هزارداستان بودجه

آیا می‌دانستید رقم جریمه‌ها در قانون بودجه امسال معادل بیش از ۳ میلیون تومان به ازای هر خانوار ایرانی است؟ آیا می‌دانستید امسال طبق قانون بودجه، هر کامیون و کامیونت در سال ۱۴۰۵ باید به طور متوسط ۴۰ میلیون تومان بابت «خسارت به جاده‌ها» پرداخت کند؟ آیا می‌دانستید جریمه کارفرمایانی که حق بیمه کارگران را با تاخیر پرداخت می‌کنند بیش از ۱۰ هزار میلیارد تومان است…؟ موضوع بیست و هشتمین قسمت هزارداستان بودجه انواع جریمه‌هایی است که به عنوان درآمدهای دولت در بودجه ۱۴۰۵ پیش‌بینی شده است.

سال ۱۴۰۵ هنوز به نیمه نرسیده، اما افزایش هزینه‌ها در شرایط جنگی و محقق نشدن درآمدهای دولت باعث شده مقام‌های حکومت ایران به فکر تدوین و تصویب اصلاحیه اساسی برای بودجه بیفتند؛ اصلاحیه‌ای که هدف آن کاهش و حذف مخارج «غیرضروری» برای جبران خسارت‌های جنگ و مدیریت بحران معیشت است. اما در این اصلاحیه کدام هزینه‌های «غیرضروری» حذف می‌شوند؟  در بیست و هفتمین قسمت هزارداستان بودجه، درباره این صحبت کرده‌ایم که چگونه با کاهش بخشی از هزینه‌های صدا و سیما، نهادهای مذهبی و تبلیغاتی می‌توان بخشی از فشار روی بودجه عمومی را کاهش داد.

کسری شدید بودجه در اواخر دهه ۱۳۶۰ و تمام شدن پول و منابع مالی دولت، باعث شد رهبران جمهوری اسلامی به جنگ ۸ ساله ایران و عراق پایان دهند. حالا ۳۰ سال بعد، ایران دوباره درگیر جنگی تمام‌عیار است که بار آن روی جامعه و اقتصاد ایران سنگینی می‌کند. در حال حاضر اوضاع اقتصادی و وضعیت مالی دولت به نسبت جنگ ۸ ساله چگونه است؟ آیا دوباره محدودیت‌های مالی، سران حکومت را مجبور خواهد کرد که از مواضع سفت و سخت کوتاه بیایند؟ هزارداستان بودجه، کار مشترک فکت‌نامه و رادیو فردا است و موضوع بیست و ششمین قسمت این پادکست، رابطه بودجه و جنگ است.

۳۸ سال پیش، آیت‌الله خمینی با تاکید بر اینکه مصلی تهران باید به دور از زرق‌وبرق و یادآور سادگی مساجد صدر اسلام باشد، دستور ساخت آن را صادر کرد، پروژه‌ای که بیش از همه مساجد پر زرق و برق جهان برای آن هزینه شده و هنوز به اتمام نرسیده است. پروژه‌ای که قرار بود نماد شکوه و اقتدار جمهوری اسلامی باشد، اما بیش از آن تبدیل به نمادی از تلاش نافرجام برای تظاهر و خودنمایی شده است. موضوع بیست و پنجمین قسمت پادکست هفتگی فکت‌نامه مصلی تهران است.

چند هفته پیش ۱۸۰ اقتصاددان به مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهوری ایران نامه نوشتند و از او خواستند برای جلب اطمینان مردم «بودجه نهادهایی را که هیچ نقش و جایگاهی در ارائه خدمات عمومی ندارند»‌ حذف کند. در بیست و چهارمین قسمت پادکست هزارداستان بودجه درباره بودجه ۷۶ هزار میلیارد تومانی حوزه‌های علمیه، صدا و سیما و تبلیغات اسلامی صحبت می‌کنیم.

