Techstorie - rozmowy o technologiach

Czy Facebook kiedykolwiek mógł zmienić świat na lepszy? Czy w przyszłości naszym szefem będzie algorytm? I dlaczego w jednym z napadów na bank kluczowym elementem była cytryna?
Odpowiedzi na te pytania znajdziecie w dzisiejszym odcinku. A to dlatego, że omawiamy trzy książki, w tym historię rozwoju Facebooka oczami byłej pracownicy. I tu ważne: Zuck i spółka chcieli tę książkę zablokować. Ale omawiamy też reportaże dotyczące pracy przyszłości, czyli m.in. technologicznego bezrobocia. I w końcu sprawdzimy, na ile nasze myślenie jest racjonalne, a na ile magiczne.

KSIĄŻKI
02:20 - "Bezwzględni. O władzy, chciwości i upadku ideałów największego portalu społecznościowego", Sarah Wynn-Williams, wydawnictwo Znak Jednym Słowem, tłum. Małgorzata Morel, 2026
28:24 - "Młócka. Reportaże o pracy przyszłości", Marek Szymaniak, Wydawnictwo Czarne, 2026,
40:36 - "Wiek magicznego myślenia. Opowieść o współczesnej irracjonalności", Amanda Montell, tłum. Adam Płuszka, Wydawnictwo Czarne, 2026.

Polecane archiwalne odcinki "Techstorii":
16 - o Sheryl Sandberg: https://open.spotify.com/episode/5IpzWQ9hgVp0NlyKPkc0hK
157 - o scamach: https://open.spotify.com/episode/2ocCQIz36SFPJJfzROtkTA

4,51 mln - tyle złośliwych reklam w ciągu 23 dni udało się zlokalizować specjalistom z brytyjskiego Gen Threat Labs, zespołu zajmującego się analizą cyberzagrożeń. W sumie prześledzili 14,57 mln reklam, które wygenerowały 10,76 mld wyświetleń. Aż blisko jedna trzecia z nich była powiązana z oszustwami.
Bo reklam oszustw w sieci bynajmniej nie ubywa. Za ich rozprzestrzenianie odpowiadają sieci przestępców, zorganizowane jak korporacje. Mają nie tylko stanowiska z dokładnym podziałem obowiązków, ale coraz częściej oferują płatną opiekę zdrowotną albo urlopy. A do tego stosują zaawansowaną socjotechnikę, czyli sposoby manipulacji, żeby zachęcić nas do wysłania im pieniędzy.
Jakie sztuczki stosują? Jak się organizują? I jak walczą/udają że walczą z nimi platformy? Właśnie o tym opowiadamy w tym odcinku podcastu "Techstorie".

GOŚCIE ODCINKA:
- Agata Ślusarek, bezpieczniczka, ekspertka w firmie zajmującej się cyberbezpieczeństwem Riffsec,
- Adam Lange, współzałożyciel Riffsec,
- Jorge Santos, product operations manager, zajmujący się bezpieczeństwem w firmie Revolut.

NA SKRÓTY:
07:16 - Crime as a service
11:14 - To jak praca w korporacji
26:13 - Oszukańczy biznes
39:04 - Deepfejki

ŹRÓDŁA:
- o poszukiwaniu złośliwych reklam w internecie: https://www.gendigital.com/blog/insights/research/scam-ad-machine-meta
- o pladze scamów na świecie: https://www.feedzai.com/resource/global-state-of-scams-report-2025/
- o skali oszustw w Polsce: https://cert.orange.pl/wp-content/uploads/2025/04/Raport_CERT_Orange_Polska_2024.pdf
- o rodzajach oszustw: http://riffsec.com/fake-invest2026/
- o szacunkach Mety ws. przychodów ze scamów: https://www.reuters.com/investigations/meta-is-earning-fortune-deluge-fraudulent-ads-documents-show-2025-11-06/
- archiwalne odcinki "Techstorii" na temat scamów: 109 - https://open.spotify.com/episode/6RNJBqpdzBoqEkiBgY6pKe?si=Xb7JXt20QZOu923ZJnKLkg i 110 - https://open.spotify.com/episode/1jSzNJDF6zh3NyUDXPqExZ?si=RaYPOLdJQ92fIGzUvdE2tg

Czy Polska, wzorem Australii, powinna odciąć dzieci i młodzież od serwisów społecznościowych? Czy mamy całkowitą pewność, że będzie to dla nich dobre?
Odpowiedzi na te pytania wcale nie są takie oczywiste. Ale postaramy się ich udzielić w tym odcinku. Bo tym razem sprawdzimy, jak w Australii przebiega odcięcie dzieciaków od platform społecznościowych - jak reagują na to politycy, rodzice, badacze i sami najmłodsi. Przyjrzymy się także europejskim próbom ucywilizowania sytuacji i sprawdzimy, jaki pomysł na dzieci i młodzież mają polscy politycy.

GOŚCIE ODCINKA:
- Susan Sawyer, profesorka pediatrii na University of Melbourne i badaczka zdrowia nastolatków w Murdoch Children’s Research Institute,
- Kamil Śliwowski, trener kompetencji cyfrowych, od ponad dekady działa w ruchu na rzecz otwartych zasobów wiedzy,
- dr Sabrina Caldwell, ekspertka ds. etyki w technologii z University of New South Wales w Canberze,
- dr Maksymilian Bielecki, współzałożyciel Obserwatorium Badań Medialnych na Uniwersytecie SWPS.

NA SKRÓTY:
18:43 - Lekcja 1: polityczna skuteczność
22:12 - Lekcja 2: ewaluacja
28:09 - Lekcja 3: prywatność i weryfikacja wieku
33:38 - Lekcja 4: co na to młodzi
38:38 - Wielka Brytania i jej pomysły
45:55 - Polska i jej pomysły
55:50 - Najważniejsze lekcje

ŹRÓDŁA:
- o odrzuceniu przez brytyjski parlament zakazu portali społecznościowych dla użytkowników młodszych niż 16 lat: https://uk.finance.yahoo.com/news/mps-vote-reject-social-media-220240669.html
- o badaniu z Bradford: https://committees.parliament.uk/writtenevidence/163429/default/
- o niewiążącym porozumieniu Parlamentu Europejskiego ws. portali społecznościowych: https://www.reuters.com/sustainability/society-equity/european-parliament-agrees-resolution-calling-minimum-age-social-media-2025-11-26/
- o planach prac PE: https://www.europarl.europa.eu/legislative-train/theme-protecting-our-democracy-upholding-our-values/file-digital-fairness-act

Czy firma Anthropic, stawiając się Pentagonowi, okazała się "ostatnim sprawiedliwym" Doliny Krzemowej? Czy to ona jest teraz etycznym liderem branży AI? Nie do końca. Owszem, Anthropic priorytetyzuje bezpieczeństwo nad szybkie decyzje rynkowe. Ale jednocześnie dogaduje się z big techami i czasem nagina własne zasady bezpieczeństwa. Natomiast cała ta awantura może świadczyć o nadchodzącym przetasowaniu sił w branży AI. I właśnie o tym, w gorącym dla Anthropika czasie, opowiadamy w tym odcinku podcastu "Techstorie".

GOŚCIE ODCINKA:
- Artur Kurasiński, przedsiębiorca, inwestor, prowadzący podcast “Technofobia”,
- Mateusz Chrobok, ekspert ds. technologii i cyberbezpieczeństwa, współautor platformy edukacyjnej "Ucz mnie" i autor świetnego kanału na YT i podcastu o technologach, które nazywają się po prostu "Mateusz Chrobok".

NA SKRÓTY:
11:00 Skąd się wziął Anthropic?
19:00 Ile etyki w Anthropiku?
55:54 Co dalej po kłótni z Pentagonem?

ŹRÓDŁA:
- o roli Anthropica w ataku na Iran: https://www.wsj.com/livecoverage/iran-strikes-2026/card/u-s-strikes-in-middle-east-use-anthropic-hours-after-trump-ban-ozNO0iClZpfpL7K7ElJ2
- o wykorzystaniu Claude'a w operacji w Wenezueli: https://www.wsj.com/politics/national-security/pentagon-used-anthropics-claude-in-maduro-venezuela-raid-583aff17
- wywiad Danieli Amodei dla "Wired": https://www.wired.com/story/anthropic-benevolent-artificial-intelligence/
- esej Daria Amodei o "Dojrzewaniu technologii": https://www.darioamodei.com/essay/the-adolescence-of-technology
- inwestycja Amazona w Anthropic: https://www.ft.com/content/01da4ed8-0371-44b0-a07d-63e07f32939e
- Responsible Scalling Policy, wersja trzecia: https://www-cdn.anthropic.com/e670587677525f28df69b59e5fb4c22cc5461a17.pdf
- Donald Trump o Anthropiku: https://www.bbc.com/news/articles/cn48jj3y8ezo
- Pete Hegseth o Anthropiku: https://x.com/secwar/status/2027507717469049070?s=46&t=Glebo8-Z1syI2niLQYEboQ
- o umowie OpenAI z Pentagonem: https://edition.cnn.com/2026/02/27/tech/openai-pentagon-deal-ai-systems
- Sam Altman o umowie z Pentagonem: https://x.com/sama/status/2027578652477821175
- o przychodach Anthropika: https://epoch.ai/data-insights/anthropic-openai-revenue
- wywiad Daria Amodei dla CBS: https://www.youtube.com/watch?v=MPTNHrq_4LU&t=295s
Polecane odcinki z archiwum "Techstorii" - numery: 20, 26

Macie mało czasu i chcecie poczytać coś technologicznego, co nie jest o AI? Tak, wciąż są takie książki. I choć w dzisiejszym odcinku podcastu "Techstorie" odrobinę o sztucznej inteligencji jednak będziemy mówić (nie da się od niej całkiem uciec), to jednak wszystkie trzy nasze tytuły są przede wszystkim o ludziach.
Omawiamy więc analizę reportażowo-biznesową - książkę, która zabierze nas w długą podróż przez dalekie krainy, gdzie będziemy podziwiać niecodzienne dla nas rozwiązania. Druga to historia biznesowo-technologicznej królowej i jej wybuchowego króla. A trzecia to historia szaleństwa i geniuszu (z twistem!).

KSIĄŻKI:
- "2100. Jak Azja tworzy naszą przyszłość'” Simone Pieranni, w tłumaczeniu Anny Osmóskiej-Mątrak, Wydawnictwo Znak, 2026
- "Maszyna myśląca. Jensen Huang, Nvidia i najbardziej pożądany chip na świecie", Stephen Witt, tłumaczenie Michał Jóźwiak, wydawnictwo Insignis, 2026
- "Maniak", Benjamín Labatut, tłum. Jarek Westermark, Wyd. Czarne, 2025

Polecane odcinki:
150# Czy AI zabierze nam sztukę? Ten odcinek nagrałyśmy razem z Wami!
76# Nvidia. Jak stała się królową rewolucji AI. Czy coś może jej zagrozić?

Wszystko zaczęło się niewinnie. Pociąg wypełniony pielgrzymami wjechał na stację. Ale wtedy ktoś z pasażerów rzucił kilka obraźliwych słów do stojących na peronie ludzi. Zaczęło się od epitetów, a następnie przeszło do przepychanek. W końcu w pociągu wybuchł pożar, który szybko rozprzestrzeniał się na kolejne wagony. W sumie zginęło 59 osób...
Ta tragedia doprowadziła do przemocy na ulicach. A gdy 20 lat później BBC nakręciło o tym dokument, odpowiedzialny za eskalację nastrojów polityk chciał sprawie ukręcić łeb.
To prawdziwa historia, tym razem z Indii. Mediów uciszyć się nie udało, ale Indie właśnie wprowadzają jedne z najbardziej restrykcyjnych regulacji internetowych na świecie. Platformy będą miały zaledwie... 3 godziny na zdjęcie nielegalnych materiałów. Czy to się może udać? I czy Indie mają szansę na stanie się trzecim graczem w AI? O tym właśnie opowiadamy w tym odcinku podcastu "Techstorie".
W tym odcinku odpowiadamy też na pytanie o Elona Muska.

ŹRÓDŁA:
- Narendra Modi tyranem roku: https://www.indexoncensorship.org/2025/12/tyrant-of-the-year-2025-narendra-modi/
- O zamieszkach chińsko-indyjskich: https://indianexpress.com/article/explained/explained-if-soldiers-on-lac-were-carrying-arms-why-did-they-not-open-fire-6467324
- O indyjskim banie dla chińskich aplikacji: https://www.reuters.com/article/technology/india-retains-ban-on-59-chinese-apps-including-tiktok-idUSKBN29U2G6/
- O zakazie gry PUBG: https://www.vice.com/en/article/what-indias-pubg-ban-means-for-professional-gaming-community/
- O chińskich inwestycjach w indyjskie technologie: https://www.gatewayhouse.in/chinese-investments-in-india/
- O indyjskim sicie dla chińskich wniosków inwestycyjnych: https://economictimes.indiatimes.com/news/economy/policy/india-considering-easing-curbs-on-some-chinese-investment-sources-say/articleshow/88829058.cms
- O tezie, że Indie mogą być "trzecią drogą" w rozwoju AI: https://restofworld.org/2026/india-ai-summit-third-way-global-south-big-tech/
- "2100. Jak Azja tworzy naszą przyszłość", Simone Pieranni, Wyd. Znak, 2026

Historia Saule nie chce się skończyć! Kiedy już myślimy, że widzimy pełen obraz sytuacji, pojawia się coś - albo ktoś! - kto sprawia, że trzeba przemyśleć wszystko na nowo. Tak właśnie było w przypadku tego odcinka. Kiedy już wydawało nam się, że rozumiemy, o co toczy się gra, nagle na horyzoncie pojawił się nowy bohater.

Dlatego tym razem sprawdzimy, o co dziś toczą wojnę Olga Malinkiewicz i jej inwestorzy. Czy w ogóle są jeszcze szanse na pokój? Czy poznaliśmy już wszystkich rozdających karty w tym rozdaniu? I czy na Saule może jeszcze czekać jakiś happy end?

Goście tego odcinka to:

- Olga Malinkiewicz, fizyczka, założycielka firmy Saule,
- Piotr Krych, współzałożyciel Saule
- Dawid Zieliński, prezes Columbus Energy, inwestor w Saule,
- Piotr Kurczewski, prezes DC24, pożyczkodawca Saule

Na skróty:

0:00 INTRO
3:40 POCZĄTEK
7:24 Carlsquare i 100 ofert
17:03 Plan naprawczy
29:02 A więc wojna
38:33 Iwan/Jan
45:00 Kim jest Czuryłowicz
52:27 Saule w 2016 i 2025
1:04:56 Ciosy

Ciekawe linki do treści, które poruszamy w tym odcinku:

Rozwodnienie udziałów dotychczasowych akcjonariuszy Beyond Meat:
https://nypost.com/2025/10/14/business/beyond-meat-stock-tanks-to-1-after-debt-swap-deal-dilutes-company-shares/

Rozmowa z Olgą Malinkiewicz w kanale Zero:
https://www.youtube.com/watch?v=PXEUCoQ8aes

Wywiad Olgi Malinkiewicz dla Onetu:
https://wiadomosci.onet.pl/kraj/olga-malinkiewicz-zdradza-kulisy-wojny-o-saule-wpadlam-w-spirale/nnv34jz

Kadrowa rewolucja w Sadovaya Group:
https://www.parkiet.com/firmy/art22255931-sa-do-vaya-gro-up-ka-dro-wa-re-wo-lu-cja-u-pro-du-cen-ta-we-gla

Wopke Hoekstra w Saule, oprowadza go m.in. Iwan Czuryłowicz:
https://www.youtube.com/watch?v=XAZcE0Eu0gU

Malinkiewicz: "Takich ludzi jak Zieliński nie uratuje nawet Jezus Chrystus":
https://www.wnp.pl/energia/olga-malinkiewicz-gorzko-o-sprawie-saule-takich-ludzi-jak-zielinski-nie-uratuje-nawet-jezus-chrystus,1014857.html

"Technologia Saule powinna być chroniona przez kontrwywiad":
https://www.forbes.pl/biznes/technologia-saule-powinna-byc-chroniona-przez-kontrwywiad-wynalazek-mial-zmienic/tzfj8wk

Malinkiewicz: niebezpiecznie jest rozwijać nowe technologie w Polsce:
https://energetyka24.com/oze/wiadomosci/olga-malinkiewicz-niebezpiecznie-jest-rozwijac-nowe-technologie-w-polsce

Sąd zakwestionował megatransakcję Columbusa:
https://www.pb.pl/sad-zakwestionowal-megatransakcje-columbusa-spolka-z-gpw-nie-odpowiada-na-pytania-1255617

Czy sztuczna inteligencja zabierze nam sztukę? Czy może być lepszym artystą niż człowiek? Co się stanie ze społeczeństwem, jeśli oddamy AI ten obszar? I w końcu - kim jest artysta w całym tym zamieszaniu?
O tym właśnie rozmawiałyśmy na żywo, w Teatrze Studio w Warszawie, ze wspaniałymi gośćmi. Tak, to jeden z tych nielicznych odcinków, kiedy wychodzimy na miasto i przepytujemy ekspertów osobiście. A było kogo, bo rozmaiwiałyśmy z Natalią Korczakowską, dyrektorką artystyczną Teatru Studio i reżyserką sztuki "AlphaGo_Lee", oraz z Edwinem Bendykiem, publicystą, związanym przede wszystkim z tygodnikiem "Polityka".

Techstorie na żywo! Zapraszamy na nagranie odcinka z gośćmi specjalnymi! Link znajdziesz na dole opisu tego odcinka!

Liczne nieprawidłowości, niegospodarność i bałagan w papierach. Brak produkcji i kłamstwa. Pożyczka, która zamiast ocalić, dobiła firmę. Co tak naprawdę spowodowało upadek firmy Saule? Prawdopodobnie wszystko po trochu.
Odtworzenie dziś ze skrawków informacji przebiegu tego, co działo się w Saule, kto miał jakie intencje i kto kręci, graniczy z cudem. Ale spróbowałyśmy tego cudu dokonać. W tym zadaniu przyświecało nam motto doktora House'a: "Wszyscy kłamią".
Zatem dziś sprawdzimy, dlaczego pożyczka dla Saule została wypłacona w ponad 20 transzach, kim jest Piotr Kurczewski i czy Saule w zasadzie kiedykolwiek miało szansę na sukces.

GOŚCIE ODCINKA:
- Olga Malinkiewicz, współzałożycielka Saule, naukowczyni, która wynalazła metodę drukowania perowskitów na elastycznym podłożu,
- Piotr Kurczewski, właściciel funduszu DC24, pożyczkodawca Saule i inwestor w Columbus Energy,
- Piotr Krych, współzałożyciel Saule,
- Dawid Zieliński, prezes firmy Columbus Energy, inwestor Saule,
- dr Maciej Krajewski, fizyk, który na Uniwersytecie Warszawskim doktoryzował się z fotowoltaiki, w tym ogniw perowskitowych,
- dr Katarzyna Kruk, managerka zespołu linii pilotażowej,
- Andrzej Dybczyński, manager nauki, były prezes Sieci Badawczej Łukasiewicz.

NA SKRÓTY:
07:46 W poszukiwaniu pieniędzy
11:16 Piotr Kurczewski
19:31 Pożyczki
43:41 Niegospodarność
47:37 Wspólnicy
56:03 Produkcja czy nie?
01:16:13 Klienci i inwestorzy
01:21:39 Chiny
01:25:06 Co nam to mówi o Polsce?

ŹRÓDŁA:
- Piotr Nowosielski o Piotrze Kurczewskim: https://x.com/piotrek_nowy/status/1948434987318993271
- Chińska firma od perowskitów: https://www.longi.com/en/news/silicon-perovskite-tandem-solar-cells-new-world-efficiency/
- Historia upadku grafenu: https://www.nik.gov.pl/aktualnosci/historia-upadku-grafenu.html

Techstorie na żywo! Zapraszamy na nagranie odcinka z gośćmi specjalnymi!

29 stycznia o godzinie 18:00 w Teatrze Studio w Warszawie, w Pałacu Kultury i Nauki
Scena Malarnia
Wstęp bezpłatny!
Zapisz się tutaj: https://forms.gle/sYiKuwE3teUaNcVt9

Techstorie na żywo! Zapraszamy na nagranie odcinka z gośćmi specjalnymi! Link znajdziesz na dole tego opisu

Dawno żadna sprawa nie rozgrzewała tak bardzo społeczności technologicznej w Polsce. Oto młoda, ambitna wynalazczyni jest na drodze do sukcesu i do zredefiniowania rynku energii. Ale na drodze staje jej dwóch "złych" inwestorów i wszystko się sypie...

Tylko czy na pewno tak właśnie wygląda historia Saule, firmy, która chciała produkować ogniwa perowskitowe i przeprowadzić rewolucję w fotowoltaice? Żeby to sprawdzić, rozmawiałyśmy z kilkunastoma osobami. Mamy dobrze ponad kilkadziesiąt godzin nagrań. Przeczytałyśmy ogromne sterty dokumentów, umów, maili. I w specjalnej, dwuczęściowej opowieści o Saule, chcemy odpowiedzieć na pytania: Czy wynalazczyni jest tylko ofiarą? Czy “zły inwestor” jest na pewno szwarccharakterem tej historii? Jakie decyzje doprowadziły do tego, że firma Saule w ciągu trzech lat z ulubienicy mediów stanęła przed widmem bankructwa? Dlaczego wersja Saule tak skrajnie różni się od wersji inwestorów? I co w ogóle mówi nam ta historia o rynku start-upów i nauki w Polsce?

OSOBY W PODCAŚCIE:

OLGA MALINKIEWICZ - współzałożycielka Saule, naukowczyni, która wynalazła metodę drukowania perowskitów na elastycznym podłożu,
PIOTR KRYCH - współzałożyciel Saule,
DAWID ZIELIŃSKI - prezes firmy Columbus Energy, inwestor Saule
dr MACIEJ KRAJEWSKI - fizyk, który na Uniwersytecie Warszawskim doktoryzował się z fotowoltaiki, w tym ogniw perowskitowych.


NA SKRÓTY:
10'06" - Skąd wzięło się Saule?
11'39" - Co to są perowskity
19'10" - Saule: nagrody, inwestycje
45'09" - Columbus energy

ŹRÓDŁA:

rozmowa z Olgą Malinkiewicz z czasów, gdy perowskity raczkowały: https://www.forbes.pl/przywodztwo/olga-malinkiewicz-i-perowskity-biznes-przyjal-ja-lepiej-niz-swiat-nauki/yyel7ee
minister Gowin z wizytą w Saule: https://www.gramwzielone.pl/energia-sloneczna/21590/minister-gowin-z-wizyta-w-saule-technologies
Olga Malinkiewicz zapowiada, że linia produkcyjna może być gotowa w ciągu 1,5 roku https://www.radiowroclaw.pl/articles/view/53465/Olga-Malinkiewicz-Mloda-i-piekielnie-zdolna-POSLUCHAJ
Olga Malinkiewicz snuje dalsze perspektywy rozwoju firmy https://www.ekologia.pl/srodowisko/czy-perowskity-zrewolucjonizuja-rynek-energetyki-solarnej-wywiad-z-olga-malinkiewicz/
Olga Malinkiewicz o otwarciu pierwszej fabryki paneli perowskitowych https://www.ekologia.pl/srodowisko/czy-perowskity-zrewolucjonizuja-rynek-energetyki-solarnej-wywiad-z-olga-malinkiewicz/
Olga Malinkiewicz o tym, że popyt na ogniwa perowskitowe jest olbrzymi https://300gospodarka.pl/tylko-w-300gospodarce/olga-malinkiewicz-wywiad-perowskity
Olga Malinkiewicz "Perowskit zmieni nasze życie jak telefon komórkowy" https://www.money.pl/gospodarka/olga-malinkiewicz-perowskit-zmieni-nasze-zycie-jak-telefon-komorkowy-6698725412584128a.html
"Zapomnij o panelach" https://wyborcza.biz/biznes/7,179190,28036443,zapomnij-o-panelach-polka-wlasnie-szykuje-nas-do-produkcji.html
"Saule wchodzi na giełdę i rozpoczyna wdrożenia perowskitów" https://www.youtube.com/watch?v=iq23fChTft4

Techstorie na żywo! Zapraszamy na nagranie odcinka z gośćmi specjalnymi!

29 stycznia o godzinie 18:00 w Teatrze Studio w Warszawie, w Pałacu Kultury i Nauki
Scena Malarnia
Wstęp bezpłatny!
Zapisz się tutaj: https://forms.gle/sYiKuwE3teUaNcVt9

W tym odcinku podcastu "Techstorie" nie ma podsumowania roku. Ale książki, które w nim omawiamy, w pewien sposób ten rok określają. Mamy tam postać, którą wszyscy znają, ale mało kto wie, że jest raczej antybohaterem współczesnych czasów, niż zbawcą. Jest głęboki namysł nad AI i nad tym, gdzie jesteśmy na drodze jej rozwoju. I w końcu - dość nietypowo - książka dla naszych nastoletnich słuchaczy, choć i dorośli znajdą w niej coś dla siebie.
Na koniec dorzucamy jeszcze bonusowo książki, które zrobiły na nas w tym roku największe wrażenie i które szczególnie wbiły nam się w pamięć.

LISTA KSIĄŻEK:
02:17 "Problem z Billem Gatesem. Rozliczenie z mitem dobrego milionera", Tim Schwab, Wydawnictwo Insignis Media, przełożył Paweł Podmiotko
22:26 "Quo vAIdis", Andrzej Dragan, Wydawnictwo Otwarte
34:42 "Twój telefon, twoje zasady", Magdalena Bigaj, Wydawnictwo W.A.B.
48:10 Książkowe polecajki 2025

Zakupy świąteczne już zrobione, czy też odkładacie je w tym roku na później? W handlu trwa właśnie najgorętszy okres w roku. Ale nie wszyscy liczą zyski. Polscy i europejscy przedsiębiorcy liczą też straty - te wywołane popularnością na naszych rynkach chińskich platform zakupowych, takich jak Temu, Shein czy AliExpress. Straty te dokładnie policzył najnowszy raport Izby Gospodarki Cyfrowej, z którego wynika, że w latach 2024-25 polski handel detaliczny tracił 6,5-8,8 mld zł rocznie. Mało tego - Polacy od października 2024 r. do września2025 r., czyli w ciągu roku, mogli wydać w chińskich sklepach aż 11,6 mld zł, a w ciągu pół roku od kwietnia do września tego roku do Polski przyszły prawdopodobnie 53 miliony paczek z chińskiego e-commerce’u. Mogło w nich być nawet 200 milionów produktów.
Z czego wynika tak wielka popularność Temu i Shein? Czy na swój sukces zapracowały samodzielnie, ciężką pracą i odrobiną szczęścia, czy jednak dostały poważną pomoc od państwa? Komu tak naprawdę pomagamy, kupując na Temu i Shein? I w końcu: co z tym wszystkim robią Europa oraz USA? O tym wszystkim rozmawiamy w dzisiejszym odcinku podcastu "Techstorie".

GOŚCIE ODCINKA:
- Patrycja Sass- Staniszewska, prezeska zarządu Izby Gospodarki Elektronicznej, która zrzesza polskie firmy z branży e-handlu;
- Michał Bielewicz, konsultant chińskiego rynku handlu online i offline.

NA SKRÓTY:
04:42 Bardzo duże liczby
11:35 Wsparcie Chin
24:00 Model Temu
37:13 Przeciąganie struny
42:21 Kontratak Unii

ŹRÓDŁA:
- komunikat na temat Temu i podejrzenia łamania przepisów DSA: https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/en/ip_25_1913
- raport Federacji Konsumentów i produktach kupionych na Temu i Shein: https://wyborcza.biz/biznes/7,147743,31836382,bulwersujacy-raport-federacji-konsumentow-trujace-buty-olowiane.html
- UOKiK i technikach sprzedażowych Temu: https://uokik.gov.pl/tajemnicze-i-zwodnicze-promocje-na-temu

Ten odcinek to prawdziwy vibe check technologiczno-społeczny. Próbujemy zdefiniować rage bait i stwierdzamy, że nie potrafimy farmić aury.
Potem przenosimy się do świata AI, gdzie OpenAI zmaga się z problemami, które każdy widział, ale chyba nikt nie myślał, że są one tak duże. Chyba, że naoglądał się dużo krótkich filmików i ma brainrota.
Zaglądamy też do Australii, która postanowiła zrobić hard reset zasad online i zmusić big techy do realnej ochrony nieletnich w serwisach społecznościowych.
Na koniec lecimy do Holandii i Belgii, które wykonują pierwsze, ostrożne kroki w stronę cyfrowej suwerenności. A zaczyna się niewinnie, bo od rekrutacji... szpiegów.
Jeśli chcesz wiedzieć, gdzie biegnie świat - zanim jeszcze to nazwie kolejne "słowo roku" - ten odcinek podcastu "Techstorie" jest dla Ciebie.

