Praatkast - Het Geheugenpaleis

In tegenstelling tot de rest van Nederland zijn John en Han erg geschrokken van wat Jasper Graaff, voormalig opperhoofd inningen bij de Belastingdienst, te melden had. Vadertje Staat heeft nog 26 miljard tegoed aan belastingen die niet geïnd worden vanwege het slecht functioneren van de Belastingdienst. Dat is wel eens anders geweest, herinneren John en Han zich. Zij brengen dit in verband met de tekenen van slijtage die je tegenwoordig overal in de maatschappij ziet. De heren wisselen van gedachten over de belastingheffing. Zij proberen na te gaan wat er allemaal mis ging en waarom. 26 miljard. Als dat daadwerkelijk geïnd werd, kon Eelco Heinen vanuit zijn hart, en niet voor de schijn, lachend en fluitend door het leven gaan. Maar de overheid gaat 440 miljoen op de Belastingdienst bezuinigen. Dat kost duizenden banen. Het bericht Het failliet van de belastingdienst verscheen eerst op Praatkast.

In Buitenhof hield minister Hans Vijlbrief twee A4’tjes omhoog, vol kreuken die hij er vermoedelijk vooraf met opzet in had gemaakt. Het was het beroemde Akkoord van Wassenaar, gesloten tussen vakbonden en werkgevers, of concreter: tussen Wim Kok en Chris van Veen. Dat akkoord geldt als het fundament onder het economisch herstel van de late jaren tachtig en de feeststemming van de jaren negentig. Vijlbrief hoopt op iets vergelijkbaars uit het overleg met de polder dat woensdag begint, nu het kabinet de bezuinigingen op de uitkeringen heeft ingetrokken. Komt er weer zo’n resultaat? Of wordt het een eindeloos touwtrekken tussen “stakeholders”, zoals dat tegenwoordig heet, elk met hun eigen belangen? Han en John zijn niet per se optimistisch, laat dat duidelijk zijn. Maar ook niet per se pessimistisch. Ze bespreken hoe werkgevers en werknemers in het verleden met elkaar omgingen, en de Nederlandse neiging om goed overleg te verkiezen boven klassenstrijd. Daarna waaieren ze uit naar de vraag welke euro’s je wel moet lenen en welke je beter op je eigen begroting kunt vinden. Ze gaan weer alle kanten op, maar met één ding voor ogen: het heil van het vaderland. Het bericht Kabinet buigt, bonden juichen: op naar een nieuw sociaal akkoord! verscheen eerst op Praatkast.

Afgelopen zondag demonstreerden duizenden mensen op de Dam in Amsterdam voor vrede en tegen oorlog. Het was, zoals de media schreven, een bont gezelschap. Voor Han vae en John reden genoeg om de geschiedenis van de vredesbeweging in te duiken. En om stil te staan bij de bijzondere rol die zij in Nederland speelde. Ondanks onze bloedige oorlogen in Atjeh en elders zagen wij onszelf destijds als vredelievend en rationeel, heel anders dan de Fransen of de Duitsers. Die oude vredesbeweging had behoorlijk veel invloed, en sporen daarvan waren zondag zelfs op de Dam terug te vinden. Kan de nieuwe vredesbeweging opnieuw een factor van betekenis worden? Han en John liepen ruim veertig jaar geleden allebei mee in de demonstraties tegen de kruisraketten. Ze zijn er, vinden ze zelf, sadder and wiser van geworden. Het bericht Vredesbeweging 2.0 Het gebroken geweertje is terug verscheen eerst op Praatkast.

Han en John nemen het terug-bij-af-kabinet onder de loep en verkennen de mogelijkheden, terwijl premier Jetten in New York bij de Verenigde Naties onder de groten der aarde verkeert. Zou hij bij hen ook belet krijgen? Er ontstaat een somber beeld. Er is veel gehannes rond het minderheidskabinet dat voorkomen had kunnen worden als men echt het Deense voorbeeld had gevolgd. In feite eisen PRO en JA21 allebei dat zij, met uitsluiting van de ander, tot gedoogpartner worden verheven. Zo komt er natuurlijk niets van. Tegelijk is het echte probleem de interne kloof binnen het kabinet zelf, en dat is in Nederland haast altijd de reden voor een val. Han diept de kabinetten De Meester en Heemskerk op maar ook dat van van Agt en den Uyl, die in de vorige eeuw ook een minderheid achter zich hadden. De Meester is geen voorbeeld ter navolging, Heemskerk wel. Enfin, we zien wel waar het schip strandt. Het bericht De val van Rob Jetten en het kabinet van kraakporselein verscheen eerst op Praatkast.

Het beroemde koffertje met de miljoenennota is voor minister Heinen ongetwijfeld geen zware last geweest, want het is grotendeels leeg. Bijna alles wat controverse kon opleveren, is uitgesteld tot volgend jaar. Het kabinet hoopt dat er zo een of andere vorm van consensus ontstaat. Allereerst in de polder, dat zou helemaal mooi zijn. Wie waarschuwde dat een minderheidskabinet in Nederland een eindeloze formatie betekent, heeft gelijk gekregen. Je zou kunnen zeggen dat Jetten nog steeds formeert. En als het zo doorgaat, kan hij blijven formeren tot hij een ons weegt. Of liever gezegd: tot Nederland een ons weegt. En dat in een tijd van oorlog en geruchten van oorlog. Met omhoogschietende vaste lasten en belasting op water. Het bericht Jetten formeert nog steeds en het is ondertussen weer als in 1939. verscheen eerst op Praatkast.

“De moffen zijn weer terug”, zegt Han van der Horst in deze aflevering van Het Geheugenpaleis. Voor de rest houdt hij zich in, want uiteindelijk is hij de kwaadste niet. De AfD haalde 43,8 procent in Saksen-Anhalt en heeft toch geen meerderheid. John en Han proberen te doorgronden waarop het succes van de AfD is gestoeld, en waarop het echec van de gevestigde Duitse partijen. Ze vinden veel parallellen tussen de CDU-SPD-regering van Friedrich Merz en de minderheidscoalitie van Jetten. Nee, wij Nederlanders hebben geen reden om ons superieur te voelen, niet over de kwaliteit van onze leiders en evenmin over ons gedrag in het stemhokje. Het is weer fraai allemaal. Het bericht AfD op 43,8 %: “de Moffen zijn weer terug”. verscheen eerst op Praatkast.

De economie blijft maar groeien. De dakloosheid ook. In Amsterdamse parken en groenzones ontstaan semipermanente tentenkampen, tot onvrede van huizenbewonend Mokum, dat voor een fors deel kwaad is over het voornemen om buiten slapen niet langer strafbaar te stellen. Het veroorzaken van overlast blijft dat overigens wél. Han en John ,beiden ruim behuisd, grijpen het aan om de dakloosheid te bekijken in het licht van wat overheden door de eeuwen heen vonden van mensen zonder vaste woon- of verblijfplaats. Want dat oordeel is oud. Napoleon liet iedereen registreren en maakte in dezelfde jaren het rondzwerven strafbaar; landloperij verdween pas in 2000 uit ons Wetboek van Strafrecht. En het gaat ook over de soms radicale manieren waarop het woningvraagstuk hier werd aangepakt  tot en met het dwingen van ruim behuisden om een deel van hun woning te verhuren. Het bericht Buiten slapen mag weer. De uitvinding van de dakloze. verscheen eerst op Praatkast.

Han en John buigen zich over de affaire-Jason Arday, die inmiddels net zo goed de affaire-Nathan Cofnas is geworden. Waar hebben we mee te maken? De ene geleerde beschuldigt de andere van plagiaat, maar geheel in de geest van deze tijd wordt het ook een strijd van blank tegen zwart. En daarmee verdwijnt alle zuiverheid uit de discussie. Han en John proberen die er weer in te brengen. Dat valt niet mee, want daarvoor moet je je eigen referentiekader uitschakelen, voor zover dat op vaststaande oordelen berust. Dat lukt de heren niet altijd even goed. Wel worden ze het eens over één stelling: racisme maakt meer kapot dan je lief is. Het bericht De kleur van plagiaat. verscheen eerst op Praatkast.

Han pakte op Joop.nl dr. Jelle van Baardewijk stevig aan, nadat die bij Goedenavond Nederland had bepleit dat het Westen aan Poetin moet toegeven. Volgens Van der Horst schuilt daar een door en door reactionaire levensbeschouwing achter ,Baudet is er niks bij. Dat wil John niet voetstoots aannemen. En zo raken de heren in een soms heftig gesprek over levensbeschouwing, democratie en de vraag hoe je met autoritaire heersers omgaat. Ze vinden het  het pessimistische wereldbeeld dat Van Baardewijk en geestverwanten als de filosoof Ad Verbrugge uitven evenwel wat ongepast. Kortom: het Geheugenpaleis was weer het toneel van een gezellig halfuur. Het bericht Van Baardewijk wil toegeven aan Poetin is hij een dwaallicht of heeft hij inzicht? verscheen eerst op Praatkast.

Left Laser trekt als uitgesproken communistisch platform inmiddels een fors publiek. Volgens Han van der Horst grijpt presentator Bob Scholte daarbij terug op beproefde communistische communicatietechnieken. John en Han duiken in de geschiedenis van de communistische propaganda  met Han als ooggetuige van het einde van partijkrant De Waarheid in 1990. Het bericht Met “Left Laser” is de communistische propaganda terug verscheen eerst op Praatkast.

Elon Musk en zijn medestanders openden de aanval op The Odyssey nog voordat de film in première ging. Het zou verraad aan het Westen zijn en een knieval voor het wokisme. Vooral de casting van Lupita Nyong’o als Helena van Troje moest het ontgelden. Regisseur Christopher Nolan overtroeft hen met cijfers: in twee weekenden haalde zijn film wereldwijd zo’n 640 miljoen dollar op, tegen een productiebudget van 250 miljoen. Het publiek laat zich niets gelegen liggen aan de beschuldigingen van Musk.  John ging kijken en was best onder de indruk. Han legt uit dat Nolan en Homerus — als die bestaan heeft tenminste — dezelfde ambitie hadden: het publiek meeslepen. Het gaat over mythe en werkelijkheid, en over de Myceense beschaving, die vermoedelijk ten onder ging aan een samenloop van interne conflicten, aanvallen van buitenaf en klimaatverandering. Mooie parallellen. Het bericht Sandalen, vandalen en Elon Musk. The Odyssey de nieuwe film van Christopher Nolan. verscheen eerst op Praatkast.

De abortusdiscussie laait in Nederland weer op. In een proef worden zwangerschappen van 22 tot 24 weken afgebroken, ook zonder medische reden. Maar zijn foetussen van die leeftijd dan al levensvatbaar? De medische wetenschap staat niet stil: een gang verderop, in hetzelfde ziekenhuis, wordt op de intensive care juist keihard gevochten om een te vroeg geboren baby van exact diezelfde zwangerschapsduur in leven te houden. Dezelfde week beslist zo over het einde van de ene zwangerschap én het begin van de strijd om een ander leven te redden. John en Han bespreken de abortuspraktijk in dat licht. Gemakkelijk is het niet. Het bericht Abortus: van Engeltjesmaker tot ethisch dilemma verscheen eerst op Praatkast.