موضوع قسمت بیست و سوم «هزارداستان بودجه»، سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی است. درباره بودجه رایزنی‌های فرهنگی جمهوری اسلامی در اروپا و اینکه این بودجه صرف چه کارهایی می‌شود… پادکست «هزارداستان بودجه»، کار مشترک فکت‌نامه و رادیو فردا.

احتمالا شما هم بارها عبارت «هدایت نقدینگی» را شنیده‌اید؟ یکی از مصادیق این عبارت «تسهیلات تکلیفی» و «وام‌های زورکی» است که هر سال در بودجه تعیین می‌شود. اما معنی این عبارت چیست؟ «هدایت نقدینگی» چه هزینه‌ای برای اقتصاد ایران و بودجه به همراه دارد؟ در قسمت بیست و دوم هزارداستان بودجه درباره «هدایت نقدینگی» و «تسهیلات تکلیفی» و اصطلاحاتی مانند اینها صحبت کرده‌ایم. پادکست «هزار داستان بودجه» کار مشترکی از فکت‌نامه و رادیوفردا.

با پول تخفیف نفت ایران به چین چه کارهایی می‌توان کرد؟ در بیست و یکمین قسمت هزارداستان بودجه سراغ ماجرای عجیب فروش نفت ایران به چین رفته‌ایم. لینک‌های مربوط به این پادکست را در زیر، قسمت «بیشتر بخوانید» (وبسات رادیوفردا) ببینید.

بودجه نظامی ایران واقعا چقدر است؟ از کجا تامین می‌شود؟ در مقایسه با سایر کشورها وضعیت ایران چگونه است؟ در بیستمین قسمت پادکست «هزارداستان بودجه» تلاش کرده‌ایم به این سوال‌ها و سوال‌های دیگری درباره بودجه نظامی سال‌های اخیر پاسخ دهیم. هزاداستان بودجه، کار مشترک فکت‌نامه و رادیو فردا برای خواندن مطالب بیشتر و لینک موضوع‌ها به قسمت بیشتر بخوانید در پایین مراجعه کنید.

جامعه‌المصطفی‌العالمیه، موضوع نوزدهمین قسمت پادکست «هزارداستان بودجه» است؛ نهادی مذهبی که با هدف «تربیت مجتهدان و عالمان و نشر و ترویج اسلام ناب محمدی» در کشورهای خارجی تأسیس شده و در قانون بودجه سال ۱۴۰۴، حدود ۲ هزار میلیارد تومان بودجه دارد. در این قسمت، با تمرکز بر نمایندگی جامعه‌المصطفی در ژاپن، سراغ این پرسش رفته‌ایم که بودجه این نهاد برای چه کاری هزینه می‌شود؟ برای دیدن لینک‌‌ها قسمت «بیشتر بخوانید» در زیر را کلیک کنید:

بعد از چند ماه وقفه، دوباره هزارداستان بودجه؛ کار مشترک فکت‌نامه و رادیو فردا. موضوع هجدهمین قسمت این پادکست هزینه‌های اربعین در بودجه سالانه کشور است. موضوعی که امسال با اظهارت یکی از مسئولان برگزاری این مراسم درباره توزیع ۱۰۰ میلیارد تومان کباب کوبیده خبرساز شده است. لینک موضوع‌های اشاره شده در این قسمت را در زیر باید کلیک روی «بیشتر بخوانید» ببینید:

