In het defensief

Wie de zeeën controleert, domineert de wereld. Toch is de aandacht voor de zee de afgelopen jaren verslapt, constateert kapitein ter zee Roy de Ruiter in deze aflevering van 'In het defensief'. Volkomen ten on rechte, vindt hij. Kijk maar naar wat er momenteel gebeurt in de Straat van Hormuz en de gevolgen daarvan voor de wereldwijde energieprijzen.  

De Ruiter is sinds mei hoogleraar Maritieme Strategie aan de Universiteit van Leiden. Al langer werkt hij als hoofddocent Maritieme Strategie aan de Nederlandse Defensieacademie. Zijn studenten legt hij uit dat ze de zeeën en oceanen niet uit het oog moeten verliezen, nu het geopolitieke gestook van landen als China, Rusland en zelfs de Verenigde Staten sterk toeneemt.

Neem bijvoorbeeld de acties van de VS tegen vermeende drugsbootjes op volle zee, het doorknippen van onderzeese ict-kabels in de Oostzee door vermoedelijk Rusland en het assertieve optreden van China in de Zuid-Chinese Zee. Westerse schepen die daar varen, worden door Chinese schepen of vliegtuigen op de huid gezeten en daaraan kleven flinke risico's. Stel dat een Amerikaans schip hierbij beschadigd raakt, wat doen we dan? Het is een belangrijke vraag die volgens De Ruiter nader onderzoek vergt in de Navo-landen. 

Na dertig jaar van zware bezuinigingen op de Navo-krijgsmachten, staat volgens hem de marine van Europese landen er bovendien veelal gebrekkig voor. De Ruiter stelt bijvoorbeeld dat Nederland aanvankelijk vooral van plan was alle verouderde, roestende vaartuigen te vervangen door nieuwe fregatten en onderzeeboten. Maar, zegt hij tot zijn tevredenheid: het denken gaat inmiddels verder. De marine wil nu óók vol inzetten op drones onder én op het water én in de lucht.

Hierbij betrekt de krijgsmacht ook de Nederlandse industrie, die het eveneens zwaar had door de harde defensiebezuinigingen. Zo liep Nederland volgens hem decennia geleden voorop in de techniek rond onderzeeërs, omdat ons land een eigen niche zocht als buurland van de toenmalige grootmachten Duitsland, Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk. 'Die kennis over onderzeeërs is later helemaal weggelekt, omdat er op een gegeven moment geen onderzeeboten meer werden gemaakt,' zegt De Ruiter. 'Dat komt niet meer terug.'

Goed dus dat Defensie nu wéér onontgonnen terrein zoekt om op te excelleren: de dronetechnologie. Hij hoopt dat Nederland deze strategie ditmaal wel blijft uitbouwen, zodat de expertise in Nederland niet opnieuw verdampt.

Het idee is in elk geval dat de Nederlandse marine 'hybride' moet worden, zegt De Ruiter. Een groot fregat of ander oorlogsschip fungeert dan als een 'moederschip' op afstand, terwijl onbemande voertuigen als vooruitgeschoven post het wateroppervlak, de lucht en onder zee verkennen. Het is een strategie die ook het Verenigd Koninkrijk inmiddels heeft omarmd om weer vol de wereldzeeën te kunnen bevaren.   

Over In het defensief

In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese landen verwacht dat ze hun defensie serieus gaan nemen.

Maar hoe doe je dat, als je decennialang vooral hebt ingezet op handel, diplomatie en gemeenschappelijke regelgeving? Van drone-startups tot tankfabrieken, van Brusselse vergaderzalen tot militaire oefenterreinen – deze podcast duikt diep in de Europese defensiemachine. Hoe ziet die eruit? Wie zijn de spelers? En hoever zijn we eigenlijk bereid te gaan om ons continent te beschermen?

🎧 Luister elke week naar een nieuwe aflevering van ‘In het Defensief’, te vinden in je favoriete podcastapp. Reageren of vragen? Stuur ons een bericht op LinkedIn of reageer in de Spotify comments. 

Michal van der Toorn is Europaverslaggever bij BNR. Ze houdt zich op dagelijkse basis bezig met wat er in Brussel gebeurt, waar Europa mee worstelt en hoe we ons los proberen te maken van de Verenigde Staten onder Trump, onder andere in de BNR-podcast Make Europe Great Again.  

Ria Cats is journalist defensie en geopolitieke veiligheid bij het Financieele Dagblad. Ze schrijft over zowel de defensie-industrie als de Navo en de worstelingen van politieke spelers met de toenemende onveiligheid. Daarvoor werkte ze voor het FD als Europa-correspondent in Brussel en als politiek verslaggever in Den Haag.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Lockheed Martin en Airbus zijn zomaar twee belangrijke klanten die het Noord-Hollandse Alkmaar goed weten te vinden. De luchtvaartbedrijven kopen er materiaal in bij Photonfirst, een bedrijf met 45 werknemers. Ook de Franse Naval Group - bekend van de Nederlandse onderzeeboten in aanbouw - en de Ariane Group (van de Arianeraketten) kloppen inmiddels al bij het nog relatief onbekende Photonfirst in Alkmaar aan de deur. 

In deze aflevering van de podcast 'In het defensief' vertelt ceo Leendert-Jan Nijstad hoe zijn bedrijf aan zulke prestigieuze klandizie is gekomen. Volgens hem maakt Photonfirst een 'uniek' product, om precies te zijn: fotonische meetsystemen van glasvezel. Deze geavanceerde systemen maken gebruik van licht (fotonen) in plaats van elektriciteit (elektronen) om data te verzamelen en analyseren. Ze functioneren bij uiterst extreme omstandigheden, zoals kou en hitte en extreem hoge druk. 

De meetsystemen van Photonfirst detecteren volgens Nijstad elke trilling, elke bocht, elke loszittend element en zelfs de corrosie in bijvoorbeeld een vliegtuig. Zo kunnen Lockheed Martin en Airbus tijdig zien of het toestel aan onderhoud toe is. De Ariane Group kijkt met de chips van Photonfirst of een raketinstallatie na de lanceren van een eerste raket nog een tweede keer kan worden gebruikt, legt Nijstad uit. 

Dit werkt ook voor defensiematerieel, zegt hij. De krijgsmacht wil zo weinig mogelijk materieel in onderhoud hebben en zo veel mogelijk spullen paraat hebben staan voor oefeningen en in geval van nood. Dankzij de metingen van Photonfirst kunnen bijvoorbeeld schepen of straaljagers 'op het juiste moment' naar de garage worden gestuurd.

Photonfirst bestaat nu twintig jaar, zegt Nijstad, maar pas sinds vijf jaar geldt bij het bedrijf niet meer 'product zoekt markt' maar 'markt weet product te vinden'. Wat je met fotonen kan, is volgens Nijstad op dit moment nog ongeëvenaard. Mede dankzij de hulp van de ministeries van Defensie en Economische Zaken en kenniscentra als TNO en het Lucht- en Ruimtevaartcentrum heeft Photonfirst voet aan de grond gekregen in het buitenland. Nijstad is hier positief over, maar vindt dat er nog meer moet gebeuren om innovatie te stimuleren. Zo is het nog moeilijk om financiering te krijgen om een echt veelbelovend product naar de markt te brengen, zegt hij.  

Over In het defensief

In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese landen verwacht dat ze hun defensie serieus gaan nemen.

Maar hoe doe je dat, als je decennialang vooral hebt ingezet op handel, diplomatie en gemeenschappelijke regelgeving? Van drone-startups tot tankfabrieken, van Brusselse vergaderzalen tot militaire oefenterreinen – deze podcast duikt diep in de Europese defensiemachine. Hoe ziet die eruit? Wie zijn de spelers? En hoever zijn we eigenlijk bereid te gaan om ons continent te beschermen?

🎧 Luister elke week naar een nieuwe aflevering van ‘In het Defensief’, te vinden in je favoriete podcastapp. Reageren of vragen? Stuur ons een bericht op LinkedIn of reageer in de Spotify comments. 

Michal van der Toorn is Europaverslaggever bij BNR. Ze houdt zich op dagelijkse basis bezig met wat er in Brussel gebeurt, waar Europa mee worstelt en hoe we ons los proberen te maken van de Verenigde Staten onder Trump, onder andere in de BNR-podcast Make Europe Great Again.  

Ria Cats is journalist defensie en geopolitieke veiligheid bij het Financieele Dagblad. Ze schrijft over zowel de defensie-industrie als de Navo en de worstelingen van politieke spelers met de toenemende onveiligheid. Daarvoor werkte ze voor het FD als Europa-correspondent in Brussel en als politiek verslaggever in Den Haag.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Nederlandse krijgsmacht heeft sinds september vorig jaar een eigen operationaal hoofdkwartier, het Joint Force Command. Dit Joint Force Command houdt 24 uur per dag, 7 dagen per week vanuit Den Haag alles in de gaten wat Nederland allemaal heeft rijden, rollen, varen en vliegen aan militair materieel. Bij dreigingen, zoals natuurrampen, drone-incidenten, sabotage en natuurlijk bij oorlog, coördineert het Command vanuit hier de Nederlandse reactie.

In deze aflevering van 'In het defensief' is Johan van Deventer te gast, de commandant van het Joint Force Command. Hij en zijn driehonderd medewerkers hebben een drukke zomer achter de rug. Want: het Command komt ook in actie bij bosbranden en daar waren er de afgelopen maanden veel van. 

'Bij een natuurbrand is het allereerst aan de Veiligheidsregio en de lokale brandweer om uit te rukken,' legt Van Deventer in de podcaststudio uit. Maar die kunnen, indien nodig, ook het leger om hulp vragen. De krijgsmacht heeft bijvoorbeeld Chinook-helikopters die enorme zakken met water kunnen vullen om die over een brandend gebied uit te storten. Dit is met name praktisch in regio's, zoals dichte bossen of heidevelden, waar de brandweer met de eigen auto's zelf lastig kan komen of waar het te gevaarlijk is. 

Ook overheden in het buitenland kunnen via het Europese noodmechanisme verzoeken om bijstand vanuit ons land, vervolgt Van Deventer. Nederland en andere Europese landen die blusmaterieel beschikbaar hebben, kunnen dan een 'bod' doen. Vanuit het Joint Force Command is recentelijk België op die manier geholpen bij de reusachtige brand in de Hoge Venen, onderdeel van de Ardennen. Vorig jaar heeft Nederland eveneens Spanje geholpen bij verwoestende branden daar, aldus Van Deventer. 

Volgens hem doet het Joint Force Command - en het Nederlandse leger als geheel - ervaringen op door dit soort grote, internationaal gecoördineerde acties. Nederlandse militairen leren nog beter samenwerken met andere partijen met een andere cultuur, zoals de politie, lokale bestuurders en ook buitenlandse legers. Deze lessen kunnen bruikbaar zijn voor de toekomst als ze militair in actie moeten komen. 

Het Joint Command is nu nog gevestigd in het ministerie van Defensie op het Haagse Plein. Maar 'ergens in de regio Den Haag' verrijst uiterlijk in 2030 een eigen kantoor voor de 300 medewerkers. Het Joint Command moet het geïntergreerde optreden bevorderen en vooral de versnippering tegengaan uit de tijd, toen de landmacht, luchtmacht en marine elk nog hun eigen commandovoering hadden. Het Joint Force Command zet ook in op de vergaring van meer eigen inlichtingen om nog beter voorbereid te zijn op de grootste actuele dreigingen: Rusland en de oorlog in het Midden-Oosten. 

Over In het defensief

In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese landen verwacht dat ze hun defensie serieus gaan nemen.

Maar hoe doe je dat, als je decennialang vooral hebt ingezet op handel, diplomatie en gemeenschappelijke regelgeving? Van drone-startups tot tankfabrieken, van Brusselse vergaderzalen tot militaire oefenterreinen – deze podcast duikt diep in de Europese defensiemachine. Hoe ziet die eruit? Wie zijn de spelers? En hoever zijn we eigenlijk bereid te gaan om ons continent te beschermen?

🎧 Luister elke week naar een nieuwe aflevering van ‘In het Defensief’, te vinden in je favoriete podcastapp. Reageren of vragen? Stuur ons een bericht op LinkedIn of reageer in de Spotify comments. 

Michal van der Toorn is Europaverslaggever bij BNR. Ze houdt zich op dagelijkse basis bezig met wat er in Brussel gebeurt, waar Europa mee worstelt en hoe we ons los proberen te maken van de Verenigde Staten onder Trump, onder andere in de BNR-podcast Make Europe Great Again.  

Ria Cats is journalist defensie en geopolitieke veiligheid bij het Financieele Dagblad. Ze schrijft over zowel de defensie-industrie als de Navo en de worstelingen van politieke spelers met de toenemende onveiligheid. Daarvoor werkte ze voor het FD als Europa-correspondent in Brussel en als politiek verslaggever in Den Haag.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Klotst het geld al bij de Nederlandse defensiebedrijven tegen de klippen op, nu het kabinet flink de buidel trekt voor extra uitgaven aan het leger? Niet echt, verzucht Hans Huigen zuinigjes in deze aflevering van de podcast 'In het defensief'. 

Huigen is directeur van de branchevereniging NIDV, wat staat voor 'Nederlandse Industrie voor Defensie en Veiligheid'. Het aantal defensiebedrijven dat zich bij deze vereniging heeft aangesloten, is de afgelopen jaren verdubbeld van twee- naar vierhonderd. Allemaal zien ze mooie groeikansen, nu Nederland na volgens Huigen 'dertig jaar droogte' eindelijk weer veel geld steekt in de krijgsmacht. Maar Opvallend genoeg ligt er nog altijd veel budget ongebruikt bij het ministerie van Defensie 'op de plank', zegt Huigen. 

Belangrijke reden daarvoor zijn de processen en procedures waar Defensie nog altijd te star aan vasthoudt, meent hij. Het ministerie van Financiën, de Algemene Rekenkamer en andere auditmedewerkers bij de overheid kijken mee naar alle defensieuitgaven. Voor hen is het volgens Huigen gemakkelijker dat alles wordt dichtgetimmerd in contracten, richtlijnen én voorschriften, zodat ze die vervolgens kunnen afvinken. Maar de 'creativiteit' van het bedrijfsleven wordt op deze manier niet benut, klaagt Huigen. Die bureaucratie is volgens hem de dood in de pot.

Huigen is het dan ook 'zeer' eens met wat staatssecretaris Derk Boswijk in mei zei tegen deze podcast. De overheid moet volgens de CDA-bewindsman meer toewerken naar 'samenwerkingsverbanden' tussen het ministerie, de krijgsmacht, defensie-ondernemers en onderzoeksinstellingen als TNO. De overheid moet hierbij aangeven welk 'effect' ze wil bereiken - bijvoorbeeld beter luchtverdediging tegen inkomende raketten en drones in alle luchtlagen - en de bedrijven en onderzoekers dienen gezamenlijk oplossingen uit te dokteren. Die moeten vervolgens langjarig geproduceerd en doorontwikkeld worden, aldus Boswijk. 

Hoewel Huigen deze visie volledig deelt, valt de uitwerking in de praktijk nog altijd tegen. Hij zou graag zien dat Nederlandse ministeries zich meer opstellen als de Franse overheid. Frankrijk staat volgens hem écht voor zijn defensie-industrie op de bres, terwijl Nederland te afwachtend is. 

Over In het defensief

In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese landen verwacht dat ze hun defensie serieus gaan nemen.

Maar hoe doe je dat, als je decennialang vooral hebt ingezet op handel, diplomatie en gemeenschappelijke regelgeving? Van drone-startups tot tankfabrieken, van Brusselse vergaderzalen tot militaire oefenterreinen – deze podcast duikt diep in de Europese defensiemachine. Hoe ziet die eruit? Wie zijn de spelers? En hoever zijn we eigenlijk bereid te gaan om ons continent te beschermen?

🎧 Luister elke week naar een nieuwe aflevering van ‘In het Defensief’, te vinden in je favoriete podcastapp. Reageren of vragen? Stuur ons een bericht op LinkedIn of reageer in de Spotify comments. 

Michal van der Toorn is Europaverslaggever bij BNR. Ze houdt zich op dagelijkse basis bezig met wat er in Brussel gebeurt, waar Europa mee worstelt en hoe we ons los proberen te maken van de Verenigde Staten onder Trump, onder andere in de BNR-podcast Make Europe Great Again.  

Ria Cats is journalist defensie en geopolitieke veiligheid bij het Financieele Dagblad. Ze schrijft over zowel de defensie-industrie als de Navo en de worstelingen van politieke spelers met de toenemende onveiligheid. Daarvoor werkte ze voor het FD als Europa-correspondent in Brussel en als politiek verslaggever in Den Haag.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Nederland en Europa investeren miljarden extra in defensie. Maar wat moeten we eigenlijk zelf bezitten? En wanneer is het slimmer om militaire capaciteit te delen of zelfs te leasen? Is een soort 'Netflix-model' voor defensie denkbaar, of maakt dat ons juist gevaarlijk afhankelijk van anderen?

Daarover gaat deze aflevering van In het Defensief. Te gast is strategisch analist Patrick Bolder van het Den Haag Centrum voor Strategische Studies (HCSS). Hij legt uit waarom de discussie over gezamenlijke militaire capaciteit al tijden speelt, en waarom samenwerking binnen Europa volgens hem onvermijdelijk is.

Volgens Bolder zijn sommige militaire middelen simpelweg te belangrijk om uit handen te geven. Munitie, brandstof en kritieke wapensystemen moeten altijd beschikbaar zijn. Maar voor extreem dure capaciteiten, zoals strategisch luchttransport, grote verkenningsvliegtuigen of drones, kan Europese samenwerking juist veel efficiënter zijn. Daarbij verwijst hij naar bestaande NAVO-initiatieven, waarbij landen gezamenlijk beschikken over vliegtuigen zonder dat ieder land alles zelf hoeft aan te schaffen.

Tegelijkertijd waarschuwt Bolder voor afhankelijkheid. Moderne wapensystemen bestaan steeds meer uit software en digitale logistiek. Daardoor kunnen landen afhankelijk worden van buitenlandse fabrikanten of zelfs individuele bedrijven. De discussie rond Starlink in Oekraïne en de voortdurende afhankelijkheid van Amerikaanse ondersteuning voor de F-35 laten volgens hem zien hoe kwetsbaar die situatie kan zijn.

Europa zal daarom meer verantwoordelijkheid moeten nemen voor de eigen defensie-industrie, stelt Bolder. Niet alleen door meer samen te werken, maar ook door productie en onderzoek beter over de Europese landen te verdelen. Frankrijk zou zich kunnen richten op gevechtsvliegtuigen, Duitsland op tanks, Nederland op radartechnologie en andere landen op bijvoorbeeld scheepsbouw of luchtverdediging. Alleen door die versnippering te verminderen kan Europa minder afhankelijk worden van de Verenigde Staten én sneller militaire capaciteit opbouwen.

Over In het defensief

In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese landen verwacht dat ze hun defensie serieus gaan nemen.

Maar hoe doe je dat, als je decennialang vooral hebt ingezet op handel, diplomatie en gemeenschappelijke regelgeving? Van drone-startups tot tankfabrieken, van Brusselse vergaderzalen tot militaire oefenterreinen – deze podcast duikt diep in de Europese defensiemachine. Hoe ziet die eruit? Wie zijn de spelers? En hoever zijn we eigenlijk bereid te gaan om ons continent te beschermen?

🎧 Luister elke week naar een nieuwe aflevering van ‘In het Defensief’, te vinden in je favoriete podcastapp. Reageren of vragen? Stuur ons een bericht op LinkedIn of reageer in de Spotify comments. 

Michal van der Toorn is Europaverslaggever bij BNR. Ze houdt zich op dagelijkse basis bezig met wat er in Brussel gebeurt, waar Europa mee worstelt en hoe we ons los proberen te maken van de Verenigde Staten onder Trump, onder andere in de BNR-podcast Make Europe Great Again.  

Ria Cats is journalist defensie en geopolitieke veiligheid bij het Financieele Dagblad. Ze schrijft over zowel de defensie-industrie als de Navo en de worstelingen van politieke spelers met de toenemende onveiligheid. Daarvoor werkte ze voor het FD als Europa-correspondent in Brussel en als politiek verslaggever in Den Haag.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Regeringen en politieke leiders in Nederland en Europa zijn onvoldoende voorbereid op grote cyberaanvallen. Het wil er bij toppolitici gewoonweg niet in dat vijandige staten of criminelen een heel land kunnen ontwrichten, bijvoorbeeld door vier grote ziekenhuizen te hacken en digitaal uit te schakelen.   

Daarvoor waarschuwt cyberdeskundige Dave Maasland in deze aflevering van 'In het defensief'. De oprichter en ceo van cyberbeveiligingsbedrijf Eset Nederland trekt een vergelijking met de aanslagen op de Twin Towers in New York in 2001. Uit rapporten blijkt dat de toenmalige Amerikaanse regering zich niets kon voorstellen bij de waarschuwingen dat terroristen die vliegtuigen zouden kapen om die vervolgens het World Trade Center in New York in te vliegen. Op dezelfde manier kunnen de toppolitici van vandaag de dag zich ook geen voorstelling maken van hoe groot de digitale dreiging daadwerkelijk is, verzucht Maasland.

Volgens Maasland, die eind dit jaar afscheid neemt als ceo van Eset, springen er drie grote machtsblokken uit wat betreft cyberactiviteiten. Dit zijn - niet verrassend - de Verenigde Staten, China en Rusland, zo zocht hij uit voor zijn podcast 'Het digitale front'. Deze maakt hij met Harm Teunis en Art Rooijakkers.

De VS zijn volgens Maasland nog altijd het meest geavanceerd op cybergebied en hun capaciteiten zijn (nog) niet te evenaren. Rusland daarentegen heeft de grootste mond en zoekt ook het meest openlijk de grenzen op door hackpogingen te ondernemen. Van Rusland hebben Nederland en Europa momenteel dan ook het meest te vrezen, denkt Maasland.

China tenslotte is de 'stille kracht'. Het land zit volgens de cyberdeskundige diep in de Westerse systemen en spioneert flink. 'Maar je ziet tegelijkertijd dat spionage en sabotage steeds meer hand in hand gaan', aldus Maasland. Op de langere termijn vormt China daarom volgens hem de grootste dreiging voor Europa en andere vrije democratische regio's. China heeft volgens hem weinig op met democratie en wil die ondermijnen.

Europa moet zich dan ook als de wiedeweerga beter wapenen op digitaal gebied. Allereerst moeten Nederland en de Europese landen volgens Maasland rap minder afhankelijk worden van de VS, want onze software, cloudopslag en AI-systemen zijn vrijwel helemaal Amerikaans. Europa heeft voldoende kennis, kunde en geld in huis om digitaal op eigen benen te slaan, maar moet wel een forse achterstand inlopen, vindt Maasland. 'Dit gaat wel vijftien tot twintig jaar duren.'   

https://fd.nl/politiek/1605700/in-rusland-ben-ik-een-ambassadeur-met-de-handen-op-de-rug  

Over In het defensief

In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese landen verwacht dat ze hun defensie serieus gaan nemen.

Maar hoe doe je dat, als je decennialang vooral hebt ingezet op handel, diplomatie en gemeenschappelijke regelgeving? Van drone-startups tot tankfabrieken, van Brusselse vergaderzalen tot militaire oefenterreinen – deze podcast duikt diep in de Europese defensiemachine. Hoe ziet die eruit? Wie zijn de spelers? En hoever zijn we eigenlijk bereid te gaan om ons continent te beschermen?

🎧 Luister elke week naar een nieuwe aflevering van ‘In het Defensief’, te vinden in je favoriete podcastapp. Reageren of vragen? Stuur ons een bericht op LinkedIn of reageer in de Spotify comments. 

Michal van der Toorn is Europaverslaggever bij BNR. Ze houdt zich op dagelijkse basis bezig met wat er in Brussel gebeurt, waar Europa mee worstelt en hoe we ons los proberen te maken van de Verenigde Staten onder Trump, onder andere in de BNR-podcast Make Europe Great Again.  

Ria Cats is journalist defensie en geopolitieke veiligheid bij het Financieele Dagblad. Ze schrijft over zowel de defensie-industrie als de Navo en de worstelingen van politieke spelers met de toenemende onveiligheid. Daarvoor werkte ze voor het FD als Europa-correspondent in Brussel en als politiek verslaggever in Den Haag.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Nederland wil een leidende rol spelen in de ontwikkeling en productie van drones, maar beschikt op dit moment nog niet over de industriële capaciteit om een volledige drone-industrie op te bouwen. Dat zeggen onderzoekers Ron Stoop en Rens van Dam van het Den Haag Centrum voor Strategische Studies (HCSS) in deze aflevering van In het Defensief.

Drones spelen een steeds grotere rol in zowel militaire operaties als de civiele economie. Ze worden ingezet voor onder meer landbouw, haveninspecties, het beschermen van kritieke infrastructuur en militaire missies. In de oorlog in Oekraïne zijn drones inmiddels verantwoordelijk voor een groot deel van de militaire slachtoffers, wat onderstreept hoe belangrijk deze technologie is geworden.

Ook de Nederlandse overheid ziet drones als een strategische technologie. In de Defensienota en de Nationale Dronestrategie spreekt het kabinet de ambitie uit om de Nederlandse drone-industrie te versterken en de productie van drones te stimuleren. Volgens de onderzoekers is die ambitie begrijpelijk, maar kent Nederland ook duidelijke beperkingen. Voor hun onderzoek analyseerden Stoop en Van Dam de Europese toeleveringsketen voor drones en brachten zij in kaart welke regio's beschikken over de juiste industriële basis voor grootschalige droneproductie.

Luister ook | Thales Nederland gaat zich vestigen in Amsterdam

Daaruit blijkt dat regio's als Zuid-Duitsland, Noord-Italië en delen van Tsjechië een sterke uitgangspositie hebben dankzij een brede maakindustrie en bestaande productiecapaciteit. Nederland beschikt niet over dezelfde industriële basis om een volledige drone-industrie op te bouwen.

Waar Nederland wél in uitblinkt, is de ontwikkeling van hoogwaardige technologie. Regio's als Noord-Brabant beschikken over veel expertise op het gebied van hightech, softwareontwikkeling, fotonica, sensortechnologie en systeemintegratie. Juist die kennis maakt Nederland sterk in het ontwerpen, integreren en verbeteren van dronesystemen. Volgens de onderzoekers biedt dat kansen om een belangrijke positie in de Europese droneketen in te nemen, zonder noodzakelijkerwijs alle onderdelen zelf te produceren.

Over In het defensief

In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese landen verwacht dat ze hun defensie serieus gaan nemen.