Overheden bemoeien zich steeds nadrukkelijker met wat we op internet te zien krijgen. Het blijft niet bij het weren van jongeren van sociale media; het gaat ook over wát je te zien krijgt. De Britse regering wil de gevestigde omroepen, de BBC én de commerciële, een geprivilegieerde plek op internet geven: bij zoekopdrachten moeten ze voortaan bovenaan komen. De reden? Internettelevisie gaat de komende jaren de ether en de schotel volledig vervangen. Is dat ongeoorloofde overheidsbemoeienis met ons (sociale) mediagebruik, of treedt de staat juist op als eerlijke marktmeester? Daar kun je heel verschillend naar kijken, en dat doen John en Han dan ook. En de prangende vraag: door wie word je het liefst belazerd, de staat of de mediamagnaten? Het bericht Door wie word je het liefst belazerd: de staat of de mediamagnaat? verscheen eerst op Praatkast.

De politiek vertrekt deze week naar het te zonnige zuiden: het reces is begonnen. Reden voor Han van der Horst en John Knieriem om de balans op te maken van het kabinet-Jetten tot nu toe. Maar kán dat eigenlijk wel, oordelen na een paar maanden? Waren andere kabinetten dan zoveel vlotter met drastische maatregelen? Han en John duiken de geschiedenis in en stellen vast: daadkracht vanaf dag één kwam eigenlijk alleen voor als een kabinet werd overvallen door een acute crisis  kapseizende banken, of een revolutie bij de buren. Voor de rest was het pappen en nathouden, ook al sprak een man als Colijn daar ferme taal bij. Hoe het met Jetten afloopt? Er valt geen peil op te trekken. Het bericht Doormodderen met Jetten verscheen eerst op Praatkast.

Rotterdam heeft maar liefst tien wethouders in het nieuwe college. Er is een monsterverbond gesloten met één duidelijk doel: Leefbaar Rotterdam en Denk buiten de deur houden. Dat is gelukt  maar de prijs is een college dat links én rechts verenigt. Het programma is dan ook vlees noch vis. En sommige plannen gaan de Rotterdammer geld kosten: betaald parkeren wordt over de hele stad uitgebreid en de afvalstoffenheffing gaat omhoog. Begint er nu echt een nieuwe tijd, of gaat het vertrouwde gemodder zonder echte oplossingen gewoon door? Want laten we eerlijk zijn: Leefbaar en Denk maakten in het stadsbestuur, ondanks grootse beloftes, zelf ook weinig waar. Het bericht Het verval van Rotterdam en de rekening voor de burger verscheen eerst op Praatkast.

In het kader van zijn langgerekte zwanenzang heeft Keir Starmer voor het Verenigd Koninkrijk een zwaar verbod op sociale media voorgesteld voor kinderen onder de zestien jaar. Hij volgt daarmee het voorbeeld van Australië. Ook de Nederlandse regering heeft een dergelijk plan, terwijl in Brussel wordt gepraat over een EU-verbod. Daarvoor is het noodzakelijk van iedereen de leeftijd vast te stellen ook van volwassenen, en op een niet te omzeilen manier. Dat zou dan gebeuren zonder persoonsregistratie. O ja, joh? Han van der Horst en John Knieriem maken zich grote zorgen over deze ontwikkelingen. In plaats van de echte problemen te bestrijden  cyberpesten, oplichting en grooming  sluit men de kanalen voor iedereen af. Dat is een combinatie van machtswellust, luiheid en pure domheid, aldus de beide heren, die elk op hun manier deze bedreiging van de vrijheid al tackelden. Lees maar. John: https://substack.com/home/post/p-202819911 Han: https://www.bnnvara.nl/joop/artikelen/wat-een-noodlottig-plan-om-britse-kinderen-voortaan-de-toegang-tot-sociale-media-te-ontzeggen Abonneer je trouwens op onze substacks: hanvanderhorst.substack.com en johntknieriem.substack.com. Kost niks en je krijgt er geen spijt van. Het bericht Social Media. Onder de zestien verboden, boven de zestien iedereen gecontroleerd. verscheen eerst op Praatkast.

Je zou het misschien niet verwachten, maar de VVD heeft een product afgeleverd dat niet in achterkamertjes is bedacht door enkele partijbonzen of een handvol liberale professoren. Dit nieuwe liberale manifest is samengesteld door een collectief. Vanuit de boezem van de partij zelf is op grote schaal vergaderd, gediscussieerd en online van gedachten gewisseld over een fundamentele vraag: wat zijn eigenlijk de uitgangspunten die iedere liberaal zouden moeten verbinden? Op het lentecongres van afgelopen zaterdag zetten de leden nog eens de puntjes op de i. Nu ligt er een document dat pretendeert de liberale kern opnieuw te formuleren. Han van der Horst en John Knieriem nemen dit manifest onder de loep. Natuurlijk staan zij stil bij de historische ontwikkeling van het liberalisme. Ook komen de concurrerende stromingen zijdelings aan bod: het conservatisme, de christendemocratie en de sociaaldemocratie. Opvallend genoeg ontpopt Han zich daarbij als een soort anarchist. Hij deelt het klassieke liberale wantrouwen tegenover een almachtige staat, maar vindt tegelijk dat een overheid nodig is om ervoor te zorgen dat ieder individu niet alleen in theorie, maar ook in de praktijk kansen krijgt om zijn leven vorm te geven. Het debat gaat dan ook niet zozeer over de beginselen. Vrijwel iedereen onderschrijft vrijheid, verantwoordelijkheid en menselijke waardigheid. De echte strijd begint bij de praktijk: hoe groot mag de staat zijn? Waar eindigt solidariteit en begint betutteling? Hoe beschermen we de liberale rechtsorde zonder zelf onliberaal te worden? En hoe zorgen we ervoor dat vrijheid meer is dan een mooi woord op papier? Het bericht De VVD herontdekt zichzelf. verscheen eerst op Praatkast.

Han en John ontkomen er niet aan: Trumps WK. Han legt uit waarom hij zo’n hekel heeft aan voetbal en waarom ook de brave oranjefan er niet ongeschonden vanaf komt. Dat heeft overigens niets met hooliganisme te maken. De heren vergelijken het idealistische begin van het voetbal met het miljardenbedrijf van nu, waarin geld steeds vaker belangrijker lijkt dan sport. Ze vertellen hoe het profvoetbal in Nederland tegen veel weerstand moest worden afgedwongen en waarom in dit mondiale spektakel uiteindelijk meestal de rijkste wint. Kortom: Han en John zijn weer ouderwets op dreef. Het bericht WK Voetbal, van straatspel tot miljardenmachine. verscheen eerst op Praatkast.

Han en John praten na over een debat dat door velen wordt beschouwd als een dieptepunt in de parlementaire geschiedenis: het Kamerdebat over het geweld rond asielzoekerscentra en de vraag in hoeverre politieke taal kan bijdragen aan maatschappelijke escalatie. Al snel verschuift het gesprek naar de begrippen omvolking en remigratie. Zijn dat legitieme termen die een plaats verdienen in het publieke debat, of fungeren zij als rode vlaggen die elk serieus gesprek onmogelijk maken? Verhelderen zij de werkelijkheid of vervormen zij die juist? Ook de rol van FVD-Kamerlid Lidewij de Vos komt uitgebreid aan bod. Wat moeten we denken van haar betrokkenheid bij internationale identitaire netwerken? Waarom weigerde zij een helder antwoord te geven op de vraag of de ‘echte Nederlander’ volgens haar per definitie blank is? Net als in de Tweede Kamer lopen ook in deze aflevering de gemoederen soms hoog op. Hans stemverheffing is echter niet gericht tegen John, maar tegen een manier van denken en spreken die volgens hem niet bijdraagt aan begrip, maar juist aan polarisatie. Daarnaast bespreken Han en John een recent artikel van John voor Wynia’s Week, dat ook verscheen op zijn Substack. Het vormt de opmaat voor een fundamenteel gesprek over immigratie, integratie, nationale identiteit en de vraag welke woorden helpen om een probleem te begrijpen – en welke woorden dat juist onmogelijk maken. Het bericht Zijn omvolking en remigratie woorden die we moeten vermijden? verscheen eerst op Praatkast.

Han  en John hebben het over de manosphere. Wat maakt dat zoveel jonge mannen zich aangetrokken voelen tot ideeën waarin vrouwen vooral worden gezien als onderdeel van status, bezit of traditionele rolpatronen? Volgens Han ligt een mogelijke verklaring diep in het verleden, bij de nomadische schapenteelt van verre voorouders. Dat perspectief ontleent hij aan ideeën van dr. Jan Best en hij legt uit hoe die samenhangen met de opkomst van patriarchale verhoudingen. Ook rijst de vraag of een patriarchale samenleving nog wel past bij een hoogtechnologische kenniseconomie, en of vrouwen hun partnerkeuze moeten heroverwegen: minder gericht op diploma’s en meer op praktische vaardigheden. Met andere woorden: zoals vaker springt het gesprek alle kanten op, maar zelden zonder nieuwe inzichten. Het bericht Van schapenhoeders tot Andrew Tate. De diepe wortels van de manosphere. verscheen eerst op Praatkast.

De oprechte zorgen van burgers. Alleen al als je die term gebruikt, ben je al midden in het debat beland. Gaat het werkelijk over een AZC? Of over iets groters: vertrouwen, veiligheid, wonen, culturele veranderingen en het gevoel niet gehoord te worden? Han en John bespreken deze zorgen. In hoeverre zijn ze reëel, in hoeverre ingegeven door angst of eerdere ervaringen? Daarover verschillen zij geregeld van mening. Ze kijken ook naar het verleden en constateren dat vergelijkbare zorgen vaker opkwamen rond nieuwe groepen: Joodse vluchtelingen in de jaren dertig, Poolse en Hongaarse vluchtelingen uit de negentiende eeuw, Surinamers in de jaren zeventig, Molukkers en vele anderen. Steeds opnieuw ontstonden spanningen, wantrouwen en de vraag hoeveel verandering een samenleving aankan. En toch blijkt achteraf dat integratie in veel gevallen beter verliep dan tijdgenoten verwachtten. Maar is het deze keer anders? Of denken mensen dat alleen? Tegelijk zien Han en John ontwikkelingen in Nederland die uit de hand kunnen lopen als zorgen structureel worden genegeerd of alleen moreel worden weggezet. Hun conclusie: wie draagvlak wil voor asielbeleid, moet omwonenden serieus betrekken. Niet via een verplichte inspraakavond voor de vorm, maar door lokaal beleid samen te ontwikkelen  met echte invloed en eerlijkheid over gevolgen. Het bericht Angst, immigratie en de eeuwige zorg over nieuwkomers verscheen eerst op Praatkast.

John is boos over het Centraal Planbureau. Dat  vindt vindt volgens hem dat opbouwers van vermogen, zeg maar ondernemers, eigenlijk niet helemaal deugen en zich onttrekken aan hun fiscale verplichtingen  voor de maatschappij. Daar is hij als full blown kapitalist natuurlijk over in zijn wiek geschoten. Kijk maar eens wat hij erover op Wynia’sWeek heeft geschreven. https://www.wyniasweek.nl/het-cpb-verklaart-de-oorlog-aan-vermogen-zonder-te-bewijzen-dat-er-een-probleem-is/. Han heeft vragen en dan blijkt dat de beide heren het erover eens zijn dat de superrrijken in Nederland wel heel erg aan het langste eind trekken. Maar dat is volgens John geen reden om “gewone”” zelfstandigen zoals MKB-ers of huisartsen die vermogen vergaren als pensioenvoorziening ook maar even af te romen. Hij houdt een pleidooi voor het kapitalisme. Han valt hem daarin bij. Kapitalisme is geweldig zo lang je het maar aan banden legt waar de gevolgen averechts zijn. Enfin, nieuwe ronde in een debat dat al zeker 150 jaar woedt. We hebben  het trouwens ook nog over de vaders van ons belastingstelsel Alexander Gogel en Niek Pierson. Zelfs Alva passeert de revue. Alleen ouderen die nog op school echt geschiedenis hebben gehad, begrijpen nu meteen waarom. Het bericht Nieuwe aanval op ondernemers en vermogen verscheen eerst op Praatkast.