علی خامنه‌ای ۳ سال پیش در یک سخنرانی عمومی اعلام کرد موافق نیست بودجه‌ای برای «جهاد تبیین» در نظر گرفته شود. بعد از طرح این موضوع، ردیف بودجه ۱۰۰ میلیارد تومانی که در مجلس برای این پروژه تصویب شده بود، از بودجه حذف شد. آیا به معنی این است که «جهاد تبیین» مجانی و رایگان است؟ دستگاه‌های تبلیغاتی و مذهبی، هزینه‌های این پروژه را از کجا تامین می‌کنند؟ در هفدهمین قسمت هزارداستان بودجه سراغ این سوال رفته‌ایم. عبارت «جهاد تبیین» از سال ۱۴۰۰،‌ به طور جدی وارد ادبیات سیاسی جمهوری اسلامی شد و به سرعت در دستور کار ویژه‌‌ نهادهای تبلیغاتی حکومت قرار گرفت؛ منظور از «جهاد تبیین» مقابله با آن چیزی است که رهبر جمهوری اسلامی «جنگ نرم» و «تحریف دشمن» می‌خواند. هزارداستان بودجه، کار مشترک فکت‌نامه و رادیو فردا. لینک موضوع‌های اشاره شده در این قسمت را در زیر باید کلیک روی «بیشتر بخوانید» ببینید:

بعد از ابلاغ و تصویب قانون هوای پاک در سال ۹۶، این امیدواری ایجاد شد که مشکل آلودگی هوا در تهران و سایر شهرهای ایران بهتر شود، اما راهکارهای پیش‌بینی شده در این قانون در عمل به جایی نرسیدند و وضعیت آلودگی هوا روز به روز بدتر شد. در شانزدهمین قسمت «هزارداستان بودجه» به سراغ این سوال رفتیم که آیا آلودگی هوا، اولویت دولت جمهوری اسلامی است؟ هزارداستان بودجه، کار مشترک فکت‌نامه و رادیو فردا.

در لایحه پیشنهادی دولت برای بودجه سال ۱۴۰۴، خبری از قیر رایگان نبود؛ اما نمایندگان مجلس خود دست به کار شدند و و بندی را به بودجه اضافه کردند که بر اساس آن دولت موظف می‌شود سال آینده هم ۲۵ هزار میلیارد تومان، رانت قیر در اختیار برخی نهادها قرار دهد؛ رانتی که در یک دهه گذشته منجر به شکل‌گیری یکی از بزرگ‌ترین شبکه‌های فساد در ایران شده است. موضوع پانزدهمین قسمت هزارداستان بودجه، رانت، مافیا و فساد قیر است. «هزار داستان بودجه» پادکستی از فکت‌نامه با همکاری رادیو فردا.

از بودجه ۲۰۰ میلیارد تومانی بازسازی خانه خمینی در نجف، تا سهم‌خواهی نهادهای مذهبی و بنیاد‌های بی‌نام‌ ونشان در ردیف‌های موقت بودجه چه می‌گذرد؟ در چهاردهمین قسمت پادکست هزارداستان بودجه، سراغ ردیف‌های عجیب و غریب و سوال‌برانگیز در«ردیف‌های موقت» بودجه ایران در سال ۱۴۰۳ رفته‌ایم. کار مشترک فکت‌نامه و رادیو فردا

در سیزدهمین قسمت پادکست هزار داستان بودجه درباره هزینه‌های سریال‌سازی از منابع عمومی کشور صحبت می‌کنیم، درباره اینکه چطور و از چه زمانی اسم دو تا سریال، حضرت موسی و سلمان فارسی، از ردیف‌های بودجه سر در آورده‌اند. با عدد و رقم حساب می‌کنیم تنها در سه سال گذشته، مبلغی به‌اندازه سه برابر کل هزینه ساخت سریال جومونگ به این دو سریال اختصاص پیدا کرده است. اگر می‌خواهید درباره این موضوع و فراتر از آن، درباره پیچیدگی‌های ساختار تامین مالی صدا و سیما بیشتر بدانید، دعوت این قسمت پادکست هزارداستان بودجه را از دست ندهید.