NA SKRÓTY:
02:22 Rage bait, czyli widząc na czerwono
15:27 Czerwone światło dla OpenAI
18:37 Wojownicza Australia
28:55 Holandia nieufna wobec Google'a

ŹRÓDŁA:
- O słowach roku: https://www.bbc.com/news/articles/cewjxqvqzgyo
- O tym, że Holandia wyłącza Google Analytics w niektórych ofertach pracy: https://www.politico.eu/article/the-netherlands-shuts-off-google-tracking-spy-job-listings/
- O tym, jak jeden chłopiec stworzył aurę: https://www.wsj.com/lifestyle/indonesian-boat-kid-dance-ac0447f3
- O banie na SM w Australii: https://www.theguardian.com/media/2025/dec/03/social-media-ban-or-delay-australia-list-under-16-explainer-guide-when-what-apps-included-getting-banned
- O czerwonym alarmie w OpenAI: https://www.wsj.com/tech/ai/openais-altman-declares-code-red-to-improve-chatgpt-as-google-threatens-ai-lead-7faf5ea6

Zagłosujcie na nas w konkursie Dobry Dziennikarz 2025 - "Techstorie" są nominowane do nagrody głównej! Głosować można do 2 grudnia TUTAJ: https://indid.pl/dobry-dziennikarz-2025/
Na pewno widzieliście to zjawisko. Być może nawet byłyście jego celem. Ale prawdopodobnie nie potrafiliście go nazwać. I to całkowicie zrozumiałe, bo różnica między hejtem a dezinformacją ze względu na płeć jest bardzo rozmyta i trudna do zdefiniowania.
Ale skutki takiej dezinformacji można już łatwo wskazać. To chociażby wypychanie kobiet z życia publicznego. Co potem kończy się m.in. tak, że na 15 najpopularniejszych w Polsce influencerów polityczno-informacyjnych jest tylko jedna kobieta - Anna Lewandowska.
Zatem z okazji Międzynarodowego Dnia Przeciw Przemocy Wobec Kobiet opowiadamy o tym, jak duży zasięg ma to zjawisko, kto przede wszystkim dezinformuje i jakich grup to dotyczy.

GOŚCIE ODCINKA:
- Sylwia Spurek prawniczka i działaczka na rzecz praw człowieka, była zastępczyni Rzecznika Praw Obywatelskich ds. równego traktowania oraz europosłanka. Jest prezeską European Fem Institute, niedawno skończyła stypendium w Wilson Center, gdzie badała m.in. przemoc w sieci wobec kobiet i już niedługo ukaże się jej książka na bazie tych badań,
- Paweł Prus z medialnego think thanku Instytut Zamenhofa, który przygotował raport o dezinformacji jako systemowej przemocy wobec kobiet,
- Anna Matras, prawniczka z polskiego oddziału Amnesty International. AI niedawno opublikowała raport o tym samym zjawisku, tyle że biorący na cel osoby LGBTQ+.

NA SKRÓTY:
07:59 o wypychaniu kobiet z polityki
16:35 Nowa twarz starej przemocy
32:37 Po co? Świat bez kobiet
50:37 Także LGBT
59:20 Niewidzialne kobiety
01:03:29 Co zrobić?

ŹRÓDŁA:
- O premierce, która była na imprezie: https://www.bbc.com/news/world-europe-50712230
- O przypadku Evy Glawischnig-Piesczek: https://legalbrief.co.za/story/eu-courts-historic-hate-speech-ruling-against-facebook/
- O teściu Pełczyńskiej-Nałęcz: https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=pfbid0WkrzqtzAnzRvMmK556sYz7pCkDdiMrEAPk7iGi1wH5gPvVZrvuXZLshX2Qs3d6mNl&id=100011699604219
- Raport "Cyberprzemoc wobec kobiet w Polsce, Sylwia Spurek, European Fem Institute: https://www.feminstitute.eu/wp-content/uploads/2024/09/raport-cyberprzemoc-EFI.pdf
- Raport „Dezinformacja jako forma przemocy wobec kobiet w Polsce”, Instytut Zamenhofa: https://zamenhof.pl/2024/10/16/dezinformacja-jako-forma-przemocy-wobec-kobiet-w-polsce-przeczytaj-raport-instytutu-zamenhofa/
- Raport „Śmierć przez tysiąc cięć. Jak wspomagana technologicznie przemoc na platformie X uderza w polską społeczność LGBTI”, Amnesty International: https://www.amnesty.org.pl/smierc-przez-tysiac-ciec-raport/
- O dezinformacji wokół wojny Izraela i Palestyny: https://open.spotify.com/episode/6b0R4i1xOKunNuHIKw36gv
- O dezinformacji wokół Julii Navalnej: https://www.wired.com/story/kremlin-backed-accounts-trying-to-destroy-yulia-navalnaya
- Raport Reuters Institute Digital News Report: https://reutersinstitute.politics.ox.ac.uk/news-creators-influencers/2025/mapping-news-creators-and-influencers-social-and-video-networks
- Eksperyment na LinkedIn: https://www.theguardian.com/technology/2025/nov/22/bro-boost-women-find-linkedin-traffic-drives-if-they-pretend-to-be-men

Przetasowania na samej górze w AI, kolejna awantura o unijną regulację i skandaliczne zachowanie Mety. Właśnie o tym opowiadamy w tym odcinku "Techstorii".
Pierwsza historia pokazuje, że legendom branży AI coraz mniej po drodze z big techami. Coraz więcej nazwisk z naprawdę pierwszej ligi porzuca wygodne posadki w wielkich firmach technologicznych. Dlaczego? Czy to ambicja, czy może jednak niezgoda na dotychczasowy kierunek rozwoju AI?
Unia chce chronić dzieciaki. Ale metody, które do tego stosuje są.... kontrowersyjne. Czyli w Brukseli trwa kolejna runda przepychanek o tzw. "chat control", czyli mechanizm kontrolowania komunikacji w intrenecie, żeby szybciej wykrywać pedofilów i inne osoby, które chcą krzywdzić dzieci.
I w końcu - wewnętrzne dokumenty Mety potwierdziły, że ten koncern nie tylko zarabia na reklamach oszustw (bo o tym wszyscy wiedzieliśmy), ale ile zarabia i jak bardzo Meta z tym nic nie robi.

NA SKRÓTY:
02:56 Ojcowie AI odchodzą z big techów
15:20 Przepychanki o "Chat Control"
30:36 Ile Meta zarabia na reklamach-oszustwach?

ŹRÓDŁA:
- O centrach danych w kosmosie: https://blog.google/technology/research/google-project-suncatcher/
- O tym, że odchodzi LeCun: https://www.ft.com/content/c586eb77-a16e-4363-ab0b-e877898b70de
- O przejęciu ScaleAI przez Metę: https://www.reuters.com/sustainability/boards-policy-regulation/metas-148-billion-scale-ai-deal-latest-test-ai-partnerships-2025-06-13/
- O tym, że Dania wycofuje się z "Chat control": https://www.euractiv.com/news/danish-presidency-backs-away-from-chat-control/
- O tym, że Dania jednak nie wycofuje się z "chat control": https://www.patrick-breyer.de/en/chat-control-2-0-through-the-back-door-breyer-warns-the-eu-is-playing-us-for-fools-now-theyre-scanning-our-texts-and-banning-teens/
- O tym, że Meta zarabia na reklamach scamów: https://www.reuters.com/investigations/meta-is-earning-fortune-deluge-fraudulent-ads-documents-show-2025-11-06/
Polecamy też archiwalne odcinki "Techstorii":
109# Oni kradną, Meta patrzy
110# Oszustwa "na celebrytów"

Nazwę tej firmy wiele osób może kojarzyć, ale gdyby zapytać, czym właściwie się ona zajmuje, to z odpowiedzią byłby już spory problem. I ta atmosfera tajemniczości jest charakterystyczna dla Palantira.
Firma, której przyglądamy się w tym odcinku, jest dostawcą rozwiązań dla służb i wojska na całym świecie. Przy okazji budząc sporo kontrowersji - m.in. ze względu na współpracę z Izraelem, ale też samą naturę technologii, które sprzedaje. A które mogą służyć do masowej inwigilacji i łamania prywatności.
I tu pojawia się wątek polski, bo pod koniec października Palantir podpisał z Ministerstwem Obrony Narodowej list intencyjny ws. współpracy tej jednej z najbardziej tajemniczych firm z Doliny Krzemowej z polską armią.
Skąd bierze się tak silna pozycja Palantira? Co właściwie firma dostarcza armiom? Kim jest niezwykle wpływowy prezes firmy Alex Karp? Jaki wpływ na firmę ma jej założyciel, a dziś cichy ideolog Doliny Krzemowej Peter Thiel? I wreszcie - co w tym wszystkim robi proza Tolkiena?
Zapraszamy na "Techstorie"!

GOŚCIE ODCINKA:
- Wojciech Klicki, prawnik i aktywista z Fundacji Panoptykon, który specjalizuje się w tematyce nadzoru państwa (szczególnie służb specjalnych) nad obywatelami;
- Joanna Cisowska, Didleth, publicystka technologiczna.

ROZDZIAŁY:
09:45 Początki Palantira
18:18 Nowy charakter wojny
23:36 Palantiryzacja wojny
31:44 Ekspansja w Europie
45:44 Peter Thiel
54:16 Tolkien
01:03:49 Kapitalizm inwigilacji

ŹRÓDŁA:
- "The Philosopher in the Valley: Alex Karp, Palantir, and the Rise of the Surveillance State", Michael Steinberger, Wyd. Avid Reader Press / Simon & Schuster, 2025
- O inwestycji w Polsce: https://wyborcza.biz/biznes/7,177150,32363898,polska-armia-wkracza-do-swiata-elfow.html
- Czy Palantir widzi za dużo? https://www.nytimes.com/interactive/2020/10/21/magazine/palantir-alex-karp.html
- Palantir a dane medyczne: https://www.nytimes.com/2025/06/06/health/cdc-data-privacy-palantir.html
- O Thielu i Palantirze: https://www.theguardian.com/commentisfree/2025/jun/30/peter-thiel-palantir-threat-to-americans
- "The Technological Republic", Alexander C. Karp, Nicholas W. Zamiska, Wyd. Bodley Head, 2025;
- Palantir a kwestia Palestyny: https://www.amnesty.org/en/latest/news/2025/08/usa-global-tech-made-by-palantir-and-babel-street-pose-surveillance-threats-to-pro-palestine-student-protestors-migrants/
- O ewakuacji z Afganistanu: https://x.com/PalantirTech/status/1585720380500869122?lang=ar

To będzie odcinek bez Elona Muska!
Ale za to nie uciekniemy od innego refrenu współczesności: sztucznej inteligencji. Opowiemy o tym, jak zmienia ona rynek pracy - ale inaczej, niż myślicie. Owszem, na całym świecie spółki technologiczne tylko w tym roku zwolniły już 100 tys. osób - m.in. ze względu na to, że AI automatyzuje procesy biurowe. Ale jest jedno miejsce na świecie, które przez AI nie zwalnia, lecz zatrudnia - i to na potęgę. Miejscem tym jest Bruksela, w której zaroiło się od technologicznych... lobbystów.
Oprócz tego w tym odcinku zastanowimy się, czy język polski naprawdę jest najlepszy do wydawania poleceń sztucznej inteligencji (niepopularna odpowiedź: tak i nie). A także opowiemy kryminalną historię z włoskimi hakerami i politykami w rolach głównych. Całe Włochy żyją tym skandalem, a my mamy nadzieję, że ktoś na podstawie tej historii nakręci dobry film!

ŹRÓDŁA:
- O zwolnieniach: https://layoffs.fyi/
- O nowym stowarzyszeniu Huawei; https://www.politico.eu/article/eu-solar-power-lobby-buckled-under-legal-pressure-from-huawei/
- O skandalu korupcyjnym Huawei: https://open.spotify.com/episode/3mtVCQqWT6mqYpXNad7aV4
- O tym, jak superglina i menadżer zbierali haki na włoską elitę: https://www.politico.eu/article/italy-milan-hackers-carmine-gallo-enrico-pazzali-samuele-calamucci-equalize-mercury-advisors/

Fenomen, petarda, inwazja. Wszystkie te określenia idealnie pasują do zjawiska chińskiej motoryzacji. A już zwłaszcza do sektora samochodów elektrycznych, które coraz szerszą falą płyną do Europy.
Chiński BYD już przegonił Teslę pod względem wolumenu sprzedaży, a końca inwazji nie widać. Chińskie elektryki są bardzo tanie, bardzo dobrze wyposażone i już zmieniają przyzwyczajenia polskich konsumentów.
Jest tylko jeden szkopuł: coraz więcej głosów wskazuje na to, że chińskie elektryki nie tylko zawiozą nas z miejsca A do B, ale też będą słuchać wszystkiego, co w nich mówimy. A w dodatku wyślą to później do Pekinu. Czy faktycznie jest się czego obawiać? A może wpadamy już w antychińską paranoję? W jaki sposób Pekin od zera zbudował tak agresywny sektor, jakim jest dziś chińska motoryzacja? I czy amerykańskie i europejskie cła są w stanie go okiełznać? Między innymi na te pytania odpowiemy w tym odcinku podcastu "Techstorie".

GOŚCIE ODCINKA:
- Karolina Chojnacka-Chebda, dziennikarka motoryzacyjna w Wyborcza.biz;
- Jakub Jakóbowski, wicedyrektor Ośrodka Studiów Wschodnich i kierownik Zespołu Chińskiego;
- Piotr Pawlak, prezes nowo utworzonego klastra Toyota Northern Europe, obejmującego 7 rynków w Europie północno-centralnej.

ROZDZIAŁY:
03:14 Strategia inwazji
18:03 Motoryzacyjny boom w Chinach
29:20 Buduj swoje marzenia
40:57 Smartfon na kółkach
50:33 Podgląda czy nie?
58:27 Subsydia i wsparcie rządu
01:09:30 Co dalej z produkcją z Europy, Azji i USA?
01:17:46 Kupować czy nie kupować?

ŹRÓDŁA:
- Celebryci promują Omoda&Jaecoo: https://www.wirtualnemedia.pl/marina-i-wojciech-szczesny-promuja-marki-omoda-jaecoo,7176116753237633a
- Buffet inwestuje w BYD: https://www.nasdaq.com/articles/warren-buffett-bought-electric-vehicle-ev-stock-2008-even-after-2000-return-its-still-buy
- Historia BYD: https://xyz.pl/king-wang-czyli-chinski-elon-musk/
- Czy Amerykanie powinni kupować chińskie elektryki?: https://www.foxbusiness.com/media/americans-should-absolutely-concerned-about-data-collection-spying-chinese-evs-auto-expert
- Ryzyka chińskich elektryków: https://ecfr.eu/article/security-recall-the-risk-of-chinese-electric-vehicles-in-europe/
- Chińskie EV powinny być zakazane w instytucjach publicznych UK: https://cim-coalition.co.uk/collision-course-under-pricing-chinese-ev-risks-in-the-uk/
- Zalecenia dla obronności: https://www.techradar.com/pro/security/uk-defense-firm-warns-staff-against-charging-phones-in-chinese-cars
- O ekspansji elektryków z Chin: https://theconversation.com/chinas-electric-vehicle-influence-expands-nearly-everywhere-except-the-us-and-canada-262459
- O zmianach w dopłatach do elektryków w Polsce: https://wyborcza.biz/biznes/7,156481,32237260,wzrosna-doplaty-do-aut-na-prad-ale-tylko-z-europy.html

Big techy mają nowy problem. Oprócz rządów, które chcą im narzucać regulacje i użytkowników, którzy czasem korzystają z ich usług "nie zawsze zgodnie z przeznaczeniem", rośnie wobec nich najprawdziwszy ruch oporu. A konkretnie na całym świecie pojawia się zjawisko aktywizmu centrów danych.
Ludzie od USA, przez Irlandię, Hiszpanię i Holandię po Polskę protestują przeciwko budowie w ich okolicy centrów danych. Albo przynajmniej wyrażają obawy, co też taka konstrukcja zmieni w ich najbliższym otoczeniu.
Dlatego w tym odcinku opowiadamy, dlaczego centra danych bywają budowane na terenach trawionych przez suszę, komu przez centrum danych wyschła woda w studni, dlaczego w USA pojawiły się aż 142 grupy protestujących i czy podobna niechęć może pojawić się także nad Wisłą.

GOŚCIE ODCINKA:
- Aurora Gómez z hiszpańskiej grupy aktywistów Tu Nube Seca Mi Río ("Twoja chmura wysusza moją rzekę"),
- Marta Tymoszuk, Tomasz Ciechomski i Joanna Ciechomska z organizacji Stowarzyszenie Aktywnych Sąsiadów z miejscowości Michałowice pod Warszawą,
- Marianna Sobkiewicz, starsza analityczka zespołu klimatu i energii w Polskim Instytucie Ekonomicznym.

ROZDZIAŁY:
04:28 Hiszpania
15:02 Stany Zjednoczone
21:23 Polska
34:49 Boom na centra danych
43:08 Woda jest niezbędna
49:34 Gdzie się buduje?
52:46 Kryzys azotowy
01:05:20 Greenwashing

ŹRÓDŁA:
- O producencie amunicji, który nie mógł działać: https://www.theguardian.com/technology/2023/mar/28/energy-hungry-tiktok-data-centre-ukraine-ammunition-production-nammo-norway
- Ile wody potrzebują centra danych: https://www.eesi.org/articles/view/data-centers-and-water-consumption
- Ile ciepła potrzebują centra danych: https://www.datacenterdynamics.com/en/analysis/heat-reuse-it-is-time-it-meant-business/
- O kryzysie azotowym: https://www.rp.pl/rolnictwo/art37510071-kryzys-azotowy-w-holandii-rzad-chce-skupowac-gospodarstwa-rolnikow
- O nieprawidłowościach w Holandii: https://www.techzine.nl/nieuws/privacy-compliance/542104/kaart-hollands-kroon-stilletjes-gewijzigd-voor-bouw-microsoft-datacenter/
- O stanach, co nie chcą centrów danych: https://www.datacenterwatch.org/report
- O greenwashingu centrów danych: https://www.theguardian.com/technology/2024/sep/15/data-center-gas-emissions-tech

Lato już dawno za nami, czas więc na całego wrócić do technologicznych lektur. W tym odcinku czytamy trzy książki: dwie poświęcone ludziom, a jedną zjawisku.
Czytamy więc chyba najlepszą biografię Xi Jinpinga, jaka jest obecnie dostępna na rynku - analizujemy, skąd wzięły się niektóre decyzje Xi i dlaczego ten chiński przywódca ma tak silny związek z technologiami.
Zanurzamy się też w poszukiwania najbardziej tajemniczej postaci świata technologii XXI w. - twórcy Bitcoina, czyli Satoshiego Nakamoto, który zniknął w 2011 r. i od tamtej pory nie wiadomo, co się z nim stało. To książka niemal kryminalna!
I w końcu żałujemy wielu naszych wyborów konsumenckich, do czego zainspirowała nas bardzo dobra i smutna książka o gigantycznym przemyśle śmieci. Oczywiście, skupiamy się na wątku technologicznym, ale obiecujemy, że po tym odcinku inaczej spojrzycie na swoje własne odpady!

ROZDZIAŁY:
03:03 "Czerwony cesarz: Xi Jinping i jego nowe Chiny"
19:25 Tajemniczy pan Nakamoto. Kim jest genialny twórca kryptowaluty?"
35:16 "Wojna o śmieci. Globalne śledztwo w sprawie brudnego handlu twoimi odpadami"

OMAWIANE KSIĄŻKI:
- "Czerwony cesarz: Xi Jinping i jego nowe Chiny", Michael Sheridan, Wydawnictwo PORT, tłumacz: Piotr Grzegorzewski, 2025
- "Tajemniczy pan Nakamoto. Kim jest genialny twórca kryptowaluty?", Benjamin Wallace, wydawnictwo Znak, tłumacz: Sławomir Kupisz, 2025
- "Wojna o śmieci. Globalne śledztwo w sprawie brudnego handlu twoimi odpadami", Alexander Clapp, Wyd. Szczeliny, Tłum. Piotr Królak, 2025

ŹRÓDŁA:
- O generowaniu śmieci przez Samsunga: https://altindex.com/news/samsung-waste-production
- O odpadach elektronicznych: https://www.itu.int/hub/2024/04/the-world-generated-62-million-tonnes-of-electronic-waste-in-just-one-year-and-recycled-way-too-little-un-agencies-warn/
- O wysypisku w Ghanie: https://misyjne.pl/misja/zyc-i-umrzec-w-agbogbloshie/

Spotify w przyszłym roku skończy 20 lat. Dopiero w tym roku zaczął zarabiać. Ale już od lat trzęsie rynkiem muzyki i rozpycha się na rynku podcastów. Ale co w zasadzie wiemy o tej firmie? Owszem, to jedna z nielicznych spółek z Europy. Jedna z tych, które współtworzyły streaming i pomogły w walce z piractwem - ale czy na pewno?
Wszyscy wiemy, że Spotify płaci artystom niskie stawki - ale właściwie dlaczego? I ile tak naprawdę w tym serwisie jest muzyki wygenerowanej przez AI i jak ona wpływa na ludzkich artystów (i odbiorców!)? To pytania, na które odpowiadamy w tym odcinku. Będzie też o tym, co jest największym wrogiem Spotify i czy to prawda, że serwis kreuje artystów-widmo.

GOŚCIE ODCINKA:
- Maciej Janik - adwokat w Stowarzyszeniu Autorów ZAIKS, gdzie zajmuje się problemami na styku prawa autorskiego, nowych technologii i AI;
- Antoni Komasa-Łazarkiewicz - kompozytor i aktor, skomponował m.in. muzykę do filmów Agnieszki Holland “W ciemności”, “Pokot” oraz jej serialu “Gorejący Krzew”;
- Michał Wieczorek, dziennikarz muzyczny, prowadzi bloga Na obrzeżach o muzyce niszowej i niezachodniej oraz audycję o tej samej nazwie w społecznościowym Radiu Kapitał;
- Maciej Dulski, współzałożyciel Music Tech Lab, agencji wspierającej startupy i firmy.

ROZDZIAŁY:
04:15 Potwór ze Szwecji
22:47 Spotify a wytwórnie
40:36 Playlisty, duchy i AI
1:14:47 Co dalej?

ŹRÓDŁA:
- O umowie Spotify i Sony https://www.theverge.com/2015/5/19/8621581/sony-music-spotify-contract
- O mechanizmie pro rata https://imusician.pro/en/resources/blog/how-much-does-spotify-pay-per-stream
- Liz Pelly, "Mood Machine: The Rise of Spotify and the Costs of the Perfect Playlist", wyd. Hodder And Stoughton Ltd., 2025
Eriksson Maria, Fleischer Rasmus, Johnasson Anna, Snickars Pelle, Vonderau Patrick, "Spotify Teardown", Wyd. The Mit Press, 2019

Czy AI nas ogłupia? Coraz więcej badań skupia się na wpływie tej technologii na mózg. I wnioski są umiarkowanie optymistyczne: korzystanie z AI sprawia, że rozleniwiamy się intelektualnie. Spada obciążenie poznawcze, rośnie "nadpoleganie" na AI. A w momencie, kiedy sztuczna inteligencja służy nam nie tylko do pracy, lecz jest też naszym przyjacielem, partnerem/partnerką albo psychologiem, to oddajemy jej nie tylko dane o sobie, ale także dużą władzę nad naszym życiem.
Co więcej - postanowiłyśmy same sprawdzić, ile AI może się o nas dowiedzieć. Po niecałej godzinie rozmowy znała mnie lepiej, niż wielu znajomych.
Zatem czy każda AI zna nas lepiej niż małżonek? Czy AI nas ogłupia? Czy AI może nami manipulować? I czym grozi zbytnie potakiwanie nam przez AI?

GOŚCIE ODCINKA:
- Maciej Rudziński - naukowiec specjalizujący się w interfejsach mózg-komputer i mechanistycznej interpretacji modeli językowych;
- Ada Florentyna Pawlak - antropolożka technologii, prawniczka i historyczka sztuki, wykładowczyni akademicka między innymi z SWPS. Specjalizuje się w obszarze społecznych implikacji sztucznej inteligencji i transhumanizmu.

ROZDZIAŁY:
05:14 Czy AI nas ogłupia?
20:48 Czy zasypią nas AI slopy?
31:44 Czy AI może nas oszukać?
38:00 AI robi z nas łasych na pochwały
53:28 Co z tym począć?

ŹRÓDŁA:
- Eksperyment MIT: https://arxiv.org/abs/2506.08872
- Wpływ AI na zdolności poznawcze: https://slejournal.springeropen.com/articles/10.1186/s40561-024-00316-7
- Badanie efektu Flynna: https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC11595985/
- Gospodarka intencji: https://www.cam.ac.uk/research/news/coming-ai-driven-economy-will-sell-your-decisions-before-you-take-them-researchers-warn
- Jak działa 8 minut rozmowy z kimś bliskim: https://www.psychologytoday.com/us/blog/promoting-hope-preventing-suicide/202303/can-8-minutes-make-your-life-a-little-better
- O tym, że w rozmowach z AI można się zagubić: https://futurism.com/openai-investor-chatgpt-mental-health

W czasie, kiedy będą państwo słuchać tego odcinka, organizacje pomagające dzieciom dostaną co najmniej 33 zgłoszenia materiałów pokazujących wykorzystywanie seksualne dzieci. To co najmniej 300 tys. materiałów rocznie. A skala rośnie każdego roku.
Niestety, zjawisko seksualnego krzywdzenia dzieci jest także w Polsce. Odkąd policja prowadzi akcje antypedofilskie, w naszym kraju aresztowano niemal 400 osób, które miały, rozpowszechniały albo nagrywały materiały CSAM (child sexual abuse material czyli materiały pokazujące wykorzystywanie seksualne dzieci).
Pedofile polują na dzieci, gdzie mogą. Wcale nie w ciemnych zaułkach, ale w serwisach społecznościowych albo w popularnych grach. I niestety często się zdarza, że rodzice podają im je na złotej tacy.
To trudny odcinek. Nam też trudno się go nagrywało. Ale jest w nim też sporo rozwiązań i wskazówek, jak chronić swoje dziecko, jak zgłaszać takie materiały i w końcu - gdzie dzieci mogą szukać pomocy.

JAK ZGŁASZAĆ MATERIAŁY CSAM?
Co więc zrobić, gdy zauważycie takie treści? Wypełnij formularz na www.dyzurnet.pl, albo wyślij zgłoszenie na adres dyzurnet@dyzurnet.pl. Nielegalne treści można też zgłaszać przez mObywatela, gdzie jest zakładka “Zgłoś nielegalne treści”.

GDZIE SZUKAĆ POMOCY?
Telefon zaufania dla dzieci i młodzieży: 116 111. Można tam anonimowo porozmawiać o problemach. Można też wysłać wiadomość na stronie https://116111.pl

GOŚCIE ODCINKA:
- Martyna Różycka, kierowniczka Dyżunet.pl w NASK;
- komisarz Marcin Zagórski, rzecznik prasowy Komendanta Centralnego Biura Zwalczania Cyberprzestępczości.

ROZDZIAŁY:
03:39 Kidflix i Fever
10:42 Skala problemu
18:35 Jak krzywdzone są dzieci?
22:23 Jak powstają materiały?
30:10 Roblox
38:00 Długofalowe efekty
41:00 Usuwanie

ŹRÓDŁA:
- O rozbiciu Kidfliksa: https://www.europol.europa.eu/media-press/newsroom/news/global-crackdown-kidflix-major-child-sexual-exploitation-platform-almost-two-million-users
- Badania dot. pedofilii: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/26241201/
- Zgłoszenia do Internet Watch Foundation: https://www.iwf.org.uk/annual-data-insights-report-2024/data-and-insights/reports-assessment/
- Zgłoszenia do INHOPE: https://inhope.org/EN/articles/inhope-annual-report-2024
- Psychologia pedofilów: https://www.nytimes.com/2019/09/29/us/pedophiles-online-sex-abuse.html
- O polowaniu na dzieci w Robloksie: https://www.wired.com/story/is-roblox-getting-worse/

Na świecie dzieje się bardzo dużo. Ale postanowiłyśmy zostawić tematy polityczno-militarne specjalistom, a same skupiamy się na technologiach.
Tym razem opowiemy o tym, co oznacza sławna kolacja najważniejszych ludzi świata z prezydentem Donaldem Trumpem. Czy to był kolejny hołd lenny, czy może jednak zacieśnianie więzi między Doliną Krzemową a Białym Domem?
Zastanowimy się też, dlaczego nad Google'em coraz więcej czarnych chmur i jakie są jego perspektywy w kolejnych procesach.
Powiemy też w końcu o tym, jak Europa chce dołączyć do grona dużych chłopców w AI. I czy nasze wysiłki mogą w ogóle być porównywalne do tych, które wkładają USA i Chiny.