Maar hoe doe je dat, als je decennialang vooral hebt ingezet op handel, diplomatie en gemeenschappelijke regelgeving? Van drone-startups tot tankfabrieken, van Brusselse vergaderzalen tot militaire oefenterreinen – deze podcast duikt diep in de Europese defensiemachine. Hoe ziet die eruit? Wie zijn de spelers? En hoever zijn we eigenlijk bereid te gaan om ons continent te beschermen?

🎧 Luister elke week naar een nieuwe aflevering van ‘In het Defensief’, te vinden in je favoriete podcastapp. Reageren of vragen? Stuur ons een bericht op LinkedIn of reageer in de Spotify comments. 

Michal van der Toorn is Europaverslaggever bij BNR. Ze houdt zich op dagelijkse basis bezig met wat er in Brussel gebeurt, waar Europa mee worstelt en hoe we ons los proberen te maken van de Verenigde Staten onder Trump, onder andere in de BNR-podcast Make Europe Great Again.  

Ria Cats is journalist defensie en geopolitieke veiligheid bij het Financieele Dagblad. Ze schrijft over zowel de defensie-industrie als de Navo en de worstelingen van politieke spelers met de toenemende onveiligheid. Daarvoor werkte ze voor het FD als Europa-correspondent in Brussel en als politiek verslaggever in Den Haag.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Legers maken steeds vaker gebruik van kunstmatige intelligentie bij oorlogsvoering. Met AI kunnen militairen onder meer sneller enorme hoeveelheden inlichtingen en informatie analyseren om vervolgens hun doelwitten te bepalen. Maar wat als de eigen AI wordt gemanipuleerd door de vijand en legers daardoor de verkeerde besluiten nemen?

Irene van Droffelaar ging met die vraag aan de slag, vertelt ze in deze aflevering van de podcast 'In het defensief'. Ze is onderzoeker AI, simulatie en veiligheid bij de denktank RAND Europe, die sinds 2024 ook een vestiging heeft in Den Haag. Volgens haar moeten landen nadenken over de vraag hoe zij gaan reageren als hun eigen AI moedwillig om de tuin wordt geleid, waarschuwt ze.

Ten eerste, waarschuwt Van Droffelaar, dienen landen en legers te beseffen dat AI sowieso niet onfeilbaar is. Kunstmatige intelligentie heeft een foutmarge. Als legers dus te veel leunen op AI en die maakt een misser, dan kan dit betekenen dat bepaalde militaire dreigingen niet worden herkend of dat bijvoorbeeld een verkeerd doelwit wordt geselecteerd. 

Ten tweede moeten landen zich realiseren dat AI kan worden gehackt door vijandige staten als Rusland of China en zelfs door criminelen of terroristen. De AI-systemen dan kunnen worden verstoord en niet meer werken of gewoon totaal verkeerde informatie geven aan militairen. Die vallen wellicht zelfs daardoor per ongeluk burgerdoelen aan. 

Gevaar bestaat dat dit tot escalatie leidt, zegt Van Droffelaar. Vijanden kunnen elkaar beschuldigen van de manipulatie van elkaars AI-systemen, terwijl in werkelijkheid het systeem een 'onbedoelde' fout heeft gemaakt, meent ze. Of ze laten te veel over aan AI, zonder er nog 'als echt mens' bij na te denken. Van Droffelaar pleit daarom voor overleg en internationale afspraken, verklaart ze in de podcast. In de Koude Oorlog was er een 'hotline' tussen de aartsvijanden Rusland en de VS om misverstanden uit de weg te ruimen, elkaars handelen te kunnen begrijpen in gesprek te blijven. Het doel was een kernoorlog voorkomen. Zulk overleg is weer nodig, meent de AI-expert.  

Over In het defensief

In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese landen verwacht dat ze hun defensie serieus gaan nemen.

Maar hoe doe je dat, als je decennialang vooral hebt ingezet op handel, diplomatie en gemeenschappelijke regelgeving? Van drone-startups tot tankfabrieken, van Brusselse vergaderzalen tot militaire oefenterreinen – deze podcast duikt diep in de Europese defensiemachine. Hoe ziet die eruit? Wie zijn de spelers? En hoever zijn we eigenlijk bereid te gaan om ons continent te beschermen?

🎧 Luister elke week naar een nieuwe aflevering van ‘In het Defensief’, te vinden in je favoriete podcastapp. Reageren of vragen? Stuur ons een bericht op LinkedIn of reageer in de Spotify comments. 

Michal van der Toorn is Europaverslaggever bij BNR. Ze houdt zich op dagelijkse basis bezig met wat er in Brussel gebeurt, waar Europa mee worstelt en hoe we ons los proberen te maken van de Verenigde Staten onder Trump, onder andere in de BNR-podcast Make Europe Great Again.  

Ria Cats is journalist defensie en geopolitieke veiligheid bij het Financieele Dagblad. Ze schrijft over zowel de defensie-industrie als de Navo en de worstelingen van politieke spelers met de toenemende onveiligheid. Daarvoor werkte ze voor het FD als Europa-correspondent in Brussel en als politiek verslaggever in Den Haag.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Navo-top in de Turkse hoofdstad Ankara was een prachtige opsteker voor de westerse defensie-industrie. De 32 lidstaten van het militaire bondgenootschap sloten vorige week voor ruim $50 mrd aan contracten bij hun defensiebedrijven. De Nederlandse industrie viste hierbij wel achter het net. Naar hen ging ... niets. 

Dat constateert Bart Hollants in deze editie van de podcast 'In het defensief'. Hollants werkt op het Navo-kantoor in Norfolk in de Amerikaanse staat Virginia en is daar de 'innovation broker'. In Ankara stond Hollants, die op dagbasis naar interessante defensie-innovaties bij het bedrijfsleven speurt, met een 'stand' op het zogeheten defensie-industrieforum. Dat is een aan de Navo-top verbonden congres. 

Hollants meent het defensie-industrieforum in Ankara wel groter was dan zijn voorganger op de Navo-top in Den Haag. Dat kan ook niet anders, zegt hij: 'Die top was heel politiek'. Navo-landen moesten er de 'historische' afspraak maken dat zij per 2035 in totaal 5% van hun bruto binnenlands product in hun defensie steken. Het merendeel hiervan (oftewel: 3,5% van het bbp) gaat naar de krijgsmachten, terwijl de overige 1,5% ook mag worden besteed aan 'veiligheidsgerelateerde zaken', zoals cybersecurity, weerbaarheid en infrastructuur.

Na Den Haag was Ankara juist de top van 'boter bij de vis', zoals VVD-Defensieminister Dilan Yesilgöz het uitdrukte. Landen wilden in Turkije laten zien dat het hen menens was met de belofte van 5% aan extra defensie-uitgaven. Maanden hebben ze orders bij grote bedrijven als Saab en Airbus voorbereid. Die presenteerden ze in Ankara. Kleine bedrijven waren er amper te vinden, meent Hollants. Nederland heeft vooral veel mkb'ers die in de defensiesector werkzaam zijn. Zij ontbraken volgens hem op de top, omdat de aandacht nu uitging naar hele grote dure wapensystemen als radar-, tanker- en transportvliegtuigen. Die maakt Nederland simpelweg niet. 

De keuze voor deze grote wapensystemen noemt Hollants wel de juiste, omdat Europa die zelf nog onvoldoende heeft. Het continent leunt daarvoor nog te veel op de Verenigde Staten. Hollants vindt het niet zijn rol om te reageren op de vraag of Europa nog harder moet werken aan onafhankelijkheid, nu Donald Trump aanvankelijk de Navo-top dreigde te verstoren door opnieuw Groenland te claimen. Hij wijst er wel op dat Europese navo-landen sowieso meer verantwoordelijkheid moeten nemen voor hun eigen veiligheid, omdat óók een Democratische president meer de aandacht had verlegd naar het eigen continent en naar China.   

Over In het defensief

In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese landen verwacht dat ze hun defensie serieus gaan nemen.

Maar hoe doe je dat, als je decennialang vooral hebt ingezet op handel, diplomatie en gemeenschappelijke regelgeving? Van drone-startups tot tankfabrieken, van Brusselse vergaderzalen tot militaire oefenterreinen – deze podcast duikt diep in de Europese defensiemachine. Hoe ziet die eruit? Wie zijn de spelers? En hoever zijn we eigenlijk bereid te gaan om ons continent te beschermen?

🎧 Luister elke week naar een nieuwe aflevering van ‘In het Defensief’, te vinden in je favoriete podcastapp. Reageren of vragen? Stuur ons een bericht op LinkedIn of reageer in de Spotify comments. 

Michal van der Toorn is Europaverslaggever bij BNR. Ze houdt zich op dagelijkse basis bezig met wat er in Brussel gebeurt, waar Europa mee worstelt en hoe we ons los proberen te maken van de Verenigde Staten onder Trump, onder andere in de BNR-podcast Make Europe Great Again.  

Ria Cats is journalist defensie en geopolitieke veiligheid bij het Financieele Dagblad. Ze schrijft over zowel de defensie-industrie als de Navo en de worstelingen van politieke spelers met de toenemende onveiligheid. Daarvoor werkte ze voor het FD als Europa-correspondent in Brussel en als politiek verslaggever in Den Haag.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

De NAVO-top moet vooral eenheid uitstralen, maar achter de schermen staan de verhoudingen flink onder druk. Europa moet de defensie-uitgaven fors verhogen, de Verenigde Staten eisen dat bondgenoten meer verantwoordelijkheid nemen. De top geldt daarom als een belangrijk ijkmoment: lukt het de NAVO-landen om de ambitieuze plannen van vorig jaar daadwerkelijk om te zetten in mensen, materieel en militaire slagkracht? In deze derde aflevering over de Navo-top hebben we Anna van Zoest te gast, directeur van de Atlantische Commissie, een denktank die zich richt op de trans-Atlantische betrekkingen tussen Europa en Amerika. 

Een dagje eerder dan je ons gewend bent, zodat je maximaal voorbereid bent op de Navo-top, die 7 en 8 juli in Ankara plaatsvindt. 

Het observeren waard is de rol van NAVO-secretaris-generaal Mark Rutte. Om de Amerikaanse president tevreden te houden, prijst hij de miljardeninvesteringen in defensie nadrukkelijk als een succes van Washington. Maar die opstelling schuurt steeds meer. Rutte probeert koste wat kost de Amerikanen aan boord te houden, maar doet dat volgens van Zoest met een af en toe 'tenenkrommende' houding. 'Ik benijd hem niet, maar effectief is het wel'.

In deze aflevering bespreken we verder wat Turkije uit deze top zou willen halen, wat we van de Amerikaanse steun aan Oekraïne kunnen verwachten, en op welke manier het Midden-Oosten ter sprake zal komen.

Over In het defensief

In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese landen verwacht dat ze hun defensie serieus gaan nemen.

Maar hoe doe je dat, als je decennialang vooral hebt ingezet op handel, diplomatie en gemeenschappelijke regelgeving? Van drone-startups tot tankfabrieken, van Brusselse vergaderzalen tot militaire oefenterreinen – deze podcast duikt diep in de Europese defensiemachine. Hoe ziet die eruit? Wie zijn de spelers? En hoever zijn we eigenlijk bereid te gaan om ons continent te beschermen?

🎧 Luister elke week naar een nieuwe aflevering van ‘In het Defensief’, te vinden in je favoriete podcastapp. Reageren of vragen? Stuur ons een bericht op LinkedIn of reageer in de Spotify comments. 

Michal van der Toorn is Europaverslaggever bij BNR. Ze houdt zich op dagelijkse basis bezig met wat er in Brussel gebeurt, waar Europa mee worstelt en hoe we ons los proberen te maken van de Verenigde Staten onder Trump, onder andere in de BNR-podcast Make Europe Great Again.  

Ria Cats is journalist defensie en geopolitieke veiligheid bij het Financieele Dagblad. Ze schrijft over zowel de defensie-industrie als de Navo en de worstelingen van politieke spelers met de toenemende onveiligheid. Daarvoor werkte ze voor het FD als Europa-correspondent in Brussel en als politiek verslaggever in Den Haag.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Op 7 en 8 juli komen de NAVO-lidstaten bijeen in Ankara voor de jaarlijkse NAVO-top. Welke onderwerpen staan centraal? Wat betekenen de uitkomsten voor Europa? En welke rol speelt gastland Turkije daarin? In een speciale driedelige podcastserie blikken we vooruit op de top. In deze tweede aflevering staat de Turkse defensie-industrie centraal: een sector die Ankara tijdens de top in de schijnwerpers wil zetten.

Te gast is Nathan Meershoek, universitair docent EU-recht en aanbestedingsrecht aan de Universiteit Utrecht. Hij schetst hoe Turkije de afgelopen jaren een opvallend brede defensie-industrie heeft opgebouwd. Waar veel Europese landen afhankelijk zijn van internationale samenwerking, streeft Turkije juist naar zoveel mogelijk strategische autonomie. Die ambitie kreeg volgens Meershoek een extra impuls nadat het land uit het F-35-programma werd gezet en verschillende Europese landen wapenembargo's instelden vanwege de Turkse militaire operaties in Syrië.

Die investeringen hebben hun vruchten afgeworpen. Turkije exporteert inmiddels een breed scala aan defensiematerieel, met drones als bekendste voorbeeld. Vooral de Bayraktar-drones kregen internationale bekendheid tijdens de oorlog in Oekraïne. Toch blijft de export naar Europa beperkt. Volgens Meershoek importeert Turkije nog altijd meer defensiematerieel dan het aan Europese landen verkoopt. Dat heeft niet alleen te maken met technologie, maar vooral met politieke terughoudendheid.

Ook bespreken we de vraag welke kansen Turkije heeft binnen de groeiende Europese defensiemarkt. De Europese Unie investeert miljarden om de eigen defensie-industrie te versterken, onder meer via het SAFE-instrument. Hoewel Turkije als kandidaat-lidstaat onder voorwaarden kan deelnemen aan gezamenlijke aanbestedingen, gelden daarbij strikte regels. Zo moet het merendeel van de productie en de controle over het eindproduct binnen de Europese Unie of Oekraïne liggen en mag slechts een beperkt deel van de onderdelen afkomstig zijn uit derde landen, zoals Turkije.

Wat betekent dat voor de toekomst? Kan Turkije uitgroeien tot een serieuze partner voor Europa nu de NAVO zich voorbereidt op een nieuwe fase van geopolitieke onzekerheid? En welke rol spelen drones, strategische autonomie en de relatie met de Verenigde Staten daarbij? Dat en meer hoor je in deze aflevering van In het Defensief. 

Over In het defensief

In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese landen verwacht dat ze hun defensie serieus gaan nemen.

Maar hoe doe je dat, als je decennialang vooral hebt ingezet op handel, diplomatie en gemeenschappelijke regelgeving? Van drone-startups tot tankfabrieken, van Brusselse vergaderzalen tot militaire oefenterreinen – deze podcast duikt diep in de Europese defensiemachine. Hoe ziet die eruit? Wie zijn de spelers? En hoever zijn we eigenlijk bereid te gaan om ons continent te beschermen?

🎧 Luister elke week naar een nieuwe aflevering van ‘In het Defensief’, te vinden in je favoriete podcastapp. Reageren of vragen? Stuur ons een bericht op LinkedIn of reageer in de Spotify comments. 

Michal van der Toorn is Europaverslaggever bij BNR. Ze houdt zich op dagelijkse basis bezig met wat er in Brussel gebeurt, waar Europa mee worstelt en hoe we ons los proberen te maken van de Verenigde Staten onder Trump, onder andere in de BNR-podcast Make Europe Great Again.  

Ria Cats is journalist defensie en geopolitieke veiligheid bij het Financieele Dagblad. Ze schrijft over zowel de defensie-industrie als de Navo en de worstelingen van politieke spelers met de toenemende onveiligheid. Daarvoor werkte ze voor het FD als Europa-correspondent in Brussel en als politiek verslaggever in Den Haag.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Turkije is sinds het einde van de Koude Oorlog in 1990 steeds verder afgedreven van de rest van Europa en van de Verenigde Staten. Alleen al daarom gaan de Turken nooit een hoofdrol vervullen binnen het Navo-bondgenootschap.   

Die conclusie trekt Ron Keller in deze aflevering van de podcast ‘In het defensief’. Keller was tussen 2013 en 2015 ambassadeur in Turkije. Met hem blikken we terug op het volgens hem ‘trotse’ land, dat op 7 en 8 juli gastland is van de jaarlijkse Navo-top. Ook de volgende afleveringen van ‘In het Defensief’ gaan over de militaire, diplomatieke en defensie-industriële slagkracht van Ankara.    

Op papier ziet het er volgens Keller in de eerste instantie goed uit voor Turkije. Het land heeft na de Verenigde Staten, nu nog veruit het machtigste lid van het bondgenootschap, het grootste leger van Europa met de meeste manschappen. Ook de defensie-industrie bloeit, en Europese landen kopen graag de Turkse Bayraktar-drones. Bovendien ligt het land strategisch aan de Middellandse en Zwarte Zee, tussen Europa en het Midden-Oosten.  

Maar: de Turkse rechtsstaat en democratie staan onder enorme druk en een groot deel van de oppositie zit inmiddels gevangen, verzucht Keller. Volgens hem snijdt Turkije daarmee in eigen vlees. Nu Europa de eigen defensie-industrie weer wil revitaliseren en miljarden in militaire productie op eigen bodem stopt, kijkt het echt niet direct naar Turkije. Dan doet het liever zaken binnen de EU of anders met het Verenigd Koninkrijk en Noorwegen dan met het autocratische en steeds wildere Ankara.  

Volgens Keller is mede daarom de kans ook zeer klein dat Turkije een leidende rol op zich zal nemen wanneer de Verenigde Staten werkelijk steeds meer hun focus verleggen naar China en de Amerika's en de Navo vaker links laten liggen. 

De oud-diplomaat verwacht wel dat de Navo-top in Ankara weer spannend wordt, net als de vorige top in 2025 in Den Haag. Aanvankelijk noemden diplomaten in de wandelgangen van het Navo-hoofdkwartier in Brussel Ankara ‘een tussentop’, na de historische afspraken in Den Haag over een nieuwe Navo-norm van 5% van het bbp aan defensie-uitgaven in 2035. In Ankara zouden de 32 Navo-landen vooral kijken hoe ver ze al zijn met die doelstelling en weer eens bijpraten.  

Maar nu de VS er opnieuw ongemeen hard op hameren dat zij Amerikaanse militairen en materieel uit Europa terug gaan halen, zal de toorn van Donald Trump ook in Ankara de boventoon gaan voeren, denkt Keller. Zeker omdat de VS zich nu in de steek gelaten voelen door de Europese Navo-landen in de Iran-oorlog en hen dat in Ankara ongetwijfeld willen laten merken.  

En Turkije? Dat zal volgens Keller zich de komende jaren steeds meer richten op het Midden-Oosten vanwege de Turkse wens een regionale grootmacht te zijn. Dit hoewel de buurlanden daarop niet bepaald zitten te wachten, lacht hij. Europa heeft ondertussen de blik gericht op Oekraïne. De landen die zich voor dit land sterk maken, zullen veel meer het hart van de Navo gaan vormen dan Turkije.        

Over In het defensief

In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese landen verwacht dat ze hun defensie serieus gaan nemen.

Maar hoe doe je dat, als je decennialang vooral hebt ingezet op handel, diplomatie en gemeenschappelijke regelgeving? Van drone-startups tot tankfabrieken, van Brusselse vergaderzalen tot militaire oefenterreinen – deze podcast duikt diep in de Europese defensiemachine. Hoe ziet die eruit? Wie zijn de spelers? En hoever zijn we eigenlijk bereid te gaan om ons continent te beschermen?

🎧 Luister elke week naar een nieuwe aflevering van ‘In het Defensief’, te vinden in je favoriete podcastapp. Reageren of vragen? Stuur ons een bericht op LinkedIn of reageer in de Spotify comments. 

Michal van der Toorn is Europaverslaggever bij BNR. Ze houdt zich op dagelijkse basis bezig met wat er in Brussel gebeurt, waar Europa mee worstelt en hoe we ons los proberen te maken van de Verenigde Staten onder Trump, onder andere in de BNR-podcast Make Europe Great Again.  

Ria Cats is journalist defensie en geopolitieke veiligheid bij het Financieele Dagblad. Ze schrijft over zowel de defensie-industrie als de Navo en de worstelingen van politieke spelers met de toenemende onveiligheid. Daarvoor werkte ze voor het FD als Europa-correspondent in Brussel en als politiek verslaggever in Den Haag.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Nederlandse krijgsmacht en defensie-industrie zijn flink aan het opschalen, maar hoe zit dat met de zorg? Wat gebeurt er bijvoorbeeld als Nederlandse militairen gewond raken aan het front, terwijl ziekenhuizen in eigen land tegelijkertijd onder druk staan? Te gast: brigadegeneraal Diana Verweij, commandant van de Defensie Gezondheidszorg Organisatie, en Stijn Goossens, maker van het radioprogramma BNR Beter. 

Verweij is verantwoordelijk voor de medische zorg van militairen: van huisartsenzorg en geestelijke gezondheidszorg tot ziekenhuiszorg en revalidatie. Bij een militaire inzet gaan medische teams mee naar het operatiegebied. Een deel van die capaciteit komt uit Nederlandse ziekenhuizen, waar reservisten naast hun burgerbaan ook voor Defensie inzetbaar zijn. Dat zorgt voor een ingewikkeld spanningsveld. De Nederlandse zorg kampt al jaren met personeelstekorten. Wanneer Defensie medische specialisten oproept voor een militaire missie, zijn die tijdelijk niet beschikbaar voor patiënten in Nederland. 

De coronapandemie heeft duidelijk gemaakt hoe kwetsbaar zorgsystemen een toeleveringsketens kunnen zijn. Tegelijkertijd heeft de Defensie er veel van geleerd, zegt Verweij. 'De coronatijd is echt een leermodel geweest en best veel organisaties hebben daar geleerd dat het nodig is een noodplan te hebben.'

De oorlog in Oekraïne laat zien dat moderne conflicten andere medische uitdagingen met zich meebrengen dan eerdere oorlogen. Militair artsen krijgen vaker te maken met scherfverwondingen, explosieletsel, ernstige brandwonden en complexe verwondingen aan hoofd en gezicht. Daarom krijgen militaire zorgverleners aanvullende trainingen die specifiek gericht zijn op oorlogsgeneeskunde. Defensie verwerkt de ervaringen uit Oekraïne direct in opleidingen en protocollen

BNR Beter

Luister naar de afleveringen van BNR Beter over zorg in oorlogstijd

Nu al tekorten medicijnen en medische hulpmiddelen: hoe weerbaar is de zorg bij een crisis?

Hoe de zorg in oorlogstijd verandert: 'Een rood kruis is nu een schietschijf'

Waarom elke zorgverlener een oorlogstaak moet krijgen

Over In het defensief

In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese landen verwacht dat ze hun defensie serieus gaan nemen.

Maar hoe doe je dat, als je decennialang vooral hebt ingezet op handel, diplomatie en gemeenschappelijke regelgeving? Van drone-startups tot tankfabrieken, van Brusselse vergaderzalen tot militaire oefenterreinen – deze podcast duikt diep in de Europese defensiemachine. Hoe ziet die eruit? Wie zijn de spelers? En hoever zijn we eigenlijk bereid te gaan om ons continent te beschermen?

🎧 Luister elke week naar een nieuwe aflevering van ‘In het Defensief’, te vinden in je favoriete podcastapp. Reageren of vragen? Stuur ons een bericht op LinkedIn of reageer in de Spotify comments. 

Michal van der Toorn is Europaverslaggever bij BNR. Ze houdt zich op dagelijkse basis bezig met wat er in Brussel gebeurt, waar Europa mee worstelt en hoe we ons los proberen te maken van de Verenigde Staten onder Trump, onder andere in de BNR-podcast Make Europe Great Again.  

Ria Cats is journalist defensie en geopolitieke veiligheid bij het Financieele Dagblad. Ze schrijft over zowel de defensie-industrie als de Navo en de worstelingen van politieke spelers met de toenemende onveiligheid. Daarvoor werkte ze voor het FD als Europa-correspondent in Brussel en als politiek verslaggever in Den Haag.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

De omzet van de Nederlandse defensie-industrie is de afgelopen vijf jaar meer dan verdubbeld. De gezamenlijke omzet van alle ongeveer 1500 bedrijven in de veiligheids- en defensiesector is vorig jaar uitgekomen op €10,2 miljard. In 2020, kort voordat de oorlog in Oekraïne uitbrak, bedroeg die €4,5 miljard.

Bureau Berenschot heeft dat in opdracht van het ministerie van Economische Zaken becijferd. Reden voor de groei zijn de extra miljarden die Nederland sinds de Russische inval in Oekraïne in 2022 voor de krijgsmacht uittrekt. Daarnaast eist de Amerikaanse president Donald Trump veel meer defensie-inspanningen van zijn Europese Navo-bondgenoten zoals Nederland.

Steeds meer Nederlandse bedrijven richten zich dan ook op de markt voor defensie en veiligheid, concluderen Berenschot-onderzoekers Luddo Oh en Nick Hageraats. In 2006 hielden zich 290 ondernemingen bezig met defensie en veiligheid, veelal naast hun activiteiten voor de civiele markt. In 2022 was dat aantal al gegroeid naar 1050, en volgens Berenschot bestaat de defensiesector anno 2026 uit 1500 bedrijven. Zij behoren meestal tot het midden- en kleinbedrijf.

Alles bij elkaar is de defensie- en veiligheidssector goed voor 325.000 voltijdsbanen in Nederland. Iets meer dan 10% hiervan, zo’n 35.000 werknemers, houdt zich exclusief bezig met defensieopdrachten en voert zodoende geen orders voor de civiele markt uit. Opvallend genoeg zijn er de afgelopen tijd zo’n driehonderd nieuwe bedrijven op de defensiemarkt toegetreden. Dat is ‘best wel veel,’ meent Hageraats. 

Toch kan Nederland niet achteroverleunen, zo luidt het advies van Berenschot aan Economische Zaken. Volgens het consultancybureau had de defensie- en veiligheidssector nog onstuimiger kunnen uitdijen, als ze niet tegen allerlei drempels was opgelopen. Zo hebben defensiebedrijven nog altijd moeite om aan financiering te komen.

Over In het defensief

In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese landen verwacht dat ze hun defensie serieus gaan nemen.