عنوان دوازدهمین قسمت پادکست هزارداستان بودجه «زندان» است. در این قسمت سراغ بودجه سازمان زندان‌ها رفته‌ایم؛ سازمانی که از بزرگ‌ترین و هزینه‌برترین دستگاه‌ها در ایران است. درباره بزرگی جمعیت زندانیان و هزینه‌های آن صحبت کرده‌ایم. به پروژه‌های ساخت بیش از ۵۰ زندان و ۵۰ بازداشت جدید در سراسر کشور که برای آنها بودجه در نظر گرفته شده اشاره کرده‌ایم و از منابعی گفته‌ایم که به صورت پنهان و غیر شفاف از بخش‌های گوناگون بودجه صرف تامین مالی تشکیلات اداره زندان‌ها در ایران می‌شود. هزارداستان بودجه کار مشترکی از فکت‌نامه و رادیو فردا است که هر دو هفته یک بار منتشر می‌شود. برای مشاهده لینک منابع به قسمت «بیشتر بخوانید» در زیر مراجعه کنید:

هفته گذشته، مسعود پزشکیان لایحه بودجه ۱۴۰۴ را تحویل مجلس داد. لایحه‌ای که هم از نظر فرم و هم از نظر محتوا، تفاوت زیادی با بودجه‌های سال‌های قبل دارد. در یازدهمین قسمت پادکست «هزارداستان بودجه»، درباره لایحه بودجه ۱۴۰۴، نحوه مواجهه مجلس با بودجه، درآمدهای نفتی و افزایش چند برابری سهم نیروهای مسلح از نفت صحبت کرده‌ایم. هزارداستان بودجه کار مشترکی از فکت‌نامه و رادیو فردا. در قسمت «بیشتر بخوانید» در زیر لینک منابع وجود دارد:

چرا واحد پول بودجه کشور به «میلیون ریال» است؟ چند هزار هزار میلیارد یعنی چقدر؟ میلیون، میلیارد، بیلیون، تریلیون؛ مشکل ما با اعداد بزرگ چیست؟ چرا حساسیت‌مان را به عددها و مقیاس آنها از دست داده‌ایم؟ «بحران عدد» و نقش بودجه در تشدید آن، موضوع دهمین قسمت پادکست هزارداستان بودجه است. هزار داستان بودجه پادکستی با همکاری مشترک فکت‌نامه و رادیو فردا. برای خواندن منابع به قسمت «بیشتر بخوانید» در زیر مراجعه کنید:

کلمه «دانش‌بنیان» یکی از کلیدواژه‌های پراستفاده علی خامنه‌ای، رهبران جمهوری اسلامی در دهه ۱۳۹۰ است. در نهمین قسمت «هزارداستان بودجه» سراغ این موضوع رفته‌ایم که چگونه این عبارت تخصصی تبدیل به یک پروژه سیاسی پرهزینه شد؟ درباره رشد بسیار سریع و مشکوک شرکت‌های دانش‌بنیان و بار مالی آن برای بودجه و اقتصاد ایران صحبت می‌کنیم. پادکست هزار داستان بودجه کار مشترک فکت‌نامه و رادیو فردا.

در گیر و دار بررسی بودجه سال ۹۸ ناگهان خبر رسید که علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی دستور داده که فرایند بررسی متوقف شود و بودجه برای «اصلاح ساختاری» به دولت بازگردانده شود. از آن زمان نزدیک ۶ سال می‌گذرد و عبارت «رهنمودهای رهبری برای اصلاح ساختار بودجه» در رسانه‌ها و مراجع رسمی بارها دست به‌دست و تکرار شده است. در هشتمین قسمت هزارداستان بودجه سراغ این سوال رفتیم که منظور رهبر جمهوری اسلامی از «اصلاح ساختار بودجه» چیست؟ «هزار داستان بودجه» کار مشترک فکت‌نامه و ردایوفردا.