Źródła:
- O kolacji Trumpa z big techami: https://www.ft.com/content/d6aac7f1-b955-4c76-a144-1fe8d909f70b
- O kolacji Obamy z big techami: https://www.businessinsider.com/people-at-obamas-tech-dinner-2011-2?IR=T
- O nowej generacji chipów Nvidii: https://www.cnbc.com/2025/03/18/nvidia-announces-blackwell-ultra-and-vera-rubin-ai-chips-.html
- O decyzji sądu wobec Google w USA: https://www.nytimes.com/2025/09/02/technology/google-search-antitrust-decision.html
- O Jupiterze: https://www.reuters.com/business/media-telecom/germanys-merz-inaugurates-nvidia-supercomputer-research-2025-09-05/

TikTok, Labubu, "Black Myth: Wukong", "Ne Zha 2" to ostatnie wielkie hity eksportowe Chin. Każdy odniósł spektakularny sukces w swojej dziedzinie. I każdy sprawia, że krok po kroczku wizerunek Chin jest coraz bardziej oswajany. A na horyzoncie czai się kolejny wielki trend. Są to - uwaga - short dramy, czyli jednominutowe odcinki seriali. W 2024 r. short dramy tylko w Chinach przekroczyły wartość 6,9 mld dol., przy okazji tworząc ok. 600 000 miejsc pracy. I powoli zmierzają także do Europy. Czy to działa? A jakże! Chiny w tym roku wskoczyły na 2. miejsce na globalnej liście soft power. Ustępują im wyłącznie Stany Zjednoczone. Zatem jakie efekty odnosi chińska miękka siła? Czy jest zjadliwa dla każdego? I dlaczego prezesi-wilkołaki romansują z ubogimi pokojówkami? GOŚCIE ODCINKA: dr hab. Marcin Jackoby, kierownik Centrum Cywilizacji Azji Wschodniej oraz Zakładu Studiów Azjatyckich na Uniwersytecie SWPS w Warszawie Daria Impiombato, ekspertka ds. chińskiej propagandy z instytutu Mercator Institute for China Studies (MERICS) ROZDZIAŁY: 03:04 Jak Chiny walczą o wizerunek 15:10 Chińskie big techy 20:30 Ne Zha 2 28:40 Labubu i Black Myth 35:29 Short dramy 51:05 Dyplomacja influencerska 59:08 Efekty i co z tym zrobić LINKI - Zestawienie najbardziej kasowych filmów roku: KLIK - Wartość short dram w Chinach: KLIK - O "Black Myth: Wukong": KLIK

Koniec przerwy podcastowej! A ponieważ tematów jest dużo, to zaczynamy od przeglądu najważniejszych - tych, którymi świat technologii żył latem. Omawiamy głośny raport MIT z którego wynika, że... firmy wciąż nie wiedzą, jak korzystać z AI. Inwestują w tę technologię ogromne pieniądze (40 mld dol.!), a efekty są mizerne. Raport ten jest zresztą częścią większego trendu - schłodzenia atmosfery wokół AI. Wcześniej atmosfera schładzała się wokół Intela. Ta firma, która tworzyła podwaliny Doliny Krzemowej, nie miała ostatnio dobrej passy. Można wręcz powiedzieć, że przespała ostatnią dekadę. W końcu z pomocą przyszedł nie kto inny, jak administracja USA. Czemu przejęła 10 proc. firmy i co nam to mówi o rynku technologii? I w końcu technologie a sprawa polska. W sierpniu w pełnej krasie wróciła kwestia podatku cyfrowego, poznaliśmy pierwsze konkretne założenia, które rozważa Ministerstwo Cyfryzacji. Tyle, że ze względu na obecnego lokatora Białego Domu świat raczej odchodzi od podatków cyfrowych. Czy ten polski ma szansę wyjść poza sferę koncepcji? I co wspólnego z nim mają polityczne ambicje Mety? ROZDZIAŁY: 01:48 - Jesień AI 14:10 - Trump na pomoc Intelowi 33:10 - Kłopoty podatku cyfrowego Linki do źródeł:
- Badanie MIT: https://www.artificialintelligence-news.com/wp-content/uploads/2025/08/ai_report_2025.pdf
- O wdrożeniu GPT5: https://fortune.com/2025/08/18/sam-altman-openai-chatgpt5-launch-data-centers-investments
- O zwolnieniach w USA: https://www.challengergray.com/wp-content/uploads/2025/07/Challenger-Report-July-2025.pdf
- O straconej dekadzie Intela: https://aragonresearch.com/intels-lost-decade-how-tsmc-took-the-chip-lead/
- O zwolnieniach w Intelu: http://nytimes.com/2025/07/24/technology/intel-layoffs-25000.html
- O superPAC Mety: https://www.politico.com/news/2025/08/26/exclusive-meta-to-launch-california-super-pac-focused-on-ai-00524989

Zapisz się na nagranie podcastu Techstorie na żywo - https://forms.gle/XjuPCna2TepVjdgP7

Nad polskimi szkołami unosi się widmo. Widmo braku nauczycieli. W całym kraju wakaty sięgają nawet 50 tysięcy osób. Ale nie jesteśmy wyjątkiem – podobny kryzys dotyka niemal całą Europę oraz kolejne starzejące się społeczeństwa na świecie. Czy ratunkiem mogą być technologie na czele ze sztuczną inteligencją?

Na pewno wiele państw, wiele instytucji i wiele szkół wierzy w taką wizję i stara się ją na różne sposoby realizować. Dlatego zapraszamy w podróż od Korei Południowej przez Indie po Stany Zjednoczone by przyjrzeć się temu kto i jak sięga po AI jako wielkiego wychowawcę przyszłych pokoleń.

W tym podcaście usłyszysz między innymi:

- jakie są efekty eksperymentu nazwanego "dziura w ścianie"?

- czy szkoła może działać jak startup?

- od czego swój edukacyjny skok w AI zaczyna Estonia (i dokąd doszła)?

- i czy AI naprawdę może zastąpić nauczyciela?

Ten specjalny odcinek został nagrany na żywo podczas konferencji InfoShare w Gdańsku wraz z udziałem publiczności oraz specjalnego gościa – Magdaleny Bigaj, prezeski Fundacji Instytut Cyfrowego Obywatelstwa i autorki książki "Wychowanie przy ekranie. Jak przygotować dziecko do życia w sieci".

Na skróty:

00'00" Zaproszenie na odcinek
01'59" Wprowadzenie do tematu
03'19" Nauczyciel poszukiwany
09'15" Technologie na pomoc szkołom, czyli młodzi i technologiczna osmoza
13'55" Współczesna "dziura w ścianie", czyli co dzisiaj jest już możliwe
16'05" W USA systemy operacyjne dla szkół, w Korei roboty
23'56" A jak to robi szkoła brytyjska
26'21" Szkolne halucynacje: warto pamiętać, że AI to nie człowiek. Magdalena Bigaj
31’47” Estoński skok
43’00” AI w polskich szkołach
49’54” Szkoła to nie startup
56'06" Podsumowanie

Kim jest człowiek w świecie technologii? Użytkownikiem? Owszem. Biomasą? Owszem. Trybikiem w maszynie? Też. Ofiarą? Zdarza się? Buntownikiem? Zdarza się coraz częściej.
Właśnie o buntownikach, ofiarach, trybikach i zwykłych ludziach, którzy nie chcą już być bezsilni w świecie wielkich technologii jest ten odcinek. A opowiadamy o nich przez pryzmat trzech uzupełniających się książek.
Jedna opowiada o zjawisku historycznym, które dziś powraca, ale w innej formie. Dzięki niej można inaczej spojrzeć na pracę m.in. kurierów albo pracowników magazynów. Druga jest o ludziach, których dotknęły - przeważnie negatywnie - procesy i narzędzia AI. Jak wpływają na nasze zdrowie, ciało, pracę - i czy mamy się jak bronić. A trzecia rozprawia się z powiedzeniem, że "Największy podstęp diabła to przekonanie nas o tym, że on nie istnieje". A konkretnie o tym, jakich sposobów, mechanizmów i sztuczek używają big techy, żeby wpełznąć do naszego kraju, gminy, szkoły, do ucha polityków, naukowców i decydentów i przekonać nas, że należą im się boskie ofiary.

O tych książkach rozmawiamy:
- “Krew w maszynie. Luddyści i pierwszy bunt przeciwko technologicznym gigantom”, Brian Merchant, tłum. Grzegorz Ciecieląg, wydawnictwo: Bo.Wiem, 2025
- “W cieniu AI. Jak sztuczna inteligencja ingeruje w nasze życie?” Madhumita Murgia, tłum. Michał Lipa, wydawnictwo Port, 2025
- “Bóg Techy. Jak wielkie firmy technologiczne przejmują władzę nad Polską i światem”, Sylwia Czubkowska, Wydawnictwo Znak, 2025

Czy ktoś próbował wpływać na wynik wyborów w Polsce? Czym była kampania, o której alarmował NASK i Wirtualna Polska - kampanią negatywną, profrekwencyjną, wpływu? Skąd pochodzą fundusze tak hojnie wydawane na Facebooku? Wokół sprawy, która rozgrzewała Polskę tuż przed wyborami, wciąż jest dużo znaków zapytania. Wyjaśniła się za to jedna kwestia: z Polski i innych krajów zdjęto ograniczenia na import chipów do trenowania AI. Tyle, że nie stało się tak za sprawą nacisków dyplomatycznych, tylko twardych ustaleń biznesowych. I odrobiny lobbingu. Tylko w Polsce jest mniej radości, niż było oburzenia te kilka miesięcy temu. Bardzo ciekawa jest także relacja między sztuczną inteligencją a nowym papieżem Leonem XIV. Otóż nowy papież wybrał imię właśnie ze względu na wyzwania związane z rozwojem tej technologii i w ciągu tych kilku dni swojego urzędowania już wielokrotnie odnosił się bezpośrednio do AI. Czy zwiastuje to większe skupienie Kościoła katolickiego na kwestiach tworzenia nowej, boskiej technologii? Właśnie o tym opowiadamy w dzisiejszym odcinku podcastu "Techstorie" ŹRÓDŁA: - Kim jest nowy prezydent Rumunii? https://wyborcza.pl/7,75399,31946904,kim-jest-necusor-dan-ktory-wedlug-wstepnych-wynikow-wygral.html - O wyborze imienia papieża: https://www.theverge.com/news/664719/pope-leo-xiv-artificial-intelligence-concerns - O Trumpie w Arabii Saudyjskiej: https://www.nytimes.com/2025/05/16/world/middleeast/trump-saudi-arabia-voices.html

To być może najbardziej ukochana zielona sowa świata. Niejedna osoba na widok szantażu emocjonalnego widocznego w jej oczach jednak odrabiała lekcję języka, mimo zmęczenia. Teraz wokół Duolingo (i jego maskotki, sowy Duo) wybuchł kryzys. Ta najpopularniejsza aplikacja do nauki języków zapowiedziała, że zrezygnuje ze współpracowników i zastąpi ich sztuczną inteligencją. Użytkownicy grożą strajkiem lub wręcz porzuceniem aplikacji i rozwodem z Duo. Dlatego w tym odcinku sprawdzimy, jak AI może być wykorzystywana w nauce języków, czy nauczyciele języków mogą się bać, dlaczego Duolingo wykorzystuje dziwaczne zdania i w końcu - czy Duolingo naprawdę może nauczyć języka obcego. GOŚCIE ODCINKA: - Olga Pietrykiewicz, trenerka języka angielskiego w biznesie, twórczyni podcastu "English Biz" - Prof. Dariusz Jemielniak z Akademii Leona Koźmińskiego, związany z ruchem Wikimedia, ale także autor słownika ling.pl, serwisu do nauki angielskiego angielski.edu.pl i współtwórca platformy do nauki języków InstaLing. NA SKRÓTY: 04:03 - Jak Sylwia zabiła Duo 06:46 - Skąd się wzięło Duolingo? 11:52 - Crowdsourcing 15:02 - Grywalizacja 21:30 - Popkultura i memy 28:18 - Czy Duolingo uczy? 32:20 - Duolingo i AI ŹRÓDŁA: - O zabójstwie Duo: https://x.com/duolingo/status/1889328809054224698 - Kondolencje ESA: https://x.com/esa/status/1889657884616573291 - O narzędziu zabójstwa: https://techcrunch.com/2025/02/18/duolingo-killed-its-mascot-with-a-cybertruck-and-its-going-weirdly-well/ - O zmartwychwstaniu Duo: https://x.com/duolingo/status/1894013160132083742?ref_src=twsrc%5Etfw - O wykorzystaniu AI do nauki: https://blog.duolingo.com/how-duolingo-experts-work-with-ai/ - O tym, dlaczego dziwne zdania uczą: https://slate.com/technology/2021/11/duolingo-weird-sentences-linguistics.html

Na zewnątrz wszystko wydaje się w porządku. Nikt nikogo nie wtrąca do więzień. Ludzie się bogacą. Na ulicach pokój. A jednak pod powierzchnią coś jest nie tak. Niektórzy piszą o tym zjawisku "cyfrowy populizm". Oczko wyżej są "Spin dyktatorzy". A na szczycie "Koncern autokracja". To wbrew pozorom jak najbardziej temat technologiczny, bo to właśnie serwisy społecznościowe, AI i technologie nadzoru wykorzystywane są do wpływania na opinie społeczne. A to ważne - zwłaszcza przed wyborami. Dlatego w tym, drugim odcinku naszego minicyklu o kampaniach wpływu, dalej sprawdzamy, jak próbowano osłabić demokrację, państwowość i wybory w Mołdawii i Rumunii. A przede wszystkim: czy zaobserwowane tam metody można zastosować także w Polsce. GOŚCINIE PODCASTU: Ionela Ciolan, researcherka ds. bezpieczeństwa w think-tanku Wilfried Martens Centre for European Studies w Brukseli Taisia Haritonova z National Democratic Institute w Mołdawii Tatiana Cojocari, specjalistka ds. polityki zagranicznej Rosji oraz dezinformacji w organizacji WatchDog w Mołdawii Elena Calistru z Funky Citizens, rumuńskiej organizacji pozarządowej, która zajmuje się walką z dezinformacją. Diana Fimilion założyła rumuńską organizację Forum Apulum zajmują się polityką, technologiami i demokracją w kontekście ludzi młodych NA SKRÓTY: 04:48 Wprowadzenie 08:41 Sytuacja po wyborach 11:58 Serwisy społecznościowe 32:52 Odpowiedzialność platform 37:48 Wnioski dla Polski 42:05 Wybory w Polsce 48:55 Cyfrowy populizm ŹRÓDŁA: "Spin dyktatorzy. Nowe oblicze tyranii w XXI wieku", Sergei Guriev, Daniel Treisman, Wyd. Szczeliny, 2023, "Koncern. Autokracja", Anne Applebaum, Wyd. Agora, 2025, O niezadowoleniu Rumunów: https://www.romania-insider.com/ires-survey-scrapping-elections-jan-2025 O finiszu wyborów w Rumunii: https://www.osw.waw.pl/pl/publikacje/komentarze-osw/2025-04-24/wybory-dla-wybranych-rumunia-na-finiszu-kampanii-prezydenckiej O cheapfejkach: https://euvsdisinfo.eu/russian-experiments-with-disinformation-in-moldova/ O dezinformacji napędzanej AI: https://www.politico.eu/article/moldova-fights-free-from-russia-ai-power-disinformation-machine-maia-sandu/ O cyfrowym populizmie: https://www.politico.eu/article/moldova-fights-free-from-russia-ai-power-disinformation-machine-maia-sandu/ O tworzeniu relacji z wyborcami: https://www.iwm.at/publication/iwmpost-article/digital-governance-between-populism-and-technocracy

"Demokracja umiera w ciemności" - takie motto przyjęła amerykańska gazeta "The Washington Post". Ta sama, która dziś należy do Jeffa Bezosa. Ale to hasło może być już nieaktualne, bo demokracja poddawana jest torturom każdego dnia na naszych oczach. Dzieje się to w świetle algorytmów i przy ogromnym wsparciu aktorów zewnętrznych, którzy wykorzystują polaryzację społeczną i wszystkie problemy państwa na ich niekorzyść. Rosja ma szczególne doświadczenie w wykorzystywaniu procesów demokratycznych przeciwko demokracjom. Kupowanie głosów, dezinformacja wyborcza, zwożenie głosujących autobusami, a teraz do tego arsenału być może dochodzi "porywanie" algorytmów. Jak można "porwać" algorytm, wpędzić państwo w kryzys i ukraść wybory? Pokazujemy w specjalnej, reportażowej, wyjazdowej i analitycznej miniserii na przykładzie państw z Europy Środkowo-Wschodniej. W odcinku pierwszym skupimy się na państwach, które były ostatnio laboratoriami operacji cyfrowego wpływu. A w odcinku kolejnym zastanowimy się, jakie wnioski powinna wyciągnąć Polska przed swoimi wyborami oraz nad tym, czy dalej żyjemy w demokracji, czy już w demokraturze. GOŚCIE ODCINKA: - Ionela Ciolan, researcherka ds. bezpieczeństwa w think-tanku Wilfried Martens Centre for European Studies w Brukseli, - Razvan Martin aktywista praw człowieka z ActiveWatach, - Taisia Haritonova z National Democratic Institute w Mołdawii, - Septimus Parvu z Expert Forum, który od kilkunastu lat jest obserwatorem wyborów, - Tatiana Cojocari, specjalistka ds. polityki zagranicznej Rosji oraz dezinformacji w organizacji WatchDog w Mołdawii, - Juilia Rosu i RAZVAN LUTAC z rumuńskiego magazynu śledczego Snoop, - Elena Calistru z Funky Citizens, rumuńskiej organizacji pozarządowej, która zajmuje się walką z dezinformacją, - Alex Blaga, ekspert analizy serwisów społecznościowych z firmy TrollWar. NA SKRÓTY: 08:20 Na początek: Rumunia 15:33 Co naprawdę stało się w Rumunii? 28:23 Mołdawia i wielki eksperyment 51:02 Marionetki i agenci wpływu 1:00:00 Silne platformy i słabe państwo ŹRÓDŁA: - O operacji wpływu z sędzią-uciekinierem: https://wyborcza.biz/biznes/7,177150,31866951,zbiegly-na-bialorus-sedzia-podawal-sie-za-dziennikarza-onetu.html - Analiza rumuńskiego ANAF: https://www.romaniajournal.ro/politics/anaf-uncovers-pnls-tiktok-campaign-promoting-calin-georgescu/ - Co usunął TikTok: https://newsroom.tiktok.com/en-eu/continuing-to-protect-the-integrity-of-tiktok-during-romanian-elections - O atakach hybrydowych na Mołdawię: https://apnews.com/article/moldova-election-eu-referendum-russia-639974a2d3acd8d647e787ede0fcbe24 - Raport Zespołu ds. Dezinformacji Komisji ds. badania wpływów rosyjskich i białoruskich: https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/raport-zespolu-ds-dezinformacji-komisji-ds-badania-wplywow-rosyjskich-i-bialoruskich - Kamil Całus, "Mołdawia. Państwo niekonieczne", Wydawnictwo Czarne, 2020.

Każdy słuchacz i słuchaczka podcastu "Techstorie" doskonale wie, że technologie rządzą światem i meblują nam rzeczywistość według swoich upodobań. A w tym odcinku omawiamy książki, które z różnych perspektyw tę kwestię opisują.
Obie zostały napisane przez bardzo ciekawe osobistości.
Autorem pierwszej jest były minister finansów Grecji. Polityk, który do życia publicznego wszedł z gamedevu, bo wcześniej tworzył podwaliny systemów ekonomicznych w grach takich jak "Counter Strike: Global Offensive" czy "Dota 2". Ekspert ten twierdzi, że żyjemy w świecie postkapitalizmu, w którym zasady gry ustalane są nie przez państwa, lecz przez korporacje.
A drugą napisał człowiek, który ma licencjat z filozofii, dyplom prawniczy i doktorat z neoklasycznej teorii społecznej. Do tego szefuje jednej z bardziej wpływowych, ale wciąż trzymających się w cieniu spółek technologicznych w USA, która ma bliskie związki z Pentagonem i CIA.

OMAWIANE KSIĄŻKI:
“Technofeudalizm. Co zabiło kapitalizm?”, Yanis Varoufakis, tłum. Paweł Szadkowski, wyd. GlowBook,
“The Technological Republic: Hard Power, Soft Belief, and the Future of the West”, Alexander C. Karp, Nicholas W. Zamiska

A TU KSIĄŻKI, KTÓRE POLECAMY DODATKOWO:
"Wielka Czwórka. Ukryte DNA: Amazon, Apple, Facebook i Google", Scott Galloway, tłum. Jolanta Kubiak, Dom Wydawniczy Rebis,
"POST CORONA - od kryzysu do szans. Biznes w czasach pandemii", Scott Galloway, tłum. Magda Witkowska, mt biznes,
"Wiek kapitalizmu inwigilacji", Shoshanna Zuboff, tłum. Elżbieta Kijowska, Heraclon International,
"Data Grab: The New Colonialism of Big Tech and How to Fight Back", Ulises A. Mejias i Nick Couldry, University of Chicago Press

Wojna celna rozpętana przez Donalda Trumpa dotyka już (niemal) każdej dziedziny życia. A na pewno technologii. Spółki technologiczne już odrabiają astronomiczne straty giełdowe z pierwszych dni kwietnia, a Donald Trump ugiął się pod lobbingiem zwłaszcza Apple'a, Della i Microsoftu i rzutem na taśmę zawiesił cła na import elektroniki z Chin. Na długo? Na zawsze? Tego nie wie chyba nikt. Nic zatem dziwnego, że Amerykanie zaczęli stać w kolejkach przed sklepami Apple, byle tylko kupić sprzęt po starych cenach. Tym bardziej że prezydent Trump wciąż napomina, że krytyczne technologie nie mogą być produkowane w Chinach. A ile kosztowałoby przeniesienie produkcji elektroniki z Chin do USA? Eksperci są rozbieżni w szacunkach, zgadzają się tylko, że "miliardy dolarów". I o ile przeniesienie linii produkcyjnych byłoby w miarę łatwe, tak Chiny mają nad Stanami jedną poważną przewagę: mają więcej inżynierów narzędziowych, czyli osób, które są w stanie zaprojektować precyzyjne narzędzia do składania elektroniki. Mamy pierwsze konsekwencje tego, że dzieci na Zachodzie chcą być influencerami, a w Chinach inżynierami? Wojna celna ma też ciekawy odprysk w postaci kolejnego dramatu Temu i Shein. Serwisy te dostały od Trumpa pewien "prezent". Za to w Polsce Temu zdetronizowało Allegro. Czy na długo i czy Europa w końcu zabierze się za regulacje chińskiego e-commerce? I w końcu - USA chcą zbadać, czy przejęcia Instagrama i WhatsAppa przez Metę doprowadziło do stworzenia monopolu na rynku serwisów społecznościowych. Właśnie tymi tematami zajmujemy się w tym odcinku podcastu Techstorie z cyklu Light. NA SKRÓTY: 03:05 Wojna handlowa 18:22 Temu, Allegro i mijanka 24:30 Meta i proces antymonopolowy ŹRÓDŁA: - Ile kosztowałaby produkcja iPhone'a w USA: https://www.wsj.com/tech/personal-tech/apple-iphone-us-manufacturing-f730c39c - Raport europejskiego urzędu patentowego o szkodach z piractwa: https://euipo.europa.eu/tunnel-web/secure/webdav/guest/document_library/observatory/documents/reports/2024_Clothing_Cosmetics_Toys/2024_Economic_Impact_of_counterfeiting_in_clothing_cosmetics_toys_FullR_en.pdf

W samym sercu Unii Europejskiej wybuchła ogromna afera korupcyjna. W jej centrum jest 15 europosłów oraz chiński Huawei, który ponoć miał wręczać łapówki i różne korzyści majątkowe europejskim urzędnikom - w zamian za popieranie korzystnych dla niego zmian w prawie. Takiej afery Bruksela nie widziała przynajmniej od czasów niesławnej QatarGate.
O co poszło? Oczywiście o technologię 5G, w której Huawei wciąż ma najwięcej patentów, jego rozwiązania są bardzo nowoczesne i przystępne cenowo. Ale ze względu na chiński rodowód firmy, operatorzy coraz rzadziej sięgają po jego produkty.
W tle całego zamieszania są też oczywiście Chiny, które ze względów ideologicznych i po prostu gospodarczych za wszelką cenę starają się nie pozwolić na "krzywdzenie" swojego czempiona.
Dlatego w tym odcinku podcastu "Techstorie" opowiadamy o tym, dlaczego chińskie pochodzenie Huawei jest dziś dla niego brzemieniem i co do tego ma chińskie prawo, o tym jak korupcja i działania korupcjopochodne przewijają się w działaniach chińskich firm i w końcu - jak w Parlamencie Europejskim działa tabun lobbystów technologicznych, którzy starają się zza kulis pociągać za sznurki. A dodatkowo - w tej historii pojawia się też "polski łącznik"! GOŚCIE ODCINKA: Michał Bogusz, główny specjalista od Chin w Ośrodku Studiów Wschodnich; Alexander Fanta, dziennikarz śledczy z holenderskiego serwisu Follow The Money. NA SKRÓTY: 02:24 Wstęp 08:05 Huawei - chińska perła w koronie 20:05 Huawei na celowniku 24:20 Polskie szpiegostwo 27:40 Unia a Huawei 38:25 Krajowy System Cyberbezpieczeństwa 44:47 HuaweiGate 54:14 Chińska korupcja 01:04:17 Skutki HuaweiGate ŹRÓDŁA: - "House of Huawei: Inside the Secret World of China's Most Powerful Company", Eva Dou, Wyd. Abacus, 2025, - "Chińczycy trzymają nas mocno" Sylwia Czubkowska, Znak 2022 - "Fact Check: 10 Myths That Drive Huawei's Media Narrative", Strand Consult - O HuaweiGate w Follow The Money: https://www.ftm.eu/articles/huaweis-eu-bribery-scheme-exposed https://www.ftm.eu/articles/how-huawei-lobbying-campaign-in-europe-went-rogue - O oskarżeniach w HuaweiGate: https://www.politico.eu/article/huawei-corruption-probe-charges-money-laundering-criminal-organization-lobbying/ - O włoskich wątkach i nakazie aresztowania asystentki europosła: https://napoli.repubblica.it/cronaca/2025/03/22/news/caso_huawei_sotto_la_lente_emendamenti_e_lettere_di_fulvio_martusciello-424078627/ - O planach operatorów na 5G: https://www.gsma.com/newsroom/press-release/european-mobile-data-traffic-will-triple-in-next-five-years-driving-continued-pressure-on-network-investment-new-gsma-report-predicts/ - O tym, jak Chiny groziły Niemcom: https://www.telecoms.com/5g-6g/china-threatens-germany-over-huawei - I jak groziły Danii: https://www.berlingske.dk/internationalt/banned-recording-reveals-china-ambassador-threatened-faroese-leader - O lobbingu w PE: https://x.com/HuaweiEU/status/1207340053334233089 - O opieszałości mechanizmów antykorupcyjnych: https://europeanconservative.com/articles/news/eus-anti-fraud-office-will-not-investigate-huaweigate/ - List do przewodniczącej PE: https://danielfreund.eu/wp-content/uploads/2025/03/Letter-ACI-Huawei-to-Roberta-Metsola.pdf

Czy wy też zghiblizowaliście swoje zdjęcia w aplikacji ChatGPT? To niewątpliwie największy trend ostatnich dni. Tyle, że idący wbrew wartościom wyznawanym przez japońskie Studio Ghibli, założone przez legendarnego reżysera i rysownika Hayao Miyazakiego. Moda na ghiblizację tak bardzo się spodobała, że odbija się to czkawką samemu OpenAI. Sam Altman alarmował, że "palą im się procesory graficzne", więc tymczasowo trzeba będzie wprowadzić ograniczenia. OpenAI i tak jest największym wygranym tego trendu - dzięki ładnym filtrom dostępnym za darmo firma zdobyła tysiące zdjęć, w tym prywatnych - z wakacji, fotografii dzieci, miejsc pracy, wydarzeń publicznych. Ale tam, gdzie amerykański big tech zyskuje, amerykańska administracja traci. Najpierw przez USA przetoczyła się SignalGate, gdy okazało się, że wysocy rangą urzędnicy planują atak militarny na buntowników Huti w Jemenie w... komercyjnie dostępnym komunikatorze. Co więcej, do tajnego czatu, na którym omawiano szczegóły ataku, rodzaje broni i harmonogram, dodano dziennikarza, redaktora naczelnego magazynu "The Atlantic". To on ujawnił niefrasobliwe podejście administracji Trumpa do tajemnic państwowych. I fakt, że niektórzy z nich atak komentowali przez emoji. Do tego spadające notowania Elona Muska przebiły już poziom podłogi. Jego zaangażowanie w politykę jest oceniane negatywnie przez zdecydowaną większość mieszkańców USA. Przez Stany przetoczyła się zresztą kolejna fala protestów przeciwko miliarderowi i jego DOGE. Całą tę niechęć widać w wynikach biznesowych. Akcje Tesli są o połowę tańsze niż w grudniu, a jej salony są atakowane. Sam Musk wchodzi właśnie w spór z drugim najbogatszym Europejczykiem o ziemię kluczową do dalszego rozwoju biznesu. To właśnie tematy, które omawiamy w tym odcinku Techstorii Light. NA SKRÓTY: 02:00 Problemy Muska oraz jego Tesli 13:55 SignalGate 26:37 Ghiblizacja Chata GPT ŹRÓDŁA: O badaniu opinii na temat Muska: https://www.newsweek.com/elon-musk-approval-rating-polls-2049947 O protestach wobec Tesli: https://edition.cnn.com/2025/03/29/business/tesla-takedown-elon-musk-doge/index.html Elon Musk o przejęciu X przez xAI: https://x.com/elonmusk/status/1905731750275510312 Komunikat o zablokowaniu Signala w Rosji: https://www.rbc.ru/technology_and_media/09/08/2024/66b63e2b9a79473edea67c18 "Ghiblioteka. Nieoficjalny przewodnik po świecie filmów studia Ghibli", Michael Leader, Wydawnictwo WAB

Na świecie tylko jedno miejsce rozpala wyobraźnię każdego, kto w sercu ma krzem zamiast krwi. To Dolina Krzemowa - miejsce, które wyniosło lub pogrzebało marzenia tysięcy osób. I które wciąż fascynuje.
A właśnie wyszły trzy polskie tłumaczenia książek, których motywem wspólnym są relacje i prowadzenie biznesów w tym bardzo specyficznym miejscu, dlatego w tym odcinku podcastu "Techstorie" z cyklu Bibliotecha nurkujemy do świata wielkich pieniędzy, wielkich ambicji, wielkiej konkurencji i wielkich nazwisk.
Wybrałyśmy trzy tytuły, które będą naszymi przewodnikami po Dolinie Krzemowej.

