Filtra per genere
Rozmowy, dyskusje i debaty czyli filozofia i kultura w Teologii Politycznej w wersji dźwiękowej. Teologia Polityczna to ogólnopolskie środowisko skupiające intelektualistów, naukowców, publicystów, młodzież akademicką, artystów o poglądach konserwatywno-liberalnych. Teologia Polityczna założona przez dwóch filozofów Marka A. Cichockiego i Dariusza Karłowicza jest pierwszym pismem (ale i środowiskiem) reprezentującym nieznaną w Polsce dziedzinę z pogranicza filozofii, polityki i teologii.
- 238 - 30. STRACHOWSKI // PAWLIK // Czy można czytać obrazy?
Wesprzyj podcasty Teologii Politycznej: https://teologiapolityczna.pl/2026podcasty
Ikonologia przeżyła okres niezwykłego rozkwitu po II wojnie światowej. Wykłady historyków sztuki, takich jak Edgar Wind, cieszyły się dużym powodzeniem, a ich książki – dużą poczytnością. Co sprawiło, że ta hermetyczna metoda badawcza wzbudziła tak duże zainteresowanie? Czy popularność ikonologii i humanistyki w ogóle była odpowiedzią na okropieństwo wojny? Czy badania nad sztuką pozwalały zrozumieć ludzką skłonność do zła? Co badacze tacy jak Wind i Panofsky mieli do powiedzenia o kondycji ludzkiej? I czy tradycja ikonologiczna jest wciąż żywa? Odpowiedzi na te i inne pytania szukał Michał Strachowskiz dr Robertem Pawlikiem.
_____________
Podcasty Teologii Politycznej, dostępne w doskonałej jakości dźwięku i wysokiej jakości video mogą ukazywać się jedynie dzięki pomocy prywatnych mecenasów kultury. Zapraszamy do dołączenia do ich grona!
Wesprzyj podcasty Teologii Politycznej: https://teologiapolityczna.pl/2026podcasty
Wed, 16 Sep 2026 - 51min - 237 - 29. STRACHOWSKI // PAWLIK // Co naprawdę mówi sztuka?
Skąd w ogóle wziął się pomysł „czytania” obrazów? Czy rzeczywiście chodziło o badanie przeszłości? A może była to reakcja na współczesny kryzys wiary w racjonalność człowieka? Albo inaczej: jak narodziła się ikonologia? O tym wszystkim Michał #Strachowski rozmawia ze swoim gościem dr. Robertem #Pawlik.iem. Zapraszamy!
PREMIERA odcinka: środa 9 września 2026, godz. 20:00„Czytelnik tej książki znajdzie w niej rzeczy służące nie tylko rozrywce umysłu, lecz także jego pouczeniu, natchną go one miłością do cnoty i nienawiścią do występku oraz pomogą ukształtować jego obyczaje, zachowanie i postępowanie” – pisał ponad cztery wieki temu Cesare Ripa w „Ikonologii”. Po stuleciach zapomnienia sięgnął po nią Aby Warburg, ale nie po to, aby „ukształtować obyczaje, zachowanie i postępowanie”. Chciał objaśniać ukryte znaczenie obrazów, a nie tylko omawiać ich formę, jak dotąd robili historycy sztuki. Dlaczego jednak sięgnął po książkę Ripy, a nie po inną? Skąd w ogóle wziął się pomysł „czytania” obrazów? Czy rzeczywiście chodziło o badanie przeszłości? A może była to reakcja na współczesny kryzys wiary w racjonalność człowieka? Albo inaczej: jak narodziła się ikonologia?
_____________
Podcasty Teologii Politycznej, dostępne w doskonałej jakości dźwięku i wysokiej jakości video mogą ukazywać się jedynie dzięki pomocy prywatnych mecenasów kultury. Zapraszamy do dołączenia do ich grona!Dzięki hojności naszych 90 darczyńców zgromadziliśmy 63% środków niezbędnych na działanie projektu.
Wesprzyj podcasty Teologii Politycznej
https://teologiapolityczna.pl/podcasty2025
Wed, 09 Sep 2026 - 55min - 236 - 51. HERBICH // WILMANOWICZ // Sir James Mackintosh: szkockie oświecenie a rozbiory Polski
W pięćdziesiątym pierwszym odcinku podcastu „Filozofować po polsku” dr Tomasz Herbich i dr Maciej Wilmanowicz rozmawiają o reakcji sir Jamesa Mackintosha oraz innych polityków i publicystów związanych ze szkockim oświeceniem na rozbiory Polski. Jakie znaczenie nadawali oni temu wydarzeniu? Dlaczego rozbiory Polski kontrastowały z ich wizją rozwoju gospodarczego i społecznego? Jaki był stosunek Mackintosha do rewolucji francuskiej i jak w tym kontekście odnosił się do dokonujących się równolegle w innej części Europy rozbiorów Rzeczpospolitej? Na te między innymi pytania rozmówcy szukają odpowiedzi.__________________________
W cyklu podcastów „Filozofować po polsku” dr Tomasz Herbich wspólnie z zaproszonymi gośćmi przygląda się wybranym wątkom oraz postaciom tworzącym polską tradycję filozoficzną. Celem podcastu jest nie tylko udzielenie odpowiedzi na pytanie, co oryginalnego wniosła do historii myśli filozoficznej polska #filozofia, lecz przede wszystkim zwrócenie uwagi na to, w jaki sposób myśliciele polscy reagowali na wyzwania dziejowe, kulturowe i cywilizacyjne, przed którymi stali oni oraz ich ojczyzna.
Tomasz Herbich wraz z zaproszonymi gośćmi rozmawia o poglądach filozoficznych autorów z różnych epok rozwoju naszej kultury umysłowej. Pojawią się wśród tych filozofów między innymi Stanisław Orzechowski, Piotr Skarga, Jan Śniadecki, Stanisław Staszic, Maurycy Mochnacki, August Cieszkowski, Stanisław Brzozowski, Edward Abramowski, Kazimierz Twardowski, Jan Łukasiewicz, Roman Ingarden, Józef Tischner, Karol Wojtyła, Leszek Kołakowski, Andrzej Walicki i wielu innych.
Zapraszamy do dołączenia do grona producentów naszych podcastów:
https://teologiapolityczna.pl/podcasty2025
Wed, 02 Sep 2026 - 53min - 235 - 50. HERBICH // WYSZKOWSKI // Filozofować po polsku - czyli jak?
W pięćdziesiątym, jubileuszowym odcinku podcastu "Filozofować po polsku" dr Tomasz Herbich i dr Konrad Wyszkowski koncentrują uwagę na nazwie całego cyklu. Co to znaczy "filozofować po polsku"? Jak to współcześnie robić i jaki powinniśmy mieć stosunek do własnej tradycji filozoficznej? Na jakie bariery napotyka współcześnie filozofowanie po polsku? Na te między innymi pytania rozmówcy szukają odpowiedzi.
__________________________
W cyklu podcastów „Filozofować po polsku” dr Tomasz Herbich wspólnie z zaproszonymi gośćmi przygląda się wybranym wątkom oraz postaciom tworzącym polską tradycję filozoficzną. Celem podcastu jest nie tylko udzielenie odpowiedzi na pytanie, co oryginalnego wniosła do historii myśli filozoficznej polska #filozofia, lecz przede wszystkim zwrócenie uwagi na to, w jaki sposób myśliciele polscy reagowali na wyzwania dziejowe, kulturowe i cywilizacyjne, przed którymi stali oni oraz ich ojczyzna.
Tomasz Herbich wraz z zaproszonymi gośćmi rozmawia o poglądach filozoficznych autorów z różnych epok rozwoju naszej kultury umysłowej. Pojawią się wśród tych filozofów między innymi Stanisław Orzechowski, Piotr Skarga, Jan Śniadecki, Stanisław Staszic, Maurycy Mochnacki, August Cieszkowski, Stanisław Brzozowski, Edward Abramowski, Kazimierz Twardowski, Jan Łukasiewicz, Roman Ingarden, Józef Tischner, Karol Wojtyła, Leszek Kołakowski, Andrzej Walicki i wielu innych.
Zapraszamy do dołączenia do grona producentów naszych podcastów:
https://teologiapolityczna.pl/podcasty2025
Wed, 26 Aug 2026 - 55min - 234 - 5. WARDZIŃSKI // STRACHOWSKI // Stanisław Szukalski – Światowid przegląda się w oczach Piłsudskiego
Bohaterem piątego odcinka podcastu „Gabinet Cieni: Nieskońeczenie Polski” jest Stanisław Szukalski. O jego sztuce oraz jej wielowątkowej recepcji rozmawiamy z dyrektorem artystycznym Teologii Politycznej, autorem okładek naszych wydawnictw oraz gospodarzem podcastu „Bez Strachu” – Michałem Strachowskim.
Amerykańscy artyści bez wahania nazywają go geniuszem, Wawrzyniec Rymkiewicz pisze, że to „artysta groźny”, a jego prace na przemian magnetyzują i przerażają. Szukalski przez kilka dekad niemal zupełnie zapomniany powrócił do szerszej dyskusji o sztuce po premierze filmu dokumentalnego Irka Dobrowolskiego „Walka”. Odczytanie jego sztuki, jego postaw i balansujących na granicy szaleństwa wielkich koncepcji nastręcza wiele trudności. Jak zmierzyć się z dorobkiem założyciela Szczepu Rogate Serce? Czy jego wielki kunszt da się oddzielić od kontrowersyjnych poglądów i megalomańskich, imperialnych wizji? Odpowiedzi na te i wiele innych pytań wraz ze swoim gościem szuka Daniel Wardziński w piątym odcinku podcastu „Gabinet Cieni”.
________________________
„Gabinet cieni: Nieskończenie Polski” to podcast Teologii Politycznej, który współtworzą Małgorzata Czajkowska oraz Daniel Wardziński. Z zaproszonymi gośćmi rozmawiają o emblematycznych, odkrytych na nowo, ale też tych wciąż nieco zapomnianych postaciach z historii Polski XX wieku. Pytaniem, które im stawiają to: czego uczy nas historia, twórczość i postawa omawianych postaci oraz jakie konstruktywne wnioski da się z nich wyczytać dla współczesnej Polski.
Autorzy chcą o politykach, publicystach, kapłanach i artystach rozmawiać nie tylko z ekspertami zajmującymi się ich życiem, ale również z ich współczesnymi odpowiednikami, którzy pomagają przykładać ich wzorce do naszej rzeczywistości. Celem podcastu jest więc nie tylko to by lepiej poznać bohaterów poszczególnych odcinków, ale również by poszukiwać uniwersalnych wzorców, wciąż aktualnych refleksji oraz porównywać ich sytuację ze współczesną i podjąć próbę myślenia wraz z nimi o przyszłości.Zapraszamy do dołączenia do grona producentów naszych podcastów:
https://teologiapolityczna.pl/podcasty2025
Wed, 08 Jul 2026 - 1h 02min - 233 - 49. HERBICH // BROŻEK // Kazimierz Ajdukiewicz. Język i poznanie
W czterdziestym dziewiątym odcinku podcastu „Filozofować po polsku” dr Tomasz Herbich i prof. Anna Brożek rozmawiają o dokonaniach i poglądach filozoficznych Kazimierza Ajdukiewicza. Czym była rozwinięta przez niego gramatyka kategorialna? Co głosiła dyrektywalna teoria znaczenia? Jaki był stosunek Ajdukiewicza do konwencjonalizmu oraz co uważał na temat udziału pierwiastków konwencjonalnych w poznaniu naukowym? Jak ujmował zadania teoretyka poznania? Na te między innymi pytania rozmówcy szukają odpowiedzi.
__________________________
W cyklu podcastów „Filozofować po polsku” dr Tomasz Herbich wspólnie z zaproszonymi gośćmi przygląda się wybranym wątkom oraz postaciom tworzącym polską tradycję filozoficzną.
Celem podcastu jest nie tylko udzielenie odpowiedzi na pytanie, co oryginalnego wniosła do historii myśli filozoficznej polska #filozofia, lecz przede wszystkim zwrócenie uwagi na to, w jaki sposób myśliciele polscy reagowali na wyzwania dziejowe, kulturowe i cywilizacyjne, przed którymi stali oni oraz ich ojczyzna.
Tomasz Herbich wraz z zaproszonymi gośćmi rozmawia o poglądach filozoficznych autorów z różnych epok rozwoju naszej kultury umysłowej. Pojawią się wśród tych filozofów między innymi Stanisław Orzechowski, Piotr Skarga, Jan Śniadecki, Stanisław Staszic, Maurycy Mochnacki, August Cieszkowski, Stanisław Brzozowski, Edward Abramowski, Kazimierz Twardowski, Jan Łukasiewicz, Roman Ingarden, Józef Tischner, Karol Wojtyła, Leszek Kołakowski, Andrzej Walicki i wielu innych.
Zapraszamy do dołączenia do grona producentów naszych podcastów:
https://teologiapolityczna.pl/podcasty2025
Wed, 19 Aug 2026 - 1h 02min - 232 - 2. HERBICH // ROSÓŁ // Metafizyki współczesności
W drugim odcinku cyklu podcastów „Życie codzienne idei” dr Tomasz #Herbich rozmawia z dr. Piotrem Rosołem o jego niedawno wydanej książce „Metafizyki współczesności. Refleksje etyczne”.
Dlaczego potrzebujemy metafizyki?
Czy do pytań metafizycznych prowadzi refleksja z zakresu etyki?
Co możemy odpowiedzieć wybitnym, dwudziestowiecznym krytykom metafizyki?
Czy fakt, że nie zgodzimy się co do jednej metafizyki, nie czyni tego rodzaju namysłu zbędnym? Na te między innymi pytania rozmówcy szukają odpowiedzi.
PREMIERA odcinka: #12sierpnia 2026, 20:00
______________________
Żyjemy w ciekawych czasach. Czasach, które domagają się interpretacji – niebanalnych, unikających płaskich sporów, lecz autentycznie, bez z góry przyjętych rozwiązań mierzących się z tym, co stanowi najgłębszą treść dokonujących się na naszych oczach procesów wpływających na kształt wspólnego świata.
