De Jortcast

Hoe moet je als journalist berichten over een oorlog als je niet bij het front bent, nauwelijks informatie krijgt of zelf het land niet inkomt? Dit is een terugkerend dilemma voor de journalistiek. Hebben we nu eerlijke berichtgeving uit Oekraïne en Gaza en zijn er historisch goede voorbeelden waaraan de huidige generatie zich zou kunnen spiegelen? Te gast in deze nazit is historica dr. Pien van der Hoeven (UU), die gespecialiseerd is in de verslaggeving van oorlogen, vooral die van de 20e eeuw.

Het besef begint bij de Nederlandse bevolking langzaam in te dalen: het einde van de vredesperiode is nabij. Wat is bangmakerij en wat is de realiteit? Is militarisering mogelijk zonder onze democratie uit te hollen? Maar vooral, wat is de rol van de media hierin? Met onze gast dr. Pien van der Hoeven worden deze spanningsvelden behandeld. Als historica onderzocht zij de verhouding tussen overheid en media in oorlogsverslaggeving. Van der Hoeven praat over de ‘gamification’ van oorlog en het effect hiervan op de beeldvorming van een oorlog bij burgers. In tijden van oorlog is de waarheid het eerste slachtoffer. Hoe blijft de journalistiek de waakhond van de democratie?

In Nederland heerst de angst dat we te weinig investeren en achterblijven op landen als China en de VS op gebied van innovatie. De oplossing? Een grote investeringsbank, gefinancierd door de overheid t.w.v. 3,3 miljard euro. Onze gast econoom dr. Vinzenz Ziesemer is kritisch op deze zogenoemde oplossing en legt uit wat er problematisch is aan zo’n maatregel. Het is volgens hem niet rendabel om nieuwe groenfondsen op te richten terwijl de bestaande niet worden verbeterd. Ook over het belasten van de superrijken zegt hij dat de focus moet liggen op het verbeteren van de regels die we al hebben. We behandelen de politieke dynamiek rondom deze kwesties en kijken ook naar onze Scandinavische bondgenoten: de Zweden en hun inmiddels beroemde ‘Zweedse Model’. Hoe maken zij investeringen aantrekkelijk en hoe om te gaan met belastinggeld?

Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co waar Jort Kelder belt met Jimmy Dijk (SP) over het belasten van de superrijken. Te gast is econoom dr. Vinzenz Ziesemer over hoe nuttig het zou zijn als we miljarden investeren in fondsen om ook in Nederland genoeg start-ups te krijgen. Onze jonge dr. Boris van Haastrecht deed biografisch onderzoek naar de oprichter van de VVD, Piet Oud. En met historica dr. Pien van der Hoeven laten we ons licht schijnen op de oorlogsjournalistiek; hoe eerlijk is die. 

Het communisme wint aan populariteit; de aanwas bij de politieke partij, de CPN, groeit en ook de interviews op het kanaal Left Laser worden honderduizenden keren bekeken. Het ultra-linkse gedachtengoed is weer hip. Steeds meer jonge mensen voelen sympathie voor de idealen van Marx en Engels; het einde van de klassenmaatschappij en het delen van al het bezit. Leuzen die je nu ook weer luidkeels hoort bij de rellen in Frankrijk. 

Hebben we niets geleerd van het verleden van de Sovjet-Unie? En de vijf communistische landen die er nu nog zijn, staan ook niet hoog op de lijstjes qua mensenrechten. Wat wilde Marx en wat wil de hedendaagfse communist? Jort Kelder vraagt het twee wetenschappers die ooit ook overtuigd, respectievelijk maoïst en communist waren: socioloog dr. Erik van Ree (DIA) en prof. dr. Paul Scheffer, schrijver van het boek ‘De dag na de bevrijding – een ideeëngeschiedenis van hedendaags Europa’. Ook te gast is promovendus en jonge communist Sam Hamer, lid van de Communistische Jongerenbeweging (CJB), de jongerentak van de CPN.

Na de droogste en heetste zomer ooit hebben we weer een record te pakken: we zitten in de sterkste El Niño ooit gemeten. Het fenomeen zorgt nu al voor orkanen in Mexico en droogte in Australië. Maar wat heeft het voor ons in Europa in petto deze herfst? Daarover praten we met prof. dr. Erik van Sebille, hoogleraar Oceanografie en Klimaatwetenschap aan de Universiteit Utrecht. Van Sebille is expert op het gebied van oceaancirculatie en legt uit wat een El Niño precies is. Heeft dit cyclische weerfenomeen iets met klimaatverandering te maken? Of is alarmisme overbodig? En wanneer kunnen wij mislukte oogsten en stijgende voedselprijzen verwachten?

Is er nog ruimte voor Europees optimisme in deze sombere tijden? De belangrijkste economie van de wereld, de VS, wordt opnieuw geleid door een populist, Donald Trump. Wat doet dat met ons wereldbeeld? Onbehagen, een gevoel van spanning en crisis bekruipt ons steeds vaker, waardoor de aantrekkingskracht van populisten groeit. Hoe terecht zijn die zorgen? Is Europa nog economisch en cultureel weerbaar tegen dreigende machten als de VS, China en Rusland? Te gast is (em) prof. dr. Paul Scheffer. Hij praat ons moed in over de weerbaarheid van de democratie. Ook legt hij uit waarom populisten zoveel draagvlak vinden in de wereld van nu. In zijn nieuwste boek ‘De dag na de bevrijding – Een drieluik over Europa’, beschrijft hij de indrukwekkende Europese ideeëngeschiedenis. Waarom is het belangrijk om onze geschiedenis te herinneren? Wat betekent veiligheid en is het einde van de naoorlogse periode van vrede werkelijk in zicht?

Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co waar Jort Kelder belt met Kamerlid Ani Zalinyan (Pro) over datacenters waarvan we niet weten hoeveel energie en water ze verbruiken. Te gast is (em.) prof. dr. Paul Scheffer over de toekomst van Europa. Onze jonge dr. Lauren de Wit deed onderzoek naar de gevolgen van de winterslaap van de muis (deze kennis is ook handig voor de mens). Ook verdiepen we ons in El Niño en de verwarming van de oceanen met prof. dr. Erik van Sebille: wat zijn de gevolgen hiervan voor ons klimaat?

Waarom zoeken we als mens zo vaak een antwoord bij een god en een religie? En wat zou het voor de wereld betekenen als het geloof afneemt? Worden we milder voor elkaar, bijvoorbeeld in Nederland waar we door 9/11 en de retoriek van Wilders behoorlijk gepolariseerde posities hebben ingenomen t.o.v.  moslims? Te gast in deze nazit bij Jort Kelder zijn gedragspsycholoog dr. Martin Appelo en islamoloog dr. Joas Wagemakers.

Er is volgens gedragspsycholoog dr. Martin Appelo een eenvoudige verklaring voor al die haat en al dat nijd in de wereld: het ontbreekt ons in beginsel aan liefde voor onszelf. Dus stop met luisteren naar Johan Derksen en denk eens na over wat je zelf eigenlijk vindt. De dalende homo-acceptatie bij jongeren? Een gevolg van zelfhaat en zondebokpolitiek. Dus omarm je gebreken en accepteer de verschillen. Een betere wereld begint bij het accepteren van jezelf. Zo simpel kan het zijn. 

Het is één jaar geleden dat het bestand in Gaza werd afgesproken tussen Hamas en Israël en het vrede had moeten zijn, dankzij Trump. We kunnen na een jaar wel zeggen dat dit is mislukt. Bij welke partij gaat het mis? Bestaat er überhaupt een oplossing voor dit eeuwenoude conflict? Onze gast islamoloog dr. Joas Wagemakers komt bij Jort orde in de chaos scheppen. Hij legt uit hoe groot de macht van Hamas werkelijk is en of er andere bewegingen zijn die concurreren met de macht in Gaza.

Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co waar Jort Kelder belt met Europarlementariër Dirk Gotink (ex-NSC) over de nieuwe sancties die door Trump zullen worden opgelegd aan het Internationaal Strafhof en wat Europa daartegen kan doen. Voorts is islamoloog dr. Joas Wagemakers te gast over Hamas en waarom de vredesdeal die vorig jaar met Israël werd gesloten, niet lukt. De jonge dr. Thomas van den Brink heeft onderzocht wat de koffiehandel met Java voor consequenties heeft gehad voor de leefomgeving en de architectuur. En psycholoog dr. Martin Appelo heeft de oplossing voor een mildere wereld, door onszelf met onze fouten te accepteren. 

Taal maakt ons mens. We kunnen overleggen, ruziën en verhalen vertellen. Via Large Language Models (LLM), ofwel AI, kunnen we ook steeds meer voorspellen hoe iemand zich zal gaan gedragen. Die simulatie van de mens is baanbrekend zowel voor de psychiatrie als voor onze defensie. Psychiater prof. dr. Iris Sommer en defensiespecialist dr. Tim Sweijs (HCSS) spreken met Jort Kelder over het gebruik van AI in hun werk en welke nieuwe stappen ze kunnen nemen in hun onderzoek. Kun je stoornissen ontdekken dankzij taalgebruik en hoe onderhandel je met een meedogenloze, narcistische dictator?

Prof. dr. Iris Sommer heeft net een boek geschreven, dat is getiteld 'De stem van het brein'. Van dr. Tim Sweijs verscheen samen met prof. dr. Martijn Kitzen 'De oorlog van morgen', waarvan binnenkort een herziene versie verschijnt.

