siertuin blikken we terug, kijken we vooruit en bespreken we onze verwachtingen van de toekomstige uitbeelding van de nachtegaal. Maar natuurlijk bezoeken we samen ook het sprookje en doen we uitgebreid verslag van wat we zien (en zo mooi vinden)...

Show notes

Veiligheid. Een belangrijk onderwerp voor pret- en themaparken, maar waar liefhebbers maar zelden bij stilstaan. Misschien omdat we er vanuit gaan dat het goed geregeld is? We zouden Kleine Boodschap niet zijn als we er niet toch alles over zouden willen weten. Gelukkig schuiven deze week Pierre van der Wijst en Peter van der Schans bij ons aan in de studio, die ons er vanwege hun jarenlange ervaring in de pretparkwereld echt álles over kunnen vertellen. Samen met Pierre en Peter bespreken we onder andere attractieveiligheid, crowd control, calamiteiten en hulpverlening. Fascinerende onderwerpen waar we maar niet over uitgepraat raken!

Show notes

De carnavalsvakantie is voorbij en dus praten we je in deze nieuwsaflevering weer helemaal bij over al het Efteling-nieuws van de afgelopen 3 weken. Zo bewonderen we de nieuwe tekening en maquêtte van Hooghmoed, staan we stil bij de aankondiging van de PinParade en bespreken we de werkzaamheden bij Raveleijn en het Sprookjesbos. We delen onze mening over de geruchten over het afschaffen van het parkeerabonnement, hebben een flinke onderhoudsupdate en beantwoorden enkele leuke vragen van luisteraars. Tot slot blikt Paul terug op carnaval en Tim op zijn vakantie in Groningen en Friesland.

Show notes

Het werd er na al die jaren Kleine Boodschap echt wel eens tijd voor: in deze aflevering duiken we diep in de wereld van het Efteling-entertainment! Samen met tactisch team lead live entertainment Ellen Jongbloed en creatief concept specialist Mark van Haasteren van de Efteling bespreken we wat er nu allemaal komt kijken bij het op de planken zetten van een nieuwe show of act, vanaf het allereerste idee tot en met de eerste voorstelling. Hoe zit de afdeling entertainment eigenlijk in elkaar? Hoe worden nieuwe acts bedacht? Waar haalt de Efteling acteurs vandaan? En hoe ziet een werkdag bij de afdeling entertainment eruit? Ellen en Mark vertellen je er vol passie alles over!

Show notes

Op veler verzoek belichten we in deze aflevering de (levende!) dieren in de Efteling. Samen met experts Manuël Schiesser en Erwin Kompanje van het Natuurhistorisch Museum Rotterdam bespreken we de vele zoogdieren, vissen, amfibieën en vooral (water)vogels die in en om het park leven. We komen alles te weten over deze dieren, over hun biotopen en waarom ze in de Efteling leven.

Show notes

In deze nieuwsaflevering blikken we watertandend terug op ons winnaarsdiner in restaurant Mystique, kijken we reikhalzend uit naar Lunama... Magicaluna en hebben we een duchtige toiletupdate voor je. Ook maken we een rondje langs alle lopende projecten, blikken we terug op de afgelopen Winter Efteling en kunnen we het niet laten nog even te Lemmen.

Show notes

In deze aflevering duiken we in een onderwerp dat de afgelopen jaren de gemoederen flink bezighield: de inclusiviteit van de Efteling. We doen dat samen met journaliste Roos Houtman, gespecialiseerd in dit onderwerp. Hoe inclusief is de Efteling nu eigenlijk, wat is er de afgelopen jaren allemaal verbeterd op dit vlak en welke uitdagingen liggen er nog in de toekomst? Ook staan we stil bij de toegankelijkheid van de Efteling voor mensen met een beperking, en bij ontwikkelingen op deze gebieden in de wereldwijde branche.

Het is dan weliswaar laagseizoen in de Efteling, maar ook de afgelopen weken zijn we weer overspoeld met Efteling-nieuws. In deze nieuwsaflevering praten we je helemaal bij! We bestuderen de nieuwe impressie van de Sprookjesbibliotheek en de reïncarnatie van de Chinese Nachtegaal, bewonderen het opgeknapte Meisje met de Zwavelstokjes en speculeren over de geruchten rond ontwikkelingen op het illustere LEM-terrein. Ook blikken we nog even terug op de sneeuwpret, bekijken we de stand van het werk bij Raveleijn en Hooghmoed en vinden we wat van het socialmediaverbod voor Efteling-medewerkers. Tot slot discussiëren we er lustig op los na een vraag van een luisteraar over second gates...

Show notes

Telkens wanneer we de afgelopen jaren te gast waren bij de Hotels & Resorts van de Efteling, werden we aan de hand meegenomen door Sven Olree, destijds Manager Rooms Division. Sven verliet begin 2024 de Efteling en dus is het nu de hoogste tijd om bij te praten! Sven vertelt in dit interview over zijn uitdagende loopbaan bij de Efteling, over zijn vertrek en aan welke mooie projecten hij nu werkt. Ook leren we waardevolle lessen op het gebied van hospitality, Sven's expertise.

Gelukkig nieuwjaar en de beste wensen voor 2026! De kerstvakantie is achter de rug en dus bespreken we in deze aflevering al het nieuws uit de winterse wereld van de Efteling van de afgelopen 3 weken. Zo kijken we terug op de laatste show van Raveleijn en de GiGa Gantische Kerstshow, bewonderen we de nieuwe themasuites in het Efteling Wonder Hotel, maar natuurlijk staan we ook uitgebreid stil bij de beperkte capaciteit tijdens de kerstdagen, de viering van Oud en Nieuw en de sneeuwpret (en de gevolgen ervan) tijdens afgelopen week.

Show notes

Op zondag 4 januari om 17:00 uur vond in een besneeuwde Efteling de allerlaatste show van Raveleijn in z'n huidige vorm plaats. Wij waren erbij en doen in deze bonusaflevering verslag vanaf een ijskoude maar dolenthousiaste tribune. We spreken met Creatief Concept Specialist Live Entertainment Mark van Haasteren over wat we kunnen verwachten van de nieuwe Raveleijn-show die eind 2026 in première gaat. En natuurlijk praten we nog even na over onze gevoelens bij de oude show en onze verwachtingen van de nieuwe show.

Show notes

Je hoort het vaak: wat is de Efteling toch duur! Maar is dat wel echt zo? Die vraag houdt Efteling-liefhebbers al sinds jaar en dag bezig. In deze aflevering proberen we, met hulp van financieel expert Bas Reuwer, ook een duit in het zakje te doen. Daarnaast verkennen we de mogelijkheden voor de Efteling om de omzet te verhogen en geven we op veler verzoek tips voor een zo goedkoop dagje Efteling!