Het is de laatste week onrustig in Nederland. In Loosdrecht en IJsselstein richtten anti-AZC-demonstranten grote vernielingen aan. Op 4 mei werd het Nationaal Monument op de Dam in Amsterdam besmeurd met rode menie en de kreet “genocide”. Er rommelt iets in het land. John stelt de vraag: wanneer slaat frustratie om in opstand? Volgens Han kan dat nog wel even duren. De meerderheid van de bevolking roert zich niet en lijkt een AZC in veel gevallen te accepteren. Tegelijkertijd is er wel degelijk sprake van brede onvrede. Die zie je terug in het lage vertrouwen in de politiek. Han grijpt terug op voorbeelden uit het verleden, waarin onvrede wél omsloeg in opstand. Uiteindelijk werd de orde telkens weer hersteld. Zijn verhalen zijn deels smakelijk, deels onsmakelijk. Wat te denken van een beul die er niet in slaagt een veroordeelde ordentelijk naar de vuurdood te leiden? En dat was nog wel de professional — de officiële beul van het gewest Holland. Het bericht AZC in Loosdrecht. Tussen protest en oproer. verscheen eerst op Praatkast.

John en Han hebben hun Koningsdag te midden van het feestende volk doorgebracht, respectievelijk in Delft en in Kethel, een dorp bij Schiedam. De ergernis over de hermelijnvlooien in de media was groot, want van een volwassen omgang met de dynastie is in Nederland nauwelijks sprake. Ze zijn daarin niet de enigen: een goedkeurende score van 53% voor een koning is, nuchter bekeken, gewoon middelmatig, hoe luid het gejuich van voornoemde hermelijnvlooien ook klinkt. Han merkt intussen op dat het met burgerbloed aangelengde blauw in de aderen van de Oranjes best eens een nieuwe injectie kan gebruiken — bij voorkeur van echte prinsen. Die zijn in Afrika en Azië immers ruimschoots voorhanden. Denk aan de koning van Lesotho of aan de familie van Nelson Mandela, die zelf van koninklijke bloede was. Het hoeft allemaal niet zo gewoon te blijven. Zijn de heren republikein? John wel. Han houdt een slag om de arm. Als publiekshistoricus heeft hij nu eenmaal een zwak voor schandalen — en laat de monarchie daar nu net een onuitputtelijke bron van zijn. Het bericht Als Amalia een Afrikaanse prins trouwt. verscheen eerst op Praatkast.

Eindelijk geeft het kabinet er blijk van te hebben waargenomen dat er een crisis van heb-ik-jou-daar is uitgebroken. Op zolder is een energienoodplan uit 2023 gevonden en dat wordt nu geïmplementeerd. Voorlopig zitten we nog vooral in de praatfase. Daarnaast zijn er enkele fiscale maatregelen genomen om bepaalde ondernemers te steunen en wordt een noodfonds geactiveerd. U betaalt dat allemaal — tenminste, als u van een lekker glaasje houdt, want de accijns op jenever gaat omhoog. Han en John vinden dit mager. De overheid zou zelf het goede voorbeeld kunnen geven door ambtenaren op te dragen, waar mogelijk, thuis te werken. Dat scheelt al een slok op — ja, een borrel. Ook komen tal van maatregelen uit het verleden aan de orde, zoals het verbieden van niet-zakelijk autogebruik en een verplichte vermindering van energieverbruik. En dan lijkt een zekere vergrauwing van het leven onvermijdelijk. Het bericht De energiecrisis is terug maar niemand durft het te zeggen. verscheen eerst op Praatkast.

John en Han  hebben het over asymmetrische oorlogsvoering. Wat is dat eigenlijk? Je reageert op de vijand met middelen buiten zijn categorie. Dat is precies wat Iran momenteel doet. Het heeft weinig verweer tegen de hoogtechnologische bommen en vliegtuigen van Israël en de Verenigde Staten. Maar het kan wél een wereldcrisis veroorzaken door de Straat van Hormuz af te sluiten. Dat kan met relatief goedkope middelen, waar de Revolutionaire Garde over beschikt. De Houthi’s staan klaar om hetzelfde te doen in de Rode Zee. Nieuw is dat allemaal niet. Han en John flitsen als een Shahed-drone door de geschiedenis en stuiten daarbij zelfs op onze Watergeuzen en Willem van Oranje, de Vader des Vaderlands. Het bericht Iran wint niet maar Amerika kan wel verliezen. verscheen eerst op Praatkast.

De winst van Richard de Mos in Den Haag lijkt voor sommigen een verrassing. Maar wie naar de geschiedenis kijkt, ziet iets anders: dit is geen incident, maar het logische resultaat van een ontwikkeling die al decennia gaande is.  In deze aflevering van Het Geheugenpaleis duiken John en  in de opkomst van lokale partijen in Nederland. Van de oude Gemeentebelangen en notabelenpolitiek tot de doorbraak van Pim Fortuyn en de huidige dominantie van lokaal leiderschap.  En belangrijker: is dit een gezonde correctie op afstandelijke politiek — of een risico voor bestuurlijke stabiliteit? Een gesprek over zichtbaarheid, macht, en de terugkeer van politiek dicht op de straat. Het bericht De Mos vult het gat. Maar hoe lang nog? verscheen eerst op Praatkast.

John ergert zich aan het getiktok van de politiek terwijl zich een mondiale crisis aandient waarvan we de portee nog nauwelijks kunnen overzien. Terwijl oorlogen woeden en de geopolitieke spanningen oplopen, lijken sommige politici vooral bezig met filmpjes, sneakers en likes. Maar wat we nu nodig hebben is leiderschap. We willen een premier die leiding geeft, die met een groot verhaal orde schept in de chaos waarin onze samenleving langzaam verzeild raakt. Han  is milder. Hij denkt dat Jetten nog wel door kan groeien. Misschien staat hij nog aan het begin van zijn ontwikkeling als politicus. Om dat te onderzoeken kijken Han en John naar momenten waarop Nederland wél leiders had die een land door een crisis moesten loodsen. Van Willem van Oranje, tot Willem Dress en Joop den Uyl en Ruud Lubbers: leiders die hun tijdgenoten niet probeerden te vermaken, maar hen voorbereidden op moeilijke tijden. En helemaal aan het eind van de aflevering komt Han met een duidelijk advies. Het bericht De wereld in crisis, Jetten op Instagram verscheen eerst op Praatkast.

Om een beetje met Joseph Goebbels te spreken: dit is een oorlog zonder weerga. Goebbels was de propagandaminister van nazi-Duitsland en berucht om zijn massale oorlogspropaganda en manipulatieve retoriek. Er is geen sprake meer van een klassieke invasie. De wapens worden op afstand bediend. De deskundigen doen wijsneuzerig over boots on the ground, maar eerlijk gezegd hebben we nauwelijks een idee van wat in deze tijd nog een overwinning is. Europa staat erbij en kijkt ernaar. We positioneren ons graag als de vertegenwoordigers van wet en recht in een steeds anarchistischer wereld. Maar in het Midden-Oosten weet men nog heel goed hoe de regio in het verleden door Europese machten is gebruikt, verdeeld en soms verraden. Iets om over na te denken, onderweg naar de pomp. Het bericht Oorlog in het Midden-Oosten, de rekening in Europa. verscheen eerst op Praatkast.

Een lastig geval. De oorlog tussen Israël, de Verenigde Staten en Iran kent een grillig verloop, waarbij beide partijen in staat blijken elkaar stevige slagen toe te brengen. Een duidelijk eindspel is er niet. Pete Hegseth zei dat het geen Irak-scenario gaat worden. Maar wat dan wel? Een Venezuela-scenario? Waarbij de bevolking wordt achtergelaten in de handen van een wraakzuchtige regering die enige concessies heeft gedaan op het gebied van raketten, olieproductie en kernwapens? Er valt geen peil op te trekken. Al is de kans groot dat deze oorlog onze huizen binnensluipt in de vorm van continu en structureel stijgende energieprijzen. Dit wordt waarschijnlijk geen oorlog met winnaars, vrezen Han en John. Het bericht VS en Israël versus Iran en de energie-impact in je portemonnee verscheen eerst op Praatkast.

Mensen in Nederland zoeken steeds vaker hun heil en verlossing aan de andere kant van de wereld. Paraguay is in bepaalde kringen inmiddels bijzonder populair als toevluchtsoord. Daar zou alles nog rein en puur zijn. Daar kun je opnieuw beginnen. Daar ben je welkom. Maar die reputatie heeft Paraguay al eeuwen, legt Han uit — en even zo vaak blijkt ze onterecht. Han haalt herinneringen op aan de emigratiebeurs, waar hij regelmatig lezingen gaf over het gebruiken van je diploma in het buitenland. Wat hem telkens verbaasde: hoe vanzelfsprekend Nederlanders aannemen dat ze overal met open armen ontvangen worden. De heren vragen zich af hoe het de Paraguay-gangers zal vergaan. Ai toch. Het paradijs bestaat niet.  Daar zijn Adam en Eva ooit al uit verdreven. Het bericht Wakker in Paraguay. De Nederlandse emigratiedroom. verscheen eerst op Praatkast.

De conferentie in Berlijn maakte het opnieuw duidelijk: Europa moet zichzelf kunnen verdedigen. Prima. Geld is er. De budgetten zijn immens. Maar terwijl het geopolitieke tromgeroffel aanzwelt, blijft één vraag opvallend stil: hóe gaan we al dat geld eigenlijk besteden? Bereiden we ons niet opnieuw voor op de vorige oorlog? Worden ministeries van Defensie niet omringd door aasgieren die hopen de hoofdprijs te incasseren voor hun speeltjes? En hoe efficiënt zijn legerorganisaties zelf eigenlijk? Een blik op de geschiedenis stemt niet gerust. John en Han worden er bijna ongemakkelijk van. Hebben zij een demoraliserende podcast gemaakt — of juist een noodzakelijke waarschuwing voor een democratie die haar nuchterheid dreigt te verliezen? Het bericht Aasgieren boven de Defensiebegroting verscheen eerst op Praatkast.

De affaire Epstein blijft — om het zachtjes te zeggen — de aandacht trekken. Het netwerk van de geile fondsenbeheerder blijkt steeds weer breder dan gedacht. Ook in Europa had het tal van uitlopers, tot en met de Noorse kroonprinses, Labour-politicus Peter Mandelson en zelfs richting het Kremlin.  De vraag wordt steeds klemmender: wat waren Epsteins werkelijke bedoelingen?  Faciliteerde hij “gewoon” de perverse wensen van zichzelf en zijn elitevriendjes?  Of waren die minderjarige meisjes instrumenten in een ander doel — een machtsdoel, een financieel doel, misschien zelfs een geopolitiek doel?  En waarom hingen in zijn paradijsjes eigenlijk overal camera’s? Han en John doen een poging tot analyse. Daarbij helpt het besef dat Epstein allesbehalve uniek was. Hij had vele voorgangers. Door de geschiedenis heen duikt steeds hetzelfde patroon op: macht, afhankelijkheid, bescherming — en misbruik dat pas zichtbaar wordt als het niet langer te negeren is. Het bericht Epstein en zijn voorgangers. Zo werkt misbruik aan de top. verscheen eerst op Praatkast.