Taal is niet alleen onmisbaar voor onze communicatie, maar bijna belangrijker voor het denken, ons zelfbewustzijn en onze identiteit. Het wegvallen van taal vertelt ons niet alleen dat iemand een beroerte heeft: verlies of verandering van taal kan ons wijzen op talloze andere mentale aandoeningen, zoals depressie en dementie. In haar boek'De Stem van het Brein' onderzocht prof. dr. Iris Sommer de geschiedenis van taal, dierentaal, de ontwikkeling van taal van kind tot volwassene. Wat kan walvistaal ons bijvoorbeeld vertellen over buitenaardse talen? En kunnen wij in de toekomst ooit praten met dieren? En wat betekent de komst van AI voor onze communicatie?

Krijgen de doemprofeten dan toch gelijk? Poetins oorlog neemt al langer een hybride vorm aan, maar inmiddels lijkt de berichtgeving over een grootschaliger aanval geloofwaardiger dan ooit. De Westerse inlichtingendiensten draaien overuren. Zou Poetin de Baltische staten binnenvallen, aanslagen plegen (zoals de mislukte poging in Leipzig), of drones het Europees grondgebied insturen? Dat is onmogelijk te voorspellen. Maar onze gast, dr. Tim Sweijs, weet: de internationale orde is momenteel zo verdeeld dat Poetin kansen ruikt. Want terwijl het dondert in Europa, sabelt quasi-bondgenoot Trump vakkundig de internationale organisaties neer. Want wie hecht er nog waarde aan de VN, NAVO, of het ICC, als ‘s werelds grootmachten er nauwelijks aandacht aan schenken? En zit Europa überhaupt nog aan tafel?

Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co van zaterdag 26 september 2026 waar Jort Kelder belt met Kamerlid Luc Stultiens (Pro) over zijn motie om meer belasting te kunnen bij de rijkere mensen van Nederland. Te gast is defensiespecialist dr. Tim Sweijs, onderzoeksdirecteur bij HCSS over de dreiging van Rusland aan de grenzen van de NAVO en de resultaten van de VN top. Onze jonge dr. Sebastian Mulder heeft onderzoek gedaan naar de bodem van Groningen. Ook aangeschoven is psychiater prof. dr. Iris Sommer die een boek heeft geschreven getiteld 'De stem van het brein' over taal en hoe dat werkt in onze hersenen. 

Wat wil de kiezer van de politicus? Waarom hoppen we tegenwoordig van de ene nieuwe partij naar de andere? Is het te veel van 'u vraagt, wij draaien'? En hoe kan dit kabinet wel lang blijven zitten? Jort Kelder legt deze vragen in de nazit voor aan twee politicologen, prof. dr. Tom van der Meer en prof. dr. Matthijs Rooduijn en parlementair historicus, prof. dr. Carla Hoetink.

Waarom zijn Nederlanders altijd zo ontevreden? We staan toch in veel ranglijstjes in de absolute top? Is het volk verwend of is er een reden voor het sluimerende onbehagen? Heeft het allemaal met migratie te maken? Of met opgepookte politieke relletjes? En in hoeverre zijn de politieke partijen aan de flanken nog in staat deze boze burgers aan zich te binden? Aan tafel bij Jort: politicologen prof. dr. Tom van der Meer en prof. dr. Matthijs Rooduijn, en politiek historica prof. dr. Carla Hoetink.

Het artikel van Tom van der Meer: https://www.ewmagazine.nl/politiek/achtergrond/2026/09/politiek-nederland-minderheidscoalitie-2-1585983/

Hij is de leider van 1,5 miljard mensen, staat aan het roer van de vierde economie ter wereld, en beschikt over een krijgsmacht met kernkoppen. Narendra Modi is al 12 jaar premier van India. Wie is deze man en hoe belangrijk is zijn positie aan ’s werelds vergadertafels? Begin september poseerde hij tijdens de BRICS-top breedlachend met Xi Jinping en Vladimir Poetin. Ondertussen sluit zijn regering een omvangrijk handelsakkoord met de EU, worden de banden met Donald Trump aangehaald en intensiveert India de samenwerking met Australië en Japan. New Delhi zit in een geopolitieke spagaat. Binnenlands navigeert Modi economische hervormingen, religieuze conflicten en een machtige oligarchie. Hoe dat zit, en meer, hoort u in deze Jortcast XL. Te gast zijn politiek antropoloog prof. dr. Ward Berenschot, die Modi nog kent uit zijn tijd als lokale politicus in Gujarat, en Alphonsus Stoelinga, voormalig ambassadeur in India. Hij heeft Modi meermaals ontmoet in zijn tijd als ambassadeur tussen 2012 en 2018 en schreef onlangs het boek “Waar staat India? Land in beweging”.

(ps excuses voor de audiokwaliteit - er werd een nieuwe vaatwasser tijdens het gesprek in de keuken van Jort geinstalleerd wat wat gekraak en gebeuk veroorzaakte en we belden met Fons in Griekenland. Bellen is niet altijd ideaal, maar we wilden de oud-ambassadeur wel graag horen in deze podcast!)

Den Haag ontvouwde zich tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen tot een Kafkaësk schouwspel. Op het schip van kabinet-Jetten is het onduidelijk wat de koers, waar de bestemming, en wie de kapitein is. Te gast zijn politicologen prof. dr. Tom van der Meer en prof. dr. Matthijs Rooduijn en politiek historica prof. dr. Carla Hoetink. Jort Kelder schijnt met een panel van professoren zijn licht op de cultuuromslag die ons minderheidskabinet behoeft. Ook duiken we de geschiedenis in op zoek naar historische parallellen, en speculeren we over institutionele vernieuwing. En wie heeft betere kaarten in handen: Klaver of Eerdmans?  

Dit is de volledige uitzending van Kelder en Co van zaterdag 19 september, waarin Jort Kelder zich met een professorenpanel buigt over een spannende politieke week. Kan het kabinet Jetten verder, of moet het hele politieke systeem hervormd worden? Met Hoogleraar Transdisciplinaire Sociale Wetenschap aan de UvA, prof. dr. Matthijs Rooduijn, bespreken we de versplintering op rechts. Ook aan tafel zit historica prof. dr. Carla Hoetink, met wie Jort historische parallellen trekt. En politicoloog prof. dr. Tom van der Meer stelt staatsrechtelijke hervormingen voor: kan de Eerste Kamer niet worden afgeschaft? 

Hoe kunnen we onafhankelijk en naar waarheid handelen, in de wetenschap, in de politiek en in de rechtspraak? Dit bespreekt Jort Kelder in de nazit met econoom em. prof. dr. Coen Teulings en en filosoof (en Nietzsche-kenner) prof. dr. Gert-Jan van der Heiden. 

Opiniestuk waarover wordt gesproken: 
 https://www.volkskrant.nl/columns-opinie/opinie-de-politisering-van-nederlandse-universiteiten-is-strijdig-met-hun-kerntaak~ba9c040a/

Over sommige dingen valt niet te twisten. Maar als het aan Friedrich Nietzsche ligt, zit dat toch anders. Er zijn geen feiten, alleen interpretaties. En God? Die is dood. Wat heeft de filosofie van Nietzsche gedaan met ons waarheidsbesef? En kunnen mensen het eigenlijk wel aan als er geen universele waarheid bestaat? Te gast, over de rol van Nietzsche in het ontstaan van feitenvrije politiek, is filosoof en hoogleraar Metafysica prof. dr. Gert Jan van der Heiden. De hoogleraar legt uit waarom extreemrechts zo graag aan de haal gaat met Nietzsches denkbeelden en hoe we zijn beroemde 'Wil tot macht' wél moeten lezen. Ook buigt de filosoof zich over onze terugkeer naar God: waarom zijn we weer in zijn armen gedreven?

Het koffertje voor Prinsjesdag is afgeleverd in een land vol stakingskoorts en politieke onvrede. Toch draait de economie op volle toeren en zijn jongere generaties rijker dan vaak wordt gedacht. Is het neoliberalisme failliet, of klagen we met een volle maag? Om die vraag te beantwoorden schuift top-econoom en oud-CPB-directeur em. prof. dr. Coen Teulings aan in deze Jortcast. In zijn studententijd overtuigd lid van de CPN, maar inmiddels een scherp verdediger van de vrije markt. Een pleidooi voor dat zo ongeliefde neoliberalisme. 

Shownotes:

De podcastserie: College van Kelder & Teulings

De afscheidsredevan em. prof. dr. Coen Teulings

Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co, waarin Jort Kelder belt met JA21-Kamerlid Daniël van den Berg, die zich zorgen maakt over de gasvoorraad. Te gast is prof. dr. Coen Teulings, die een lans breekt voor het zo gehate neoliberalisme. Jonge doctor Sophie Valk promoveerde op de platte oester, die uit onze wateren dreigt te verdwijnen. Hoogleraar metafysica prof. dr. Gert Jan van der Heiden schuift aan om te praten over de vaak verkeerd begrepen filosoof Friedrich Nietzsche. Kunnen we hem zien als de grondlegger van de feitenvrije politiek?

Heeft er een verschuiving in de doelstelling van de wereldleiders van vandaag de dag plaastgevonden dat ze allemaal wat narcistischer zijn geworden? Of was het verleden vooral beeldvorming en zien we tegenwoordig eerlijker de rauwheid van de toppolitici als Trump? Volgens de ex-psychiater aan tafel hebben we allemaal iets narcistisch in ons, maar hoe houden we die narcist aan de top van de apenrots tevreden zodat hij (toch meestal een hij..) ons vanaf de positie niet gaat bekogelen. Te gast in deze nazit zijn ex-psychiater dr. Bram Bakker en dr. Laurien Crump, buitenland- en defensie-expert aan het Centrum voor Parlementaire Geschiedenis aan de Radboud Universiteit. 