Show notes

Het is december, de maand van liefde, warmte en romantiek. En dus is het tijd voor de Kleine Boodschap decemberspecial! Losjes gebaseerd op de kerstspecial van het tv-programma All You Need is Love gaan we in deze bijzondere aflevering in De Podcastcaravan van Jos Martens in gesprek met echte Efteling-stellen! Blom & Dennis, Nicole & Steve, Jos & Manon, Manuël & Jacky en Elize & Mark vertellen hoe hun relaties tot stand zijn gekomen en welke rol de Efteling hierin speelde. Het werd een avond vol persoonlijke ontboezemingen en kippenvel!

Heb je de aflevering geluisterd? Kijk dan zeker ook de toffe video die we maakten tijdens deze bijzondere avond!

Show notes

In de laatste nieuwsaflevering van 2025 blikken we terug op het afgelopen jaar én kijken we vooruit naar 2026. Maar natuurlijk praten we je ook bij over het laatste Efteling-nieuws! Zo blikken we terug op de Villa Pardoes WinterRun en de première van de musical "Efteling vertelt... Joris en de Draak". We kunnen het niet laten toch nog even stil te staan bij het nieuws over de Chinese Nachtegaal en bespreken de vernieuwingen in de Abdij van Danse Macabre. Ook delen we wat laatste updates over de Winter Efteling, de Wereld van Parkeren en diverse onderhoudsprojecten. Fijne feestdagen!

Show notes

In deze aflevering Mijmeren we met Leroy Koevoets over de Efteling. Leroy was al op jonge leeftijd creatief, en belandde na een studie aan de NHTV en de Efteling Academy als grafisch ontwerper bij de Efteling. Een aantal jaar geleden maakte hij de overstap naar het Poolse indoor themapark Mandoria, waar hij nu Creative Director is. Lee vertelt over zijn avontuurlijke loopbaan, laat ons kennismaken met Mandoria en natuurlijk praten we honderduit over de Efteling!

Show notes

In deze bomvolle nieuwsaflevering staan we natuurlijk uitgebreid stil bij de aangekondigde veranderingen in het Sprookjesbos: de sloop én reïncarnatie van de Chinese Nachtegaal en de komst van de Sprookjesbibliotheek naar het Sprookjesbos. Ook blikken we terug op de Efteling Pubquiz van De Vijf Zintuigen, praten we nog even door over de Winter Efteling en zijn we te gast bij de Avri in Dongen. We geven onze mening over de nieuwe AI-toepassingen in de Efteling van de afgelopen weken, bespreken de plannen voor nieuwe suites in het Efteling Wonder Hotel en een busremise bij de Efteling en natuurlijk ziin er tot slot nog een heleboel onderhoudsupdates en ander kort nieuws. Bereid je voor op een verhitte aflevering!

Show notes

Een langgekoesterde wens van Kleine Boodschap gaat in vervulling: in deze speciale decemberaflevering krijgen we een uitgebreid kijkje achter de schermen bij de totstandkoming van de Winter Efteling! We stellen projectleider Laura Evers, projectcoördinator Marleen Sterk en projectspecialist Thematisering Nicky de Waal al onze prangende vragen over op- en afbouw, logistiek en planning. Ook bespreken we de nieuwigheden van dit jaar. Daarna gaan we het park in en nemen we een kijkje bij de afrondende werkzaamheden. Werkvoorbereider Thematisering Dani Berger en coördinator Bouwdienst Casper Deneer zetten de laatste puntjes op de i op de Warme Winter Weide. We spreken producer Live Entertainment Maarten Rikken tijdens de laatste repetities en Marleen en Nicky nemen met ons een kijkje op het Eiland van de Vijf Zintuigen. Tot slot vertelt engineer Showtechniek Luc Vermeulen ons over de nieuwe muziek op de Pardoespromenade.

Show notes

Beleef samen de warmste momenten tijdens de Winter Efteling
Winter Efteling - Eftepedia
Kleine Boodschap 380: Wat met de Winter Efteling?
Kleine Boodschap 262: Taste of Europe
LinkedIn
Laura Evers | LinkedIn
Marleen Sterk | LinkedIn
Nicky de Waal | LinkedIn
Dani Berger | LinkedIn
Casper Deneer | LinkedIn
Maarten Rikken | LinkedIn
Luc Vermeulen | LinkedIn

De Winter Efteling is nu écht begonnen en dus staan we in deze nieuwsaflevering uitgebreid stil bij alle nieuwigheden dit winterseizoen. Ook doen we verslag van de onthulling van de sprookjesachtige decemberzegels van dit jaar, blikken we terug op de Avond van de Vijf Zintuigen en bespreken we de vernieuwingen bij Baron 1898 en In den Hoorn des Overvloeds. Ook de aankondigingen van nieuwe toiletgroepen in het park en nieuwe themasuites in het Efteling Wonder Hotel passeren de revue en natuurlijk zijn er weer flink wat onderhoudsupdates en een aantal leuke reacties van luisteraars. Kortom: een bomvolle nieuwsaflevering met een winters tintje!

Show notes

Op zondag 26 oktober namen we op de Efteling en Anton Pieck Verzamelbeurs 2 afleveringen op in een goedgevulde theaterzaal van De Voorste Venne. Maar natuurlijk kan je deze afleveringen ook luisteren als je er niet bij was! In deze tweede aflevering gaan we in gesprek met hoofdontwerper Sander de Bruijn en architectonisch ontwerper Ronald Donkers van de Efteling. We nemen het ontwerpproces bij de Efteling onder de loep en kijken naar de synergie tussen artistiek en architectonisch ontwerp. We doen dit aan de hand van een wel heel actuele casus: het ontwerp van het Efteling Grand Hotel!

In deze nieuwsaflevering blikken we nog even terug op de Efteling en Anton Pieck Verzamelbeurs, bespreken we de laatste voorbereidingen voor de Winter Efteling en vinden we wat van de nieuwe Rijkborden en -vaandels. Ook staan we stil bij de aangekondigde aanpassingen rond Fabula, de eerste verjaardag van Danse Macabre en maken we een rondje langs alle onderhoudswerkzaamheden in het park. Tot slot behandelen we weer heel wat leuke reacties van luisteraars.

Show notes

Op zondag 26 oktober namen we op de Efteling en Anton Pieck Verzamelbeurs twee afleveringen op in een goedgevulde theaterzaal van De Voorste Venne. Maar natuurlijk kun je deze afleveringen ook luisteren als je er niet bij was! In deze eerste aflevering gaan we in gesprek met Wessel Wit, hoofdredacteur van de bekende pretparknieuwssite Looopings, en Steven van Gils, woordvoerder van de Efteling. Samen met hen duiken we in de wereld van de fanmedia en onderzoeken we het spanningsveld tussen de officiële communicatie van de Efteling en nieuws op Looopings. Want hoe erg is het nu werkelijk dat er af en toe Efteling-nieuws uitlekt via Looopings? De handschoenen gingen uit en het werd een vurig gesprek! Daarna was er nog tijd voor heel wat prikkelende vragen uit de zaal en tot slot kregen we een exclusieve voorvertoning van Pieck de musical, door Theaterplatform Drunen.