W tym odcinku omawiamy:
06:47 “Założyciele. Historia PayPala i przedsiębiorców, którzy tworzyli Dolinę Krzemową”, Jimmi Soni, tłum. Magda Witkowska,
Wydawnictwo Sine Qua Non.
17:07 “Supremacja”, Parma Olson, tłum. Violetta Dobosz, Wydawnictwo Post Factum
22:39 “Burn Book. Technologia i ja: historia miłosna”, Kara Swisher, tłum. Michał Strąkow, Wydawnictwo Insignis

Donald Trump, Elon Musk i J.D. Vance, czyli trzy najpotężniejsze osoby świata wyraźnie dały znać Europie, że skończyło się rumakowanie. Rozkręcająca się wojna handlowa z UE, połajanki i podważanie sensowności NATO płynące od liderów USA wyraźnie dały Staremu Kontynentowi impuls do zmian. Na pierwszy ogień idzie oczywiście bezpieczeństwo: militarne i komunikacyjne. A czy da się uniezależnić od amerykańskich rozwiązań technologicznych? I przede wszystkim: czy warto? Właśnie o tym opowiadamy w tym odcinku podcastu "Techstorie". Sprawdzimy, czym jest "efekt Trumpa", jakie Europa ma szanse i bolączki technologiczne i pokażemy, że jesteśmy świadkami nowego, nieoczekiwanego "drenażu mózgów". GOŚCIE ODCINKA: Sebastian Płóciennik, dyrektor Fundacji Współpracy Polsko-Niemieckiej i profesor ekonomii w Instytucie Ekonomii Akademii Finansów i Biznesu Vistula Zuzanna Warso, wieloletnia ekspertka w Komisji Europejskiej i szefowa badań w Open Future Foundation Alex Krasodomski, dyrektor programowy brytyjskiego think tanku Chatnam House. NA SKRÓTY: 03:18 Technologiczne przebudzenie Europy 24:10 Militaria 27:00 Starlinki 31:13 Czy tylko Starlinki? 33:18 Chmura 37:58 Sztuczna inteligencja 40:35 Start-upy 46:55 Przeregulowanie 55:10 Naukowcy uciekają z USA ŹRÓDŁA: Wpis Elona Muska o Carlosie Simsie https://x.com/elonmusk/status/1882301283090190520 Musk o Kanadzie https://www.cbc.ca/news/politics/elon-musk-canadian-citizenship-1.7468330 O postulatach Sarah Knafo https://www.euractiv.pl/section/nowe-technologie/news/europa-na-cyfrowym-rozdrozu-suwerennosc-technologiczna-czy-amerykanska-dominacja/ Polecamy też inne odcinki "Techstorii" - zwłaszcza te z numerami 112 i 113.

Donald Trump i wielka polityka wyniosły surowce, najważniejszy towar świata technologii, na salony. "Umowa surowcowa" rozgrzewa dyskusje w Europie i za oceanem. Ale co w zasadzie składa się na te pożądane bogactwa? Dlaczego świat zwrócił na nie uwagę akurat teraz? Które są obarczone pracą niewolniczą i splamione krwią? Do kogo należy większość cennych złóż i kto szantażuje świat dostępem do swoich bogactw? Czym są metale ziem rzadkich i do czego się ich używa? To pytania, na które odpowiadamy w tym odcinku podcastu "Techstorie".  GOŚCIE ODCINKA: prof. Krzysztof Szamałek, dyrektor Państwowego Instytutu Geologicznego, były Główny Geolog Kraju dr Domnik Kopiński starszy doradca w Zespole Gospodarki Światowej w Polskim Instytucie Ekonomicznym NA SKRÓTY: 02:38 Czym są metale ziem rzadkich, a czym surowce krytyczne? 13:07 Jakie surowce naprawdę ma Ukraina? A co ma Rosja? 26:50 Trójkąt litowy w Ameryce Południowej 36:10 Co cennego jest pod powierzchnią Grenlandii? 40:05 Chiny, surowcowy potentat 49:08 Co na to wszystko Europa? ŹRÓDŁA: Książka o problemach z wodą: Szymon Opryszek "Woda. Historia pewnego porwania"  Raport PISM na temat popytu na lit https://www.pism.pl/publikacje/potencjal-latynoamerykanskiego-sektora-litu-i-jego-znaczenie-dla-ue O złożach surowców w Ukrainie: https://wiadomosci.onet.pl/swiat/zachod-nie-moze-pozwolic-by-ukrainskie-surowce-wpadly-w-rece-putina/pl3vfdt O boliwijskich zasobach litu: https://wyborcza.pl/7,177851,28080671,the-new-york-times-w-pogoni-za-zielona-energia-po-boliwijski.html O suszy w Chile: https://wyborcza.pl/7,177851,28341463,chile-wprowadzi-racjonowanie-wody-w-stolicy-gdzie-mieszka-prawie.html O zasobach Argentyny: https://forsal.pl/gospodarka/artykuly/8425499,zloza-litu-argentyna-wielkie-zasoby-elektromobilnosc.html

W tym odcinku (niemal) nie ma Elona Muska! Nie ma, bo skupiamy się na Polsce i polskich badaniach i eksperymentach z cyfryzacją.
A są to eksperymenty ministerialne - tym razem pokazujemy, jak kulisy polskich politycznych przepychanek wpływają na wielkie spotkania na szczycie i na dość ryzykowne inicjatywy. Opowiadamy, jak rywalizacja resortów cyfryzacji i finansów wpływa na współpracę z big techami, ale też na duże polskie inwestycje.
Jest też szansa, że polscy politycy zajmą się też tematem, który wymaga mniejszych nakładów niż choćby polskie AI: dziećmi. A konkretnie ochroną najmłodszych, którzy korzystają z komunikatorów i serwisów społecznościowych, choć są na to jeszcze za młodzi. Co zadziwiające - do tej pory takich danych nie mieliśmy. Ale raport “Internet dzieci. Raport z monitoringu obecności dzieci i młodzieży w internecie” autorstwa Fundacji "Instytut Cyfrowego Obywatelstwa" i Państwowej Komisji do spraw Przeciwdziałania Wykorzystaniu Seksualnemu Małoletnich poniżej lat 15 po raz pierwszy wziął to zagadnienie na tapet. Wnioski: dzieci w wieku 7-12 lat, które korzystają z serwisów społecznościowych, mogłyby zaludnić duże miasto!

Na Ziemi sytuacja polityczna jest ponura, wiosny wciąż nie ma, dlatego w tym odcinku podcastu "Techstorie" lecimy w kosmos. Termin ma znaczenie: to właśnie 2025 r. zdecyduje o tym, w jakim kierunku będzie rozwijać się eksploracja kosmosu. Polecimy na Księżyc, czy na Marsa? I kto jako pierwszy zatknie swoją flagę na Srebrnym lub Czerwonym Globie? Drugi wyścig kosmiczny trwa już w pełni, biorą w nim udział największe mocarstwa, ale oczywiście najważniejsze jest kosmiczne starcie USA i Chin. W obu przypadkach mamy wielkie budżety i wielkie ambicje. Ale tylko po jednej stronie stoi Elon Musk.
GOŚCIE ODCINKA: Piotr Cieśliński, dziennikarz naukowy “Gazety Wyborczej” Alicja Musiał, inżynierka systemowa w branży kosmicznej z firmy KPLabs i polityczka bo jest radną krajową w Partii Razem. Damian Jabłeka, astronom, wicedyrektor w Planetarium Śląskim, prowadzi też fanpage Dotknij Nieba oraz Michał Szwajewski, prezes Space Entrepreneurship Institute, twórca obiektów badających przestrzeń kosmiczną i planetarną.
NA SKRÓTY: Program Artemis 09:00 Chiny, Chang'e i długi marsz 15:10 Nie Księżyc, lecz Mars 22:14 Europa i Polska 37:24 Bałagan z POLSĄ 54:35 Starlinki i bezpieczeństwo 01:03:25
ŹRÓDŁA: O współpracy Muska i Putina https://wyborcza.biz/biznes/7,177151,31713921,putin-uzgadniamy-z-muskiem-wspolprace-w-kosmosie.html
O sankcjach na rosyjski przemysł kosmiczny https://space24.pl/polityka-kosmiczna/swiat/rosja-liczy-straty-upadek-przemyslu-kosmicznego O zwolnieniach w Boeingu https://www.space.com/boeing-layoffs-nasa-space-launch-system-moon-rocket O Kanadzie odcinającej Starlinki https://mobilesyrup.com/2025/02/20/what-happens-starlink-canceled-canada/ Raport NIK na temat działań rządu w sprawie sektora kosmicznego https://www.nik.gov.pl/najnowsze-informacje-o-wynikach-kontroli/polska-strategia-kosmiczna.html

W tym odcinku zanurzamy w świat bez skrupułów i moralności i przeprowadzamy prawdziwą wiwisekcję dezinformacji. Uprzedzamy też, że ten odcinek może wywoływać poczucie absurdu i poważne bóle głowy, ale to temat na tyle ważny, że polecamy odsłuchać go razem z dziećmi, z rodzicami czy dziadkami, bo wiedza o mechanizmach dezinformacji powinna stać się nam tak bliska, jak świadomość choćby zagrożeń drogowych. W tym odcinku: Wprowadzenie - świat bez skrupułów - 00:00 Cele dezinformacji - 03:25 Rosyjskie narracje - 13:18 Zgniły śledź i inne techniki dezinfo - 21:16 Jak walczyć z dezinformacją - 45:24 Walka w Polsce - 51:00 Czego nie robią bigtechy - 55:55 Czy media są gotowe - 1:01:38 By poszerzyć temat dezinformacji w wykonaniu Rosji, polecamy sięgnąć do publikacji, seriali i tekstów - o części z nich była mowa w dzisiejszym odcinku: O tym, co propaganda robi Rosjanom z mózgu: https://wyborcza.pl/duzyformat/7,127290,28262465,tydzien-z-kremlowska-propaganda-pytalam-siebie-czy-czlowiek.html O tym, jak Rosja przygotowywała społeczeństwo do wojny: https://euvsdisinfo.eu/pl/kremlowska-strategia-sfabrykowanie-pretekstu-do-inwazji-na-ukraine-wiecej-mitow/ Serial o tym, jak Rosja manipuluje USA: https://www.canalplus.com/pl/seriale/homeland/h/10015589_70008 Serial o QAnon: https://www.hbo.com/q-into-the-storm Najlepsze serwisy fact-checkingowe: https://demagog.org.pl/, https://sprawdzam.afp.com/list O trollach i mechanizmach dezinfo: "Trolle Putina. Prawdziwe historie z frontów rosyjskiej wojny informacyjnej", Jessikka Aro, Wydawnictwo: Sine Qua Non O pożytecznych idiotach: https://wroclaw.wyborcza.pl/wroclaw/7,35771,28256108,polski-front-cyberwojny-jak-pozyteczni-idioci-i-agenci-wplywu.html O tym, że dezinformacja od zawsze pisana była cyrylicą: https://spidersweb.pl/plus/2022/02/dezinformacja-od-zawsze-pisana-byla-cyrylica-jak-dziala-machina-rosyjskiej-propagandy O tym, jak ewoluuje dezinformacja: https://www.gazetaprawna.pl/magazyn-na-weekend/artykuly/8387344,rosyjska-dezinformacja-wojna-informacyjna-ukraina-bildziukiewicz.html

Po wybuchu wojny w Ukrainie jak grzyby po deszczu zaczęły wyrastać inicjatywy - np. serwisy internetowe, które mają pomagać uchodźcom z zaatakowanego przez Rosję kraju. Czy to działa? Czy to ma sens? Czy technologia wreszcie się sprawdziła? A może znów coś poszło nie tak? A jeśli tak, to co? I czego nauczyliśmy się z kryzysu covidowego? Dziś w odcinku: 00:00 Piękny technologiczny zryw 07:10 Airbnb dla uchodźców 19:40 Walka z dezinformacją 21:09 Wielki zryw pandemiczny 27:30 Czym różni się kryzys migracyjny od pandemii 43:45 Zarządzanie kryzysem 46:20 Wielki nieobecny Więcej o pułapkach techsolucjonizmu opowiadałyśmy w 1 odc. naszego podcastu. Jak chcesz posłuchać, jak technologie nas nie zbawiaja i dlaczego, zachęcamy do jego odsłuchania. Wciąż też "biblią antytechsolucjonistów" pozostaje "To save everything click here" Jewgienij Morozow O projektach technologicznych na rzecz pomocy Ukrainie: https://www.pb.pl/300-firm-technologicznych-razem-dla-ukrainy-1143024 Można też przyłączyć się do nich w ramach prac Fundacji Tech To The Rescue https://www.techtotherescue.org/tech/tech-for-ukraine Informacje o mieszkaniach zbiera serwis UAsos https://uasos.org/ Ale oczywiście jeżeli wolicie amerykański serwis, to można skorzystać z tego stworzonego przez Aviego Schiffmanna i Marco Bursteina: https://icanhelp.host/ Nakarmić algorytm informacjami o dezinformacji można w serwisie FakeOver https://fakeover.pl/ Jeżeli wolicie je tylko zgłosić, licząc na masowość takich działań, to można to zrobić tutaj: https://zglostrolla.pl/

Pod warstwą wojny konwencjonalnej w Ukrainie, toczy się wojna w cyberprzestrzeni. Z jednej strony jest to wojna informacyjna, którą wydaje się wygrywać Ukraina, z drugiej - dezinformacyjna. I tu Rosja wciąż działa bardzo szeroko. Dziś w odcinku: 00:00 Wprowadzenie 02:05 Cyberataki przed atakiem 04:50 Anonymous - cyfrowi partyzanci 13:35 Wojna informacyjna 16:09 Rosyjska dezinformacja 30:37 Sankcje gospodarcze i technologiczne 40:24 Odcięcie mediów i splinternet Oto wspominane przez nas w tym odcinku ciekawe i ważne źródła informacji dotyczące cyfrowego oblicza wojny wywołanej przez Rosję w Ukrainie: Anonymous w obronie pornografii: https://www.wired.com/2010/02/anonymous-unfurls-operation-titstorm/ O rosyjskich czołgach dezinformacji: https://wyborcza.pl/Jutronauci/7,165057,28180663,rosyjskie-czolgi-dezinformacyjne-sa-w-warszawie-od-lat.html Jessikka Aro o tym, jak zmienia się rosyjska dezinformacja: https://spidersweb.pl/plus/2022/03/jessikka-aro-trolle-dezinformacja-rosja-wojna Polecamy też całą jej książkę "Trolle Putina. Prawdziwe historie z frontów rosyjskiej wojny informacyjnej”, która w 2020 roku ukazała się także w Polsce. "Washington Post" o innym, niż byśmy się spodziewali, obliczu cyberataków: https://www.washingtonpost.com/technology/2022/02/28/internet-war-cyber-russia-ukraine/ Podcast Sceptech o naciskach na BigTechy, by wzięły odpowiedzialność za dezinformację https://open.spotify.com/episode/3GiPoyTr5YngMe93dAn0mJ Apel do platform cyfrowych zarządzających największymi serwisami social media o bardziej stanowczą walkę z rosyjską dezinformacją: https://www.tokfm.pl/Tokfm/7,103085,28185554,miedzynarodowe-koncerny-staly-sie-mimowolnymi-sojusznikami.html Oto źródła w mediach społecznościowych ilustrujące wydarzenia, o których opowiadałyśmy: Ukraińska piosenka o dronach: https://www.youtube.com/watch?v=wSO1_-8c1fY Anonymous o USA: https://twitter.com/AnonymousNewsHQ/status/1498164001628377090 Zdjęcie wystylizowane na słynny obraz Ilii Repina "Zaporożcy piszący list do sułtana" >>

0:00 Stan na teraz 1:00 Wprowadzenie 4:48 Styczeń: pierwszy w 2022 r. cyberatak na Ukrainę 13:02 Estonia 2007 18:17 Gruzja 2008 19:40 Rosyjska dezinformacja 29:10 Największy w historii cyberatak Rosji 41:50 Pierwszy i drugi atak na sieć energetyczną 50:20 Cyberszpiedzy inwigilują Polskę 56:29 Świat a sprawa ukraińska Aktywność Rosji na polu wojny hybrydowej jest coraz większa. Dziś najsilniej obserwujemy ją wokół Ukrainy, ale tak naprawdę te działania są znacznie szersze. Sporo opublikowano już analiz i dezinformacji o rosyjskim nacechowaniu i działania tzw. trolli z Petersburga, ale i po prostu ataków cybernetycznych najprawdopodobniej powiązanych z Kremlem. Chcącym poszerzyć wiedzę polecamy: Książki: “Sandworm. Nowa era cyberwojny i polowanie na najbardziej niebezpiecznych hakerów Kremla” Andy Greenberg, Wydawnictwo Naukowe PWN O kulisach ataku NotPetya z 2017 roku. "This Is How They Tell Me the World Ends: The Cyberweapons Arms Race" Nicole Perlroth Dziennikarka New York Times opisuje rozwój metod i środków stosowanych w cyberpotyczkach. "Trolle Putina. Prawdziwie historie z frontów rosyjskiej wojny informacyjnej", Jessikka Aro. Śledztwo finlandzkiej dziennikarki, która po tym jak zajęła się tematem trolli z Petersburga została tak zaszczuta w swojej ojczyźnie, że musiała ją opuścić. Materiały, które wspominamy w tym odcinku: O tym, jak Rosja atakowała Olimpiadę: https://www.nbcnews.com/tech/security/olympics-are-guard-favorite-target-russian-hackers-rcna1422 O wojnie hybrydowej na Ukrainie: https://theconversation.com/russia-has-been-at-war-with-ukraine-for-years-in-cyberspace-176221 O tym jakie są geopolityczne zamierzenia Rosji w ramach wojny hybrydowej: https://spidersweb.pl/plus/2022/02/rosja-ukraina-cyberataki-dezinformacja-wojna-hybrydowa O tym, jak mogą wyglądać cyberataki na Ukrainę: https://www.mandiant.com/resources/ukraine-crisis-cyber-threats O ataku NotPetya: https://wyborcza.pl/7,75399,21803502,potezny-cyberatak-na-szpitale-na-calym-swiecie-placowki-odsylaja.html?_ga=2.260455437.1874131622.1644766071-1389896801.1625993101 O tym jak działają Trolle Putina: https://spidersweb.pl/plus/2020/09/rosyjskie-trolle-dezinformacja-wybory-fake-news O tym jak amerykański wywiad oskarżył serwis Zero Hedge o sianie dezinformacji: https://apnews.com/article/russia-ukraine-coronavirus-pandemic-health-moscow-media-ff4a56b7b08bcdc6adaf02313a85edd9

Na co patrzyć, obserwując igrzyska olimpijskie w Pekinie? Gdzie zaglądać, by dostrzec to, co Chiny niekoniecznie chcą światu pokazać? Joanna Sosnowska i Sylwia Czubkowska opowiadają o wiosce olimpijskiej, która stała się państwem w państwie, o strachu przed pandemią - takim, którego Europejczyk chyba nie jest w stanie zrozumieć. O technologicznych fajerwerkach i zasłonach dymnych. I o tym, czy działają. Co w odcinku: 00:00 Co nam się podobało na otwarciu Olimpiady 05:12 Co wspólnego ma skóra rekina z Mount Everest 06:13 Chiny prężą technologiczne muskuły 11:55 Pekin 2008 vs Pekin 2022 17:05 Jak Pekin walczy z COVID-19 20:00 Roboty, stołówka, jedzenie 27:25 E-juan 32:03 Zielone technologie 37:35 Telewizja w 8K 40:30 Czy dalej jesteśmy zafascynowani Chinami? Zmiany zachodzące w Chinach to fascynujący i bardzo szeroki temat. Dlatego jeżeli macie ochotę poszerzyć wiedzę w tym temacie, to polecamy kilka źródeł: "Chiny 5.0. Jak powstaje cyfrowa dyktatura", Kai Strittmater, 2020 rok, Wydawnictwo WAB "Japonia, Chiny, Korea. O ludziach skłóconych na śmierć i życie", Michael Booth, 2020 rok, BOWiem Podcast Mao Powiedziane prowadzony przez trójkę Polaków mieszkających w Szanghaju: Piotra Sochonia, Weronikę Truszczyńską i Nadię Urban. Np. odcinek o biedzie w Chinach https://www.youtube.com/watch?v=EuFr0XTzmec O tym, jak Chiny szykują się na Igrzyska Olimpijskie i jakie są tła tych przygotowań: "Armia robotów, drony, cyfrowy juan. Tak Chiny chcą zareklamować się światu podczas Igrzysk Olimpijskich", Sylwia Czubkowska, Magazyn Spider'sWeb+ https://spidersweb.pl/plus/2022/02/armia-robotow-drony-cyfrowy-juan-i-walka-z-pandemia-tak-chiny-igrzyska-olimpiada "Omikron w Chinach – polityka „zero tolerancji” przed XX zjazdem partii", Michał Bogusz, analiza Ośrodka Studiów Wschodnich https://www.osw.waw.pl/pl/publikacje/analizy/2022-01-20/omikron-w-chinach-polityka-zero-tolerancji-przed-xx-zjazdem-partii "Pekin 2022. Perełka na dwa tygodnie. Dwie dekady marnowania olimpijskich skoczni" Michał Chmielewski, TVP Sport https://sport.tvp.pl/58325137/pekin-2022-dwie-dekady-marnowania-olimpijskich-skoczni Ile faktycznie kosztowały IO w Pekinie w 2022 roku - raport Insider. https://www.insider.com/real-cost-of-beijing-games-10-times-chinas-reported-figure-2022-1 Odizolowane miasto. Jak Pekin przygotowuje się do zimowych igrzysk olimpijskich https://wyborcza.pl/7,154903,28047967,odizolowane-miasto-jak-pekin-przygotowuje-sie-do-zimowych-igrzysk.html

Facebookowy ban dla Konfederacji sprawił, że wróciły gorące dyskusje o tym, czy i jak bardzo wielkie firmy technologiczne z Doliny Krzemowej nie lubią prawicy i konserwatystów. Skarży się na to Konfederacja i jej zwolennicy, a przeciwnicy odpowiadają: sami sobie zgotowaliście ten los, zamieszczając na Facebooku to, co zamieszczaliście. Kto tu ma rację? Czy rzeczywiście jest coś w zarzutach wobec Big Techów o uprzedzenia wobec konserwatystów? Czy ban dla partii, której przedstawiciele zasiadają w parlamencie, powinien nas martwić? A może jest tak, że ktoś wreszcie postawił zaporę dla treści antyszczepionkowych, fake newsowych czy siejących nienawiść? Gdzie w tym wszystkim są politycy i dlaczego powinni być zaniepokojeni? Plan odcinka: 00:30 Wprowadzenie 03:00 Jak FB usunął Konfederację 04:49 Nieprzejrzystość decyzji Facebooka 07:30 Prywatna cenzura 10:35 Prawica narzeka na uprzedzenia Facebooka 15:35 Uprzedzenia Doliny Krzemowej 18:25 Prawica rośnie na Facebooku 23:13 Krzysztof Bosak o usunięciu Konfederacji 36:15 Czego nie mówi Krzysztof Bosak 40:22 Facebook nie ma prawa usuwać partii politycznej 49:25 Uregulować platformy - 3 projekty Temat "prywatnej cenzury" i odpowiedzialności platform cyfrowych za publikowane w nich treści jest mocno skomplikowany. Dlatego polecamy trochę tekstów i źródeł do rozbudowania swojej wiedzy. O części z nich wspominałyśmy w podcaście, część polecamy chętnym do pogłębienia tematu. Od dawna temat śledzi i nagłaśnia ten problem Fundacja Panoptykon. Poczytajcie ich liczne teksty i analizy, w tym te dotyczące pozwu skierowanego przeciwko Facebookowi: https://panoptykon.org/tematyczne/prywatna-cenzura Ciekawie do tematu odnosi się Klub Jagielloński: "Ban dla Konfederacji to skandal, ale radykałowie są z Facebookiem w symbiozie, a nie na wojnie", Bartosz Brzyski i Bartosz Paszcza, Klub Jagielloński https://klubjagiellonski.pl/2022/01/07/ban-dla-konfederacji-to-skandal-ale-radykalowie-sa-z-facebookiem-w-symbiozie-a-nie-na-wojnie/ Badanie New York University o tym, czy faktycznie media społecznościowe dyskryminują konserwatystów: "False Accusation: The Unfounded Claim that Social Media Companies Censor Conservatives" Paul M. Barret, J. Grant Sims https://static1.squarespace.com/static/5b6df958f8370af3217d4178/t/6011e68dec2c7013d3caf3cb/1611785871154/NYU+False+Accusation+report_FINAL.pdf O problemie banowania, który wcale nie jest taki nowy: "Zbanowani", Dziennik Gazeta Prawna, 2016 r. Sylwia Czubkowska https://edgp.gazetaprawna.pl/e-wydanie/609,11-lutego-2016/2970,DZIENNIK-GAZETA-PRAWNA/622282,Zbanowani.html O działaniach Konfederacji na Facebooku i algorytmach zarówno w analizie treści...: "Działa jak cyklon B". Konfederacja podsyca na Facebooku antyszczepionkową dezinformację, Piotr Szostak, "Gazeta Wyborcza" https://wyborcza.biz/biznes/7,177150,26818349,konfederacja-podsyca-na-facebooku-antyszczepionkowa-dezinformacje.html ... jak i w oparciu o dane: "Batorski: Algorytmy winne wojnie społecznej w Polsce? Ona zaczęłaby się i bez Facebooka", Spider'sWeb+ , 2021 Sylwia Czubkowska https://spidersweb.pl/plus/2021/11/batorski-algorytmy-facebook-wojna-spoleczna-polaryzacja "Kobiety umierają o wiele częściej, jeśli operuje je mężczyzna. Szokujące badanie z Kanady", Katarzyna Staszak, "Gazeta Wyborcza" https://wyborcza.pl/7,75400,27988022,kobiety-umieraja-o-wiele-czesciej-jesli-operuje-je-mezczyzna.html O pracach nad DSA i DMA, czyli regulacji BigTech w Europie: "Europe reins in Big Tech: What you need to know", Clothilde Goujard, Samuel Stolton, politico.eu https://www.politico.eu/article/europe-digital-markets-act-dma-digital-services-act-dsa-regulation-platforms-google-amazon-facebook-apple-microsoft/ O aplikacji Parler i akcji jest banowania przez kolejnych dostawców: "How Parler, a Chosen App of Trump Fans, Became a Test of Free Speech", Jack Nicas, Davey Alba, "The New York Times" https://www.nytimes.com/2021/01/10/technology/parler-app-trump-free-speech.html

Pegasus to tylko wierzchołek inwigilacyjnej góry lodowej, która dziwnym trafem ogromną swą część wywozi z Izraela. Czy aby na pewno dziwnym? Nowy odcinek podcastu "Techstorie" podąża tropem programów śledzących. Izrael i jego technologiczny biznes to temat, o którym można by nagrać cały cykl podcastów. Dla chcących rozszerzyć wiedzę oto źródła, z których korzystałyśmy: O tym jak powstała izraelska "dolina krzemowa". “Start-up Nation: The Story of the Israel's Economic Miracle” Dan Senor i Saula Singer Kogo inwigiluje Izrael, śledztwo Haaretz "Israel's Cyber-spy Industry Helps World Dictators Hunt Dissidents and Gays" Hagar Shezaf, Jonathan Jacobson https://www.haaretz.com/israel-news/.premium.MAGAZINE-israel-s-cyber-spy-industry-aids-dictators-hunt-dissidents-and-gays-1.6573027 Jak spy-tech diplomacy dotarła do Polski "Orbán kupił Pegasusa po spotkaniu z premierem Izraela Netanjahu. W Budapeszcie była wtedy też Szydło" Wojciech Czuchnowski, Piotr Szostak https://wyborcza.biz/biznes/7,177150,27959609,orban-kupil-pegasusa-po-spotkaniu-z-premierem-izraela-netanjahu.html Czym zajmuje się, jak rekrutuje i jakie są konsekwencje życia w Jednostce 8200 "Inside Israel’s lucrative - and secretive - cybersurveillance industry" Amos Barshad https://restofworld.org/2021/inside-israels-lucrative-and-secretive-cybersurveillance-talent-pipeline/ John Scott Rilton z Citizen Lab opowiada o używaniu Pegasusa w Polsce i na świecie "Czy na pewno doszło do inwigilacji Pegasusem? „Jesteśmy pewni wyników” - zapewnia ekspert Citizen Lab" Sylwia Czubkowska https://spidersweb.pl/plus/2022/01/pegasus-w-polsce-citizen-lab-inwigilacja-brejza-giertych-wrzosek Jak użyto pegasusa do złapania El Chapo "How Mexican drug baron El Chapo was brought down by technology made in Israel" Ronen Bergman https://www.ynetnews.com/articles/0,7340,L-5444330,00.html Co jest nie tak z izraelskim tech-przemysłem inwigilacyjnym. "Israel’s tech sector is on the wrong track" Dan Perry, Jonathan "Yoni" Frenkel https://techcrunch.com/2021/11/04/israels-tech-sector-is-on-the-wrong-track/ Jak wygląda biznes na rządowej inwigilacji na świecie Raport Privacy International https://www.privacyinternational.org/people/911/eva-blum-dumontet Towar eksportowy Izraela: cyberbroń. Pegasus to tylko wierzchołek góry lodowej Sylwia Czubkowska https://spidersweb.pl/plus/2022/01/izrael-technologie-pegasus-cyberbezpieczenstwo-inwigilacja