We zijn vorige week in Nederland opgeschrikt door drugsbendegeweld, maar wij zijn hier ook de grootste producenten van synthetische drugs als MDMA en ketamine en we zijn ook nog eens de grootste gebruikers. Waarom stoppen we  niet gewoon met die verdovende middelen en gaan nuchter door het leven? Dan zijn we ook van die ondermijning en gewapende bendes af? Waarom vluchten we in die roes die drugs en drank ons geeft? Te gast is dr. Bram Bakker, voormalig psychiater en bekend met de verslavingsproblematiek. Hij legt de vinger op de zere ziel en geeft tips hoe je zelf dat vluchtgedrag van excessief gebruik van middelen een halt kunt toeroepen.  

Link naar Drugsdelta: https://npo.nl/start/serie/drugsdelta/afleveringen/seizoen-1

Een mislukte drone-aanslag in Leipzig, verdachte pakketjes bij Duitse elektriciteitsinstallaties en inlichtingendiensten die waarschuwen voor Russische sabotage. Volgens dr. Laurien Crump is Poetins toegenomen brutaliteit vooral te wijten aan de Amerikaanse president Donald Trump. Zijn gebrek aan rugdekking zorgt ervoor dat de NAVO niet daadkrachtig kan optreden. Crump is buitenland- en defensie-expert bij het Centrum voor Parlementaire Geschiedenis aan de Radboud Universiteit en analyseert de schaduwoorlog waar Europa in verzeild is geraakt. Hoe moet Europa reageren op de Russische provocaties? En is de VS nou nog onze bondgenoot? Of zijn ze van kant gewisseld? En wat zijn de gevolgen van de winst van de AfD in de kleine Duitse deelstaat Sachsen-Anhalt? 

Shownotes: 

Interview met Trump in Playboy (1990):

(staat ook hier) https://www.ebroadsheet.com/wp-content/uploads/2017/03/playboy-interview-donald-trump-1990

Brieven van Lubbers aan Gorbatsjov (met hulp van Shevardnadze): https://www.nrc.nl/nieuws/2022/08/31/gorbatsjovs-geheime-briefwisseling-over-kruisraketten-met-lubbers-a4140337

https://www.vn.nl/lubbers-stille-strijd-voor-ontwapening

Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co waar Jort Kelder belt met Kamerlid Lisa Vliegenthart (Pro) over stappen die de politiek kan nemen om massaspermadonoren zoals Jonathan en Simon te voorkomen. Te gast is dr. Laurien Crump die een analyse geeft over de 'vriendschap' tussen Rusland en de VS en waarom er nu juist geen sprake is van een Koude Oorlog 2.0. Onze jonge dr. Gali Albalak heeft onderzoek gedaan naar onze biologische klok en wanneer je het beste kunt bewegen en sporten. En ex-psychiater dr. Bram Bakker legt uit waarom we als mensheid toch snel naar de verdovende middelen grijpen terwijl we weten welke schade drugsgebruik kan brengen (gezondheid, criminaliteit en milieuschade). 

Is de kennis van de politicus ,de burger en de wetenschapper gelijk? Wat is juiste informatie eigenlijk in deze tijd van populisme versus feiten en grote ego's in de politiek? Daarover praat Jort Kelder in deze nazit met parlementair journalist drs. Leonard Ornstein (in de afrondende fase van zijn promotie-onderzoek over Pim Fortuyn) en cognitiewetenschapper dr. Max van Duijn verbonden aan de Universiteit Leiden. 

Om gezond menselijk contact te onderhouden, heb je de vaardigheid empathie nodig, want hoe je reageert op een ander bepaalt ook of je in ‘de groep’ kunt blijven. En de mens is een groepsdier en heeft die kudde om zich heen nodig. Empathie leer je in je jeugd en je blijft bijleren, ook op hogere leeftijd. Dr. Max van Duijn onderzoekt het menselijk vermogen om zich in anderen in te leven en kijkt dan vooral naar kinderen. Zij zitten namelijk nog in het begintraject van deze vaardigheid onder de knie krijgen. Ook onderzoekt hij AI en hoever de modellen al zijn om ook empathisch te reageren. Volgens Van Duijn is AI al veel verder dan dat we dachten dat ze ooit zouden zijn, maar hoe beïnvloedt dat ons gedrag vandaag de dag? Wat betekent het dat jongeren steeds vaker ten rade gaan bij een chatbot ipv bij een mens? 

Versplintering op rechts, een geflopt Schoof-I en niet-ingeloste migratiebeloftes: rechts heeft het verprutst. Hoe kan het dan dat links hier niet van profiteert? Heeft Pro überhaupt nog toekomst? Of is een brede linkse beweging niet meer van deze tijd? Te gast erover is parlementair journalist Leonard Ornstein. Samen met fotograaf Bart Maat schreef hij het boek 'Het kabinet dat van niemand was', over Schoof-I, dat vandaag op 1 september verschijnt. Jort blikt met hem terug op het vorige kabinet en vraagt welke lessen de linkse oppositie hieruit kan trekken. Wat voor linkse beweging moet Pro worden om een breed electoraat aan te spreken? En hoe komen ze af van hun elitaire en moralistische imago? 

Dit is de gehele uitzending van Dr Kelder en Co waar Jort Kelder belt met Jimmy Dijk (SP) over de krimpflatie. Te gast is drs. Leonard Ornstein die als parlementair journalist en Fortuyn-kenner een blik werpt op de nieuwe rechtse partijen en uitlegt waarom links daar niet van profiteert. Onze jonge dr. Guido Jonker deed onderzoek naar de micrometeoriet die je ook in je eigen dakgoot kunt vinden. En hoe belangrijk is empathie en verleren we dat door AI, met dr. Max van Duijn (tevens voorzitter van De Jonge Akademie van de KNAW). 

In deze nazit praat Jort Kelder met cultuurfilosoof em. prof. dr. Maarten Doorman en staatsrechtgeleerde prof. dr. Wim Voermans over de vooruitgang. We willen voorwaarts, georganiseerder en beter, maar lukt dat wel? Sommige wetenschappers trekken die vooruitgangsgedachte in twijfel, maar een bekende voorstander hiervan is de wereldberoemde psycholoog professor Steven Pinker (Harvard) die onlangs nog een gastcollege gaf bij Voermans in Leiden. Hoe kijken Voermans en Doorman naar zijn ideeën over vooruitgang? Zijn we te negatief over onze samenleving en vooral, zijn onze politici en wel optimistisch genoeg? 

Je zou denken dat de filosofische stroming van de Verlichting iets is uit de 18e eeuw, maar nee, we leven nog steeds in de nadagen van deze periode volgens cultuurfilosoof prof. dr. Maarten Doorman. De Verlichting heeft ons dankzij mensen als Kant, Rousseau en Voltaire het gelijkheidsdenken en het ‘sociale contract’ gegeven, maar hoe houdbaar is dat nog in deze tijd waar identiteitspolitiek weer populairder wordt? Volgens Doorman moeten we de idealen van de Verlichting zoals het zelf kritisch nadenken, koesteren en weerstand bieden aan de grootste bedreiging hiervan, de Big Tech. De filosoof schreef hierover een boek in de serie ‘Elementaire Deeltjes’ dat ook de titel draagt ‘De Verlichting’ en legt uit waarom deze stroming juist nu zo actueel is. 

Het minderheidskabinet Jetten-I was vanaf het begin al een gewaagd experiment te noemen. Maar nu het politieke jaar weer op gang komt, wordt wederom duidelijk hoé ingewikkeld de positie van het kabinet precies is. De VVD wil niet met Pro, BBB wil alle stikstofmaatregelen van tafel, en JA21 wil af van de vrijheidsbijdrage. Pro vindt op haar beurt de bezuinigen op sociale zekerheid onacceptabel. 

Hoogleraar staatsrecht prof. dr. Wim Voermans schuift aan bij Jort om licht in deze politieke duisternis te scheppen. Hoe komt het kabinet het sterkst uit deze onderhandelingen? En wat moeten ze vooral niet doen? We trekken onze lessen uit het verleden en gaan terug naar 1963, toen zich volgens de professor een vergelijkbaar probleem voordeed.

Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co waar Jort Kelder belt met Kamerlid Wimar Bolhuis (Pro) over de toename van het aantal jongeren met een bijstandsuitkering. Te gast is prof. dr. Wim Voermans over de onderhandelingen over de begroting en de kansen op het slagen van Jetten I. Waarom rommelt het zo op rechts? Onze jonge dr. Thomas Dirven heeft onderzocht hoe heilzaam muziek kan zijn als je wakker wordt uit een narcose. En Jort spreekt over de Verlichting met cultuurfilosoof prof. dr. Maarten Doorman. Hoe belangrijk was deze stroming voor onze tijd nu en hoe houdbaar zijn de idealen van de denkers als Kant, Rousseau en Voltaire in tijden van Big Tech? 

Nu deze week wéér een hitterecord is gebroken en Trump, als leider van het land met de grootste economie ter wereld, verduurzamingsprojecten simpelweg de nek omdraait, denken we aan de slogan 'groene groei'. Is het wel mogelijk om in deze tijden economisch te groeien én de transitie te maken en zo het klimaat te redden? Te gast in deze nazit is naast prof. dr. Barbara Baarsma, die verschillende boeken schreef over 'groene groei', ook evolutionair ecoloog dr. Edwin Pos. Pos onderzoekt de biodiversiteit van onze bossen en die van de Amazone.   