Show notes

Wessel Wit - Instagram
Wessel Wit | LinkedIn
Wessel Wit / X
Steven van Gils - Instagram-foto's en -video's
Steven van Gils | LinkedIn
Kleine Boodschap 206: Efteling en de fanmedia
Kleine Boodschap 60: Wessel Wit over Looopings, Efteling en (fan)media
theaterplatform

Daags na Kleine Boodschap in het theater zijn we er gewoon weer met een goedgevulde nieuwsaflevering! Deze keer staan we uitgebreid stil bij de verrassende metamorfose van Villa Volta, nemen we je mee over een gethematiseerde Europalaan en staan we stil bij wat ontwikkelingen rond mobiliteit. Ook hebben we weer wat leuke voiceclips van luisteraars ontvangen. Tot slot blikken we terug op Paul's bezoek aan Disneyland Parijs en Tim's culturele herfstvakantie.

Show notes

Villa Pardoes WinterRun - Kleine Boodschap
De Glazen Bol
Efteling installeert Zevenmijlslaars met Klein Duimpje bij ingang parkeerterrein - YouTube
Primeur in Nederland: Eerste rit met automatisch rijdende bus op de openbare weg - RET
RTHA
Bericht door @coshira.bsky.social - Bluesky
Oud & Nieuw in de Efteling
Efteling | Walkthrough - Huyverwoud - YouTube
De zes Zwanen - Single by Efteling | Spotify
Efteling Food
Dit zijn de nieuwe Luville Efteling-miniaturen van 2025
Efteling | Jokie en Jet in de Efteling - Jokie ziet spoken - YouTube
Efteling Kids - YouTube
Werken bij de Efteling
Kleine Boodschap 383: Hein Oomen over onderhoud in de Efteling
CVR Magazine | De mystieke grandeur van het Efteling Grand Hotel
ZO!34 - De stem van Zuidoost-Drenthe
Griezelen met het hele gezin tijdens Halloween Spooky Days
Kasteel Doorwerth | Geldersch Landschap en Kasteelen
Uitgelicht | Nederlands Openluchtmuseum
LEGO World 2025 - Leukste uitje in de herfstvakantie
William Van Beek - Instagram
Nijkerkse LEGO-bouwer William van Beek toont sprookjesbos in de Efteling
Steengoed 89 - Een bezoek aan LEGO World 2025
Oranjewandeling | Paleis Het Loo
Homepage - VSM - Stap in en reis mee!
Geschiedenis voor herbeginners

Vandaag, op 26 oktober 2025, bestaat Villa Pardoes exact 25 jaar! Kleine Boodschap draagt de Villa een warm hart toe, en dus zijn we te gast in De Poef om stil te staan bij dit mooie jubileum. Samen met directeur Yvonne Keasberry bespreken we de ontwikkelingen van de afgelopen 25 jaar en kijken we vooruit naar de toekomst van het vakantieverblijf voor ernstig zieke kinderen.

Show notes

Welkom op het actieplatform van Villa Pardoes!
Villa Pardoes WinterRun - Kleine Boodschap
Welkom bij Villa Pardoes
Yvonne Keasberry - LinkedIn
Doneren aan Villa Pardoes
Kleine Boodschap 190: Villa Pardoes
Kleine Boodschap 426: De Villa Pardoes WinterRun 2024

Het is weer de hoogste tijd voor een aflevering met reacties van luisteraars! Deze keer nemen we lekker de tijd om ruim 30 van jullie leukste en meest ingewikkelde vragen over onze visie op de Efteling te beantwoorden.

Show notes

Live-entertainment - Eftepedia
Kleine Boodschap 11: Symbolica 8 maanden na opening
Luisterboeken uit Efteling - Luisterrijk vertelt alles
Siem Jacobs - YouTube

Het lijkt komkommertijd in de Wereld van de Efteling, maar toch hebben we in deze nieuwsaflevering weer heel wat te vertellen. Zo bespreken we verlekkerd de nieuwe herfstspecials in de horeca, praten we je bij over de stand van het werk bij alle (onderhouds)projecten in het park en staan we stil bij alle relevante ontwikkelingen in de wereld om de Efteling heen.

Show notes

Villa Pardoes WinterRun - Kleine Boodschap
Routes & Starttijden
Shop - Kleine Boodschap
Glazen Bol - Kleine Boodschap
Duo Crystal Circles VERBLUFT met zeldzame Cyr wheel-act en liefdesverhaal | Holland's Got Talent - YouTube
Bericht door @ringelbergnick.themepark.nu - Bluesky
Mystique in Efteling verrast met smaken: "Kinderen proeven hier iets unieks" | Loon op Zand |BD.nl
Bericht door @ringelbergnick.themepark.nu - Bluesky
Nieuwe herfstige horecaspecials in de Efteling
Bestand:In den hoorn service 2002.jpg - Eftepedia
Bericht door @coshira.bsky.social - Bluesky
Bericht door @coshira.bsky.social - Bluesky
Kleine Boodschap 471: Groot onderhoud bij Baron 1898
Max & Moritz - EP by Efteling | Spotify
Efteling en Vekoma onthullen rolstoelconcept voor toegankelijke attracties - Looopings
Vekoma Rides Full Roller Coaster History: 1979-2024 and Beyond - YouTube
Scènes uit Efteling-attractie Symbolica nagebouwd in Brabants tuincentrum (Avri Oosteind) - YouTube
Bericht door @cindyve.bsky.social - Bluesky
Cinema in Concert - D-Tales -Omny.fm
Kleine Boodschap 322: Efteling in Concert
Werken bij de Efteling
Kans op urenlang stroomuitval in delen Brabant: 'Heb zaklamp in huis' - Omroep Brabant
Het geheim van Monte Pesto, Thijs Noorlandt | Bruna
Overzichtstentoonstelling Nieuwe Ogen van Marjan Taminiau | maandag 6 oktober 2025 | de Bibliotheek Midden-Brabant
Kleine Boodschap 432: In gesprek met Marc en Marjan Taminiau (deel 2)
Boeh in de Zoo | Eindhoven Zoo
Daar wil je Naartoe 11 - Job van Tol over Artis en Gieren met de Pinguïns
Skiftet | Officiële Netflix-website

Het is weer oktober, en dus is het de hoogste tijd voor alweer de 6e editie van De Glazen Bol! In deze editie proberen we zo goed mogelijk te voorspellen wat er gaat gebeuren in de Wereld van de Efteling, tussen nu en oktober 2026. Dat doen we aan de hand van een selectie van de vele voorspellingen die door jullie, onze luisteraars, zijn ingestuurd. En natuurlijk kan je ook dit jaar weer zelf meedoen!