To ostatni odcinek w 2021 roku, ale nie jest to podsumowanie. To bardziej giełda prognoz i zapowiedzi tego, co ważne będzie w roku 2022. To również cała lista nadziei, jakie wiążą się z technologiami, i równie długie zestawienie obaw, których niesie ich rozwój. Więcej o słowach, które charakteryzują 2021 rok, można przeczytać na stronach Merriam Webster i Collins Dictionary. https://www.merriam-webster.com/ https://www.collinsdictionary.com/woty Ale jako że analizowanie technologii to nie tylko plebiscyt popularności związanych z nimi wyrażeń, to mamy kilka źródeł pogłębiających tematy, o których mówiłyśmy w podcaście. Globalne trendy Biil Gates, zapowiadający, że pandemia się skończy, we wpisie na swoim własnym blogu. https://www.gatesnotes.com/About-Bill-Gates/Year-in-Review-2021 Analiza globalnego zaufania według Edelman Trust Barometer https://www.edelman.com/sites/g/files/aatuss191/files/2021-03/2021%20Edelman%20Trust%20Barometer.pdf Predykcje Marian Salzman na 2022 rok https://mariansalzman.com/22-trends-for-2022/ Praktyczne wyzwania technologii Właśnie im poświęcone jest specjalne wydanie brytyjskiego "The Wired" o świecie w 2022 roku Szczególnie polecamy w nim teksty: "Privacy Versus Security is a False Choice" Ian Levy i "Why Computers Don’t Need to Match Human Intelligence" Kai Fu Lee https://www.wired.co.uk/topic/the-wired-world-in-2022 Zmiany na rynku pracy "Wielka Rezygnacja. Nowa fala pandemii. Fala wypalenia zawodowego i rzucania pracy" Sylwia Czubkowska, Marek Szymaniak, magazyn Spider'sWeb+ https://spidersweb.pl/plus/2021/12/wielka-rezygnacja-praca-zwolnienia-wypalenie-zawodowe-ucieczka

Opowiadają o tym, jak wielkie firmy technologiczne działają od środka. Ujawniają, jak deklaracje i obietnice o działaniu dla dobra ogółu mają się do rzeczywistości i danych, które przelewają się przez formy technologiczne. Sygnaliści - czy są ostatnią nadzieją dla nas, użytkowników technologii, na prawdę o jej działaniu? Dla zainteresowanych tematem sygnalistów i technologii przygotowałyśmy listę ciekawych lektur i dokumentów. O tech-sygnalistach "Na BigTechy gwiżdżą, a nas ostrzegają przed techzagrożeniami" Matylda Grodercka, Marek Szymaniak, Spider'SWeb+ https://spidersweb.pl/plus/2021/05/sygnalisci-whistleblowers-big-tech-alarm "‘Welcome to the party’: five past tech whistleblowers on the pitfalls of speaking out" Johana Bhuiyan, Guardian https://www.theguardian.com/technology/2021/oct/08/tech-whistleblowers-facebook-frances-haugen-amazon-google-pinterest "More Tech Whistleblowers Are Expected, Experts Say" Menqyi Sun, The Wall Street Journal https://www.wsj.com/articles/more-tech-whistleblowers-are-expected-experts-say-11635413403 O Frances Haugen: "Inside Frances Haugen's Decision to Take on Facebook" Billy Perrigo, Time https://time.com/6121931/frances-haugen-facebook-whistleblower-profile/ O sprawie Elizabeth Holmes i Theranosa: "Bad Blood: Secrets and Lies in a Silicon Valley Startup”, John Carreyrou "Wynalazczyni: Dolina Krzemowa w kropli krwi", film dokumentalny HBO O Cambridge Analitica: “Mindf*ck. Cambridge Analytica, czyli jak popsuć demokrację” Chritopher Weily https://wyborcza.biz/biznes/7,177150,23182834,afera-cambridge-analytica-facebook-wybral-amerykanom.html

Czy w metawersum będzie dochodziło do przestępstw? Czy będą tam istniały kradzieże? Czy będziemy mogli zostać np. opluci? To ważne pytania, które wcześniej czy później pojawią się w metawersowym świecie. Na razie jednak internet nowej generacji, który Mark Zuckerberg opisuje barwnie, używając co i rusz słowa "experience", to świat latających korpusów. Tak - awatary, które się po metawersum przechadzają, nie mają nóg. Ale zanim do metawersum wejdziemy, musimy jakoś nauczyć nasze mózgi radzić sobie z iluzją, którą taka wersja internetu tworzy. Inaczej przyszłość może się jawić jako pełna ataków mdłości. Joanna Sosnowska i Sylwia Czubkowska tym razem dyskutują i przepytują ekspertów o nowy internet, który zawładnął wyobraźnią wielu internautów, ale przede wszystkim wielu firm. Dołączamy również zestaw linków i odesłań do źródeł poszerzających temat metawersum: Facebook chce zatrudnić 10 000 osób do zbudowania... metaverse. Przeczytaj, by dowiedzieć się, jak będzie wyglądać życie w tym świecie, Marek Szymaniak, Magazyn Spider'sWeb+ https://spidersweb.pl/plus/2021/10/metaverse-metawersum-nft-facebook-internet-przyszlosc "Mózg stał się polem bitwy", Jacek Dukaj w Klubie "Wyborczej", Jutronauci, "Gazeta Wyborcza" https://wyborcza.pl/Jutronauci/7,165057,27810384,jacek-dukaj-wiekszosc-zmian-technologicznych-sprzyja-wspolczuciu.html Trapped in the Metaverse: Here’s What 24 Hours in VR Feels Like, Joanna Stern, "Wall Streat Journal " - Dziennikarka na 24 godziny zamknęła się w hotelowym pokoju, by poczuć, jak może wyglądać praca, rozrywka i codzienne życie w metaverse. https://www.youtube.com/watch?v=rtLTZUaMSDQ "Zamieć" ("Śnieżyca") Neal Stephenson, 1992 e, polskie wydanie tł. Jędrzej Polak 1999 r. Cyberpunkowa powieść science-fiction o świecie, w którym w metawers ludzie prowadzą swoje drugie życie. To z niej pochodzi nazwa "metaversum". "Player One" ("Ready Player One"), Ernest Cline, tł. Dariusz Ćwiklak, ekranizacja "Player One", Steven Spielberg 2018 r. Antyutopijna powieść science-fiction o świecie z 2045 roku, w którym życie toczy się w grze OASIS. "POST CORONA - od kryzysu do szans. Biznes w czasach pandemii”, Scott Galloway, 2021 r. "100 Best Inventions of 2021" - "Time" co roku wskazuje najważniejsze wynalazki, które mają uczynić nasze życie lżejszym, lepszym i zabawniejszym. https://time.com/6113028/how-we-chose-best-inventions-2021/ I na koniec, a propos Ryana Goslinga - Ania z Polski, która zaprasza go do Polski. To świetna piosenka Pożaru w Burdelu w wykonaniu Anny Smolik. https://www.youtube.com/watch?v=0gSKbsWBqto Przyznają państwo, takie rzeczy jak na razie to tylko w metawersum mogą się zadziać.

Zamiast robić skrin albo klikać prawym przyciskiem myszy i zapisywać coś "kopiuj - wklej" - kupujesz certyfikat autentyczności. Czego? Twitta, gifa, zdjęcia, tekstu... Technologia NFT nie jest najłatwiejsza do zrozumienia - o czym przekonała się Sylwia Czubkowska, nie jest też najtańsza - co potwierdza Joanna Sosnowska. Ale to właśnie ona coraz częściej rozpala technologiczne umysły i skłania inwestorów do wydawania milionów. Linki i materiały poszerzające temat: - Plik JPG za 69 mln dol., tweet jak "Mona Lisa". A mogą zniknąć w każdej chwili https://wyborcza.biz/biznes/7,177150,26955586,plik-jpg-za-69-mln-dol-tweet-jak-mona-lisa-a-moga-zniknac.html - Spalony Banksy, sekstaśma raperki, wirtualne czipsy za tysiące dolarów. Czy rynek sztuki zwariował? https://wyborcza.pl/7,112588,26917526,o-co-chodzi-w-swiatowym-szale-na-nft-to-cyfrowa-rewolucja-czy.html - NFTs Weren’t Supposed to End Like This https://www.theatlantic.com/ideas/archive/2021/04/nfts-werent-supposed-end-like/618488/ - Memy, kotki i miliony dolarów. NFT wjeżdża na pełnej https://spidersweb.pl/plus/2021/07/nft-co-to-jest - NFT, metaverse, internet 3.0. Nie kumasz? Spoko, wszyscy jesteśmy w tym dziadersami https://spidersweb.pl/plus/2021/10/nft-metaverse-internet-3-0-facebook-roblox-blockchain - "NFT Secrets", Jacopo Monticello - Pierwsza "fizyczna" galeria NFT, a przynajmniej jej konto na IG https://www.instagram.com/superchiefgallerynft/?utm_source=ig_embed

"Chcieliśmy latających samochodów, a mamy 140 znaków" - czy technologie nas zawiodły? Czy może po prostu liczyliśmy na zbyt wiele? A może to już najwyższy czas, by wreszcie zacząć się bać? Joanna Sosnowska i Sylwia Czubkowska w pierwszym odcinku podcastu "Techstorie" rozmawiają o spojrzeniu na technologie, oczekiwania wobec nich i nadzieje w nich pokładane. I od razu się ze sobą nie zgadzają... Więcej o techsolucjonizmie i techsceptycyzmie można przeczytać w polecanych i częściowo omawianych podczas nagrania przez autorki książkach i tekstach: Evgeny Morozov, "To save everything click here" Natalia Hatalska, "Wiek paradoksów. Czy technologia nas ocali"" Jesica Bruder, "Nomanland" Chang Ha-Joon, "23 rzeczy, których nie mówią Ci o kapitalizmie" Jamie Bartlet, "The People Vs Tech: How the internet is killing democracy (and how we save it)" Natalia Hatalska, "Człowiek tworzy technologie i wydaje mu się, że dzięki temu ma szansę na ich kontrolę" - magazyn Spider'sWeb+ https://spidersweb.pl/plus/2021/09/natalia-hatalska-ksiazka-wiek-paradoksow-technologie-zagrozenia Z polskiej aplikacji do walki z COVID-19 skorzystało tylko 7 tys. osób. Kosztowała miliony, teraz jest w powolnej agonii - magazyn Spider'sWeb+ https://spidersweb.pl/plus/2021/08/aplikacja-protego-covid-pandemia Największym wynalazkiem XX wieku jest pralka, nie internet - Jutronauci https://wyborcza.pl/Jutronauci/7,165057,24005646,najwiekszym-wynalazkiem-xx-wieku-jest-pralka-nie-internet.html

Najważniejsi politycy świata zjechali do Paryża dyskutować o przyszłości AI - o tym, jak będzie wpływać na społeczeństwo, demokrację, pracę. Ton konferencji nadało przemówienie wiceprezydenta USA J.D. Vance'a, który łajał Europę za próby ograniczania amerykańskich technologii i wskazywał, że nie należy tłamsić AI w zarodku. Czyli kurs na deregulacje ustawia się już pełną parą.
Tymczasem za oceanem Elon Musk coraz śmielej sobie poczyna w amerykańskiej administracji. Do tej pory zwolnił 75 tys. osób, czyli ok. 3 proc. urzędników. I końca nie widać.
A Polska, choć też przymierza się do deregulacji, to ostatnie tygodnie świętowała. W ciągu kilku dni z premierem spotkali się prezes Google Sundar Pichai i wiceprezes Microsoftu Brad Smith, by ogłosić przeznaczone dla naszego kraju inwestycje. Co z nich wyniknie i kto na nich zyska? To właśnie tematy, nad którymi zastanawiamy się w tym odcinku.

NA SKRÓTY:
02:25 Wielka polityka o AI
14:02 Elon Musk się rozkręca
29:19 Polski rząd rozmawia z big techami

DeepSeek pojawił się na Zachodzie znienacka i od razu zachwiał systemem. Odkąd w styczniu doprowadził do poważnych zawirowań na giełdzie, mediom udało się wyjaśnić wiele półprawd i przeinaczeń na temat tego modelu AI. Ale i tak, żeby zrozumieć fenomen DeepSeeka, trzeba zajrzeć za kurtynę oddzielającą Chiny od reszty świata. A dzieje się tam całkiem dużo - przede wszystkim trwa walka 200 modeli (językowych). Chiny zapowiadają kolejne, gigantyczne inwestycje w sektor AI. A i same innowacje zastosowane w DeepSeeku pokazują, że Chińczycy nie powiedzieli jeszcze ostatniego słowa. Dlatego w tym odcinku podcastu "Techstorie" zaglądamy głęboko pod maskę DeepSeeka, sprawdzamy, w którym kierunku będzie rozwijać się chińska AI i czy wciąż musi być dobrym komunistą. GOŚCIE ODCINKA: Alicja Bachulska, starsza analityczka ds. Polityki – Azja i Chiny, Europejska Rada Spraw Zagranicznych - Maciej Rudziński, badacz AI i specjalista od neurokognitywistyki, - Jakub Jakóbowski, specjalista ds. Chin i wiceszef Ośrodka Studiów Wschodnich. NA SKRÓTY: 03:30 Wojna setek modeli 22:09 DeepSeek - prawdy i mity 34:45 Czy DeepSeek jest lepszy niż inne modele? 57:35 Sześć tygrysów AI 1:06:00 Marksistowska AI 1:22:02 Wojna kulturowa ŹRÓDŁA: O chińskich inwestycjach w AI https://finance.yahoo.com/news/chinas-ai-industry-could-see-093000369.html O głównych konkurentach AI https://time.com/7210521/deepseek-chinese-ai-models/ Uwagi Anthropica o DeepSeeku https://darioamodei.com/on-deepseek-and-export-controls POWIĄZANE ODCINKI: 108# O ograniczeniach USA w eksporcie chipów 45# O podstawach budowy AI w Chinach 46# i 47# O kulisach przejęcia Techlandu przez Tencent

Miliony osób na świecie tracą cały dorobek życia w oszukańczym przemyśle, który zaczyna się jako reklama w serwisie społecznościowym. Przestępcy wciąż się zbroją i wciąż znajdują nowe sposoby, by wymykać się mechanizmom obronnym platform. A platformy na takich fałszywych reklamach zarabiają. Ile? To ich słodka tajemnica. Ale są państwa i wyjątkowo zdeterminowane jednostki, które mówią temu przemysłowi: dość. Czy prawo może powstrzymać falę oszustw? Na kogo wywrzeć nacisk, żeby usunąć fałszywe reklamy z wizerunkiem celebrytów? Czy zwykły człowiek też ma szansę w starciu z serwisem społecznościowym? I jak Polska chce chronić przed tą falą swoich obywateli? Wszystkie te wątki poruszamy w dzisiejszym odcinku. GOŚCIE ODCINKA Michał Ołowski z Ośrodka Badań nad Bezpieczeństwem Sztucznej Inteligencji w NASK Mirosław Wróblewski, prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych pani Barbara*, która padła ofiarą wyrafinowanego, ale bardzo rozpowszechnionego oszustwa (*imię zmienione) NA SKRÓTY: 7:15 Cloaking - maskowanie. Co to jest i do czego służy? 13:15 Celebryci szukają sprawiedliwości 21:05 Australia z big techami się nie patyczkuje 29:32 Wielka Brytania poszła zupełnie inną drogą 40:18 A co robi Polska 47:46 Co robi META 55:40 A co Meta robić powinna 1:00:57 Wracamy do historii pani Barbary Linki: O cloakingu https://cert.pl/posts/2024/11/Oszustwa-reklamowe-na-duzych-platformach/ O Andrew Forreście https://www.reuters.com/technology/meta-must-face-australian-billionaire-forrests-us-lawsuit-over-scam-facebook-2024-06-18/ O walce Australii https://www.bbc.com/news/articles/c89vjj0lxx9o O oszustwach w UK https://www.gov.uk/government/publications/online-fraud-charter-2023/online-fraud-charter-2023-accessible#opening-statement O polskim podejściu do wdrażania DSA https://www.gazetaprawna.pl/wiadomosci/artykuly/9710838,internet-do-cenzury-polska-chce-przyjac-przepisy-ktore-sa-niebezpiec.html O oczekiwaniach CERT wobec Mety https://cert.pl/posts/2024/12/oczekiwania-wobec-meta/

[INSTRUKCJA UŻYCIA KODU NA TOK FM PREMIUM - NA DOLE OPISU] To absolutna plaga naszych czasów. Im jesteśmy bogatsi i im starsi, tym częściej trafiamy na celownik publikowanych na Facebooku, Instagramie i TikToku reklam prowadzących do oszustw. To już nie setki, lecz tysiące prób, które są wykrywane każdego roku w Polsce. W 2022 r. KNF zgłosił do swojego CSIRT 17 200 fałszywych platform inwestycyjnych, w 2023 już 30 140, a w 2024… ponad 50 tys.! A to wciąż tylko czubek góry lodowej! Dwie najważniejsze kategorie fałszywych reklam to finanse i zdrowie. Obie wyjątkowo szkodliwe. Mechanizm napędzają wizerunki znanych, lubianych, bogatych i szanowanych osób. CERT szacuje, że tylko w Polsce do wyłudzeń wykorzystano wizerunek 139 osób. I co najgorsze - na każdego z nas można znaleźć haczyk. Każdy ma jakąś bolączkę lub marzenie, które można wykorzystać w perfidnym, piętrowym oszustwie, którego wszystkie warstwy są precyzyjnie przemyślane. W ten sposób pani Barbara, bohaterka odcinka, straciła kilkaset tys. zł. A pewien 56-latek z okolic Bydgoszczy - ponad milion złotych! Dlatego w specjalnym, podwójnym odcinku podcastu "Techstorie" pokażemy, jak wielki zasięg mają fałszywe reklamy, ile pieniędzy tracą na nich Polacy, dlaczego tak trudno jest z nimi walczyć i jaka odpowiedzialność spoczywa na wielkich platformach internetowych. GOŚCIE ODCINKA: - Michał Ołowski z Ośrodka Badań nad Bezpieczeństwem Sztucznej Inteligencji w NASK - Mirosław Wróblewski, prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych - pani Barbara*, która padła ofiarą wyrafinowanego, ale bardzo rozpowszechnionego oszustwa (imię zmienione) NA SKRÓTY: 05:11 Inwestycja pani Barbary 18:10 Skala problemu 38:21 Wizerunki celebrytów 43:45 Oszustwo "na Elona" 50:06 Kto i jak trzyma rękę na pulsie 58:03 Mniej niż doba ŹRÓDŁA: Raport roczny CERT o oszustwach w Polsce https://cert.pl/uploads/docs/Raport_CP_2023.pdf O 56-latku, który stracił milion złotych https://policja.pl/pol/aktualnosci/237746,Uwaga-na-oszustwa-internetowe-56-latek-stracil-ponad-milion-zlotych.html O oszustwie w Hiszpanii https://cadenaser.com/aragon/2024/10/10/defraudan-en-zaragoza-mas-de-400000-euros-en-estafas-con-falsos-anuncios-de-famosos-radio-zaragoza/? O oszustwach w Kanadzie https://www.rcmp-grc.gc.ca/en/news/2024/saskatchewan-rcmp-report-34-million-cryptocurrency-fraud-loss-start-year O bolączkach reklam w serwisach społecznościowych https://cert.pl/posts/2024/11/Oszustwa-reklamowe-na-duzych-platformach/ MAMY DLA WAS PREZENT! Koniecznie wysłuchajcie do końca, bo w tym odcinku mamy dla Was kod do TOK FM Premium na aż trzy miesiące! Jak użyć kodu? 1.Zarejestruj konto na tokfm.pl tutaj: tokfm.pl/rejestracja lub zaloguj się jeśli posiadasz konto: tokfm.pl/zaloguj. 2.Aktywuj kod na stronie tokfm.pl/aktywuj 3.Pobierz aplikację mobilną TOK FM z Google Play, AppStore lub AppGallery (tokfm.pl/aplikacja) 4. Zaloguj się w aplikacji TOK FM za pomocą wybranego loginu i hasła.

[INSTRUKCJA UŻYCIA KODU NA TOK FM PREMIUM NA DOLE OPISU] Polska za krzemową kurtyną! Czy na pewno? Tak, Stany Zjednoczone nakładają na nas (i na zdecydowaną większość świata) limity zakupu najbardziej zaawansowanych chipów do trenowania sztucznej inteligencji. Czy to oznacza, że właśnie podcięły nam skrzydła i teraz to już nie mamy szans na konkurowanie w dziedzinie AI? Odpowiedź brzmi: "to skomplikowane". Ale każdy skomplikowany temat da się rozłożyć na czynniki pierwsze. Dlatego tym razem zagłębiamy się w meandry decyzji USA o podziale świata na pierwszy, drugi i trzeci pod względem dostępu do chipów. Czy Polska powinna walczyć o "wyjście z grupy"? Jakie będą konsekwencje zepchnięcia nas do kraju drugiej kategorii? Czy zamknięto przed nami drzwi do rozwoju? I co wspólnego ma z tym pewien bardzo bogaty półwysep? O tym wszystkim opowiadamy w dzisiejszym odcinku. GOŚCIE ODCINKA: Dr Dominik Batorski, socjolog i data scientist z Interdyscyplinarnego Centrum Modelowania Matematycznego i Komputerowego UW oraz współzałożyciel firmy badawczej Sotrender, Dr Aleksander Poniewierski, były partner w polskim oddziale EY i autor książki “SPEED bez granic w cyfrowym świecie”. NA SKRÓTY: 03:28 Trzy światy 10:47 Co oznaczają limity 20:27 Jest problem? 29:35 Izrael i inne spojrzenie 33:41 Dyplomacja chipowa 38:51 Strefa przerzutowa 44:06 Co dalej? ŹRÓDŁA: Archiwalne odcinki o procesorach i AI: 22# Ta firma rządziła chipami przed NVIDIĄ 25# Wojna półprzewodnikowa 62# Jak Arabia Saudyjska próbuje w przyszłość 66# DziśAI w Polsce. Jak szkolimy talenty 67# DziśAI w Polsce. Jak uciekają nam talenty 68# DziśAI w Polsce. Jak naprawić system 76# Jak NVIDIA stała się królową AI 95# Jak Polska raz zainteresowała się AI i zepsuła instytut badawczy Komentarze ekspertów: Piotr Sankowski >> Jan Oleszczuk-Zygmuntowski >> A href="https://www.linkedin.com/pulse/co-nowa-regulacja-sprzeda%C5%BCy-chip%C3%B3w-dla-ai-oznacza-polski-marek-magry%C5%9B-je5pf/" target="_blank" rel="nofollow">Marek Magryś >> Tomasz Smolarek >> O ograniczeniach eksportu chipów na Bliski Wschód https://www.bloomberg.com/news/articles/2024-06-11/uae-minister-says-us-concerns-over-chip-supplies-to-china-valid O przemycie chipów do Chin https://www.wsj.com/tech/the-underground-network-sneaking-nvidia-chips-into-china-f733aaa6 O konsekwencjach przemytu https://www.reuters.com/technology/nvidia-preparing-version-new-flaghip-ai-chip-chinese-market-sources-say-2024-07-22/ O chęci podwyżki dla doktorantów https://wyborcza.pl/7,75398,31421335,stypendia-dla-doktorantow-minister-wieczorek-negocjuje-podwyzke.html MAMY DLA WAS PREZENT! Koniecznie wysłuchajcie do końca, bo w tym odcinku mamy dla Was kod do TOK FM Premium na aż trzy miesiące! Jak użyć kodu? 1.Zarejestruj konto na tokfm.pl tutaj: tokfm.pl/rejestracja lub zaloguj się jeśli posiadasz konto: tokfm.pl/zaloguj. 2.Aktywuj kod na stronie tokfm.pl/aktywuj 3.Pobierz aplikację mobilną TOK FM z Google Play, AppStore lub AppGallery (tokfm.pl/aplikacja) 4. Zaloguj się w aplikacji TOK FM za pomocą wybranego loginu i hasła.

[INSTRUKCJA UŻYCIA KODU NA TOK FM PREMIUM - NA DOLE OPISU] Donald Trump jeszcze nie jest prezydentem, ale big techy już dwoją się i troją, żeby dostosować się do jego oczekiwań. Najwięcej w tym zakresie zrobiła Meta. Mark Zuckerberg ogłosił rewolucję w moderacji treści i odwrót od walki z dezinformacją. Wprowadzi też zmiany w sposobie zarządzania firmą od środka - zniesie m.in. zasady dotyczące równości i różnorodności zatrudniania. Ruchy Zucka, choć dotkną nas wszystkich, są obliczone na zaspokojenie potrzeb dwóch osób: nadchodzącego prezydenta Donalda Trumpa i jego doradcy Elona Muska. Bo Musk oczywiście nie próżnuje - oprócz prowadzenia licznych firm zajął się specyficzną dyplomacją twitterową. W tym odcinku podcastu "Techstorie" o tym, co wiatr zmian z USA mówi nam o tym, jak zmieni się internet. Kogo jeszcze nie wyprowadził z równowagi Elon Musk? Czy TikTok naprawdę będzie w USA zbanowany? A może zostanie przejęty? A jeśli tak, to przez kogo? GOŚĆ ODCINKA: Jakub Szymik z organizacji CEE Digital Democracy Watch. NA SKRÓTY: 02:45 Meta i nowa "wolność słowa" 20:25 Meta i kobiety 30:10 Tech bossowie bliżej Trumpa 34:28 Musk i dyplomacja z X rodem 49:45 Co dalej z TikTokiem? 55:50 Czy Europa wie, co robić? LINKI DO ŹRÓDEŁ: List otwarty fact checkerów https://demagog.org.pl/analizy_i_raporty/list-otwarty-do-marka-zuckerberga-od-fact-checkerow-z-calego-swiata/ Zaufanie do Community Notes https://academic.oup.com/pnasnexus/article/3/7/pgae217/7686087?login=false Skuteczność community notes - badanie https://science.feedback.org/despite-community-notes-most-content-reviewed-eu-fact-checkers-goes-unaddressed-x-twitter/ Kulisy wprowadzania zmian w Mecie https://www.nytimes.com/2025/01/10/technology/meta-mark-zuckerberg-trump.html Meta rezygnuje z DEI https://www.axios.com/2025/01/10/meta-dei-programs-employees-trump?ref=platformer.news O skandalu w Wielkiej Brytanii https://www.bbc.com/news/articles/cvgn2wvxx5qo O tym, czy ByteDance może sprzedać TikToka https://carnegieendowment.org/posts/2024/04/the-potential-chinese-responses-to-a-us-ban-on-tiktok?lang=en MAMY DLA WAS PREZENT! Koniecznie wysłuchajcie do końca, bo w tym odcinku mamy dla Was kod do TOK FM Premium na aż trzy miesiące! Jak użyć kodu? 1.Zarejestruj konto na tokfm.pl tutaj: tokfm.pl/rejestracja lub zaloguj się jeśli posiadasz konto: tokfm.pl/zaloguj. 2.Aktywuj kod na stronie tokfm.pl/aktywuj 3.Pobierz aplikację mobilną TOK FM z Google Play, AppStore lub AppGallery (tokfm.pl/aplikacja) 4. Zaloguj się w aplikacji TOK FM za pomocą wybranego loginu i hasła.