Han en John  bespreken het regeringsprogramma. Ze hebben er gemengde gevoelens over, dat blijkt uit hun betogen tussen de regels door.  Al komen ze daar langs heel verschillende wegen toe, zoals u zult horen. Ze staan ook stil bij de geschiedenis van D66: een symfonie van opbloei en bijna-ondergang, waar Rob Jetten nog eens goed naar zou moeten kijken. Weidse vergezichten beloven en de achterban vervolgens trakteren op doormodderen wordt zelden beloond. Het bericht D66 en de kunst van het niet slagen. verscheen eerst op Praatkast.

We leven in een staat van verwarring. Wat er nu gebeurt voelt heftiger dan destijds de val van de Muur of de vliegtuigen in de Twin Towers. Toen was één ding helder: er begon een nieuwe tijd. Maar onze eigen uitgangspunten bleven overeind. We konden nog steeds goed en kwaad van elkaar onderscheiden. We verschilden hoogstens van mening over de strategie. Nu is dat anders. De breuklijn loopt door onze aannames heen. Kijk naar de ontredderde generaals buiten dienst, bij wie de Atlantische droom in een nachtmerrie is veranderd. Kijk naar de krankzinnige waardevermindering van geld — alsof de werkelijkheid zelf elastisch is geworden. Kijk naar de toenemende chaos in de Verenigde Staten. Han vraagt zich af: maken wij de val van het Westen mee? Is dit het? Of is het toch iets anders—iets tragers, zoals bij het Romeinse Rijk, dat niet in één klap instortte maar langzaam zijn draagbalken verloor terwijl de façade bleef staan? Hij blijft terugkomen op Ian Morris, auteur van De val van het Westen. Volgens Morris kunnen we een gouden eeuw tegemoet gaan, maar ook terugkeren naar een nieuw soort middeleeuwen: een wereld waarin de graaf met zijn huurlingen van de onderste verdiepingen van een wolkenkrabber een fort maakt. Het bericht Ons wereldbeeld is aan gort. verscheen eerst op Praatkast.

Dit zijn niet alleen weken van Trump (en Markuszower), maar ook van grote zedenzaken. Han van der Horst en John Knieriem nemen ze onder de loep om het Nederlandse TBS-systeem te bespreken. We maken kennis met Haarlemse Frans: de man die, lang vóór het begrip ‘tbs’ bestond, het strafrecht dwong na te denken over wat je doet met iemand die gevaarlijk is, maar niet past in de gewone hokjes van straf of gesticht. Gaandeweg merken Han en John hoe pijnlijk het onderwerp is — en hoe verleidelijk het is om erover te zwijgen, óf je te verliezen in gratuite verontwaardiging. Han beveelt bovendien een prachtige film aan: M – Eine Stadt sucht einen Mörder van Fritz Lang. Nog steeds akelig actueel. Gratis te zien op YouTube, met Engels ondertiteld. Het bericht Weken van kinderverkrachting: woede, wegkijken en het TBS-dilemma. verscheen eerst op Praatkast.

Terwijl Han door het raam van zijn woning een land zag dat grotendeels tot stilstand was gekomen — wat hij vroeger een kwakkelwinter noemde — za John letterlijk hoog en droog in Dubai. Hij keek om zich heen. Niet alleen in het protserige centrum met zijn superwolkenkrabbers, maar ook daarbuiten, in de wijken waar het gewone leven zich afspeelt. Wat is vrijheid, vraagt hij zich af. Wie het strakke stramien volgt van emir Mohammed bin Rashid Al Maktoum  tevens premier van de Verenigde Arabische Emiraten — kan een rustig, veilig en voorspelbaar leven leiden, zonder dat iemand zich met je bemoeit. Orde, welvaart, veiligheid. Maar tegen een prijs.  John deelt zijn observaties met Han. En samen stellen zij de vraag die blijft hangen:  Wat zou u kiezen? De rust onder de emir — maar met uw mond op slot in het restaurant?  Of Nederland, met al zijn gedoe, zijn vrijheden, en zijn steeds tastbaardere dreigingen? Bekijk hier de site van de emir en lees zijn poëzie:  https://sheikhmohammed.ae/en-us/Pages/PoetryHome.aspx Het bericht Waar het systeem in Dubai werkt loopt Nederland vast. verscheen eerst op Praatkast.

Chat Control klinkt onschuldig. Wie kan er nu tegen de bescherming van kinderen zijn? Maar achter die naam gaat een fundamentele verschuiving schuil: het idee dat privécommunicatie geen privézaak meer is. In Europa wordt gewerkt aan wetgeving die online diensten verplicht om berichten, afbeeldingen en communicatie te controleren — niet achteraf, maar structureel. Niet omdat jij iets strafbaars hebt gedaan, maar omdat het zou kunnen. Chats, e-mails en berichten worden onderdeel van een preventief controlesysteem, uitgevoerd door platforms, in opdracht van de staat. Het is een nieuw principe: niet de daad, maar het risico staat centraal. Niet bewijs, maar waarschijnlijkheid. Niet de rechter, maar algoritmes bepalen wat verdacht is en wat niet. Han  en John  vragen zich af wat dit betekent voor een samenleving die ooit besloot dat vrijheid het uitgangspunt moest zijn. Ze herinneren aan Thorbecke, die het briefgeheim heilig verklaarde en vastlegde dat niemand vooraf toestemming nodig had om te publiceren — juist omdat macht altijd de neiging heeft om eerst te kijken en pas daarna te oordelen. Chat Control markeert een kantelpunt. Want zodra meelezen normaal wordt “voor het goede doel”, wordt zwijgen rationeel gedrag. En zelfcensuur is de stilste vorm van onderdrukking. De vraag is niet of we misbruik willen bestrijden. De vraag is wat we bereid zijn op te geven voordat er iets mis is gegaan. Het bericht Chat Control: de terugkeer van censuur vóórdat je iets zegt verscheen eerst op Praatkast.

Han volgde het nieuws uit Brussel en gaat toch maar een noodpakket in huis halen. Hij is namelijk bang dat de Europese leiders uit vrees voor allerlei achterbannen de kachel met zich laten aanmaken in plaats van de geopolitieke positie van Europa te versterken. Allereerst door het eindelijk eens tekenen van dat Mercosurverdrag en ervoor te zorgen dat de boeren producten gaan produceren die bijdragen aan het vermogen van ons werelddeel zichzelf te voeden. In plaats van dat zij zich afhankelijk maken van veevoer uit andere delen van de wereld zoals nu het geval. Ook John  is pessimistisch maar om andere redenen: het scheelt niet veel of hij noemt met zoveel woorden Frankrijk een uitvretersland. De heren gaan vervolgens in op het Habsburgse Rijk van weleer en een TV serie over Marie Antoinette. Kortom: het is net de uitloop van een kerstborrel op de zaak. Allemaal een fijne kerst toegewenst. Het bericht Europa dat zijn eigen zwakte normaliseert verscheen eerst op Praatkast.

Het rapport Wennink is zowel bij Han als John ingeslagen als een bom. John vindt zelfs dat het regeerakkoord al klaar ligt en Han is geneigd hem gelijk te geven. Wie het leest komt van het ene inzicht tot het andere, nu eens schokkend, dan weer hoopvol. Wel is duidelijk dat Nederland heropgebouwd moet worden en dat alles met alles samenhangt. Het nadeel is dat de urgentie nog niet groot genoeg is want alles functioneert nog min of meer…..Han kent voorbeelden uit de geschiedenis toen het land eerder kansen voorbij liet gaan, zoals in de achttiende eeuw. Hoe dan ook,de heren bevelen lezing van het hele rapport sterk aan: het is glashelder, verveelt nergens en is overal inspirerend. Iets voor de kerstdagen? Download het hier https://www.rapportwennink.nl/ Het bericht Een economisch noodsignaal dat Den Haag niet kan negeren verscheen eerst op Praatkast.

Een jaar lang lief doen tegen Trump en veel kwispelstaarten heeft niets opgeleverd, zo blijkt uit de nieuwe veiligheidsstrategie van Trump c.s. Europa wordt bijna als een tegenstander behandeld en Latijns Amerika als een wingewest. Volgens Han en John betekent dit document niet veel goeds  en daarom moet iedereen het goed lezen. Doe maar: chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://www.whitehouse.gov/wp-content/uploads/2025/12/2025-National-Security-Strategy.pdf En vergeet het algemene gedeelte aan het begin niet. Met een afwijzing van vrijhandel en de opmerking dat maatregelen volgen als men democratische rechten op een onverantwoorde manier uitoefent.   Het bericht Waarom Europa nu officieel geen bondgenoot meer is (volgens Trump’s eigen strategie) verscheen eerst op Praatkast.

De situatie rond Venezuela sptist zich toe. Terwijl Aruba, Curacao en Bonaire angstig toekijken, gaat een Amerikaanse vloot steeds verder met provocaties. Trump geeft de indruk dat hij uit is op een regime change in Caracas. Nou ja, dat hebben de Nederlanders in 1908 ook al eens geprobeerd onder de brave anti-revolutionaire premier Theo Heemskerk. En het lukte nog ook. Al was de nieuwe leider van Venezuela een ongezellig type dat zijn tegenstanders met vleeshaken door de keel ophing.  Met zijn acties tegen Venezuela treedt Trump in een oude traditie die al bijna twee eeuwen oud is: landen in Latijns Amerika binnenvallen en daar voor regime change zorgen. Han en John bekijken het panorama. Ze bespreken Venezuela’s eeuwenoude traditie van wanbestuur en het Amerikaanse imperialisme. Ook stellen ze vast dat hetn u 2025 is en niet 1925. Wat toen werkte, kan nu falikant aflopen. Het bericht Op Weg naar Oorlog: Trump, Maduro en het Koninkrijk der Nederlanden in het Hart van de Caribische Crisis verscheen eerst op Praatkast.

Terwijl Nederland zich druk maakt over het gedrag van Wierd Duk aan talkshowtafels en de politiek gespannen toekijkt hoe drie heren aan een opstel schrijven, raast de wereldgeschiedenis onverminderd voort. Han en John Knieriem constateren dat vrijwel niemand zich werkelijk bekommert om het feit dat onze luchtmacht zelfs de eenvoudigste drones niet uit de lucht weet te halen. Tegelijkertijd proberen Rusland en de Verenigde Staten Oekraïne een vrede op te leggen die het land kortwiekt en degradeert tot een vazalstaat, terwijl Europa weerloos achterblijft – rijk, maar kwetsbaar, en daarmee een potentiële buit voor ambitieuze autocraten. Kortom: reden tot gerustheid is er allerminst. Han werpt zelfs de ongemakkelijke gedachte op dat tijdgenoten het vaak niet eens doorhebben wanneer een beschaving haar eigen ondergang tegemoet gaat – zoals bij het Romeinse Rijk. Het bericht Als Oekraïne valt, wat staat Europa dan nog te wachten? verscheen eerst op Praatkast.