Do rozmów realizowanych w ramach cyklu podcastów „Życie codzienne idei” będziemy zapraszali intelektualistów, badaczy i teoretyków, a także praktyków, którzy pozwolą nam głębiej spojrzeć na naturę otaczających nas zjawisk. Nie wierzymy, że sowa Minerwa wylatuje o zmierzchu; nie dlatego, że nie dostrzegamy stojących za nimi racji, lecz dlatego, że za nasze zadanie uznajemy podjęcie wysiłku rozumienia niestabilnej, znajdującej się w ciągłym ruchu ku przyszłości teraźniejszości oraz uchwycenia pierwszych kształtów wyłaniającego się dopiero świata. Na wszystkie te sprawy patrzymy jednak – jak przystało na projekt realizowany przez środowisko Teologii Politycznej – z perspektywy spraw ostatecznych, przekraczającej doraźne linie sporów.
_____________________
Podcasty Teologii Politycznej, dostępne w doskonałej jakości dźwięku i w formie wysokiej jakości video mogą ukazywać się jedynie dzięki pomocy prywatnych mecenasów kultury. Zapraszamy do dołączenia do ich grona!
https://teologiapolityczna.pl/podcasty2025
Wed, 12 Aug 2026 - 58min - 231 - 8. WARDZIŃSKI // WISTUBA // o. Jacek Woroniecki OP – Samorozwój czy samowychowanie?
Czy o. Jacek Woroniecki OP był „wychowawcą narodu”? Na czym opiera się sformułowana przez niego katolicka etyka wychowawcza? Czym różni się samowychowanie od samorozwoju i dlaczego o. Woroniecki OP mógłby zostać patronem osób zmagających się z depresją? Jak wyglądałaby polska szkoła, gdyby jego teorie wprowadzono w życie i dlaczego nie byłaby publiczna?
W drugiej części rozmowy o o. Jacku Woronieckim OP w podcaście Teologii Politycznej „Gabinet Cieni: Nieskończenie Polski” gości s. Gabriela Wistuba OP, przełożona generalna Zgromadzenia Sióstr Dominikanek Misjonarek Jezusa i Maryi. Siostra jest postulatorką procesu beatyfikacyjnego byłego rektora KUL, a także poświęciła mu swoją rozprawę doktorską.
_________________________
„Gabinet cieni: Nieskończenie Polski” to podcast Teologii Politycznej, który współtworzą Małgorzata Czajkowska oraz Daniel Wardziński. Z zaproszonymi gośćmi rozmawiają o emblematycznych, odkrytych na nowo, ale też tych wciąż nieco zapomnianych postaciach z historii Polski XX wieku. Pytaniem, które im stawiają to: czego uczy nas historia, twórczość i postawa omawianych postaci oraz jakie konstruktywne wnioski da się z nich wyczytać dla współczesnej Polski.
Autorzy chcą o politykach, publicystach, kapłanach i artystach rozmawiać nie tylko z ekspertami zajmującymi się ich życiem, ale również z ich współczesnymi odpowiednikami, którzy pomagają przykładać ich wzorce do naszej rzeczywistości. Celem podcastu jest więc nie tylko to by lepiej poznać bohaterów poszczególnych odcinków, ale również by poszukiwać uniwersalnych wzorców, wciąż aktualnych refleksji oraz porównywać ich sytuację ze współczesną i podjąć próbę myślenia wraz z nimi o przyszłości.
Zapraszamy do dołączenia do grona producentów naszych podcastów:
https://teologiapolityczna.pl/podcasty2025
Wed, 05 Aug 2026 - 58min - 230 - 7. WARDZIŃSKI // WISTUBA // o. Jacek Woroniecki OP – Człowiek renesansu tomistycznego
Bohaterem siódmego odcinka podcastu „Gabinet Cieni: Nieskończenie Polski” jest Sługa Boży o. Jacek Woroniecki OP. O wybitnym polskim dominikaninie Daniel Wardziński rozmawia z s. dr Gabrielą Wistubą OP, przełożoną generalną Zgromadzenia Sióstr Dominikanek Misjonarek Jezusa i Maryi. Siostra nie tylko przewodzi zgromadzeniu założonemu przez o. Woronieckiego, poświęciła mu swoją rozprawę doktorską, ale jest również postulatorem procesu beatyfikacyjnego Sługi Bożego.
Czemu „Ojciec Jacek” zawdzięczał swoją wielką popularność? Czy dzieło o. Woronieckiego to tylko wykład tomizmu czy jego twórcze rozwinięcie? Czego dziś możemy nauczyć się od Sługi Bożego? W jakim punkcie znajduje się jego proces beatyfikacyjny?
Odpowiedzi na te pytania poszukujemy w pierwszej części naszej rozmowy, której kontynuację wyemitujemy w przyszłym tygodniu!
_________________________
„Gabinet cieni: Nieskończenie Polski” to podcast Teologii Politycznej, który współtworzą Małgorzata Czajkowska oraz Daniel Wardziński. Z zaproszonymi gośćmi rozmawiają o emblematycznych, odkrytych na nowo, ale też tych wciąż nieco zapomnianych postaciach z historii Polski XX wieku. Pytaniem, które im stawiają to: czego uczy nas historia, twórczość i postawa omawianych postaci oraz jakie konstruktywne wnioski da się z nich wyczytać dla współczesnej Polski.
Autorzy chcą o politykach, publicystach, kapłanach i artystach rozmawiać nie tylko z ekspertami zajmującymi się ich życiem, ale również z ich współczesnymi odpowiednikami, którzy pomagają przykładać ich wzorce do naszej rzeczywistości. Celem podcastu jest więc nie tylko to by lepiej poznać bohaterów poszczególnych odcinków, ale również by poszukiwać uniwersalnych wzorców, wciąż aktualnych refleksji oraz porównywać ich sytuację ze współczesną i podjąć próbę myślenia wraz z nimi o przyszłości.
Zapraszamy do dołączenia do grona producentów naszych podcastów: https://teologiapolityczna.pl/podcasty2025
Wed, 29 Jul 2026 - 57min - 229 - 2. O KSIĄŻKACH // SZERSZEŃ // MICHALSKI // Śląskie „Duchy opiekuńcze i przygodne”
Czy literatura może ocalić świat, który bezpowrotnie odszedł? W drugim odcinku nowego cyklu podcastów „O książkach” Natalia Szerszeń rozmawiała z poetą, krytykiem i historykiem sztuki Janem Michalskim o jego książce „Duchy opiekuńcze i przygodne”, wydanej nakładem Teologii Politycznej (Warszawa 2025). Czy „Duchy opiekuńcze i przygodne” są przede wszystkim książką o Śląsku, czy raczej opowieścią o pamięci, tożsamości i duchowym wymiarze codzienności? W jaki sposób pejzaż staje się zapisem ludzkich losów i doświadczeń? Jaką rolę w literaturze odgrywają detal, zachwyt i piękno? Dlaczego świat ciężkiej pracy, rodzinnych historii i lokalnej pamięci nie wyklucza refleksji metafizycznej, lecz ku niej prowadzi? Jak współistnieją w tej prozie różne tradycje, języki i tożsamości, tworząc wielowarstwowy obraz Śląska? Na te pytania Natalia Szerszeń szuka odpowiedzi w rozmowie z Janem Michalskim wokół zbioru jego opowiadań „Duchy opiekuńcze i przygodne”, wydanego nakładem Teologii Politycznej (Warszawa 2025).
Wed, 22 Jul 2026 - 51min - 228 - 6. WARDZIŃSKI // STRACHOWSKI // Rogate Serce w Kalifornii
W szóstym odcinku podcastu „Gabinet Cieni: Nieskończenie Polski” kontynuujemy rozmowę na temat Stanisława Szukalskiego, rzeźbiarza, grafika, wizjonera, którego życie silnie związane z Ojczyzną w większości toczyło się na emigracji. Gościem odcinka jest Michał Strachowski, dyrektor artystyczny Teologii Politycznej oraz autor podcastu „Bez Strachu”.Jak Szukalski stał się postacią kultową dla sceny komiksowej i tatuatorskiej na Zachodnim Wybrzeżu? Jaki był jego wpływ i związki z Hollywood? Czy doświadczenie II Wojny Światowej zmieniło jego spojrzenie na świat czy może dokonał on automistyfikacji?________________________
„Gabinet Cieni: Nieskończenie Polski” to podcast Teologii Politycznej, który współtworzą Małgorzata Czajkowska oraz Daniel Wardziński. Z zaproszonymi gośćmi rozmawiają o emblematycznych, odkrytych na nowo, ale też tych wciąż nieco zapomnianych postaciach z historii Polski XX wieku. Pytaniem, które im stawiają to: czego uczy nas historia, twórczość i postawa omawianych postaci oraz jakie konstruktywne wnioski da się z nich wyczytać dla współczesnej Polski.
Autorzy chcą o politykach, publicystach, kapłanach i artystach rozmawiać nie tylko z ekspertami zajmującymi się ich życiem, ale również z ich współczesnymi odpowiednikami, którzy pomagają przykładać ich wzorce do naszej rzeczywistości. Celem podcastu jest więc nie tylko to by lepiej poznać bohaterów poszczególnych odcinków, ale również by poszukiwać uniwersalnych wzorców, wciąż aktualnych refleksji oraz porównywać ich sytuację ze współczesną i podjąć próbę myślenia wraz z nimi o przyszłości.Zapraszamy do dołączenia do grona producentów naszych podcastów:
https://teologiapolityczna.pl/podcasty2025
Wed, 15 Jul 2026 - 56min - 227 - 5. WARDZIŃSKI // STRACHOWSKI // Stanisław Szukalski – Światowid przegląda się w oczach Piłsudskiego
Bohaterem piątego odcinka podcastu „Gabinet Cieni: Nieskońeczenie Polski” jest Stanisław Szukalski. O jego sztuce oraz jej wielowątkowej recepcji rozmawiamy z dyrektorem artystycznym Teologii Politycznej, autorem okładek naszych wydawnictw oraz gospodarzem podcastu „Bez Strachu” – Michałem Strachowskim.
Amerykańscy artyści bez wahania nazywają go geniuszem, Wawrzyniec Rymkiewicz pisze, że to „artysta groźny”, a jego prace na przemian magnetyzują i przerażają. Szukalski przez kilka dekad niemal zupełnie zapomniany powrócił do szerszej dyskusji o sztuce po premierze filmu dokumentalnego Irka Dobrowolskiego „Walka”. Odczytanie jego sztuki, jego postaw i balansujących na granicy szaleństwa wielkich koncepcji nastręcza wiele trudności. Jak zmierzyć się z dorobkiem założyciela Szczepu Rogate Serce? Czy jego wielki kunszt da się oddzielić od kontrowersyjnych poglądów i megalomańskich, imperialnych wizji? Odpowiedzi na te i wiele innych pytań wraz ze swoim gościem szuka Daniel Wardziński w piątym odcinku podcastu „Gabinet Cieni”.
________________________
„Gabinet Cieni: Nieskończenie Polski” to podcast Teologii Politycznej, który współtworzą Małgorzata Czajkowska oraz Daniel Wardziński. Z zaproszonymi gośćmi rozmawiają o emblematycznych, odkrytych na nowo, ale też tych wciąż nieco zapomnianych postaciach z historii Polski XX wieku. Pytaniem, które im stawiają to: czego uczy nas historia, twórczość i postawa omawianych postaci oraz jakie konstruktywne wnioski da się z nich wyczytać dla współczesnej Polski.
Autorzy chcą o politykach, publicystach, kapłanach i artystach rozmawiać nie tylko z ekspertami zajmującymi się ich życiem, ale również z ich współczesnymi odpowiednikami, którzy pomagają przykładać ich wzorce do naszej rzeczywistości. Celem podcastu jest więc nie tylko to by lepiej poznać bohaterów poszczególnych odcinków, ale również by poszukiwać uniwersalnych wzorców, wciąż aktualnych refleksji oraz porównywać ich sytuację ze współczesną i podjąć próbę myślenia wraz z nimi o przyszłości.Zapraszamy do dołączenia do grona producentów naszych podcastów:
https://teologiapolityczna.pl/podcasty2025
Wed, 08 Jul 2026 - 1h 02min - 226 - 28. STRACHOWSKI // Bień // Jak napisać bestseller?
„Zanim przyszło im wieść stateczny muzealny żywot, obrazy dawnychmistrzów i mistrzyń prowadziły zaskakująco bujne życie” – pisze Paweł Bień w swojej najnowszej książce, poświęconej europejskiemu malarstwu w polskich zbiorach. Nieobce, bo o nich mowa, opowiadają ze swadą i poczuciem humoru nie tylko o artystach i ich dziełach, ale też o splocie wielkiej i małej historii, namiętnościach i rozczarowaniach. No dobrze, może ktoś spytać, ale skąd się właściwie bierze potrzeba opowiadania o sztuce? Innymi słowy, jak się rodzi miłość do niej? Czy bardziej pociągające są obrazy, czy też stojące za nimihistorie? I wreszcie czy poezja jest dobrą szkołą widzenia? Na te i wiele innych pytań szukaliśmy odpowiedzi z Pawłem Bieniem, autorem książki „Nieobce”.Premiera: 1 lipca 2026 o godz. 20:00Podcasty Teologii Politycznej, dostępne w doskonałej jakości dźwięku i wysokiej jakości video mogą ukazywać się jedynie dzięki pomocy prywatnych mecenasów kultury. Zapraszamy do dołączenia do ich grona!Dzięki hojności naszych 89 darczyńców zgromadziliśmy 63% środków niezbędnych na działanie projektu.Wesprzyj podcasty Teologii Politycznej https://teologiapolityczna.pl/podcasty2025
Wed, 01 Jul 2026 - 1h 14min - 225 - 27. STRACHOWSKI // JASINA // Czy znów czeka nas Zagłada?