Maar hoe doe je dat, als je decennialang vooral hebt ingezet op handel, diplomatie en gemeenschappelijke regelgeving? Van drone-startups tot tankfabrieken, van Brusselse vergaderzalen tot militaire oefenterreinen – deze podcast duikt diep in de Europese defensiemachine. Hoe ziet die eruit? Wie zijn de spelers? En hoever zijn we eigenlijk bereid te gaan om ons continent te beschermen?

🎧 Luister elke week naar een nieuwe aflevering van ‘In het Defensief’, te vinden in je favoriete podcastapp. Reageren of vragen? Stuur ons een bericht op LinkedIn of reageer in de Spotify comments. 

Michal van der Toorn is Europaverslaggever bij BNR. Ze houdt zich op dagelijkse basis bezig met wat er in Brussel gebeurt, waar Europa mee worstelt en hoe we ons los proberen te maken van de Verenigde Staten onder Trump, onder andere in de BNR-podcast Make Europe Great Again.  

Ria Cats is journalist defensie en geopolitieke veiligheid bij het Financieele Dagblad. Ze schrijft over zowel de defensie-industrie als de Navo en de worstelingen van politieke spelers met de toenemende onveiligheid. Daarvoor werkte ze voor het FD als Europa-correspondent in Brussel en als politiek verslaggever in Den Haag.

In de podcast bespreken Schrijver en Kegel ook hoe Rusland vergelijkbare methodes probeert in te zetten, al zijn die volgens hen minder effectief. Daarnaast gaat het gesprek over de snelheid waarmee Oekraïne innoveert tijdens de oorlog — bijvoorbeeld op het gebied van drones, informatie-uitwisseling en samenwerking tussen overheid en technologiebedrijven.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Nederlandse overheid moet vaker een zogeheten ‘gouden aandeel’ nemen in veelbelovende defensie- en veiligheidsbedrijven van eigen bodem. Door prioriteitsaandeelhouder te worden in zulke hoogtechnologische ondernemingen, kan Nederland ze beter beschermen tegen overnames van buitenlandse partijen én de nationale veiligheidsbelangen waarborgen. 

Die boodschap geeft staatssecretaris Derk Boswijk van Defensie. De CDA’er ziet de versterking van de relatief kleine defensie-industrie in Nederland als een van zijn belangrijkste prioriteiten. Nederland en Europa moeten wat hem betreft snel zelf meer defensiematerieel gaan produceren. ‘Onze afhankelijkheid van bijvoorbeeld de Verenigde Staten is best groot, en misschien wel ongezond te noemen’, meent hij. 

Maar Nederland staat wel voor de forse uitdaging om kansrijke, innovatieve bedrijven ook echt hier te houden. Volgens Boswijk is ons land ‘supergoed’ in het ontwikkelen van technologieën en uitvindingen, bijvoorbeeld op dronegebied en kunstmatige intelligentie. Maar vervolgens slagen Nederlanders er niet goed in om alle proefprojecten en prototypes succesvol op de markt te brengen en ze op te schalen. De staatssecretaris noemt dat ‘een groot probleem’. 

Het gevaar bestaat volgens hem dat Nederlanders de toptechnologie ontwikkelen, maar dat rijke buitenlandse concurrentie deze vervolgens opkopen om haar wèl te gelde te maken. Zo kan de Nederlandse defensie-industrie nooit een been bijtrekken en een grotere rol spelen, vreest Boswijk. Daarom moet de Nederlandse overheid ‘in de toekomst veel vaker’ een gouden of prioriteitsaandeel nemen in start-ups en scale-ups, zegt hij. ‘Nu doen we dat nog beperkt.’

Over In het defensief

In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese landen verwacht dat ze hun defensie serieus gaan nemen.

Maar hoe doe je dat, als je decennialang vooral hebt ingezet op handel, diplomatie en gemeenschappelijke regelgeving? Van drone-startups tot tankfabrieken, van Brusselse vergaderzalen tot militaire oefenterreinen – deze podcast duikt diep in de Europese defensiemachine. Hoe ziet die eruit? Wie zijn de spelers? En hoever zijn we eigenlijk bereid te gaan om ons continent te beschermen?

🎧 Luister elke week naar een nieuwe aflevering van ‘In het Defensief’, te vinden in je favoriete podcastapp. Reageren of vragen? Stuur ons een bericht op LinkedIn of reageer in de Spotify comments. 

Michal van der Toorn is Europaverslaggever bij BNR. Ze houdt zich op dagelijkse basis bezig met wat er in Brussel gebeurt, waar Europa mee worstelt en hoe we ons los proberen te maken van de Verenigde Staten onder Trump, onder andere in de BNR-podcast Make Europe Great Again.  

Ria Cats is journalist defensie en geopolitieke veiligheid bij het Financieele Dagblad. Ze schrijft over zowel de defensie-industrie als de Navo en de worstelingen van politieke spelers met de toenemende onveiligheid. Daarvoor werkte ze voor het FD als Europa-correspondent in Brussel en als politiek verslaggever in Den Haag.

In de podcast bespreken Schrijver en Kegel ook hoe Rusland vergelijkbare methodes probeert in te zetten, al zijn die volgens hen minder effectief. Daarnaast gaat het gesprek over de snelheid waarmee Oekraïne innoveert tijdens de oorlog — bijvoorbeeld op het gebied van drones, informatie-uitwisseling en samenwerking tussen overheid en technologiebedrijven.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Dat de krijgsmacht tanks, fregatten, luchtafweergeschut en munitie moet hebben, is bekend. Maar dat militairen ook niet meer zonder computers, laptops, de juiste software en digitale vaardigheden en zelfs getalenteerde hackers kunnen, dat wordt sneller vergeten. 

In deze aflevering van de podcast ‘In het defensief’ pleit universitair hoofddocent Jelle van Haaster van de Nederlandse Defensieacademie hartstochtelijk voor meer investeringen in cybercapaciteiten. Toen hij zelf vertrok als militair bij Defensie om zich op cyber te storten, hield het leger zich nog verre van de digitale wereld. Gelukkig is dat volgens Van Haaster nu heel anders, al acht hij nóg snellere veranderingen hard nodig.  

Van Haaster is ‘fan’ van kunstmatige intelligentie. Officiers op het slagveld krijgen nu al enorme hoeveelheden informatie binnen van verkenningsdrones, radars, militairen aan het front, satellieten, de veiligheidsdiensten en noem maar op. Alleen met AI is die overvloed aan data op termijn nog snel te verwerken om als krijgsmacht vervolgens een goede gevechtsstrategie te kunnen uitdokteren, denkt de wetenschapper. 

Ziet hij dan geen gevaren van AI, zoals het verlies van de menselijke dominantie waarvoor zelfs de Paus het afgelopen weekend waarschuwde? Of wat te denken van de killerrobots, die zonder enige vorm van empathie of aanziens des persoons mensen in de toekomst massaal zouden kunnen neermaaien? ‘Lang leek me dat onzin, die killer robots,’ erkent Van Haaster.  

Maar inmiddels zijn er, zo zegt hij, al aanvalsdrones die gezichten herkennen en deze – nu nog na toestemming van een echt mens, een dronepiloot – kunnen doden? Hierover moeten we in gesprek, zegt Van Haaster. Want Westerse legers zullen niet snel robots zonder menselijke toestemming laten doden, maar wat als het westen tegenover krijgsmachten komt te staan die het minder nauw nemen met ethische normen? En vooral: hoe pakt juist Europa als eerste de kansen die AI óók biedt? Van Haaster pleit voor samenwerking met bedrijven, het liefst ook van Europese bodem.

Over In het defensief

In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese landen verwacht dat ze hun defensie serieus gaan nemen.

Maar hoe doe je dat, als je decennialang vooral hebt ingezet op handel, diplomatie en gemeenschappelijke regelgeving? Van drone-startups tot tankfabrieken, van Brusselse vergaderzalen tot militaire oefenterreinen – deze podcast duikt diep in de Europese defensiemachine. Hoe ziet die eruit? Wie zijn de spelers? En hoever zijn we eigenlijk bereid te gaan om ons continent te beschermen?

🎧 Luister elke week naar een nieuwe aflevering van ‘In het Defensief’, te vinden in je favoriete podcastapp. Reageren of vragen? Stuur ons een bericht op LinkedIn of reageer in de Spotify comments. 

Michal van der Toorn is Europaverslaggever bij BNR. Ze houdt zich op dagelijkse basis bezig met wat er in Brussel gebeurt, waar Europa mee worstelt en hoe we ons los proberen te maken van de Verenigde Staten onder Trump, onder andere in de BNR-podcast Make Europe Great Again.  

Ria Cats is journalist defensie en geopolitieke veiligheid bij het Financieele Dagblad. Ze schrijft over zowel de defensie-industrie als de Navo en de worstelingen van politieke spelers met de toenemende onveiligheid. Daarvoor werkte ze voor het FD als Europa-correspondent in Brussel en als politiek verslaggever in Den Haag.

In de podcast bespreken Schrijver en Kegel ook hoe Rusland vergelijkbare methodes probeert in te zetten, al zijn die volgens hen minder effectief. Daarnaast gaat het gesprek over de snelheid waarmee Oekraïne innoveert tijdens de oorlog — bijvoorbeeld op het gebied van drones, informatie-uitwisseling en samenwerking tussen overheid en technologiebedrijven.

De centrale vraag daarbij: kan Europa daarvan leren? Volgens de onderzoekers wel, al waarschuwen ze dat NAVO-landen de Oekraïense aanpak niet simpelweg één-op-één kunnen overnemen. Toch laat Oekraïne volgens hen zien hoe belangrijk snelheid, flexibiliteit en technologische innovatie zijn geworden in moderne conflicten.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Waar inlichtingendiensten traditioneel in stilte opereren, kiezen Oekraïense veiligheidsdiensten tijdens de oorlog met Rusland juist nadrukkelijk de openbaarheid. Via Telegram, YouTube en Facebook delen ze dagelijks dronebeelden, onderschepte communicatie en updates vanaf het front. Wat willen ze daarmee bereiken?

In deze aflevering van de podcast ‘In het Defensief’ spreken we met Peter Schrijver en John Kegel op de Nederlandse Defensie Academie in Breda. Schrijver is luitenant-kolonel bij de Landmacht, docent aan de NLDA en PhD-onderzoeker. Hij onderzoekt hoe Oekraïense inlichtingendiensten sociale media inzetten als onderdeel van moderne oorlogsvoering. Kegel doceert Internationale Veiligheidsstudies, ook aan de NLDA. 

De twee waren onlangs in Kyiv en omgeving, waar zij onder andere spraken met medewerkers van Oekraïense veiligheidsdiensten. Volgens Schrijver gebruiken die sociale media niet alleen om informatie te verspreiden, maar ook om direct contact te onderhouden met de bevolking. ‘Mensen zitten continu op hun telefoon, dus de drempel om informatie uit te wisselen is veel lager’, legt hij uit in de podcast.

Een bekend voorbeeld daarvan is de campagne ‘I Want to Live’, waarmee Russische militairen worden opgeroepen over te lopen naar het Oekraïense kamp. Volgens de onderzoekers is dat meer dan alleen propaganda: de online campagnes leveren Oekraïne ook waardevolle informatie op en spelen een belangrijke rol in de psychologische oorlogsvoering.

Over In het defensief

In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese landen verwacht dat ze hun defensie serieus gaan nemen.

Maar hoe doe je dat, als je decennialang vooral hebt ingezet op handel, diplomatie en gemeenschappelijke regelgeving? Van drone-startups tot tankfabrieken, van Brusselse vergaderzalen tot militaire oefenterreinen – deze podcast duikt diep in de Europese defensiemachine. Hoe ziet die eruit? Wie zijn de spelers? En hoever zijn we eigenlijk bereid te gaan om ons continent te beschermen?

🎧 Luister elke week naar een nieuwe aflevering van ‘In het Defensief’, te vinden in je favoriete podcastapp. Reageren of vragen? Stuur ons een bericht op LinkedIn of reageer in de Spotify comments. 

Michal van der Toorn is Europaverslaggever bij BNR. Ze houdt zich op dagelijkse basis bezig met wat er in Brussel gebeurt, waar Europa mee worstelt en hoe we ons los proberen te maken van de Verenigde Staten onder Trump, onder andere in de BNR-podcast Make Europe Great Again.  

Ria Cats is journalist defensie en geopolitieke veiligheid bij het Financieele Dagblad. Ze schrijft over zowel de defensie-industrie als de Navo en de worstelingen van politieke spelers met de toenemende onveiligheid. Daarvoor werkte ze voor het FD als Europa-correspondent in Brussel en als politiek verslaggever in Den Haag.

In de podcast bespreken Schrijver en Kegel ook hoe Rusland vergelijkbare methodes probeert in te zetten, al zijn die volgens hen minder effectief. Daarnaast gaat het gesprek over de snelheid waarmee Oekraïne innoveert tijdens de oorlog — bijvoorbeeld op het gebied van drones, informatie-uitwisseling en samenwerking tussen overheid en technologiebedrijven.

De centrale vraag daarbij: kan Europa daarvan leren? Volgens de onderzoekers wel, al waarschuwen ze dat NAVO-landen de Oekraïense aanpak niet simpelweg één-op-één kunnen overnemen. Toch laat Oekraïne volgens hen zien hoe belangrijk snelheid, flexibiliteit en technologische innovatie zijn geworden in moderne conflicten.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Europarlementariër Reinier van Lanschot (Volt) wil dat EU-lidstaten sneller samenwerken op defensiegebied. Samen met bijna dertig collega’s roept hij de lidstaten op om hun protectionistische houding tegenover hun eigen defensie-industrie los te laten en werk te maken van een echte Europese defensie-unie. Volgens Van Lanschot is het essentieel dat Europa zelfstandiger wordt, zonder de samenwerking binnen de NAVO uit het oog te verliezen.

In dit gesprek legt Van Lanschot uit hoe hij dit concreet voor zich ziet. Snellere wetgeving, gezamenlijke inkoop van materieel en het verminderen van bureaucratie moeten de Europese defensieproductie versnellen.

Van Lanschot legt uit waarom een partij-overstijgende aanpak van cruciaal belang is en gaat in op de kritiek dat Europa zonder Amerika niet kan. Volgens hem is zelfstandiger worden juist de sleutel om de NAVO te versterken en nieuwe bondgenoten aan boord te krijgen.

Tot slot presenteert Van Lanschot een stappenplan voor een Europese defensie-unie: eerst de defensie-omnibus aannemen, vervolgens een echte interne defensiemarkt creëren, en uiteindelijk een Europese defensie-unie opbouwen die zowel onafhankelijk kan opereren als de NAVO versterkt. De boodschap is helder: Europa móét sneller handelen om veiligheid en strategische zelfstandigheid te waarborgen.

Lees hier het opiniestuk dat de Europese politici schreven: 

Over In het defensief

In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese landen verwacht dat ze hun defensie serieus gaan nemen.

Maar hoe doe je dat, als je decennialang vooral hebt ingezet op handel, diplomatie en gemeenschappelijke regelgeving? Van drone-startups tot tankfabrieken, van Brusselse vergaderzalen tot militaire oefenterreinen – deze podcast duikt diep in de Europese defensiemachine. Hoe ziet die eruit? Wie zijn de spelers? En hoever zijn we eigenlijk bereid te gaan om ons continent te beschermen?

🎧 Luister elke week naar een nieuwe aflevering van ‘In het Defensief’, te vinden in je favoriete podcastapp. Reageren of vragen? Stuur ons een bericht op LinkedIn of reageer in de Spotify comments. 

Michal van der Toorn is Europaverslaggever bij BNR. Ze houdt zich op dagelijkse basis bezig met wat er in Brussel gebeurt, waar Europa mee worstelt en hoe we ons los proberen te maken van de Verenigde Staten onder Trump, onder andere in de BNR-podcast Make Europe Great Again.  

Ria Cats is journalist defensie en geopolitieke veiligheid bij het Financieele Dagblad. Ze schrijft over zowel de defensie-industrie als de Navo en de worstelingen van politieke spelers met de toenemende onveiligheid. Daarvoor werkte ze voor het FD als Europa-correspondent in Brussel en als politiek verslaggever in Den Haag.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het wereldwijde munitietekort loopt op, . en europa is erg afhankelijk van landen als China en Om dit tekort het hoofd te bieden heeft onderzoeksinstelling TNO iets nieuws bedacht: mini-munitiefabriekjes in zeecontainers. Het prototype, een mobiele minifabriek voor TNT moet dit jaar af zijn. Te gast is Frans van Gemerden, divisiedirecteurs bescherming, munitie en wapens aan TNO Defensie. 

De kleine fabrieken hebben een paar grote voordelen: ze zijn makkelijk te verplaatsen en makkelijk schaalbaar. Verder maken ze het mogelijk om de productie van springstoffen dichtbij de gebruiker te organiseren, waardoor de kwetsbaarheid van internationale waardeketens een minder groot probleem is. Volgens Van Gemerden is er een sleutelrol weggelegd voor Nederland: 'als je een goed idee hebt om het munitietekort aan te pakken, dan mag je daar ook iets voor terugvragen'. En invloed op de munitiewaardeketen lijkt hem van belang. 

Over In het defensief

In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese landen verwacht dat ze hun defensie serieus gaan nemen.

Maar hoe doe je dat, als je decennialang vooral hebt ingezet op handel, diplomatie en gemeenschappelijke regelgeving? Van drone-startups tot tankfabrieken, van Brusselse vergaderzalen tot militaire oefenterreinen – deze podcast duikt diep in de Europese defensiemachine. Hoe ziet die eruit? Wie zijn de spelers? En hoever zijn we eigenlijk bereid te gaan om ons continent te beschermen?

🎧 Luister elke week naar een nieuwe aflevering van ‘In het Defensief’, te vinden in je favoriete podcastapp. Reageren of vragen? Stuur ons een bericht op LinkedIn of reageer in de Spotify comments. 

Michal van der Toorn is Europaverslaggever bij BNR. Ze houdt zich op dagelijkse basis bezig met wat er in Brussel gebeurt, waar Europa mee worstelt en hoe we ons los proberen te maken van de Verenigde Staten onder Trump, onder andere in de BNR-podcast Make Europe Great Again.  

Ria Cats is journalist defensie en geopolitieke veiligheid bij het Financieele Dagblad. Ze schrijft over zowel de defensie-industrie als de Navo en de worstelingen van politieke spelers met de toenemende onveiligheid. Daarvoor werkte ze voor het FD als Europa-correspondent in Brussel en als politiek verslaggever in Den Haag.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Vorig jaar werd Nederland opgeschrikt door verschillende drones die boven onder meer een militair vliegveld in Volkel werden waargenomen? Ook in Polen, de Baltische staten, Roemenië, Zweden en elders waren er ongewenste drones. Voor het Australische DroneShield, dat antidronetechnologie ontwikkelt, een reden om extra snel naar Europa te komen.  

We hebben Raven Dekker te gast. Hij was in augustus vorig jaar de eerste medewerker in Nederland van het Australische bedrijf DroneShield. In maart heeft hij het Europese hoofdkantoor van DroneShield in Amsterdam mogen openen. We gaan met Raven Dekker praten welke kansen er voor zijn bedrijf in Europa.  

Een andere reden voor DroneShield om naar Europa te komen: de oorlog in Oekraïne. Australië is daar ver weg van weg, en in Oekraïne is er juist veel vraag naar antidronetechnologie. Een grote les die Dekker trekt uit Oekraïne gek genoeg: ‘concurreer zo min mogelijk’. De samenwerking van verschillende dronebedrijven is juist belangrijk, zegt hij. DroneShield werkt onder andere samen met Robin Radar en Intelic.  
 
Daarnaast is het volgens Raven Dekker enorm belangrijk om te snelle innovatie op dronegebied bij te benen. ‘We moeten daar als bedrijven gewend aan raken’. Hij stelt voor dat organisaties als experiment onder hoge druk een ontwikkelingen proberen door te voeren. Een soort brandoefening, maar dan op het gebied van innovatie. Daarmee maakt hij een vergelijking met zijn ervaring als reservist. ‘Dan staan we ook niet een half uur te roken’, dan is het gewoon gaan.  

Over In het defensief

In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese landen verwacht dat ze hun defensie serieus gaan nemen.

Maar hoe doe je dat, als je decennialang vooral hebt ingezet op handel, diplomatie en gemeenschappelijke regelgeving? Van drone-startups tot tankfabrieken, van Brusselse vergaderzalen tot militaire oefenterreinen – deze podcast duikt diep in de Europese defensiemachine. Hoe ziet die eruit? Wie zijn de spelers? En hoever zijn we eigenlijk bereid te gaan om ons continent te beschermen?

🎧 Luister elke week naar een nieuwe aflevering van ‘In het Defensief’, te vinden in je favoriete podcastapp. Reageren of vragen? Stuur ons een bericht op LinkedIn of reageer in de Spotify comments. 

Michal van der Toorn is Europaverslaggever bij BNR. Ze houdt zich op dagelijkse basis bezig met wat er in Brussel gebeurt, waar Europa mee worstelt en hoe we ons los proberen te maken van de Verenigde Staten onder Trump, onder andere in de BNR-podcast Make Europe Great Again.  

Ria Cats is journalist defensie en geopolitieke veiligheid bij het Financieele Dagblad. Ze schrijft over zowel de defensie-industrie als de Navo en de worstelingen van politieke spelers met de toenemende onveiligheid. Daarvoor werkte ze voor het FD als Europa-correspondent in Brussel en als politiek verslaggever in Den Haag.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

In Europa geldt doorgaans: hoe dichter landen bij Rusland liggen, hoe meer ze het land vrezen en hoe meer ze investeren in veiligheid en defensie. Toch is het allemaal niet zo simpel, zo zeggen defensie-experts Michelle Haas en Tim Haesebrouck van de universiteit van het Belgische Gent (UGent) in deze editie van 'In het defensief'. Al jaren doen ze onderzoek naar defensie-hervormingen in Europa. 

Op dit moment zijn alle ogen in de Europese Unie gericht op Hongarije. Daar vond vorige week een electorale aardverschuiving plaats, waardoor premier Viktor Orbán na zestien jaar het veld moet ruimen voor de pro-Europese Peter Magyar. Minder bekend is dat Hongarije niet alleen in de EU, maar ook in de Navo een eigen koers ging varen. Boedapest bedong in 2024 dat het een uitzonderingspositie op het gebied van Oekraïnesteun kreeg. Binnen de Navo hoeft Hongarije niet bij te dragen aan Navo-activiteiten voor of militaire hulp aan Kyiv.

Hoogleraar internationale politiek Haesebrouck denkt dat Magyar, anders dan Orbán, niet via allerlei veto's EU-beleid zal frustreren. Hij vraagt zich wel sterk af of de nieuwe premier straks het Hongaarse Oekraïnebeleid stevig zal omgooien. Hij verwacht in elk geval niet dat de hulpkraan naar Kyiv nu wel flink opengaat.

De Baltische staten en Polen zijn daarentegen felle pleitbezorgers van de Navo en van Oekraïnesteun, ziet onderzoeker Haas. Deze landen zien de Navo als de belangrijkste garantie om Rusland buiten de deur te houden. Door Kyiv in de strijd te houden, heeft Moskou het bovendien - zo denken de Balten en Polen - te druk om hun landen aan te vallen.

Ook Tsjechië zat land op die lijn, tot de jongste verkiezingen. De nieuwe premier Pas toen president Petr Pavel de nieuwe, populistische Tsjechische premier Andrej Babis onder druk zette en alleen zijn zegen wilde geven aan diens coalitie als die zich pro-defensie, pro-Europees en pro-NAVO, zou opstellen, ging Pavel akkoord.

De Poolse populisten van de voormalige regeringspartij PiS zijn juist erg voor de Navo, maar geen groot fan van de EU. 'De ene populist is de andere niet', willen Haas en Haesebrouck maar zeggen. Ze spelen allemaal in op de nationale onderbuikgevoelens en de beleving van de nationale geschiedenis. Daardoor is het te simpel om ze over één kam te scheren. We nemen de Oost-Europese landen in deze aflevering met de UGent-onderzoekers door.

Over In het defensief

In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese landen verwacht dat ze hun defensie serieus gaan nemen.

Maar hoe doe je dat, als je decennialang vooral hebt ingezet op handel, diplomatie en gemeenschappelijke regelgeving? Van drone-startups tot tankfabrieken, van Brusselse vergaderzalen tot militaire oefenterreinen – deze podcast duikt diep in de Europese defensiemachine. Hoe ziet die eruit? Wie zijn de spelers? En hoever zijn we eigenlijk bereid te gaan om ons continent te beschermen?

🎧 Luister elke week naar een nieuwe aflevering van ‘In het Defensief’, te vinden in je favoriete podcastapp. Reageren of vragen? Stuur ons een bericht op LinkedIn of reageer in de Spotify comments. 

Michal van der Toorn is Europaverslaggever bij BNR. Ze houdt zich op dagelijkse basis bezig met wat er in Brussel gebeurt, waar Europa mee worstelt en hoe we ons los proberen te maken van de Verenigde Staten onder Trump, onder andere in de BNR-podcast Make Europe Great Again.  

Ria Cats is journalist defensie en geopolitieke veiligheid bij het Financieele Dagblad. Ze schrijft over zowel de defensie-industrie als de Navo en de worstelingen van politieke spelers met de toenemende onveiligheid. Daarvoor werkte ze voor het FD als Europa-correspondent in Brussel en als politiek verslaggever in Den Haag.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Voor ondernemer en Ingenieur van het Jaar 2026 Martijn Otten voelt het alsof Nederland weer 'in de jaren dertig' zit. Om te voorkomen dat ons land, net als toen, in een wereldoorlog belandt, steekt de vader van een jong gezin bijna al zijn vrije uren in de hulp aan Oekraïne. Hij wil er alles aan doen om te zorgen dat Kyiv standhoudt in de zware oorlog tegen Rusland.

In deze aflevering van de podcast 'In het Defensief' praten we met Otten over de 'Aquadrone', die hij met een team van andere, technisch onderlegde vrijwilligers ontwikkelde. Dit is een onbemand bootje waarmee het Oekraïense leger veilig de rivier de Dnjepr kan oversteken om troepen aan de overkant te bevoorraden en gewonden in veiligheid te brengen.

Dit deed Otten namens de stichting Protect Ukraine. De productie van de Aquadrone wordt betaald uit donaties en het bootje gaat gratis naar Oekraïne, zegt hij in de podcast.
Otten leidt in het dagelijks leven de onderneming AV Flexologic, die machines maakt voor het bedrukken van drinkpakken en chipszakken. Het familiebedrijf levert aan zo'n 120 landen.
Gecombineerd met zijn werk voor Oekraïne is Otten  'authentiek', heeft hij 'brede technische diepgang' en 'koppelt hij ondernemerschap aan maatschappelijke verantwoordelijkheid,' aldus het juryrapport van de Prins Friso Ingenieursprijs. Die kreeg hij vorige maand in aanwezigheid van prinses Beatrix uit handen van prinses Mabel. Daardoor mag hij zich Ingenieur van het Jaar 2026 noemen.