Het bos staat in de fik. Wat doen bosbranden, langdurige hitte en droogte met ons ecosysteem? En heeft het Europese bos nog toekomst: en zo ja, hoe ziet deze er dan uit? Want niet alleen droogte bedreigt onze bossen: tussen 2018 en 2023 verdwenen er dagelijks zo’n 600 voetbalvelden aan groen in Europa. Te gast over de toekomst van ons bos is evolutionair ecoloog dr. Edwin Pos, hij is gespecialiseerd in evolutie, ecosystemen en biodiversiteit en promoveerde op de 16.000 boomsoorten in de Amazone. Moeten wij onze bossen anders gaan inrichten om beter tegen klimaatverandering te kunnen? En wat kunnen we leren van Brazilië, waar steeds minder bos gekapt wordt?

Er is niets zo typisch Nederlands als voor alles een regel of een uitzondering opstellen. Daar heeft onze nationale bedrijvigheid baat bij, maar te veel regelgeving slaat het ondernemerschap neer. Daarom pleit econome prof. dr. Barbara Baarsma, hoogleraar Toegepaste Economie aan de Universiteit van Amsterdam, ervoor om de stofkam door ons systeem te halen; niet alleen qua wetgeving maar ook qua bestuur. Ze heeft met de denktank DenkWerk een AI-simulatie gemaakt van ruim tweehonderd ingewikkelde debatten en aan verschillende knoppen gedraaid hoe je doeltreffender en dus ook met minder tijd beslissingen kunt nemen, zodat onze grote problemen niet weer naar een volgend kabinet worden geschoven. Baarsma legt uit hoe we efficiënt aan de top kunnen blijven met onze economie en niet het land worden van nog langere wachtrijen. 

Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co waar Jort Kelder belt met CDA-Kamerlid Jantine Zwinkels over regelgeving rondom de zogenaamde gluurbrillen. Te gast is econome prof. dr. Barbara Baarsma over de Nederlandse regelzucht en hoe schadelijk dat voor onze economie is. Onze jonge dr. Jeroen Oosterbaan heeft de handelsstromen van Nederland tussen 1300 en 1800 aan de hand van houten tonnen en vaten onderzocht. En hoe gaat het met onze bossen wereldwijd, nu we zo'n last hebben van al die branden. Hoe belangrijk is de boom voor onze wereld, met ecoloog dr. Edwin Pos. 

Hoe belangrijk zijn expats voor de Nederlandse economie? En klopt het dat expats de huizen voor starters wegkapen? Aan tafel erover bij Jort zit prof. dr. Hans Koster, hoogleraar Urban Economics and Real Estate aan de afdeling Ruimtelijke Economie van de Vrije Universiteit Amsterdam. Ook te gast is prof. dr. Geert Kazemier, oncologisch chirurg en directeur Cancer Center Amsterdam, Amsterdam UMC. Kazemier maakt veel gebruik van talenten uit het buitenland, expats dus. Kunnen we zonder ze? En waarom willen expats zo graag in Nederland wonen en werken?

Iedereen gaat dood, en de kans is groot dat je zult overlijden aan kanker of Alzheimer. Het gekke is dat de kans juist heel klein is dat je ooit aan beide aandoeningen lijdt. Ze ontstaan namelijk op een tegenovergestelde manier. Toch is er sinds een jaar in Amsterdam een centrum voor gezamenlijk onderzoek naar oncologie én neurologie. Inmiddels werken daar tweeduizend mensen, die dagelijks met de nieuwste technologie op zoek zijn naar een doorbraak in het begrijpen van deze ziektes zoals kanker, MS, ALS en Alzheimer. Gezamenlijk doen ze onder ander labonderzoek en gebruiken ze PET-scans om ze te genezen of te voorkomen. Chirurg prof. dr. Geert Kazemier is directeur van dit onderzoekscentrum en legt uit wat we nu al weten en of er in de toekomst wellicht nieuwe behandelmethodes komen.

We maken met prof. dr. Hans Koster de balans op – dé VU-hoogleraar gespecialiseerd in de woningmarkt. Was dit vorig jaar nog hét verkiezingsthema, nu blijft het angstvallig stil vanuit Den Haag. En dat is niet zo vreemd, denkt Koster – en niet eens vanwege het aanstellen van een nieuwe woonminister met hoofdzakelijk defensieve capaciteiten. Wat we nu op de huizenmarkt zien voltrekken, is het resultaat van beleid dat minstens een jaar of vijf geleden werd uitgerold. Maar klopt dat eigenlijk wel? De Box 3-aanpassing en de Wet betaalbare huur rolden immers verser van de pers en lijken nu al hun weerslag te hebben. Zo lazen we deze week nog dat dit jaar mogelijk verkooprecords in het particuliere segment worden gebroken. Tegelijkertijd lijken huizenprijzen juist weer wat te stagneren. 

Voor wat extra leesvoer: 
https://www.ftm.nl/artikelen/belastingkorting-voor-expats-heeft-nauwelijks-effect-op-woningmarkt

En dit is dat ooit duurste huis van Nederland waar Jort op bezoek was en nu echt een koopje (al jaren in de verkoop, raadselachtig): https://www.funda.nl/detail/koop/bosch-en-duin/huis-biltseweg-7/89668839/media/foto/27

Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co. Jort Kelder belt met Femke Wiersma van de BBB, die hoopt dat in de noodmaatregelen voor het watertekort ook rekening wordt gehouden met boeren. Prof. dr. Hans Koster schuift aan voor het jaarlijkse rondje woningmarkt. Ook prof. dr. Geert Kazemier is te gast. De chirurg brengt oncologie en neurologie samen in een nieuw onderzoekscentrum. En jonge doctor Tijmen de Lorm springt op de bres voor verantwoord palmoliegebruik.

Is er een oplossing voor het krakende migratiebeleid en zo ja, waarom is daar geen helder politiek debat over in Nederland? We modderen maar door met die inhumane beleid: mensen slapen op het gras in Ter Apel, boze dorpsgenoten bekladden huizen van voorstanders van asielopvang, arbeidsmigranten die op straat eindigen en ondertussen bestormen duizenden mensen letterlijk de Europese grenzen, met opnieuw doden tot gevolg. 
Is er een politieke oplossing voor de wens van een groeiend aantal kiezers die de grenzen dicht willen? Of is het de taak van politici om duidelijk te maken dat er geen uitzonderlijke situatie is? Lopen politici stelselmatig achter de opvattingen van hun kiezers aan? En kunnen we leren van internationale alternatieven, zoals het Canadese sponsormodel of het strenge Australische beleid?

Te gast zijn jurist mr. dr. Carolus Grütters, gespecialiseerd in migratierecht (Radboud Universiteit), en journalist Jesse Frederik (De Correspondent), die over dit onderwerp een essay schreef.

Artikel van Jesse Frederik: https://decorrespondent.nl/17145/democratie-in-verval-de-democratie-werkt-juist-prima-alleen-vinden-progressieven-dat-niet-leuk/d64e96fb-94b1-05bb-30d5-11e2f3fb4eae 

Wist u dat er een planetoïde vernoemd is naar een van ‘s lands meest gerenommeerde astrobiologen? Prof. dr. ir. Inge Loes ten Kate luidt haar naam en ze is te gast in de Jortcast. De in Utrecht gestationeerde ruimtewetenschapper weet alles van Mars en buitenaards leven. Sterrenkunde geldt als machtig en bijwijlen onbevattelijk vakgebied, dat zij graag nog een eindje verder zou helpen. De commerciële ruimtewedloop tussen Amerika en China, met hoofdrollen voor techmiljardairs als Elon Musk en Jeff Bezos, gaat daar wat Ten Kate betreft alleen niet bij helpen. Sterker nog, ze maakt zich grote zorgen. Maar heeft een wetenschap die gaat over het oneindige niet juist behoefte aan grote visionairs? 

Shownotes: 

De speellijst van Marjolijn van Heemstra (i.s.m. De Correspondent) is hier te vinden. 

Het interview van Elon Musk met The Economist is hier te bekijken. 

Politiek Den Haag mag dan met reces zijn, de asielproblematiek houdt daar geen rekening mee. Ook afgelopen week was het weer bal in Ter Apel. Hoe krijgen we de asielketen voor eens en voor altijd op orde? Mr. dr. Carolus Grütters van de Radboud Universiteit heeft zo zijn twijfels of de politiek daar daadwerkelijk op uit is. Wat hem betreft is er geen asiel- maar een opvangprobleem. Misstanden worden breed uitgemeten op rechtse borreltjes en aan Nederlandse talkshowtafels, maar stroken qua omvang geenszins met de daadwerkelijke voorstelling van zaken, aldus de Nijmeegse jurist. Uw verslaggever scheidt samen met hem feiten van fictie en poogt orde te scheppen in de migratiechaos. Spreidingswet, EU-migratiepact en nog zo wat goedbedoelde initiatieven passeren de revue. Maar of ze ook doelmatig zijn?

Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co. Jort Kelder belt met JA21-Kamerlid Ingrid Coenradie over de staat van het Nederlandse politiekorps. Mr. dr. Carolus Grütters schuift aan over Ter Apel en aanverwante asiel- en migratiezaken. Prof. dr. ir. Inge Loes ten Kate onderzoekt buitenaards leven, en maakt zich zorgen over de commerciële ruimtewedloop. En een onlangs gepromoveerde filosoof over het belang van niet-westerse overpeinzingen.

Nog één laatste keer wil uw verslaggever het hebben over sekseverschillen en carrièreambities. Aan tafel zitten hoogleraar ondernemerschap prof. dr. Erik Stam en psychiater dr. Esther van Fenema voor de derde ronde. Want is het waar dat vrouwen niet voor het grote geld gaan? En zo ja, waar heeft dat dan mee te maken?