W pierwszym odcinku 2025 r. i zarazem pierwszej w tym roku "Bibliotece" omawiamy książki o sztucznej inteligencji, które ukazały się w Polsce jeszcze w 2024 roku i które są niezłym podsumowaniem ostatnich 12 miesięcy i zarazem punktem wyjścia do tego, jak AI będzie się dalej rozwijać, zmieniać świat i człowieka. Dziś wybrałyśmy trzy książki od niezwykle ciekawych postaci świata nauki: - "Moje światy sztuczne i realne. Jak narodziła się AI najnowszej generacji" Fei-Fei Li, przekład Wojciech Pędzich, konsultacja merytoryczna dr Łukasz Chomątek, Wydawnictwo Prześwity - "Osobliwość coraz bliżej. Kiedy połączymy się z AI" Ray Kurzwei, tłumaczenie Tomasz Lanczewski, wyd. Grupa Wydawnicza Relacja - "Przenikanie umysłów", Aleksandra Przegalińska, Tamilla Triantoro, Tłumaczenie: model GPT "Tłumacz angielsko-polski. AI english->polish->en" (GPT-4), model Claude (3.5 Sonnet), Wydawnictwo AI Books by Campus AI Na skróty: 02:45 Książka Fei Fei Li, naukowczyni znanej z nacisku na rolę człowieka w tworzeniu AI i ze skandalu z jej udziałem, gdy pracowała w Google. 26:30 Książka Raymonda Kurzweila, który jest najbardziej znanym propagatorem idei transhumanizmu i twórcą terminu "osobliwości technologicznej". 41:51 Książka duetu Aleksandra Przegalińskiej - czyli najbardziej rozpoznawalnej polskiej naukowczyni specjalizującej się w AI - i Tamilli Triantoro, badaczki specjalizującej się w analizach współpracy człowieka z AI. Odcinki "Techstorii", o których wspominamy: Odc. 39 o transhumanizmie https://open.spotify.com/episode/40FqO5C7Q960mTLn7pzume Odc. 42 o tym, kto jest kim w świecie AI https://open.spotify.com/episode/1m8g2iHtME0PbI7l7puN3s Odc. 71 o tym, jak drony i AI są stosowane na wojnie https://open.spotify.com/episode/0lcvOja7KXVDXSl2t7rw5B

Skoro rok 2024 właśnie się kończy, to sprawdzamy, czy można przewidzieć, co czeka nas w przyszłości. Po raz pierwszy w historii podcastu "Techstorie" w tym odcinku w studiu towarzyszą nam gościnie: Joanna Frota Kurkowska z G2A i Monika Borycka z TrendRadar. Wspólnie analizujemy rynek przewidywania przyszłości - ale ten z gatunku ezoteryki, astrologii czy numerologii, bo bije on ostatnio rekordy popularności. Napędza go rozwój AI i przyciąga bardzo konkretne pieniądze od inwestorów. Co sprawia, że rośnie zainteresowanie astrologią? Czym jest witchtok i czemu siedzą na nim niemal wyłącznie kobiety? Dlaczego numerologia decyduje o ważnych decyzjach biznesowych?
Ale nie zajmujemy się wyłącznie wróżbami i wróżeniem z fusów. Omawiamy też najważniejsze trendy na 2025 r. - takie, które są całkowicie namacalne i wymierne.

Czy uniknęliśmy właśnie afery Cambridge Analytica po europejsku? W Rumunii doszło niedawno do bezprecedensowej sytuacji - Sąd Najwyższy odwołał trwające już wybory prezydenckie, bo jak wynika z raportu służb specjalnych, jeden z kandydatów zwyciężył w pierwszej turze dzięki algorytmom TikToka i możliwemu "wpływowi zewnętrznemu". Czy TikTok wybrałby Rumunom prezydenta? Jak to możliwe, skoro reklama polityczna jest na nim zakazana? Dlaczego służby specjalne mówią o "zewnętrznym wpływie" i dlaczego jego ślady prowadzą do Moskwy? Czy wstrząsy polityczne z Bukaresztu będą tak silne, by poważnie zaniepokoić Polskę przed wyborami prezydenckimi w 2025 roku? To tylko część tematów tego odcinka podcastu "Techstorie". GOŚCIE: Kamil Całus, analityk Ośrodka Studiów Wschodnich, zajmujący się Rumunią i Mołdawią. Sylwester Oracz, ekspert ds. cyberbezpieczeństwa Fundacji Odpowiedzialna Polityka Andrada Fiscutean, dziennikarka z rumuńskiego radia Pro FM, współpracuje z BBC przy podcaście Unexpected Elements. NA SKRÓTY: 02:20 Wprowadzenie 07:02 Kto zatrzymał wybory? 13:28 Co działo się na TikToku? 30:31 Co się wydarzyło w Mołdawii? 37:00 TikTok reaguje 46:30 Platformy i polityka LINKI: O raporcie służb specjalnych https://www.politico.eu/article/romanias-presidential-frontrunner-benefited-from-russia-style-booster-campaign-declassified-docs-say/ O reakcjach po odwołaniu wyborów https://www.euronews.com/my-europe/2024/12/07/georgescu-slams-romanias-top-court-after-annulment-of-presidential-first-round O polityce TikToka wobec treści politycznych https://ads.tiktok.com/help/article/tiktok-ads-policy-politics-religion-and-culture O Duginie, Rumunii i Mołdawii https://www.g4media.ro/ideologul-lui-putin-alexander-dughin-care-il-lauda-pe-patriotul-si-romanul-autentic-calin-georgescu-spune-ca-romania-va-fi-parte-din-rusia.html O huraganie dezinformacji w Mołdawii https://www.npr.org/2024/10/21/nx-s1-5159997/moldova-eu-referendum-presidential-election-russia-interference O rosyjskim wpływie na wybory w Mołdawii https://pism.pl/publikacje/rosyjskie-ingerencje-w-wybory-i-referendum-w-moldawii O wpływie TikToka na politykę i skrajną prawicę https://vsquare.org/far-right-tiktok-lies-conspiracies/ Wspominany odcinek 17# TikTok, czyli jak jiggle jiggle wybiera prezydentów

Tysiące fałszywych chińskich sklepów czyhają na nas w sieci. Takich, które podszywają się pod polskie sklepy zidentyfikowano co najmniej 10 tys. Na świecie jest ich dużo, dużo więcej. Zaczyna się od reklamy na Facebooku albo Instagramie. A potem widzimy, jak wielkie w sklepie są zniżki. I odzywa się w nas pradawny instynkt łowiecki, który podpowiada, że oto trafiliśmy okazję życia. Tyle że - wcale nie. Takie sklepy to palący problem, bo stosują coraz bardziej wymyślne sposoby, żeby zdobyć numery naszych kart płatniczych. Jak rozpoznać takie sklepy? Kto za nimi stoi? Czym jest "wodna armia"? I jak odzyskać utracone pieniądze? O tym opowiadamy w tym odcinku podcastu "Techstorie". GOŚĆMI ODCINKA SĄ: Piotr Miączyński, wieloletni dziennikarz gospodarczy "Gazety Wyborczej", specjalizujący się w tematyce handlu i e-handlu. Konrad Latkowski, współzałożyciel firmy RIFFSEC, firmy zajmującej się cyberbezpieczeństwem. NA SKRÓTY: 02:00 Garść ogłoszeń i podziękowań 05:37 Śladem Temu i Shein 09:10 Tysiące fałszywych sklepów 15:57 Kowalski moda, czyli anatomia oszustwa 26:12 Kamińska butik - "polski" sklep prosto z Chin 32:16 Wielka sieć chińskich sklepów 37:03 Potęga i bolączki chińskiego e-commerce 45:00 Jak się nie dać nabrać? LINKI DO ŹRÓDEŁ: O Kowalski Moda https://wyborcza.biz/biznes/7,147743,31441825,sledztwo-wyborcza-biz-chinski-przekret-na-sklep-pod-flaga-bialo-czerwona.html O chińskim ataku chińskich sklepów https://www.theguardian.com/money/article/2024/may/08/chinese-network-behind-one-of-worlds-largest-online-scams O fałszywych chińskich sklepach w Polsce https://biznes.gazetaprawna.pl/artykuly/9671861,falszywy-sklep-okradnie-nas-w-czarny-piatek.html O reakcji UOKiK https://www.wirtualnemedia.pl/artykul/skargi-falszywe-sklepy-online-tanie-produkty-z-chin-jak-uniknac Polecany odcinek numer #98 https://audycje.tokfm.pl/podcast/165971,98-Europa-i-USA-biora-sie-za-Temu-i-Shein-Bedzie-drozej KONTAKT DO AUTOREK: sosnowska.joanna@outlook.com dosylwii@protonmail.com

W "Techstoriach Light" dziś nie tylko dwie, ale nawet cztery historie...Każda z nich mogłaby być osobnym, dużym odcinkiem podcastu. Google otrzymał dość niespodziewany cios od amerykańskiego Departamentu Sprawiedliwości, który sugeruje, że koncern powinien sprzedać przeglądarkę Chrome. Co to znaczy dla nas, dla Google'a i na ile to prawdopodobne? Tłumaczymy. Nawet, jeśli Google zachowa Chrome'a, to rynek i tak może się zmienić. Bo krew w wodzie poczuła konkurencja i już pojawiają się zapowiedzi, że własną przeglądarkę mógłby chcieć wypuścić OpenAI. Bezpieczeństwo komunikacyjne Europy zależy od podwodnych kabli na Bałtyku. Ale od dwóch lat co chwilę coś nam przypomina, jak bardzo są one podatne na subtelne (i nie tak subtelne) ataki. To wciąż sabotaż, czy już wojna hybrydowa? Kto przerywa kable i w jaki sposób? Dlaczego ta podwodna sieć coraz częściej pada ofiarą ataków? To nie wszystko. Posłuchaj, a dowiesz się jeszcze więcej. NA SKRÓTY DO TREŚCI: 02:43 - KABLE INTERNETOWE 11:29 - GOOGLE I OPENAI 21:10 - OPENAI VS MUSK 27:53 - AUSTRALIA POLECANY WCZEŚNIEJSZY ODCINEK TECHSTORII: - https://audycje.tokfm.pl/podcast/166942,101-Bromans-broligarchow-Dokad-zaprowadzi-nas-duet-Musk-Trump FINAŁ KONKURSU PODCAST ROKU - PROGRAM WYDARZEŃ: -https://podcastroku.pl/rejestracja/

Stało się - Elon Musk jest najpotężniejszym przedsiębiorcą na świecie. Jego wpływy polityczne i biznesowe już dziś są duże, a będą jeszcze większe. Co może zyskać "współprezydent USA"? Dużo: ulgi finansowe dla swoich firm, łagodniejszy kurs regulacyjny, usunięcie denerwujących go urzędników lub wyciszenie toczących się postępowań. Przykłady można mnożyć. Musk będzie teraz jednym z ważniejszych doradców prezydenta-elekta. A jakie podejście do technologii przyjmie sam Trump? Czy bigtechy mogą otwierać szampana? I co jego polityka będzie oznaczała dla każdego z nas? O tym właśnie rozmawiamy w tym odcinku Techstorii. Zastanowimy się więc, czy to faktycznie ostatni rok TikToka w USA? Czy sztuczna inteligencja pod rządami Truska nabierze wiatru w żagle? Czy kryptolobby czeka teraz prawdziwy złoty wiek? No i czy państwem da się zarządzać tak, jak Twitterem. GOŚĆMI ODCINKA SĄ: - Krystian Łukasik, analityk gospodarki cyfrowej z Polskiego Instytutu Ekonomicznego - Jan Jęcz, analityk gospodarki cyfrowej z Polityki Insight - Dr Marcin Przychodniak, główny specjalista i analityk Chin w programie Azja i Pacyfik Polskiego Instytutu Spraw Międzynarodowych NA SKRÓTY DO TREŚCI: 00:00:00 - Wprowadzenie 00:05:07 - Wpływy Muska 00:13:00 - DOGE i krypto 00:40:14 - Deregulacje i BigTechy 00:51:18 AI 01:09:51 - Chipy i Tajwan 01:13:05 Chiny LINKI DO ŻRÓDEŁ: - O finansowaniu kampanii: https://www.opensecrets.org/elections-overview/biggest-donors - O tym, jak Musk jest finansowo powiązany z rządem; https://www.nytimes.com/2024/10/20/us/politics/elon-musk-federal-agencies-contracts.html - O bromansie Muska i Trumpa: https://xyz.pl/jak-elon-musk-pomogl-trumpowi-wygrac-wyscig-do-bialego-domu/ - Ogłoszenie o pracę w DOGE: https://twitter.com/DOGE/status/1857076831104434289 - Musk o tym, czy będzie płacić: https://twitter.com/elonmusk/status/1857112441529700671 - Koszulka DOGE: https://win.donaldjtrump.com/trump-national-committee-jfc/storefront/trump-doge-t-shirt/details/ - Komentarz o broligarchii i McMuskizmie: https://www.theguardian.com/commentisfree/2024/nov/17/how-to-survive-the-broligarchy-20-lessons-for-the-post-truth-world-donald-trump - Co wydarzy się z CHIPS Act: https://www.bloomberg.com/news/articles/2024-11-08/trump-s-win-sets-off-race-to-complete-chips-act-subsidy-deals - Trump pogłębi zimną wojnę z Chinami: https://www.washingtonpost.com/technology/2024/11/14/us-china-ai-tech-export-controls/ POLECANE WCZEŚNIEJSZE ODCINKI TECHSTORII: - https://audycje.tokfm.pl/podcast/137168,31-Techstorie-i-Twitter-od-srodka-Byli-pracownicy-o-kulisach-rzadow-Muska - https://audycje.tokfm.pl/podcast/163426,91-Przedsiebiorca-polityk-maciwoda-Ktora-maska-Muska-jest-dzis-prawdziwa - https://audycje.tokfm.pl/podcast/163772,92-Krypto-lobby-a-wybory-Jak-steruje-sie-polityka-USA-z-tylnego-siedzenia - https://audycje.tokfm.pl/podcast/131085,22-Firma-ktora-wlada-swiatem-jest-na-Tajwanie-Raczej-nie-znacie-jej-nazwy

Świętujemy setny odcinek "Techstorii" w postaci videocastu, z odpowiedziami na pytania nadesłane przez słuchaczki i słuchaczy. Odcinek wyjątkowy, pełen osobistych pytań, z którego dowiesz się, jak wyglądały początki "Techstorii" i jak powstają scenariusze do odcinków. Zaglądamy za kulisy ciężkiej i zarazem satysfakcjonującej dziennikarskiej pracy. Czy pomaga tu AI, a jeśli tak, to w jaki sposób? Kto jest wymarzonym gościem dla autorek podcastu? A może lista jest długa? Która największa technologiczna nadzieja zawiodła? Z czego autorki podcastu są najbardziej dumne? Czy choć raz się posprzeczały? Czy Sylwia Czubkowska i Joanna Sosnowska rozpoznawane są już po głosie? Jak wyglądają statystyki? Gościnią specjalną świątecznego odcinka i przepytującą jest Karolina Głowacka z Radia Naukowego.

LINK DO VIDEOCASTU:
- https://www.youtube.com/watch?v=5Q_h9F6inVc

Jesień rozpieszcza premierami książek. Tym razem wybrałyśmy cztery bardzo różnorodne pozycje, w tym dwie polskich autorów. Omawiamy najnowszą książkę Harariego, "Nexus" i dyskutujemy, czym różni się od "Sapiens". Czytamy książkę o seksrobotach i zastanawiamy się, czy to znak czasów i epidemii samotności. Rozmawiamy o książce o Chinach i wyjaśniamy, dlaczego ta głębiej sięga za zasłonę. I w końcu czytamy książkę o początku gier fabularnych w Polsce i ogarnia nas nostalgia. ZAGŁOSUJ NA TECHSTORIE: - https://podcastroku.pl/nagrodapublicznosci/ OMAWIANE KSIĄŻKI: 02:33 - Ewa Stusińska, “Deux Sex Machina. Czy roboty nas pokochają?”, Wydawnictwo W.A.B 12:48 - “Nexus. Krótka historia informacji. Od epoki kamienia do sztucznej inteligencji” Yuval Noah Harari. Random House UK. Od 13 listopada będzie w Polsce, wyda ją Wydawnictwo Literackie 23:56 - Geoffrey Cain “Doskonałe państwo policyjne. Wyprawa w głąb chińskiej inwigilacyjnej dystopii”, tłumaczenie Grzegorz Gajek, wydawnictwo SQN 40:59 - “Kostki zostały rzucone. Historia gier fabularnych na świecie i w Polsce” Tomka Kreczmara, wydane przez LM Publishing LINK DO ŻRÓDEŁ: - O firmie oferującej wirtualnych przyjaciół: https://www.google.com/url?q=https://fortune.com/2023/07/12/brainstorm-tech-chatbot-dating/&sa=D&source=docs&ust=1730809433367726&usg=AOvVaw2sM0h_Q8zsi5Nn7zoqjW5l

Zbliża się jedno z najważniejszych chińskich świąt: Dzień Singla. Z tej okazji w chińskich sklepach będą trwać przeceny, promocje i festiwal zakupów. A w nas uderzy potężna fala uderzeniowa, bo każda chińska platforma e-handlu będzie targetować klientów wszystkimi możliwymi kanałami. Możemy zatem spodziewać się prawdziwego zalewu reklam plastikowych zabawek za 3 zł, sukienek z poliestru za 8 zł i jednorazowych ochraniaczy na uszy za 1,5 zł. Temu i Shein mają na zachodzie już potężnie ugruntowaną pozycję, pieniądze i dużą grupę odbiorców. A przez to zmuszają cały rynek do tego, by grał według ich zasad. Jakie to zasady? I jakim cudem na Temu jest jeszcze taniej niż na AliExpress? Z jakich trików korzystają chińskie platformy, żeby dostać się do naszych kieszeni? I przede wszystkim: czy rządy zachodu mają argumenty, by stawiać tamę chińskim produktom? GOŚĆMI ODCINKA SĄ: - Monika Chmielińska, prezeska Polskiego Stowarzyszenia Branży Zabawek i Artykułów Dziecięcych - Ignacy Święcicki, kierownik zespołu gospodarki cyfrowej w Polskim Instytucie Ekonomicznym NA SKRÓTY DO TREŚCI: 00:07:41 - SINOIZACJA E-HANDLU 00:11:00 - EFEKT TEMU 00:17:04 - DLACZEGO TAK TANIO? 00:30:56 - EKSPANSJA 00:35:05 - ZARZUTY 00:45:51 - KONIEC DE MINIMIS I POCZĄTEK CEŁ 00:56:52 - POZWY, DOCHODZENIA, PODEJRZENIA LINKI DO ŻRÓDEŁ: - Głosowanie na Techstorie: https://podcastroku.pl/nagrodapublicznosci/ - Raport Globalworks: https://www.globalworks.se/wp-content/uploads/2024/10/ultrafast-fashion-suppliers-and-workers.pdf - Raport o genezie chińskiego e-commerce: https://eizba.pl/wp-content/uploads/2024/05/Foray-China-Report-on-China-Party-State-Support-for-Ecommerce-Export-Development-DOCX_REVISED.pdf - Wezwanie do kontroli Temu w USA: https://www.cpsc.gov/s3fs-public/SHEIN-Temu%20Statement_0.pdf - Raport o niebezpiecznych zabawkach: https://www.toyindustries.eu/80-of-toys-bought-from-third-party-traders-on-online-marketplaces-fail-eu-safety-standards-and-could-be-a-danger-to-children/ - O niebezpiecznych produktach: https://www.ft.com/content/1c4c0bee-f67e-404b-877d-e0cb38faf2d6 - O pozwie wobec Temu w Arkansas: https://arstechnica.com/tech-policy/2024/06/shopping-app-temu-is-dangerous-malware-spying-on-your-texts-lawsuit-claims/ - O końcu de minimis w USA: https://www.whitehouse.gov/briefing-room/statements-releases/2024/09/13/fact-sheet-biden-harris-administration-announces-new-actions-to-protect-american-consumers-workers-and-businesses-by-cracking-down-on-de-minimis-shipments-with-unsafe-unfairly-traded-products/ - O kontroli UOKiK: https://uokik.gov.pl/kto-sprzedaje-na-platformie-temu POLECANE WCZEŚNIEJSZE ODCINKI TECHSTORII: - 54# Cała prawda o Temu i Shein. Jak podbija nas chiński e-handel: https://audycje.tokfm.pl/podcast/147516,54-Cala-prawda-o-Temu-i-Shein-Jak-podbija-nas-chinski-e-handel - 82# Shein i Temu na celowniku UE. Europa i Polska chcą wybić zęby ultrafast fashion [TECHSTORIE LIGHT] - https://audycje.tokfm.pl/podcast/157330,82-Shein-i-Temu-na-celowniku-UE-Europa-i-Polska-chca-wybic-zeby-ultrafast-fashion-TECHSTORIE-LIGHT

Jak przywrócić glam instytucjom GLAM ( jak z angielskiego określa się galerie, biblioteki, archiwa i muzea)? Oczywiście dzięki AI i odrobinie innowacji. Muzea na całym świecie wprowadzają aplikacje, które dla zwiedzających wytyczają indywidualne trasy zwiedzania. AI pomaga w rekonstrukcji utraconych na zawsze dzieł sztuki (ach, ile pracy miałaby w Polsce!) i ułatwia pracę muzealnikom. Choć kuratorem wystawy chyba ponownie szybko nie zostanie. W tym odcinku odwiedzamy Florydę, Dubaj, Londyn, Singapur i kilka innych miejsc na świecie, które udowadniają, że mądrze wykorzystana AI może zachęcać do czytania, chodzenia do teatru czy na wystawy. Jak to wygląda w Polsce? GOŚĆMI PODCASTU SĄ: - Marcin Wilkowski z Laboratorium Humanistyki Cyfrowej, programista w Centrum Kompetencji Cyfrowych na Uniwersytecie Warszawskim, który naukowo zajmuje się archiwistyką sieci i badaniami wczesnej WWW, rozwija projekt https://humanistyka.dev. - Dr Anna Pluszyńska z Instytutu Kultury Wydziału Zarządzania i Komunikacji Społecznej Uniwersytetu Jagiellońskiego, animatorka, menedżerka kultury, koordynatorka dostępności i otwartości, współzałożycielka Instytutu Badań Organizacji Kultury – IBOK, członkini Humanistic Management Network. Techstorie i radio Tok FM objęły patronat nad II edycją Forum Kultury Cyfrowej, którego organizatorem jest Instytut Kultury Miejskiej w Gdańsku. „Głosem eksperta" to podcast, w którym rozmawiamy na ważne tematy, opowiadamy o istotnych zjawiskach, wyjaśniamy trendy i zastanawiamy się nad tym, co warto wiedzieć tu i teraz, a także już za chwilę, w przyszłości. To rozmowy przygotowywane przez uznanych i doświadczonych dziennikarzy, które zawierają lokowanie marki. NA SKRÓTY DO TREŚCI: 00:00:00 - Wprowadzenie 00:05:00 - Możliwości 00:13:56 - Rekonstrukcja dzieł sztuki 00:30:26 - Muzea 00:42:16 - Teatry 00:46:03 - Biblioteki 00:59:16 - Zagrożenia ZAGŁOSUJ NA TECHSTORIE: - Głosowanie w konkursie Podcast Roku: https://podcastroku.pl/nagrodapublicznosci/ LINKI DO ŻRÓDEŁ: - O Forum Kultury Cyfrowej w Gdańsku: https://forumkulturycyfrowej.ikm.gda.pl/ - O rekonstrukcji Rembrandta: www.theguardian.com/artanddesign/2016/apr/05/new-rembrandt-to-be-unveiled-in-amsterdam - O rekonstrukcji głosu w Muzeum POLIN: https://polin.pl/pl/sztuczna-inteligencja-odtworzyla-glos-ocalalej-z-holocaustu - Rekonstrukcja dzieł Klimta: https://www.wired.com/story/artificial-intelligence-reviving-lost-art - Rekonstrukcja dzieł Klimta na wideo: https://www.youtube.com/watch?v=1xYpIM_BVTI&t=14s - Muzeum Salvadora Dalego: https://thedali.org/ Muzeum Przyszłości https://museumofthefuture.ae/en - O AI, która została kuratorem wystawy: https://www.nytimes.com/2023/09/08/arts/ai-chatgpt-curators-museums.html - O hologramie na scenie teatru: https://tech.wp.pl/burza-w-szklance-wody-czyli-wirtualny-aktor-w-klasycznym-teatrze,6066293524460673a - O immersyjnym czytaniu: https://www.nlb.gov.sg/main/about-us/press-room-and-publications/media-releases/2024/Central-Public-Library-Reopens-with-a-Kaleidoscope-of-Collections-and-Experiences-for-Everyone - O AI-cenzorze: https://www.thegazette.com/k/19-books-pulled-from-mason-city-school-libraries/?ref=hackernoon.com POLECANY WCZEŚNIEJSZY ODCINEK TECHSTORII: - 43# Japońskie roboty, koreańskie chipy. Technologiczny wyścig o palmę pierwszeństwa - https://audycje.tokfm.pl/podcast/141181,43-Japonskie-roboty-koreanskie-chipy-Technologiczny-wyscig-o-palme-pierwszenstwa

To był tydzień spod znaku Elona Muska. SpaceX, Tesla oraz X dowiozły, dowożą lub mają dowieźć spore osiągnięcia. Tylko czy to na pewno same dobre wiadomości dla imperium Muska i jego politycznych ambicji? Z pewnością powody do zmartwień ma za to Google, który od kilku dobrych lat jest na celowniku amerykańskiego Departamentu Sprawiedliwości, który po kolei prześwietla poszczególne działalności giganta. Co prawda Google raczej uniknie najgorszego, czyli podziału na mniejsze spółki, to jednak będzie musiał wprowadzić poważne zmiany w modelu biznesowym. NA SKRÓTY DO TREŚCI: 19:47 - X nie jest gatekeeperem 24:37- Google jest monopolistą i co z tego? 34:53 - TikTok znowu pozwany POLECANE WCZEŚNIEJSZE ODCINKI TECHSTORII: - 91# Przedsiębiorca, polityk, mąciwoda. Która maska Muska jest dziś prawdziwa? - https://audycje.tokfm.pl/podcast/163426,91-Przedsiebiorca-polityk-maciwoda-Ktora-maska-Muska-jest-dzis-prawdziwa - 93# Zanim zabierzesz dziecku smartfon - posłuchaj tego odcinka [BIBLIOTECHA] - https://audycje.tokfm.pl/podcast/164143,93-Zanim-zabierzesz-dziecku-smartfon-posluchaj-tego-odcinka-BIBLIOTECHA - 41# Kaganiec na sztuczną inteligencję? Jak nowe regulacje mogą zmienić internet - https://audycje.tokfm.pl/podcast/140490,41-Kaganiec-na-sztuczna-inteligencje-Jak-nowe-regulacje-moga-zmienic-internet ZAGŁOSUJ NA TECHSTORIE: - https://podcastroku.pl/

Z obietnic polityków wynika, że już od nowego roku Polska będzie miała instytut badawczy AI z prawdziwego zdarzenia. Ale czy na pewno? Co w zasadzie wiemy o Instytucie IDEAS, a co jest w obszarze spekulacji? Czy najlepsi polscy naukowcy AI czują się uspokojeni i zrezygnują z myśli o wyjeździe z Polski? Jedno wiemy na pewno: ze względu na przepychanki polityczne - te w świetle reflektorów i te poza nim - cały rok 2024 r. jest w zasadzie stracony, jeśli chodzi o badania nad AI. Co to oznacza dla konkurencyjności Polski? O tym wszystkim opowiadamy w tym odcinku. GOŚĆMI ODCINKA SĄ: - Dr Dominik Batorski, socjolog, data scientist z Interdyscyplinarnego Centrum Modelowania Matematycznego i Komputerowego (ICM), współtwórca firmy Sotrender - Jarosław Królewski - prezes spółki Synerise - Dr Tomasz Trzciński - wykładowca na Politechnice Warszawskiej i lider grupy badawczej w IDEAS NCBR - Prof. Przemysław Musialski - wykładowca na New Jersey Institute of Technology i lider grupy badawczej w IDEAS NCBR NA SKRÓTY DO TREŚCI: 00:05:17 - Trzęsienie ziemi w IDEAS NCBR 00:16:16 - Za kulisami 00:35:16 - Bolączki polskiej nauki 00:46:23 - Co może Polska 00: 57:07 - Polskie szanse LINKI DO ŹRÓDEŁ: - Głosowanie publiczności w konkursie Podcast Roku: https://podcastroku.pl/nagrodapublicznosci/ - Oświadczenie prof. Mądrego -https://wyborcza.biz/biznes/7,177150,31339412,aleksander-madry-rezygnuje-z-ideas-ncbr-jestem-niezmiernie.html - Otwarcie europejskiego centrum danych kwantowych - https://www.reuters.com/technology/germany-aims-be-world-leader-quantum-technologies-says-scholz-2024-10-01 - Minister Gdula o stratach IDEAS NCBR - https://x.com/m_gdula/status/1839747546064806200 - O tym, że Lewica nie ufa NCBR - https://tvn24.pl/premium/kontrowersje-wokol-ideas-ncbr-lewica-ma-problem-st8116797 - O kawalerce IDEAS NCBR - https://warszawa.wyborcza.pl/warszawa/7,54420,29670068,ujawniamy-uslugi-hotelarskie-ncbr-w-tym-samym-czasie-placili.html - O tym, że Polska zmierza w stronę pustyni AI - https://wyborcza.biz/biznes/7,179195,31359853,polsce-odjezdza-pociag-sztucznej-inteligencji.html - O spin-offach w Polsce - https://wyborcza.pl/Jutronauci/7,165057,31331743,czy-uniwersytety-umieja-sprzedawac-swoje-pomysly.html#S.other_jutronauci-K.C-B.2-L.1.maly - Raport Stanfordu AI Index 2024 - https://aiindex.stanford.edu/report/ POLECANE WCZEŚNIEJSZE ODCINKI TECHSTORII: - 79# Co potrafi izraelska AI? Technologie na polu walki - https://audycje.tokfm.pl/podcast/156293,79-Co-potrafi-izraelska-AI-Technologie-na-polu-walki - 71# Pierwsza wojna AI. Ukraina stała się wielkim tech-laboratorium - https://audycje.tokfm.pl/podcast/153521,71-Pierwsza-wojna-AI-Ukraina-stala-sie-wielkim-tech-laboratorium -- 69# Kim jest Miron Mironiuk - tajemniczy młody biznesmen działający w Chinach? W Polsce stanął na czele rady do spraw AI - https://audycje.tokfm.pl/podcast/152797,69-Kim-jest-Miron-Mironiuk-tajemniczy-mlody-biznesmen-dzialajacy-w-Chinach-W-Polsce-stanal-na-czele-rady-do-spraw-AI - 68# DziśAI w Polsce: halucynacje - https://audycje.tokfm.pl/podcast/152460,68-DzisAI-w-Polsce-halucynacje - 67# DziśAI w Polsce: modele - https://audycje.tokfm.pl/podcast/152131,67-DzisAI-w-Polsce-modele - 66# DziśAI w Polsce: głębokie uczenie - https://audycje.tokfm.pl/podcast/151794,66-DzisAI-w-Polsce-glebokie-uczenie - 6# Dlaczego Pegasus mógł powstać właśnie w Izraelu? - https://audycje.tokfm.pl/podcast/116987,6-Dlaczego-Pegasus-mogl-powstac-wlasnie-w-Izraelu