Otten maakt in de podcast bekend dat Protect Ukraine nu zeven anti-Shahed-teams in het belegerde land uitrust met mobiele infrastructuur om de gevaarlijke Russische drones van Iraanse makelij uit de lucht te halen. De kosten zijn 70.000 euro per team voor onder meer een bestelbus, antenne, gebruik van satellietsysteem Starlink, een computer en generator. 'Gemiddeld per aanval worden per team zeven Shaheds neergehaald,' aldus Otten. 'Recent heeft de stichting weer tien bestelbussen gebracht voor de volgende tien teams.' 

Over In het defensief

In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese landen verwacht dat ze hun defensie serieus gaan nemen.

Maar hoe doe je dat, als je decennialang vooral hebt ingezet op handel, diplomatie en gemeenschappelijke regelgeving? Van drone-startups tot tankfabrieken, van Brusselse vergaderzalen tot militaire oefenterreinen – deze podcast duikt diep in de Europese defensiemachine. Hoe ziet die eruit? Wie zijn de spelers? En hoever zijn we eigenlijk bereid te gaan om ons continent te beschermen?

🎧 Luister elke week naar een nieuwe aflevering van ‘In het Defensief’, te vinden in je favoriete podcastapp. Reageren of vragen? Stuur ons een bericht op LinkedIn of reageer in de Spotify comments. 

Michal van der Toorn is Europaverslaggever bij BNR. Ze houdt zich op dagelijkse basis bezig met wat er in Brussel gebeurt, waar Europa mee worstelt en hoe we ons los proberen te maken van de Verenigde Staten onder Trump, onder andere in de BNR-podcast Make Europe Great Again.  

Ria Cats is journalist defensie en geopolitieke veiligheid bij het Financieele Dagblad. Ze schrijft over zowel de defensie-industrie als de Navo en de worstelingen van politieke spelers met de toenemende onveiligheid. Daarvoor werkte ze voor het FD als Europa-correspondent in Brussel en als politiek verslaggever in Den Haag.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Een tijdje geleden schreeft PwC een rapport over de groeiende defensie-uitgaven en de kansen die er daardoor zijn voor de Nederlandse maakindustrie. Volgens PwC komt er de komende vijf jaar 41 miljard euro beschikbaar voor die industrie, maar alleen als bepaalde problemen worden opgelost. 
Inmiddels  zijn er steeds meer bedrijven die elkaar weten te vinden om samen te werken of clusters te vormen.  ... maar er zijn uiteraard nog genoeg uitdagingen. Te gast is t Bastiaan Oomens, partner van PwC-Strategy&.

Eén van de grootste knelpunten is financiering: voorfinanciering is vaak noodzakelijk om productie op te schalen, maar blijkt in de praktijk lastig rond te krijgen. Verbetering, zegt Oomens, zou kunnen komen door meer ‘smeerolie’ vanuit partijen als InvestNL en Europese fondsen, die juist in deze vroege fase risico’s kunnen helpen opvangen.

Daarnaast vormen veiligheidscontroles en personeelstekorten serieuze obstakels. De noodzakelijke veiligheidsmaatregelen brengen kosten met zich mee, wat vooral voor kleinere bedrijven een probleem is. Er ontstaat daarmee een klassiek kip-ei-dilemma: zonder de juiste controles is financiering moeilijk te verkrijgen, maar zonder financiering ontbreekt het geld om die controles op te zetten. Tegelijkertijd kampen veel bedrijven met een tekort aan geschikt personeel. Volgens Oomens is van groot belang om de bestaande Nederlandse industriële basis te benutten, zodat beschikbare kennis en capaciteit effectiever kunnen worden ingezet voor de groeiende vraag vanuit de defensiesector.

Over In het defensief

In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese landen verwacht dat ze hun defensie serieus gaan nemen.

Maar hoe doe je dat, als je decennialang vooral hebt ingezet op handel, diplomatie en gemeenschappelijke regelgeving? Van drone-startups tot tankfabrieken, van Brusselse vergaderzalen tot militaire oefenterreinen – deze podcast duikt diep in de Europese defensiemachine. Hoe ziet die eruit? Wie zijn de spelers? En hoever zijn we eigenlijk bereid te gaan om ons continent te beschermen?

🎧 Luister elke week naar een nieuwe aflevering van ‘In het Defensief’, te vinden in je favoriete podcastapp. Reageren of vragen? Stuur ons een bericht op LinkedIn of reageer in de Spotify comments. 

Michal van der Toorn is Europaverslaggever bij BNR. Ze houdt zich op dagelijkse basis bezig met wat er in Brussel gebeurt, waar Europa mee worstelt en hoe we ons los proberen te maken van de Verenigde Staten onder Trump, onder andere in de BNR-podcast Make Europe Great Again.  

Ria Cats is journalist defensie en geopolitieke veiligheid bij het Financieele Dagblad. Ze schrijft over zowel de defensie-industrie als de Navo en de worstelingen van politieke spelers met de toenemende onveiligheid. Daarvoor werkte ze voor het FD als Europa-correspondent in Brussel en als politiek verslaggever in Den Haag.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Lange tijd was de Europese Investeringsbank (EIB) niet geïnteresseerd in investeren in defensie, dat zou de AAA-status van de bank namelijk in gevaar brengen. De tijden zijn inmiddels veranderd, en de  de EIB heeft van zijn aandeelhouders, de 27 EU-landen, te horen gekregen dat het veel meer moet doen aan defensie. Daarvoor heeft het de leenvoorwaarden flink versoepeld. Weten bedrijen de bank daardoor ook beter te vinden? Dat vragen we in deze aflevering aan Robert de Groot, vice-president van de EIB. 

De Groot ging na zijn aantreden eigenhandig op ‘roadshow’ langs defensieministeries, de industrie en kennisinstellingen om de EIB als defensiefinancier te vergroten. Met succes, want de EIB verstrekt steeds meer leningen aan de sector. 'Dat is de afgelopen twee jaar in een stroomversnelling geraakt', zegt De Groot. Waar de bank in 2022 en 2023 nog zo'n twee miljard euro per jaar aan defensie leende, was het dat vorig jaar 4 miljard euro. De Groot verwacht verdere groei van dat bedrag. 

Nog steeds mag de bank niet in wapens en munitie investeren. Geen probleem, volgens de Groot. 'Dat doen andere mensen wel'. Op die manier kan de EIB zich volgens hem blijven focussen op bijvoorbeeld grote projecten in de infrastructuur, of andere projecten waar andere investeerders niet genoeg geld voor vrij kunnen maken. 

Belangrijk is volgens de Groot wel Europese samenwerking, 'alleen kunnen we het niet, dat moeten we erkennen, maar samen kunnen we het wel'. Daarbij is het volgens de vice-president niet nodig om verschillen uit te effenen ('In Roemenië zijn de eisen anders dan in Ierland'), maar Europa is vele malen sterker als de industrie samenwerkt. 

Over In het defensief

In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese landen verwacht dat ze hun defensie serieus gaan nemen.

Maar hoe doe je dat, als je decennialang vooral hebt ingezet op handel, diplomatie en gemeenschappelijke regelgeving? Van drone-startups tot tankfabrieken, van Brusselse vergaderzalen tot militaire oefenterreinen – deze podcast duikt diep in de Europese defensiemachine. Hoe ziet die eruit? Wie zijn de spelers? En hoever zijn we eigenlijk bereid te gaan om ons continent te beschermen?

🎧 Luister elke week naar een nieuwe aflevering van ‘In het Defensief’, te vinden in je favoriete podcastapp. Reageren of vragen? Stuur ons een bericht op LinkedIn of reageer in de Spotify comments. 

Michal van der Toorn is Europaverslaggever bij BNR. Ze houdt zich op dagelijkse basis bezig met wat er in Brussel gebeurt, waar Europa mee worstelt en hoe we ons los proberen te maken van de Verenigde Staten onder Trump, onder andere in de BNR-podcast Make Europe Great Again.  

Ria Cats is journalist defensie en geopolitieke veiligheid bij het Financieele Dagblad. Ze schrijft over zowel de defensie-industrie als de Navo en de worstelingen van politieke spelers met de toenemende onveiligheid. Daarvoor werkte ze voor het FD als Europa-correspondent in Brussel en als politiek verslaggever in Den Haag.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Europa is nog lang niet klaar voor een gewapend conflict. De bezuinigingen op de strijdkrachten van het continent waren sinds het einde vande Koude Oorlog zo drastisch dat de Europese legers daarvan nog verre van bekomen zijn. Zelfs nu nog, ook al gaan de defensiebudgetten inmiddels al weer enige jaren flink omhoog. 

Die waarschuwing geeft Mart de Kruif af in deze editie van de podcast ‘In het defensief'. De oud-Commandant der Landstrijdkrachten verzucht spottend dat je een krijgsmacht ‘in één dag kunt afbreken’ door gewoon alle militairen te ontslaan, de kazernes te sluiten en het materieel af te stoten. Maar het opbouwen van een strijdmacht kost veel meer tijd, weet hij. ‘Zeker één tot twee jaar', zegt hij. Als het al niet veel meer is.  

Die tijd is er amper, nu de Russische dreiging alsmaar toeneemt. Om de versterking van de militaire capaciteiten te versnellen, is het volgens de voormalige landmachtbaas dan ook zaak dat de krijgsmacht en de defensie-industrie de handen snel ineen slaan. ‘Defensie moet de deuren opengooien’, vindt hij. Kennisinstellingen en de industrie moeten als het ware ‘live’  kunnen meekijken met de ontwikkelingen aan het front in Oekraïne, zodat ze daarop meteen kunnen inspelen met innovaties.   

Volgens De Kruif denkt defensie, waar hij zelf het grootste deel van zijn carrière doorbracht, nog te weinig innovatief. ‘De industrie moet heel goed weten wat defensie wil. De krijgsmacht moet daarvoor écht anders gaan werken en gaan denken in effecten, in wat er nodig is op het slagveld.’ De industrie kan daarmee aan de slag in plaats van dat het leger, zoals tot voor kort, precies uitschrijft wat voor boot, vliegtuig of voertuig het wil en waar alle knopjes moeten zitten. En dan jaren gaat zitten wachten tot het desbetreffende materieel klaar is. 

De Kruif denkt wel dat de huidige landmachtleiding daarvan doordrongen is. Hij prijst het zondag bekend geworden besluit van de Commandant der Strijdkrachten om zo snel mogelijk tot 1200 drone- en counterdrone-experts aan te nemen en die aan alle legereenheden toe te voegen. Dat is volgens De Kruif een duidelijk geleerde les van de oorlogen in Oekraïne en Iran die naar meer smaakt.    

Over In het defensief

In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese landen verwacht dat ze hun defensie serieus gaan nemen.

Maar hoe doe je dat, als je decennialang vooral hebt ingezet op handel, diplomatie en gemeenschappelijke regelgeving? Van drone-startups tot tankfabrieken, van Brusselse vergaderzalen tot militaire oefenterreinen – deze podcast duikt diep in de Europese defensiemachine. Hoe ziet die eruit? Wie zijn de spelers? En hoever zijn we eigenlijk bereid te gaan om ons continent te beschermen?

🎧 Luister elke week naar een nieuwe aflevering van ‘In het Defensief’, te vinden in je favoriete podcastapp. Reageren of vragen? Stuur ons een bericht op LinkedIn of reageer in de Spotify comments. 

Michal van der Toorn is Europaverslaggever bij BNR. Ze houdt zich op dagelijkse basis bezig met wat er in Brussel gebeurt, waar Europa mee worstelt en hoe we ons los proberen te maken van de Verenigde Staten onder Trump, onder andere in de BNR-podcast Make Europe Great Again.  

Ria Cats is journalist defensie en geopolitieke veiligheid bij het Financieele Dagblad. Ze schrijft over zowel de defensie-industrie als de Navo en de worstelingen van politieke spelers met de toenemende onveiligheid. Daarvoor werkte ze voor het FD als Europa-correspondent in Brussel en als politiek verslaggever in Den Haag.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het netwerk van brandstofleidingen van het Navo-bondgenootschap is zwaar verouderd. Dit zogeheten Central Europe Pipeline System ligt slechts in twaalf van de in totaal 30 Europese landen en stopt nog altijd bij de grenzen van het voormalige Oostblok. Dat moet anders, zo zegt directeur Willem-Henk Streekstra van de Vereniging van Nederlandse Tankopslagbedrijven (Votob) in deze aflevering van de podcast ‘In het defensief’. De oorlog in Iran laat volgens hem het belang van een soepele olieaanvoer zien.  

Streekstra kan zich vinden in de wens van Polen en Roemenië, die oproepen hen aan te sluiten op Central Europe Pipeline System (CEPS). CEPS kan in het geval van een oorlog op Navo-grondgebied militaire basis van olie en gas voorzien. Op dit moment heeft de haven van Rotterdam een spilfunctie binnen het brandstofnetwerk. Nederland heeft daar een noodvoorraad aan olie opgeslagen die genoeg is om het negentig dagen uit te zingen. Rotterdam bevoorraadt ook het netwerk, dat in normale tijden bijvoorbeeld luchthavens van brandstof voorziet.  

Volgens Streekstra is het wel zaak Amsterdam ook beter op CEPS aan te sluiten. De leidingen stoppen nu bij Schiphol, terwijl de Amsterdamse haven volgens hem ook meer dan genoeg ruimte biedt olieopslag. Door niet alleen op Rotterdam te focussen, is er meer risiscospreiding in het geval van een (cyber)aanval en wordt de weerbaarheid volgens de VOTOB-directeur groter.

Over In het defensief

In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese landen verwacht dat ze hun defensie serieus gaan nemen.

Maar hoe doe je dat, als je decennialang vooral hebt ingezet op handel, diplomatie en gemeenschappelijke regelgeving? Van drone-startups tot tankfabrieken, van Brusselse vergaderzalen tot militaire oefenterreinen – deze podcast duikt diep in de Europese defensiemachine. Hoe ziet die eruit? Wie zijn de spelers? En hoever zijn we eigenlijk bereid te gaan om ons continent te beschermen?

🎧 Luister elke week naar een nieuwe aflevering van ‘In het Defensief’, te vinden in je favoriete podcastapp. Reageren of vragen? Stuur ons een bericht op LinkedIn of reageer in de Spotify comments. 

Michal van der Toorn is Europaverslaggever bij BNR. Ze houdt zich op dagelijkse basis bezig met wat er in Brussel gebeurt, waar Europa mee worstelt en hoe we ons los proberen te maken van de Verenigde Staten onder Trump, onder andere in de BNR-podcast Make Europe Great Again.  

Ria Cats is journalist defensie en geopolitieke veiligheid bij het Financieele Dagblad. Ze schrijft over zowel de defensie-industrie als de Navo en de worstelingen van politieke spelers met de toenemende onveiligheid. Daarvoor werkte ze voor het FD als Europa-correspondent in Brussel en als politiek verslaggever in Den Haag.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Stevent de wereld af op een nieuwe kernwapenwedloop, waarbij steeds meer landen proberen een nucleair wapen te ontwikkelen? Kernwapendeskundige Paul van Hooft vreest van wel. Regeringsleiders over de hele wereld hebben de afgelopen week gezien hoe gevaarlijk de weg naar de productie van een nucleair wapen is, zegt Van Hooft. Iran was bezig uranium te verrijken tot inmiddels 60%, terwijl voor burgerlijke toepassingen, zoals kernenergie maar zo'n 3% nodig is.  

De Verenigde Staten en Israël besloten Iran daarom aan te vallen, voordat het uranium tot 80% of 90% kan verrijken. Dat percentage is volgens Van Hooft nodig voor de ontwikkeling een kernwapen.  Noord-Korea, dat al een kernwapen, een bijzonder repressief regime én een zeer onberekenbare leider heeft, laten de VS wel ongemoeid. Ze hebben immers geen trek in een kernoorlog.  

De les die landen daaruit zouden kunnen trekken, is dat zij stiekem moeten proberen alsnog een kernwapen te ontwikkelen. Als ze dat eenmaal hebben, denken andere landen wel twee keer na, voor ze tot de aanval overgaan, zegt Van Hooft. ‘Ik denk dus wel dat we weer een tijdperk van proliferatie krijgen.’ 

Tweede reden waarom landen zoals bijvoorbeeld Japan en Zuid-Korea kunnen beginnen met een kernwapenprogramma, is de onvoorspelbaarheid van Washington zelf. Kunnen zowel de Europese landen als Zuidoost-Azië er nog op vertrouwen dat de VS inderdaad de toegezegde atoomparaplu voor hen openklapt?  

Volgens Van Hooft twijfelen steeds meer regeringen daaraan. Donald Trump is sowieso wispelturig en de gevolgen voor de VS zelf zijn enorm. De Amerikaanse samenleving loopt immers het risico op de totale vernietiging.  

Als extra ‘verzekeringspolis’ bood de Franse president daarom aan een aantal Europese landen, waaronder Duitsland, Polen en Nederland, deel te nemen aan de Franse atoomparaplu. Dat vindt Van Hooft goed nieuws, met het oog op de Europese autonomie.  Hoe kan Europa zich nucleair beter kan wapenen in een wereld die steeds instabieler wordt? Dat bespreken we in deze aflevering.   

Over In het defensief

In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese landen verwacht dat ze hun defensie serieus gaan nemen.

Maar hoe doe je dat, als je decennialang vooral hebt ingezet op handel, diplomatie en gemeenschappelijke regelgeving? Van drone-startups tot tankfabrieken, van Brusselse vergaderzalen tot militaire oefenterreinen – deze podcast duikt diep in de Europese defensiemachine. Hoe ziet die eruit? Wie zijn de spelers? En hoever zijn we eigenlijk bereid te gaan om ons continent te beschermen?

🎧 Luister elke week naar een nieuwe aflevering van ‘In het Defensief’, te vinden in je favoriete podcastapp. Reageren of vragen? Stuur ons een bericht op LinkedIn of reageer in de Spotify comments. 

Michal van der Toorn is Europaverslaggever bij BNR. Ze houdt zich op dagelijkse basis bezig met wat er in Brussel gebeurt, waar Europa mee worstelt en hoe we ons los proberen te maken van de Verenigde Staten onder Trump, onder andere in de BNR-podcast Make Europe Great Again.  

Ria Cats is journalist defensie en geopolitieke veiligheid bij het Financieele Dagblad. Ze schrijft over zowel de defensie-industrie als de Navo en de worstelingen van politieke spelers met de toenemende onveiligheid. Daarvoor werkte ze voor het FD als Europa-correspondent in Brussel en als politiek verslaggever in Den Haag.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het zou het schoolvoorbeeld moeten zijn van militaire samenwerking in Europa: het Future Combat Air System (FCAS). Een gevechtsvliegtuig gemaakt door Frankrijk - Duitsland en Spanje samen, dat Europa minder afhankelijk zou moeten maken van de huidige vliegtuigen van Amerikaanse makelij. Maar ... het project komt maar niet van de grond. Hoe komt dat? Daarover Nathan Meershoek, Universitair Docent EU Recht en Aanbestedingsrecht met een focus op defensie & veiligheid, verbonden aan de Universiteit Utrecht. 

Het toestel zou de Franse Rafale en de Duitse Eurofighter moeten vervangen, maar de samenwerking tussen de twee landen loopt allesbehalve soepel. Het Franse Dassault en Airbus ruziën over de taakverdeling, de Fransen beschuldigen de Duitsers van vanalles en andersom. Bovendien, zegt Meershoek mist de politieke wil. Bij de aankondiging van het project in 2017, namen de Fransen het voortouw. Maar inmiddels zijn de tijden veranderd, en richt ook Duitsland zich meer op hun eigen defensie-industrie. 'Daarbij pas het niet om een ondergeschikte rol te spelen', zegt Meershoek. 

Het FCAS-project is al meerdere keren dood verklaard. Is er nog hoop? Wat zegt dit over de Europese defensiesamenwerking? En, hoe voorkomen we dat niet alle Europese projecten in politiek gekissebis verzanden? 

Over In het defensief

In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese landen verwacht dat ze hun defensie serieus gaan nemen.

Maar hoe doe je dat, als je decennialang vooral hebt ingezet op handel, diplomatie en gemeenschappelijke regelgeving? Van drone-startups tot tankfabrieken, van Brusselse vergaderzalen tot militaire oefenterreinen – deze podcast duikt diep in de Europese defensiemachine. Hoe ziet die eruit? Wie zijn de spelers? En hoever zijn we eigenlijk bereid te gaan om ons continent te beschermen?

🎧 Luister elke week naar een nieuwe aflevering van ‘In het Defensief’, te vinden in je favoriete podcastapp. Reageren of vragen? Stuur ons een bericht op LinkedIn of reageer in de Spotify comments. 

Michal van der Toorn is Europaverslaggever bij BNR. Ze houdt zich op dagelijkse basis bezig met wat er in Brussel gebeurt, waar Europa mee worstelt en hoe we ons los proberen te maken van de Verenigde Staten onder Trump, onder andere in de BNR-podcast Make Europe Great Again.  

Ria Cats is journalist defensie en geopolitieke veiligheid bij het Financieele Dagblad. Ze schrijft over zowel de defensie-industrie als de Navo en de worstelingen van politieke spelers met de toenemende onveiligheid. Daarvoor werkte ze voor het FD als Europa-correspondent in Brussel en als politiek verslaggever in Den Haag.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Iraanse leider Ali Khamenei is gedood bij de aanvallen van Amerika en Israël op Iran. Ondertussen duurt de onrust voort in Israël en de Golfregio. Van Koeweit, Bahrein, Qatar en Dubai aan toe. In deze extra uitzending praat Bas van Werven met deskundigen en correspondenten over het laatste nieuws.

De dood van Khamenei leidt tot vreugdevolle reacties in Iran zelf. President Pezeshkian heeft de bombardementen overleeft en geeft later vandaag nog een speech. Iran heeft de Straat van hormuz afgesloten en dat heeft al grote gevolgen voor de energieprijzen.

In Amerika stuit de oorlog op steeds meer kritiek, ook vanuit Trumps eigen achterban. En de Europese leiders bepalen ook hun positie in dit conflict.

Luister ook | EXTRA: Amerika en Israël vallen Iran aan

Te gast zijn:

In de studio

- Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg
- Martine van den Berg, schrijver van meerdere boeken over het Midden-Oosten en woonachtig geweest in Israël

Op afstand

- Patrick Bolder, defensie-expert bij het Den Haag Centrum voor Strategische Studies
- Sander Terphuis, mensenrechtenverdediger en afkomstig uit Iran
- Lucia van Geuns, energie-deskundige bij het Den Haag Centrum voor Strategische Studies
- Amerika-correspondent Jan Postma, vanuit Washington
- Israël-correspondent Ralph Deckers, vanuit Tel Aviv
- Europa-verslaggever Geert Jan Hahn

Redactie

Michaël Roele, buitenlandredacteur bij BNR

Montage

Desmond Baidjoe

See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Verenigde Staten heeft samen met Israël Iran aangevallen. Onder meer in de Iraanse hoofdstad Teheran zijn explosies te horen en te zien geweest. Maar ook in andere steden. Doelwit is het atoomprogramma en de machthebbers. Ayatollah Khamenei en president Pezeshkian.

Volgens president Trump is dit de kans voor de Iraniërs om in opstand te komen tegen de machthebbers. Trump zegt dat Iran keer op keer echte onderhandelingen uit de weg is gegaan. Hij eist dat de Revolutionaire Garde zich overgeeft in ruil voor immuniteit. Zo niet dan zullen ze dat 'met de dood bekopen'. Iran reageert fel met onder meer aanvallen op Amerikaanse bases in Bahrein, Qatar en de Emiraten. In deze extra uitzending praat Bas van Werven met deskundigen en correspondenten over het laatste nieuws. Te gast zijn:

In de studio

- Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg
- Religiewetenschapper Martine van den Berg

Vanuit de wereld

- Amerika-correspondent Jan Postma, vanuit Washington

- Israël-correspondent Ralph Deckers, vanuit Tel Aviv
- Patrick Bolder, defensie-expert bij het Den Haag Centrum voor Strategische Studies
- Sander Terphuis, mensenrechtenverdediger en afkomstig uit Iran

Redactie

Michaël Roele, buitenlandredacteur bij BNR

Montage

Ivo Klokman

See omnystudio.com/listener for privacy information.

In een oude F-16-shelter in Enschede bouwt techbedrijf Re-lion aan een virtuele wereld waarin militairen veilig en realistisch kunnen trainen. Soldaten dragen een VR-bril en worden ondergedompeld in realistische omgevingen, waarin ze direct moeten handelen en keuzes maken. Het grote voordeel: trainingen zijn flexibel, schaalbaar en overal inzetbaar. Bovendien kan er eenvoudig gewisseld worden tussen verschillende scenario’s en omgevingen.

Bij de ontwikkeling maakt Re-lion gebruik van bestaande technologieën, zoals de Meta Quest van Mark Zuckerberg en de Unreal Engine, bekend van games als Fortnite. Inmiddels werkt Re-lion niet alleen voor de Nederlandse krijgsmacht, maar ook voor defensieorganisaties in Duitsland en Denemarken. Ook in Oekraïne werkt een team van het bedrijf, waar veel contact is met de eindgebruiker. 

Over In het defensief

In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese landen verwacht dat ze hun defensie serieus gaan nemen.

Maar hoe doe je dat, als je decennialang vooral hebt ingezet op handel, diplomatie en gemeenschappelijke regelgeving? Van drone-startups tot tankfabrieken, van Brusselse vergaderzalen tot militaire oefenterreinen – deze podcast duikt diep in de Europese defensiemachine. Hoe ziet die eruit? Wie zijn de spelers? En hoever zijn we eigenlijk bereid te gaan om ons continent te beschermen?

🎧 Luister elke week naar een nieuwe aflevering van ‘In het Defensief’, te vinden in je favoriete podcastapp. Reageren of vragen? Stuur ons een bericht op LinkedIn of reageer in de Spotify comments. 

Michal van der Toorn is Europaverslaggever bij BNR. Ze houdt zich op dagelijkse basis bezig met wat er in Brussel gebeurt, waar Europa mee worstelt en hoe we ons los proberen te maken van de Verenigde Staten onder Trump, onder andere in de BNR-podcast Make Europe Great Again.  