Show notes

Kompels! In deze bonusaflevering zijn we te gast op de bouwplaats van het groot onderhoud aan Baron 1898. Projectleider Robin van Dongen en uitvoerder Lorenzo Langelaar vertellen ons in de bouwkeet alles over dit ingewikkelde project, en nemen ons daarna mee op ontdekkingstocht door een woud van steigers rond de attractie. Glück auf!

Show notes

Een grote onderhoudsklus bij Baron 1898
Lorenzo Langelaar | LinkedIn
Robin van Dongen | LinkedIn
Kleine Boodschap 84: Baron 1898
Kleine Boodschap 370: De muziek van Baron 1898

In deze nieuwsaflevering dagdromen we nog even terug naar het Efteling Grand Spectacle, doen we verslag van de Efteling Pubquiz en blikken we vooruit naar de Avond van de Vijf Zintuigen. Ook praten we je bij over de vele onderhoudsprojecten in de Efteling en alle andere ontwikkelingen in en rond het park. Daarnaast beantwoorden we weer een paar leuke vragen van luisteraars, hebben we een uitdagende prijsvraag én kan je je inschrijven voor team Kleine Boodschap bij de Villa Pardoes WinterRun!

Show notes

In deze aflevering duiken we samen met game expert Tara Blommaart in de wondere wereld van de Efteling en games: welke computerspellen en apps heeft de Efteling de afgelopen jaren uitgebracht en in hoeverre waren ze succesvol? Ook vragen we onszelf af wat games voor de Efteling zouden kunnen betekenen en delen we onze game ideeën.

Show notes

De zomer is nu echt voorbij, en dus is het in de Efteling weer de hoogste tijd voor wat mooie bouw- en onderhoudsprojecten. Wij praten je weer helemaal bij in deze nieuwsaflevering. Daarnaast vond maandag 8 september de perspresentatie plaats van de Gi-Ga Gantische Kerstshow. Wij waren erbij en spraken Efteling-directeur Koen Sanders én K3. Verder staan we in deze aflevering stil bij kinderziektes in het Efteling Grand Hotel, is er heel wat horecanieuws en beantwoorden we weer wat toffe vragen van luisteraars.

Show notes

Kleine Boodschap in het Theater - Stichting Vertierelier
Glazen Bol - Kleine Boodschap
TVgids.nl - Gouden Televizier-Ring 2025 -TVgids.nl
De Gi-Ga Gantische Kerstshow
Studio 100 in de Efteling: perspresentatie Gi-Ga Gantische Kerstshow 2025 - YouTube
Voor het eerst K3 in de Efteling: optreden en interview met Hanne, Marthe en Julia - YouTube
Terugblikken op Samson & Gert in de Efteling met Gert Verhulst (2025) - YouTube
ThemeTalk 325 - We gaan op pretparkreis naar China en Hong Kong!
Alspaw
Efteling-medewerkers vissen wensbron leeg: 'Voelde me even Dagobert Duck' - Omroep Brabant
Joris en de Draak - EP by Efteling | Spotify
Innovatieve veiligheidsriem geeft prothesegebruikers weer toegang tot achtbanen
Carnaval Festival Post | LinkedIn
Efteling-sprookjesbakboek | Rubinstein
Nieuwe rotonde Horst - Van Heeswijkstraat in gebruik genomen
Ravelijn - Wikipedia
Danny van der Weel over de rol van pretparken in zijn leven - Daar Wil Je Naartoe | Podcast on Spotify
The Rest Is History | Podcast on Spotify

Op 11 december 2024 ging de nieuwste Aquanura-show in première: Efteling Symphonica. In deze aflevering praten we uitgebreid na met team lead Project Support (en geestelijk vader) Jaap den Bleker en engineer showtechniek Eric Brekelmans. Jaap en Eric staan uitgebreid stil bij de totstandkoming van de nieuwe watershow en het ontwerp- en ontwikkelproces van de eerste ideeën tot het uiteindelijke programmeren van de show. Ook komen we te weten welke mooie details er in de show verborgen zitten én maken we kennis met de Lèmpkes Crew!

Show notes

Er staat komend jaar heel wat te gebeuren bij Raveleijn: we krijgen een nieuwe show zonder dieren en er wordt een infillattractie toegevoegd aan het themagebied. In deze nieuwsaflevering blikken we vooruit en bespreken we onze verwachtingen. Ook staan we nog even stil bij de laatste ontwikkelingen rond het Efteling Grand Hotel, fantaseren we over een Noors themagebied en doen we een rondje langs alle bouw- en onderhoudsprojecten van de komende maanden. Tot slot is er nog aardig wat nieuws uit de periferie en beantwoorden we weer wat vragen van luisteraars.

Show notes

Op vrijdag 1 augustus opende het Efteling Grand Hotel. Wij konden er helaas niet bij zijn, maar in deze speciale aflevering maken we het goed! We krijgen een uitgebreide rondleiding van General Manager Alex van Gastel, die tijdens onze tour door het Grand Hotel alles vertelt over de gastreis en de totaalbeleving in het hotel. Ook deelt Alex zijn ervaringen tijdens de eerste 3 weken na opening. Tot slot geven we ons voorlopig semi-eindoordeel over het Efteling Grand Hotel.

Show notes

Efteling Grand Hotel - Een reis naar luxe en verfijning
Alex van Gastel | LinkedIn
Kleine Boodschap 439: Het hoogste punt van het Efteling Grand Hotel
Kleine Boodschap 464: Plebstoiletten
Kijk mee met de officiële opening van het Efteling Grand Hotel

We zijn terug van vakantie en dus is het weer tijd voor een lekker lange nieuwsaflevering! Hierin bespreken we al het Efteling-nieuws van de afgelopen 5 weken. Natuurlijk staan we uitgebreid stil bij de opening van het Efteling Grand Hotel. Ook bespreken we de Zomer Efteling, de plannen voor een nieuwe toiletgroep in het Sprookjesbos en het groot onderhoud aan Baron 1898. En natuurlijk is het weer tijd voor een onderhoudsupdate én blikken we terug op onze vakanties.

Show notes

In deze aflevering duiken we samen met Cynthia Pallandt en Johanna van Langen in de wereld van plantaardig eten en drinken en een vegan lifestyle. We bespreken wat op dit moment de plantaardige opties zijn in de Efteling, maar ook waarom en hoe het horeca-aanbod van de Efteling in de toekomst volgens Cynthia en Johanna meer plantaardig zou moeten worden.