Dekadę temu Internet obiegły zdjęcia z projektu „Yolocaust”. Jego autor, Shahak Shapira, nałożył na fotografie z Obozów Zagłady selfie, które robili sobie turyści na tle pomnika pamięci ofiar Holokaustu. Ten mieszkający w Berlinie Izraelczyk pokazał w dobitny sposób estetyczną neutralizację Zagłady.
Jakie były źródła tego procesu i jaką rolę odegrało w nim kino? Czy Niemcy ze Wschodu lepiej poradzili sobie z pamięcią o Holokauście niż ci z Zachodu? Co sprawiło, że europejskie i amerykańskie filmy o Zagładzie są lepsze niż izraelskie? I czy rzeczywiście „szczepionka Holokaustu” przestała działać? Na te i wiele innych pytań Michał Strachowski szukał odpowiedzi w rozmowie z dr.Łukaszem Jasiną.
Premiera: 24 czerwca 2026 o godz. 20:00
Podcasty Teologii Politycznej, dostępne w doskonałej jakości dźwięku i wysokiej jakości video mogą ukazywać się jedynie dzięki pomocy prywatnych mecenasów kultury. Zapraszamy do dołączenia do ich grona!
Dzięki hojności naszych 89 darczyńców zgromadziliśmy 63% środków niezbędnych na działanie projektu.
Wesprzyj podcasty Teologii Politycznej
Wed, 24 Jun 2026 - 48min - 224 - 26. STRACHOWSKI // JASINA // Kiedy Europa zaczęła nienawidzić Żydów?
Zagłada była (i wciąż pozostaje) jednym z najważniejszych wydarzeń w dziejach świata. Zmieniła wszystko, od kultury, po religię. Wciąż jednak zastanawiamy się nad jej przyczynami. Skąd się wzięła niechęć czy wręcz nienawiść do Żydów? Jak się przejawiała w kulturze, zwłaszcza w filmie? Czy antysemityzm był jednym z „grzechów pierworodnych” kina? I czy – znana nie tylko ze srebrnego ekranu – masowość śmierci z czasów Wielkiej Wojny przygotowała grunt pod Shoah? Na te i inne pytania szukaliśmy odpowiedzi z dr. Łukaszem Jasiną.
Podcasty Teologii Politycznej, dostępne w doskonałej jakości dźwięku i wysokiej jakości video mogą ukazywać się jedynie dzięki pomocy prywatnych mecenasów kultury. Zapraszamy do dołączenia do ich grona!
https://teologiapolityczna.pl/podcasty2025
Dzięki hojności naszych 89 darczyńców zgromadziliśmy 63% środków niezbędnych na działanie projektu.
Wesprzyj podcasty Teologii Politycznej
https://teologiapolityczna.pl/podcasty2025
Wed, 17 Jun 2026 - 46min - 223 - 1. O KSIĄŻKACH // SZERSZEŃ // HERBICH // Nowoczesny duch bez nowoczesnego państwa
W pierwszym odcinku nowego cyklu podcastów „O książkach” Natalia Szerszeń rozmawia z dr. Tomaszem Herbichem o jego najnowszej książce „Nowoczesny duch bez nowoczesnego państwa”. Zwykle myślimy o nowoczesności jako dziele sprawnej państwowej administracji. A jednak polskie doświadczenie XIX wieku zdaje się podważać ten oczywisty związek. Czy nowoczesny naród może powstać bez własnego państwa? Premiera odcinka 10 czerwca 2026 o godz. 20.00!
W pierwszym odcinku podcastu „O książkach” Natalia Szerszeń i dr Tomasz Herbich rozmawiają o książce „Nowoczesny duch bez nowoczesnego państwa”, która ukazała się nakładem Wydawnictwa Teologii Politycznej.
Kiedy i dlaczego polscy myśliciele zaczęli poszukiwać nowoczesności poza państwem? Czy brak politycznej suwerenności musi oznaczać wykluczenie z dziejów nowoczesności? Jak polscy filozofowie rozumieli „nowoczesnego ducha” i dlaczego przypisywali kulturze oraz wyobraźni rolę zwykle zarezerwowaną dla instytucji politycznych? Co Maurycy Mochnacki wniósł do polskiej refleksji narodowej, jak Adam Mickiewicz próbował opisać przyszłość narodu pozbawionego własnej państwowości i w jaki sposób polscy filozofowie odpowiadali na wyzwanie rzucone przez Hegla?
Na wszystkie te pytania Natalia Szerszeń szukała odpowiedzi w rozmowie z Tomaszem Herbichem wokół jego najnowszej książki Nowoczesny duch bez nowoczesnego państwa wydanej nakładem Teologii Politycznej (Warszawa 2025).
Premiera podcastu 10 czerwca 2026 o godzinie 20:00!
Wed, 10 Jun 2026 - 45min - 222 - 25. STRACHOWSKI // KASPEROWICZ: Czy historia sztuki przeżywa kryzys?
Czy rację mieli postmoderniści, podejrzliwie spoglądając na roszczenia humanistyki, w tym historii sztuki do obiektywizmu? A może to wszystko plotki i tak naprawdę był to jedynie wiraż, punkt zwrotny? Jeśli tak, to jak dziś bada się sztukę?
Bodaj każdy z nas słyszał kiedyś o kryzysie czy wręcz końcu humanistyki. Różne miały być jego przyczyny, a to zwątpienie w człowieka, a to tryumf maszyny. Czy rację mieli postmoderniści, podejrzliwie spoglądając na roszczenia humanistyki, w tym historii sztuki do obiektywizmu? A może to wszystko plotki i tak naprawdę był to jedynie wiraż, punkt zwrotny? Jeśli tak, to jak dziś bada się sztukę? Czy zarysowały się jakieś główne tendencje, czy też zapanował metodologiczny pluralizm? I wreszcie, czy dawne sposoby namysłu nad sztuką mają jeszcze dziś zastosowanie?
W rozmowie Michała Strachowskiegoz prof. Ryszardem Kasperowiczem, wykładowcą Uniwersytetu Warszawskiego, będziemy szukać odpowiedzi na te i wiele innych pytań.
Zapraszamy do wysłuchania kolejnego odcinka podcastu!
Premiera podcastu 3 czerwca 2026 o godzinie 20:00! #BezStrachu
______________
Podcasty Teologii Politycznej, dostępne w doskonałej jakości dźwięku i wysokiej jakości video mogą ukazywać się jedynie dzięki pomocy prywatnych mecenasów kultury. Zapraszamy do dołączenia do ich grona!
Dzięki hojności naszych 89 darczyńców zgromadziliśmy 63% środków niezbędnych na działanie projektu.
Wesprzyj podcasty Teologii Politycznej
Wed, 03 Jun 2026 - 1h 01min - 221 - Krzysztof Kieślowski. Intuicja, los, transcendencja // Jasina, Kletowski, Werner
Krzysztof Kieślowski był reżyserem, który widział coś więcej w prostych rzeczach i codziennych decyzjach. W jego filmach to, co się zdarza przypadkowo, nigdy nie jest tylko czymś zwykłym. Zamiast tego, ludzkie historie stają się opowieścią o wolności, sumieniu i czymś większym.
Goście:🎬 Łukasz Jasina // filmoznawca, publicysta🎬 Piotr Kletowski // krytyk filmowy, historyk filmu, wykładowca Uniwersytetu Jagiellońskiego)🎬 Mateusz Werner // filozof kultury, Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego
Prowadzi:🗣️ Mikołaj Rajkowski // Teologia Polityczna
Teologia Polityczna Co Tydzień o Kieślowskim: https://teologiapolityczna.pl/tpct-519
Zapraszamy do wysłuchania dyskusji o filmach Kieślowskiego, takich jak „Dekalog”, „Przypadek”, „Podwójne życie Weroniki” i trylogia „Trzy kolory”. Chcemy porozmawiać nie tylko o samych filmach, ale także o tym, co Kieślowski mógł chcieć opowiedzieć: czy ludzie dzisiaj potrafią zrozumieć sens swoich wyborów? Czy w świecie, gdzie wszystko zdaje się być przypadkiem, jest miejsce na przeznaczenie, odpowiedzialność i coś więcej…?
Rozmawialiśmy o kinie, które nie daje się łatwo wyjaśnić i jest zawieszone pomiędzy filozofią, polityką i duchowością, które nawet po latach nadal patrzy widzowi prosto w oczy.
P.S. Podczas rozmowy na żywo (26 maja 2026 r.) Mateusza Wernera zawiodła pamięć, za co przeprasza – przypisał bowiem Wojciechowi Eichelbergerowi ochronę Big Brothera, podczas gdy tę rolę odegrał Jacek Santorski.
___________
Teologia Polityczna to ogólnopolskie środowisko skupiające intelektualistów, naukowców, publicystów, młodzież akademicką, artystów o poglądach konserwatywno-liberalnych.
Została założona przez dwóch filozofów Marka A. Cichockiego (wykładowca UW, dyrektor programowy Centrum Europejskiego Natolin) i Dariusza Karłowicza (prezes Fundacji Świętego Mikołaja) jest pierwszym pismem reprezentującym nieznaną w Polsce dziedzinę z pogranicza filozofii, polityki i teologii. „Na sprawy polityczne chcemy spojrzeć z perspektywy spraw ostatecznych” piszą we wstępie pierwszego numeru pisma autorzy.
Więcej informacji: https://teologiapolityczna.pl/
Ambitna kultura potrzebuje wsparcia. Nasza działalność jest możliwa dzięki darowiznom od osób prywatnych, o które bardzo prosimy. Każda wpłata ma dla nas ogromne znaczenie. Dziękujemy za Państwa hojność. Wpłat można dokonać na stronie: https://teologiapolityczna.pl/2025tygodnik
____________
Mon, 01 Jun 2026 - 1h 28min - 220 - 24. STRACHOWSKI // KASPEROWICZ: Czym naprawdę zajmuje się historia sztuki?
Wszyscy (lub prawie wszyscy) lubimy rozmawiać o sztuce, o jej ścieżkach i bezdrożach. Ciekawią nas sekrety życia artystów i koleje losu ich dzieł. Kim jednak są ci, którzy zawodowo zajęli się opowiadaniem o sztuce i jej dziejach? Czy zawsze była to domena historyków?
Kiedy i dlaczego narodziła się historia sztuki? Jakie idee przyświecały jej powstaniu? Jak o sztuce pisali krytycy, a jak historycy sztuki i co jedni drugim zawdzięczają? Jak „równouprawnienie” sztuk użytkowych wpłynęło na historię sztuki? I wreszcie, czy historia sztuki była dla ludzi wieku XIX bardziej „historią ducha”, czy też „historią ciała”? Na wszystkie te pytania Michał #Strachowski szukał odpowiedzi w rozmowie z profesorem Ryszardem Kasperowiczem z Uniwersytetu Warszawskiego.
Premiera podcastu 27 maja 2026 o godzinie 20:00!
#BezStrachu
Wed, 27 May 2026 - 1h 08min - 219 - 1. HERBICH // KITA // Czy świat skręca w prawo?
W pierwszym odcinku nowego cyklu podcastów „Życie codzienne idei” dr Tomasz Herbich rozmawia z Kacprem Kitą o jego niedawno wydanej książce „Epoka chaosu. Dlaczego świat skręca w prawo”. Dlaczego weszliśmy w tytułową epokę chaosu? Czy świat naprawdę skręca w prawo i co to znaczy? Jakie konsekwencje wynikają ze wzrostu znaczenia sił przełamujących wcześniejszy duopol dla Polski?
______________________
Żyjemy w ciekawych czasach. Czasach, które domagają się interpretacji – niebanalnych, unikających płaskich sporów, lecz autentycznie, bez z góry przyjętych rozwiązań mierzących się z tym, co stanowi najgłębszą treść dokonujących się na naszych oczach procesów wpływających na kształt wspólnego świata. Do rozmów realizowanych w ramach cyklu podcastów „Życie codzienne idei” będziemy zapraszali intelektualistów, badaczy i teoretyków, a także praktyków, którzy pozwolą nam głębiej spojrzeć na naturę otaczających nas zjawisk. Nie wierzymy, że sowa Minerwa wylatuje o zmierzchu; nie dlatego, że nie dostrzegamy stojących za nimi racji, lecz dlatego, że za nasze zadanie uznajemy podjęcie wysiłku rozumienia niestabilnej, znajdującej się w ciągłym ruchu ku przyszłości teraźniejszości oraz uchwycenia pierwszych kształtów wyłaniającego się dopiero świata. Na wszystkie te sprawy patrzymy jednak – jak przystało na projekt realizowany przez środowisko Teologii Politycznej – z perspektywy spraw ostatecznych, przekraczającej doraźne linie sporów.
______________________
Podcasty Teologii Politycznej, od teraz dostępne w doskonałej jakości dźwięku i w formie wysokiej jakości video mogą ukazywać się jedynie dzięki pomocy prywatnych mecenasów kultury. Zapraszamy do dołączenia do ich grona!https://teologiapolityczna.pl/podcasty2025
Wed, 20 May 2026 - 58min - 218 - 23. STRACHOWSKI // JASINA: Dlaczego Polacy nie rozumieją Czechów? (cz. 2)
Jak tu nie kochać dzielnego wojaka Szwejka! Ten jowialny jegomość uosabia przecież wszystko to, co cenimy u naszych południowych sąsiadów: pragmatyzm, umiłowanie życia i przewrotne poczucie humoru. Często jednak miłość czyni nas ślepymi, sprawiając, że widzimy tylko to, co chcemy zobaczyć.
Zatem, jacy Czesi są naprawdę? Co mówi o nich kino, które tworzyli? Jak opowiadali światu o sobie, a jak postrzegali sami siebie? Skąd się wzięła fraza „czeski film” i dlaczego jest myląca? Czemu związki kina czeskiego i niemieckiego były silne, nawet za czasów nazizmu? Co o ojczyźnie Haška i Hrabala mówią filmowe adaptacje ich dzieł? I czy Miloš Forman na pewno był czeskim reżyserem?