De claim dat vrouwen te emotioneel zouden zijn is al jaren hopeloos achterhaald. Toch lijkt er soms reden om deze uitspraak nog eens tegen het licht te houden, want 43% van de meisjes op de middelbare school ervaart tegenwoordig emotionele problemen. Wat is er aan de hand met westerse jonge vrouwen? Psychiater dr. Esther van Fenema krijgt dagelijks te maken met psychische vrouwenproblematiek. Haar diagnose: onze samenleving voelt voor veel vrouwen onveilig. Naast een succesvolle carrière draaien vrouwen nog altijd grotendeels op voor de zorgtaken thuis. Daarnaast bieden typisch 'vrouwelijke' eigenschappen weinig houvast in de 21e eeuw. Van Fenema stelt dat dames over het algemeen perfectionistischer en sociaal gevoeliger zijn dan heren — in de basis positieve eigenschappen, maar met een keerzijde: algoritmes spelen er feilloos op in en voeden zo onzekerheid en angst. Niet zo gek dus, al die neerslachtige meiden. Hoe doorbreken we deze neerwaartse spiraal? Als die er al is, want zou het misschien ook kunnen dat we onszelf collectief de put in praten?

Nederland en ondernemerschap – het blijkt een huwelijk vol tegenstrijdigheden. Van oudsher was ons land een handelsgedreven natie. Onze blik reikte ver over eigen grenzen heen; u weet wel, die ooit zo geroemde wereldveroveraarsmentaliteit. Tegenwoordig lijken Nederlanders echter steeds risicoaverser. Doet u mij maar een vaste baan, lekker van negen tot vijf: voorspelbaarheid en zekerheid graag, zowel in agenda als portemonnee. Of dit er ook toe leidt dat het Nederlandse ondernemersklimaat in het slop is geraakt, weet prof. dr. Erik Stam. De Utrechtse hoogleraar economie is geneigd tot nuance. Eigen bazen hebben nog steeds alle ruimte om er iets van te maken in onze prachtige delta, al zijn de aanklachten van de werkgeverslobby richting Den Haag niet geheel uit de lucht gegrepen.

Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co. Jort Kelder belt met Pro-Europarlementariër Thijs Reuten over SPAR-vestigingen in Rusland. Prof. dr. Erik Stam is te gast over het Nederlandse ondernemingsklimaat: is daar nog wat van over? Psychiater dr. Esther van Fenema spreekt met Jort over overspannen jonge vrouwen: wat is er met ze aan de hand? En jonge doctor Simone Koenraads is gepromoveerd op stotteren: waarom groeit de één hier overheen en de ander niet? 

Een ietwat technische podcast over fiscaliteit. Aan tafel bij Jort zit dr. Aart Gerritsen, universitair hoofddocent economie aan de Erasmus Universiteit te Rotterdam, gespecialiseerd in optimale belastingen. Het belastingstelsel is nodeloos complex: hoe kan dit beter? Een blauwdruk voor een goed belastingstelsel dus. 

Rijkdom heeft Nederland veel gebracht, maar als die wordt geërfd in plaats van zelf verdiend, ligt luiheid op de loer. CPB-onderzoek toont aan dat Nederlanders overwegend vóór een hogere erfbelasting zijn. Tegelijkertijd blijft 12% mordicus tegen: geen ‘dodentaks’ of ‘belasting op belasting’, zo luidt hun devies. Dr. Aart Gerritsen van de Erasmus Universiteit weet wat de aanstaande vermogensoverdracht met onze samenleving zal doen en hoe je die het beste kunt belasten zonder de economie te schaden.

De bommen tussen Iran en de VS vliegen opnieuw over en weer. Trumps onvoorspelbaarheid is inmiddels zo consequent dat het voorspelbaar wordt. De crux van het conflict is en blijft de Straat van Hormuz. Waarom concentreert alles zich rondom dit ene kanaal? Prof. dr. Haroon Sheikh van de Vrije Universiteit weet alles van de maritieme componenten van een geopolitiek conflict. Hij legt uit waarom er altijd gedoe ontstaat over smalle waterwegen. En terwijl de hele wereld bezig is met de Straat van Hormuz, richten landen in het Midden-Oosten hun pijlen op de Rode Zee. Mist Europa ook hier de boot? En hoe doe je dat eigenlijk, vechten op zee?

Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co. Jort Kelder belt met VVD-Kamerlid Alisha Müller over kleine kerncentrales. Prof. dr. Haroon Sheikh is te gast over de laatste ontwikkelingen in het conflict tussen Iran en de VS, in het bijzonder de strijd die wordt gestreden op het water. Jonge doctor Louise Verboeket onderzocht de voor- en nadelen van prijsvragen bij overheidsaanbestedingen. En dr. Aart Gerritsen reageert op een recent CPB-onderzoek over het al dan niet verhogen van de erfbelasting.

Wat is de toekomst van ons voedsel? En moeten we ongezond eten gaan verbieden? In deze nazit gaat Jort Kelder erover in gesprek met prof. dr. Anne Roefs, hoogleraar psychologie en neurowetenschappen van abnormaal eetgedrag aan de Universiteit Maastricht. Ook aan tafel zit dr. Hidde Boersma: eco-modernist en gepromoveerd moleculair bioloog.

Hoe kan het dat sommige mensen eten makkelijk wegleggen, terwijl anderen nooit vol lijken te zitten? Volgens prof. dr. Anne Roefs, hoogleraar te Maastricht, heeft dat met allerlei factoren te maken, zoals cultuur, genetica, opvoeding en het voedselaanbod. Wel wil ze één mythe uit de wereld helpen: het brein van mensen met obesitas werkt niet per se anders dan het brein van mensen zonder obesitas. In haar onderzoek ontkracht ze deze populaire misvatting en toont ze aan dat mensen met obesitas geen verstoord beloningssysteem hebben. Hoe kunnen we dan verklaren dat een deel van de mensen verleidingen wel kan weerstaan, en een ander deel niet? Of is deze discussie achterhaald en moeten zwaarlijvigen gewoon en masse aan de afslankmedicatie en niet zo moeilijk doen?

Jetten-I heeft nieuwe stikstofmaatregelen gepresenteerd. Het doel: Nederland moet van het slot, minder koeien en weer ruimte om te bouwen. Is het de weg uit de stikstofmalaise? Of staan de tractoren alweer warm te draaien voor een ritje naar Den Haag? Een greep uit de maatregelen: stikstofarme zones rond natuurgebieden, 2,6 koeien per hectare, en een halvering van uitstoot voor landbouw en industrie. Zijn het onvermijdelijke ingrepen, of blijft het een politieke keuze? Te gast erover in deze Jortcast is ecomodernist dr. Hidde Boersma. Dit maatregelenpakket kan wel tot natuurherstel leiden, maar de Nederlandse natuur is zo natuurlijk nog niet, aldus Boersma. Tegelijkertijd ziet Boersma de toekomst van Nederlandse veehouders sowieso somber in. De grond is duur, de energie is schaars en de jongere generatie is niet geïnteresseerd in een boerenleven. Hebben boeren nog een toekomst in Nederland?

Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co waarin Jort Kelder belt met Hanneke van der Werf (D66) over de 250ste verjaardag van de VS. Dr. Hidde Boersma zit aan tafel om te praten over de nieuwe stikstokplannen van Jetten-I. Halen deze ons eindelijk van het stikstofslot? Jonge doctor Wout de Vos onderzocht de formule achter polarisatie en beïnvloeding. En prof. dr. Anne Roefs legt uit waarom waarom de één dik wordt en de ander niet.

De Verenigde Staten bestaan deze week 250 jaar, maar valt er eigenlijk wel wat te vieren? De band tussen Europa en de VS lijkt met de week te verslechteren. Breekt Trump het ooit zo mooie land eigenhandig af? Of zet de president slechts (ietwat lomp) een oudere lijn van Amerikaans isolationisme voort? Oftewel: is het Europese liefdesverdriet over de VS wel terecht? Jort vraagt het in deze Jortcast XL aan drs. Koen Petersen, bekend als analist van de Amerikaanse en internationale politiek en daarnaast ook Eerste Kamerlid namens de VVD. Petersen schreef eerder boeken als: 'Einddoel Witte Huis - Hoe de Amerikanen hun president kiezen' en 'In de Aanval', over het presidentschap van Donald Trump. Ook aan tafel zit dr. Geerten Waling, historicus en journalist bij EW Magazine. Van Waling is net een nieuw boek verschenen: 'Amerika, dat zijn wij'.

De Verenigde Staten bestaan 250 jaar. In 1776 verklaarden de Amerikanen zich vrij van de greep van het Britse Rijk. Een historisch moment met een historisch document: The Declaration of Independence. Maar hoe uniek is dat stukje papier eigenlijk? Niet zo, zou onze gast dr. Geerten Waling zeggen, historicus en schrijver van het onlangs verschenen boek 'Amerika, dat zijn wij'. Tweehonderd jaar eerder schreven Nederlanders een ander document met verdacht veel overeenkomsten, namelijk het Plakkaat van Verlatinghe. In deze tekst nemen de opstandige Nederlanders van 1581 afstand van de Spaanse koning Filip II. Naast een aantal erg vergelijkbare passages, is er ook inhoudelijk overlap: De documenten benadrukken de tirannie van de (Spaanse en Engelse) koningen en het recht van diens volken om in opstand te komen. Hoewel Waling geen direct bewijs vindt dat ons Plakkaat de Founding Fathers heeft geïnspireerd, vindt hij tijdens zijn zoektocht wel allerlei historische parallellen. Hoe Nederlands is Amerika eigenlijk, vroeger en nu? 