“Zolang de muziek speelt, moet je blijven dansen,” zei een Amerikaanse topbankier vlak vóór de crash van 2008. Zestien jaar later klinkt diezelfde muziek weer – dit keer op de maat van kunstmatige intelligentie en oververhitte techmarkten. Han schrikt van een onheilspellend artikel in The New York Times over de nieuwe Great Gatsby-economie en vraagt John hoe het zit met zijn aandelen. Die glimlacht: “Al jaren geen portefeuille meer – uit zelfbescherming.”  Wat volgt is een gesprek over bubbels, hebzucht en de prijs van ontremming. En jawel, aan het eind weten de heren zelfs een onverwachte manier te vinden om de kabinetsformatie weer in beweging te krijgen. Het bericht Als de beurs danst en politiek Den Haag stilstaat verscheen eerst op Praatkast.

Deze verkiezingen kennen geen echte winnaar. Alle partijen hebben op hun manier verloren. Rob Jetten en Henri Bontenbal zullen ontdekken dat hun winst weinig waard is, tenzij zij erin slagen samen de kern te vormen van een kabinet op brede basis. Maar uit onderzoek blijkt dat meer dan zestig procent van de VVD-aanhang daar tegen is. Een rechts kabinet zonder de PVV is nauwelijks stabiel te vormen, terwijl deelname daaraan door sommigen als kiezersbedrog zou worden gezien — ook al noemen de betrokkenen het liever “over hun eigen schaduw heen springen”. John en Han delen de kater waarmee grote delen van Nederland zijn ontwaakt. Dit land kan zich geen formatie van meer dan een jaar veroorloven, maar precies dat dreigt opnieuw te gebeuren. We zijn collectief op een zandbank gelopen. John en Han staan op de brug van het scheefzakkende schip en overzien het panorama. Het bericht Na de verkiezingsnacht volgt de kater. verscheen eerst op Praatkast.

Suf geluld door de lijsttrekkers maken Han en John zich klaar voor een stemadvies. Dat moet natuurlijk wel uitvoerig worden gemotiveerd. Bovendien halen de heren er de geschiedenis bij om tot een afgewogen raad te komen over het stemmen zelf en de daarop volgende kabinetsformatie. Ja, als we met zijn allen gelukkig willen worden, wat staat ons dan nu te doen? Het bericht Stemadvies! verscheen eerst op Praatkast.

John en Han t laten zich in deze aflevering – hoe kan het ook anders – inspireren door de komende verkiezingen.  Han is niet bepaald gecharmeerd van de debatten tot nu toe: veel gebekvecht over van alles en nog wat, maar nauwelijks over de grote problemen van Nederland. Nexperia – is dat een voorbode van een nieuw soort handelsoorlog?  Moeten we toe naar een Europese industriepolitiek, en wat voor wapens hoort daar dan bij? Moeten we, net als Polen, schuilkelders bouwen terwijl we dat ‘straatje erbij’ plannen? En voor welk klimaat bouwen we eigenlijk: voor de hitte of voor de kou? Maar ondertussen gaat het in politiek Den Haag… nergens over. Het bericht Verkiezingen 2025: veel woorden, weinig visie verscheen eerst op Praatkast.

De campagne van 2025 kabbelt voort, voorspelbaar en berekend. Toch weten we uit de geschiedenis dat één zin, één blik of één misser alles kan veranderen. Han en John duiken in de canon van de Nederlandse verkiezingsmomenten — van Den Uyl tot Fortuyn, van het rietje van Roemer tot “u draait en u bent niet eerlijk” — en zoeken naar wat er dit keer nog in beweging kan komen. Het bericht Campagne 2025: De blik, de zin en de misstap. verscheen eerst op Praatkast.

Nog drie weken tot de verkiezingen. Terwijl de meeste partijen Geert Wilders en de PVV in een politiek isolement hebben geplaatst, laait het debat over dat cordon sanitaire opnieuw op. Han noemt het verstandig: volgens hem heeft de PVV haar onbekwaamheid inmiddels afdoende bewezen en hoort extreemrechts gedachtengoed niet thuis in de regering — uit bescherming van de democratie zelf. John ziet dat anders. Hij waarschuwt dat het buitensluiten van 2,8 miljoen kiezers juist de verbittering en het wantrouwen verdiept. Niet het cordon sanitaire zélf, maar de opstand van onderaf die eruit kan voortkomen, vormt volgens hem het echte gevaar. Twee visies op één vraag: hoe verdedig je de democratie zonder haar te ondermijnen? Het bericht Wilders buitensluiten – wijs of riskant? verscheen eerst op Praatkast.

De Raad van State ligt opnieuw onder vuur. Dit keer vanwege een vernietigend advies over een wetsvoorstel van Mona Keijzer om het voorrangsrecht van statushouders op sociale huurwoningen af te schaffen. Is de Raad een verpolitiekte, links georiënteerde club, of waarschuwt zij juist terecht tegen slecht doordachte wetgeving? Han en John nemen de zaak onder de loep. Moet Mona Keijzer niet gewoon blij zijn dat ze tijdig wordt behoed voor een voorstel dat onvermijdelijk tot rechtszaken tegen de overheid zou leiden? Met andere woorden: zijn de adviezen van de Raad van State vooral technisch en juridisch van aard? En moet je eigenlijk wel willen tornen aan dit adviesorgaan, zoals Caroline van der Plas suggereert? Het bericht De macht van advies: waarom de Raad van State politici dwarszit verscheen eerst op Praatkast.

John trok zaterdagmiddag de Haagse binnenstad in en maakte de rellen en de gevechten met de politie van dichtbij mee. Han volgde de gebeurtenissen op televisie en dacht meteen terug aan 1980, toen hij tijdens de kroningsrellen een steen tegen zijn hoofd kreeg. Wat zijn de overeenkomsten en verschillen met toen? Gaat het hier om gewoon geweld of om extreemrechts geweld? Staat er een burgercoup voor de deur? Was dit hetzelfde publiek als tijdens de coronaprotesten? En vooral: wat moet je ermee, en hoe moet je de reacties van politici beoordelen? Het bericht Van kroningsrellen tot Malieveld. Extreem geweld bij protest is terug. verscheen eerst op Praatkast.

De moord op de conservatieve Amerikaanse activist Charlie Kirk heeft de Verenigde Staten diep geschokt en golft door tot ver buiten Amerika. In deze aflevering bespreken Han en John Knieriem de mogelijke gevolgen van deze politieke moord. Ze leggen verbanden met eerdere aanslagen, en Han ziet zelfs parallellen tussen dader Tyler Robinson en Volkert van der Graaf, de moordenaar van Pim Fortuyn. Samen onderzoeken ze de obsessies van politieke moordenaars en uiten hun zorg over de toenemende polarisatie die democratieën wereldwijd onder druk zet. Het bericht Na de moord op Charlie Kirk: echo’s van Fortuyn verscheen eerst op Praatkast.

Volgens kibbelende Haagse politici snakt Nederland naar van alles en nog wat. Het werkwoord snakken is hen wel toevertrouwd. Maar volgens Han en John snakt Nederland vooral naar iets anders: een politicus met brede ontwikkeling en een weidse visie op de toekomst van ons land in een gevaarlijke wereld. En verdraaid — zo’n politicus diende zich aan.  De Belgische premier Bart De Wever hield, op uitnodiging van EW Magazine, de H.J. Schoo-lezing. Daar presenteerde hij een erudiet betoog waarin hij Nederland, België en Luxemburg uitnodigde om de oude Benelux nieuw leven in te blazen en samen te werken aan een krachtiger Europa. Een Europa waarin de lidstaten niet op alles, maar juist op wezenlijke punten samenwerken.  De Wever riep de Zeventien Provinciën van de zestiende eeuw in herinnering en noemde de scheiding tussen noord en zuid de grootste ramp uit onze geschiedenis. Han vindt dat allerminst onzin. Hij ergert zich er juist aan dat deze lezing in Nederland vooral met bedremmeld stilzwijgen wordt ontvangen — doorbroken enkel door het vertellen van Belgenmoppen. Het bericht De Benelux als fusieproject: De nieuwe lage landen. verscheen eerst op Praatkast.

De verkiezingsstrijd sputtert langzaam aan. Het is net of iemand op de pedaal van zo’n ouderwetse motorfiets staat te trappen. Hoe kunnen wij kiezers onze stem het best gebruiken? Strategisch of juist ideologisch? Han en John overwegen de mogelijkheden. Het probleem is: of je nu strategisch stemt of niet, een balletje kan raar rollen. Het bericht Verkiezingen. Strategisch stemmen of met het hart? verscheen eerst op Praatkast.

Na, de ontreddering van de politiek die we vorige week bespraken– nu ontreddering 2.0. Han en John bespreken de situatie na de aftocht van de NSC-ministers uit het ongelukkige kabinet Schoof. Echte precedenten ontbreken, en misschien is het crisisgevoel nog nooit zo groot geweest als nu. Alsof dat nog niet genoeg is, blijkt zelfs de koning een zich er mee te gaan bemoeien. Wat een toestand. Gelukkig is er nog wat terrasweer over, nu de hittegolf voorbij is.   Het bericht Ontreddering 2.0. Kabinet Schoof opnieuw onderuit. verscheen eerst op Praatkast.

Nog twee maanden tot de verkiezingen. Je zou denken dat de partijen scherp getraind klaarstaan voor de strijd. Maar niets is minder waar. Han van der Horst ziet vooral verwarring en lijsttrekkers die óf beschadigd zijn, óf volledig kleurloos blijven. In deze aflevering werpen John en Han een kritische blik op het politieke speelveld. Ondanks hun uiteenlopende invalshoeken trekken ze een opvallend eensluidende conclusie. Het bericht De ontreddering van politiek Den Haag verscheen eerst op Praatkast.

Cliché: de wereld houdt de adem in. Vrijdag ontmoeten Vladimir Poetin en Donald Trump elkaar in Alaska. Wordt het een topconferentie waarin deze twee macho­mannen de toekomst van Oekraïne bepalen, of blijft het bij een show? Een opmaat tot echte onderhandelingen tussen Zelensky en Poetin, of hooguit hun beste poging daartoe? Of wordt het toch een tweede München, waar het nageslacht later hoofdschuddend op terugziet? Han en John wegen de mogelijkheden en halen München erbij. Belangrijk: deze podcast is gebaseerd op de stand van zaken op dinsdagochtend 12 augustus. Het bericht Poetin & Trump: Topoverleg of Topshow? verscheen eerst op Praatkast.

Er is nogal wat te doen over een spijkerbroekenreclame uit Amerika. Het begint met een lofzang op de genes van Sydney Sweeney, een roomblanke ster, en schakelt dan ineens over naar de jeans van American Eagle. John vraagt zich af of deze reclame een verandering in de tijdgeest weerspiegelt. Han vraagt zich af wat er was gebeurd als men Beyoncé als model had genomen. Daar kun je een hele boom over opzetten – en dat doen de heren dan ook. Han benadrukt dat reclame nooit echt op de tijdgeest vooruit kan lopen, maar die juist moet weerspiegelen. Anders verkoop je je product er niet mee. Vele voorbeelden passeren de revue, van “De dokter rookt het zelf” tot VitaePro, waar zoveel mensen tevreden mee zouden zijn. Het bericht Genes of Jeans. Over tijdgeest en marketing. verscheen eerst op Praatkast.