Ria Cats is journalist defensie en geopolitieke veiligheid bij het Financieele Dagblad. Ze schrijft over zowel de defensie-industrie als de Navo en de worstelingen van politieke spelers met de toenemende onveiligheid. Daarvoor werkte ze voor het FD als Europa-correspondent in Brussel en als politiek verslaggever in Den Haag.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

SpaceX-oprichter Elon Musk, mede-oprichter Pieter Thiel van de Amerikaanse softwarereus Palantir. Het zijn mannen die Instituut Clingendeal omschrijft als ‘de tech-libertariërs’ van Silicon Valley. Ze hangen het gedachtegoed van de Maga-beweging van Donald Trump aan en duwen de overheid het liefst zo ver mogelijk in haar hok. 

Dit zijn ook de steenrijke topmensen van bedrijven waarvan Europa te sterk afhankelijk is, waarschuwt veiligheidsexpert Bart van den Berg in deze editie van de podcast ‘In het defensief’. Zo werd vorig jaar bekend dat Musk eigenhandig de Starlink-satellieten boven Oekraïne heeft laten uitschakelen om een offensief van het Oekraïense leger in 2022 te stoppen. De onderlinge communicatie tussen militairen viel uit en drones konden ze niet meer gebruiken.

Palantir levert momenteel de opsporingssoftware die de omstreden Amerikaanse immigratiedienst ICE gebruikt om illegale migranten te vinden. Oprichter Thiel hielp de huidige Amerikaanse vicepresident JD Vance in het zadel en gelooft niet in de democratische rechtsstaat en is kritisch op het vrouwenkiesrecht.  

Volgens Van den Berg moet Europa zich afvragen of ze te dicht moet aanschurken tegen dit soort onvoorspelbare ceo's. De speech van de Amerikaanse buitenlandminister Marco Rubio op de Veiligheidsconferentie van afgelopen weekend maakte volgens hem duidelijk dat de Verenigde Staten niet veel waarde meer hechten aan de ‘internationale rechtsorde’ maar het eigen nationale belang voorop zetten. Waar kun je dan als Europese overheid of bedrijf nog je recht halen als er gedoe komt met Musk of Thiel.     

‘Europa moet zich niet laten afleiden vanuit de hoop dat we tijd hebben gewonnen en dat we echt op de Amerikanen kunnen bouwen,’ zegt Van den Berg. ‘We moeten écht onze zaken voor elkaar krijgen. Het gaat ook over de internationale rechtsorde, die vinden de Amerikanen op dit moment echt niet belangrijk.’ 
 
Hoewel Europa volgens Van den Berg ‘echt wat kan’ en bijvoorbeeld nog een behoorlijke maakindustrie heeft, leunt Europa op sommige gebieden nog te veel op de VS. Bijvoorbeeld op het gebied van nucleaire capaciteiten.  

Frankrijk, het enige land met kernkoppen in de Europese Unie, opende in München de deur voor samenwerking met Duitsland. ‘Het idee van een meer geïntegreerde Europese nucleaire militaire macht, is waardevol’, zegt Van den Berg. ‘Maar ik moet nog zien of de Fransen dat echt gaan doen'.  Uiteindelijk komt het neer op politieke wil, zegt de Clingendaelmedewerker. Dat blijft een probleem in de EU. 'We hebben kennelijk heel veel externe druk en dreiging nodig om tot een gezamenlijke agenda te komen'.   

Over In het defensief

In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese landen verwacht dat ze hun defensie serieus gaan nemen.

Maar hoe doe je dat, als je decennialang vooral hebt ingezet op handel, diplomatie en gemeenschappelijke regelgeving? Van drone-startups tot tankfabrieken, van Brusselse vergaderzalen tot militaire oefenterreinen – deze podcast duikt diep in de Europese defensiemachine. Hoe ziet die eruit? Wie zijn de spelers? En hoever zijn we eigenlijk bereid te gaan om ons continent te beschermen?

➡ https://www.cortimedia.nl/veldheren-conferentie

🎧 Luister elke week naar een nieuwe aflevering van ‘In het Defensief’, te vinden in je favoriete podcastapp. Reageren of vragen? Stuur ons een bericht op LinkedIn of reageer in de Spotify comments. 

Michal van der Toorn is Europaverslaggever bij BNR. Ze houdt zich op dagelijkse basis bezig met wat er in Brussel gebeurt, waar Europa mee worstelt en hoe we ons los proberen te maken van de Verenigde Staten onder Trump, onder andere in de BNR-podcast Make Europe Great Again.  

Ria Cats is journalist defensie en geopolitieke veiligheid bij het Financieele Dagblad. Ze schrijft over zowel de defensie-industrie als de Navo en de worstelingen van politieke spelers met de toenemende onveiligheid. Daarvoor werkte ze voor het FD als Europa-correspondent in Brussel en als politiek verslaggever in Den Haag.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Als het aan de Nederlandse batterijenstart-up Tulip Tech ligt, krijgt ons land een eigen fabriek voor zeer geavanceerde batterijen. Het bedrijf heeft hun idee al ingestoken bij de commissie van oud-ASML-topman Peter Wennink, die eind vorig jaar een baanbrekend advies schreef voor politiek Den Haag over het kwakkelende Nederlandse vestigingsklimaat. Ceo Bernd Rietberg is naar eigen zeggen ‘benieuwd’ of het nieuwe kabinet van D66, VVD en CDA het idee ook daadwerkelijk oppakt.

Tulip Tech vindt dat Europa nog veel te afhankelijk is van systeemrivaal China voor onder meer de batterijenproductie. Zelf haalt het bedrijf cellen uit de hele wereld om voor klanten als het ministerie van Defensie, Oekraïne en zelfs de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie Nasa een ‘batterijenpakket op maat’ samen te stellen.  

Dat legt Tulip Tech geen windeieren. De start-up groeit snel en verdubbelde dit jaar naar 50 werknemers en zit inmiddels ook in de voormalige Nedcar-fabriek, met andere defensie- en droneondernemingen, van industrieel concern VDL in Born. Dankzij de batterijen van Tulip Tech kunnen drones twee keer zo lang in de lucht blijven.    

Het is hard werken, zegt Rietberg. Het tempo van de innovatie in Oekraïne is bijna niet bij te benen. Op het Tulip-kantoor in Kyiv werken inmiddels drie mensen, bij wie de Russische droneaanvallen soms om de oren vliegen. Toch bereiden Rietberg en zich ook al voor op een toekomstige vrede. Hun batterijen zijn ook geschikt voor civiele dronetoepassingen, zoals inspecties in de landbouw en op bouwplaatsen. En dat moet zo blijven, zegt het bedirjf dat vooralsnog de meeste klanten uit de defensiesector haalt.

Over In het defensief

In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese landen verwacht dat ze hun defensie serieus gaan nemen.

Maar hoe doe je dat, als je decennialang vooral hebt ingezet op handel, diplomatie en gemeenschappelijke regelgeving? Van drone-startups tot tankfabrieken, van Brusselse vergaderzalen tot militaire oefenterreinen – deze podcast duikt diep in de Europese defensiemachine. Hoe ziet die eruit? Wie zijn de spelers? En hoever zijn we eigenlijk bereid te gaan om ons continent te beschermen?

🎧 Luister elke week naar een nieuwe aflevering van ‘In het Defensief’, te vinden in je favoriete podcastapp. Reageren of vragen? Stuur ons een bericht op LinkedIn of reageer in de Spotify comments. 

Michal van der Toorn is Europaverslaggever bij BNR. Ze houdt zich op dagelijkse basis bezig met wat er in Brussel gebeurt, waar Europa mee worstelt en hoe we ons los proberen te maken van de Verenigde Staten onder Trump, onder andere in de BNR-podcast Make Europe Great Again.  

Ria Cats is journalist defensie en geopolitieke veiligheid bij het Financieele Dagblad. Ze schrijft over zowel de defensie-industrie als de Navo en de worstelingen van politieke spelers met de toenemende onveiligheid. Daarvoor werkte ze voor het FD als Europa-correspondent in Brussel en als politiek verslaggever in Den Haag.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Jan Swillens, de commandant landstrijdkrachten, weet het zeker: als de Russen komen, is ‘zijn’ landmacht klaar om te vechten. ‘En dat moet ook’, zegt de luitenant-generaal. Maar het kan natuurlijk ‘altijd beter’ en daarvoor heeft Swillens óók het bedrijfsleven nodig. 

'Wij hebben de Nederlandse industrie nodig om voortzettingsvermogen te creëren. Vroegen nodigden we bedrijven uit en vroegen we: kun je dit voor ons maken? Nu confronteren we ze met  de uitdagingen waarvoor we staan en laten hen iets bedenken. Wij geven aan wat wij operationeel nodig hebben en bedrijven en kennisinstituten zeggen wat technisch mogelijk is'

De tijden zijn tijdens de carrière van Swillens meermaals flink veranderd. Veertig jaar geleden, toen Swillens zijn militaire carrière begon, zat Nederland nog in de Koude Oorlog. Later volgen harde bezuinigingen, onder andere bij 'zijn' landmacht. Dat legeronderdeel kreeg misschien wel de hardste klappen te verduren van alle bezuinigingsoperaties na de Koude Oorlog. Zelfs de tank moest weg. ‘Dat doet wat met het moreel en met je mensen,’ erkent Swillens.

En nu is het tij weer gekeerd. Volgens het nieuwe regeerakkoord krijgt defensie de komende jaren historisch veel geld in handen: al in 2030 moet er €9,5 mrd meer naar het leger gaan, boven op begroting van €26,8 mrd voor dit jaar. In 2035 is dat al opgelopen naar €19,3 mrd extra. De aanstaande regeringscoalitie wil dat 50% daarvan in Europa, en met name Nederland, wordt besteed. 

Wat gaat Swillens doen met al dat geld? Dat en meer leggen we hem natuurlijk voor in deze aflevering. 

Over In het defensief

In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese landen verwacht dat ze hun defensie serieus gaan nemen.

Maar hoe doe je dat, als je decennialang vooral hebt ingezet op handel, diplomatie en gemeenschappelijke regelgeving? Van drone-startups tot tankfabrieken, van Brusselse vergaderzalen tot militaire oefenterreinen – deze podcast duikt diep in de Europese defensiemachine. Hoe ziet die eruit? Wie zijn de spelers? En hoever zijn we eigenlijk bereid te gaan om ons continent te beschermen?

🎧 Luister elke week naar een nieuwe aflevering van ‘In het Defensief’, te vinden in je favoriete podcastapp. Reageren of vragen? Stuur ons een bericht op LinkedIn of reageer in de Spotify comments. 

Michal van der Toorn is Europaverslaggever bij BNR. Ze houdt zich op dagelijkse basis bezig met wat er in Brussel gebeurt, waar Europa mee worstelt en hoe we ons los proberen te maken van de Verenigde Staten onder Trump, onder andere in de BNR-podcast Make Europe Great Again.  

Ria Cats is journalist defensie en geopolitieke veiligheid bij het Financieele Dagblad. Ze schrijft over zowel de defensie-industrie als de Navo en de worstelingen van politieke spelers met de toenemende onveiligheid. Daarvoor werkte ze voor het FD als Europa-correspondent in Brussel en als politiek verslaggever in Den Haag.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Moeten we echt vrezen voor een Russische aanval in Nederland? Zijn de noodpakketten die Nederlanders in huis halen voldoende? Of is de Nederlandse bevolking niet helemaal op de hoogte van wát de gevaren op dit moment. Om deze, en meer, vragen te beantwoorden is te gast Tine Molendijk, bijzonder hoogleraar Morele dilemma’s van multilaterale militaire operaties, verbonden aan de Radboud Universiteit en de Nederlandse Defensieacademie. 

Molendijk waarschuwt voor een eenzijdige focus op militaire afschrikking. Meer materieel is nodig zijn, maar diplomatie en ontwikkelingssamenwerking zijn minstens zo belangrijk om conflicten te voorkomen. Weten we eigenlijk goed wát we verdedigen, en hoe neem je de samenleving mee zonder angst aan te wakkeren?

Over In het defensief

In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese landen verwacht dat ze hun defensie serieus gaan nemen.

Maar hoe doe je dat, als je decennialang vooral hebt ingezet op handel, diplomatie en gemeenschappelijke regelgeving? Van drone-startups tot tankfabrieken, van Brusselse vergaderzalen tot militaire oefenterreinen – deze podcast duikt diep in de Europese defensiemachine. Hoe ziet die eruit? Wie zijn de spelers? En hoever zijn we eigenlijk bereid te gaan om ons continent te beschermen?

🎧 Luister elke week naar een nieuwe aflevering van ‘In het Defensief’, te vinden in je favoriete podcastapp. 

Michal van der Toorn is Europaverslaggever bij BNR. Ze houdt zich op dagelijkse basis bezig met wat er in Brussel gebeurt, waar Europa mee worstelt en hoe we ons los proberen te maken van de Verenigde Staten onder Trump, onder andere in de BNR-podcast Make Europe Great Again.  

Ria Cats is journalist defensie en geopolitieke veiligheid bij het Financieele Dagblad. Ze schrijft over zowel de defensie-industrie als de Navo en de worstelingen van politieke spelers met de toenemende onveiligheid. Daarvoor werkte ze voor het FD als Europa-correspondent in Brussel en als politiek verslaggever in Den Haag.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Maritiem ingenieursbureau Nevesbu levert sinds 1935 technische ontwerpen voor alle Nederlandse onderzeeboten. In de jaren '90 werd Nevesbu gedwongen om zich meer te gaan richten op offshore technieken en op de markt in Indonesië en Maleisië, maar inmiddels is het bedrijf weer terug bij de core business, namelijk het ontwerpen van onderzeeboten en marineschepen voor defensie.  
 
Nevesbu onderscheidt zich onder andere met de e-Sub,een volledig elektrische onderzeeboot. Die heeft twee belangrijke pluspunten: hij is sneller te bouwen én stiller - nogal handig als je niet ontdekt wil worden. 

Er is genoeg vraag en er zijn genoeg opdrachten, en dus verhuist Nevesbu naar Rotterdam vanwege ruimtetekort. Toch blijft genoeg specialistisch personeel aantrekken ook lastig voor de schepenbouwer. ‘We zouden het liefst vandaag 10 mensen aannemen, maar die vinden we niet’, zegt directeur Bart van Rijssen. In deze aflevering vragen we hem alles over wat hij doet, de samenwerking met Defensie en de Europese markt. 

Over In het defensief

In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese landen verwacht dat ze hun defensie serieus gaan nemen.

Maar hoe doe je dat, als je decennialang vooral hebt ingezet op handel, diplomatie en gemeenschappelijke regelgeving? Van drone-startups tot tankfabrieken, van Brusselse vergaderzalen tot militaire oefenterreinen – deze podcast duikt diep in de Europese defensiemachine. Hoe ziet die eruit? Wie zijn de spelers? En hoever zijn we eigenlijk bereid te gaan om ons continent te beschermen?

🎧 Luister elke week naar een nieuwe aflevering van ‘In het Defensief’, te vinden in je favoriete podcastapp. 

Michal van der Toorn is Europaverslaggever bij BNR. Ze houdt zich op dagelijkse basis bezig met wat er in Brussel gebeurt, waar Europa mee worstelt en hoe we ons los proberen te maken van de Verenigde Staten onder Trump, onder andere in de BNR-podcast Make Europe Great Again.  

Ria Cats is journalist defensie en geopolitieke veiligheid bij het Financieele Dagblad. Ze schrijft over zowel de defensie-industrie als de Navo en de worstelingen van politieke spelers met de toenemende onveiligheid. Daarvoor werkte ze voor het FD als Europa-correspondent in Brussel en als politiek verslaggever in Den Haag.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

De ogen van de wereld zijn deze week gericht op Groenland. De Verenigde Staten willen dit grootste eiland van de wereld 'goedschiks of kwaadschiks' overnemen van Denemarken. In deze aflevering van 'In het Defensief' praten we erover met geopolitiek expert Louise van Schaik van Instituut Clingendael. 

Terwijl de meeste Europeanen Groenland tot voor kort zagen als Verweggistan, houdt Van Schaik zich al jaren bezig met de regio. Ze waarschuwde al in 2020 dat China zijn oog op het strategisch gelegen en grondstofrijke eiland heeft laten vallen. Het Westen, en zeker ook Europa, moet volgens haar meer doen om zijn positie in het Arctische gebied te versterken. Zelfs de VS hebben hun belangstelling voor het poolgebied na de Koude Oorlog laten 'versloffen', zegt Van Schaik. 'En dus niet alleen Denemarken.'

Over In het defensief

In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese landen verwacht dat ze hun defensie serieus gaan nemen.

Maar hoe doe je dat, als je decennialang vooral hebt ingezet op handel, diplomatie en gemeenschappelijke regelgeving? Van drone-startups tot tankfabrieken, van Brusselse vergaderzalen tot militaire oefenterreinen – deze podcast duikt diep in de Europese defensiemachine. Hoe ziet die eruit? Wie zijn de spelers? En hoever zijn we eigenlijk bereid te gaan om ons continent te beschermen?

🎧 Luister elke week naar een nieuwe aflevering van ‘In het Defensief’, te vinden in je favoriete podcastapp. 

Michal van der Toorn is Europaverslaggever bij BNR. Ze houdt zich op dagelijkse basis bezig met wat er in Brussel gebeurt, waar Europa mee worstelt en hoe we ons los proberen te maken van de Verenigde Staten onder Trump, onder andere in de BNR-podcast Make Europe Great Again.  

Ria Cats is journalist defensie en geopolitieke veiligheid bij het Financieele Dagblad. Ze schrijft over zowel de defensie-industrie als de Navo en de worstelingen van politieke spelers met de toenemende onveiligheid. Daarvoor werkte ze voor het FD als Europa-correspondent in Brussel en als politiek verslaggever in Den Haag.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Vandaag hebben we Frans Osinga te gast. Hij is hoogleraar oorlogsstudies aan de Universiteit Leiden Met hem gaan we praten over de gewelddadige gevangenneming dit weekend van president Maduro in opdracht van Trump. Wat zijn de gevolgen daarvan voor Europa en de rest van Latijns-Amerika? 

Volgens Osinga pas deze actie in de nieuwe veiligheidsstrategie van de Verenigde Staten, hoewel Trump volgens hem het militair instrument nogal lichtzinnig gebruikt. Van Europa verwacht Osinga een 'robuustere opstelling' dan wat het continent nu laat zien, maar de afhankelijkheid van Amerika vormt daarbij een groot probleem. Toch is het volgens Osinga belangrijk om dit moment aan te grijpen om aan de eigen veiligheid te werken. 'Op eigen benen staan kán wel, maar militair materiaal zijn geen broodjes van de bakker', die heb je niet zomaar - dat duurt vijf jaar. Geven de Verenigde Staten Europa de tijd die het nodig heeft om zich te wapenen tegen Rusland? Dat en meer hoor je in deze podcast. 

Over In het defensief

In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese landen verwacht dat ze hun defensie serieus gaan nemen.

Maar hoe doe je dat, als je decennialang vooral hebt ingezet op handel, diplomatie en gemeenschappelijke regelgeving? Van drone-startups tot tankfabrieken, van Brusselse vergaderzalen tot militaire oefenterreinen – deze podcast duikt diep in de Europese defensiemachine. Hoe ziet die eruit? Wie zijn de spelers? En hoever zijn we eigenlijk bereid te gaan om ons continent te beschermen?

🎧 Luister elke week naar een nieuwe aflevering van ‘In het Defensief’, te vinden in je favoriete podcastapp. 

Michal van der Toornis Europaverslaggever bij BNR. Ze houdt zich op dagelijkse basis bezig met wat er in Brussel gebeurt, waar Europa mee worstelt en hoe we ons los proberen te maken van de Verenigde Staten onder Trump, onder andere in de BNR-podcast Make Europe Great Again. 

Ria Cats is journalist defensie en geopolitieke veiligheid bij het Financieele Dagblad. Ze schrijft over zowel de defensie-industrie als de Navo en de worstelingen van politieke spelers met de toenemende onveiligheid. Daarvoor werkte ze voor het FD als Europa-correspondent in Brussel en als politiek verslaggever in Den Haag.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

2025 was een jaar waarin er veel geld beschikbaar kwam vooro defensie. Maar dat betekent natuurlijk niet dat alles, na jaren van bezuiniging, van een leien dakje gaat. Hoe staan we ervoor op het gebied van innovatie, hebben bedrijven hun weg naar Defensie kunnen vinden? Wat is er in Nederland goed gegaan, wat moet er volgend jaar écht gaan gebeuren? We blikken terug met Martijn Kitzen, hoogleraar irreguliere oorlogsvoering en speciale operaties aan de Nederlandse Defensie Academie, en bijzonder hoogleraar krijgswetenschappen.

Over In het defensief

In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese landen verwacht dat ze hun defensie serieus gaan nemen.

Maar hoe doe je dat, als je decennialang vooral hebt ingezet op handel, diplomatie en gemeenschappelijke regelgeving? Van drone-startups tot tankfabrieken, van Brusselse vergaderzalen tot militaire oefenterreinen – deze podcast duikt diep in de Europese defensiemachine. Hoe ziet die eruit? Wie zijn de spelers? En hoever zijn we eigenlijk bereid te gaan om ons continent te beschermen?

🎧 Luister elke week naar een nieuwe aflevering van ‘In het Defensief’, te vinden in je favoriete podcastapp. 

Michal van der Toornis Europaverslaggever bij BNR. Ze houdt zich op dagelijkse basis bezig met wat er in Brussel gebeurt, waar Europa mee worstelt en hoe we ons los proberen te maken van de Verenigde Staten onder Trump, onder andere in de BNR-podcast Make Europe Great Again. 

Ria Cats is journalist defensie en geopolitieke veiligheid bij het Financieele Dagblad. Ze schrijft over zowel de defensie-industrie als de Navo en de worstelingen van politieke spelers met de toenemende onveiligheid. Daarvoor werkte ze voor het FD als Europa-correspondent in Brussel en als politiek verslaggever in Den Haag.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Maurits Korthals Altes ontdekte bij Defensity College hoe Defensie werkt, en waarom het belangrijk is een sterke krijgsmacht te hebben. Inmiddels is hij ceo van Intelic, een bedrijf dat dat software maakt die ervoor zorgt dat de besturing van militaire drones flink versimpeld wordt. Zijn bedrijf groeit flink, de omzet kwam dit jaar uit op bijna 5 miljoen euro, en inmiddels leert Intelic van en in Oekraïne.  Wat heeft een groeiend bedrijf als dat van Korthals Altes nodig van de overheid? En met welke bedrijven werken ze samen? 

Over In het defensief

In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese landen verwacht dat ze hun defensie serieus gaan nemen.

Maar hoe doe je dat, als je decennialang vooral hebt ingezet op handel, diplomatie en gemeenschappelijke regelgeving? Van drone-startups tot tankfabrieken, van Brusselse vergaderzalen tot militaire oefenterreinen – deze podcast duikt diep in de Europese defensiemachine. Hoe ziet die eruit? Wie zijn de spelers? En hoever zijn we eigenlijk bereid te gaan om ons continent te beschermen?

🎧 Luister elke week naar een nieuwe aflevering van ‘In het Defensief’, te vinden in je favoriete podcastapp. 

Michal van der Toornis Europaverslaggever bij BNR. Ze houdt zich op dagelijkse basis bezig met wat er in Brussel gebeurt, waar Europa mee worstelt en hoe we ons los proberen te maken van de Verenigde Staten onder Trump, onder andere in de BNR-podcast Make Europe Great Again. 

Ria Cats is journalist defensie en geopolitieke veiligheid bij het Financieele Dagblad. Ze schrijft over zowel de defensie-industrie als de Navo en de worstelingen van politieke spelers met de toenemende onveiligheid. Daarvoor werkte ze voor het FD als Europa-correspondent in Brussel en als politiek verslaggever in Den Haag.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Robin Radar groeit als kool. Eind november sleepte het Haagse bedrijf de 'grootste opdracht' uit zijn bestaan binnen, en nog wel van de Nederlandse overheid. Robin Radar mag honderd, zogenaamde Iris-drones leveren voor de bescherming van vliegvelden en militaire doelen in ons land en van de Rotterdamse haven. Aanleiding is de recente droneoverlast rond vliegbases in heel Europa en ook bij Volkel en Eindhoven. Wij gaan in gesprek met ceo Siete Hamminga van Robin Radar. 

De Oekraïneoorlog laat zien dat niet alleen vliegvelden, havens en militaire terreinen kwetsbaar zijn maar ook energiebedrijven, de telecom, windparken enzovoort. En dus heeft Robin Radar niet alleen vraag van Defensie, maar hun radars hielden ook de Olympische spelen in Parijs vorig jaar in de gaten, en binnenkort het WK in Amerika. 

Over In het defensief

In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese landen verwacht dat ze hun defensie serieus gaan nemen.

Maar hoe doe je dat, als je decennialang vooral hebt ingezet op handel, diplomatie en gemeenschappelijke regelgeving? Van drone-startups tot tankfabrieken, van Brusselse vergaderzalen tot militaire oefenterreinen – deze podcast duikt diep in de Europese defensiemachine. Hoe ziet die eruit? Wie zijn de spelers? En hoever zijn we eigenlijk bereid te gaan om ons continent te beschermen?

🎧 Luister elke week naar een nieuwe aflevering van ‘In het Defensief’, te vinden in je favoriete podcastapp. 

Michal van der Toornis Europaverslaggever bij BNR. Ze houdt zich op dagelijkse basis bezig met wat er in Brussel gebeurt, waar Europa mee worstelt en hoe we ons los proberen te maken van de Verenigde Staten onder Trump, onder andere in de BNR-podcast Make Europe Great Again. 

Ria Cats is journalist defensie en geopolitieke veiligheid bij het Financieele Dagblad. Ze schrijft over zowel de defensie-industrie als de Navo en de worstelingen van politieke spelers met de toenemende onveiligheid. Daarvoor werkte ze voor het FD als Europa-correspondent in Brussel en als politiek verslaggever in Den Haag.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het Geleense defensiebedrijf Avient Protective Materials gaat flink uitbreiden op zijn huidige productielocatie in Heerlen. Naar schatting komen er daardoor ‘enkele tientallen nieuwe banen’ bij in Limburg, zegt algemeen directeur Jan Lodewijk Lindemulder in deze aflevering van In het Defensief. Lindemulder noemt Dyneema de krachtigste vezel van de wereld. Die is volgens hem zo sterk als staal, maar tegelijkertijd vederlicht. Dyneema kan worden verwerkt in kabels, buitensportkleding, tenten en visnetten, maar zit ook in de helmen en scherfvesten van het Nederlandse leger en de politie. Ook wordt de vezel gebruikt voor de bepantsering van militaire helikopters en voertuigen.

