Filtra per genere

Ekonomia i cała reszta

Ekonomia i cała reszta

Kamil Fejfer i Łukasz Komuda

Kamil Fejfer z wykształcenia jest politologiem, a z zawodu dziennikarzem piszącym o ekonomii i gospodarce. Współpracuje z Pismem, Miesięcznikiem Znak, Gazetą Wyborczą, Krytyką Polityczną, NOIZZem, Dwutygodnikiem. Autor książek „O kobiecie pracującej” oraz „Zawód”.


Łukasz Komuda to ekonomista, który po 17 latach pisania i redagowania tekstów o biznesie przeniósł się do sektora pozarządowego, by zajmować się tematyką rynku pracy oraz ekonomii społecznej. Przełożył z angielskiego dwie książki zajmujące się źródłami kryzysu finansowego - w tym tymi aksjologicznymi.


Razem rozmawiamy o rzeczach ciekawych, na które w mediach głównego nurtu jest za mało miejsca. Które są mało zrozumiałe dla większości odbiorców. Dla których powstało sporo mitów, nadmiernych uproszczeń lub niepotrzebnych uprzedzeń. Wszystko to z obszaru ekonomii i powiązanej z nią ściśle socjologii, psychologii, demografii, etnografii, antropologii, nauk politycznych, a nawet neurobiologii i paru innych dziedzin.


Bo wszystko jest powiązane i zwykle bardziej skomplikowane, niż sądzimy. A w życiu pewne są dwie rzeczy: ekonomia i cała reszta.


Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

215 - Piguła 136: Społeczeństwo nastolatków w średnim wieku
0:00 / 0:00
1x
  • 215 - Piguła 136: Społeczeństwo nastolatków w średnim wieku

    - Patronite: https://patronite.pl/EICR

    - Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr


    Wraz ze starzeniem się społeczeństwa zmienia się również postrzeganie momentu wejścia w wiek średni. Moment ten zależny jest również od wieku samych respondentów. Im jesteśmy starsi, tym bardziej oddala się moment postrzeganego wejścia w dojrzałość.


    Jakie są następstwa tego procesu? I czy społeczeństwo starych "młodych" ma tylko zalety?


    Bibliografia:

    Kiedy kończy się młodość, a zaczyna starość, CBOS, https://www.cbos.pl/PL/publikacje/raporty_tekst.php?id=7221

    Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

    Wed, 28 Oct 2026 - 22min
  • 214 - #79 Dlaczego zetki są głupsze niż milenialsi?

    - Patronite: https://patronite.pl/EICR

    - Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr


    Od wielu lat pogarszają się zdolności intelektualne młodych. I nie jest to tylko jojczenie panów w średnim wieku. Dowodzą tego i testy PISA, i testy IQ (które bynajmniej nie służą jedynie sprawdzaniu tego, czy ktoś potrafi rozwiązywać testy IQ).


    Mamy do czynienia z pewnym głębokim problemem społecznym, za którym w dużej mierze stoi ogłupiająca nas wszystkich technologia. Czy cokolwiek da się z tym wszystkim zrobić?


    Bibliografia:

    Gotowi na przyszłość? Umiejętności piętnastolatków w zmieniającym się świecie, https://ibe.edu.pl/files/BIBLIOTEKA/PISA/Gotowi-na-przyszlosc-PISA-2025-wyniki-badania.pdf


    PISA 2025 Results (Volume I) Future-Ready Students, https://www.oecd.org/en/publications/pisa-2025-results-volume-i_73451bc5-en.html


    European education powerhouses rocked by falling scores in global study, https://www.theguardian.com/education/2026/sep/19/european-education-powerhouses-rocked-falling-pisa-scores-global-study-france-germany-netherlands-finland


    Are teenagers growing dimmer?, https://www.economist.com/international/2026/09/08/are-teenagers-growing-dimmer


    James Flynn, The mean IQ of Americans: Massive gains 1932 to 1978, https://psycnet.apa.org/record/1984-11828-001


    David Strömberg Victor Lei Yanhui Wu, The Generative AI Learning Penalty: Evidence from Chinese Secondary Education https://cepr.org/publications/dp21577

    Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

    Wed, 21 Oct 2026 - 1h 02min
  • 213 - Piguła 135: W Polsce już (prawie) nie ma tradycyjnych rodzin

    - Patronite: https://patronite.pl/EICR

    - Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr


    Wbrew temu, co mogą twierdzić niektórzy lewicowi aktywiści, role płciowe w Polsce się zmieniają i to gwałtownie. W Polsce mało która rodzina realizuje model tradycyjny. Największą grupę stanowią Ci, którzy realizują modela partnerski. Ten jest szczególnie preferowany w największych miastach, wśród młodych, zamożnych i wykształconych osób.


    Czy mamy więc do czynienia z pewnym narzucaniem "nowej normalności" przez uprzywilejowane osoby z elit?