Show notes

In deze aflevering gaan we in gesprek met Robert Eggenkamp, schrijver van het boek Pretpark in bedrijf. Robert vertelt ons alles over de totstandkoming van zijn boek, maar natuurlijk ook over zijn carrière in de pretparkindustrie, en geeft zijn visie op de Efteling.

Show notes

In deze nieuwe editie van "Mijmeren met..." maken we kennis met Lars Janssen en Bryan Geraards van het populaire kanaal Themepark Explorers. Ze delen het geheim van hun succes op sociale media en vertellen hoe zij hun talent inzetten voor de wereldwijde pretparkindustrie. Ook krijgen we een mooi kijkje achter de schermen bij het maken van hun content. En natuurlijk komen we alles te weten over de liefde van Lars en Bryan voor de Efteling!

Show notes

Het is zomer en dus is het weer tijd voor een jaarlijkse Kleine Boodschap-traditie: we bespreken de financiën van de Efteling! Samen met onze vaste expert Roel van Tilborg nemen we het financieel jaarverslag van de Efteling over 2024 onder de loep. Deze keer schuift ook financieel directeur Joris Teuwen aan, die al enkele jaren op zijn website SCVR het jaarverslag van de Efteling analyseert. We duiken niet alleen in de financiële cijfers, maar doen ook een gooi naar toekomstige ontwikkelingen en bespreken alle andere interessante zaken die ons in het jaarverslag opvielen.

Show notes

Het is zomer en dus blikken we in deze nieuwsaflevering vooruit wat de Zomer Efteling ons dit jaar gaat brengen. Natuurlijk staan we uitgebreid stil bij de opening van het Eiland van de Vijf Zintuigen en alle ontwikkelingen rond het Efteling Grand Hotel van de afgelopen 3 weken. Ook discussiëren we over de mate van onderdompeling in themagebieden in de Efteling en beoordelen we de nieuwe bewegwijzering in het park. Maar we hebben ook zelf een mooie aankondiging: we gaan weer het theater in!

Show notes

Michiel Reijnders, professioneel schilder én creatief Efteling-liefhebber, schuift aan! Michiel leert ons alle fijne kneepjes van 't vak van Eftelings (decoratie)schilderen in een speciale video die vandaag is verschenen op ons YouTube-kanaal. In deze podcastaflevering praten we na over onze masterclass, maar ook leren we Michiel beter kennen en heeft hij nog heel wat extra schildertips voor ons.

Show notes

Kleine Boodschap - Eftelings Schilderen - Youtube
M.R. Schilderwerken
Kleine Boodschap 250: Het Gildehuis
Kleine Boodschap 294: Thematisering in de Efteling met Martin en Patrick

Het is weer de hoogste tijd om samen met huiscomponist René Merkelbach een muziekstuk dat hij voor de Efteling schreef te gaan ontrafelen! Deze keer gaan we terug in de tijd naar 2005, toen René voor de allereerste keer muziek mocht schrijven voor een attractie: de Vliegende Hollander! In deze aflevering vertelt René ons alles over de totstandkoming van de muziek, de opnames in Praag en de creatieve keuzes die gemaakt werden. Natuurlijk neemt René ons ook aan de hand mee door alle muziekstukken en horen we onderweg bijzondere geluidseffecten en stemmen... Behouden vaart!

Show notes

In deze nieuwsaflevering blikken we vooruit op de Zomer Efteling, praten we je bij over alle ontwikkelingen rond het Efteling Grand Hotel en nemen we weer eens lekker de tijd om te armchair imagineeren. Verder bespreken we de AI Sprookjesboom, proberen we een aantal ingewikkelde vragen van luisteraars te beantwoorden én loopt Tim volledig leeg over zijn verblijf in Disneyland Resort Parijs!

Show notes

In deze aflevering gaan we in gesprek met Stefan van der Putten, docent Leisure & Events Management aan de BUAS in Breda. Stefan vertelt honderduit over zijn ervaringen tijdens zijn jonge maar dynamische loopbaan. Zo studeerde hij aan de Efteling Academy, ging hij als projectleider aan de slag bij thematiseringsbedrijf P&P Projects en werkte hij bij de Efteling als projectcoördinator, deelprojectleider en coördinator integraal ontwerp, onder andere aan Speelbos Nest, het groot onderhoud aan Droomvlucht én Danse Macabre. Stefan deelt de lessen die hij gaandeweg leerde en vertelt hoe hij recent in het onderwijs terecht kwam. Tot slot trakteren we hem natuurlijk op een paar pittige uitsmijters...

Show notes

In deze nieuwsaflevering praten we je bij over alle ontwikkelingen rond het Efteling Grand Hotel, met speciale aandacht voor de restaurants in het hotel. Daarnaast staan we stil bij het laatste nieuws over Danse Macabre en het Efteling Wonder Hotel en is er natuurlijk weer tijd voor een onderhoudsupdate en een paar toffe vragen van luisteraars!

Show notes

Naar aanleiding van een vraag van luisteraar René duiken we in deze aflevering in de sleutelmomenten in de geschiedenis van de Efteling. Want wat waren nu de belangrijke gebeurtenissen en besluiten die bepalend waren voor de ontwikkeling van de Wereld van de Efteling? Samen met Efteling-kenners Thijs Kinkhorst en Friso Geerlings van Eftepedia proberen we zo goed mogelijk antwoord te geven op deze lastige maar interessante vraag!

Show notes

In deze nieuwsaflevering blikken we weer terug op alle ontwikkelingen in de Wereld van de Efteling van de afgelopen 2 weken. Zo staan we uitgebreid stil bij de nieuwe programmering van Danse Macabre, praten we nog even door over Prinses op de Erwt en het Efteling Wonder Hotel én nemen we de vorderingen bij het Efteling Grand Hotel onder de loep. Ook bespreken we een belangrijke stap op het gebied van internationalisering, is het weer tijd voor een rondje onderhoud en beantwoorden we leuke vragen van luisteraars.

Show notes

Show notes

Op Goede Vrijdag heropende het Efteling Hotel na een grootschalige verbouwing van 3 maanden als het Efteling Wonder Hotel. In deze aflevering nemen we een kijkje in en rond het vernieuwde hotel en praten we met manager Rooms Division Peter van der Heiden over dit uitdagende project. Peter leidt ons rond door de machinekamer van het luchtkasteel, restaurant Saga én de nieuwe Jokie & Jet Suite.