Niet erg bekend is dat Nederland vooroploopt bij de productie van zulke ijzersterke vezels. In Geleen, waar naast het Nederlandse hoofdkantoor van Avient ook de afdeling onderzoek en ontwikkeling zit, is inmiddels al ‘de derde generatie dyneema’ uitgedokterd, vertelt Lindemulder. Daarmee is zijn bedrijf volgens hem wereldwijd koploper voor wat betreft deze innovatie

Maar, in China worden steeds meer vergelijkbare vezels gemaakt, die met staatsteun en dus goedkoper op de markt worden gebracht. Een gevaar voor de Europese markt. Ook kijkt Avient naar de verschillende defensieministeries in de Navo-landen. Die zouden wat Lindemulder betreft eigenlijk in hun aanbestedingen moeten vastleggen dat helmen, scherfvesten en ander legermaterieel indien mogelijk in Europa moet worden gemaakt. ‘En dat geldt ook voor alle onderdelen, zoals vezels, waarvan dat materieel is gemaakt’, vindt hij. ‘Die moeten ook zoveel mogelijk uit Europa komen.’ vindt hij. 

Dat maakt volgens Avient Europa op defensiegebied niet alleen onafhankelijker van de rest van de wereld, maar versterkt ook de eigen industriële basis op het continent. Bovendien bestaat volgens Lindemulder het gevaar dat China – indien het land eenmaal de marktleider op het gebied van supervezels is – nog weigert de materialen te exporteren. 

Over In het defensief

In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese landen verwacht dat ze hun defensie serieus gaan nemen.

Maar hoe doe je dat, als je decennialang vooral hebt ingezet op handel, diplomatie en gemeenschappelijke regelgeving? Van drone-startups tot tankfabrieken, van Brusselse vergaderzalen tot militaire oefenterreinen – deze podcast duikt diep in de Europese defensiemachine. Hoe ziet die eruit? Wie zijn de spelers? En hoever zijn we eigenlijk bereid te gaan om ons continent te beschermen?

🎧 Luister elke week naar een nieuwe aflevering van ‘In het Defensief’, te vinden in je favoriete podcastapp. 

Michal van der Toornis Europaverslaggever bij BNR. Ze houdt zich op dagelijkse basis bezig met wat er in Brussel gebeurt, waar Europa mee worstelt en hoe we ons los proberen te maken van de Verenigde Staten onder Trump, onder andere in de BNR-podcast Make Europe Great Again. 

Ria Cats is journalist defensie en geopolitieke veiligheid bij het Financieele Dagblad. Ze schrijft over zowel de defensie-industrie als de Navo en de worstelingen van politieke spelers met de toenemende onveiligheid. Daarvoor werkte ze voor het FD als Europa-correspondent in Brussel en als politiek verslaggever in Den Haag.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

In Nederland is er dit jaar zo'n 22 miljard euro beschikbaar voor defensie. Om te voldoen aan de nieuwe NAVO-norm gaat dat vanaf volgend jaar stapsgewijs extra omhoog; in 2026 alvast naar een kleine 27 miljard euro. Dat levert kansen op voor het bedrijfsleven, maar zorgt natuurlijk ook voor uitdagingen. 

Wat heeft het bedrijfsleven nodig in een wereld waar de defensie-industrie steeds meer aandacht krijgt? Daarover gaan we in gesprek met onze gast Ingrid Thijssen, voorzitter van VNO-NCW. Een persoonlijk gesprek, waarin ze ook terugblikt op de afgelopen 5 jaar bij de werkgeversvereniging en alvast heel kort vooruitblikt op haar nieuwe rol als bestuursvoorzitter bij de TU Delft. 

Over In het defensief

In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese landen verwacht dat ze hun defensie serieus gaan nemen.

Maar hoe doe je dat, als je decennialang vooral hebt ingezet op handel, diplomatie en gemeenschappelijke regelgeving? Van drone-startups tot tankfabrieken, van Brusselse vergaderzalen tot militaire oefenterreinen – deze podcast duikt diep in de Europese defensiemachine. Hoe ziet die eruit? Wie zijn de spelers? En hoever zijn we eigenlijk bereid te gaan om ons continent te beschermen?

🎧 Luister elke week naar een nieuwe aflevering van ‘In het Defensief’, te vinden in je favoriete podcastapp. 

Michal van der Toornis Europaverslaggever bij BNR. Ze houdt zich op dagelijkse basis bezig met wat er in Brussel gebeurt, waar Europa mee worstelt en hoe we ons los proberen te maken van de Verenigde Staten onder Trump, onder andere in de BNR-podcast Make Europe Great Again. 

Ria Cats is journalist defensie en geopolitieke veiligheid bij het Financieele Dagblad. Ze schrijft over zowel de defensie-industrie als de Navo en de worstelingen van politieke spelers met de toenemende onveiligheid. Daarvoor werkte ze voor het FD als Europa-correspondent in Brussel en als politiek verslaggever in Den Haag.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Radarbedrijf Thales Nederland gaat zich vestigen in Amsterdam. Het Franse bedrijf, waarvan het Nederlandse hoofdkantoor in Hengelo is gevestigd, profiteert de laatste jaren flink van een grotere defensiemarkt - en moet dus uitbreiden. Daarom, zegt CEO Gerben Edelijn in deze aflevering, sluiten de vestigingen in Huizen en Delft om plaats te maken voor een nieuw pand in Amsterdam. 

Thales Nederland is met scheepsbouwer Damen Shipyards het belangrijkste defensiebedrijf van het land. Naast het hoofdkantoor in Hengelo en de vestigingen in Huizen (300 personeelsleden) en Delft (50 werknemers) heeft het bedrijf ook filialen in Eindhoven (80 man) en Amersfoort. 

Tussen 2010 en 2018 kreeg Thales zware klappen te verduren wegens de bezuinigingen op krijgsmachten in heel Europa. Thales had moeite om aan opdrachten te komen en kon vooral overeind blijven door te exporteren naar landen buiten Europa. Inmiddels zit de groei er weer in, en moet er dus flink worden uitgebreid. 

In deze aflevering praten we over de uitbreiding, maar ook over het vertrek van Edelijn (na 36 jaar trouwe dienst), en Europese samenwerking op defensiegebied. 

Over In het defensief

In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese landen verwacht dat ze hun defensie serieus gaan nemen.

Maar hoe doe je dat, als je decennialang vooral hebt ingezet op handel, diplomatie en gemeenschappelijke regelgeving? Van drone-startups tot tankfabrieken, van Brusselse vergaderzalen tot militaire oefenterreinen – deze podcast duikt diep in de Europese defensiemachine. Hoe ziet die eruit? Wie zijn de spelers? En hoever zijn we eigenlijk bereid te gaan om ons continent te beschermen?

🎧 Luister elke week naar een nieuwe aflevering van ‘In het Defensief’, te vinden in je favoriete podcastapp. 

Michal van der Toornis Europaverslaggever bij BNR. Ze houdt zich op dagelijkse basis bezig met wat er in Brussel gebeurt, waar Europa mee worstelt en hoe we ons los proberen te maken van de Verenigde Staten onder Trump, onder andere in de BNR-podcast Make Europe Great Again. 

Ria Cats is journalist defensie en geopolitieke veiligheid bij het Financieele Dagblad. Ze schrijft over zowel de defensie-industrie als de Navo en de worstelingen van politieke spelers met de toenemende onveiligheid. Daarvoor werkte ze voor het FD als Europa-correspondent in Brussel en als politiek verslaggever in Den Haag.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Hoe vind je genoeg mensen voor de krijgsmacht? Dat was niet altijd even gemakkelijk, zeker niet in een tijd waarin er veel bezuinigd werd en het imago van Defensie wel een oppepper kon gebruiken. En dus dacht Kapitein-luitenant ter zee Erik Noordam: dat kan anders. Hij bedacht Defensity College, het dienjaar, het specialistisch dienjaar én de Nationale Weerbaarheidstraining. Misschien wel de mastermind van de werving bij Defensie is te gast in deze aflevering van In het Defensief.  

Want het werkt goed, zijn initiatieven. Bij Defensity college wordt er inmiddels gesproken van het Amalia-effect, en bij het dienjaar zijn de doelen van 2025 vorige maand al gehaald. Bovendien kloppen andere Europese landen bij Nederland aan, om te kijken hoe je mensen op vrijwillige basis aan Defensie kan binden. 'We zijn koploper van het innoveren van het  instroomsysteem'. 

We bespreken onder andere het nieuwste initiatief: de Nationale Weerbaarheidstraining, en 'laagdrempelige en schaalbare manier om mensen te werven'. De training is tien weken, onderwijsinstellingen  zijn aan boord, het is straks voor elke student mogelijk een reservist te worden als onderdeel van je opleiding. Bij werkgevers zijn die tien weken een nog wat grotere drempel. 

Over In het defensief

In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese landen verwacht dat ze hun defensie serieus gaan nemen.

Maar hoe doe je dat, als je decennialang vooral hebt ingezet op handel, diplomatie en gemeenschappelijke regelgeving? Van drone-startups tot tankfabrieken, van Brusselse vergaderzalen tot militaire oefenterreinen – deze podcast duikt diep in de Europese defensiemachine. Hoe ziet die eruit? Wie zijn de spelers? En hoever zijn we eigenlijk bereid te gaan om ons continent te beschermen?

🎧 Luister elke week naar een nieuwe aflevering van ‘In het Defensief’, te vinden in je favoriete podcastapp. 

Michal van der Toornis Europaverslaggever bij BNR. Ze houdt zich op dagelijkse basis bezig met wat er in Brussel gebeurt, waar Europa mee worstelt en hoe we ons los proberen te maken van de Verenigde Staten onder Trump, onder andere in de BNR-podcast Make Europe Great Again. 

Ria Cats is journalist defensie en geopolitieke veiligheid bij het Financieele Dagblad. Ze schrijft over zowel de defensie-industrie als de Navo en de worstelingen van politieke spelers met de toenemende onveiligheid. Daarvoor werkte ze voor het FD als Europa-correspondent in Brussel en als politiek verslaggever in Den Haag.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Toen Deltaquad werd opgericht, maakte de droneproducent 90 procent van hun drones voor civiele toepassingen – bijvoorbeeld om elanden te tellen of grenzen te bewaken. Maar 10% werd voor militaire doeleinden gebruikt. Nu is dat wel anders, en bevindt de droneproducent zich in een sterk veranderd landschap. Inmiddels is het grotere doel van Deltaquad: de mens uit het conflict halen.

Onlangs sloot DeltaQuad een een deal met Defensie sloot: het is één van de bedrijven die in de oude VDL-fabriek in Born gaat produceren. Te gast is directeur Sander Smeets. Het dronebedrijf heeft net een proefproject achter de rug, waarbij is gekeken of Deltaquad de fabricagelijn in de huidige locatie in Duivendrecht exact kan kopiëren naar Born, mét het personeel van VDL. Dat bleek succesvol.

Daardoor kan Deltaquad de komende tijd ‘snel opschalen’. Smeets meldt dat de productie van drones ‘gemakkelijk kan vertienvoudigen’. Exacte cijfers noemt hij niet, omdat hij veel surveillancedrones aan Oekraïne levert - dan is een beetje geheimhouding wel handig. 

Smeets zegt zich ook steeds meer te richten op de Baltische en Scandinavische staten, omdat de vrees bestaat dat Oekraïneoorlog daar ‘mogelijk naartoe gaat verschuiven’. Deltaquad is inmiddels dan ook in Noordoost-Europa actief om demonstraties en trainingen te geven en er leveringen te kunnen ondersteunen.

Over In het defensief

In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese landen verwacht dat ze hun defensie serieus gaan nemen.

Maar hoe doe je dat, als je decennialang vooral hebt ingezet op handel, diplomatie en gemeenschappelijke regelgeving? Van drone-startups tot tankfabrieken, van Brusselse vergaderzalen tot militaire oefenterreinen – deze podcast duikt diep in de Europese defensiemachine. Hoe ziet die eruit? Wie zijn de spelers? En hoever zijn we eigenlijk bereid te gaan om ons continent te beschermen?

🎧 Luister elke week naar een nieuwe aflevering van ‘In het Defensief’, te vinden in je favoriete podcastapp. 

Michal van der Toornis Europaverslaggever bij BNR. Ze houdt zich op dagelijkse basis bezig met wat er in Brussel gebeurt, waar Europa mee worstelt en hoe we ons los proberen te maken van de Verenigde Staten onder Trump, onder andere in de BNR-podcast Make Europe Great Again. 

Ria Cats is journalist defensie en geopolitieke veiligheid bij het Financieele Dagblad. Ze schrijft over zowel de defensie-industrie als de Navo en de worstelingen van politieke spelers met de toenemende onveiligheid. Daarvoor werkte ze voor het FD als Europa-correspondent in Brussel en als politiek verslaggever in Den Haag.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Om beter bestand te zijn tegen cyberaanvallen, overstromingen en andere dreigingen, moeten de formerende partijen veel meer aandacht besteden aan weerbaarheid en klimaat. Dat zegt Tom Middendorp in deze aflevering van In het Defensief. Tussen 2012 en 2017 was Middendorp commandant der Strijdkrachten, maar inmiddels gaat hij door het leven als Klimaatgeneraal.  

Vanzelfsprekend dus, dat hij vindt dat er VEEL te weinig aandacht aan weerbaarheid wordt besteed door de politiek. Volgens Middendorp worden we in Nederland, en de rest van de wereld, geconfronteerd met toenemende schaarste op verschillende gebieden, zoals grondstoffen, water en ruimte. Deze schaarste leidt tot verhardende concurrentie, wat bijvoorbeeld zichtbaar is in de handelsconflicten onder Trump. Een tweede grote verandering die we zien, is de klimaatverandering, die wereldwijd enorme gevolgen heeft, ook in Europa.  

De politiek heeft in campagnetijd té veel gericht op de korte termijn. Logisch, volgens Middendorp, ‘maar we moeten de balans tussen de korte en lange termijn wat meer gaan vinden’. De 'droomcoalitie’ van Jetten (D66, VVD, GroenLinks/PvdA, CDA) zou een goed begin zijn, zegt Middendorp. ‘Een toekomstgericht kabinet is namelijk hard nodig.’ Heeft Tom Middendorp nog een advies voor de formerende partijen? ‘Hang een foto op van je (klein)kind, dan vergeet je de volgende generatie niet'.  

Weerbaarheid ligt bij de politiek, maar óók bij bedrijven en burgers. Nederlanders worden zich steeds meer bewust van de risico's van geopolitieke instabiliteit, maar er valt volgens Middendorp winst te behalen. De overheid heeft tijd nodig om bijvoorbeeld hybride dreigingen te herstellen. Die hersteltijd, moet je zélf overbruggen.  

Over In het defensief

In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese landen verwacht dat ze hun defensie serieus gaan nemen.

Maar hoe doe je dat, als je decennialang vooral hebt ingezet op handel, diplomatie en gemeenschappelijke regelgeving? Van drone-startups tot tankfabrieken, van Brusselse vergaderzalen tot militaire oefenterreinen – deze podcast duikt diep in de Europese defensiemachine. Hoe ziet die eruit? Wie zijn de spelers? En hoever zijn we eigenlijk bereid te gaan om ons continent te beschermen?

🎧 Luister elke week naar een nieuwe aflevering van ‘In het Defensief’, te vinden in je favoriete podcastapp. 

Michal van der Toornis Europaverslaggever bij BNR. Ze houdt zich op dagelijkse basis bezig met wat er in Brussel gebeurt, waar Europa mee worstelt en hoe we ons los proberen te maken van de Verenigde Staten onder Trump, onder andere in de BNR-podcast Make Europe Great Again. 

Ria Cats is journalist defensie en geopolitieke veiligheid bij het Financieele Dagblad. Ze schrijft over zowel de defensie-industrie als de Navo en de worstelingen van politieke spelers met de toenemende onveiligheid. Daarvoor werkte ze voor het FD als Europa-correspondent in Brussel en als politiek verslaggever in Den Haag.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

De krijgsmacht moet opschalen, naar ten minste 100.000 mensen. Volgens Elanor Boekholt O’Sullivan kan dat aléén met vrouwen, en dat zet ze uiteen in haar boek'Gewapend met Gevoel'. Boekholt O'Sulivan was vaak de eerste vrouw bij defensie. De eerste vrouwelijke luitenant-generaal, de eerste vrouwelijke commandant van een vliegbasis, de eerste vrouwelijke driesterrengenereaal.  Na 31 jaar bij defensie, zet ze zich in voor meer gelijkheid tussen vrouwen en mannen – zodat de vrouwen na haar niet meer hoeven te pionieren.  

Want als je géén diverse top hebt, dan sluit je een deel van de samenleving uit. En het is juist belangrijk om door verschillende ogen te kunnen kijken - dan pas weet je wat je organisatie nodig heeft, zegt Boekholt O'Sulivan. En dat geldt voor elk bedrijf. Bij defensie uit zich dit bijvoorbeeld in door vrouwen ontworpen scherfwerende vesten of schepen, die óók in de smaak vallen bij mannelijke werknemers. Maar ook bij andere organisaties voegt dit veel toe. 

Naast lessen op het gebeid van diversiteit, heeft Boekholt O'Sullivan ook lessen over leiderschap. ‘Kwetsbaarheid en leiderschap zijn geen logisch duo', schrijft ze. Een tip om de kwetsbaarheid te omarmen? Neem ook eens mensen aan waarvan je iets kan leren. 

Lees ook |Generaal Elanor Boekholt-O’Sullivan: ‘Ik ken geen vrouw die niet een vervelende ervaring op straat heeft meegemaakt’

Over In het defensief

In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese landen verwacht dat ze hun defensie serieus gaan nemen.

Maar hoe doe je dat, als je decennialang vooral hebt ingezet op handel, diplomatie en gemeenschappelijke regelgeving? Van drone-startups tot tankfabrieken, van Brusselse vergaderzalen tot militaire oefenterreinen – deze podcast duikt diep in de Europese defensiemachine. Hoe ziet die eruit? Wie zijn de spelers? En hoever zijn we eigenlijk bereid te gaan om ons continent te beschermen?

🎧 Luister elke week naar een nieuwe aflevering van ‘In het Defensief’, te vinden in je favoriete podcastapp. 

Michal van der Toornis Europaverslaggever bij BNR. Ze houdt zich op dagelijkse basis bezig met wat er in Brussel gebeurt, waar Europa mee worstelt en hoe we ons los proberen te maken van de Verenigde Staten onder Trump, onder andere in de BNR-podcast Make Europe Great Again. 

Ria Cats is journalist defensie en geopolitieke veiligheid bij het Financieele Dagblad. Ze schrijft over zowel de defensie-industrie als de Navo en de worstelingen van politieke spelers met de toenemende onveiligheid. Daarvoor werkte ze voor het FD als Europa-correspondent in Brussel en als politiek verslaggever in Den Haag.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Voor de opschaling van de krijgsmacht zijn tienduizenden extra militairen en reservisten nodig, veel meer munitie én onbemande, technisch geavanceerde wapensystemen. Nederland moet daardoor snel meer ruimte vrijmaken voor kazernes, schietbanen, oefendorpen, laagvlieggebieden voor helikopters en munitieopslag. Dat zegt Demissionair Staatssecretaris Gijs Tuinman van Defensie, die deze week te gast is. 

Tuinman wil dat Defensie volgend jaar al begint met de bouw van nieuwe, moderne duurzame kazernes en andere infrastructuur. Om geen tijd te verliezen, heeft hij deze maand de Commandopost Vastgoed gelanceerd. Dit is volgens hem te vergelijken met een denktank, waarin het leger samenwerkt met het Rijksvastgoedbedrijf, ingenieursbureaus en grote bouwbedrijven als Heijmans en BAM. 

Het idee is dat de schop sneller in de grond gaat, als marktpartijen in een vroegtijdig stadium meedenken en zich slim organiseren in plaats van dat Defensie zelf het wiel uitvind. De totale omzet van de infrastructuurprojecten bedraagt volgens Tuinman €2,5 miljard tot €3 miljard per jaar.

Hiervoor is ook ruimte nodig. Eind december moet het demissionaire kabinet besluiten over meer ruimte voor defensie. De Tweede Kamer stelt voor defensie en landbouw te combineren. Een goed idee, zegt Tuinman. 'In Oekraïne wordt er ook niet gevochten in een Natura-2000 bos'. 

Over In het defensief

In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese landen verwacht dat ze hun defensie serieus gaan nemen.

Maar hoe doe je dat, als je decennialang vooral hebt ingezet op handel, diplomatie en gemeenschappelijke regelgeving? Van drone-startups tot tankfabrieken, van Brusselse vergaderzalen tot militaire oefenterreinen – deze podcast duikt diep in de Europese defensiemachine. Hoe ziet die eruit? Wie zijn de spelers? En hoever zijn we eigenlijk bereid te gaan om ons continent te beschermen?

🎧 Luister elke week naar een nieuwe aflevering van ‘In het Defensief’, te vinden in je favoriete podcastapp. 

Michal van der Toornis Europaverslaggever bij BNR. Ze houdt zich op dagelijkse basis bezig met wat er in Brussel gebeurt, waar Europa mee worstelt en hoe we ons los proberen te maken van de Verenigde Staten onder Trump, onder andere in de BNR-podcast Make Europe Great Again. 

Ria Cats is journalist defensie en geopolitieke veiligheid bij het Financieele Dagblad. Ze schrijft over zowel de defensie-industrie als de Navo en de worstelingen van politieke spelers met de toenemende onveiligheid. Daarvoor werkte ze voor het FD als Europa-correspondent in Brussel en als politiek verslaggever in Den Haag.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Waar Nederlanders nog vaak lacherig doen over de Russische dreiging en hun schouders ophalen over noodpakketten en de dienstplicht, staan Litouwers al jaren paraat. Kinderen vanaf tien jaar leren er drones besturen, en duizenden volwassenen oefenen in hun vrije tijd én op eigen kosten in de omgang met wapens en het beveiligen van civiele infrastructuur. Andere vrijwilligers noemen zich dan weer het 'Elfjesleger' dat op internet de strijd aangaat met Russische 'trollen' die nepnieuws verspreiden. 

In deze aflevering van 'In het defensief' gaan we in gesprek met Jack Twiss Quarles van Ufford, sinds 2022 de Nederlandse ambassadeur in Litouwen. Hij vertelt wat Nederland kan leren van de Litouwers, die - mede vanwege de bloedige Russische bezetting van het land tot en met 1990 - weten waartoe het Kremlin in staat is. De kleine Baltische staat legt zich daarbij niet neer en wil zich niet zomaar gewonnen geven. Volgens Twiss bereidt Litouwen zich al vanaf de inval in Georgië in 2008 door Rusland voor op onheil van hun oosterburen. 

Over In het defensief

In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese landen verwacht dat ze hun defensie serieus gaan nemen.

Maar hoe doe je dat, als je decennialang vooral hebt ingezet op handel, diplomatie en gemeenschappelijke regelgeving? Van drone-startups tot tankfabrieken, van Brusselse vergaderzalen tot militaire oefenterreinen – deze podcast duikt diep in de Europese defensiemachine. Hoe ziet die eruit? Wie zijn de spelers? En hoever zijn we eigenlijk bereid te gaan om ons continent te beschermen?

🎧 Luister elke week naar een nieuwe aflevering van ‘In het Defensief’, te vinden in je favoriete podcastapp. 

Michal van der Toornis Europaverslaggever bij BNR. Ze houdt zich op dagelijkse basis bezig met wat er in Brussel gebeurt, waar Europa mee worstelt en hoe we ons los proberen te maken van de Verenigde Staten onder Trump, onder andere in de BNR-podcast Make Europe Great Again. 

Ria Cats is journalist defensie en geopolitieke veiligheid bij het Financieele Dagblad. Ze schrijft over zowel de defensie-industrie als de Navo en de worstelingen van politieke spelers met de toenemende onveiligheid. Daarvoor werkte ze voor het FD als Europa-correspondent in Brussel en als politiek verslaggever in Den Haag.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

In geen enkel Europees land - en misschien wel nergens ter wereld - ontwikkelt de drone-industrie zich zo snel als in Oekraïne, zeggen experts vaak in deze podcast. Het innovatieve vermogen van Oekraïense defensiebedrijven is ongeëvenaard, behalve wellicht bij de concurrentie in aartsvijand Rusland.

BNR-collega Geert Jan Hahn wilde met eigen ogen zien hoe Oekraïners van alle leeftijden helpen bij de ontwikkeling van drones en andere wapens. Hij bezocht in het belegerde land grote bedrijven met high tech snufjes, maar ook ondernemers die in hun schuurtje met 3D-printers minder geavanceerde munitie en gevechtsdrones maken. Alles is nodig.

In deze aflevering van 'In het Defensief': alles over de reis van Geert Jan. De Oekraïners zijn moe van de oorlog, maar vechten ongebroken door voor hun vrijheid, zegt hij. In hoog tempo bouwden ze sinds de inval in 2022 een defensie-industrie op, waarmee heel Europa wel wil samenwerken. Ook de Nederlandse demissionaire defensieminister Ruben Brekelmans. 

Zorgen zijn daarbij wel. Want is Oekraïne in staat de corruptie in het land onder controle te krijgen of blijft er veel geld aan de strijkstok hangen van oligarchen? Zij lijken een flink graantje te willen meepikken van de miljarden die nu vanuit de rest van de Westerse wereld naar de Oekraïense defensie-industrie gaan, waarschuwt Hahn.  

Over In het defensief

In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese landen verwacht dat ze hun defensie serieus gaan nemen.

Maar hoe doe je dat, als je decennialang vooral hebt ingezet op handel, diplomatie en gemeenschappelijke regelgeving? Van drone-startups tot tankfabrieken, van Brusselse vergaderzalen tot militaire oefenterreinen – deze podcast duikt diep in de Europese defensiemachine. Hoe ziet die eruit? Wie zijn de spelers? En hoever zijn we eigenlijk bereid te gaan om ons continent te beschermen?

🎧 Luister elke week naar een nieuwe aflevering van ‘In het Defensief’, te vinden in je favoriete podcastapp. 

Michal van der Toornis Europaverslaggever bij BNR. Ze houdt zich op dagelijkse basis bezig met wat er in Brussel gebeurt, waar Europa mee worstelt en hoe we ons los proberen te maken van de Verenigde Staten onder Trump, onder andere in de BNR-podcast Make Europe Great Again. 