De hongersnood in Gaza doet opvallend veel denken aan onze eigen hongerwinter. De beelden van nu lijken te rijmen met die van toen. Toch worden er zelden parallellen getrokken. De reacties zijn vooral moreel: verontwaardiging, debat over schuld en verantwoordelijkheid — maar zelden leidt het tot daadwerkelijke hulp. Dat was ooit anders. Ouderen herinneren zich nog de actie Eten voor India, opgezet om een voedselcrisis te verlichten. En direct na de Eerste Wereldoorlog namen Nederlandse gezinnen tienduizenden ondervoede kinderen uit Wenen en Boedapest op om bij te komen. En in de tachtger jaren hadden we Band Aid en USA for Africa. Waar vroeger compassie tot daden leidde, lijkt nu politieke verontwaardiging de boventoon te voeren, constateren Han en John. Het bericht Gaza’s Hongersnood en de Echo van Onze Hongerwinter verscheen eerst op Praatkast.

Ze zeggen weleens: in een oorlog sneuvelt de waarheid als eerste. Maar hetzelfde geldt voor verkiezingen.  De komende campagne belooft vuiler te worden dan ooit. Politici zullen strooien met oneliners, verdachtmakingen en lege beloftes — niet om oplossingen te bieden, maar om het zicht op de werkelijke problemen te blokkeren.  En daarna? Dan wacht ons een eindeloze formatie. Ondertussen stapelen de binnenlandse én internationale crises zich op.  Toch is dit niets nieuws. Han neemt ons mee naar het Amerika van 1840 — waar de eerste verkiezingsleugen al in barrels whiskey verpakt zat.  John en Han ontrafelen hoe beeldvorming boven waarheid kwam te staan, en geven je handvatten om als kiezer wél scherp te blijven. Laat de kandidaten maar lullen — jij houdt het hoofd erbij. Het bericht De waarheid ligt in coma en de kiezer op de bank. verscheen eerst op Praatkast.

De Europese landen hebben €800 miljard gereserveerd voor defensiedoeleinden. De NAVO-landen (minus de VS) hebben toegezegd hun militaire uitgaven op te schroeven tot 5% van het bruto nationaal product. Dit betekent dat er ongekende bedragen vrijkomen voor oorlogstuig: van atoombommen tot handvuurwapens, van uniformen tot hypermoderne drones.  Het wordt een aanbiedersmarkt van jewelste — en je weet nu al: een fors deel van dat geld zal worden verspild. Onder de leveranciers bevinden zich ongetwijfeld handige jongens en meisjes die nú al weten dat hun fortuin binnen is. Han en John bespreken deze hoogst waarschijnlijke toekomst aan de hand van historische parallellen. Hun conclusie? Weinig reden tot optimisme over de efficiëntie waarmee uw belastinggeld zal worden besteed. Want uiteindelijk komt het allemaal uit één bron: uw portemonnee. Het bericht Van Drones tot Domheid: Hoe Europa €800 miljard besteedt verscheen eerst op Praatkast.

Han van der Horst en John Knieriem kunnen zich nauwelijks een tijd herinneren waarin het publieke debat zó giftig was. Al pratend komen ze op de felle confrontaties tussen patriotten en prinsgezinden in de jaren tachtig van de achttiende eeuw waarbij ze iets vergelijkbaars vinden. Politiek geweld kwam wel vaker voor — denk aan het Palingoproer — maar zelden was de onderliggende haat zó diep. En dan die zogeheten ‘soevereinen’ uit Coevorden, die zich inzetten om jonge meiden uit hun stad te weren… Het is een tijd vol rancune en radicalisering. De heren hopen er het beste van, maar hun zorgen zijn groot. Het bericht Van Palingoproer tot Polarisatie – Een Tijd van Volkswoede en Haat verscheen eerst op Praatkast.

De mussen vallen dood van het dak. John en Han kiezen daarom voor een typisch Nederlands en geliefd gespreksonderwerp: het weer. Han schept op over de heerlijk koele sarongs die hij heeft gekocht bij Sarong Batik, een christelijke ontwikkelingsorganisatie die 100% van de winst doorsluist naar de makers: kleine ambachtslieden op Java en Bali.  Al snel gaat het gesprek over serieuzere zaken: de enorme aanpassingen die nodig zijn om Nederland leefbaar te houden in een veranderend klimaat. Kan dat eigenlijk wel? En welke kant gaat het op? Wordt het steeds warmer, of juist kouder als de warme golfstroom ermee stopt? Puffen of bibberen – wat staat ons te wachten? Het bericht Nederland zonder de AMOC-golfstroom. Klimaat op Drift verscheen eerst op Praatkast.

Klaas Dijkhoff heeft samen met een aantal gelijkgestemden een nieuwe beweging opgericht, bedoeld als tegengeluid tegen het populisme en extremisme van zowel links als rechts. De beweging wil de ‘milde meerderheid’ van gematigde, oplossingsgerichte mensen een stem geven. Han en John bespreken dit initiatief. Han schrikt: het doet hem denken aan Eenheid door Democratie, een vergelijkbare beweging uit de jaren dertig van de vorige eeuw. Alweer een echo uit die duistere tijd, stelt hij. Vervolgens wegen Han en John de kansen van Dijkhoffs initiatief, met een zijsprong naar het imago van PvdA/GroenLinks. Attenooie, wat een tijden. Het bericht Dijkhoff, Democratie en Déjà Vu verscheen eerst op Praatkast.

Het conflict tussen Israëli’s en Hamas roept heftige emoties op. Wie durft te beweren dat beide kanten hun eigen verhaal en grieven hebben, wordt onmiddellijk tot vijand verklaard. Je bent óf een vuile zionist, óf een naïeve ‘Palliknuffelaar’. Een middenpositie lijkt niet te bestaan. Han windt zich zichtbaar op over de geschiedvervalsing die aan beide zijden plaatsvindt. Geschiedenis is volgens hem een gevaarlijk vak — niet alleen omdat het wordt herschreven, maar omdat het dient als brandstof voor oorlog en bloedbaden.Wat hem verbaast, is de woede die ontstaat zodra je de ideologie en oorlogsvoering van Hamas fileert. Hij benadrukt dat Hamas, Hezbollah en soortgelijke bewegingen niet de “ware islam” vertegenwoordigen, maar moderne ideologieën aanhangen die vrijheid en democratie actief bestrijden. Bij wijze van spreken kust hij het vaandel van de Moetazelieten — een groep uit de vroege islamitische geschiedenis die rationeel denken en vrije wil verdedigde. De Moetazelieten, wie waren dat eigenlijk? Het bericht Wat je niet mag zeggen over Israël en Hamas. verscheen eerst op Praatkast.

John is volledig in de ban van De Wisselwachter, het nieuwste boek van Geert Mak. Deze biografie van Harry Hopkins, de invloedrijke vertrouweling en troubleshooter van president Roosevelt, vormt voor hem en Han de aanleiding om in gesprek te gaan over hoe onze kijk op het verleden voortdurend verandert. Han ziet opvallende parallellen tussen de hedendaagse MAGA-beweging van Trump en de felle Amerikaanse oppositie destijds tegen Roosevelts steun aan Engeland in de oorlog tegen Nazi-Duitsland. En dan Churchill – was hij werkelijk de grootste Brit aller tijden? Het bericht Het verleden in beweging gezet door Geert Mak’s Wisselwachter verscheen eerst op Praatkast.

Wat brengt zoveel mensen ertoe hun hart te verliezen aan dictaturen en terreurbewegingen in verre delen van de wereld? John Knieriem constateert een nieuwe vorm van Hamas-liefde en herinnert aan de bewondering voor Mao van een halve eeuw geleden. Han denkt aan de bewonderaars van Salazar, Franco en Hitler – en vergeet bijna de fans van Orbán en Poetin. Wat is hier aan de hand? Volgens Han hebben vooral intellectuelen een neiging tot het omarmen van samenhangende denksystemen. Ze vinden logica en schoonheid in maatschappelijk modellen van elders. Die mogen dan ongeschikt zijn voor Nederland, maar daar – ver weg – zouden ze wonderwel werken. Han haalt een klassieker aan: Het Verraad der Klerken, en citeert zijn leermeester Henk Bakker: “De democratie is bij intellectuelen niet in goede handen – maar wél bij gewone mensen. Het bericht De verkeerde kant kiezen: Waarom intellectuelen vallen voor dictaturen verscheen eerst op Praatkast.

Deze dagen zitten de kardinalen opgesloten in het Vaticaan om een nieuwe paus te kiezen.John  een trouwe zoon van de Reformatie, ergert zich aan het stelletje ijdeltuiten in rode mantels en aan de overdadige pracht en praal van Rome. Han van der Horst ziet dat anders: als katholiek gedoopt en gevormd herkent hij ook de zonzijde. De heren bespreken het pausschap. Tot John’s verbazing blijkt Han in principe zelfs pausverkiesbaar, al acht hij zijn kansen zelf nihil. Daarna gaat het gesprek verder over de betekenis van het ambt, de rol van de pauselijke staat en hoe je als paus — met een beetje geluk — toch invloed kunt uitoefenen op de hele wereld. Het bericht In de ban van de paus: Han is verkiesbaar! verscheen eerst op Praatkast.

In deze aflevering leggen John en Han  bloot hoe de overheid na het Kerstarrest opnieuw kiest voor leugens en ficties. Onder het mom van ‘werkelijk rendement’ worden gewone mensen weer in een moeras van onrecht getrokken – precies zoals bij de toeslagenaffaire. Box 3 laat zien hoe ver de politiek zich heeft verwijderd van eerlijk bestuur. Een gesprek over belasting, onteigening en het verraad van de rechtsstaat. Luister en laat je wakker schudden. Het bericht Box 3: hoe fiscale fictie leidt tot een nieuwe toeslagenaffaire. verscheen eerst op Praatkast.

De Paus is overleden. Voor John en Han is dat een mooie aanleiding om het te hebben over zijn baas: de God van Abraham, Isaak en Jacob – de meest succesvolle god uit de geschiedenis. Miljarden christenen en moslims geloven dat er buiten hem geen andere god bestaat en proberen zich te houden aan zijn talrijke leefregels.  Alle reden dus om zijn loopbaan eens onder de loep te nemen. Die begon duizenden jaren geleden, toen hij nog de lokale hemelgod was van een klein nomadenvolk. Een god van schaapsherders, een stadsgod, een krijger. Helaas hadden we geen tijd om het ook nog te hebben over zijn vrouwelijke concurrentie. Dat bewaren we voor een volgende keer. Bijvoorbeeld met Pinksteren. Het bericht De baas van de paus verscheen eerst op Praatkast.

“Trump, Trump, Trump. Je komt er niet omheen, toch? Het is alsof hij een supertanker bestuurt met een glas bourbon in z’n hand. Han en John duiken in de chaos: wat drijft deze man nou echt? Zijn economische ideeën? Die lijken recht uit de jaren ‘50 te komen. Vrijhandel? Tarieven? Trump zwaait met z’n eigen regels, maar de ‘onzichtbare hand’ van het kapitalisme laat zich niet zo makkelijk wegduwen. En dan z’n honger naar macht – meer dan naar geld, trouwens. Klinkt dat niet een beetje als Xi of Poetin? Maar hier komt-ie: niemand weet waar dit naartoe gaat. Het kompas draait dol, en een zinnige voorspelling? Vergeet het maar. En wij Nederlanders, die ons helemaal suf verzekeren tegen elk risico, worden daar knettergek van. Han en John proberen het te snappen, maar of dat lukt? Luister mee en oordeel zelf!” Het bericht Trump vs. de Onzichtbare Hand. verscheen eerst op Praatkast.