Er blijkt geld naar een christelijke club Nederland te vloeien vanuit het Amerikaanse Project 2025. Hoe moeten wij het oerconservatieve en tegelijk radicale verband tussen rechtse politici en christelijk nationalisten begrijpen? En zal deze ideologie ook in Nederland meer politieke voet aan de grond krijgen? Te gast hierover in de Jortcast is dr. Mariëtta van der Tol, onderzoeker politiek, recht en religie aan de Universiteit van Cambridge. Van der Tol ziet een transnationaal netwerk van religieuze influencers, radicale denktanks en rechtse politici. Groeit dit gedachtegoed in Nederland dankzij steun van Trumps MAGA-beweging?

Ook aan tafel zit dr. Geerten Waling, historicus en schrijver voor EW Magazine. Hij was bij ons te gast over een ander onderwerp, zijn nieuwe boek, ‘Amerika, dat zijn wij’. De podcast hierover verschijnt aanstaande donderdag. 

Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co waar Jort Kelder in gesprek gaat met dr. Mariëtta van der Tol, onderzoeker te Cambridge, over het samenwerkingsverband tussen rechtse politici en christelijk nationalisten. We bellen met onze jonge dr. Tjitske Kooistra (NIOZ) over hoe zandsuppleties in het Waddengebied de lokale fauna beïnvloedt. Ook te gast is historicus en schrijver dr. Geerten Waling, die ons bijpraat over de overeenkomsten tussen de Nederlandse opstand van 1581 en de Amerikaanse onafhankelijkheidsverklaring van 1776. Dit is tevens het onderwerp van zijn onlangs verschenen boek 'Amerika, dat zijn wij'.

In deze nazit op de zeer warme namiddag praat Jort Kelder met dr. Peter Malcontent, onderzoeker van de Universiteit Utrecht en gespecialiseerd in het Palestina-Israël conflict, waarover al jaren een verhit debat wordt gevoerd. Waarom lukt het ons niet bedaard over dit onderwerp te spreken en waarom is de woede erover zo groot, ook in landen als Nederland, ver van het conflict vandaan?

De waardering van SpaceX is meer dan honderd keer de omzet en het bedrijf maakt verlies. Toch leek de beursgang de eerste dagen een groot succes. Ook OpenAI en Anthropic hebben hun beursgang aangekondigd. Barst de AI-bubbel straks? En wat betekent dat voor de beurs? Te gast hierover is dr. Dirk Gerritsen, universitair hoofddocent bij de sectie Finance, verbonden aan de Utrecht University School of Economics. Gerritsen weet alles van de beurs: ga niet voor de korte termijn en houd het hoofd koel. Maar hoe doe je dat als de adviezen van finfluencers je om de oren vliegen? Precies dat onderzocht de beurs-expert: levert luisteren naar een finfluencer iets op? Of zorgen ze er vooral voor dat je geld verliest? 

De deal tussen de VS en Iran is opgesteld en de 14 punten moeten nu verder worden uitgewerkt. De Amerikaanse vicepresident JD Vance is aangekomen in Zwitserland voor verdere onderhandelingen met Iran. Er schijnt op papier een staakt-het-vuren te zijn tussen Israël en Hezbollah. Het is nog erg fragiel, zoals gebruikelijk in het Midden-Oosten. Sleutelfiguur is Bibi Netanyahu, de premier van Israël die tot voor kort een goede verstandhouding had met Donald Trump, maar afgelopen week werd uitgescholden door de Amerikaanse president. Trump en vicepresident Vance dreigen met het stoppen van militaire hulp aan Israël als Netanyahu niet stopt met de aanvallen op Hezbollah, een van de eisen van Iran. Vanuit Israël is er stevige kritiek op de Iran-deal maar volgens Vance kunnen de Israëli's maar beter naar de Amerikanen luisteren. Zoals hij het deze week formuleerde; anders heeft Israël geen enkele bondgenoot meer over. Kan en wil Netanyahu in een kabinet met rechtse hardliners een richting uitgaan van militaire de-escalatie? Te gast is onderzoeker en docent dr. Peter Malcontent (Universiteit Utrecht), gespecialiseerd in het Palestina-Israël conflict.

Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co waar Jort Kelder belt met Arend Kisteman (VVD) over de extra kosten die je maakt als je het WK op groot scherm laat zien als horeca-ondernemer. Te gast is dr. Peter Malcontent (UU), gespecialiseerd in mensenrechten en het Palestina-Israelconflict over de Irandeal en de sleutelrol van Netanyahu. Onze jonge dr. Gijs Verhoeven (TU Eindhoven) heeft de oplossingen voor netcongestie onderzocht. En we geven geen beleggingsadvies, maar stellen wel de vraag of we moeten beleggen in de AI-bedrijven die nu naar de beurs gaan met dr. Dirk Gerritsen (UU). Hij onderzoekt de financiële markten, financiële instellingen en het gedrag van financiële consumenten.

U gaat luisteren naar een gesprek tussen filosoof en bedrijfsetchicus dr. Jelle van Baardewijk en presentator van dienst, Jort Kelder over de stand van Nederland. Waarom zijn sommige groepen zo negatief over hoe het nu in Nederland gaat? Want, zo stelt Kelder, de cijfers betreffende onze welvaart en ons geluksgevoel stijgt nog steeds. Van Baardewijk legt het sentiment van de doemdenkerij uit en wat we volgens hem moeten verbeteren. 

Diep in de aarde ligt een onzichtbare kracht die onmisbaar is voor het leven op aarde. Het aardmagnetisch veld ontstaat in de vloeibare buitenkern van onze planeet. Zonder deze kracht geen kompas, maar het beschermt ons ook tegen de elektromagnetische straling van de zon. Aardwetenschapper dr. Lennart de Groot is verbonden aan de Universiteit Utrecht en gespecialiseerd in aardmagnetisme. Wat blijkt? De magnetische polen zijn aan het verschuiven: vorige eeuw lag de noordelijke pool bijvoorbeeld boven Canada, nu ligt deze boven Siberië. De polen zijn niet alleen aan het dolen, de sterkte van de kracht is ook afnemend. Hoe zorgelijk is dit? En hoe moeten we deze onbegrepen kracht begrijpen? 

Is dik zijn je eigen verantwoordelijkheid? Of is de helft van de Nederlanders slachtoffer van een industrie die enkel uit is op méér winst, ook al gaat het ten koste van de gezondheid? Te gast erover in deze Jortcast XL is hoogleraar Economie van de Volksgezondheid aan de Rijksuniversiteit Groningen, prof. dr. Jochen Mierau. Deze professor heeft uitgerekend hoeveel dikke mensen de maatschappij kosten, en dat loopt in de miljarden. Daarom is Mierau van mening dat bedrijven moeten gaan betalen voor de schade die ze aanrichten. Voorspelbare kritiek op het kapitalisme? Niet uit te voeren? Jort legt het de professor voor. 

Met de beursgang van SpaceX is Elon Musk de eerste biljonair op deze aarde. Naast zijn rijkdom heeft hij ook nog eens veel invloed op wat er in de wereld gebeurt: zijn satellieten van Starlink waarmee hij oorlogen kan stilleggen, zijn social media kanaal X waar hij de polarisatie nog wat kan aanvuren en zijn nauwe banden met Donald Trump. Heeft deze man te veel macht en te veel geld? Of is dit een fenomeen van alle tijden, denk aan mannen als Ford en Rockefeller? Te gast is cultuurfilosoof dr. Jelle van Baardewijk, die gespecialiseerd is in bedrijfsethiek. Aan hem de vraag of er een grens is aan rijkdom en aan invloed. 

Artikel van The Economist: https://www.economist.com/business/2026/04/16/could-ais-leading-men-become-as-powerful-as-ford-or-rockefeller

Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co waar Jort Kelder belt met Harmen Krul (CDA) over de tabakslobby die via een campagne mensen lokt een bezwaar tegen meer tabaksregels naar Brussel stuurt. Te gast is cultuurfilosoof dr. Jelle van Baardewijk over de rijkste man van de wereld, Elon Musk. Welke ethische bezwaren hebben we tegen de invloed en rijkdom van deze man? De jonge dr. Jelle Turkenburg deed onderzoek naar de burgerberaden. En dr. Lennart de Groot doet onderzoek naar het aardmagnetisch veld en legt uit waarom die van levensbelang is voor ons hier op deze wereld. 

De Russen hebben een geschiedenis van jaloerse en moordende staatshoofden. Kijken alleen al naar de tsaren die ze hebben gehad. Jort Kelder vraagt Ruslandkenner en historicus prof. dr. Hans van Koningsbrugge (RUG) naar zijn favoriete tsaren zoals Catharina de Grote met al haar minnaars. Of, dichter bij het heden, de playboy-leefstijl van Breznjev. Ook zit prof. dr. Rik Peels, filosoof en theoloog (VU), aan tafel die zich ook verdiept in radicaal gedahtengoed, maar dan dat van het volk. Hij is bezig het schrijven van een boek over de grenzen van het radicalisme en dat zal dit jaar verschijnen. 

Er is minder vertrouwen in de politiek en radicale partijen komen op. Volgens prof. dr. Rik Peels (VU) ligt een deel van de oplossing in de oude ethiek: de zeven deugden. Moed, rechtvaardigheid, verstandigheid, gematigdheid, geloof, hoop en liefde vormden volgens hem lange tijd de morele basis van de democratie, maar we zijnhet deugdenverhaal grotendeels verloren in de politiek.
Peels waarschuwt dat democratie niet vanzelf blijft bestaan. Daarvoor zijn burgers, politici en instituties nodig die handelen vanuit vertrouwen, verantwoordelijkheid en gematigdheid. Wat voor rol spelen emoties in de politiek? Hoe komen we weer tot een overtuigend democratisch verhaal?