Show notes

Ontdek het Efteling Wonder Hotel in 8 foto's
Bepaal de koers van je dromen in het Efteling Wonder Hotel
Peter van der Heiden | LinkedIn
Kleine Boodschap 180: Het Efteling Hotel
Kleine Boodschap 216: Het Efteling Hotel na de renovatie
Efteling Hotel - Eftepedia

Op woensdag 14 mei opende de Efteling Prinses op de Erwt, het 31e sprookje in het Sprookjesbos. Wij waren erbij en doen in deze bonusaflevering verslag van de openingsceremonie. We spreken met directeur Product, Markt & Imago Koen Sanders en hoofdontwerper Sander de Bruijn en nemen je mee op ontdekkingstocht naar het paviljoen waar prinses Adinda probeert te slapen...

Show notes

Nieuw in het Sprookjesbos: De Prinses op de Erwt
De prinses op de erwt - Wikipedia
Hans Christian Andersen - Wikipedia
Foto's: Dit is het nieuwe sprookje De Prinses op de Erwt

Na 4 weken zijn we er eindelijk weer met een nieuwsaflevering! En wat was er een enorme hoeveelheid Efteling-nieuws de afgelopen weken... Zo praten we je in deze dubbeldikke aflevering bij over de komst van 3 droptorens bij Baron 1898, geven we onze mening over de renovatie van souvenirwinkel Efteldingen en de vernieuwingen in de Vliegende Hollander en staan we stil bij de financiële jaarcijfers van 2024. Natuurlijk doen we in gedachten ook een rondje over de bouwplaats van het Efteling Grand Hotel en de Prinses op de Erwt, praten we je bij over de laatste ontwikkelingen bij Danse Macabre én zijn we je een onderhoudsupdate verschuldigd. Kortom: we raken niet uitgepraat over de Efteling!

Show notes

Op woensdagochtend 7 mei reed locomotief Aagje na lange afwezigheid weer haar eerste rondje rond de Efteling. Met één belangrijk verschil sinds de laatste keer dat ze rondtufte: ze rijdt nu niet op steenkool, maar op elektriciteit! Wij waren van de partij en doen in deze speciale bonusaflevering verslag van de eerste rit en geven onze mening. Na de rit spraken we met ontwerper Bas van Rijsbergen en manager Technisch Ontwerp Mark Jansen over dit technisch uitdagende project.

Show notes

In deze aflevering nemen we voor het eerst een kijkje achter de schermen bij de horeca van de Efteling, in misschien wel het meest populaire restaurant van het park (in ieder geval wat betreft ons): Polles Keuken! Operationeel team lead Jorg Verbart en shiftleader Dimphy Arons vertellen ons wat er allemaal komt kijken bij het runnen van een restaurant als Polles Keuken. Natuurlijk willen we ook alles weten over de befaamde seizoenspannenkoeken én leren we hoe je de perfecte pannenkoek bakt... Smakelijk!

Show notes

Polles Keuken pannenkoekenrestaurant - Efteling
Polles Keuken - Eftepedia
Jorg Verbart | LinkedIn
Kleine Boodschap 40: Eten en drinken in de Efteling
Pannenkoekenrestaurant - Eftepedia

In deze aflevering nemen we de vele mooie scènes in darkrides en sprookjes van de Efteling onder de loep. Want wat maakt een scène nu kwalitatief goed en Eftelings? Wat zijn onze favoriete scènes in het park? En welke scènes in attracties in andere parken vinden we inspirerend?

We waren weer te gast op de Breda University of Applied Sciences om een gastcollege te geven en kregen daarbij de kans om Dr. Ray Eddy van de University of Central Florida te interviewen. Ray werkte in het verleden lang bij Walt Disney World, onder andere als stuntman, als Stunt Manager en Entertainment Manager. We praten met Ray over zijn wonderlijke loopbaan, maar ook over shows en entertainment in themaparken en het fenomeen "immersion". Ook deelt Ray zijn ervaringen tijdens zijn bezoek aan de Efteling.

Show notes

Ray Eddy - College of Business
Ray Eddy, PhD | LinkedIn
Kleine Boodschap 376: In gesprek met Steven Grant

Nu de voltooiing van enkele projecten met Pasen nadert, maken we in deze laatste nieuwsaflevering voor het paasweekend nog even een ronde langs alle bouwprojecten in de Wereld van de Efteling. Zo staan we uitgebreid stil bij al het nieuws rond het Efteling Wonder Hotel en de vernieuwingen in Bosrijk, maar natuurlijk nemen we ook poolshoogte bij het Efteling Grand Hotel, het Eiland van de Vijf Zintuigen, de Efteldingen en Prinses op de Erwt. We bespreken de komst van Universal naar Europa, doen ons gebruikelijke rondje onderhoud en beantwoorden extra veel vragen van luisteraars.

Show notes

De Buitenwereld 22: Reacties van luisteraars
TVgids.nl - Gouden Televizier-Ring 2025 -TVgids.nl
Kleine Boodschap 33: Onze wensen voor de Efteling
Heropening Efteling Wonder Hotel op 18 april
Nick Ringelberg: "Het Wonder Hotel" - Bluesky
Eerste vernieuwde Dorps- en Boshuysen boekbaar - Efteling
Universal hakt de knoop door: plan voor Universal Studios in Engeland gaat door - Looopings
Efteling-medewerker deelt voorproefje op vernieuwde scène Vliegende Hollander - Looopings
Nieuw geluid voor Holle Bolle Gijs - Efteling
FLUMERIDE IS MOVING TO GRÖNA LUND - YouTube
Werken bij de Efteling
Kreeft #podcast #80 Willem Roskam - Met technologie meer verbeelding (Efteling, NPO, Talpa) - YouTube
Dit is de winnaar van de Lego-bouwwedstrijd van de Efteling - Looopings
Kiezen maar: Efteling acht uur in de rook of de duinen brandveilig maken - Omroep Brabant
Brandgang - Wikipedia
In de Ban van Joseph Charlatan Deel 1 - EMIEL SCHAAP - YouTube
40-45, de Musical
Museum Voorlinden - Museum voor moderne en hedendaagse kunst
sportemotion.com | R.G. - R.G Ballen - Pastorelli glitterbal HV gold

In deze aflevering gaan we in gesprek met Coen Schelfhorst, oud-manager bij de Efteling en expert op het gebied van verblijfsrecreatie. We halen herinneringen op aan de tijd waarin Coen manager was van achtereenvolgens het Efteling Golfpark, Bosrijk en de horeca van de Efteling. Ook staan we stil bij het succes van het GuestHouse Hotel en Coen's huidige advieswerk. En nu we Coen toch in de studio hebben stellen we hem meteen al onze vragen over de Efteling en verblijfsrecreatie.