Na wszystkie te pytania odpowiedzi szukał Michał Strachowski z dr Łukaszem Jasiną, filmoznawcą.
______________________
Podcasty Teologii Politycznej, od teraz dostępne w doskonałej jakości dźwięku i w formie wysokiej jakości video mogą ukazywać się jedynie dzięki pomocy prywatnych mecenasów kultury. Zapraszamy do dołączenia do ich grona!
https://teologiapolityczna.pl/podcasty2025
Wed, 13 May 2026 - 41min - 217 - 22. STRACHOWSKI // JASINA: Dlaczego Polacy nie rozumieją Czechów?
Jak tu nie kochać dzielnego wojaka Szwejka! Ten jowialny jegomość uosabia przecież wszystko to, co cenimy u naszych południowych sąsiadów: pragmatyzm, umiłowanie życia i przewrotne poczucie humoru. Często jednak miłość czyni nas ślepymi, sprawiając, że widzimy tylko to, co chcemy zobaczyć. Zatem, jacy Czesi są naprawdę? Co mówi o nich kino, które tworzyli? Jak opowiadali światu o sobie, a jak postrzegali sami siebie? Skąd się wzięła fraza „czeski film” i dlaczego jest myląca? Czemu związki kina czeskiego i niemieckiego były silne, nawet za czasów nazizmu? Co o ojczyźnie Haška i Hrabala mówią filmowe adaptacje ich dzieł? I czy Miloš Forman na pewno był czeskim reżyserem?Na wszystkie te pytania odpowiedzi szukał Michał Strachowski z dr Łukaszem Jasiną, filmoznawcą.______________________Podcasty Teologii Politycznej, od teraz dostępne w doskonałej jakości dźwięku i w formie wysokiej jakości video mogą ukazywać się jedynie dzięki pomocy prywatnych mecenasów kultury. Zapraszamy do dołączenia do ich grona!https://teologiapolityczna.pl/podcasty2025
Wed, 06 May 2026 - 46min - 216 - Protokół uzasadniania. Wokół myśli J. Habermasa // Z. Krasnodębski, ks. P. Mazurkiewicz, P. Grad
Zachęcamy do wysłuchania dyskusji, poświęconej refleksji nad myślą Jürgena Habermasa, jednego z najważniejszych filozofów współczesności. Punktem wyjścia było hasło „Protokół uzasadnia” jako inspiracja do rozmowy o racjonalności, komunikacji i roli dialogu w życiu publicznym. Wspólnie przyjrzeliśmy się, jak teoria działania komunikacyjnego może pomóc w rozumieniu współczesnych sporów społecznych i politycznych.
W dyskusji udział wzięli:
🟢 prof. Zdzisława Krasnodębskiego, Uniwersytet w Bremie
🟢 ks. prof. Piotra Mazurkiewicza, Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego
🟢 dr Pawła Grada, redaktor kwartalnika „Christianitas”
Spotkanie prowadził:
🟠 Tomasz Herbich, Teologia Polityczna
Przeczytaj również:
https://teologiapolityczna.pl/15-kwietnia-protokol-uzasadniania-spotkanie-wokol-mysli-j%C3%BCrgena-habermasa
https://teologiapolityczna.pl/swiat-wedlug-habermasa-tpct-168-1
___________
Teologia Polityczna to ogólnopolskie środowisko skupiające intelektualistów, naukowców, publicystów, młodzież akademicką, artystów o poglądach konserwatywno-liberalnych.
Została założona przez dwóch filozofów Marka A. Cichockiego (wykładowca UW, dyrektor programowy Centrum Europejskiego Natolin) i Dariusza Karłowicza (prezes Fundacji Świętego Mikołaja) jest pierwszym pismem reprezentującym nieznaną w Polsce dziedzinę z pogranicza filozofii, polityki i teologii. „Na sprawy polityczne chcemy spojrzeć z perspektywy spraw ostatecznych” piszą we wstępie pierwszego numeru pisma autorzy.
Więcej informacji: https://teologiapolityczna.pl/
Ambitna kultura potrzebuje wsparcia. Nasza działalność jest możliwa dzięki darowiznom od osób prywatnych, o które bardzo prosimy. Każda wpłata ma dla nas ogromne znaczenie. Dziękujemy za Państwa hojność. Wpłat można dokonać na stronie: https://teologiapolityczna.pl/2025tygodnik
____________
Mon, 04 May 2026 - 2h 05min - 215 - 4. CZAJKOWSKA // GOŁĘBIOWSKI: Antoni Lange. Realizm, który nazwano pesymizmem
Zapraszamy na rozmowę o Antonim Langem w podcaście Teologii Politycznej „Gabinet Cieni: Nieskończenie Polski”. Gościem Małgorzaty Czajkowskiej jest Michał Gołębiowski, eseista, doktor nauk humanistycznych, autor zbioru opowiadań „Zagraj najlepszą piosenkę i odjedź”, a także twórca kanału YouTube w ramach „Szkoły Ojców”, z którym rozmawia o kryzysie sensu, duchowości i miejscu myślenia we współczesnym świecie.Czy twórczość Antoniego Langego jest wyrazem pesymizmu, czy raczej intelektualnej uczciwości wobec rzeczywistości? Czy jego „Rozmyślania” to zapis kryzysu sensu, czy moment narodzin nowoczesnego myślenia o człowieku? Jak rozumieć „Mirandę”? Jako projekt idealnego społeczeństwa czy ostrzeżenie przed jego konsekwencjami? I czy Lange, żyjący w cieniu zaborów i przełomu epok, próbował opisać Polskę czy raczej człowieka, który utracił swoje fundamenty? „Gabinet cieni: Nieskończenie Polski” to podcast Teologii Politycznej, który współtworzą Małgorzata Czajkowska oraz Daniel Wardziński. Z zaproszonymi gośćmi rozmawiają o emblematycznych, odkrytych na nowo, ale też tych wciąż nieco zapomnianych postaciach z historii Polski XX wieku. Pytaniem, które im stawiają to: czego uczy nas historia, twórczość i postawa omawianych postaci oraz jakie konstruktywne wnioski da się z nich wyczytać dla współczesnej Polski.Autorzy chcą o politykach, publicystach, kapłanach i artystach rozmawiać nie tylko z ekspertami zajmującymi się ich życiem, ale również z ich współczesnymi odpowiednikami, którzy pomagają przykładać ich wzorce do naszej rzeczywistości. Celem podcastu jest więc nie tylko to by lepiej poznać bohaterów poszczególnych odcinków, ale również by poszukiwać uniwersalnych wzorców, wciąż aktualnych refleksji oraz porównywać ich sytuację ze współczesną i podjąć próbę myślenia wraz z nimi o przyszłości.***Podcasty Teologii Politycznej, dostępne w doskonałej jakości dźwięku i w formie wysokie jakości video mogą ukazywać się jedynie dzięki pomocy prywatnych mecenasów kultury. Zapraszamy do dołączenia do ich grona!
https://teologiapolityczna.pl/podcasty2025
Wed, 29 Apr 2026 - 57min - 214 - Świat bez złudzeń. Spotkanie wokół książki Vittorio Possentiego // Gawin, x. Kobyliński, x. Woźniak
Inspiracją do dyskusji były myśli zawarte w książce Vittorio Possentieg, „Nowy początek” który proponuje podejście do historii jako do otwartej przestrzeni znaczenia, a nie zamkniętego procesu. To próba spojrzenia na dzieje w inny sposób, poza prostym schematem postępu i rezygnacji, która ogranicza nasze możliwości. W centrum tej refleksji leży doświadczenie utraty złudzeń, ale także możliwość, która się w nim odsłania.
Goście spotkania:
🟠 dr Magdalena Gawin, Uniwersytet Warszawski
🟠 ks. prof. Andrzej Kobyliński, Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego
🟠 ks. prof. Robert Woźniak, Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie
Spotkanie poprowadzi:
🟠 Maciej Nowak, Teologia Polityczna
Zapoznaj się z książką:
https://ksiegarnia.teologiapolityczna.pl/biblioteka-teologii-politycznej/518-340-vittorio-possenti-nowy-poczatek.html#/15-wesja_publikacji-wersja_drukowana
___________
Teologia Polityczna to ogólnopolskie środowisko skupiające intelektualistów, naukowców, publicystów, młodzież akademicką, artystów o poglądach konserwatywno-liberalnych.
Została założona przez dwóch filozofów Marka A. Cichockiego (wykładowca UW, dyrektor programowy Centrum Europejskiego Natolin) i Dariusza Karłowicza (prezes Fundacji Świętego Mikołaja) jest pierwszym pismem reprezentującym nieznaną w Polsce dziedzinę z pogranicza filozofii, polityki i teologii. „Na sprawy polityczne chcemy spojrzeć z perspektywy spraw ostatecznych” piszą we wstępie pierwszego numeru pisma autorzy.
Więcej informacji: https://teologiapolityczna.pl/
Ambitna kultura potrzebuje wsparcia. Nasza działalność jest możliwa dzięki darowiznom od osób prywatnych, o które bardzo prosimy. Każda wpłata ma dla nas ogromne znaczenie. Dziękujemy za Państwa hojność. Wpłat można dokonać na stronie: https://teologiapolityczna.pl/2025tygodnik
____________
Mon, 27 Apr 2026 - 1h 07min - 213 - 48. HERBICH // DOBRZAŃSKI // MOLINA // Jakub Kloc-Konkołowicz: rozum praktyczny, wolność i filozofia społeczna
W czterdziestym ósmym odcinku podcastu „Filozofować po polsku” dr Tomasz #Herbich i , dr Michał #Dobrzański i Jan #Molina rozmawiają o dorobku badawczym prof. Jakuba #Kloca-Konkołowicza, w tym zwłaszcza - o jego niedawno wydanych wykładach z filozofii społecznej. Czym była dla Kloca-Konkołowicza filozofia społeczna i jak rozumiał jej zadania? Jak postrzegał spuściznę klasycznej filozofii niemieckiej? Jak interpretował poglądy twórców teorii kontraktualistycznych? Na te między innymi pytania rozmówcy szukają odpowiedzi.__________________________W cyklu podcastów „Filozofować po polsku” dr Tomasz Herbich wspólnie z zaproszonymi gośćmi przygląda się wybranym wątkom oraz postaciom tworzącym polską tradycję filozoficzną. Celem podcastu jest nie tylko udzielenie odpowiedzi na pytanie, co oryginalnego wniosła do historii myśli filozoficznej polska #filozofia, lecz przede wszystkim zwrócenie uwagi na to, w jaki sposób myśliciele polscy reagowali na wyzwania dziejowe, kulturowe i cywilizacyjne, przed którymi stali oni oraz ich ojczyzna.Tomasz Herbich wraz z zaproszonymi gośćmi rozmawia o poglądach filozoficznych autorów z różnych epok rozwoju naszej kultury umysłowej. Pojawią się wśród tych filozofów między innymi Stanisław Orzechowski, Piotr Skarga, Jan Śniadecki, Stanisław Staszic, Maurycy Mochnacki, August Cieszkowski, Stanisław Brzozowski, Edward Abramowski, Kazimierz Twardowski, Jan Łukasiewicz, Roman Ingarden, Józef Tischner, Karol Wojtyła, Leszek Kołakowski, Andrzej Walicki i wielu innych. Zapraszamy do dołączenia do grona producentów naszych podcastów:https://teologiapolityczna.pl/podcasty2025
Wed, 22 Apr 2026 - 1h 02min - 212 - 47. HERBICH // WARDZIŃSKI // Feliks Koneczny: wielość cywilizacji
W czterdziestym siódmym odcinku podcastu „Filozofować po polsku” dr Tomasz #Herbich i Daniel #Wardziński rozmawiają o Feliksie #Konecznym. W czterdziestym siódmym odcinku podcastu "Filozofować po polsku" dr Tomasz Herbich i Daniel Wardziński rozmawiają o historiozoficznych poglądach Feliksa Konecznego. Czemu historyk taki jak Koneczny sięga do filozofii, na jaki rodzaj pytań szuka w niej odpowiedzi? Jak rozumiał on cywilizację? W czym widział charakterystyczne, specyficzne cechy cywilizacji łacińskiej? Czy nieredukowalny pluralizm cywilizacji wiązał się zdaniem Konecznego z koniecznością porzucenia nadziei na jedną, uniwersalną etykę? __________________________W cyklu podcastów „Filozofować po polsku” dr Tomasz Herbich wspólnie z zaproszonymi gośćmi przygląda się wybranym wątkom oraz postaciom tworzącym polską tradycję filozoficzną. Celem podcastu jest nie tylko udzielenie odpowiedzi na pytanie, co oryginalnego wniosła do historii myśli filozoficznej polska #filozofia, lecz przede wszystkim zwrócenie uwagi na to, w jaki sposób myśliciele polscy reagowali na wyzwania dziejowe, kulturowe i cywilizacyjne, przed którymi stali oni oraz ich ojczyzna.Tomasz Herbich wraz z zaproszonymi gośćmi rozmawia o poglądach filozoficznych autorów z różnych epok rozwoju naszej kultury umysłowej. Pojawią się wśród tych filozofów między innymi Stanisław Orzechowski, Piotr Skarga, Jan Śniadecki, Stanisław Staszic, Maurycy Mochnacki, August Cieszkowski, Stanisław Brzozowski, Edward Abramowski, Kazimierz Twardowski, Jan Łukasiewicz, Roman Ingarden, Józef Tischner, Karol Wojtyła, Leszek Kołakowski, Andrzej Walicki i wielu innych. Zapraszamy do dołączenia do grona producentów naszych podcastów:https://teologiapolityczna.pl/podcasty2025
Wed, 15 Apr 2026 - 56min - 211 - 46. HERBICH // SZERSZEŃ // Juliusz Słowacki: Duch i wolność
Czym dla Słowackiego była wolność? Jakie znaczenie przyznawał polskiemu republikanizmowi? Czym była filozofia genezyjska i z jakich założeń wyrastała? Jaki był jego stosunek do formy politycznej i z czego stosunek ten wynikał? Jaką rolę odgrywała u niego przemoc?