Een doorbraak in de oorlog in Oekraïne zal nog lang op zich laten wachten, dat zegt prof. dr. Hans van Koningsbrugge (RuG). Rusland bereidt zich namelijk juist voor op een strijd van de lange adem: met nieuwe rekrutering en een mogelijke, volledige mobilisatie. Bovendien kan Poetin, nu het Russische dodental tot in de honderdduizenden oploopt, niet meer uit het conflict stappen zonder enorm gezichtsverlies te lijden. Tegelijkertijd ziet Van Koningsbrugge dat Oekraïne steeds sterker staat. Zelensky’s recente brief aan Poetin moet volgens hem niet worden gezien als een teken van zwakte, maar juist als een tactische zet. Oekraïne is strijdlustig, ontwikkelt steeds betere drones en weet Rusland op meerdere fronten onder druk te zetten. Hoe lang kan Rusland dit volhouden? Ontstaat er een oppositie tegen Poetin onder de elites? En welke rol moet Europa spelen nu Rusland zich instelt op een langdurige oorlog?

De econoom die Van Koningsbrugge bedoelde, die zei dat Rusland niet was gestegen in de ranglijsten van gemiddelde inkomens tijdens de economische top in St. Petersburg, was Robert Nigmatulin. 

En de documentaires zijn hier te vinden: 

The great art swindle 

Mr. Nobody tegen Poetin

Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co waar Jort Kelder belt met Sjoukje van Oosterhout (PRO) over het plan van de Noren om naar gas te boren bij de Noordpoolcirkel. Te gast is prof. dr. Hans van Koningsbrugge (RuG) over de Russische elite en de reactie van Poetin op de brief van Zelensky. Jonge dr. Kai Hendriks heeft onderzoek gedaan naar zwarte gaten in het heelal. En prof. dr. Rik Peels (VU) legt uit dat we meer deugdzaamheid nodig hebben in onze samenleving en in onze politiek. Maar wat houdt deze term eigenlijk in? 

Wat ons niet gaat lukken bij het WK voetbal, lukt ons wel in de wetenschap. Daar behoort Nederland bij de wereldtop. Volgens prof. dr. Marcel Levi, naast internist ook voorzitter van de NWO, hoeven we niet op te kijken naar Harvard en Stanford. Ook aan tafel zit prof. dr. Pier Siebesma van de TU Delft die binnenkort start met een groot internationaal onderzoek naar wolken. Juist de technische universiteiten zijn belangrijk voor onze toekomst. Hoe krijgen we daar genoeg studenten heen? 

Wat als we met een slimme technische oplossing de aarde een paar graden af kunnen koelen? Moeten we dan op deze manier gaan knutselen aan het klimaat? Te gast in deze Jortcast over klimaatinterventies is prof. dr. Pier Siebesma, hoogleraar atmosfeer, weer en klimaat aan de TU Delft. Siebesma weet alles van sleutelen aan het klimaat, zo doet hij onderzoek naar het witter maken van wolken. Voorstanders zien de techniek als een noodoplossing, terwijl tegenstanders vrezen dat het afleidt van waar het echt om draait: het verminderen van uitstoot. Jort stelt de professor de vraag: moeten wij gaan spelen voor god?

We zijn verslaafd aan de zorg. Elk kwaaltje moet worden opgelost met een pilletje, ADHD-diagnose of speciaal dieet. Wat is hier aan de hand? Zijn we echt ongezonder dan vroeger, of verwachten we te veel van onze gezondheid? Prof. dr. Marcel Levi is te gast om te praten over gezondheid, ziekte en hypes in de zorg. Moet alles medisch oplosbaar zijn, of moeten we alledaagse kwaaltjes accepteren als onderdeel van het leven? Ook blikken we met hem terug op de coronapandemie. Welke lessen kunnen we hieruit trekken, nu de corona-enquête van start is gegaan? Of zal alles bij een volgende pandemie weer wijken voor een onbekende ziekte? Prof. dr. Levi stelt de diagnose. 

Shownotes: 

Het artikel van Jesse Frederik bij De Correspondent: https://decorrespondent.nl/16937/vreemd-maar-waar-de-meest-plausibele-verklaring-voor-de-opkomst-van-radicaal-rechts-is-ook-de-minst-populaire/db53b0ac-265b-0837-3ad0-f8683e63a232

De repliek van Catherine de Vries op StukRoodVlees: https://stukroodvlees.nl/jesse-frederik-gaat-te-kort-door-de-bocht-waarom-complexe-maatschappelijke-onvrede-niet-in-een-verklaring-past/

de podcast met Jesse en Catherine: https://www.youtube.com/watch?v=JtkmLvvmoIY

Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co waar Jort Kelder belt met Bente Becker (VVD) over aanscherping van de regels rondom de toetreding van kandidaat-lidstaten bij de EU. Te gast is prof. dr. Marcel Levi over de toename van allergieën en de start van de corona-enquête. Onze jonge dr. Clemens Lokin heeft het leven en denken van de jurist Isaac Abraham Levy onderzocht die al in de 19e eeuw nadacht over de trias politica. En prof. dr. Pier Siebesma (TU Delft) onderzoekt of we nieuwe wolken kunnen creëren. 

Autocraten zijn gevaarlijk, maar ze kríjgen wél wat voor elkaar. Terwijl democratieën verzanden in eindeloos overleg en inspraakavonden, handelen zij. Is er iets te leren van de harde leiders uit het verleden of is dat een gevaarlijke gedachte? Jort Kelder gaat hierover in gesprek in de nazit met historicus prof. (em.) dr. Henri Beunders en politicoloog dr. Joep van Lit. 

Wie droomt er nog van om de wereld te redden? In tijden van wereldwijde onrust en oorlog lijkt het alsof we de kunst van het dromen vergeten zijn. Doodzonde, volgens emeritus hoogleraar prof. dr. Henri Beunders, want we hebben dromers nodig. Deze idealisten, zoals Cornelis Lely of Herman Sögel, veranderen de loop van de geschiedenis en beïnvloeden wat we denken dat mogelijk is. Volgens Beunders zijn zulke ambitieuze fantasten juist nu harder nodig dan ooit. Beunders vertelt waarom ‘fanatieke fantasten’ zoals Elon Musk onmisbaar zijn voor de ontwikkeling van de samenleving.

Link naar het boek van Beunders:https://www.walburgpers.nl/nl/book/9789464565874/fanatieke-fantasten

Zijn de Verenigde Staten sinds Trump nog een democratie te noemen? Mogen we lachen om zijn bizarre uitspraken, of past dit in een bredere wereldwijde trend van democratisch verval? Te gast in deze Jortcast is de pas gepromoveerde dr. Joep van Lit, gespecialiseerd in autocratie en de erosie van democratie. Hij onderzoekt onder meer bij de Radboud Universiteit hoe aspirant-autocraten democratische instituties van binnenuit ondermijnen. Wat herkennen we in de VS? En moeten we ons in Nederland ook zorgen maken over autocratische leiders, of valt hun opmars nog te remmen?

Tussendoor hoort u ook even historicus prof. em. dr. Henri Beunders. 

Neuzen in het archief van Beeld en Geluid? Ga dan naar: https://schatkamer.beeldengeluid.nl/

En voor meer informatie over de status van de democratie wereldwijd: https://www.v-dem.net/

Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co waar Jort Kelder belt met Ines Kostic van de PvdD over de miljoenen subsidie die de EU uitkeert aan stierenfokkers voor het stierenvechten. Te gast is dr. Joep van Lit over de toename van autoritair leiderschap en de erosie van de democratie. Onze jonge dr. Bartie Thijs heeft onderzoek gedaan naar het woord 'mits'. Tevens te gast is historicus (em) prof. dr. Henri Beunders over fantasten zoals Elon Musk en Cornelis Lely. 

In China kunnen ze het goede porselein voor de visite weer opbergen na een bezoek van Trump en Poetin. Hoe kijkt de Chinese leider Xi Jinping naar die andere wereldleiders en wie is deze machtige staatsman die een ooit arm land zeer welvarend heeft gemaakt. Te gast is dr. Rogier Creemers, docent Moderne Chinese Studies (Universiteit Leiden) die ook de vragen van Jort Kelder beantwoordt over wat er toch met die ministers en generaals gebeurt die uit de gunst zijn gevallen en tijdens zo'n massaal partijcongres van de Chinese Communistische Partij worden weggedragen. Hoe laat blijft Xi nog zitten e wat vindt de jeugd van deze, inmiddels bijna 73-jarige president ?  

De hypotheekrentes stijgen opeens snel en de discussie over het afschaffen van de aftrek is weer opgelaaid in Den Haag. Hoe nu verder met deze maatregel waar de woningbezitters van belastingvoordeel genieten, terwijl je je ook af kunt vragen of je het bevorderen van een eigen huis niet op een andere manier kunt stimuleren. Econoom dr. Matthijs Korevaar, verbonden aan de Erasmus Universiteit is gespecialiseerd in onze woningbouw en zegt al langer dat de politiek hardere keuzes moet maken om het woningtekort en de ongelijkheid op de woningmarkt op te lossen. Welke keuzes moeten de betreffende ministers volgens Korevaar nemen om alle Nederlanders een kans te geven op een goede woonplek? 