Ria Cats is journalist defensie en geopolitieke veiligheid bij het Financieele Dagblad. Ze schrijft over zowel de defensie-industrie als de Navo en de worstelingen van politieke spelers met de toenemende onveiligheid. Daarvoor werkte ze voor het FD als Europa-correspondent in Brussel en als politiek verslaggever in Den Haag.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Waar Oekraïne belaagd wordt met honderden drones per dag, is Europa nu ook in de de ban van de drone. Dit weekend werden er voor de tweede keer drones waargenomen in het Deense luchtruim, in Noorwegen zijn meerdere vluchten omgeleid vanwege vermoedelijke dronesignaleringen. En in Polen werden gevechtsdrones neergeschoten met F35’s, een duur grapje. Hoe houd je ze wel tegen, zonder miljoenen uit te geven aan straaljagers of ouderwetse wapensystemen?

Jacco Dominicus van het Nederlands Lucht- en Ruimtevaartcentrum onderzoekt al jaren hoe je drones effectief kunt opsporen en uitschakelen. In deze aflevering is hij te gast, om de opties haarfijn toe te lichten.

Over In het defensief

In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese landen verwacht dat ze hun defensie serieus gaan nemen.

Maar hoe doe je dat, als je decennialang vooral hebt ingezet op handel, diplomatie en gemeenschappelijke regelgeving? Van drone-startups tot tankfabrieken, van Brusselse vergaderzalen tot militaire oefenterreinen – deze podcast duikt diep in de Europese defensiemachine. Hoe ziet die eruit? Wie zijn de spelers? En hoever zijn we eigenlijk bereid te gaan om ons continent te beschermen?

🎧 Luister elke week naar een nieuwe aflevering van ‘In het Defensief’, te vinden in je favoriete podcastapp. 

Michal van der Toornis Europaverslaggever bij BNR. Ze houdt zich op dagelijkse basis bezig met wat er in Brussel gebeurt, waar Europa mee worstelt en hoe we ons los proberen te maken van de Verenigde Staten onder Trump, onder andere in de BNR-podcast Make Europe Great Again. 

Ria Cats is journalist defensie en geopolitieke veiligheid bij het Financieele Dagblad. Ze schrijft over zowel de defensie-industrie als de Navo en de worstelingen van politieke spelers met de toenemende onveiligheid. Daarvoor werkte ze voor het FD als Europa-correspondent in Brussel en als politiek verslaggever in Den Haag.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Eén van de lessen uit de oorlog in Oekraïne: technologie en de krijgsmacht kunnen niet meer zonder elkaar. En dus ging eerder deze maand een langgekoesterde wens van Defensie in vervulling: de landmacht kreeg er een nieuwe eenheid bij: ‘Cyber en Elektromagnetische Activiteiten’ (CEMA).  

Te gast is Peter Masseling, luitenant-kolonel en commandant van het gloednieuwe CEMA-bataljon. Door de extra miljarden die voor defensie vrijkomen, kan hij zich in het Gelderse Stroe de komende jaren bezighouden met het ondersteunen van de landmacht op het gebied van elektronische oorlogsvoering, wat de afgelopen jaren behoorlijk belangrijk geworden is. Van eerdere ervaringen in Afghanistan tot de huidige werkwijze op de thuisbasis in Stroe: het CEMA-bataljon traint dagelijks op situaties waarin digitale dreiging en elektronische verstoring centraal staan.  

De ambities zijn groot – de eenheid moet doorgroeien naar zo’n 450 mensen – maar hoe weet Masseling genoeg technisch geschoold personeel te vinden? Hoe werkt CEMA samen met defensiebedrijven en hoe ziet de toekomst eruit?  

Over In het defensief

In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese landen verwacht dat ze hun defensie serieus gaan nemen.

Maar hoe doe je dat, als je decennialang vooral hebt ingezet op handel, diplomatie en gemeenschappelijke regelgeving? Van drone-startups tot tankfabrieken, van Brusselse vergaderzalen tot militaire oefenterreinen – deze podcast duikt diep in de Europese defensiemachine. Hoe ziet die eruit? Wie zijn de spelers? En hoever zijn we eigenlijk bereid te gaan om ons continent te beschermen?

🎧 Luister elke week naar een nieuwe aflevering van ‘In het Defensief’, te vinden in je favoriete podcastapp. 

Michal van der Toornis Europaverslaggever bij BNR. Ze houdt zich op dagelijkse basis bezig met wat er in Brussel gebeurt, waar Europa mee worstelt en hoe we ons los proberen te maken van de Verenigde Staten onder Trump, onder andere in de BNR-podcast Make Europe Great Again. 

Ria Cats is journalist defensie en geopolitieke veiligheid bij het Financieele Dagblad. Ze schrijft over zowel de defensie-industrie als de Navo en de worstelingen van politieke spelers met de toenemende onveiligheid. Daarvoor werkte ze voor het FD als Europa-correspondent in Brussel en als politiek verslaggever in Den Haag.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Nu Polen te maken kreeg met Russische drones die het NAVO-luchtruim schonden, wordt duidelijk dat de Europese defensie-inspanningen sneller en strategischer moeten worden ingericht.
  
Samen met Sabine Mengelberg en Niels van Willigen van de Nederlandse Defensie Academie bespreken we een rapport dat zij schreven voor de Tweede Kamer over de toekomst van de Europese veiligheidsstructuur. Daarin staan vier mogelijke scenario’s voor de NAVO, variërend van versterkte samenwerking tot een uiteenvallende alliantie. Wat zijn de implicaties van elk scenario? En binnen welk scenario vallen de recente Russische provocaties, zoals in Polen?

We kijken ook naar de bredere Europese structuur, met organisaties als de EU, OVSE en Raad van Europa. Hoe effectief zijn die in het huidige geopolitieke speelveld? Mengelberg en Van Willigen pleiten ervoor dat Europa minder moet leunen op logge instituties en meer moet inzetten op daadkracht, economische macht en flexibele allianties.

Over In het defensief

In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese landen verwacht dat ze hun defensie serieus gaan nemen.

Maar hoe doe je dat, als je decennialang vooral hebt ingezet op handel, diplomatie en gemeenschappelijke regelgeving? Van drone-startups tot tankfabrieken, van Brusselse vergaderzalen tot militaire oefenterreinen – deze podcast duikt diep in de Europese defensiemachine. Hoe ziet die eruit? Wie zijn de spelers? En hoever zijn we eigenlijk bereid te gaan om ons continent te beschermen?

🎧 Luister elke week naar een nieuwe aflevering van ‘In het Defensief’, te vinden in je favoriete podcastapp. 

Michal van der Toornis Europaverslaggever bij BNR. Ze houdt zich op dagelijkse basis bezig met wat er in Brussel gebeurt, waar Europa mee worstelt en hoe we ons los proberen te maken van de Verenigde Staten onder Trump, onder andere in de BNR-podcast Make Europe Great Again. 

Ria Cats is journalist defensie en geopolitieke veiligheid bij het Financieele Dagblad. Ze schrijft over zowel de defensie-industrie als de Navo en de worstelingen van politieke spelers met de toenemende onveiligheid. Daarvoor werkte ze voor het FD als Europa-correspondent in Brussel en als politiek verslaggever in Den Haag.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Van de 35 landen van de zogeheten 'coalition of the willing' tonen er 26 de bereidheid om Oekraïne na een bestand veiligheidsgaranties te bieden. Toch lijkt er alsof er weinig is bereikt in Parijs. In deze aflevering van de podcast 'In het defensief' gaan we hierover in gesprek met directeur Anna van Zoest van de Atlantische Commissie. Volgens haar kan de 'Coalition of the Willing' een nuttige aanvulling zijn op het Navo-bondgenootschap en de Europese Unie. Deze instituties functioneren vaak bureaucratisch en log, en de besluitvorming verloopt soms traag door notoire dwarsliggers als Hongarije. Er is volgens haar behoefte aan een veel flexibeler club die wie weet zelfs in de toekomst kan uitgroeien tot een soort 'Europese Veiligheidsraad'.  

Dat neemt niet weg dat de coalition of the willing moet doorpakken, meent Van Zoest. De aangesloten Europese landen, aangevuld met onder meer Canada, Japan en Australië, kunnen zo de Verenigde Staten laten zien dat het hen ernst is met de verdediging van het Europese continent tegen de Russische agressor. Donald Trump heeft al vaker laten blijken teleurgesteld te zijn in zijn westerse bondgenoten die volgens hem in het verleden de VS te makkelijk de kastanjes voor hen uit het vuur hebben laten halen.

Volgens Van Zoest was de bijeenkomst van de coalition of the willing in Parijs op 4 september dan ook een 'belangrijk signaal' aan de Amerikanen. De Europeanen hebben hun betrokkenheid getoond door de deelname van de 26 landen aan een internationale geruststellingsmissie kenbaar te maken.
Het is volgens Van Zoest belangrijk dat Europa de VS op deze manier aan de borst probeert te blijven drukken, hoe lastig dit soms ook is gezien de onvoorspelbaarheid van Trump. Washington is gewoonweg als bondgenoot te essentieel om te laten lopen. 

Tegelijkertijd vindt ook Van Zoest dat Europa op defensiegebied onafhankelijker moet worden van Amerika. De Europese defensie-industrie moet bijvoorbeeld flink versterkt worden, aldus de vrouw die eerder werkt bij de EU-buitenlanddienst, het Haagse ministerie van Buitenlandse Zaken en op het Navo-hoofdkantoor.      

Over In het defensief

In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese landen verwacht dat ze hun defensie serieus gaan nemen.

Maar hoe doe je dat, als je decennialang vooral hebt ingezet op handel, diplomatie en gemeenschappelijke regelgeving? Van drone-startups tot tankfabrieken, van Brusselse vergaderzalen tot militaire oefenterreinen – deze podcast duikt diep in de Europese defensiemachine. Hoe ziet die eruit? Wie zijn de spelers? En hoever zijn we eigenlijk bereid te gaan om ons continent te beschermen?

🎧 Luister elke week naar een nieuwe aflevering van ‘In het Defensief’, te vinden in je favoriete podcastapp. 

Michal van der Toornis Europaverslaggever bij BNR. Ze houdt zich op dagelijkse basis bezig met wat er in Brussel gebeurt, waar Europa mee worstelt en hoe we ons los proberen te maken van de Verenigde Staten onder Trump, onder andere in de BNR-podcast Make Europe Great Again. 

Ria Cats is journalist defensie en geopolitieke veiligheid bij het Financieele Dagblad. Ze schrijft over zowel de defensie-industrie als de Navo en de worstelingen van politieke spelers met de toenemende onveiligheid. Daarvoor werkte ze voor het FD als Europa-correspondent in Brussel en als politiek verslaggever in Den Haag.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Navo is het 'technisch meest geavanceerde bondgenootschap op deze planeet' en ze doet er alles aan om dat te blijven. Die boodschap geeft Bart Hollants, de zogeheten 'innovation broker' van de westerse militaire alliantie, af in deze aflevering.  

Hollants belt in vanuit Norfolk in de Amerikaanse staat Virginia, waar zich een van de minst bekende hoofdkwartieren van de Noord-Atlantische Verdragsorganisatie bevindt.Het houdt zich bezig met 'strategic warfare development' en Hollants is er de enige 'innovation broker' (oftewel: innovatiebemiddelaar). Hij heeft de taak om in de 32 lidstaten veelbelovende innovatieve defensieprojecten op te sporen en die vervolgens te koppelen aan de Navo zelf en aan de aangesloten lidstaten. Verschillende innovaties hebben volgens Hollants inmiddels succesvol hun weg gevonden naar de Navo-legers. 

Innovatie is 'cruciaal' voor de Navo om sterk en machtig te blijven, zegt Hollants. Eerder spoorde hij op de Innovatiecampus in de Gelderse stad Ede al naar nieuwe technische hoogstandjes die het Nederlandse leger goed kan gebruiken. Nu doet hij hetzelfde in Norfolk, alleen dan bijna op wereldschaal: binnen het gehele Navo-grondgebied en soms zelfs in partnerlanden als Australië, Nieuw-Zeeland, Japan en Zuid-Korea. 

Voorbeeld van een geslaagd project is de zoektocht naar materieel om het saboteren van onderzeese kabels te voorkomen. Afgelopen december werd voor de eerste keer duidelijk dat de Rusland een schaduwvloot inzet om communicatiekabels door te knippen in de Oostzee, al in januari kregen Hollants en zijn collega's de opdracht uit te kijken naar mogelijke oplossingen die al op de markt zijn en in februari startten de experimenten bij Denemarken.

'We kunnen ons Navo-vlootverband op de Russische schaduwvloot afsturen, maar dat is ontzettend duur en het is eigenlijk niet haalbaar dat langjarig te doen,' legt Hollants uit. Commerciële bedrijven bleken bestaande, goedkopere, goed functionerende innovaties voorhanden te hebben die de Navo van pas komen. 

Een andere actuele dreiging, waarop de innovation broker zich richt, zijn de counterdrones. Liever had de Navo hiervoor 'gister' nog het antwoord gevonden, omdat de Navo ziet dat Rusland Oekraïne met honderden drones tegelijk bestookt en zo grote vernielingen aanricht. Hollants: 'Voor een oplossing worden wij nu ingeschakeld en dan gaan we heel erg snel.'   

Over In het defensief

In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese landen verwacht dat ze hun defensie serieus gaan nemen.

Maar hoe doe je dat, als je decennialang vooral hebt ingezet op handel, diplomatie en gemeenschappelijke regelgeving? Van drone-startups tot tankfabrieken, van Brusselse vergaderzalen tot militaire oefenterreinen – deze podcast duikt diep in de Europese defensiemachine. Hoe ziet die eruit? Wie zijn de spelers? En hoever zijn we eigenlijk bereid te gaan om ons continent te beschermen?

🎧 Luister elke week naar een nieuwe aflevering van ‘In het Defensief’, te vinden in je favoriete podcastapp. 

Michal van der Toornis Europaverslaggever bij BNR. Ze houdt zich op dagelijkse basis bezig met wat er in Brussel gebeurt, waar Europa mee worstelt en hoe we ons los proberen te maken van de Verenigde Staten onder Trump, onder andere in de BNR-podcast Make Europe Great Again. 

Ria Cats is journalist defensie en geopolitieke veiligheid bij het Financieele Dagblad. Ze schrijft over zowel de defensie-industrie als de Navo en de worstelingen van politieke spelers met de toenemende onveiligheid. Daarvoor werkte ze voor het FD als Europa-correspondent in Brussel en als politiek verslaggever in Den Haag.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Europa wil op defensiegebied dolgraag minder afhankelijk zijn van de Verenigde Staten. Maar zo ver is het nog lang niet, waarschuwt defensiespecialist Patrick Bolder van denktank HCSS (The Hague Center for Strategic Studies), die deze week te gast is. 

De gepensioneerde luitenant-kolonel Bolder was veertig jaar werkzaam bij de Koninklijke Luchtmacht, zo zegt hij in deze editie van de podcast 'In het Defensief'. Volgens Bolder draait met name 'zijn' luchtdomein op een enorme hoeveelheid Amerikaanse spullen. Veel verandering ziet Bolder daarin op heel korte termijn niet komen. 'Zo hebben we het F35-jachtvliegtuig pas een paar jaar, dat kan nog wel dertig jaar mee,' legt Bolder uit. Dat betekent volgen hem dat Nederland voor wat betreft het onderhoud en de vervangende onderdelen de VS nog decennia nodig heeft. Datzelfde geldt voor het zeer geavanceerde Patriot-luchtafweergeschut en de gevechtshelikopters Chinook en Apache.
Meer kansen ziet Bolder dan ook in de nabije toekomst weggelegd bij de andere krijgsmachtonderdelen.

De Koninklijke Marine koopt al onderzeeboten bij Naval in Frankrijk en fregatten van Damen in Nederland. Ook de landmacht schaft veel Europees materieel aan, bijvoorbeeld bij het Duitse megabedrijf Rheinmetall en diverse, ook Nederlandse,  toeleveranciers.
Volgens Bolder moet de Europese industrie in de tussentijd wel alles op alles zetten om de achterstand op de Amerikaanse concurrentie zo snel mogelijk in te lopen. 'In alle domeinen, dus ook ruimtevaart en cyber', meent Bolder. Dit is des te urgenter, nu het Washington onder Donald Trump 'geen betrouwbare partner' meer blijkt, voegt hij hieraan toe. 'Bijvoorbeeld in het Oekraïnedossier'. 
'We hebben hier in Europa wèl de kennis en er zijn goede defensieproducten in de embryonale fase,' zegt hij. 'Die moeten alleen nog volwassen worden'. Hierbij denkt Bolder onder meer aan het Frans‑Italiaanse SAMP/T-project, dat kan uitgroeien tot een uitstekend alternatief voor de Patriot-raketten.

Verder wijst Bolder op het gezamenlijke FCAS- programma van Frankrijk, Duitsland en Spanje om een volgende generatie gevechtssysteem te ontwikkelen. FCAS staat voor Future Combat Air System en die zou op termijn een alternatief voor de F35 kunnen worden, denkt Bolder. Er is volgens hem reden tot zorg maar niet om het hoofd te laten langen. Àls de wapenindustrie maar de schouders eronder zet en de politiek meer inzet op 'buy American', zo besluit de oud-luchtmachtman. 

Over In het defensief

In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese landen verwacht dat ze hun defensie serieus gaan nemen.

Maar hoe doe je dat, als je decennialang vooral hebt ingezet op handel, diplomatie en gemeenschappelijke regelgeving? Van drone-startups tot tankfabrieken, van Brusselse vergaderzalen tot militaire oefenterreinen – deze podcast duikt diep in de Europese defensiemachine. Hoe ziet die eruit? Wie zijn de spelers? En hoever zijn we eigenlijk bereid te gaan om ons continent te beschermen?

🎧 Luister elke week naar een nieuwe aflevering van ‘In het Defensief’, te vinden in je favoriete podcastapp. 

Michal van der Toornis Europaverslaggever bij BNR. Ze houdt zich op dagelijkse basis bezig met wat er in Brussel gebeurt, waar Europa mee worstelt en hoe we ons los proberen te maken van de Verenigde Staten onder Trump, onder andere in de BNR-podcast Make Europe Great Again. 

Ria Cats is journalist defensie en geopolitieke veiligheid bij het Financieele Dagblad. Ze schrijft over zowel de defensie-industrie als de Navo en de worstelingen van politieke spelers met de toenemende onveiligheid. Daarvoor werkte ze voor het FD als Europa-correspondent in Brussel en als politiek verslaggever in Den Haag.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Rheinmetall Ede, de dochter van de Duitse defensiereus, is aan het kijken of ze luchtverdediging in Nederland kunnen gaan maken. Dat zegt ceo Coen van Leeuwen in deze aflevering van In het Defensief. Het zou gaan om de Skyranger 30, een mobiel luchtverdedigingssysteem. ‘Het is nog niet zeker dat het gaat gebeuren, maar Nederland heeft aangegeven dat ze daar interesse in hebben', zegt van Leeuwen. ‘Een interessante mogelijkheid, ook omdat Nederland zelf luchtverdediging een belangrijk onderwerp vindt’.  

Het hoofdkantoor in Düsseldorf doet het goed, en Rheinmetall Ede profiteert flink mee van die cijfers. In Ede wordt onder meer de Boxer, het ijzersterke maar prijzige Nederlands-Duitse pantservoertuig gemaakt. Een tijdje raakte het voertuig uit de gratie, maar inmiddels heeft de Nederlandse defensie weer interesse. 1Kan Ede rekenen op een bestelling? ‘Er zijn kapers op de kust, maar ik denk dat er mogelijkheden zijn'.    

En Rheinmetall Ede heeft gesprekken lopen om onderdelen van het terreinvoertuig Caracal te gaan produceren in de oude VDL-fabriek in Born. Meer dan dat kan Coen van Leeuwen nog niet zeggen. ‘Voor ons is het belangrijk dat we daar snel helderheid over krijgen. Die gesprekken lopen, en daar is nu weinig over te zeggen'.   
 
Of die order van Defensie nou binnenkomt, of niet, Rheinmetall blijft één van de grote spelers in de Nederlandse defensie-industrie. En dus zou het bedrijf best wel eens de spil kunnen worden van een ecosysteem met allerlei Nederlandse toeleveranciers.  Van Leeuwen ziet wat dit betreft mogelijkheden op het gebied van onbemande systemen. 'Die productie staat nog in de kinderschoenen, en Nederland loopt daarin voorop.’ 

Over In het defensief

In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese landen verwacht dat ze hun defensie serieus gaan nemen.

Maar hoe doe je dat, als je decennialang vooral hebt ingezet op handel, diplomatie en gemeenschappelijke regelgeving? Van drone-startups tot tankfabrieken, van Brusselse vergaderzalen tot militaire oefenterreinen – deze podcast duikt diep in de Europese defensiemachine. Hoe ziet die eruit? Wie zijn de spelers? En hoever zijn we eigenlijk bereid te gaan om ons continent te beschermen?

🎧 Luister elke week naar een nieuwe aflevering van ‘In het Defensief’, te vinden in je favoriete podcastapp. 

Michal van der Toornis Europaverslaggever bij BNR. Ze houdt zich op dagelijkse basis bezig met wat er in Brussel gebeurt, waar Europa mee worstelt en hoe we ons los proberen te maken van de Verenigde Staten onder Trump, onder andere in de BNR-podcast Make Europe Great Again. 

Ria Cats is journalist defensie en geopolitieke veiligheid bij het Financieele Dagblad. Ze schrijft over zowel de defensie-industrie als de Navo en de worstelingen van politieke spelers met de toenemende onveiligheid. Daarvoor werkte ze voor het FD als Europa-correspondent in Brussel en als politiek verslaggever in Den Haag.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Europese krijgsmachten leunen nog sterk op de Verenigde Staten wat betreft hun informatievergaring. Ook het Nederlandse ministerie van Defensie moet veel beter worden in het verzamelen van inlichtingen, zo moest demissionair minister Ruben Brekelmans in maart van dit jaar erkennen. Nederland werkt dan ook aan de versterking van de 'informatiehuishouding', zei hij.
Aanleiding voor Brekelmans' opmerking is een kritisch rapport over een bombardement in 2015 van Nederlandse F16's op terreurorganisatie Isis in de Iraakse stad Hawija. Hierbij kwamen onbedoeld minstens zeventig burgers om het leven. Brekelmans bood zijn excuses aan de burgemeester van Hawija aan. Bovendien moet Nederland wat hem betreft de 'inlichtingenpositie tijdens internationale missies' verbeteren. 

Toeval of niet: kort daarop, in juni, lanceerde Defensie zijn eerste Nederlandse satelliet. Het komende anderhalf jaar stuurt ons land nog eens drie satellieten de ruimte in, allemaal van het jonge Fins-Poolse bedrijf Iceye. Te gast is Joost Elstak, de commercieel directeur satellietmissies van Iceye. Volgens hem koos Nederland voor zijn onderneming, omdat hun satelieten. ook door zware bewolking en in de nacht goede afbeeldingen naar de aarde kunnen sturen. 

Daarbij komt nog dat de Iceye-satellieten hun kwaliteit al hebben bewezen in de oorlog in Oekraïne, waar militairen ook gebruik van de scherpe afbeeldingen. Dankzij de Oekraïense ervaringen kwam Defensie bij Iceye terecht, zegt Elstak. 

Interessant is ook dat de Iceye-satellieten van volledig Europees makelij zijn. Hiermee kan het bedrijf de volgende steen worden in het bouwwerk van Brussel om de Europese defensie meer op eigen benen te laten staan en minder afhankelijk te maken van de VS en bedrijven als SpaceX van Elon Musk. 

Defensie zelf zegt dat het belangrijk is dat Nederland dankzij de Iceye-satelliet nu 'eigen ogen in de ruimte heeft' om militaire operaties te kunnen uitvoeren en zicht te houden op dreigingen. Volgens Elstak kan dit ook met andere Europese landen om de inlichtingenpositie nog krachtiger te maken. 'Het mooie van onze satellieten is dat ze samen kunnen werken. Portugal heeft ook onze satelliet gekocht. Polen drie', vertelt hij. En er liggen nog meer orders in het verschiet om de Europese dekking omtrent informatie-uitwisseling te vergroten. 

Over In het defensief

In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese landen verwacht dat ze hun defensie serieus gaan nemen.

Maar hoe doe je dat, als je decennialang vooral hebt ingezet op handel, diplomatie en gemeenschappelijke regelgeving? Van drone-startups tot tankfabrieken, van Brusselse vergaderzalen tot militaire oefenterreinen – deze podcast duikt diep in de Europese defensiemachine. Hoe ziet die eruit? Wie zijn de spelers? En hoever zijn we eigenlijk bereid te gaan om ons continent te beschermen?

🎧 Luister elke week naar een nieuwe aflevering van ‘In het Defensief’, te vinden in je favoriete podcastapp. 

Michal van der Toornis Europaverslaggever bij BNR. Ze houdt zich op dagelijkse basis bezig met wat er in Brussel gebeurt, waar Europa mee worstelt en hoe we ons los proberen te maken van de Verenigde Staten onder Trump, onder andere in de BNR-podcast Make Europe Great Again. 

Ria Cats is journalist defensie en geopolitieke veiligheid bij het Financieele Dagblad. Ze schrijft over zowel de defensie-industrie als de Navo en de worstelingen van politieke spelers met de toenemende onveiligheid. Daarvoor werkte ze voor het FD als Europa-correspondent in Brussel en als politiek verslaggever in Den Haag.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Visnetten en kippengaas een innovatie? Het lijkt haast onvoorstelbaar, maar op de slagvelden van Oekraïne betekenen deze huis-tuin-en-keuken-middelen soms het verschil tussen leven en dood. 

Oekraïense soldaten gebruiken oude visnetten, die ze mede uit Nederland opgestuurd krijgen, als beschermingsmiddelen en camouflage in de loopgraven. De propellers van de vijandige drones draaien zich erin vast. Hoe staat een stukje kippengaas symbool voor de snelle veranderingen op het slagveld? Te gast is Mark Voskuijl, hoogleraar Wapen- en Luchtvaartsystemen aan de Nederlandse Defensie Academie.

Behalve kippengaas en visnetten is aan het front in Oekraïne ook een wirwar aan kabels te zien, zegt Voskuijl. Die zorgen ervoor dat Russische drones via een glasvezelverbinding kunnen  worden bestuurd naar hun doel, in plaats van via radiogolven. Daardoor zijn ze minder goed te detecteren en nog lastiger te verstoren en uit te schakelen. Dat is een grote uitdaging voor Oekraïne.

Moeten we toe naar grote vliegende scharen die de kabels doorknippen? Of gaat de drone-ontwikkeling zo rap dat de een na de andere uitvinding wordt gedaan en de innovaties elkaar nauwelijks kunnen bijbenen?