O tych i wielu innych kwestiach, w podcaście „Filozofować po polsku”, rozmawiali Tomasz Herbich i Natalia Szerszeń.
Wed, 08 Apr 2026 - 56min - 210 - 45. HERBICH // KATKOWSKI // Jadwiga Staniszkis: społeczeństwo i władza
W czterdziestym piątym odcinku podcastu „Filozofować po polsku” dr Tomasz Herbich i Krzysztof Katkowski rozmawiają o Jadwidze Staniszkis. Jakie podejście badawcze charakteryzowało jej namysł nad zagadnieniami społeczeństwa i władzy? Czym był przełom nominalistyczny i jakie skutki dla Polski miał fakt, że nie objął on jej kultury? Jak Staniszkis postrzegała i interpretowała doświadczenie pierwszej „Solidarności”? Na te między innymi pytania szukają odpowiedzi rozmówcy .
__________________________
W cyklu podcastów „Filozofować po polsku” dr Tomasz Herbich wspólnie z zaproszonymi gośćmi będzie przyglądał się wybranym wątkom oraz postaciom tworzącym polską tradycję filozoficzną. Celem podcastu jest nie tylko udzielenie odpowiedzi na pytanie, co oryginalnego wniosła do historii myśli filozoficznej polska filozofia, lecz przede wszystkim zwrócenie uwagi na to, w jaki sposób myśliciele polscy reagowali na wyzwania dziejowe, kulturowe i cywilizacyjne, przed którymi stali oni oraz ich ojczyzna.
Tomasz Herbich wraz z zaproszonymi gośćmi porozmawia o poglądach filozoficznych autorów z różnych epok rozwoju naszej kultury umysłowej. Pojawią się wśród tych filozofów między innymi Stanisław Orzechowski, Piotr Skarga, Jan Śniadecki, Stanisław Staszic, Maurycy Mochnacki, August Cieszkowski, Stanisław Brzozowski, Edward Abramowski, Kazimierz Twardowski, Jan Łukasiewicz, Roman Ingarden, Józef Tischner, Karol Wojtyła, Leszek Kołakowski, Andrzej Walicki i wielu innych. Zapraszamy do dołączenia do grona producentów naszych podcastów:
https://teologiapolityczna.pl/podcasty2025
Wed, 01 Apr 2026 - 1h 12min - 209 - Nowoczesny duch bez nowoczesnego państwa // Nogal, Cichocki, Wyszkowski, Herbich
W świecie, w którym nowoczesność bywa utożsamiana z siłą instytucji i sprawnością państwowych struktur, książka „Nowoczesny duch bez nowoczesnego państwa” proponuje spojrzenie przewrotne – a zarazem głęboko zakorzenione w polskim doświadczeniu. To opowieść o tym, jak duch nowoczesności rodzi się niekiedy w próżni politycznej, jak dojrzewa w warunkach braku suwerenności i jak potrafi przekształcić niedostatek państwa w nadwyżkę myśli.Zapraszamy do wysłuchania dyskusji z udziałem:🟢 dr. Tomasza Herbicha, autor książki, Uniwersytet Warszawski🟢 prof. Agnieszki Nogal, Uniwersytet Warszawski🟢 prof. Marka A. Cichockiego, Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego🟢 dr Konrada Wyszkowskiego, Uniwersytet WarszawskiSpotkanie prowadził:🟠 Maciej Nowak, Teologia Polityczna📚 Link do książki: https://ksiegarnia.teologiapolityczna.pl/zycie-codzienne-idei/514-331-tomasz-herbich-nowoczesny-duch-bez-nowoczesnego-panstwa.html___________ Teologia Polityczna to ogólnopolskie środowisko skupiające intelektualistów, naukowców, publicystów, młodzież akademicką, artystów o poglądach konserwatywno-liberalnych.Została założona przez dwóch filozofów Marka A. Cichockiego (wykładowca UW, dyrektor programowy Centrum Europejskiego Natolin) i Dariusza Karłowicza (prezes Fundacji Świętego Mikołaja) jest pierwszym pismem reprezentującym nieznaną w Polsce dziedzinę z pogranicza filozofii, polityki i teologii. „Na sprawy polityczne chcemy spojrzeć z perspektywy spraw ostatecznych” piszą we wstępie pierwszego numeru pisma autorzy.Więcej informacji: https://teologiapolityczna.pl/Ambitna kultura potrzebuje wsparcia. Nasza działalność jest możliwa dzięki darowiznom od osób prywatnych, o które bardzo prosimy. Każda wpłata ma dla nas ogromne znaczenie. Dziękujemy za Państwa hojność. Wpłat można dokonać na stronie: https://teologiapolityczna.pl/2025tygodnik____________
Mon, 30 Mar 2026 - 1h 23min - 208 - 21. STRACHOWSKI // KOSSOWSKA // Jak wyglądała nowoczesność po warszawsku? (cz. 2)
Zachęcamy do wysłuchania drugiej części rozmowy z prof. Kossowską, poświęconej warszawskiej Akademii Sztuk Pięknych, jej rywalizacji z krakowskim odpowiednikiem tejże uczelni a także burzliwym losom jej studentów.
Wiele napisano i powiedziano o krakowskiej Szkole Sztuk Pięknych, której przez długie lata dyrektorował Jan Matejko. Wciąż jednak niewiele się mówi o jej warszawskiej odpowiedniczce, mogącej się poszczycić wcale nie mniejszymi zasługami dla polskiej sztuki. Jaka była historia stołecznej uczelni artystycznej? Czy jej korzenie sięgają czasów Stanisława Augusta, czy też Królestwa Kongresowego? Jaką rolę dla ukształtowania specyfiki warszawskiego światka artystycznego miała rywalizacja Gersona z Matejką? A jakie znaczenie dla powstania szkoły miała carska polityka kulturalna oraz prywatni mecenasi? I czy warszawska uczelnia była zarazem progresywna ideowo i zachowawcza formalnie?
O tych i wielu innych kwestiach, w podcaście „Bez strachu”, rozmawiał Michał Strachowski i prof. Irena Kossowska – wykładowczyni z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu.
______________________
Podcasty Teologii Politycznej, od teraz dostępne w doskonałej jakości dźwięku i w formie wysokiej jakości video mogą ukazywać się jedynie dzięki pomocy prywatnych mecenasów kultury. Zapraszamy do dołączenia do ich grona!https://teologiapolityczna.pl/podcasty2025
Wed, 25 Mar 2026 - 54min - 207 - 20. STRACHOWSKI // KOSSOWSKA // Jak wyglądała nowoczesność po warszawsku? (cz. 1)
Wiele napisano i powiedziano o krakowskiej Szkole Sztuk Pięknych, której przez długie lata dyrektorował Jan Matejko. Wciąż jednak niewiele się mówi o jej warszawskiej odpowiedniczce, mogącej się poszczycić wcale nie mniejszymi zasługami dla polskiej sztuki. Jaka była historia stołecznej uczelni artystycznej? Czy jej korzenie sięgają czasów Stanisława Augusta, czy też Królestwa Kongresowego? Jaką rolę dla ukształtowania specyfiki warszawskiego światka artystycznego miała rywalizacja Gersona z Matejką? A jakie znaczenie dla powstania szkoły miała carska polityka kulturalna oraz prywatni mecenasi? I czy warszawska uczelnia była zarazem progresywna ideowo i zachowawcza formalnie?
O tych i wielu innych kwestiach, w podcaście „Bez strachu”, rozmawiał Michał Strachowski i prof. Irena Kossowska –wykładowczyni z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu.
______________________
Podcasty Teologii Politycznej, od teraz dostępne w doskonałej jakości dźwięku i w formie wysokiej jakości video mogą ukazywać się jedynie dzięki pomocy prywatnych mecenasów kultury. Zapraszamy do dołączenia do ich grona!https://teologiapolityczna.pl/podcasty2025
Wed, 18 Mar 2026 - 42min - 206 - 44. HERBICH // ANDRULONIS // Maria Ossowska: nauka o moralności a etyka
W czterdziestym czwartym odcinku podcastu „Filozofowaćpo polsku” dr Tomasz Herbich i Krzysztof Andrulonis rozmawiają o Marii Ossowskiej i jej badaniach nad moralnością. Jak Ossowska charakteryzowała naukę o moralności? Jak rozumiała różnicę występującą między nauką o moralności a etyką? Czy moralność była dla niej „faktem społecznym”? Czy mimo starannego odróżnienia badań nad moralnością od etyki Ossowska dawała w swoichpracach wyraz także określonym poglądom etycznym? Na te między innymi pytania rozmówcy szukają odpowiedzi.
__________________________
W cyklu podcastów „Filozofować po polsku” dr Tomasz Herbich wspólnie z zaproszonymi gośćmi będzie przyglądał się wybranym wątkom oraz postaciom tworzącym polską tradycję filozoficzną. Celem podcastu jest nie tylko udzielenie odpowiedzi na pytanie, co oryginalnego wniosła do historii myśli filozoficznej polska filozofia, lecz przede wszystkim zwrócenie uwagi na to, w jaki sposób myśliciele polscy reagowali na wyzwania dziejowe, kulturowe i cywilizacyjne, przed którymi stali oni oraz ich ojczyzna.
Tomasz Herbich wraz z zaproszonymi gośćmi porozmawia o poglądach filozoficznych autorów z różnych epok rozwoju naszej kultury umysłowej. Pojawią się wśród tych filozofów między innymi Stanisław Orzechowski, Piotr Skarga, Jan Śniadecki, Stanisław Staszic, Maurycy Mochnacki, August Cieszkowski, Stanisław Brzozowski, Edward Abramowski, Kazimierz Twardowski, Jan Łukasiewicz, Roman Ingarden, Józef Tischner, Karol Wojtyła, Leszek Kołakowski, Andrzej Walicki i wielu innych.Zapraszamy do dołączenia do grona producentów naszych podcastów:
https://teologiapolityczna.pl/podcasty2025
Wed, 11 Mar 2026 - 1h 13min - 205 - 19. STRACHOWSKI // BOBROWSKA // Mela Muter najważniejszą malarką Europy Środkowej
Mela Muter wciąż pozostaje twórczynią znaną głównie historykom sztuki nowoczesnej. W epoce była jednak ważną postacią na kulturalnej mapie Paryża. Jak wyglądała jej artystyczna droga? Czy młodej Żydówce z Warszawy łatwo było zostać malarką? Co sprowadziło ją do stolicy Francji i czy zachowała tam „środkowoeuropejski idiom”? Czy jej ekspresjonistyczny styl pozwala nazwać ją „paryskim Egonem Schiele”? Jak polityka wpływała na życie i dzieło malarki? I jak tradycja judaizmu oraz konwersja na katolicyzm oddziaływały na sztukę Meli Muter?
O tych i wielu innych kwestiach, w podcaście „Bez strachu”, rozmawiał Michał Strachowski i Ewa Bobrowska – historyczka sztuki i psycholożka.
______________________
Podcasty Teologii Politycznej, od teraz dostępne w doskonałej jakości dźwięku i w formie wysokiej jakości video mogą ukazywać się jedynie dzięki pomocy prywatnych mecenasów kultury. Zapraszamy do dołączenia do ich grona!https://teologiapolityczna.pl/podcasty2025
Wed, 04 Mar 2026 - 1h 12min - 204 - 18. STRACHOWSKI // JASINA // Czy kino pomaga zrozumieć fenomen Orbána?
Wszyscy słyszeliśmy, że Polak i Węgier to „dwa bratanki”. Co tak naprawdę wiemy jednak o Madziarach, o historii i współczesności? Co o Węgrach mówią dzieła zeszłorocznego noblisty, a co ich ekranizacje? Czy Lászlo Krasznahorkai i Béla Tarr, jako portreciści węgierskiej prowincji, dają wgląd w umysły wyborców Viktora Orbána? I czy Budapesztowi wciąż jest bliżej do Wiednia oraz Berlina niż do Warszawy?
W podcaście „Bez strachu” odpowiedzi na wszystkie te pytania szukał Michał Strachowski i jego gość – Łukasz Jasina, filmoznawca i historyk.
Zapraszamy do dołączenia do grona producentów naszych podcastów: https://teologiapolityczna.pl/podcasty2025
Wed, 25 Feb 2026 - 1h 06min - 203 - 43. HERBICH // WOLAK // Jan Dymitr Solikowski: Rzecz Pospolita a Rzecz Własna
W czterdziestym trzecim odcinku podcastu „Filozofować po polsku” dr Tomasz Herbich i dr Jakub Wolak rozmawiają o Janie Dymitrze Solikowskim i jego tekście Facies perturbatae et afflicate Rei Publicae, niegdyś przypisywanym Stanisławowi Orzechowskiemu jako jego Apokalipsa. Kim był rzeczywisty autor tego tekstu? Jak rozumiał on Rzecz Pospolitą oraz jej rywalkę, próbującą sobie uzurpować jej pozycję – Rzecz Własną? Jaką wiedzę możemy z omawianego tekstu zaczerpnąć na temat pojęć politycznych, które organizowały teorię i praktykę polityczną I Rzeczpospolitej? Czym różniły się te pojęcia od tych, które stały się fundamentem państw nowoczesnych? Na te między innymi pytania rozmówcy szukają odpowiedzi.
__________________________
W cyklu podcastów „Filozofować po polsku” dr Tomasz Herbich wspólnie z zaproszonymi gośćmi będzie przyglądał się wybranym wątkom oraz postaciom tworzącym polską tradycję filozoficzną. Celem podcastu jest nie tylko udzielenie odpowiedzi na pytanie, co oryginalnego wniosła do historii myśli filozoficznej polska filozofia, lecz przede wszystkim zwrócenie uwagi na to, w jaki sposób myśliciele polscy reagowali na wyzwania dziejowe, kulturowe i cywilizacyjne, przed którymi stali oni oraz ich ojczyzna.