Het lijkt er nu toch van te komen: Frans Timmermans begint zijn tournee langs de leden van PvdA en GroenLinks om werk te maken van een grote, progressieve volkspartij. In een onlangs verschenen visiestuk – een soort essay – klinken duidelijke echo’s van de sociaaldemocratische geschiedenis door. Hij spreekt van een nieuwe doorbraak, pleit voor stevige sociale zekerheid voor iedereen en toont zich kritisch over blinde marktwerking. Soms hoor je de beheerste toon van Drees, dan weer het bevlogen geluid van Den Uyl. Maar van radicaal elan is nauwelijks sprake. Zal deze linkse alliantie straks een deuk in het politieke pak boter slaan? John heeft er een hard hoofd in. Han ziet kansen, mits aan een paar voorwaarden wordt voldaan. Samen duiken ze in het verleden, trekken lijnen naar het heden en Han zingt: “Verlossing uit de slavernij, dat is het doel waarnaar wij streven.” Het bericht Roept Timmermans Den Uyl tot leven? verscheen eerst op Praatkast.

Iedereen heeft tegenwoordig de mond vol van hybride oorlogvoering, Russische desinformatie en beïnvloeding via sociale media. Maar zelden hoor je iemand praten over wat we daar als Europa tegenoverstellen — behalve dan een schouderophalende bezuiniging hier en daar. Nederland snijdt juist in de opleidingen die we keihard nodig hebben: moderne talen en culturele studies. Russisch? Arabisch? Mandarijn? Ach, er zou ‘geen belangstelling’ meer voor zijn. Maar zonder diepgaande kennis van andere talen én culturen — zeker van landen die geopolitiek een rol van betekenis spelen — sta je machteloos in een wereld waar beïnvloeding subtiel en indirect is. In deze aflevering vragen Han en John zich af waarom we ons blindstaren op Engels als enige toegang tot de wereld. Ze pleiten voor een herwaardering van culturele intelligentie als strategisch wapen. En voor een krachtiger Europese stem in de wereld — niet alleen via politiek en economie, maar juist via taal, verhalen en media. Want wie zijn eigen verhaal niet vertelt, laat het aan anderen over. Het bericht Taal en Cultuur als Geopolitiek Wapen verscheen eerst op Praatkast.

Is de rechtsstaat in gevaar? Trump wil rechters ontslaan als ze hem onwelgevallige uitspraken doen. De leider van de grootste regeringspartij in Nederland heeft het over D66 rechters die op de stoel van de overheid gaan zitten. In Polen en Hongarije ligt de rechtsstat onder vuur. Overal willen populisten er korte metten mee maken. Han van der Horst en John Knieriem nemen de toestand in ogenschouw en komen met opmerkelijke remedies. Luister maar. Het bericht Van Montesquieu tot Trump: De strijd om de rechtsstaat. verscheen eerst op Praatkast.

Deze onzekere tijd en deze overgangsperiode naar een nieuwe arra is niet geschikt voor navelstaren. John zit in Brazilië, een land met 220 miljoen inwoners en een grote speler onder de Brics landen. Hoe kijken ze daar tegen de ontwikkelingen in Europa aan en die van Trump. En wat houdt ze echt bezig. Ze spreken ook over de oscar winnende film “I am still here” over de militaire dictatuur die in de zestiger jaren ontstond in Brazilië en hebben het over de positie van Bolsonaro de vorige president die nu aangeklaagd wordt vanwege een poging tot staatsgreep. Het bericht Wat Brazilië Beweegt. Over Bolsonaro en de film ‘I Am Still Here’ verscheen eerst op Praatkast.

Alles schuift. Elk taboe wordt doorbroken. Als dit zo doorgaat hebben we over een paar maanden eurobonds, althans iets wat daar sterk op lijkt, wordt de 3% regel voor nationale tekorten in de EU losgelaten en gaan we bouwen aan een steviger atoommacht. En het is juist een goede daad om in de oorlogsindustrie te beleggen. Wat een tijden. Wat een volstrekt onvoorstelbare en onvoorspelbare toekomst. Han en John proberen te analyseren hoe we hier gekomen zijn en verdiepen zich onder meer in de val van de USSR en de gevolgen daarvan. Het bericht Eurobonds, Oorlogsindustrie en Atoommacht: Hoe We Hier Belandden. verscheen eerst op Praatkast.

2025 wordt gegarandeerd een belangrijk jaartal en dat is geen goed nieuws voor ons allemaal. De tijd krijgt een aantal erop of eronder kenmerken. Han van der Horst en John Knieriem bespreken de positie van Europa in een internationaal krachtenveld waarin elke stabiliteit ontbreekt. Ze hebben het over narcistische treiterkoppen aan de macht in heden en verleden.  Ze noemen nieuwe spelers waaronder Merz, ze wijzen op vertrouwde leiders zoals Erdogan met zijn enorme leger. Kalmte kan je redden in deze tijd waar de gebeurtenissen over elkaar heen buitelen. Het bericht Trump’s vernederingen verscheen eerst op Praatkast.

Sinds de oprichting van de Bondsrepubliek in 1949 hebben de Duitsers niet zo rechts gestemd en dat ook nog met een opkomst van meer dan tachtig procent. Ze krijgen een centrumregering onder leiding van Friedrich Merz, zelf rechts in de CDU, die het steeds heeft gehad over het structureel afkalvende links. Een alternatief is er niet want het AfD blijft stevig achter een cordon sanitaire. Han en John bespreken de situatie. Han is van mening dat de AfD een onmogelijke coalitiepartner is, niet alleen vanwege de afkeer van asielaanvragers maar ook omdat het een partij is die de opwarming van de aarde ontkent en naar goede relaties met Rusland streeft.  Han wenst een regering op brede basis waarin CDU, SPD en de Groenen continu over hun schaduw heen springen maar dat zit er niet in. Een mogelijk wankele coalitie. En dat voor het grootste land van Europa waarvan nu leiding  wordt verwacht. Het bericht Duitse Democratie op de Proef: Brandende Grenzen en Broze Allianties verscheen eerst op Praatkast.

Je denkt misschien dat alles zijn gang blijft gaan, maar plotseling word je geconfronteerd met een Chinese vloek: ‘Moge je in interessante tijden leven.’ Donald Trump lijkt het fundament onder het Europese veiligheidssysteem, dat sinds 1945 standhield, te hebben weggeslagen. De situatie is volgens sommigen zorgwekkend. Europa verkeert in een benarde positie, en dat is niet mild gezegd. Er komt een nieuwe tijd aan, maar het is nog maar de vraag of deze voor Europeanen wel zo prettig zal zijn. John en Han bespreken de situatie. Han overweegt zelfs: ‘Misschien is emigreren wel een optie als het echt ernstig wordt.” Het bericht Europa in de Greep van een Nieuwe Realiteit verscheen eerst op Praatkast.

Habtamu de Hoop heeft de linkse politiek licht in rep en roer gebracht met zijn oproep een gezamenlijke nieuwe linkse partij op te richten. De bestaande partijen moeten zich daarvoor opheffen. Is dat de redding van links? John Knieriem vindt dat Links geen antwoord heeft voor de vragen van deze tijd. Han van der Horst stelt tot zijn verdriet vast dat links al een kwart eeuw geleden de macht over de agenda heeft verloren. Het bepaalt de agenda niet meer zoals in de jaren zeventig van de vorige eeuw, maar moet volgen en antwoorden. Die antwoorden worden steeds minder duidelijk gehoord. Ook de tijdgeest zit tegen. De twee gaan na in hoeverre partijfusies in het verleden tot groei van de gezamenlijke aanhang heeft geleid. Dat hield toen ook al niet over. Het bericht Een fusie. De Laatste strohalm van links. verscheen eerst op Praatkast.

Trump zet de wereldeconomie op zijn kop met zijn voorgenomen importheffingen op producten uit Canada, Mexico en China. Importheffingen zijn zo oud als de weg naar Kralingen. Al in de zeventiende eeuw gebruikte de Franse koning Lodewijk XIV ze om zijn rijk economisch op te bouwen. Han constateert dat vrijhandel een kernwaarde is binnen het liberale gedachtegoed, terwijl conservatieven er doorgaans anders over denken, vaak onder het motto: “het hemd is nader dan de rok.” Han en John bespreken de voor- en nadelen van marktbescherming vanuit verschillende perspectieven. Want hoewel handelsbarrières vaak bekritiseerd worden, kunnen ze in sommige gevallen ook voordelen hebben. Eén ding is duidelijk: Trumps heffingen zijn niet ingegeven door economische motieven, maar door politieke overwegingen. En dat baart zorgen, zoals blijkt uit de dalende aandelenkoersen. Het bericht Trump’s Heffingen: Economische Zelfmoord of Geniale Zet? verscheen eerst op Praatkast.

De beurzen waren op maandag 27 januari in rep en roer. Binnen een paar uur verloren de aandelen in de techreuzen maar ook ASML twintig procent van hun waarde. Dat komt omdat China met DeepSeek een product presenteerde dat tegen een fractie van de kosten Chatgpt en andere Amerikaanse producten naar de kroon steekt. De informatie is wel onderhevig aan Chinese censuur maar een man als Musk zet informatiestromen net zo goed naar zijn persoonlijke politieke hand. En de Europese Commissie wil ons tegen ”desinformatie” beschermen. Wat moeten wij als aan alle kanten gemanipuleerde burger? John en Han geven wijze raad. Geloof ze maar. Het bericht China’s DeepSeek versus Amerika’s Techreuzen: Wie Heeft de Macht Over de Waarheid? verscheen eerst op Praatkast.

Han en John analyseren de eerste vierentwintig uur van president Trump. Terwijl John lichtpuntjes ziet, schetst Han een duister beeld. Hij vergelijkt Trumps aanpak met het Earth Empire uit Star Trek, een meedogenloos regime dat in een parallel universum naast de idealistische Federatie bestaat. Volgens Han gelooft Trump in een bijzondere lotsbestemming voor de Verenigde Staten, wat volgens hem het land een vrijbrief geeft om te handelen zonder rekening te houden met de rest van de wereld. John probeert Han steeds af te remmen en benadrukt dat tijd zal uitwijzen waar dit politieke schip uiteindelijk zal stranden of naartoe zal varen. Het bericht Trump als Keizer: Start van een Politiek Parallel Universum. verscheen eerst op Praatkast.

John reisde enkele dagen naar Las Vegas, waar jaarlijks de grootste consumentenbeurs voor elektronica ter wereld plaatsvindt. Daar kreeg hij een glimp van een toekomst die steeds meer wordt aangedreven door AI. Wat hem daarnaast opviel, was de dominantie van Aziatische bedrijven. Toch hield Nederland zich goed staande met een stand die vooral innovatieve oplossingen voor zakelijke uitdagingen presenteerde. Samen met Han reflecteerde hij op de culturele veranderingen die deze ontwikkelingen met zich mee kunnen brengen, mogelijk zelfs een verschuiving in normen en waarden—net zoals gebeurde tijdens de industriële revolutie van stoom en staal. Het bericht Technologische Revolutie: AI aan het Stuur verscheen eerst op Praatkast.