Wat wilde Trump bereiken met zijn bezoek aan China en is dat gelukt? Dr. Rogier Creemers(Universiteit Leiden) onderzoekt Chinees digitaal technologiebeleid en de rol van China in wereldwijde digitale machtspolitiek. Volgens Creemers laat de recente ontmoeting tussen Trump en Xi vooral zien hoe verschillend beide landen naar hun relatie kijken: waar de VS focust op het binnenslepen van dealtjes, kijkt China vooral naar beleid op de lange termijn. Alhoewel Trump veel te zeggen had over de 200 Boeings die China van Amerika zou kopen, bleven afspraken rondom grote problemen zoals Iran, Taiwan en AI uit. Intussen kabbelt de technologische strijd rondom chips, AI en zelfredzaamheid voort: waar China minder afhankelijk wil worden van Amerikaanse tech- en chipbedrijven probeert de VS juist te voorkomen dat China toegang krijgt geavanceerde technologie. Dit noemt Creemers de “koude vrede” tussen China en de VS: een tijdelijke stabiliteit met onderhuids veel spanningen. 

Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co waar Jort Kelder belt met Simon Ceulemans (JA21) over de rellen in Loosdrecht. Over de top tussen Trump en Xi legt dr. Rogier Creemers uit wat de oogst was voor de Amerikaanse president. De jonge dr. Charlotte Rulkens heeft onderzoek gedaan naar hoe we wetenschappelijk kunnen optimaliseren of een kunstwerk aan een grootmeester kan worden toegeschreven. En econoom dr. Matthijs Korevaar legt uit hoe we wel iets aan die hypotheekrenteaftrek kunnen doen, een maatregel die voor veel mensen in 2031 afloopt. 

Dit is de nazit waarin prof. dr. Paul Frissen, emeritus hoogleraar bestuurskunde, filosofe dr. Eveline de Groot en hersenwetenschapper prof. dr. Erno Hermans het gesprek aangaan over de kloof tussen elite en het volk. Deze kloof wordt steeds vaker zichtbaar, zoals nu bij de protesten (van een kleine groep relschoppers) tegen een AZC in bijvoorbeeld Loosdrecht. Is het van alle tijden dat het volk boos is op de elite? Welke groep is dat? Hoe moeten bestuurders hierop reageren? Jort Kelder bespreekt met zijn gasten het verleden zoals de opkomst van het liberalisme en recenter, het functioneren van een populistische minister als Marjolein Faber. 

Afgelopen week legde Kamerlid Martin Bosma (PVV) deze kloof ook uit in het debat: https://x.com/Martinbosma_pvv/status/2054819217774383581 

Wat doet acute en chronische stress met onze hersenen? En waarom is de één stressgevoeliger dan de ander? Jort vraagt het aan prof. dr. Erno Hermans, hoogleraar Cognitieve Affectieve Neurowetenschappen en hoofdonderzoeker van het Cognitive Affective Neuroscience Lab. Hermans is gespecialiseerd in het effect van stress op de hersenen; hij volgt de komende jaren duizend werknemers om dit te onderzoeken. In de week dat de eindexamens van start zijn gegaan, een Jortcast over stress. Hoe erg is langdurige stress? En waarom lijkt het alsof er meer stress is dan ooit, terwijl het leven in veel opzichten een stuk gemakkelijker is dan vroeger? En wat kun je zelf doen om je hersenen tot rust te brengen?

Onze staat moraliseert, is bemoeizuchtig en stapelt beleid op beleid, het gevolg van een technocratische elite die is doorgeschoten in het maakbaarheidsideaal. Tegelijkertijd bedreigen rechtse populisten én linkse activisten de democratie. Beiden eisen onmiddellijkheid: de wil van het volk moet leidend en doorslaggevend zijn, of de rechter moet ingrijpen in slepende, politiek gevoelige dossiers zoals klimaat. Ondemocratisch, aldus emeritus hoogleraar bestuurskunde prof. dr. Paul Frissen. Hij pleit in zijn net verschenen boek getiteld 'De neutrale staat - Pleidooi voor een conservatief pluralisme' voor een staat die zich niet bezighoudt met ideologie of moraliteit. De staat moet meningsverschillen niet willen oplossen, maar beschermen. In deze Jortcast: een pleidooi voor conservatief pluralisme, van een van de meest vooraanstaande politieke denkers van ons land. 

De uitzending van Boudewijn Büch over Neutraal Moresnet: https://www.youtube.com/watch?v=GUtf-0n8KPI

Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co waar Jort Kelder het nieuwe boek 'De neutrale staat' van em. prof. dr. Paul Frissen bespreekt. Hierin beschrijft Frissen hoe we onze staat anders zouden in kunnen richten, zodat die minder paternalistisch zou zijn en ook kleiner. De jonge dr. Eveline de Groot heeft onderzoek gedaan naar de Franse filosofe Germaine de Staël, een zeer invloedrijke denker en socialité uit de 18e eeuw die wordt beschreven als de moeder van het liberalisme. Tot slot een hart onder de riem voor de eindexamenkandidaten die dit weekend zitten te stressen. Wat is stress en hoe werkt het? Jort Kelder vraagt het hersenonderzoeker prof. dr. Erno Hermans.  

Na een week van ceremonieel schaatsen op Koningsdag, kransen leggen op een geboende Dam en wuiven bij een concert op het water, zit het piekmoment voor de koninklijke familie er weer op. Maar hoe zat het ook al weer met opa prins Bernhard die in 2004 overleed? De man die verzot was op jagen, zowel op wild als op vrouwen en daarnaast van snelle auto's en vliegtuigen hield? Was hij werkelijk de inspiratie voor Ian Fleming, de geestelijk vader van James Bond, ofwel 007? En hoeveel leugens heeft Bernhard in zijn leven verteld en waarom geloofde de pers het klakkeloos? Historicus dr. Gerard Aalders heeft er veel onderzoek naar gedaan en was de eerste die kon melden dat Bernhard, in tegenstelling tot wat hij bleef beweren, wel lid was van de NSDAP. Een gesprek waar Jort Kelder Aalders probeert te overtuigen van de charmes van deze prins. Luister of de historicus te beïnvloeden is...

De website van Gerard Aalders: https://www.gerardaalders.nl/

Laatste interview met prins Bernhard: https://www.volkskrant.nl/nieuws-achtergrond/bernard-spreekt-mensen-mogen-mij-een-deugniet-vinden-maar-ik-wil-niet-dat-ze-denken-hij-deugde-niet~b8d8cda3/

Theatertour van Jort Kelder: 
https://meervaart.nl/agenda/rat-van-fortuin

Historicus en scandinavist Gerard Aalders beschrijft in zijn nieuwe boek Nieuw-Guinea verradenhoe de overdracht van Nieuw-Guinea aan Indonesië tot stand kwam via een netwerk van internationale samenwerking tussen overheden, bedrijven en invloedrijke individuen. Daarbij speelden volgens Aalders Amerikaanse geopolitieke belangen, de CIA en multinationals een centrale rol. Het geval Nieuw-Guinea staat volgens hem niet op zichzelf, maar past in een bredere strategie waarbij de Verenigde Staten ingrijpen in landen waar hun economische of politieke belangen in het geding zijn, vaak onder het mom van het verspreiden van democratie of het bestrijden van communisme. Hoe werkt zo’n regime change precies? En in hoeverre is deze aanpak terug te zien in het huidige buitenlandse beleid, bijvoorbeeld met Trumps aanvallen in landen als Venezuela en Iran? 

De OPEC valt verder uiteen, het gas komt niet meer via Qatar naar Europa en de rust lijkt nog lang niet wedergekeert in het Midden-Oosten. Hoe nu verder met onze energieleveranties en wat zijn de gevolgen voor Nederland? Jort Kelder vraagt het dr. Coby van der Linde. Zij was jarenlang werkzaam in de energiesector, bijvoorbeeld als directeur van het Centre for International Energy Policy. Daar is ze nog steeds bij betrokken als senior fellow. 

Shownotes:

Het artikel uit het FD met Javier Blas waarnaar verwezen wordt.

Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co waar Jort Kelder belt CDA'er Jeroen Lenaers van de EVP-fractie in het Europese Parlement die afgelopen weken tegen de verhoging (bijna verdubbeling) van de nieuwe begroting heeft gestemd (2.200 miljard). Te gast is dr. Coby van der Linde over het vertrek van de Emiraten uit de OPEC en de gevolgen voor Rusland, Iran en natuurlijk Nederland. De jonge dr. Isabel Son heeft onderzoek gedaan naar hoe we boodschappen doen en waarom sommige types wel aanbiedingen in het mandje werpen en de ander let daar helemaal niet op. En een historische blik op de Amerikaanse pogingen van 'regime change' met dr. Gerard Aalders. Deze historicus heeft een boek geschreven over de inmenging van de CIA en prins Bernhard bij de afscheiding van Nieuw Guinea, getiteld 'Nieuw-Guinea verraden'. 

Hoe moeten we de ideologie van techbro's zoals Elon Musk, Peter Thiel en Mark Zuckerberg begrijpen? Zijn het opportunisten, enkel uit op nóg meer geld en macht? Of valt er een wereldbeeld uit te destilleren? Te gast erover in deze Jortcast XL is dr. Bart van der Sloot, verbonden aan de Tilburg University als associate professor aan het Tilburg Institute for Law, Technology, and Society. Gespecialiseerd in technologie en recht, artificiële intelligentie en mensenrechten. Zijn het briljante genieën of gestoorde gekken? Jort Kelder neemt de laatste ontwikkelingen en hoofdrolspelers uit Silicon Valley door met van der Sloot en stelt hem de vraag: hoe ziet de toekomst eruit als we deze mannen hun gang laten gaan?