شرایط صندوق‌های بازنشستگی در ایران بحرانی است؛ بحران ناترازی صندوق‌ها روز به روز تشدید و هزینه تامین مالی صندوق‌ها برای بودجه روز به روز بیشتر می‌شود. امسال بودجه صندوق‌های بازنشستگی یک و نیم برابر کل کسری بودجه‌ای است که مهم‌ترین عامل وجود تورم مزمن در ایران است. در هفتمین قسمت پادکست «هزارداستان بودجه»، سراغ «صندوق‌های بازنشستگی» رفته‌ایم. درباره عمق بحران، دلایل آن، فساد و بی‌انضباطی‌های مالی و مسائل دیگری صحبت کرده‌ایم که مشکل ناترازی صندوق‌های بازنشستگی در ایران را تبدیل به یک ابربحران اقتصادی، اجتماعی و سیاسی کرده است. هزارداستان بودجه، کار مشترک فکت‌نامه و رادیو فردا؛ پادکستی برای بازخوانی ماجراهای شنیدنی در لابلای تبصره‌ها، بندها و ردیف‌های بودجه.

«پروژه جمعیت» در ایران بیش از یک دهه پیش با دستور رهبر جمهوری اسلامی برای افزایش جمعیت کلید خورد و به سرعت تبدیل به یکی از بزرگترین و پرهزینه‌ترین پروژه‌های کلان در ایران شد. سالانه هزاران میلیارد تومان از منابع بودجه، با مشارکت نهادها و گروه‌های ذی‌نفع هوادار حکومت برای پیشبرد این پروژه هزینه می‌شود، اما نه‌تنها تغییری در روند تغییرات جمعیتی رخ نداده، بلکه طبق آمار رسمی روند نزولی شاخص‌های جمعیتی به نسبت قبل شتاب بیشتری پیدا کرده‌اند. در ششمین قسمت این پادکست درباره «پروژه جمعیت»، ابعاد و هزینه‌های آن و بعضی مسائل دیگر مربوط به این ماجرا صحبت کرده‌ایم. هزارداستان بودجه، کار مشترک فکت‌نامه و رادیو فردا؛ پادکستی برای بازخوانی ماجراهای شنیدنی در لابلای تبصره‌ها، بندها و ردیف‌های بودجه.

در بودجه سالانه کشور دو بار به مالیات «آستان قدس رضوی» اشاره شده. یک بار در بخش منابع و درآمدها با عنوان «مالیات شرکت‌ها و موسسات اقتصادی وابسته به آستان قدس» و دومی در بخش مصارف و هزینه‌ها با عنوان «استرداد مالیات شرکت‌ها و موسسات اقتصادی وابسته به آستان قدس». در پنجمین قسمت پادکست «هزارداستان بودجه»، سراغ قصه عجیب و بده و بستان مالیاتی آستان قدس و سایر بنگاه‌های بزرگ اقتصادی رفتیم که همگی زیر نظر رهبر جمهوری اسلامی اداره می‌شوند و با صلاحدید او از پرداخت مالیات معاف شده‌اند. «هزارداستان بودجه»، کار مشترک فکت‌نامه و رادیو فردا؛ پادکستی برای بازخوانی ماجراهای شنیدنی در لابلای تبصره‌ها، بندها و ردیف‌های بودجه.

سال‌هاست هدفمندی یارانه‌ها یکی از منابع تامین مالی نهادهای مذهبی و تبلیغاتی، مانند صدا و سیما، بسیج، حوزه‌های علمیه، نمایندگی‌های ولی فقیه و ده‌ها سازمان و نهاد مذهبی و تبلیغاتی دیگر است؛ پولی که از سال ۱۳۹۰، با اجرای قانون هدفمندی یارانه‌ها از بودجه‌ عمومی کشور جدا شد تا به صورت یارانه مستقیم به مردم پرداخت شود؛ اما به مرور زمان تبدیل به حیاط خلوت بودجه و یکی از منابع تامین مالی نهادهایی شد که از بودجه عمومی بی‌نصیب نیستند. در چهارمین قسمت پادکست «هزارداستان بودجه»، سراغ داستان هدفمندی یارانه‌ها و آخر و عاقبت عجیب آن رفته‌ایم. «هزارداستان بودجه»، کار مشترک فکت‌نامه و رادیو فردا؛ پادکستی برای بازخوانی ماجراهای شنیدنی در لابلای تبصره‌ها، بندها و ردیف‌های بودجه.