Show notes

Coen Schelfhorst | LinkedIn
OOKs - Hospitality & Leisure - Advies | Strategie | Training | Management
Coen Schelfhorst - Eftepedia - alles over de Efteling
Kleine Boodschap 34: GuestHouse Hotel
Het #1 hotel van Kaatsheuvel | GuestHouse Hotel Kaatsheuvel | Op loopafstand van de Efteling

Het is laagseizoen in de Efteling en dus wordt er in en om het park hard gewerkt aan allerhande ontwikkelingen. Wij praten je in deze nieuwsaflevering weer helemaal bij! Natuurlijk starten we bij het Efteling Grand Hotel en Eiland van de Vijf Zintuigen, maar we staan ook stil bij de Prinses op de Erwt, de vernieuwde Efteldingen en de werkzaamheden aan het Efteling Wonder Hotel. Verder bespreken we de plannen voor de Europalaan én kondigen we de Efteling Pubquiz aan!

Show notes

In deze aflevering gaan we in gesprek met Robert-Jaap Jansen, Creatief Concept Specialist Allround bij de Efteling. Robert-Jaap is al sinds zijn kinderjaren groot Efteling-liefhebber. We bespreken hoe zijn liefde voor de Efteling is ontstaan en in de loop van de jaren 70 en 80 is gegroeid, maar ook staan we uitgebreid stil bij zijn lange en veelzijdige loopbaan bij de Efteling, onder meer als entertainer, grafisch ontwerper en ontwerper.

Show notes

Robert-Jaap Jansen - Eftepedia
Kleine Boodschap 100: Kleine Boodschap 100
Van Spinsel Tot Sprookje - Robert-Jaap Jansen - YouTube

Paul en Tim zijn allebei weer terug van vakantie, en dus is het weer tijd voor een ouderwets goedgevulde nieuwsaflevering van Kleine Boodschap! We kunnen eindelijk weer wat melden over het bestemmingsplan, speculeren over een hardnekkig gerucht, hinken op twee gedachten over Max + Moritz en liggen overhoop over een gebakkraam. Maar natuurlijk is er ook weer een berg kort (onderhouds)nieuws en blikken we even kort terug op Tim's verblijf in Parijs.

Show notes

Eerder dit jaar namen we jullie mee op audiotour door Efteling Bosrijk, nu is het natuurlijk ook de beurt aan Efteling Vakantiepark Loonsche Land! We trekken de wandelschoenen weer aan en laten jullie alle mooie plekjes in het Loonsche Land zien. Bij zonsondergang probeer Tim zijn liefde voor het Loonsche Land op Paul over te brengen. Nou ja, die zonsondergang moeten jullie er dan nog even zelf bij denken...

Show notes

Max+ Moritz vordert gestaag, Puy du Fou haalt de banden aan met de Efteling, Coda Cola-automaten verschijnen in het park, er is nieuws rondom verblijfsmogelijkheden nabij de Efteling, er zijn nieuwe pannenkoeken in Polles Keuken én pretparken in het Midden-Oosten. We bespreken dat alles met Mark Dekkers van luchtvaartpodcast “Ready for take-off” waar Paul en Tim eerder te gast waren om tips te geven over vliegen met kinderen. Paul moet alleen nog even terugkomen op een van die gegeven tips...

Show notes

We spreken met Erik van den Brand, van 1988 tot 2008 werkzaam bij de Efteling, onder andere als manager Technische Zaken en directeur Projectontwikkeling & Ontwerp. We praten over de projecten waar hij verantwoordelijk voor was, zoals Droomvlucht, PandaDroom en de Vliegende Hollander, maar ook over zo'n beetje alle ontwikkelingen in de Wereld van de Efteling, zoals Uitrijk, het Golfpark en natuurlijk Droomrijk, Bosrijk en het Loonsche Land. Erik praat gedurende maar liefst 2,5 uur openhartig over zijn 20-jarige loopbaan bij de Efteling, technische tegenslagen bij de bouw van attracties én geeft een blik achter de schermen hoe het er bij een bedrijf als de Efteling organisatorisch aan toe gaat.

Show notes

Afgelopen zomer sprongen we op de fiets en lieten we jullie in aflevering 106 kennismaken met de Wereld van de Efteling om het park heen. Natuurlijk brachten we ook een bezoek aan Efteling Bosrijk en het Loonsche Land, maar al snel kwamen we tot de conclusie dat hier zoveel meer te zien en te vertellen was. Belofte maakt schuld, dus trokken we een paar maanden later de wandelschoenen aan en namen we onze eerste echte audiotour op, in Efteling Bosrijk. We nemen jullie mee door het vakantiepark en laten jullie alle (verborgen) mooie plekjes zien!

Show notes

Nu een groot aantal projecten is afgerond is de rust wedergekeerd in de Efteling. Maar wees gerust: er is nog meer dan genoeg Efteling-nieuws om te bespreken. Zo praten we jullie natuurlijk helemaal bij over alle ontwikkelingen rond Max+Moritz, nemen we voorzichtig afscheid van de Winter Efteling én is er nieuws over Expeditie Vos en de nieuwe ticketprijzen. Verder besteden we lekker veel aandacht aan al het (klein) onderhoud in het park en nemen we afscheid van 2 Efteling-iconen...

Show notes

In deze aflevering nemen we de magie van het verzamelen onder de loep. Carlo van Schijndel, bekend van de Vijf Zintuigen Pubquiz en groot Efteling-liefhebber en -verzamelaar, vertelt honderduit over zijn Efteling-verzameling, die verrassend veel overeenkomsten met die van Tim blijkt te hebben. Samen bespreken ze hoe hun verzameling is ontstaan en in de loop der jaren is gegroeid, wat ze wel en niet verzamelen, hoe ze aan al die spulletjes komen en waar ze het opbergen. Ook Paul blijkt gaandeweg stiekem toch een (weliswaar kleine) Efteling-verzameling te hebben! Natuurlijk bespreken we onze topstukken, de mooie verhalen achter de meest bijzondere items en hebben we het over onze wensen voor de toekomst. En nu we hier dan toch bij elkaar zitten bespreken we meteen onze gedachten over het souveniraanbod van de Efteling: wat vinden we ervan, wat waren de hoogte- en dieptepunten en wat hebben we nog voor ideeën?

In deze aflevering is er weer wat nieuws te melden over de voortslepende bestemmingsplanprocedure, maar we duiken natuurlijk vooral in al hetgeen we de afgelopen weken hebben gezien van Max + Moritz, buiten op de bouwplaats én in de 2 making-of's die inmiddels zijn verschenen. Daarnaast volop aandacht voor een heel aantal Efteling-projecten die de afgelopen weken zijn afgerond: de aanpassingen aan Symbolica, Spiegeltje, spiegeltje..., de verbouwing van het Landhuys en het groot onderhoud aan het parkeerterrein en de Gondoletta. We staan ook nog even stil bij de Winter Efteling en Fabula, en natuurlijk is er volop ander klein (onderhouds)nieuws te melden. Wat ons betreft een lekker complete eerste reguliere aflevering van 2020! En voer voor discussie...?