We hebben nu een kwart van de eenentwintigste eeuw achter de rug. Kunnen Europa en het Westen daar met tevredenheid op terugkijken, veren we na tegenslagen weer op of worden langzamerhand onze val en onze ondergang zichtbaar. Han en John kijken eens naar de nadagen van hete Romeinse Rijk, toen er van innovatie geen sprake was maar wel van ontvolking en gebrek aan ambachtslieden. Ze lagen bij wijze van spreken te weken in publieke baden van twee eeuwen oud. Zijn wij dat ook een beetje aan het doen? Het bericht Het verval van Europa verscheen eerst op Praatkast.

Mark Rutte trakteerde ons onlangs op een vleugje onversneden oorlogsretoriek. Hoewel velen aannemen dat zijn woorden vooral gericht waren op Donald Trump, luisterde ook een breder publiek mee – waaronder John en Han. De heren constateren dat een noodpakket om voorbereid te zijn op crisissituaties al snel 300 euro kost. Han vraagt zich af waar onze Iron Dome blijft en waarom de Europese defensie-uitgaven – die ruim het dubbele bedragen van wat Rusland uitgeeft – zo weinig tastbare resultaten opleveren. Daarnaast schetst Han een beeld van echte strijdbaarheid: van het vormen van lokale milities ter verdediging van huis en haard. Het bericht Rutte’s retoriek: Europa klaar voor de oorlog. verscheen eerst op Praatkast.

De geschiedenis herhaalt zich niet alleen, ze raakt soms in een stroomversnelling. Dat bleek recent in Syrië, waar het regime van Assad plotseling implodeerde en islamisten feestelijk, schietend in de lucht, Damascus binnentrokken. Han en John bespreken deze dramatische ontwikkelingen en ontdekken hoe Frankrijk en Engeland meer dan een eeuw geleden de basis legden voor een regio die telkens opnieuw ontaardt in bloed en ellende. Dit alles in een gebied dat tegelijkertijd wordt gezien als de bakermat van onze beschaving. Het bericht Van bakermat tot bloedbad: Syrië’s tragische lot verscheen eerst op Praatkast.

Dilan Yesilgöz van de VVD uitte recent haar zorgen over artikel 23 van de Grondwet, dat de staatsfinanciering van bijzonder, vaak confessioneel onderwijs waarborgt. Haar zorgen richten zich vooral op scholen waar met overheidsgeld antirechtstatelijke ideeën worden onderwezen, met name vanuit de radicale islam. Ze pleit voor een heroverweging: waarom zou de staat zich niet beperken tot het financieren van openbaar onderwijs? Interessant genoeg waren haar ideeën rond 1900 gemeengoed binnen liberale kringen. In deze podcast duiken John en Han in haar argumenten. Ze ontdekken dat deze niet alleen historisch geworteld zijn, maar ook vandaag de dag relevant en serieus te nemen. Samen ontrafelen ze het compromis van 1917, waarin algemeen kiesrecht werd verkregen in ruil voor steun aan de subsidiëring van bijzonder onderwijs. Met een kritische blik stellen ze de vraag: verdient deze discussie niet een heropening, maar dan gebaseerd op gedegen argumentatie en niet op politiek opportunisme? Het bericht Artikel 23: Vrijheid van Onderwijs of Vrijbrief voor Radicalisme? verscheen eerst op Praatkast.

Ineens gaat het weer over de mislukte integratie. Daarmee worden zelden hoogleraren bedoeld die na dertig jaar op een Nederlandse leerstoel het nog steeds verdommen de taal te spreken, nee dan gaat het over nieuwkomers of meestal moslims die de Nederlandse normen en waarden niet zouden onderschrijven. John en Han vragen zich af wat je eigenlijk onder integratie zou moeten verstaan. En dan komen zij vanzelf op de rol van de islam als bekeringsgodsdienst in het heden en het verleden. Ze hebben het over Al Andalus en het Ottomaanse Rijk en waarover Geert Wilders en de ayatollah’s van Iran het hartstochtelijk eens zijn. Het bericht Moslimoverheersing in Europa verscheen eerst op Praatkast.

Je hoeft geen Musk of Bezos te zijn om de headlines te domineren. Met hun antisemitische acties hebben de Nederlands-Marokkaanse Jodenhaters uit Amsterdam-West Nederland wereldwijd meer aandacht bezorgd dan het hele jaar bij elkaar. Ze stonden zelfs aan de vooravond van een bijna-kabinetscrisis en brachten een scherp debat over integratieproblemen op gang. Een indrukwekkend voorbeeld van disruptieve kracht – maar het roept ook de waarschuwing van Disney’s Fantasia op, waarin Mickey Mouse als tovenaarsleerling krachten ontketent die hij niet kan beheersen. Nu het stof wat lijkt neer te dalen, maken John en Han de balans op. Han spreekt over de crisiscommunicatie-les die Schoof weigert te leren en trekt parallellen met de vroegere discriminatie van katholieken in Nederland. Het bericht Antisemitisme, Kabinetscrisis en Integratie: Wat Staat Nederland Te Wachten? verscheen eerst op Praatkast.

Net als de meeste mensen zijn John en Han geschrokken van de antisemitische incidenten in Amsterdam. Dat hebben we sinds de bezetting niet meegemaakt. De heren zoeken vergelijkingsmateriaal ook om de situatie te duiden. Ze komen zelfs uit op de eerste politicoloog Thomas Hobbes, die in de gouden eeuw de staat de enige remedie boemde tegen anarchie en een wereld waarin niemand veilig was. Als de staat groepen onvoldoende veiligheid biedt, mogen die er dan zef voor gaan zorgen? En zitten we met zijn allen nu niet te overdrijven? Het gesprek gaat vele kanten op en eindigt met het vooruitzicht van een goede risotto. Het bericht Nooit Meer… Of Toch Wel? De Heropleving van de Jodenjacht. verscheen eerst op Praatkast.

Attenooie, Jezus Mina, daar is ineens het decor van het wereldtoneel drastisch veranderd. De ‘ Albeheerser’  reikt de nieuwe hoofdrolspeler en al zijn medespelers een nieuw script uit. Wij figuranten moeten maar afwachten wat ons in het stuk overkomt, of het een soap wordt, een tragedie of misschien toch een komedie waarin iedereen aan het eind wint en gelukkig wordt.  De zege van Trump, die ook nog eens het congres achter zich krijgt, is totaal. Hij heeft de popular vote ook gewonnen. Han en John nemen het panorama in ogenschouw. Wat betekent dit voor ons?  Wordt de wereld er veiliger van of onveiliger. Kan het misschien zelfs meevallen of juist niet? En welke lessen leert ons het verleden? Het bericht Een Nieuwe Act: De Wereld in Trump’s Schaduw verscheen eerst op Praatkast.

Elon Musk mengt zich uitgebreid in de politiek, terwijl zijn miljardairscollega Jeff Bezos zijn krant, de Washington Post, verbiedt zich uit te spreken voor een presidentskandidaat: Kamala Harris. Maar hij is niet de enige die het publieke debat beïnvloedt. Is dit een nieuwe bedreiging of is het een herhaling van geschiedenis? In deze aflevering gaan Han en John in gesprek en verkennen ze deze vragen. Hun discussie springt van het heden naar het Japan van vóór de Tweede Wereldoorlog, van Korea naar het Amerika van 1890, waar voor het eerst wetten werden ingevoerd om de macht van grote bedrijven te beperken. Is het eigenlijk altijd negatief wanneer een ondernemer zo krachtig ingrijpt? Het bericht De Nieuwe Heersers: Hoe Elon Musk en Jeff Bezos de Politiek Vormgeven verscheen eerst op Praatkast.

Han ging een beetje knoeien met Chat GPT en kreeg er een schokkend voorstel voor het hervormen van het Nederlandse staatsbestel uit, in antidemocratische zin, alles keurig beredenerend. Naar aanleiding daarvan bespreken Han en John de nieuwste technologische ontwikkelingen op dit gebied. Zij zijn het eens met de Israëlische professor Harari, die in een nieuw boek het volgende stelt: voor het eerst hebben wij geen hulpmiddel meer voor communicatie maar een agent, die zelf handelt. Is dat een bedreiging of een hulpmiddel voor de vormgeving van een vrije maatschappij. A.I. is zonder precedent en daardoor schiet het gesprek tussen de heren dan ook alle kanten op. Het bericht AI Transformeert de Wereld van Macht en Politiek verscheen eerst op Praatkast.

Het antisemitisme viert hoogtij in Nederland. Is het nieuw of is het terug van weggeweest? Han en John zoeken de wortels van de jodenhaat en vinden die al in de tijd van de kruistochten. Ze stellen vast hoe in de negentiende eeuw het antisemitisme een nieuwe impuls kreeg als het socialisme van de dommen, zoals de Duitse sociaaldemocraat August Bebel het zei. En op een bepaalde manier is het dat nu weer. Het bericht Antisemitisme nieuw of nooit weggeweest? verscheen eerst op Praatkast.

Een jaar na het bloedbad van 7 oktober in Israël zijn de verhoudingen niet alleen in het Midden Oosten maar ook in Nederland verhard. Voor- en tegenstanders van de Palestijnse zaak staan als vijanden tegenover elkaar. Van dialoog is nauwelijks sprake. Aan beide zijden beheersen fanatici het debat. Dat verhult het feit dat vijftig procent van de Nederlanders het niet zo precies weet en zich dan ook buiten de discussie houdt. Han en John overzien het slagveld en constateren: zo erg is het nog niet geweest, ook niet in de jaren van het Vietnam protest.  John haalt er de Beeldenstorm bij en Han de patriotten en de prinsgezinden. Zo kan hij wel weer, dat geheugenpaleis. Het bericht Verharde Verhoudingen in Nederland en het Midden-Oosten verscheen eerst op Praatkast.

De verhoging van de BTW op culturele producten en media is dat een ordinaire manier voor de regering om aan geld te komen of zit er meer achter? Wraak op kunstenaars en journalisten, die over het algemeen populisten niet vriendelijk gezind zijn? Is dit een bewuste poging om het publiek dom te houden? Han denkt wel een beetje van wel want vroeger deden de autoriteiten hun best kranten en boeken lekker duur te houden omdat alleen rijke mensen die op een verantwoorde manier konden gebruiken en armen niet. De heren hebben het bovendien over veranderende verdienmodellen in de wereld van de media en de zware tijden die kranten meemaken nu zij moeten veranderen in nieuwsmerken, waar mensen voor willen betalen. En hoort dat wel, dat een overheid cultuur belast? Het bericht Krantenbelasting: Bedreiging voor de Vrije Media of Staatskasvulling? verscheen eerst op Praatkast.

Live opname van Het Geheugenpaleis. Het is gratis en voor iedereen toegankelijk. kom ook! Het bericht Wil je erbij zijn? Op 11 oktober in “Hotel de Wereld” in Wageningen” verscheen eerst op Praatkast.

John dook enkele dagen in de Britse geschiedenis en bezocht het gedenkteken van de Magna Carta, die door velen wordt beschouwd als de oorsprong van moderne westerse democratieën. Dit vormt een aanleiding om de huidige opkomst van autoritaire heersers en de achteruitgang van democratische systemen, een van de meest zorgwekkende trends van de 21e eeuw, onder de loep te nemen. Waar in Engeland de Magna Carta een historisch ijkpunt is, kennen we in Brabant de traditie van de Blijde Intrede. Het bericht Van Magna Carta tot Autoritaire Heersers. De Democratie Onder Druk verscheen eerst op Praatkast.