W świecie wielkiej AI nie ma spokoju. Polscy i zagraniczni naukowcy są wściekli na rząd z powodu zmian wprowadzanych w kluczowym polskim ośrodku naukowym poświęconym badaniom nad AI. Awantura zatacza coraz szersze kręgi i trafiła na biurko premiera. Sprawa IDEAS NCBR dzieli polskich polityków i jak nigdy łączy polską naukę i naukowców. Z kolei z OpenAI odchodzą kluczowi pracownicy. Wiąże się to z ważną zmianą w sposobie zarządzania spółką i może sprawić, że Sam Altman będzie miał jeszcze więcej władzy. Słuchamy też Waszych głosów na temat smartfonów w szkołach. NA SKRÓTY DO TREŚCI: 04:45 - IDEAS NCBR 20:07 - OPEN AI 32:53 - SMARTFONY - zakazać, czy nie? LINKI DO ŹRÓDEŁ: - Link do głosowania w konkursie Podcast Roku - https://podcastroku.pl/nagrodapublicznosci/ - O awanturze wokół IDEAS NCBR https://wyborcza.biz/biznes/7,177150,31343949,lewica-zgotowala-rzadowi-awanture-jakiej-jeszcze-nie-bylo.html - O przetasowaniach w OpenAI https://fortune.com/2024/09/26/mira-murati-exit-openai-altman-for-profit-investors-coup/ POLECANE WCZEŚNIEJSZE ODCINKI TECHSTORII- Seria "DziśAI w Polsce": -odcinek 66 - https://audycje.tokfm.pl/podcast/151794,66-DzisAI-w-Polsce-glebokie-uczenie -odcinek 67 - https://audycje.tokfm.pl/podcast/152131,67-DzisAI-w-Polsce-modele -odcinek 68 - https://audycje.tokfm.pl/podcast/152460,68-DzisAI-w-Polsce-halucynacje -odcinek 90 - https://audycje.tokfm.pl/podcast/163092,90-Szkola-strefa-wolna-od-smartfonow-Czy-tak-uratujemy-dzieciaki

Skoro mamy już dłuższe jesienne wieczory, to czas na "Bibliotechę". Tym razem książki samych amerykańskich autorów, ale poruszane przez nich tematy mają zasięg globalny. Dlatego rozmawiamy o tym, co napędza teorie spiskowe i czy prezydentura Donalda Trumpa naprawdę była czasem walki światłości z mrokiem (spoiler: nie, nie była). Jakie szkody wyrządzają dzieciom smartfony i serwisy społecznościowe, oraz czy na pewno odebranie im telefonów rozwiąże sprawę? I w końcu zaglądamy do życia i duszy sygnalistki Facebooka, która obnażyła kolejną brzydką twarz giganta. NA SKRÓTY DO OMAWIANYCH KSIĄŻEK: 02:38 - „Uwierz w Plan. Skąd się wziął QAnon i jak namieszał w Ameryce”, Will Sommer, Wydawnictwo Czarne, 2024 18:45 - ”Kobieta, która przeciwstawiła się Facebookowi. Walka o transparentność i odpowiedzialność gigantów technologicznych”, Frances Haugen, wydawnictwo Prześwity, 2024 29:17 - “The Anxious Generation: How the Great Rewiring of Childhood Is Causing an Epidemic of Mental Illness”, Jonathan Heidt, wydawnictwo Penguin Press, 2024 POLECANE WCZEŚNIEJSZE ODCINKI TECHSTORII: - odcinek 4 - https://audycje.tokfm.pl/podcast/115811,4-Rewolucja-nadejdzie-od-srodka-Czy-sygnalisci-uratuja-technologie - odcinek 72 - https://audycje.tokfm.pl/podcast/153876,72-Hakerzy-Kim-Dzong-Una-smierc-nudy-i-Myszka-Mickey-zakladnikiem-Disneya-Ksiazki-o-technologiach-BIBLIOTECHA - odcinek 90 - https://audycje.tokfm.pl/podcast/163092,90-Szkola-strefa-wolna-od-smartfonow-Czy-tak-uratujemy-dzieciaki

Nie bankierzy, nie nafciarze, nie NRA - to środowisko kryptowalut jest największym sponsorem tegorocznych wyborów prezydenckich w USA. Ich pieniądze płyną hojnie zwłaszcza do jednej osoby, która o krypto wypowiada się coraz przychylniej i obiecuje, że zmieni USA w "kryptowalutową stolicę świata". Dlaczego inwestorzy kryptowalutowi tak zaangażowali się w wybory? Co chcą ugrać i czy mają na to szanse? Dlaczego znów w tej sprawie pojawia się Elon Musk? O tym właśnie jest druga część podwójnej miniserii amerykańskiej podcastu "Techstorie". GOŚĆMI TEGO ODCINKA SĄ: - Krystian Łukasik, analityk gospodarki cyfrowej z Polskiego Instytutu Ekonomicznego - Jan Jęcz, analityk gospodarki cyfrowej z Polityki Insight. - Andrzej Kohut, amerykanista, twórca podcastu „Po amerykańsku” i autor książki „Ameryka. Dom podzielony” NA SKRÓTY DO TREŚCI: 00:00:00 - Wprowadzenie 00:04:27 - Pieniądze na wybory 00:20:34 - Od kryptosceptyka po entuzjastę 00:28:41 - Krypto kupuje polityków 00:57:45 - Republikanie a krypto LINKI DO ŹRÓDEŁ: - O kumplach Muska wpłacających na kampanię: https://www.google.com/url?q=https://www.nytimes.com/2024/07/15/us/politics/elon-musk-trump-super-pac.html - O stanach, które tym razem nie są ważne: https://youtu.be/KtHn59wqdBc - Musk o tym, że pieseł będzie symbolem rządowej posady https://x.com/elonmusk/status/1832956111281877225 - O pozwie rządu wobec kryptokorporacji: https://www.sec.gov/newsroom/press-releases/2023-102 - O rosnącym lobbyingu krypto: https://www.washingtonpost.com/business/2024/05/25/crypto-lobbying-politics-washington - Śledzenie wpłat krypto na wybory: https://www.followthecrypto.org/ - O wpłatach krypto na wybory: https://www.citizen.org/news/crypto-corporations-dump-119m-into-attempt-to-buy-2024-elections - Jak płyną pieniądze do Trumpa i Harris: https://www.fec.gov/data/raising-bythenumbers - O tym, że Dolina Krzemowa głosowała na Clinton: https://fivethirtyeight.com/features/nearly-all-of-silicon-valleys-political-dollars-are-going-to-hillary-clinton - O tym, że Dolina Krzemowa głosowała przeciwko Trumpowi: https://www.vox.com/recode/2020/10/30/21540616/silicon-valley-fundraising-donald-trump-joe-biden-analysis POLECANE ODCINKI TECHSTORII, NAWIĄZUJĄCE DO TEMATU: - odcinek 26 - https://audycje.tokfm.pl/podcast/134449,26-Longtermizm-Tajemnicza-filozofia-ktora-stoi-za-zachciankami-Elona-Muska-i-nie-tylko - odcinek 71 - https://audycje.tokfm.pl/podcast/153521,71-Pierwsza-wojna-AI-Ukraina-stala-sie-wielkim-tech-laboratorium - odcinek 86 - https://audycje.tokfm.pl/podcast/158759,86-Syntetyczne-kampanie-wyborcze-walka-na-dezinformacje-AI-i-deepfake-na-calym-swiecie

Jeszcze przedsiębiorca, czy już polityk? Kim jest Elon Musk? Od zawsze miał kosmiczne ambicje, ale dziś wykraczają one daleko poza "zwykłe" loty w kosmos, produkcję samochodów elektrycznych czy wszczepy do mózgu. Najbogatszy człowiek świata w pełni zaangażował się we wspieranie starań Donalda Trumpa o reelekcję i wszczyna starcia polityczne na całym świecie. Wściekli są na niego politycy brytyjscy, urzędnicy europejscy i pewien brazylijski sędzia. A Musk pod płaszczykiem walki o wolność słowa otwiera kolejne fronty walki. Skąd wziął się bromance Muska i Trumpa? Kto na nim wygra? Czy Musk zostanie osobiście pociągnięty do odpowiedzialności za zamieszki w Wielkiej Brytanii? O tym właśnie jest pierwsza część podwójnej amerykańskiej miniserii podcastu "Techstorie". GOŚĆMI TEGO ODCINKA SĄ: - Tomasz Markiewka, filozof, publicysta autor m.in. książki “Język neoliberalizmu” - Krystian Łukasik, analityk gospodarki cyfrowej z Polskiego Instytutu Ekonomicznego - Jan Jęcz, analityk gospodarki cyfrowej z Polityki Insight NA SKRÓTY DO TREŚCI: 00:00:00 - Wprowadzenie 00:04:42 - Bromance 00:13:04 - Dlaczego polityka 00:29:23 - Elegia dla techmagnatów 00:36:08 - Zamieszki w UK 00:47:08 - Szeryf w Brazylii 01:03:09 - Zatrzymanie Durowa 01:10:18 - Globalizacja polityki POLECANE WCZEŚNIEJSZE ODCINKI TECHSTORII O MUSKU: - odcinek 15 - https://audycje.tokfm.pl/podcast/123688,15-Geniusz-hochsztapler-troll-Kim-jest-Elon-Musk - odcinek 31 - https://audycje.tokfm.pl/podcast/137168,31-Techstorie-i-Twitter-od-srodka-Byli-pracownicy-o-kulisach-rzadow-Muska - odcinek 51 - https://audycje.tokfm.pl/podcast/146423,51-Techmagnaci-w-geopolityce-Jak-daleko-moga-sie-posunac-i-jak-bardzo-namieszac - odcinek 55 - biografia Elona Muska - https://audycje.tokfm.pl/podcast/147839,55-Techstorie-do-czytania-trzy-ksiazki-po-ktore-warto-siegnac-jesienia-Bibliotecha ŻRÓDŁA: - O nierówności moderacji na Twitterze - kiedyś i teraz https://www.nytimes.com/2024/01/25/us/politics/elon-musk-election-misinformation-x-twitter.html - O odejściu reklamodawców z X - https://www.theguardian.com/media/article/2024/sep/05/advertiser-exodus-x-survey-2025-elon-musk - O tym, czy Musk posunął się za daleko - https://open.spotify.com/episode/6vMZWmSoGEVMGfoXAxNcIW - Odpowiedź Muska wobec komisarza Thierrego Bretona - https://x.com/elonmusk/status/1823076043017630114 - O zamknięciu X w Brazylii - https://wyborcza.pl/7,75399,31268265,cios-w-biznesy-elona-muska-platforma-x-zamknieta-w-brazylii.html

Dzieci wesoło wbiegły do szkoły, a nauczyciele i rodzice ponownie stanęli przed wyzwaniem: ile technologii powinno być w szkole? Bo smartfon, który dziecko ma w kieszeni, może być zarówno pomocą edukacyjną, jak i maszynką do TikToka i cyberprześladowania. A sztuczna inteligencja może służyć zarówno do generowania wypracowań z polskiego, jak i wspierać w wyszukiwaniu informacji lub być wyjściem do dyskusji o weryfikacji faktów. Dlatego w pierwszym odcinku czwartego sezonu"Techstorii" sprawdzamy, czy warto odbierać uczniom smartfony. Przyglądamy się, jakie są efekty takich działań na całym świecie, bo już co najmniej 50 państw wprowadziło smartfonowy zakaz. Sprawdzamy też, czy i jak można wykorzystać AI w edukacji - to nie zawsze musi być generowanie prac domowych! Jak radzą sobie z tym inni i kto jest najbardziej zagubiony w świecie cyfrowej szkoły. Naszymi przewodnikami po świecie współczesnej edukacji są znakomici eksperci: - Aleksandra Rodzewicz, nauczycielka i ekspertka Instytutu Badań Edukacyjnych, - Hanna Zielińska, dziennikarka i nauczycielka, - profesor Jacek Pyżalski z Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, koordynator ok. 60 krajowych i międzynarodowych projektów badawczych dotyczących edukacji. Na skróty do treści: 00:00:00 - Wprowadzenie 00:01:18 - Zakaz smartfonów w szkołach 00:07:40 - "Rozedrgane" pokolenie 00:13:43 - Syndrom norweski 00:27:54 - Efekt odstawienia 00:39:41 - AI odrabia prace domowe 01:00:16 - Edukacja medialna Źródła: - O Norwegii i smartfonach w szkołach - https://www.google.com/url?q=https://openaccess.nhh.no/nhh-xmlui/bitstream/handle/11250/3119200/DP%252001.pdf&sa=D&source=docs&ust=1725278922403924&usg=AOvVaw1M-8wqHPkwIyQu71XIinQz - Interpretacja norweskich badań https://grimoiremanor.substack.com/p/did-a-new-study-show-that-a-norwegian - O tym, jak smartfony ogłupiają https://www.google.com/url?q=https://www.journals.uchicago.edu/doi/full/10.1086/691462&sa=D&source=docs&ust=1725278922401518&usg=AOvVaw15Ul8uTCrhMvzDsDnVSyfs - O tym, jak smartfony źle działają na interakcje https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0022103117301737 - O tym, jak smartfony obniżają dobrostan https://journals.sagepub.com/doi/abs/10.1177/0963721419847200 - O Wlk. Brytanii bez smartfonów https://cep.lse.ac.uk/pubs/download/dp1350.pdf?utm_source=substack&utm_medium=email - O Hiszpanii bez smartfonów https://www.semanticscholar.org/paper/Banning-mobile-phones-in-schools%253A-evidence-from-in-Beneito-Vicente-Chirivella/163514815cc34fa7806a02dc694a998fa2da8e21 - O Szwecji bez smartfonów https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0272775719303966 - Jak Finlandia szkoliła z AI https://www.uef.fi/en/article/ai-education-in-finland-enhancing-childrens-understanding-critical-thinking-and-creativity-through - Polska szkoła w cieniu AI https://cdv.pl/wp-content/uploads/2024/02/Raport-Polska-szkola-w-cieniu-AI-Collegium-Da-Vinci.pdf - Polska Polityka Cyfrowej Transformacji Edukacji https://www.gov.pl/web/edukacja/polityka-cyfrowej-transformacji-edukacji---projekt-uchwaly-rady-ministrow-skierowany-do-konsultacji - Jonathan Haidt, "The Anxious Generation: How the Great Rewiring of Childhood Is Causing an Epidemic of Mental Illness", Penguin Press, 2024 - "Sztuczna inteligencja. Prawdziwe zmiany w edukacji?", Red. Jacek Pyżalski, Agata Łuczyńska, Fundacja Szkoła z Klasą, 2024

Od dawna chodził za nami odcinek o następującym dylemacie: czy jeśli technologie nie są do końca etyczne i w dalszym ciągu z nich korzystamy, to przestajemy być moralni? Technologie stawiają przed nami naprawdę poważne wyzwania. Dlaczego głośne podkreślanie etyczności działań przez bigtechy w rzeczywistości jest zasłoną dymną, dlaczego nie warto wpadać w skrajności typu technologiczna asceza i w końcu - jak my i nasi eksperci radzimy sobie z tymi etycznymi i praktycznymi wyzwaniami. Gośćmi podcastu są: - Zofia Dzik inwestorka, innowatorka ale przede wszystkim założycielka Instytutu Humanites - Artur Kurasiński wieloletni inwestor, przedsiębiorca i legenda polskiego świata startupów - Jacek Mańko z katedry zarządzania w społeczeństwie sieciowym na Akademii Leona Koźmińskiego Śródtytuły: 00:00:00 - Wprowadzenie 00:03:05 - Trudne wybory 00:10:28 - Zaklęty cykl 00:18:24 - Bezzębna etyka korporacji 00:30:10 - Od tech-ascezy do terapii 00:43:25 - Kto kupi uczciwy telefon 00:49:36 - Jak zdrowo żyć z technologiami 00:54:34 - Gdzie szukać nadziei Linki i książki: - "Anti-Computing: Dissent and the Machine", Caroline Basset, Manchester University Press , 2022 - O bezzębnej etyce korporacji: https://www.benzevgreen.com/tech-ethics/ - Test podstaw moralnych: https://moralfoundations.github.io/thetest.html - Aktywiści technologiczni: https://www.ethicaltechcollective.com/people https://www.ajl.org/ https://blackinai.github.io/#/ https://d4bl.org/ - "Offline. Jak dzięki życiu bez pieniędzy i technologii odzyskałem wolność i szczęście", Mark Boyle, Wydawnictwo Mova, 2020 - "Rewolucja nadziei. W stronę uczłowieczonej technologii”, Erich Fromm, Wydawnictwo Vis-á-Vis/Etiuda, 1968 Polecane odcinki TECHTORII 37 i 81: - Nasze smartfonowe dzieci:https://audycje.tokfm.pl/podcast/139152,37-Nasze-smartfonowe-dzieci-One-beda-winic-nas - Świeże lektury na długi weekend:https://audycje.tokfm.pl/podcast/157066,81-Swieze-lektury-na-dlugi-weekend-Nie-tylko-majowy-BIBLIOTECHA

Za dwa lata sztucznej inteligencji mogą się skończyć dane treningowe. A to oznacza, że ta technologia nie będzie mogła się dalej rozwijać. Dlatego Big Techy dwoją się i troją, żeby zdobyć coraz to nowe wysokiej jakości dane dla swoich modeli. Meta chciała nakarmić swoją sztuczną inteligencję danymi użytkowników Facebooka i Instagrama, zbieranymi od 2007 r. To podejście na razie zostało zawieszone, ale i tak nie był to najbardziej kontrowersyjny z rozważanych pomysłów. Tyle, że choć Meta nie nakarmi naszymi danymi swojej AI, to robią to inni. W jakim zakresie i jak agresywnie? I najważniejsze: czy jest coś, co możemy z tym zrobić? To kluczowe pytania, na które szukamy odpowiedzi w tym odcinku. Gośćmi tego odcinka są: - Maria Magierska prawniczka i doktorantka na Wydziale Prawa Europejskiego Instytutu Uniwersyteckiego we Florencji - dr Michał Nowakowski, partner odpowiedzialny za AI i cyberbezpieczeństwo w kancelarii ZP Zackiewicz&Partners Śródtytuły: 00:00 - Wprowadzenie 02:49 - Skargi na pomysł Mety 23:25 - Dane na wagę złota 31:08 - OpenAI, Google i Meta 36:35 - Trudny wybór mediów 43:07 - Bunt przeciw AI Linki do źródeł: - O decyzji Norwegii: https://www.datatilsynet.no/aktuelt/aktuelle-nyheter-2024/meta-vil-bruke-brukernes-bilder-og-innlegg-til-a-utvikle-ki/ - O tym, że AI kończą się dane: https://www.nytimes.com/2024/04/06/technology/tech-giants-harvest-data-artificial-intelligence.html - O pozwie NYT przeciwko OpenAI: https://wyborcza.biz/biznes/7,177150,30545493,new-york-times-oskarza-openai-i-microsoft-to-moze-byc-kluczowy.html - O wzroście Cary: https://petapixel.com/2024/06/10/anti-ai-app-cara-and-alternative-to-instagram-explodes-in-popularity/ - Jak zapobiec wykorzystywaniu danych do szkolenia sztucznej inteligencji: https://www.wired.com/story/how-to-stop-your-data-from-being-used-to-train-ai/ - Odzyskaj kontrolę nad swoimi danymi:https://www.linkedin.com/pulse/regain-control-your-data-how-opt-out-ai-training-jenish-pithadiya-v5tpc/ Polecane odcinki TECHSTORII - 45, 73, 76: - Czy Chiny wygrają wyścig w dziedzinie sztucznej inteligencji?https://audycje.tokfm.pl/podcast/141817,45-Czy-Chiny-wygraja-wyscig-w-dziedzinie-sztucznej-inteligencji - Artyści kontra nowe technologie:https://audycje.tokfm.pl/podcast/154214,73-Walka-o-przetrwanie-czy-o-wieksza-kase-Artysci-kontra-nowe-technologie - Nvidia. Jak stała się królową rewolucji AI: https://audycje.tokfm.pl/podcast/155262,76-Nvidia-Jak-stala-sie-krolowa-rewolucji-AI-Czy-cos-moze-jej-zagrozic

Temu i Shein jeszcze bardziej rozpychają się na rynku. Ci dwaj giganci chińskiego e-handlu zostali uznani za VLOP-y, co oznacza, że będą podlegać ściślejszym regulacjom. W "Techstoriach Light" także o Mecie, która chce utuczyć swoją AI naszymi danymi i jak USA szykują nam trzęsienie ziemi w świecie sztucznej inteligencji. Na skróty do omawianych tematów: 02:13 - Bingo Techstorii: Chiny 16:32 - Meta chce trenować na nas AI 23:49 - Będzie trzęsienie ziemi w świecie AI? Polecane odcinki TECHSTORII - 54, 59, 76: - https://audycje.tokfm.pl/podcast/147516,54-Cala-prawda-o-Temu-i-Shein-Jak-podbija-nas-chinski-e-handel - https://audycje.tokfm.pl/podcast/149173,59-Kulisy-awantury-w-OpenAI-Kto-i-dlaczego-wyrzucil-Altmana - https://audycje.tokfm.pl/podcast/155262,76-Nvidia-Jak-stala-sie-krolowa-rewolucji-AI-Czy-cos-moze-jej-zagrozic

Pod koniec maja miał miejsce chyba najbardziej zuchwały atak na polską infosferę ostatnich lat. W serwisie Polskiej Agencji Prasowej opublikowana została depesza o tym, że w Polsce odbędzie się częściowa mobilizacja, a powołani do wojska młodzi ludzie trafią na wojnę na Ukrainę. Ukazała się dwa razy, w odstępie około 20 minut. Depesza ta oczywiście była fałszywa, ale i tak zostało zasiane ziarno spiskowej teorii, że informacja była prawdziwa tylko za szybko opublikowana i rząd teraz próbuje przykrywać fakty. I właśnie takie teorie spiskowe oraz pokaz potencjału wpływania na komunikację były zapewne powodem stojącym za tym atakiem. Już w połowie maja minister cyfryzacji Krzysztof Gawkowski ostrzegał, że przed eurowyborami Polska powinna być przygotowana na to, że Rosjanie uruchomią silniejsze niż zazwyczaj cyberataki - albo dezinformujące, albo na infrastrukturę krytyczną. Tyle, że cały ten rok to jeden wielki festiwal wyborczy - na całym świecie niemal 2 mld osób wezmą udział w 65 wyborach. To rekordowa liczba! A zarazem niebywałe możliwości dla państw i sił, które chciałyby w tych wyborach mieszać. Przyglądamy się więc temu, jakie technologie i techniki są używane, by wpływać na procesy wyborcze od Indii po Mołdawię, czy można im wierzyć i kto powrócił do żywych, żeby namawiać do udziału w wyborach. W tym odcinku TECHSTORII swoją wiedzą dzielą się: - Jakub Szymik z Fundacji CEE Digital Democracy Watch - Martyna Bildziukiewicz, szefowa unijnego biura ds. walki z dezinformacją „East StratCom Task Force” - dr Aleksandra Jaskólska z Uniwersytetu Warszawskiego, politolożka i specjalistka od polityki wewnętrznej i zewnętrznej Indii - Christine Bejerasco ekspertka ds. bezpieczeństwa z firmy WithSecure Śródtytuły - na skróty: 00:00 - Wprowadzenie 05:01 - Unia szykuje się na atak 11:23 - Technologiczne sianie chaosu 16:15 - Deepfejki w polityce 25:12 - Indie wielkim laboratorium AI 41:20 - Co wydarzy się w USA 46:36 - Reakcja Big Techów i polityków Źródła: - O przeszukaniach w PE: https://www.france24.com/en/live-news/20240529-%F0%9F%94%B4-police-search-the-european-parliament-over-possible-russian-interference - O deepfejkach w UK: https://www.politico.eu/article/uk-keir-starmer-labour-party-deepfake-ai-politics-elections/ - Jak fałszywy Tom Cruise działał na rzecz Rosji: https://www.politico.eu/article/ioc-says-it-was-hit-by-fake-news-campaign-and-ai-tom-cruise/ - Jacek Dukaj o AI w wyborach: https://wyborcza.pl/7,75517,30113788,jakie-ksiazki-napisze-nam-ai-jacek-dukaj-juz-wie.html - O zalewie deepfejków w Indiach: https://www.wired.com/story/indian-elections-ai-deepfakes/ - Amerykanie boją się wpływu AI na wybory: https://www.elon.edu/u/news/2024/05/15/ai-and-politics-survey/ Polecane odcinki TECHSTORII - 9, 70, 84: - https://audycje.tokfm.pl/podcast/118930,9-Jak-Rosja-zrobila-z-Ukrainy-laboratorium-cyfrowej-wojny - https://audycje.tokfm.pl/podcast/153171,70-Przeprosiny-Zuckerberga-manipulacje-napedzane-AI-i-technologiczna-nowosc-TECHSTORIE-LIGHT - https://audycje.tokfm.pl/podcast/158084,84-Jak-Europa-rzadzi-swiatem-Efekt-Brukseli-odczuwalny-nawet-w-Azji

Początek lata zapowiada się bardzo różnorodnie pod względem premier książkowych. Choć nie są to lektury lekkie, łatwe i przyjemne, warto po nie siągnąć. Pierwsza jest analizą internetowo-rzeczywistego zjawiska, które autorka nazywa terrorem połowy ludzkości. Druga bierze pod lupę mity i przesądy na temat życia w mieście i miejskich technologii. A trzecia i pół kolejnej, to już namysł nad tym, jakie zmiany dzieciom oraz szkole fundują nowe technologie. Pierwszą omawianą w podcaście książką jest - “O mężczyznach, którzy nienawidzą kobiet. Od inceli do artystów podrywu” napisana została przez Laurę Bates, wydana przez Wydawnictwo Czarne, w przekładzie Mariusza Gądka. Autorem drugiej jest Łukasz Drozda - “Miejskie strachy. Miasto 15-minutowe, 5G i inne potwory” Wydawnictwa Krytyka Polityczna. Trzecia to - “Szkoła w czasach AI. Jak przygotować dzieci na wyzwania jutra” napisana przez Jowitę Michalską, wydana przez Wydawnictwo MT. A czwarta, uzupełniająca nosi tytuł - “Z nosem w smartfonie Co nasze dzieci robią w internecie i czy na pewno trzeba się tym martwić?” Karola Jachymka, wydana przez Wydawnictwo Agora. Na skróty do książek: 02:52 - “O mężczyznach, którzy nienawidzą kobiet. Od inceli do artystów podrywu” 22:06 - “Miejskie strachy. Miasto 15-minutowe, 5G i inne potwory” 29:27 - “Szkoła w czasach AI. Jak przygotować dzieci na wyzwania jutra” 37:02 - “Z nosem w smartfonie Co nasze dzieci robią w internecie i czy na pewno trzeba się tym martwić?” Polecane odcinki TECHSTORII: - 37#Nasze smartfonowe dzieci. "One będą winić nas" - https://audycje.tokfm.pl/podcast/139152,37-Nasze-smartfonowe-dzieci-One-beda-winic-nas - 27# Zbanować Tik Toka? Sądny rok dla chińskiej apki - https://audycje.tokfm.pl/podcast/135125,27-Zbanowac-Tik-Toka-Sadny-rok-dla-chinskiej-apki - 39# Transhumanizm, czyli śmierć jak choroba. Jak żyje się z dodatkowym zmysłem? - https://audycje.tokfm.pl/podcast/139785,39-Transhumanizm-czyli-smierc-jak-choroba-Jak-zyje-sie-z-dodatkowym-zmyslem