    Bibliografia:

    O podziale obowiązków domowych, https://www.cbos.pl/SPISKOM.POL/2026/K_093_26.PDF

    Budżet czasu ludności w 2023 r., https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/warunki-zycia/dochody-wydatki-i-warunki-zycia-ludnosci/budzet-czasu-ludnosci-w-2023-r-,36,1.html

    Polacy o podziale obowiązków w małżeństwie i w związkach nieformalnych, https://www.cbos.pl/SPISKOM.POL/2026/K_095_26.PDF

    Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

    Wed, 14 Oct 2026 - 33min
  • 212 - Piguła 134: Czy wysyłamy na emerytury zdrowe kobiety i schorowanych mężczyzn?

    - Patronite: https://patronite.pl/EICR

    - Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr


    Od momentu wprowadzenia reformy emerytalnej (1999) oczekiwana długość życia w dniu 60. urodzin dla obu płci wydłużyła się o ok. 3,67 lat (20%), co przekłada się na obniżenie świadczenia emerytalnego o 16%, a dniu 65. urodzin o 3,28 lat (22%) – obniżenie świadczenia o 18%.


    Według oficjalnej prognozy GUS z 2023 roku do 2060 roku oczekiwana długość życia ma wzrosnąć w przypadku mężczyzn do 78,63 lat (o 3,26 lat), a w przypadku kobiet do 85,14 lat (o 2,66 lat). To daje jeden rok wydłużenia życia co 12 lat.


    Jeśli oczekiwana długość życia w wieku 60. i 65. lat wzrośnie w tym czasie o kolejne 2 lata, to świadczenia obniżą się o 8% i 10%.


    Może warto jednak pomyśleć nad tym całym systemem emerytalnym, bo za chwilę emeryci będą żarli gruz (o ile wcześniej nie kupią sobie mieszkań na wynajem).


    Bibliografia:

    Baza Danych Lokalnych GUS, Oczekiwana długość życia, bdl.stat.gov.pl

    Baza Danych Lokalnych GUS, Oczekiwana długość życia w zdrowiu, bdl.stat.gov.pl

    Eurostat, Life expectancy by age and sex, https://ec.europa.eu/eurostat/databrowser/view/demo_mlexpec__custom_20432521/bookmark/table?lang=en&bookmarkId=629b2898-53b7-46c2-bb28-e7237a8aca32&c=1773047323000

    Eurostat, Projected life expectancy by age (in completed years), sex and type of projection, https://ec.europa.eu/eurostat/databrowser/view/proj_23nalexp/default/table?lang=en

    GUS, „Prognoza liczby ludności na lata 2023-2060”, https://publikacje.new.stat.gov.pl/portal-publikacje/prognoza-ludnosci-na-lata-2023-2060

    Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

    Wed, 07 Oct 2026 - 24min
  • 211 - Piguła 133: Coraz trudniej o pracę

    - Patronite: https://patronite.pl/EICR

    - Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr


    Bezrobocie w Polsce należy do najniższych w historii i najniższych na świecie. Mimo tego czas poszukiwania pracy należy do najdłuższych w historii (przynajmniej w badaniu Monitor Rynku Pracy). Co się więc dzieje? Czy czeka nas powtórka z bardzo wysokiego bezrobocia?


    Bibliografia:

    GUS, Pracujący, bezrobotni i bierni zawodowo (wyniki wstępne Badania Aktywności Ekonomicznej Ludności w 2 kwartale 2026 r.), https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/rynek-pracy/pracujacy-bezrobotni-bierni-zawodowo-wg-bael/pracujacy-bezrobotni-i-bierni-zawodowo-wyniki-wstepne-badania-aktywnosci-ekonomicznej-ludnosci-w-2-kwartale-2026-r-,12,69.html


    GUS, Przeciętne zatrudnienie i wynagrodzenie w sektorze przedsiębiorstw w lipcu 2026 r., https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/rynek-pracy/pracujacy-zatrudnieni-wynagrodzenia-koszty-pracy/przecietne-zatrudnienie-i-wynagrodzenie-w-sektorze-przedsiebiorstw-w-lipcu-2026-r-,3,176.html


    GUS, Nawiązania i zakończenia stosunku pracy w 3 kwartale 2025 r., https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/rynek-pracy/opracowania/nawiazania-i-zakonczenia-stosunku-pracy-w-3-kwartale-2025-r-,21,3.html


    Baza Danych Lokalnych GUS, Struktura wiekowa populacji, bdl.stat.gov.pl


    Baza Danych Lokalnych GUS, Prognozy demograficzne, bdl.stat.gov.pl


    Baza Danych Lokalnych GUS, Saldo zmian w liczbie miejsc pracy, bdl.stat.gov.pl

    Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

    Wed, 30 Sep 2026 - 26min
Mostra altri episodi