در ایران دست‌کم ۱۴ هزار کتابخانه فعال وجود دارد، از این میان اما ماجرای یکی، سالی چند میلیارد تومان با بقیه فرق دارد. در سومین قسمت پادکست «هزارداستان بودجه»، سراغ داستان کتابخانه آیت‌الله مرعشی نجفی رفته‌ایم؛ کتابخانه‌، موزه و یکی از بزرگ‌ترین مراکز جمع‌آوری و نگهداری کتاب‌های خطی که سال‌ها است هزینه‌های آن از بودجه عمومی تامین می‌شود. هزارداستان بودجه، کار مشترک فکت‌نامه و رادیو فردا؛ پادکستی برای بازخوانی ماجراهای شنیدنی در لابلای تبصره‌ها، بندها و ردیف‌های بودجه. تهیه و اجرا: رضا مرادی

در دومین قسمت پادکست «هزارداستان بودجه» به بودجه و هزینه‌های برگزاری انتخابات در جمهوری اسلامی می‌پردازیم. اینکه پول این انتخابات پیش‌بیینی نشده از کجا و از کدام منابع تامین می‌شود؟ دولت باید از کدام هزینه‌ها کم کند تا پول کافی در اختیار وزارت کشور و شورای نگهبان قرار دهد. درباره هزینه فعالیت‌های انتخاباتی نامزدها حرف می‌زنیم؛ از هزینه نهادهای عمومی صحبت می‌کنیم و پول‌هایی که جابجا می‌شوند…. «هزارداستان بودجه»، کار مشترک فکت‌نامه و رادیو فردا، پادکستی برای بازخوانی ماجراهای کمتر شنیده شده از لابلای تبصره‌ها، بندها و ردیف‌های بودجه سالانه کل کشور است. تهیه و اجرا: رضا مرادی

اولین قسمت پادکست «هزارداستان بودجه» به ماجرای بوی مشکوکی اختصاص دارد که از سه دهه پیش تاکنون، در فاصله مرقد تا فرودگاه امام خمینی احساس می‌شود. بویی که به رغم صرف صدها میلیارد تومان، از منابع بودجه عمومی کشور برای رفع و رجوعش، هنوز حتی منشاء آن هم مشخص نشده است. تا امروز پای ده‌ها نهاد سیاسی و عمومی کشور، از دفتر رهبر تا ریاست‌ جمهوری، سازمان محیط زیست، استانداری، شهرداری تهران… به این ماجرای بودار باز شده، اما تا حالا هیچ پیشرفتی به دست نیامده است… «هزارداستان بودجه»، کار مشترک فکت‌نامه و رادیو فردا، پادکستی برای بازخوانی ماجراهای بودار و کمتر شنیده شده، از لابلای تبصره‌ها، بندها و ردیف‌های بودجه سالانه کل کشور است.

پادکست «هزار داستان بودجه» کار مشترکی از فکت‌نامه و رادیو فردا هر دو هفته یک بار منتشر می‌شود. در هر قسمت از این پادکست، از لابلای ردیف‌ها، بندها و تبصره‌ها و اعداد و ارقام‌ بودجه سالانه کشور، یک سرنخ را دنبال می‌کنیم تا به یک ماجرای جالب و کمتر شنیده‌شده برسیم. بودجه، بزرگ‌ترین و مهم‌ترین اسناد مالی دولت جمهوری اسلامی است که با شفافیت نسبی، در دسترس عموم قرار می‌گیرد؛ سندی با جزئیات پرشمار که می‌توان در آن موضوعاتی جالب، درباره سازوکارهای مالی نهادها، سازمان‌ها، شبه‌سازمان و موسساتی پیدا کرد که با پول نفت و مالیات اداره می‌شوند. «هزار داستان بودجه» در همه پادگیرها از جمله کست‌باکس هم منتشر می‌شود.