Materiał powstał we współpracy ze Szkoła Liderów i jest finansowany przez kampanię #BrukselaToNieKurort. Opowiadałyśmy już wielokrotnie o dużych dyrektywach DSA, DMA czy AI Act, które zostały przyjęte w ostatnich latach i które mogą mieć decydujący wpływ na to, jak nam się żyje w świecie platform społecznościowych, wielkich technologicznych biznesów i sztucznej inteligencji. Jedno jest pewne: Unia Europejska jest dziś jedną z najważniejszych na świecie sił decydujących o tym, jak wygląda porządek prawny, kontrola i pozycja technologicznego biznesu. Co więcej, być może jest jedyną polityczną instytucją zdolną do tego, by postawić się Big Techom. Ale nie jest tak, że to się dzieje w jakiejś mitycznej, oderwanej od nas Brukseli. Za te polityki i regulacje odpowiadają Parlament Europejski i Komisja Europejska, a ich kształt wyłonimy my sami już 9 czerwca w wyborach europejskich. Dlatego w tym odcinku przyglądamy się temu, czy Europa rządzi światem, czy RODO stało się standardem zarządzania danymi, kto jest wdzięczny za regulację ładowarek i jaką rolę odgrywa i może odgrywać w tym wszystkim Unia. Ten odcinek jest częścią programu prowyborczego, przygotowanego we współpracy z Fundacją Szkoła Liderów, ale partner oczywiście nie miał wpływy na treść podcastu. Więcej o tej kampanii na stronie www.brukselatoniekurort.pl Gośćmi podcastu są: - dr Joanna Mazur z DELab UW - Jakub Szymik z Fundacji CEE Digital Democracy Watch - dr Damian Flisak prawnik, specjalista w zakresie prawa nowych technologii, AI i prawa autorskiego Śródtytuły: 00:00 - Wprowadzenie 09:52 - Roaming 16:38 - Ładowarki 20:37 - "Efekt Brukseli" 29:34 - Przeregulowanie 48:03 - Przyszłość ŹRÓDŁA: - Anu Bradford "The Brussels Effect: How the European Union Rules the World" - Anu Bradford "The False Choice Between Digital Regulation and Innovation" https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=4753107 - Nad czym pracuje Unia w cyfrowych tematach? https://www.europarl.europa.eu/topics/pl/article/20210414STO02010/ksztaltowanie-transformacji-cyfrowej-strategia-ue - Teresa Pakulska, "Cyfryzacja w Unii Europejskiej - w Kierunku zrównoważonego rozwoju?"Wyd. SGH https://www.jomswsge.com/pdf-174173-95920?filename=Digitization%20in%20the.pdf - Jak działa zasada Roam Like At Home, czyli ujednolicony roaming w Unii: https://digital-strategy.ec.europa.eu/pl/library/roaming-review-fair-use-policy-and-sustainability-derogation Polecane odcinki TECHSTORII - 66, 67, 68: - https://audycje.tokfm.pl/podcast/151794,66-DzisAI-w-Polsce-glebokie-uczenie - https://audycje.tokfm.pl/podcast/152131,67-DzisAI-w-Polsce-modele - https://audycje.tokfm.pl/podcast/152460,68-DzisAI-w-Polsce-halucynacje

Sztuczna inteligencja może zniszczyć świat i ludzkość? Mamy dla Was dobrą wiadomość. Nie zniszczy. A przynajmniej raczej nie będzie to “ta zła zbuntowana AI”, którą straszy nas popkultura. Ale jest i zła wiadomość. Niestety, budowanie AI w tak wykładniczym tempie, jakie obserwujemy, może nasz świat sprowadzić jeszcze szybciej na krawędź katastrofy klimatycznej. Już teraz, gdyby podliczyć globalne zużycie energii na potrzeby generatywnej AI to… okazałoby się, że mamy na Ziemi jedno państwo więcej. Sam Sam Altman, prezes OpenAI nawoływał w styczniu w Davos, że potrzebujemy przełomu w energetyce, bo AI jest po prostu wyjątkowo energochłonna i na obecnych rozwiązaniach daleko nie zajedziemy. Co więcej OpenAI szacuje, że od 2012 r. moc obliczeniowa wykorzystywana do trenowania jednego modelu AI każdego roku wzrastała 10-krotnie! W efekcie sam ChatGPT w wersji 3 już zużywa tyle energii, co 33 tys. amerykańskich gospodarstw domowych. Gośćmi podcastu są: - Patryk Strzałkowski, dziennikarz Gazety.pl specjalizujący się w tematyce środowiska i ekologii - Natalia Kotłowska-Wochna, prawniczka nowych technologii - Szymon Opryszek, reporter Oko.press i autor książki “Woda. Historia pewnego porwania”. Śródtytuły; 02:14 - Energia na wagę złota 18:36 - Chmura - 6 państwo świata 29:45 - Brak transparentności 32:45 - Minerały ziem rzadkich 35:50 - Czysta energia: będzie przełom? 42:54 - Czy można być eko bez AI Żródła: - Szymon Opryszek, “Woda. Historia pewnego porwania” - Kate Crawford "Atlas Sztucznej Inteligencji" - Raport Schneider Electric o zużyciu energi na potrzeby AI: https://www.androidheadlines.com/2023/10/ai-systems-power-consumption-small-countries.html - Analiza Shaolei Rena, badacza z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Riverside o zużyciu wody: https://arxiv.org/pdf/2304.03271 - Reportaż o centrum danych Facebooka w Lulei: https://wyborcza.biz/biznes/7,177150,22095952,lulea-dom-wielkiego-brata-facebook-trzyma-historie-naszych.html - Artykuł Piotra Cieślińskiego "Internet i AI to nie tylko algorytmy i dane. To też skały, solanka litowa i ropa naftowa":https://wyborcza.pl/7,75517,30889297,mam-dla-was-zla-wiadomosc-czysta-energia-nie-istnieje.html#S.MT-K.C-B.1-L.1.duzy - Czy Helion da nam fuzję jądrową: https://www.theguardian.com/technology/2023/aug/01/techscape-environment-cost-ai-artificial-intelligence - Jak marihuana generuje ogromne zapotrzebowanie na energię:https://fortune.com/2024/03/22/crypto-marijuana-data-center-power-use-electric-grid/

W "Techstoriach Light" usłyszysz o tym, co się dzieje w kolejnym sezonie telenoweli “dorwać TikToka”, czyli USA kontra TikTok. Po co Europa wzięła na celownik Shein, z jakiego powodu w środku majówki polski MSZ wydał specjalne oświadczenie i dlaczego Oxford zamknął instytut ufundowany przez Elona Muska. Zapraszają Sylwia Czubkowska i Joanna Sosnowska. Na skróty: 01:44 - FANCY BEAR 06:29 - ULTRAKŁOPOTY SHEIN 13:36 - TEMU 14:24 - KOLEJNY SEZON “DORWAĆ TIK TOKA” 19:48 - FUTURE OF HUMANITY INSTITUTE Polecane odcinki TECHSTORII: ODCINEK 54 - https://audycje.tokfm.pl/podcast/147516,54-Cala-prawda-o-Temu-i-Shein-Jak-podbija-nas-chinski-e-handel ODCINEK 69 - https://audycje.tokfm.pl/podcast/152797,69-Kim-jest-Miron-Mironiuk-tajemniczy-mlody-biznesmen-dzialajacy-w-Chinach-W-Polsce-stanal-na-czele-rady-do-spraw-AI ODCINEK 26 - https://audycje.tokfm.pl/podcast/134449,26-Longtermizm-Tajemnicza-filozofia-ktora-stoi-za-zachciankami-Elona-Muska-i-nie-tylko ODCINEK 78 - https://audycje.tokfm.pl/podcast/155932,78-Co-knuli-razem-Facebook-i-Netflix-Handluja-naszym-zyciem-TECHSTORIE-LIGHT

Wszystkie omawiane w tym odcinku książki są świeżynkami, które dopiero co weszły na rynek. Pierwsza pozycja jest wstrząsającym reportażem, po którym kupno nowego smartfonu, nie mówiąc już o elektryku, można przypłacić potężnymi wyrzutami sumienia.
Druga, ważnym przekazem o przyszłości świata pod rządami AI, autorstwa jednego z najważniejszych filozofów technologii. I na deser coś lżejszego kalibru. Po raz pierwszy w tym cyklu powieść. I to nie science fiction. Jak już, to raczej socjo-tech fiction, ale z bardzo aktualnym twistem.

Omawiane książki:
- "Krwawy kobalt. O tym, jak krew Kongijczyków zasila naszą codzienność" Siddharth Kara, Wydawnictwo W.A.B., tłum. Hanna Pustała-Lewicka
- "Deep Utopia: Life and Meaning in a Solved World" Nick Bostrom
- "Domek z piernika" Jennifer Egan, Wyd. Znak Literanova, tłum Anna Gralak

Na skróty do omawianych książek:
01:52 - “Krwawy kobalt” Siddharth Kara
16:34 - “Deep Utopia: Life and Meaning in a Solved World”, Nick
25:08 - "Domek z piernika”, Jennifer EganBostrom

Czy żyjemy już w erze końca otyłości i czy to technologie mogą zatrzymać masowe tycie? Która firma ma wyższą kapitalizację niż Tesla i za chwilę może wyrosnąć na jednego z najważniejszych graczy w świecie farmaceutycznej AI. W tym odcinku także o superchipach od Nvidii. Posłuchaj o ozempicowej gorącze, sprzedawaniu marzeń o atrakcyjnym wyglądzie i roli AI w projektowaniu leków. Ozempic to lek na jedną z najpowszechniejszych chorób cywilizacyjnych: cukrzycę. A za jego produkcją stoi Novo Nordisk, czyli spółka, która wyspecjalizowała się w produkcji leków na cukrzycę. Zarówno Ozempic, jak i Wegovy powstały jako leki właśnie na cukrzycę i nieprawidłowości w gospodarce insuliną. Przy okazji jednak odkryto, że prowadzą one także do sporego ubytku wagi u pacjentów. A gdy dowiedzieli się o tym celebryci, a potem influencerzy z TikToka to świat dosłownie ogarnęła ozempicowa gorączka. Tyle, że leki typu Ozempic to więcej niż nowy sposób na walkę z chorobą otyłościową. Mamy do czynienia ze zjawiskiem na przecięciu medycyny, zmian w trybie życia, mody propagowanej przez serwisy społecznościowe, a nawet AI. I jest to niezwykle ważny trend, bo bardzo możliwe, że to dopiero początek zmian w naszych oczekiwaniach w stosunku do leków i tego, jak mają rozwiązywać choroby cywilizacyjne. Gośćmi tego odcinka są: Tomasz Smolarek, analityk i doradca inwestycyjny z mTFI, a także były wiceminister zdrowia Krzysztof Łanda, lekarz specjalizujący się w farmakoekonomice i systemie ochrony zdrowia. Śródtytuły: 04:16 - Otyłość vs cukrzyca 11:32 - Tiktokowy szał 23:35 - Ile kosztuje nadwaga 26:05 - Dania - wygrany czy zakładnik? 29:24 - AI tworzy leki 38:15 - Superkomputer farmacji Żródła: - Elon Musk chwali Wegovy: - Badanie tiktokowej popularności Ozempiku https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2949916X23000130 - Influencerzy kontra otyłość: https://news.bloomberglaw.com/health-law-and-business/tiktokers-put-consumers-at-risk-as-drug-ads-go-unchecked-by-fda - Ozempic rozwija Danię: https://www.theguardian.com/business/2023/sep/09/wegovy-the-slimming-drug-that-keeps-denmarks-economy-growing - Dania państwem odchudzania: https://qz.com/novo-nordisk-https://qz.com/novo-nordisk-ozempic-wegovy-denmark-gdp-1851309063 - Superkomputer Novo Nordisk: https://edition.cnn.com/2024/03/19/tech/novo-nordisk-ai-supercomputer/index.html Polecany odcinek TECHSTORII: - odcinek 76#: https://audycje.tokfm.pl/podcast/155262,76-Nvidia-Jak-stala-sie-krolowa-rewolucji-AI-Czy-cos-moze-jej-zagrozic

Czym różni się wojna w Ukrainie od tej w Strefie Gazy? Czy podejście low-tech może rzucić na kolana duże nakłady na high-tech? I dlaczego pewna książka doprowadziła do kompromitacji głównodowodzącego sławną jednostką cyberszpiegów? O tym wszystkim w dzisiejszym odcinku. Gośćmi podcastu są: - dr Jacek Raubo, specjalista od obronności i bezpieczeństwa z Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu - Maciej Miłosz, dziennikarz DGP specjalizujący się w tematyce wojskowej W podcaście - na skróty: 03:35 - Atak Iranu i Żelazna Kopuła 13:48 - Low-tech Hamasu 17:45 - Zbrojenie Izraela i AI 34:38 - Jednostka 8200 39:07 - Socjotechnika Hamasu Żródła; - Jak Google współpracuje z izraelskim wojskiem: https://time.com/6966102/google-contract-israel-defense-ministry-gaza-war/ - Cyberstrategie Hamasu: https://www.atlanticcouncil.org/in-depth-research-reports/report/the-cyber-strategy-and-operations-of-hamas-green-flags-and-green-hats/#cyber - Jak działa i co robi Lawenda AI:https://www.972mag.com/lavender-ai-israeli-army-gaza/ - Książka “The Human-Machine Team: How to Create Synergy Between Human & Artificial Intelligence That Will Revolutionize Our World”. Książka szefa Jednostki 8200 https://www.amazon.com/Human-Machine-Team-Artificial-Intelligence-Revolutionize-ebook/dp/B09472K2YZ/ref=tmm_kin_swatch_0?_encoding=UTF8&qid=&sr= - Maciej Miłosz tłumaczy, czy możemy mieć technologię podobną do Żelaznej Kopuły:https://www.gazetaprawna.pl/wiadomosci/kraj/artykuly/9394893,jak-i-kiedy-strzelac-do-pociskow-przeciwnika-pytania-i-odpowiedzi.html Posłuchaj też wcześniejszych odcinków, powiązanych z tematem: - Odcinek 6# - https://audycje.tokfm.pl/podcast/116987,6-Dlaczego-Pegasus-mogl-powstac-wlasnie-w-Izraelu - Odcinek 71# - https://audycje.tokfm.pl/podcast/153521,71-Pierwsza-wojna-AI-Ukraina-stala-sie-wielkim-tech-laboratorium

Usłyszysz o polskiej sygnalistce, która właśnie wygrała sądową batalię z Amazonem, o koreańskim upadłym krypto-magnacie oraz o tym, czy Facebook i Netflix naprawdę handlują naszym życiem? Co z prywatnymi wiadomościami, które prawdopodobnie mogły zostać udostępnione? Czy tak się stało? W "Techstoriach Light" tym razem o trzech pozwach, z trzech różnych części świata, a za każdym z nich stoją bardzo ciekawi ludzie i ich historie. Śródtytuły podcastu: 01:38 - Co knuli razem Facebook i Netflix 07:06 - Amazon znów przegrywa z sygnalistką 17:21 - Koniec eldorado na krypto Polecany odcinek TECHSTORII: - https://audycje.tokfm.pl/podcast/115811,4-Rewolucja-nadejdzie-od-srodka-Czy-sygnalisci-uratuja-technologie Źródła: - https://twitter.com/andymstone/status/1775178770904764504 - https://www.nytimes.com/2018/12/18/technology/facebook-privacy.html

Polscy wydawcy ewidentnie zaczynają się coraz powszechniej interesować światową literaturą z pogranicza technologii i polityki. Co nas oczywiście bardzo cieszy! Dlatego w tym odcinku trzy tłumaczenia, trzy książki. Jedna to barwna opowieść o tym, jak sztuczna inteligencja zmienia cały świat. Druga to analiza rozwoju dezinformacji. A trzecia jest klasyczną analizą filozofii, która ma bardzo silny wpływ na świat technologii. Omawiane książki: - “Atlas Sztucznej Inteligencji” Kate Crawford, wydany przez Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, w tłumaczeniu Tadeusza Chawziuka i z konsultacją merytoryczną dr. Kamila Filipka - “Fake news. Jak dezinformacja infekuje umysły i jak się na nią uodpornić” Sandera van der Lindena, wydana przez Rebis, w tłumaczeniu Radosława Kota - “Co jesteśmy winni przyszłości. Longtermizm jako filozofia jutra” Wiliama MacAskila, wydana przez Feria Science, w przekładzie Zuzanny Lamży Na skróty do książek: 01:06 - Atlas AI 10:21 - “Fake news” 21:04 - “Co jesteśmy winni przyszłości. Longtermizm jako filozofia jutra” Polecane wcześniejsze odcinki TECHSTORII: - https://audycje.tokfm.pl/podcast/121138,12-Rosyjska-dezinformacja-czyli-swiat-bez-skrupulow-i-moralnosci-Odcinek-od-ktorego-rozboli-cie-glowa - https://audycje.tokfm.pl/podcast/134449,26-Longtermizm-Tajemnicza-filozofia-ktora-stoi-za-zachciankami-Elona-Muska-i-nie-tylko - https://audycje.tokfm.pl/podcast/139785,39-Transhumanizm-czyli-smierc-jak-choroba-Jak-zyje-sie-z-dodatkowym-zmyslem

Jest ulubienicą inwestorów, w lutym osiągnęła kapitalizację rynkową w wysokości 2 bln dolarów! Prezesi największych spółek AI wręcz błagają o jej produkty. Skąd bierze się dobra passa Nvidii, czy jej wyniki nakręcają bańkę inwestycyjną, czy zagrozi jej ambitny pomysł Sama Altmana z OpenAI, czy może większym zagrożeniem jest wojna handlowa USA i Chin? Gośćmi podcastu są: - Tomasz Smolarek, analityk i doradca inwestycyjny z mTFI - Jarosław Jamka specjalista od inwestycji w jamkaglobal.com zarządzający aktywami w Niezależnym Domu Maklerskim SA. Śródtytuły: 02:11 - Najbardziej oczekiwany chip świata 10:27 - Cudowne lata 90. i historia Nvidii 23:01 - Rynek za 0 mld dol: AI 24:22 - Kim jest Jenseng Huang? 28:09 - Nvidia idzie po nowe rynki 37:19 - Woodstock AI i roboty 41:02 - Chiny i chipy Źródła: - Superkomputer w pudełku:https://www.top500.org/news/nvidia-delivers-dgx-1-supercomputer-in-a-box-to-openai/ - Kim jest Jenseng Huang: https://wyborcza.biz/biznes/7,177150,30770999,krol-sztucznej-inteligencji-i-nisz-rynkowych-prezes-nvidii.html - O drodze Nvidii https: //www.wsj.com/business/nvidia-jensen-huang-ceo-ai-chips-89d305de - O tym jak ta firma stała się wygranym w AI: https://www.wired.com/story/nvidia-hardware-is-eating-the-world-jensen-huang/ - O architekturze Blackwell: https://www.wsj.com/tech/ai/nvidia-intends-to-price-newest-ai-chips-to-appeal-to-wide-group-of-users-9d72cd87 Polecane odcinki TECHSTORII: - https://audycje.tokfm.pl/podcast/131085,22-Firma-ktora-wlada-swiatem-jest-na-Tajwanie-Raczej-nie-znacie-jej-nazwy - https://audycje.tokfm.pl/podcast/133226,25-Wojna-polprzewodnikowa-Konflikt-w-ktorym-udzial-bierze-juz-prawie-caly-swiat

5 lat - tyle polskiemu sądowi zajęło rozstrzygnięcie, czy Facebook miał prawo blokować i usuwać konta i treści publikowane przez Społeczną Inicjatywę Narkopolityki. W połowie marca Sąd Okręgowy w Warszawie uznał, że Facebook dokonując takich blokad na podstawie wyłącznie własnego regulaminu złamał prawo i ma wszystkie treści przywrócić. Tylko czy po 5 latach taki wyrok coś jeszcze zmienia? Tym bardziej, że nie jest on jeszcze prawomocny i Facebook może się odwołać. Co więcej, Facebook w tym czasie przekształcił się w Metę, z 2,38 mld użytkowników urósł do ponad 3 mld, na scenie pojawił się TikTok i zaczął zmieniać reguły gry w socialach, a jeszcze większe zmiany może przynieść generatywna AI. 5 lat temu nie było unijnych regulacji internetu, które dziś mogą pomóc wszystkim, którzy wpadną w błędne koło publikowania treści i usuwania kont. Dziś mamy już DSA, co więcej Ministerstwo Cyfryzacji przedstawiło do konsultacji ustawę, która ma już szczegółowo te przepisy wdrożyć w Polsce. A więc czy wygrana SIN z Facebookiem spowoduje, że platformy zaczną bardziej transparentnie podchodzić do blokowania treści swoich użytkowników? A może to unijne prawo je do tego zmusi? Czy czeka nas teraz wysyp pozwów wobec Facebooka, TikToka, Twittera i YouTube’a? A może tak naprawdę ani procesy, ani regulacje niewiele zmienią w naszej pozycji wobec cyberkorpów? W dzisiejszym odcinku przyglądamy się problemowi tzw. prywatnej cenzury, algorytmom, które mówią nam, co możemy widzieć i publikować w socjalach, oraz opowiadamy o ludziach, którzy postanowili zawalczyć o swoje prawa w świecie wielkich platform społecznościowych. Swoją wiedzą oraz doświadczeniami ścierania się z wielkimi platformami dzielą się z nami: - Jakub „Gessler” Nowak, rzecznik i członek zarządu SIN - Dorota Głowacka, specjalistka ds. regulacji platform z Fundacji Panoptykon Śródtytuły: 20:08 - MOWA NIENAWIŚCI I INNE POZWY 29:03 - CO ZMIENI NOWE PRAWO 38:48 - WDRAŻANIE W POLSCE Źródła: - O procesie SIN vs Faceboook: https://wyborcza.biz/biznes/7,177150,24757831,facebook-pozwany-w-polsce-za-cenzure.htmlhttps://wyborcza.biz/biznes/7,177150,30788135,ten-wyrok-jest-naprawde-przelomowy-facebook-przegrywa-w-sadzie.html - O tym jak Facebook zbanował prawicowe konta; https://serwisy.gazetaprawna.pl/nowe-technologie/artykuly/989514,facebook-blokada-kont-narodowcom.html - O procesie wytoczonym przez HateAid https://hateaid.org/en/lawsuit-against-twitter-hateaid-and-the-european-union-of-jewish-students-submit-landmark-case/ - O walce austriackiej polityczki Zielonych; https://globalfreedomofexpression.columbia.edu/cases/glawischnig-piesczek-v-facebook-ireland-limited/ - Projekt polskiej ustawy wdrażającej DSA; https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12383101/katalog/13045607#13045607 Polecane odcinki "Techstorii": - https://audycje.tokfm.pl/podcast/117615,7-Czy-Facebook-naprawde-tepi-prawice - https://audycje.tokfm.pl/podcast/140490,41-Kaganiec-na-sztuczna-inteligencje-Jak-nowe-regulacje-moga-zmienic-internet

W "Techstoriach Light" trzy tematy. Spotify, pogroził polskiemu rządowi palcem, że jeżeli wprowadzi tantiemy od internetu, to będzie zmuszony podnieść ceny subskrypcji użytkownikom. Swoją siłę postanowił pokazać także TikTok, choć ten nie w Polsce, tylko w Stanach Zjednoczonych. A to dlatego, że USA próbują doprowadzić do zbanowania tej aplikacji. By zapobiec tym legislacyjnym harcom, TikTok zachęcił swoich użytkowników, by zawalczyli o przyszłość swojej ulubionej aplikacji. Ale to nie koniec rozgrywek w świecie technologii, bo przecież trwa batalia między Elonem Muskiem i OpenAI. W grze jest już nie tylko pozew, ale i wyciąganie maili, w których obie strony przekonują, że to nie oni są cynikami goniącymi tylko za zyskiem ze sztucznej inteligencji. Na skróty: - Spotify 02:58 - TikTok i USA 15:29 - Elon Musk i OpenAI 21:24 Linki do źródeł: - https://dailytrust.com/spotify-to-sack-1500-workers-in-fresh-layoffs/ - https://www.politico.eu/article/lawmakers-side-with-artists-to-push-spotify-on-pay-transparency/ - https://spotify.prowly.com/296268-oswiadczenie-spotify-w-sprawie-nowelizacji-ustawy-o-prawach-autorskich - https://openai.com/blog/openai-elon-musk Polecane odcinki "Techstorii": - https://audycje.tokfm.pl/podcast/149173,59-Kulisy-awantury-w-OpenAI-Kto-i-dlaczego-wyrzucil-Altmana - https://audycje.tokfm.pl/podcast/154214,73-Walka-o-przetrwanie-czy-o-wieksza-kase-Artysci-kontra-nowe-technologie

"Panie premierze złodzieje w komputerze" z takim hasłem na ustach już rok temu protestowali filmowcy walczący o tantiemy od filmów i seriali pokazywanych w serwisach streamingowych takich jak Netflix czy Disney+. W tym roku tak swój protest rozkręcili, że wygląda na to iż faktycznie te tantiemy trafią do polskiego prawa. Ale niech nikogo nie zmyli ten sukces. Walka artystów, filmowców, muzyków, grafików, pisarzy z wielkimi technologiami, platformami i AI dopiero się zaczyna. Według jednych artyści idący na wojnę z firmami technologicznymi zachowują się jak luddyści z XIX w., rzucający się z siekierami na krosna. Dla innych są symbolem sprzeciwu ludzkości, która opiera się wszechogarniającym technologiom. Jak w tym memie, który podbijał w ubiegłym roku internet, na którym Niania Fran z serialu „Pomoc domowa”, czyli Fran Drescher była przedstawiana jako faktyczna pogromczyni Terminatora. Drescher jest szefową związku zawodowego aktorów w USA, który skutecznie rozkręcił największy od dekad strajk w Hollywood, a protestujący nie zgadzali się m.in. na zastępowanie ich pracy przez AI. Różne oblicza tej niezgody widać na całym świecie. A to graficy pozywają spółki tworzące generatory obrazów. A to muzycy protestują przeciwko umieszczaniu muzyki stworzonej przez algorytm na Spotify. A to w końcu filmowcy wychodzą na ulice Warszawy, by domagać się tzw. tantiem z internetu. I właśnie o ich walce w tym odcinku. Gośćmi podcastu są: - Elżbieta Benkowska, reżyserka, scenarzystka m.in. filmu „Nowy świat”, przewodnicząca koła młodych w Stowarzyszeniu Filmowców Polskich - Greg Rutkowski, jeden z najbardziej rozpoznawanych na świecie polskich grafików, twórca ilustracji do gier takich jak „Horizon Forbidden West”, „Wiedźmin 3”, „Dungeons & Dragons” czy kultowej dla wielu osób karcianki „Magic: The Gathering” - Dr Stanisław Trzciński, autor książki „Zarażeni dźwiękiem. Rynek muzyczny w czasach sztucznej inteligencji”, właściciel agencji STX Music Solutions, menadżer gwiazd, organizator licznych koncertów, jeden z najbardziej wpływowych ludzi świata polskiej muzyki - Brunon Hawryluk, scenarzysta i autor podcastu dla scenarzystów „Natural Born Writers” W podcaście: Wprowadzenie 00:00:00 Walka o tantiemy z internetu 00:04:05 Grafik, który się AI nie kłaniał 00:46:44 Kto słucha muzyki AI 00:59:49 Symbioza czy pasożytnictwo 01:06:22 Linki do źródeł i polecany odcinek TECHSTORII: - odcinek 18, To jest wojna (streamingowa)! : https://audycje.tokfm.pl/podcast/125685,18-To-jest-wojna-streamingowa-Czy-Netflix-musi-ja-przegrac - Projekt nowelizacji ustawy o prawach autorskich przedstawiony przez rząd Koalicji 15 października: https://legislacja.rcl.gov.pl/docs//2/12382002/13037394/13037395/dokument656778.pdf - O co chodzi w aferze o tantiemy z internetu: https://wyborcza.pl/7,101707,30741283,dlaczego-nikt-nie-przejmuje-sie-wynagrodzeniami-dziennikarzy.html#S.TD-K.C-B.7-L.2.duzy - O podwyżkach cen Netflix: https://qz.com/netflix-price-increases-analysts-1851293930 - O pozwie przeciwko modelom generującym grafikę: https://stablediffusionlitigation.com/case-updates.html - O popularności Rutkowskiego w modelach AI: https://www.technologyreview.com/2022/09/16/1059598/this-artist-is-dominating-ai-generated-art-and-hes-not-happy-about-it/ - O aferze z syntetyczną muzyką na Spotify: https://mixmag.net/read/spotify-reinstates-songs-from-ai-music-generator-after-fake-stream-allegations-tech - O badaniu przeprowadzonym wśród artystów w Wielkiej Brytanii: https://www.standard.co.uk/showbiz/celebrity-news/government-b1133203.html

W tym przeglądzie książek, ani słowa o AI! No, może niezupełnie.
W cyklu "Bibliotecha" tytuły, które podchodzą do technologii z innych stron. Jedna, to książka o najbardziej zamkniętym kraju świata i o tym, jak używa on cyberprzestępstw, by sfinansować dyktatorskie rządy. Druga jest pogłębioną analizą, która prowadzi nas przez 100 lat przemian społecznych, politycznych, demograficznych kulturowych i oczywiście technologicznych.
A trzecia obnaża mechanizmy, jakimi rządzi się współczesna popkultura. To, co je łączy to fakt, iż każda z nich tłumaczy, jak technologie - choćby w tle - meblują nam świat.

Omawiane książki:
- “Wielki skok Grupy Lazarus. Od Hollywood do wielkich instytucji finansowych: za kulisami cyberwojny Korei Północnej”, Geoff White, tłum. Hanna Jankowska, Wydawnictwo Szczeliny

- “Pokolenia. Prawdziwe różnice między pokoleniami X, Y, Z, baby boomersami i cichym pokoleniem oraz co one oznaczają dla przyszłości zachodniego świata” Jean M. Twenge, tłum. Agnieszki Nowak-Młynikowskiej, Wydawnictwo Smak Słowa

- “Remake. Apokalipsa popkultury”, Michał Ochnik, wydawnictwo Znak Horyzont

Na skróty;
- KSIĄŻKA O KOREI PÓŁNOCNEJ - 02:44
- KSIĄŻKA O POKOLENIACH - 13:48
- KSIĄŻKA O MEANDRACH POPKULTURY - 31:54