Tomasz Herbich wraz z zaproszonymi gośćmi porozmawia o poglądach filozoficznych autorów z różnych epok rozwoju naszej kultury umysłowej. Pojawią się wśród tych filozofów między innymi Stanisław Orzechowski, Piotr Skarga, Jan Śniadecki, Stanisław Staszic, Maurycy Mochnacki, August Cieszkowski, Stanisław Brzozowski, Edward Abramowski, Kazimierz Twardowski, Jan Łukasiewicz, Roman Ingarden, Józef Tischner, Karol Wojtyła, Leszek Kołakowski, Andrzej Walicki i wielu innych.Zapraszamy do dołączenia do grona producentów naszych podcastów:
https://teologiapolityczna.pl/podcasty2025
Wed, 11 Feb 2026 - 1h 01min - 202 - 41. HERBICH // NOGAL // Roman Dmowski: naród i demokracja
W czterdziestym pierwszym odcinku podcastu „Filozofować po polsku” dr Tomasz Herbich i prof. Agnieszka Nogal poddają filozoficznej interpretacji dorobek polityczny i ideowy Romana Dmowskiego. Czym była dla niego demokracja? Jak rozumiał naród? Jakie miejsce zajmował na tle współczesnych mu nurtów myślowych? Czy był jedynie krytykiem romantyzmu, czy także – do pewnego stopnia – był w nim zanurzony? Na te między innymi pytania rozmówcy szukają odpowiedzi.
__________________________
W cyklu podcastów „Filozofować po polsku” dr Tomasz Herbich wspólnie z zaproszonymi gośćmi będzie przyglądał się wybranym wątkom oraz postaciom tworzącym polską tradycję filozoficzną. Celem podcastu jest nie tylko udzielenie odpowiedzi na pytanie, co oryginalnego wniosła do historii myśli filozoficznej polska filozofia, lecz przede wszystkim zwrócenie uwagi na to, w jaki sposób myśliciele polscy reagowali na wyzwania dziejowe, kulturowe i cywilizacyjne, przed którymi stali oni oraz ich ojczyzna.
Tomasz Herbich wraz z zaproszonymi gośćmi porozmawia o poglądach filozoficznych autorów z różnych epok rozwoju naszej kultury umysłowej. Pojawią się wśród tych filozofów między innymi Stanisław Orzechowski, Piotr Skarga, Jan Śniadecki, Stanisław Staszic, Maurycy Mochnacki, August Cieszkowski, Stanisław Brzozowski, Edward Abramowski, Kazimierz Twardowski, Jan Łukasiewicz, Roman Ingarden, Józef Tischner, Karol Wojtyła, Leszek Kołakowski, Andrzej Walicki i wielu innych.Zapraszamy do dołączenia do grona producentów naszych podcastów:
https://teologiapolityczna.pl/podcasty2025
Wed, 28 Jan 2026 - 53min - 201 - 40. HERBICH // WYSZKOWSKI // Tadeusz Kroński: historyzm i stalinizm
W czterdziestym odcinku podcastu „Filozofować po polsku” dr Tomasz Herbich i dr Konrad Wyszkowski rozmawiają o poglądach filozoficznych Tadeusza Krońskiego. Jak postrzegał on faszyzm? Co przejął że spuścizny Heglowskiej? Czemu zaangażował się w propagowanie stalinizmu? Na te między innymi pytania rozmówcy szukają odpowiedzi.__________________________W cyklu podcastów „Filozofować po polsku” dr Tomasz Herbich wspólnie z zaproszonymi gośćmi będzie przyglądał się wybranym wątkom oraz postaciom tworzącym polską tradycję filozoficzną. Celem podcastu jest nie tylko udzielenie odpowiedzi na pytanie, co oryginalnego wniosła do historii myśli filozoficznej polska filozofia, lecz przede wszystkim zwrócenie uwagi na to, w jaki sposób myśliciele polscy reagowali na wyzwania dziejowe, kulturowe i cywilizacyjne, przed którymi stali oni oraz ich ojczyzna.Tomasz Herbich wraz z zaproszonymi gośćmi porozmawia o poglądach filozoficznych autorów z różnych epok rozwoju naszej kultury umysłowej. Pojawią się wśród tych filozofów między innymi Stanisław Orzechowski, Piotr Skarga, Jan Śniadecki, Stanisław Staszic, Maurycy Mochnacki, August Cieszkowski, Stanisław Brzozowski, Edward Abramowski, Kazimierz Twardowski, Jan Łukasiewicz, Roman Ingarden, Józef Tischner, Karol Wojtyła, Leszek Kołakowski, Andrzej Walicki i wielu innych.Zapraszamy do dołączenia do grona producentów naszych podcastów: https://teologiapolityczna.pl/podcasty2025
Wed, 21 Jan 2026 - 43min - 200 - 39. HERBICH // NOGAL // Piotr Skarga: Filozofia polityczna w kręgu kontrreformacji
W trzydziestym dziewiątym odcinku podcastu „Filozofować po polsku” dr Tomasz Herbich i prof. Agnieszka Nogal rozmawiają o filozofii politycznej księdza Piotra Skargi. Kim był autor „Kazań sejmowych”? Dlaczego był zwolennikiem wzmocnienia władzy królewskiej? Gdzie widział główne bolączki Rzeczpospolitej? Ku jakiej wizji wspólnoty politycznej się skłaniał? Na te między innymi pytania rozmówcy szukają odpowiedzi.
__________________________
W cyklu podcastów „Filozofować po polsku” dr Tomasz Herbich wspólnie z zaproszonymi gośćmi będzie przyglądał się wybranym wątkom oraz postaciom tworzącym polską tradycję filozoficzną. Celem podcastu jest nie tylko udzielenie odpowiedzi na pytanie, co oryginalnego wniosła do historii myśli filozoficznej polska filozofia, lecz przede wszystkim zwrócenie uwagi na to, w jaki sposób myśliciele polscy reagowali na wyzwania dziejowe, kulturowe i cywilizacyjne, przed którymi stali oni oraz ich ojczyzna.
Tomasz Herbich wraz z zaproszonymi gośćmi porozmawia o poglądach filozoficznych autorów z różnych epok rozwoju naszej kultury umysłowej. Pojawią się wśród tych filozofów między innymi Stanisław Orzechowski, Piotr Skarga, Jan Śniadecki, Stanisław Staszic, Maurycy Mochnacki, August Cieszkowski, Stanisław Brzozowski, Edward Abramowski, Kazimierz Twardowski, Jan Łukasiewicz, Roman Ingarden, Józef Tischner, Karol Wojtyła, Leszek Kołakowski, Andrzej Walicki i wielu innych. Zapraszamy do dołączenia do grona producentów naszych podcastów: https://teologiapolityczna.pl/podcasty2025
Wed, 14 Jan 2026 - 45min - 199 - 38. HERBICH // GRACZYK // Stanisław Brzozowski: filozofia i nowoczesność
W trzydziestym ósmym odcinku podcastu „Filozofować po polsku” dr Tomasz Herbich i dr Piotr Graczyk rozmawiają o poglądach filozoficznych Stanisława Brzozowskiego. Jak czytać Brzozowskiego? Czym była dla niego nowoczesność? Co charakteryzowało jego interpretację pism Marksa? Jak postrzegał polski romantyzm? Na te między innymi pytania rozmówcy szukają odpowiedzi.
__________________________
W cyklu podcastów „Filozofować po polsku” dr Tomasz Herbich wspólnie z zaproszonymi gośćmi będzie przyglądał się wybranym wątkom oraz postaciom tworzącym polską tradycję filozoficzną. Celem podcastu jest nie tylko udzielenie odpowiedzi na pytanie, co oryginalnego wniosła do historii myśli filozoficznej polska filozofia, lecz przede wszystkim zwrócenie uwagi na to, w jaki sposób myśliciele polscy reagowali na wyzwania dziejowe, kulturowe i cywilizacyjne, przed którymi stali oni oraz ich ojczyzna.
Tomasz Herbich wraz z zaproszonymi gośćmi porozmawia o poglądach filozoficznych autorów z różnych epok rozwoju naszej kultury umysłowej. Pojawią się wśród tych filozofów między innymi Stanisław Orzechowski, Piotr Skarga, Jan Śniadecki, Stanisław Staszic, Maurycy Mochnacki, August Cieszkowski, Stanisław Brzozowski, Edward Abramowski, Kazimierz Twardowski, Jan Łukasiewicz, Roman Ingarden, Józef Tischner, Karol Wojtyła, Leszek Kołakowski, Andrzej Walicki i wielu innych. Zapraszamy do dołączenia do grona producentów naszych podcastów: https://teologiapolityczna.pl/podcasty2025
Wed, 07 Jan 2026 - 1h 02min - 198 - 17. STRACHOWSKI // KLEKOT // Czy jeszcze potrzebujemy sztuki ludowej? (Część 2)
https://teologiapolityczna.pl/podcasty2025
Jak należy dziś pisać o sztuce ludowej? Od czego zacząć rozmowę o tym, czym była, a czym jest? Kiedy się zrodziła? Czy miało to miejsce, jak myśleli romantycy, w zamierzchłych czasach? Czy może powstała w wieku XIX wraz z procesem uprzemysłowienia? Czy powstała wszędzie, czy są jakieś kraje, gdzie nie ma sztuki ludowej? Jaką rolę w przypadku polskim odegrały państwa zaborcze? I czy największy „kłopot ze sztuką” ludową polega na tym, że była dziełem polskiej inteligencji? Na wszystkie te pytania odpowiedzi szukałem z Ewą Klekot, antropolożką i profesorą Wydziału Projektowania Uniwersytetu SWPS.
______________________
Podcasty Teologii Politycznej, od teraz dostępne w doskonałej jakości dźwięku i w formie wysokiej jakości video mogą ukazywać się jedynie dzięki pomocy prywatnych mecenasów kultury. Zapraszamy do dołączenia do ich grona!
https://teologiapolityczna.pl/podcasty2025
Wed, 17 Dec 2025 - 33min - 197 - 16. STRACHOWSKI // KLEKOT // Czy jeszcze potrzebujemy sztuki ludowej? (Część 1)
https://teologiapolityczna.pl/podcasty2025
Jak należy dziś pisać o sztuce ludowej? Od czego zacząć rozmowę o tym, czym była, a czym jest? Kiedy się zrodziła? Czy miało to miejsce, jak myśleli romantycy, w zamierzchłych czasach? Czy może powstała w wieku XIX wraz z procesem uprzemysłowienia? Czy powstała wszędzie, czy są jakieś kraje, gdzie nie ma sztuki ludowej? Jaką rolę w przypadku polskim odegrały państwa zaborcze? I czy największy „kłopot ze sztuką” ludową polega na tym, że była dziełem polskiej inteligencji? Na wszystkie te pytania odpowiedzi szukałem z Ewą Klekot, antropolożką i profesorą Wydziału Projektowania Uniwersytetu SWPS.
______________________
Podcasty Teologii Politycznej, od teraz dostępne w doskonałej jakości dźwięku i w formie wysokiej jakości video mogą ukazywać się jedynie dzięki pomocy prywatnych mecenasów kultury. Zapraszamy do dołączenia do ich grona!
https://teologiapolityczna.pl/podcasty2025
Wed, 10 Dec 2025 - 34min - 196 - 37. HERBICH // PAPROCKI // Jerzy Nowosielski i Jerzy Klinger: liturgia i piękno
https://teologiapolityczna.pl/podcasty2025
W trzydziestym siódmym odcinku podcastu „Filozofować po polsku” dr Tomasz Herbich i ks. prof. Henryk Paprocki rozmawiają o poglądach filozoficznych i teologicznych Jerzego Nowosielskiego oraz ks. Jerzego Klingera. Jak postrzegali oni specyficzne dla prawosławia doświadczenie wiary? Jakie miało ono znaczenie dla ich filozoficznej refleksji? Dlaczego Nowosielski i Klinger różnili się w podejściu do zła? Jak rozumieli istotę sztuki i jak odnosili się do ekumenizmu? Między innymi na te pytania rozmówcy szukają odpowiedzi.
__________________________
W cyklu podcastów „Filozofować po polsku” dr Tomasz Herbich wspólnie z zaproszonymi gośćmi będzie przyglądał się wybranym wątkom oraz postaciom tworzącym polską tradycję filozoficzną. Celem podcastu jest nie tylko udzielenie odpowiedzi na pytanie, co oryginalnego wniosła do historii myśli filozoficznej polska filozofia, lecz przede wszystkim zwrócenie uwagi na to, w jaki sposób myśliciele polscy reagowali na wyzwania dziejowe, kulturowe i cywilizacyjne, przed którymi stali oni oraz ich ojczyzna.
Tomasz Herbich wraz z zaproszonymi gośćmi porozmawia o poglądach filozoficznych autorów z różnych epok rozwoju naszej kultury umysłowej. Pojawią się wśród tych filozofów między innymi Stanisław Orzechowski, Piotr Skarga, Jan Śniadecki, Stanisław Staszic, Maurycy Mochnacki, August Cieszkowski, Stanisław Brzozowski, Edward Abramowski, Kazimierz Twardowski, Jan Łukasiewicz, Roman Ingarden, Józef Tischner, Karol Wojtyła, Leszek Kołakowski, Andrzej Walicki i wielu innych.Zapraszamy do dołączenia do grona
producentów naszych podcastów: https://teologiapolityczna.pl/podcasty2025
Wed, 03 Dec 2025 - 1h 02min - 195 - 36. HERBICH // GRZYBOWSKI // Stefan Swieżawski: chrześcijański humanizm
https://teologiapolityczna.pl/podcasty2025
W trzydziestym szóstym odcinku podcastu „Filozofować po polsku” dr Tomasz Herbich i bp prof. Jacek Grzybowski rozmawiają o poglądach filozoficznych Stefana Swieżawskiego. Co zaczerpnął od swoich nauczycieli – wybitnych przedstawicieli Szkoły Lwowsko-Warszawskiej? Jak postrzegał filozofię świętego Tomasza z Akwinu? Czym był dla niego chrześcijański humanizm? Dlaczego wzywał do rewizji stosunku do Jana Husa? Na te między innymi pytania rozmówcy szukają odpowiedzi.