Show notes

Afgelopen zomer maakten we een aflevering over alle Efteling-bieren. Maar hoe kon het ook anders: enkele dagen na opname werd Hotel de Bottle gelanceerd, het nieuwe biertje van het Efteling Hotel. Met de jaarwisseling nog maar net achter de rug is het de hoogste tijd dat ook wij van Kleine Boodschap een flesje open trekken... of nee, eigenlijk 2! Dankzij welkome hulp van luisteraar Jelmer proeven en proberen we in deze eerste bonusaflevering van 2020 zowel de zomerversie als de winterversie van Hotel de Bottle, natuurlijk weer onder de bezielende leiding van biersommelier én Efteling-liefhebber Boukje Koop. Proost!

Show notes

Het komt gelukkig maar zelden voor dat een attractie uit de Efteling verdwijnt. En áls het gebeurt, dan wordt zo'n attractie vaak vervangen door een (vaak betere) opvolger. Eén attractie heeft echter een bijzondere positie op de korte lijst van verdwenen Efteling-attractie: het Waterorgel. Want is deze attractie nu nog steeds slechts tijdelijk gesloten, of wordt het toch echt tijd om (met terugwerkende kracht) definitief afscheid te nemen? In deze aflevering brengen we een ode aan het Efteling Waterorgel, een attractie die in de loop der jaren echt een cultstatus heeft bereikt. Samen met Tristan Sekeris, waarschijnlijk de allergrootste Waterorgel-fanaat, duiken we in de geschiedenis van het Waterorgel, halen we herinneringen op en discussiëren we over de toekomst van de Waterorgel Foyer. Of je nu je hart aan het Waterorgel verpand hebt of niet, deze aflevering is het eerbetoon dat het Waterorgel na al die jaren dubbel en dwars verdient!

Show notes

Met de kerstdagen in aantocht willen we jullie, onze luisteraars, even extra in het zonnetje zetten! Nog altijd worden we na iedere aflevering weer overspoeld met enorm veel vragen, opmerkingen, aanvullingen en andere feedback, en daar genieten we enorm van! Jammer genoeg hebben we lang niet altijd de tijd om reacties te behandelen in onze reguliere afleveringen, en daarom máken we er nu tijd voor in deze extra bonusaflevering, speciaal gewijd aan jullie reacties. We doen een greep in de honderden mails en social media-berichten die we nog hebben liggen, beantwoorden de meest prangende vragen en discussiëren én armchairimagineeren er lustig op los! Blijf ze dus vooral sturen, al die reacties! Fijne feestdagen!

In deze aflevering stappen we flink buiten onze comfortzone: we hebben het eens een keer niet over beton, bestemmingsplannen, vierkante meters of de techniek achter animatronics, maar bekijken de bekende en minder bekende Efteling-figuren en -karakters alsof zij echt mensen en dieren van vlees en bloed zijn (oh, wacht, dat zijn ze ook, toch...?). We vragen ons af wie nu onze favoriete karakters zijn, waar we het meest een "connectie" mee hebben en welke figuren ons het meest intrigeren. Waar zouden we graag de backstory van kennen, en welke figuren hebben de meeste potentie om een rol te spelen in het Efteling Cinematic Universe? We fantaseren er lustig op los, maken uitstapjes naar Marvel en de Suske & Wiske-strip De Efteling Elfjes, en komen tot de verbazingwekkende conclusie dat we nog best wel op één lijn liggen...

We zijn nog maar amper bijgekomen van de opening van Fabula en toch is het alweer tijd voor een verse nieuwsaflevering, goed gevuld met al het Efteling-nieuws van de afgelopen weken. We staan nog even stil bij Fabula, maar nemen ook uitgebreid de tijd om de vorderingen van de bouw van Max + Moritz te bespreken, en vormen onze mening over de op handen zijnde aanpassingen van Symbolica. Verder staan we nog even stil bij wat laatste toevoegingen aan de Winter Efteling en de (nabije) opening van Aliciana's Kruidenkas, de Smaeckmaker en Spiegeltje, spiegeltje... Tot slot is er weer een heleboel ander kort (onderhouds)nieuws wat we graag met jullie delen, en maken we zelfs nog wat uitstapjes naar andere parken!

Show notes

Op vrijdag 6 december 2019 opende Fabula, de vervanger van PandaDroom en dat hebben we vastgelegd in deze reportage. We bespreken onze verwachtingen, laten jullie meegenieten van de officiële opening, spreken maar liefst 7 betrokkenen bij het project en geven tot slot natuurlijk ons (voorlopig?) eindoordeel over Fabula.

Show notes

Laagseizoen of niet, zelfs in november worden wij liefhebbers nog overspoeld met Efteling-nieuws! Zo staan we uitgebreid stil bij de uitbreiding van de openingstijden van het park in 2020, en discussiëren we over het verdwijnen van het Negen Pleinen Festijn. Natuurlijk nemen we een kijkje bij de bouwwerkzaamheden voor Max + Moritz en een heleboel andere grote en kleinere projecten in het park én raken we niet uitgepraat over de Winter Efteling. Tot slot is er natuurlijk nog het nodige nieuws over onderhoud (met een heleboel asfaltjargon!), eten en drinken, nieuwe merchandise, YouTube, corporate zaken... raken we dan nooit uitgepraat over de Efteling?! (spoiler: nee!)

Show notes

In het derde en laatste deel van onze reeks over niet-gerealiseerde Efteling-projecten duiken we in alle ideeën, concepten en ontwerpen die in de loop der jaren voor de wereld rond het Efteling Park zijn gemaakt, maar uiteindelijk nooit gerealiseerd zijn. Natuurlijk staan we uitgebreid stil bij de plannen voor de Wereld van de Efteling en het Uitrijk, maar ook de plannen om nieuw leven te blazen in het Kraanven, voor Droomrijk, de Burcht en de Sprookjesboerderij passeren de revue. We sluiten onze reeks af met een aantal plannetjes die de Efteling ooit voor derden opstelde, maar eveneens nooit waarheid werden.

Show notes

De Winter Efteling is weer van start gegaan, en dus staan we deze nieuwsaflevering stil bij onze eerste ervaringen met deze nieuwe editie en alle vernieuwingen op het gebied van decoraties, horeca en entertainment. Maar natuurlijk nemen we jullie mee langs alle bouwwerkzaamheden aan Max + Moritz, Polles Keuken en Fabula, bespreken we andere nieuwe ontwikkelingen op het gebied van horeca en merchandise in het park, en krijgen jullie de laatste onderhoudsupdates! Tot slot is er natuurlijk ook weer tijd voor al het andere (min of meer) Efteling-gerelateerde nieuws, van een doe-het-zelf animatronic tot vakantieplannen, en van griezelen tot Paul's goede ideeën...

Show notes