Dat laatste is volgens Voskuijl het geval. Volgens hem moet de Nederlandse defensie-industrie dan ook goed naar Oekraïne kijken en ervan leren. Aanpassingsvermogen is het toverwoord, waarschuwt hij. Produceren voor de plank heeft alleen zin als de onderdelen voortdurend gemakkelijk kunnen worden vervangen voor een snelle up-to-date. Want de drones die vandaag van de fabrieksband rollen, zijn al binnen twee maanden al achterhaald.    

Over In het defensief

In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese landen verwacht dat ze hun defensie serieus gaan nemen.

Maar hoe doe je dat, als je decennialang vooral hebt ingezet op handel, diplomatie en gemeenschappelijke regelgeving? Van drone-startups tot tankfabrieken, van Brusselse vergaderzalen tot militaire oefenterreinen – deze podcast duikt diep in de Europese defensiemachine. Hoe ziet die eruit? Wie zijn de spelers? En hoever zijn we eigenlijk bereid te gaan om ons continent te beschermen?

🎧 Luister elke week naar een nieuwe aflevering van ‘In het Defensief’, te vinden in je favoriete podcastapp. 

Michal van der Toornis Europaverslaggever bij BNR. Ze houdt zich op dagelijkse basis bezig met wat er in Brussel gebeurt, waar Europa mee worstelt en hoe we ons los proberen te maken van de Verenigde Staten onder Trump, onder andere in de BNR-podcast Make Europe Great Again. 

Ria Cats is journalist defensie en geopolitieke veiligheid bij het Financieele Dagblad. Ze schrijft over zowel de defensie-industrie als de Navo en de worstelingen van politieke spelers met de toenemende onveiligheid. Daarvoor werkte ze voor het FD als Europa-correspondent in Brussel en als politiek verslaggever in Den Haag.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Bijna zijn hele volwassen leven hield Dick Zandee (66) zich bezig met defensie en veiligheid. De defensiespecialist bij Instituut Clingendael werkte na zijn studie geschiedenis bij onder meer het ministerie van Defensie, de Navo, de EU en het Europese Defensie-agentschap.

Maar nu zit zijn loopbaan erop. Begin augustus wordt Zandee 67 en gaat hij met pensioen. Zijn kamer bij Clingendael, waar hij sinds 2013 als analist werkte, is al leeggeruimd en zijn afscheidsborrel is achter de rug. 

In deze aflevering blikken we met Zandee in zijn voormalige kantoor terug op zijn carrière. Nog eenmaal deelt hij zijn vakkennis met ons, voordat hij zich aan zijn hobby's wijdt: golf en militaire geschiedenis. Over andere de Tweede Wereldoorlog zal hij nog wel artikelen gaan publiceren in historische tijdschriften, maar zich bezighouden met de actualiteit en met analyses is vanaf nu voorbij:  'Dan moet je alle vakliteratuur blijven bijhouden. Als je het goed wil doen, redt het niet met enkel dagbladen lezen en talkshows volgen', zegt Zandee die geen man is van 'half werk'. We zullen hem dan ook niet meer terugzien in de media als analist.

Wel, erkent hij, zal hij zijn werk ongetwijfeld gaan missen. Volgens de defensiespecialist staat Europa nu op een keerpunt. De 27 lidstaten moeten nu in allerijl gaan samenwerken om militair hun mannetje beter te kunnen staan. 'We moeten af van duplicaties. Dat elk land afzonderlijk zijn eigen tanks of munitie of artillerie wil maken', aldus Zandee. Dat maakt de productie alleen maar duurder en niet effectief, omdat wapensysteem onderling niet uitwisselbaar zijn. 'Maar dan moet je elkaar wel vertrouwen.'

Hij is benieuwd of dit lukt, omdat de grote stappen uiteindelijk in de 27 EU-landen moeten worden gezet. 'De EU heeft weliswaar subsidies en maatregelen om de defensiesamenwerking te bevorderen, maar de Europese defensiegelden zijn maar een fractie van de budgetten van de lidstaten', zegt hij. Dáár ligt dus de sleutel.  

Zandee maant tot actie, want tot nu staan er vooral veel goede bedoelingen op papier en is er nog weinig concreets bereikt. En de tijd dringt. Want Zandee kan niet uitsluiten dat Rusland 'iets zoals in de Krim met de groene mannetjes gaat proberen' in een van de Baltische staten, alle drie lid van de Navo. En dat wordt het Navo-artikel 5 (een aanval op één is een aanval op ons allen) getest.

Over In het defensief

In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese landen verwacht dat ze hun defensie serieus gaan nemen.

Maar hoe doe je dat, als je decennialang vooral hebt ingezet op handel, diplomatie en gemeenschappelijke regelgeving? Van drone-startups tot tankfabrieken, van Brusselse vergaderzalen tot militaire oefenterreinen – deze podcast duikt diep in de Europese defensiemachine. Hoe ziet die eruit? Wie zijn de spelers? En hoever zijn we eigenlijk bereid te gaan om ons continent te beschermen?

🎧 Luister elke week naar een nieuwe aflevering van ‘In het Defensief’, te vinden in je favoriete podcastapp. 

Michal van der Toornis Europaverslaggever bij BNR. Ze houdt zich op dagelijkse basis bezig met wat er in Brussel gebeurt, waar Europa mee worstelt en hoe we ons los proberen te maken van de Verenigde Staten onder Trump, onder andere in de BNR-podcast Make Europe Great Again. 

Ria Cats is journalist defensie en geopolitieke veiligheid bij het Financieele Dagblad. Ze schrijft over zowel de defensie-industrie als de Navo en de worstelingen van politieke spelers met de toenemende onveiligheid. Daarvoor werkte ze voor het FD als Europa-correspondent in Brussel en als politiek verslaggever in Den Haag.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Jachtvliegtuigen, fregatten, radars en raketsystemen: ze bevatten allemaal een schat aan zeldzame aardmetalen, zoals lithium, dysprosium en yttrium. Landen die over voldoende van dit soort kritieke grondstoffen beschikken, kunnen hun defensie-industrieën laten bloeien. Maar wie niet tijdig over de metalen beschikt, heeft het nakijken.

Logisch dus dat de Europese Unie in deze geopolitiek onzekere tijden hard broedt op allerlei plannen om te zorgen dat haar defensie- en andere bedrijven genoeg zeldzame aardmetalen binnenkrijgen, niet alleen nu maar óók de komende jaren nog. Donderdag gaan de EU-kopstukken Ursula van der Leyen en Antonio Costa in gesprek met onder meer de Chinese leider Xi Jinping op hun tweejaarlijkse EU-China-top over precies dit onderwerp.

China heeft Europa volstrekt én bewust afhankelijk gemaakt door zijn positie als leverancier van de metalen al vanaf de jaren zeventig fors uit te bouwen. Daardoor is China inmiddels de absolute wereldmarktleider: Beijing controleert bijna 70% van de winning van zeldzame aardmetalen en 90% van de verwerking ervan. 

In deze editie van 'In het defensief' gaan we in gesprek met strategisch analist Ron Stoop van denktank HCSS over de consequenties hiervan. Hoe kan Europa China overtuigen de zeldzame aardmetalen te blijven exporteren voor onze defensie-industrie maar ook ten behoeve van onze productie van windparken en elektrische auto's? En kan Europa snel mijnen openen in onder meer Portugal en Scandinavië om zelf meer metalen te mijnen? Volgens Stoop is haast geboden. 
'Als je alles bij elkaar optelt zit een meerderheid van de door de EU aangemerkte kritieke grondstoffen in defensiesystemen. Als die kraan opeens dichtgedraaid wordt, kan dat leveranciers opeens in de problemen brengen - onder andere omdat bedrijven vooral kijken naar de korte termijn.' 

Over In het defensief

In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese landen verwacht dat ze hun defensie serieus gaan nemen.

Maar hoe doe je dat, als je decennialang vooral hebt ingezet op handel, diplomatie en gemeenschappelijke regelgeving? Van drone-startups tot tankfabrieken, van Brusselse vergaderzalen tot militaire oefenterreinen – deze podcast duikt diep in de Europese defensiemachine. Hoe ziet die eruit? Wie zijn de spelers? En hoever zijn we eigenlijk bereid te gaan om ons continent te beschermen?

🎧 Luister elke week naar een nieuwe aflevering van ‘In het Defensief’, te vinden in je favoriete podcastapp. 

Michal van der Toornis Europaverslaggever bij BNR. Ze houdt zich op dagelijkse basis bezig met wat er in Brussel gebeurt, waar Europa mee worstelt en hoe we ons los proberen te maken van de Verenigde Staten onder Trump, onder andere in de BNR-podcast Make Europe Great Again. 

Ria Cats is journalist defensie en geopolitieke veiligheid bij het Financieele Dagblad. Ze schrijft over zowel de defensie-industrie als de Navo en de worstelingen van politieke spelers met de toenemende onveiligheid. Daarvoor werkte ze voor het FD als Europa-correspondent in Brussel en als politiek verslaggever in Den Haag.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Overheden in Europa moeten hun burgers veel beter betrekken bij hun besluiten over defensievraagstukken. Voor veel Europeanen, zeker in het westelijk deel van het continent, is de Russische dreiging nog altijd een ver-van-hun-bed-show. Ze begrijpen de wens van politici om de komende jaren duizenden miljarden te steken in de krijgsmacht, gewoonweg niet altijd goed. 

Die waarschuwing geeft geopolitiek analist Michelle Haas, zij doet onderzoek naar defensiebeleid aan de Universiteit van Gent en kijkt als Nederlandse ook nadrukkelijk naar de politieke situatie in België, waar ze woont.

Meer dan Nederlanders maken de Belgen zich grote zorgen over de beslissing van de Navo om per 2035 5% van het bbp in defensie en veiligheid te steken. België heeft een hoge staatsschuld en behoort al tot de Europese landen met de hoogste belastingdruk, zegt Haas. Veel Belgische politici maken zich zorgen dat het land wel héél fors moet bezuinigen op de verzorgingsstaat om de hogere defensie-uitgaven te betalen. De christendemocraten spreken volgens Haas zelfs voor een 'sociaal bloedbad'.

Op dit moment loopt alleen de rechts-conservatieve NV-a van premier Bart De Wever echt warm voor het optrekken van de defensiebestedingen. Die zijn volgens Haas ook wel degelijk nodig, al moet het groeipad wel geleidelijk omhooggaan en mag 'het sociale verhaal' niet worden vergeten.
Ze raadt overheden aan veel meer aandacht te besteden aan strategische communicatie 'richting alle lagen van de bevolking' om hen beter mee te kunnen nemen. De defensie-inspanningen 'gaan enorm veel vragen van je bevolking. terwijl de dreiging nog vaak abstract is voor veel mensen.'
Militarisme spreekt lang niet iedereen aan, meent ze. Het is een rechts thema, maar politici moeten ook zeker het linksere deel van de kiezers niet vergeten. Veiligheid is immers in ieders belang, besluit Haas.     

Over In het defensief

In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese landen verwacht dat ze hun defensie serieus gaan nemen.

Maar hoe doe je dat, als je decennialang vooral hebt ingezet op handel, diplomatie en gemeenschappelijke regelgeving? Van drone-startups tot tankfabrieken, van Brusselse vergaderzalen tot militaire oefenterreinen – deze podcast duikt diep in de Europese defensiemachine. Hoe ziet die eruit? Wie zijn de spelers? En hoever zijn we eigenlijk bereid te gaan om ons continent te beschermen?

🎧 Luister elke week naar een nieuwe aflevering van ‘In het Defensief’, te vinden in je favoriete podcastapp. 

Michal van der Toornis Europaverslaggever bij BNR. Ze houdt zich op dagelijkse basis bezig met wat er in Brussel gebeurt, waar Europa mee worstelt en hoe we ons los proberen te maken van de Verenigde Staten onder Trump, onder andere in de BNR-podcast Make Europe Great Again. 

Ria Cats is journalist defensie en geopolitieke veiligheid bij het Financieele Dagblad. Ze schrijft over zowel de defensie-industrie als de Navo en de worstelingen van politieke spelers met de toenemende onveiligheid. Daarvoor werkte ze voor het FD als Europa-correspondent in Brussel en als politiek verslaggever in Den Haag.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Westerse legers plaatsen steeds meer bestellingen voor extra én beter materieel, maar hoeven er niet automatisch op te rekenen dat ze de gewilde spullen daadwerkelijk geleverd krijgen. Daarvoor waarschuwt Wouter Remmen van RaboResearch. Defensiebedrijven kunnen de behoefte aan wapens en munitie amper bijbenen, zegt Remmen op basis van een onderzoek van de Rabobank dat dinsdag verschijnt. Daardoor blijft de productie achter bij de vraag, wat leidt tot grote prijsstijgingen. Netto geven legers dan dus wel meer geld uit, maar ze krijgen er niet per definitie meer materieel voor terug.

Remmen baseerde zich mede op een onderzoek van het Duitse economische instituut Ifo. Dat becijferde dat 90% van de hogere defensie-uitgaven, waartoe de Verenigde Staten in de Koude heeft besloten, heeft geleid tot meer defensiespullen. In de dertig jaar daarna is dit percentage teruggezakt naar nog maar 40%. De rest van het budget is met name opgegaan aan de inflatie.

Over In het defensief

In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese landen verwacht dat ze hun defensie serieus gaan nemen.

Maar hoe doe je dat, als je decennialang vooral hebt ingezet op handel, diplomatie en gemeenschappelijke regelgeving? Van drone-startups tot tankfabrieken, van Brusselse vergaderzalen tot militaire oefenterreinen – deze podcast duikt diep in de Europese defensiemachine. Hoe ziet die eruit? Wie zijn de spelers? En hoever zijn we eigenlijk bereid te gaan om ons continent te beschermen?

🎧 Luister elke week naar een nieuwe aflevering van ‘In het Defensief’, te vinden in je favoriete podcastapp. 

Michal van der Toornis Europaverslaggever bij BNR. Ze houdt zich op dagelijkse basis bezig met wat er in Brussel gebeurt, waar Europa mee worstelt en hoe we ons los proberen te maken van de Verenigde Staten onder Trump, onder andere in de BNR-podcast Make Europe Great Again. 

Ria Cats is journalist defensie en geopolitieke veiligheid bij het Financieele Dagblad. Ze schrijft over zowel de defensie-industrie als de Navo en de worstelingen van politieke spelers met de toenemende onveiligheid. Daarvoor werkte ze voor het FD als Europa-correspondent in Brussel en als politiek verslaggever in Den Haag.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Bij het Industry Forum op de NAVO-top ging het om netwerken, netwerken en nog eens netwerken, maar concrete orders voor de defensie-industrie bleven veelal nog uit. Slechts twee Nederlandse bedrijven sleepten vorige week een contact in de wacht Eén van de gelukkigen was Lobster Robotics, een jonge tech-start uit Delft.

In deze aflevering vertelt ceo en mede-oprichter Stephan Rutten hoe hij dit voor elkaar bokste. Lobster Robotics ontwikkelt sinds 2021 onderwaterdrones die worden gebruikt voor bijvoorbeeld explosievenopsporing bij kabels en leidingen in de troebele Noordzee.

De order van het Nederlandse ministerie van Defensie is een flinke opsteker voor Lobster Robotics, dat in 2018 begon een als studentenproject rond onderzoek naar maanrobots.

We praten met Rutten over hoe hij de maan voor de diepzee verruilde en hoe hij zich bij de Navo én de Nederlandse marine in de kijker speelde. Ook legt hij uit waarom fora als die op de NAVO-top in Den Haag cruciaal zijn voor kleine bedrijven om in contact te komen met overheden en mogelijke opdrachtgevers.

Zijn ambitie? Over 4,5 jaar wil Lobster Robotics 1001 drones in de zee te hebben liggen. Gaat dit lukken? En hoe krijgt hij voor elkaar wat bijna alle Nederlandse bedrijven van dromen: zeker honderd brieven krijgen op elke vacature?

Over In het defensief

In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese landen verwacht dat ze hun defensie serieus gaan nemen.

Maar hoe doe je dat, als je decennialang vooral hebt ingezet op handel, diplomatie en gemeenschappelijke regelgeving? Van drone-startups tot tankfabrieken, van Brusselse vergaderzalen tot militaire oefenterreinen – deze podcast duikt diep in de Europese defensiemachine. Hoe ziet die eruit? Wie zijn de spelers? En hoever zijn we eigenlijk bereid te gaan om ons continent te beschermen?

🎧 Luister elke week naar een nieuwe aflevering van ‘In het Defensief’, te vinden in je favoriete podcastapp. 

Michal van der Toornis Europaverslaggever bij BNR. Ze houdt zich op dagelijkse basis bezig met wat er in Brussel gebeurt, waar Europa mee worstelt en hoe we ons los proberen te maken van de Verenigde Staten onder Trump, onder andere in de BNR-podcast Make Europe Great Again. 

Ria Cats is journalist defensie en geopolitieke veiligheid bij het Financieele Dagblad. Ze schrijft over zowel de defensie-industrie als de Navo en de worstelingen van politieke spelers met de toenemende onveiligheid. Daarvoor werkte ze voor het FD als Europa-correspondent in Brussel en als politiek verslaggever in Den Haag.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Terwijl wereldleiders en ministers zich verzamelen in Den Haag voor de NAVO-top, schuift bij ons Wibe van der Linden aan, diplomaat en contactpersoon de Nederlandse defensie-industrie bij de NAVO. Waar moeten al die miljarden aan defensie-uitgaven eigenlijk naartoe? En wat is er voor de bedrijven nodig om op te schalen? Volgens Van der Linden zijn genoeg personeel, samenwerking en innovatie cruciaal.

De NAVO-top is volgens hem een goed beginpunt om de wensen van het bedrijfsleven, overheid, én financiële instellingen op één lijn te krijgen. Want hoewel het stigma rondom geld lenen voor defensie af begint te nemen, is er nog veel nodig. Bijvoorbeeld de contracten voor met name het mkb zijn nog voor veel te korte periodes om hen veel zekerheid te bieden. 

Over In het defensief

In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese landen verwacht dat ze hun defensie serieus gaan nemen.

Maar hoe doe je dat, als je decennialang vooral hebt ingezet op handel, diplomatie en gemeenschappelijke regelgeving? Van drone-startups tot tankfabrieken, van Brusselse vergaderzalen tot militaire oefenterreinen – deze podcast duikt diep in de Europese defensiemachine. Hoe ziet die eruit? Wie zijn de spelers? En hoever zijn we eigenlijk bereid te gaan om ons continent te beschermen?

🎧 Luister elke week naar een nieuwe aflevering van ‘In het Defensief’, te vinden in je favoriete podcastapp. 

Michal van der Toornis Europaverslaggever bij BNR. Ze houdt zich op dagelijkse basis bezig met wat er in Brussel gebeurt, waar Europa mee worstelt en hoe we ons los proberen te maken van de Verenigde Staten onder Trump, onder andere in de BNR-podcast Make Europe Great Again. 

Ria Cats is journalist defensie en geopolitieke veiligheid bij het Financieele Dagblad. Ze schrijft over zowel de defensie-industrie als de Navo en de worstelingen van politieke spelers met de toenemende onveiligheid. Daarvoor werkte ze voor het FD als Europa-correspondent in Brussel en als politiek verslaggever in Den Haag.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Nederland stevent af op een forse verhoging van de defensie-uitgaven. Maar volgens Raymond Knops, voorzitter van defensie-branchevereniging NIDV, is zo’n groeispurt alleen verantwoord als die ook structureel is. 'Het risico is dat we nu naar 5 procent gaan, en over drie of vier jaar weer terugvallen naar 2%. Dat is het ergste wat kan gebeuren. Als het gaat om onze nationale veiligheid is continuïteit en zekerheid van het grootste belang.’

Toch zorgt het extra kapitaal wél voor beweging in de markt. Knops ziet een toestroom van bedrijven die van oorsprong puur civiel zijn, maar zich nu aanmelden bij de NIDV. Om echt kansen te creëren, moeten overheid en bedrijfsleven volgens Knops anders gaan werken. De overheid moet minder bureaucratisch en meer samen met bedrijven optrekken. En bedrijven? Die moeten wat minder terughoudend zijn in het investeren in militaire technologie. 'Je werkt aan de veiligheid van ons land.'

Over In het defensief

In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese landen verwacht dat ze hun defensie serieus gaan nemen.

Maar hoe doe je dat, als je decennialang vooral hebt ingezet op handel, diplomatie en gemeenschappelijke regelgeving? Van drone-startups tot tankfabrieken, van Brusselse vergaderzalen tot militaire oefenterreinen – deze podcast duikt diep in de Europese defensiemachine. Hoe ziet die eruit? Wie zijn de spelers? En hoever zijn we eigenlijk bereid te gaan om ons continent te beschermen?

🎧 Luister elke week naar een nieuwe aflevering van ‘In het Defensief’, te vinden in je favoriete podcastapp. 

Michal van der Toornis Europaverslaggever bij BNR. Ze houdt zich op dagelijkse basis bezig met wat er in Brussel gebeurt, waar Europa mee worstelt en hoe we ons los proberen te maken van de Verenigde Staten onder Trump, onder andere in de BNR-podcast Make Europe Great Again. 

Ria Cats is journalist defensie en geopolitieke veiligheid bij het Financieele Dagblad. Ze schrijft over zowel de defensie-industrie als de Navo en de worstelingen van politieke spelers met de toenemende onveiligheid. Daarvoor werkte ze voor het FD als Europa-correspondent in Brussel en als politiek verslaggever in Den Haag.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Als het aan demissionair minister Ruben Brekelmans van defensie ligt, komt er binnenkort een munitiefabriek in Nederland. Tenminste, als er een goed plan voor ligt. ‘Ik sta open voor ieder initiatief, ik sluit helemaal niet uit dat er munitiefabriek komt’, zegt de demissionair defensieminister in deze eerste aflevering van In het Defensief.‘Als het rendabel is, en we kunnen het op een nuttige manier inzetten in Europa, dan doen we het wat mij betreft snel.’  
 
Toch is in de praktijk bestaande infrastructuur gebruiken en opschalen goedkoper. In Nederland zou dat bijvoorbeeld kunnen met de productiefaciliteit in Born, van VDL. En zo zijn er meer bedrijven die nu helemaal niet actief zijn in de defensie-industrie, maar dat met een kleine aanpassing wél kunnen gaan doen. Brekelmans doet dan ook een beroep op het bedrijfsleven om een bijdrage te leveren aan de Nederlandse defensie-industrie. ‘Kijk wat je kan doen voor defensie, er liggen enorm veel kansen.’ 

De demissionair minister wil op de korte termijn wegblijven van een echte oorlogseconomie. Er zit nog volgens hem nog veel potentie in de vrijwillige bijdrage van bedrijven. Als defensie bedrijven gaat verplichten om voor hen te werken, moeten ze aan andere klanten nee verkopen, ‘en dat heeft ook weer allerlei nadelen’.

Over In het defensief

In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese landen verwacht dat ze hun defensie serieus gaan nemen.

Maar hoe doe je dat, als je decennialang vooral hebt ingezet op handel, diplomatie en gemeenschappelijke regelgeving? Van drone-startups tot tankfabrieken, van Brusselse vergaderzalen tot militaire oefenterreinen – deze podcast duikt diep in de Europese defensiemachine. Hoe ziet die eruit? Wie zijn de spelers? En hoever zijn we eigenlijk bereid te gaan om ons continent te beschermen?

🎧 Luister elke week naar een nieuwe aflevering van ‘In het Defensief’, te vinden in je favoriete podcastapp. 

Michal van der Toornis Europaverslaggever bij BNR. Ze houdt zich op dagelijkse basis bezig met wat er in Brussel gebeurt, waar Europa mee worstelt en hoe we ons los proberen te maken van de Verenigde Staten onder Trump, onder andere in de BNR-podcast Make Europe Great Again. 

Ria Cats is journalist defensie en geopolitieke veiligheid bij het Financieele Dagblad. Ze schrijft over zowel de defensie-industrie als de Navo en de worstelingen van politieke spelers met de toenemende onveiligheid. Daarvoor werkte ze voor het FD als Europa-correspondent in Brussel en als politiek verslaggever in Den Haag.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Vrede en welvaart creëren: dáárvoor is de Europese Unie opgericht. 
EU-landen besloten zich na de ongekende gruwelen van de Tweede Wereldoorlog alleen nog bezig te houden met wetten en regels, normen en waarden. 
 
Niet vechten over grondgebied, maar vechten met woorden en wetteksten. Daarmee wilde Europa zich voortaan in de kijker spelen. Wapenindustrie werd een vies woord. Die tijd is voorbij. Door de Oekraïneoorlog en de toenemende onveiligheid in de rest van de wereld, moet de Europese defensie-industrie worden opgeschaald. En snel. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese landen verwacht dat ze hun defensie serieus gaan nemen. Maar hoe doe je dat, als je decennialang vooral hebt ingezet op handel, diplomatie en gemeenschappelijke regelgeving? Van Ursula von der Leyen tot Emmanuel Macron: overal klinkt de roep om een sterke Europese defensie-industrie. Meer productie, meer samenwerking, meer geld. Ook Mark Rutte zei het in zijn eerste speech bij de NAVO; ‘De veiligheidssituatie is de slechtste in mijn leven. En waarschijnlijk ook in dat van jou’.  Toch is er geen helder pad. Europese landen aarzelen, de budgetten zijn beperkt en Amerika trekt zich terug. De grote vraag blijft: hoe gaat Europa zichzelf verdedigen in een sterk veranderende wereld? 
 
In de wekelijkse podcast ‘In het Defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Van drone-startups tot tankfabrieken, van Brusselse vergaderzalen tot militaire oefenterreinen – deze podcast duikt diep in de Europese defensiemachine. Hoe ziet die eruit? Wie zijn de spelers? En hoever zijn we eigenlijk bereid te gaan om ons continent te beschermen?

🎧 Luister elke week naar een nieuwe aflevering van ‘In het Defensief’, te vinden in je favoriete podcastapp. 
 
Michal van der Toorn is Europaverslaggever bij BNR. Ze houdt zich op dagelijkse basis bezig met wat er in Brussel gebeurt, waar Europa mee worstelt en hoe we ons los proberen te maken van de Verenigde Staten onder Trump, onder andere in de BNR-podcast Make Europe Great Again. 

Ria Cats is journalist defensie en geopolitieke veiligheid bij het Financieele Dagblad. Ze schrijft over zowel de defensie-industrie als de Navo en de worstelingen van politieke spelers met de toenemende onveiligheid. Daarvoor werkte ze voor het FD als Europa-correspondent in Brussel en als politiek verslaggever in Den Haag.

See omnystudio.com/listener for privacy information.