__________________________
W cyklu podcastów „Filozofować po polsku” dr Tomasz Herbich wspólnie z zaproszonymi gośćmi będzie przyglądał się wybranym wątkom oraz postaciom tworzącym polską tradycję filozoficzną. Celem podcastu jest nie tylko udzielenie odpowiedzi na pytanie, co oryginalnego wniosła do historii myśli filozoficznej polska filozofia, lecz przede wszystkim zwrócenie uwagi na to, w jaki sposób myśliciele polscy reagowali na wyzwania dziejowe, kulturowe i cywilizacyjne, przed którymi stali oni oraz ich ojczyzna.
Tomasz Herbich wraz z zaproszonymi gośćmi porozmawia o poglądach filozoficznych autorów z różnych epok rozwoju naszej kultury umysłowej. Pojawią się wśród tych filozofów między innymi Stanisław Orzechowski, Piotr Skarga, Jan Śniadecki, Stanisław Staszic, Maurycy Mochnacki, August Cieszkowski, Stanisław Brzozowski, Edward Abramowski, Kazimierz Twardowski, Jan Łukasiewicz, Roman Ingarden, Józef Tischner, Karol Wojtyła, Leszek Kołakowski, Andrzej Walicki i wielu innych.Zapraszamy do dołączenia do grona
producentów naszych podcastów: https://teologiapolityczna.pl/podcasty2025
Wed, 26 Nov 2025 - 43min - 194 - 35. HERBICH // ZIEMACKI // Wincenty Lutosławski: Platonik i romantyk
Dołącz do grona producentów naszych podcastów: https://teologiapolityczna.pl/podcasty2025
W trzydziestym piątym odcinku podcastu „Filozofować po polsku” dr Tomasz Herbich i dr Jerzy Ziemacki rozmawiają o kluczowych dokonaniach filozoficznych Wincentego Lutosławskiego. Jak Lutosławski postrzegał filozofię Platona? Czym była stylometria - nowa metoda, która posłużyła mu do ustalenia chronologii pism Platońskich? Co uważał na temat polskiego romantyzmu? Czym była dla niego jaźń i co myślał o narodzie? Na te między innymi pytania rozmówcy szukają odpowiedzi.
W cyklu podcastów „Filozofować po polsku” dr Tomasz Herbich wspólnie z zaproszonymi gośćmi będzie przyglądał się wybranym wątkom oraz postaciom tworzącym polską tradycję filozoficzną. Celem podcastu jest nie tylko udzielenie odpowiedzi na pytanie, co oryginalnego wniosła do historii myśli filozoficznej polska filozofia, lecz przede wszystkim zwrócenie uwagi na to, w jaki sposób myśliciele polscy reagowali na wyzwania dziejowe, kulturowe i cywilizacyjne, przed którymi stali oni oraz ich ojczyzna.
Tomasz Herbich wraz z zaproszonymi gośćmi porozmawia o poglądach filozoficznych autorów z różnych epok rozwoju naszej kultury umysłowej. Pojawią się wśród tych filozofów między innymi Stanisław Orzechowski, Piotr Skarga, Jan Śniadecki, Stanisław Staszic, Maurycy Mochnacki, August Cieszkowski, Stanisław Brzozowski, Edward Abramowski, Kazimierz Twardowski, Jan Łukasiewicz, Roman Ingarden, Józef Tischner, Karol Wojtyła, Leszek Kołakowski, Andrzej Walicki i wielu innych.
Zapraszamy do dołączenia do grona producentów naszych podcastów: https://teologiapolityczna.pl/podcasty2025
Wed, 19 Nov 2025 - 46min - 193 - 15. STRACHOWSKI // JASINA // Olga Tokarczuk i „stolica” Ziem Odzyskanych (cz. 2)
Olga Tokarczuk związała swoje życie i twórczość z Dolnym Śląskiem, a przede wszystkim z najważniejszym jego miastem – Wrocławiem, pełniącym zarazem funkcję nieoficjalnej „stolicy Ziem Odzyskanych”. W drugiej części rozmowy z dr. Łukaszem Jasiną zastanawialiśmy się nad tym, na ile ów wybór determinował ścieżki artystycznego rozwoju Noblistki, a także nad tym, czy krajobraz „Pana Tadeusza” można było rozpoznać w poniemieckim miasteczku i czy „Księgi Jakubowe” to współczesna Trylogia.
______________________Podcasty Teologii Politycznej, od teraz dostępne w doskonałej jakości dźwięku i w formie wysokiej jakości video mogą ukazywać się jedynie dzięki pomocy prywatnych mecenasów kultury. Zapraszamy do dołączenia do ich grona! https://teologiapolityczna.pl/podcasty2025
Wed, 29 Oct 2025 - 40min - 192 - 14. STRACHOWSKI // JASINA // Ziemie Odzyskane, Ziemie Obiecane (cz. 1)
Pretekstem do dzisiejszego spotkania stało się przyznanie literackiej Nagrody Nobla. Po raz kolejny przypadła ona osobie pochodzącej z Europy Środkowej – otrzymał ją László Krasznahorkai. Siedem lat temu Akademia Szwedzka nagrodziła Olgę Tokarczuk. Po ponad dwóch dekadach Nobel znów przypadł polskiej literaturze, lecz po raz pierwszy otrzymała go pisarka pochodząca z tzw. „Ziem Odzyskanych”. Symbolicznie domknął się okres powojennego scalania „starej” i „nowej” Polski. O tym, jak przebiegał, czy owe ziemie były rzeczywiście „odzyskane” czy raczej „pozyskane”, a fascynacja ich złożoną tożsamością była wyrazem „niemieckiego kompleksu” i czy Wrocław to „zastępczy” Lwów, rozmawiałem w pierwszej części podcastu z dr Łukaszem Jasiną.
______________________
Podcasty Teologii Politycznej, od teraz dostępne w doskonałej jakości dźwięku i w formie wysokiej jakości video mogą ukazywać się jedynie dzięki pomocy prywatnych mecenasów kultury. Zapraszamy do dołączenia do ich grona! https://teologiapolityczna.pl/podcasty2025
Thu, 23 Oct 2025 - 38min - 191 - 13. STRACHOWSKI // SZERSZEŃ // Słowacki. Poeta-malarz?
Zdawałoby się, że o Słowackim powiedziano już wszystko lub prawie wszystko. Znamy jego twórczość ze szkoły. Wiemy, że „wzbudza w nas zachwyt i miłość”, bo „wielkim poetą był”. Jednak nie każdy z nas zdaje sobie sprawę, że autor Króla-Ducha dzielił czas między literaturę a sztuki piękne. Nieomal do ostatnich dni rozwijał pasję, zaszczepioną jeszcze w Liceum Krzemienieckim, do malarstwa i rysunku. Co więcej, całe swoje życie zamienił w dzieło sztuki, czego przykładem może być waga, którą przywiązywał do własnego wizerunku. Tak, twórca Beniowskiego był dandysem – stąd wzięła się słynna koszula z szerokim kołnierzem.
Rodzą się zatem pytania o to, czy Słowacki stworzył swoją teorię sztuk, jakie cele wyznaczał poszczególnym dyscyplinom artystycznym i czy – na wzór myślicieli z przeszłości – z jakichś względów wyróżniał jedną z nich. Co myślał o sztuce mu współczesnej? Czy, podobnie jak wielu wówczas, postrzegał ją w modnych, bo dopiero rodzących się, kategoriach „szkół narodowych”? I wreszcie, czy dla owego „romantycznego mistyka” sztuka była alternatywną drogą do Boga, czy też uważał się za kapłana „religii sztuki”? Odpowiedzi na te wszystkie pytania szukałem z Natalią Szerszeń, badaczką estetyki literatury, doktorantką na Uniwersytecie Warszawskim, zajmująca się późną myślą Juliusza Słowackiego.
Podcasty Teologii Politycznej, od teraz dostępne w doskonałej jakości dźwięku i w formie wysokiej jakości video mogą ukazywać się jedynie dzięki pomocy prywatnych mecenasów kultury. Zapraszamy do dołączenia do ich grona!
Dzięki hojności naszych 88 darczyńców zgromadziliśmy 49% środków niezbędnych na działanie projektu.
Wesprzyj podcasty Teologii Politycznej
Thu, 16 Oct 2025 - 1h 21min - 190 - 42. HERBICH // RZEWUSKI // Józef Piłsudski: suweren i czyn
W czterdziestym drugim odcinku podcastu „Filozofować po polsku” dr Tomasz Herbich i dr Paweł Rzewuski poddają filozoficznej interpretacji dorobek polityczny i ideowy Józefa Piłsudskiego. Co zaczerpnął z dziedzictwa polskiego romantyzmu i do jakiego stopnia był ukształtowany przez sarmatyzm? Jak rozumiał naród? Jakie światło na jego działalność pozwalają rzucić klasyczne zagadnienia filozofii polityki: teoria suwerenności i koncepcja dyktatury? Na te między innymi pytania rozmówcy szukają odpowiedzi.
__________________________
W cyklu podcastów „Filozofować po polsku” dr Tomasz Herbich wspólnie z zaproszonymi gośćmi będzie przyglądał się wybranym wątkom oraz postaciom tworzącym polską tradycję filozoficzną. Celem podcastu jest nie tylko udzielenie odpowiedzi na pytanie, co oryginalnego wniosła do historii myśli filozoficznej polska filozofia, lecz przede wszystkim zwrócenie uwagi na to, w jaki sposób myśliciele polscy reagowali na wyzwania dziejowe, kulturowe i cywilizacyjne, przed którymi stali oni oraz ich ojczyzna.
Tomasz Herbich wraz z zaproszonymi gośćmi porozmawia o poglądach filozoficznych autorów z różnych epok rozwoju naszej kultury umysłowej. Pojawią się wśród tych filozofów między innymi Stanisław Orzechowski, Piotr Skarga, Jan Śniadecki, Stanisław Staszic, Maurycy Mochnacki, August Cieszkowski, Stanisław Brzozowski, Edward Abramowski, Kazimierz Twardowski, Jan Łukasiewicz, Roman Ingarden, Józef Tischner, Karol Wojtyła, Leszek Kołakowski, Andrzej Walicki i wielu innych.Zapraszamy do dołączenia do grona producentów naszych podcastów:
https://teologiapolityczna.pl/podcasty2025
Wed, 04 Feb 2026 - 43min - 189 - 3. WARDZIŃSKI // ŻARYN // Roman Dmowski. W wielkim świecie i na własnym podwórku
Dołącz do grona producentów naszych podcastów: https://teologiapolityczna.pl/podcasty2025Zapraszamy na drugą część rozmowy o Romanie Dmowskim w trzecim odcinku podcastu „Gabinet Cieni: Nieskończenie Polski”. Gościem Teologii Politycznej jest prof. Jan Żaryn, historyk, wykładowca, senator, a do niedawna również prezes Instytutu Dziedzictwa Myśli Narodowej im. Romana Dmowskiego i Ignacego Jana Paderewskiego, z którym rozmawiał Daniel Wardziński.Czy antysemityzm Romana Dmowskiego jest „genetyczny” czy „warunkowy”? Kto jest głównym winnym w optyce narodowców? Czy Dmowski był rusofilem i germanofobem? Czy katolicyzm Dmowskiego również jest „warunkowy”? Czy twórca Narodowej Demokracji rozczarował się demokracją? Czy Roman Dmowski był dobrym wychowawcą młodzieży i jak świadczą o nim jego wychowankowie?Odpowiedzi na te i wiele innych pytań poszukujemy w drugiej części naszej rozmowy. Zapraszamy!***„Gabinet cieni: Nieskończenie Polski” to podcast Teologii Politycznej, który współtworzą Małgorzata Czajkowska oraz Daniel Wardziński. Z zaproszonymi gośćmi rozmawiają o emblematycznych, odkrytych na nowo, ale też tych wciąż nieco zapomnianych postaciach z historii Polski XX wieku. Pytaniem, które im stawiają to: czego uczy nas historia, twórczość i postawa omawianych postaci oraz jakie konstruktywne wnioski da się z nich wyczytać dla współczesnej Polski.Autorzy chcą o politykach, publicystach, kapłanach i artystach rozmawiać nie tylko z ekspertami zajmującymi się ich życiem, ale również z ich współczesnymi odpowiednikami, którzy pomagają przykładać ich wzorce do naszej rzeczywistości. Celem podcastu jest więc nie tylko to by lepiej poznać bohaterów poszczególnych odcinków, ale również by poszukiwać uniwersalnych wzorców, wciąż aktualnych refleksji oraz porównywać ich sytuację ze współczesną i podjąć próbę myślenia wraz z nimi o przyszłości.Zapraszamy do dołączenia do grona producentów naszych podcastów: https://teologiapolityczna.pl/podcasty2025
Wed, 12 Nov 2025 - 52min - 188 - 2. WARDZIŃSKI // ŻARYN/ / Roman Dmowski i jego miejsce w polskiej historii
Roman Dmowski, wybitny polski dyplomata, twórca polskiego ruchu narodowego oraz jeden z Ojców Niepodległości jest głównym bohaterem drugiego odcinka podcastu „Gabinet Cieni: Nieskończenie Polski”. Gościem Daniela Wardzińskiego jest prof. Jan Żaryn, historyk, wykładowca, senator, a do niedawna również prezes Instytutu Dziedzictwa Myśli Narodowej im. Romana Dmowskiego i Ignacego Jana Paderewskiego.
Czy Roman Dmowski wciąż musi odzyskiwać swoją pozycję w wyobraźni zbiorowej Polaków? Czy „dwie trumny” ze słynnego cytatu Jerzego Giedroycia ważą dla nas tyle samo? Jaką koncepcję nowoczesności proponował nam twórca polskiego ruchu narodowego? Jaki wzór polityka przedstawiał i czy jest on wciąż aktualny?
Odpowiedzi na te i wiele innych pytań staramy się odnaleźć w pierwszej części rozmowy. Drugiej części będą mogli Państwo wysłuchać już za tydzień.
***
„Gabinet cieni: Nieskończenie Polski” to podcast Teologii Politycznej, który współtworzą Małgorzata Czajkowska oraz Daniel Wardziński. Z zaproszonymi gośćmi rozmawiają o emblematycznych, odkrytych na nowo, ale też tych wciąż nieco zapomnianych postaciach z historii Polski XX wieku. Pytaniem, które im stawiają to: czego uczy nas historia, twórczość i postawa omawianych postaci oraz jakie konstruktywne wnioski da się z nich wyczytać dla współczesnej Polski.
Autorzy chcą o politykach, publicystach, kapłanach i artystach rozmawiać nie tylko z ekspertami zajmującymi się ich życiem, ale również z ich współczesnymi odpowiednikami, którzy pomagają przykładać ich wzorce do naszej rzeczywistości. Celem podcastu jest więc nie tylko to by lepiej poznać bohaterów poszczególnych odcinków, ale również by poszukiwać uniwersalnych wzorców, wciąż aktualnych refleksji oraz porównywać ich sytuację ze współczesną i podjąć próbę myślenia wraz z nimi o przyszłości.
***
Podcasty Teologii Politycznej, od teraz dostępne w doskonałej jakości dźwięku i w formie wysokie jakości video mogą ukazywać się jedynie dzięki pomocy prywatnych mecenasów kultury. Zapraszamy do dołączenia do ich grona!
Dzięki hojności naszych 89 darczyńców zgromadziliśmy 59% środków niezbędnych na działanie projektu.
Wesprzyj podcasty Teologii Politycznej
Wed, 05 Nov 2025 - 46min - 187 - 1. WARDZIŃSKI // WARZECHA // Stanisław Cat Mackiewicz
Czy Stanisław Cat-Mackiewicz jest dobrym przewodnikiem po polskiej historii? Czy idąc po jego śladach staniemy się sentymentalnymi megalomanami czy może przeciwnie: znajdziemy z nim drogą do porzucenia kompleksów i kształtowania naszych ambicji? Czy publicystów można traktować serio i jeśli tak to kiedy? Czy powinniśmy do oceny ich pracy stosować kryteria moralne? Te i wiele innych pytań w pierwszym odcinku serii „Gabinet cieni: Nieskończenie Polski” postanowiliśmy zadać jednemu z najbardziej wyrazistych i popularnych współczesnych publicystów. Gościem Daniela Wardzińskiego był Łukasz Warzecha.
Stanisław Cat-Mackiewicz to wybitny publicysta, najsłynniejszy wileński konserwatysta okresu międzywojennego, założyciel redakcji „Słowa”, autor książek o tematyce politycznej, historycznej i literackiej, polityk, premier Rządu RP na uchodźstwie. Jego twórczość i wybitne pióro zyskują swoją popularność w kolejnych pokoleniach Polaków, nie tylko tych o konserwatywnych przekonaniach, a jego wyraziste opinie wciąż są przywoływane w politycznych i historycznych sporach.
Czego możemy i powinniśmy nauczyć się od Cata?
„Gabinet cieni: Nieskończenie Polski” to podcast Teologii Politycznej, który współtworzą Małgorzata Czajkowska oraz Daniel Wardziński. Z zaproszonymi gośćmi rozmawiają o emblematycznych, odkrytych na nowo, ale też tych wciąż nieco zapomnianych postaciach z historii Polski XX wieku. Pytaniem, które im stawiają to: czego uczy nas historia, twórczość i postawa omawianych postaci oraz jakie konstruktywne wnioski da się z nich wyczytać dla współczesnej Polski.
Autorzy chcą o politykach, publicystach, kapłanach i artystach rozmawiać nie tylko z ekspertami zajmującymi się ich życiem, ale również z ich współczesnymi odpowiednikami, którzy pomagają przykładać ich wzorce do naszej rzeczywistości. Celem podcastu jest więc nie tylko to by lepiej poznać bohaterów poszczególnych odcinków, ale również by poszukiwać uniwersalnych wzorców, wciąż aktualnych refleksji oraz porównywać ich sytuację ze współczesną i podjąć próbę myślenia wraz z nimi o przyszłości.
Podcasty Teologii Politycznej, od teraz dostępne w doskonałej jakości dźwięku i w formie wysokie jakości video mogą ukazywać się jedynie dzięki pomocy prywatnych mecenasów kultury. Zapraszamy do dołączenia do ich grona!
Dzięki hojności naszych 76 darczyńców zgromadziliśmy 42% środków niezbędnych na działanie projektu.
Wesprzyj podcasty Teologii Politycznej
Thu, 09 Oct 2025 - 1h 05min - 186 - Stefan Żeromski – sumienie narodu czy pisarz rozdarty? // Maria Jolanta Olszewska w rozmowie z Natalią Szerszeń
Stefan Żeromski – patriota, inteligent, pisarz. W nowym odcinku podcastu Teologii Politycznej prof. Maria Jolanta Olszewska (UW) opowiada o paradoksach jego życia i twórczości: od osobistych dramatów i sporów politycznych, po wizję literatury i wspólnoty narodowej. Czy bez Żeromskiego da się opowiedzieć historię Polski? Jakie miejsce zajmuje w naszej kulturze dziś – w Polsce i Europie?
Obserwuj nas na: YouTube, Spotify i na wielu innych platformach.
Różnorodność naszych słuchowisk nie byłaby możliwa bez Waszej pomocy. Właśnie dlatego przypominamy o trwającej zbiórce na realizację podcastów w nowej, odświeżonej odsłonie. Dziękujemy, że jesteście z nami!
Posłuchaj również innych podcastów Teologii Politycznej
Wed, 01 Oct 2025 - 53min - 185 - 34. HERBICH // WYSZKOWSKI // Karol Libelt. Między idealizmem a pozytywizmem
Serdecznie zachęcamy do wsparcia naszych nagrań: https://teologiapolityczna.pl/podcasty2025
W cyklu podcastów „Filozofować po polsku” dr Tomasz Herbich wspólnie z zaproszonymi gośćmi będzie przyglądał się wybranym wątkom oraz postaciom tworzącym polską tradycję filozoficzną. Celem podcastu jest nie tylko udzielenie odpowiedzi na pytanie, co oryginalnego wniosła do historii myśli filozoficznej polska filozofia, lecz przede wszystkim zwrócenie uwagi na to, w jaki sposób myśliciele polscy reagowali na wyzwania dziejowe, kulturowe i cywilizacyjne, przed którymi stali oni oraz ich ojczyzna.
________________________________________________
Różnorodność naszych słuchowisk nie byłaby możliwa bez Waszej pomocy. Właśnie dlatego przypominamy o trwającej zbiórce na realizację podcastów w nowej, odświeżonej odsłonie. Dziękujemy, że jesteście z nami! https://teologiapolityczna.pl/podcasty2025
W cyklu podcastów „Filozofować po polsku” dr Tomasz Herbich wspólnie z zaproszonymi gośćmi będzie przyglądał się wybranym wątkom oraz postaciom tworzącym polską tradycję filozoficzną. Celem podcastu jest nie tylko udzielenie odpowiedzi na pytanie, co oryginalnego wniosła do historii myśli filozoficznej polska filozofia, lecz przede wszystkim zwrócenie uwagi na to, w jaki sposób myśliciele polscy reagowali na wyzwania dziejowe, kulturowe i cywilizacyjne, przed którymi stali oni oraz ich ojczyzna.
________________________________________________
Różnorodność naszych słuchowisk nie byłaby możliwa bez Waszej pomocy. Właśnie dlatego przypominamy o trwającej zbiórce na realizację podcastów w nowej, odświeżonej odsłonie. Dziękujemy, że jesteście z nami! https://teologiapolityczna.pl/podcasty2025
Wed, 24 Sep 2025 - 1h 10min - 184 - 33. HERBICH // WYSZKOWSKI // W poszukiwaniu zaginionej prawdy. Hegel i Trentowski
Serdecznie zachęcamy do wsparcia naszych nagrań: https://teologiapolityczna.pl/podcasty2025
Tomasz Herbich rozmawia z Konradem Wyszkowskim, autorem książki „W stronę nowej racjonalności. Hegel, Trentowski i poszukiwania zaginionej prawdy”. Czy myśl romantyzmu polskiego może stać się dla nas takim punktem odniesienia, jakim dla Niemców jest klasyczna filozofia idealistyczna? Czy filozofię można uprawiać w próżni, poszukując wciąż nowych odpowiedzi na podstawowe pytania, abstrahując od historii dyscypliny?
W cyklu podcastów „Filozofować po polsku” dr Tomasz Herbich wspólnie z zaproszonymi gośćmi będzie przyglądał się wybranym wątkom oraz postaciom tworzącym polską tradycję filozoficzną. Celem podcastu jest nie tylko udzielenie odpowiedzi na pytanie, co oryginalnego wniosła do historii myśli filozoficznej polska filozofia, lecz przede wszystkim zwrócenie uwagi na to, w jaki sposób myśliciele polscy reagowali na wyzwania dziejowe, kulturowe i cywilizacyjne, przed którymi stali oni oraz ich ojczyzna.
________________________________________________
Różnorodność naszych słuchowisk nie byłaby możliwa bez Waszej pomocy. Właśnie dlatego przypominamy o trwającej zbiórce na realizację podcastów w nowej, odświeżonej odsłonie. Dziękujemy, że jesteście z nami! https://teologiapolityczna.pl/podcasty2025
Wed, 17 Sep 2025 - 1h 24min - 183 - 12. STRACHOWSKI // BREITENBACH // Łukasz Breitenbach. Malarstwo jak ból zębów
Serdecznie zachęcamy do wsparcia naszych nagrań: https://teologiapolityczna.pl/podcasty2025
Od stuleci wiele sobie obiecujemy po kontakcie z malarstwem. Oczekujemy nie tylko tego, że przedstawi świat, ale także tego, że pozwoli zobaczyć jego podszewkę. Chcemy się w nim przeglądać jak w lustrze lub wyglądać lepiej niż w rzeczywistości. W przeszłości wierzyliśmy, że dzięki spotkaniu z obrazem staniemy się lepsi. Lubimy, nomen omen, barwne życiorysy znanych artystów, jak Klimt czy Dali. W dzisiejszym odcinku chciałbym jednak poruszyć inną kwestię: jak malarstwo widzi malarz? I co leży w mocy współczesnego twórcy? Z Łukaszem Breitenbachem, którego wystawę można było obejrzeć w Galerii Miejskiej BWA w Bydgoszczy, szukałem odpowiedzi na pytania o to, czy sztuka może obejść się bez tajemnicy, czy pozwala poradzić sobie z bólem i z czego się rodzi. Starałem się także dowiedzieć, czy granice dzieła wyznaczają intencje twórcy, czy też poszerzają się wraz z kolejną interpretacją, z każdym nowym spojrzeniem.
________________________________________________
Różnorodność naszych słuchowisk nie byłaby możliwa bez Waszej pomocy. Właśnie dlatego przypominamy o trwającej zbiórce na realizację podcastów w nowej, odświeżonej odsłonie. Dziękujemy, że jesteście z nami!
Wed, 10 Sep 2025 - 1h 07min - 182 - 11. STRACHOWSKI // KOSSOWSKA // Grupa Pięciu. Zapomniani giganci?
Serdecznie zachęcamy do wsparcia naszych nagrań: https://teologiapolityczna.pl/podcasty2025Nawet przy pobieżnym oglądzie uderza przecież to, że posługiwali się różnymi językami twórczymi. Czy pochodzenie i tożsamość wpływała na ich dzieła? Wszak Gottlieb był galicyjskim Żydem, Hofmann pochodził z terenów dzisiejszych Czech. Z kolei, Jakimowicz, Wojtkiewicz i Rembowski urodzili się w Warszawie lub jej okolicach. A może wszyscy oni przynależeli do „republiki artystów” lub – zważywszy na kontekst czasów – do „artystycznej międzynarodówki”, gdzie takie podziały miały mniejsze znaczenie? I wreszcie, dlaczego obrali sobie za patrona Norwida? Trudno o mniej oczywisty wybór – autor Promethidiona mógłby nie rozpoznać śladów własnej myśli w „groteskowo-melancholijnych bajkach” Wojtkiewicza czy niepokojącej, „zgęstniałej ciszy” Jakimowicza. Czy była to jedynie gra skojarzeń, luźne odwołanie do modnego wówczas poety, czy też chodziło o coś więcej? Na te i wiele innych pytań odpowiadała w najnowszym odcinku podcastu Bez strachu prof. Irena Kossowska z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu.
________________________________________________Różnorodność naszych słuchowisk nie byłaby możliwa bez Waszej pomocy. Właśnie dlatego przypominamy o trwającej zbiórce na realizację podcastów w nowej, odświeżonej odsłonie. Dziękujemy, że jesteście z nami!
Wed, 03 Sep 2025 - 1h 20min - 181 - 10. TALAROWSKI // FAŁKOWSKI // Polska droga do parlamentaryzmu. Pierwsze dekady Jagiellonów na polskim tronie
W najnowszym odcinku podcastu Dialogi epok przyglądamy się procesowi, który ukształtował fundamenty ustrojowe późniejszej Rzeczypospolitej. Z prof. Wojciechem Fałkowskim – wybitnym mediewistą, byłym dyrektorem Zamku Królewskiego w Warszawie – rozmawiamy o politycznej ewolucji państwa polskiego w pierwszym stuleciu panowania dynastii Jagiellonów.
Jakie znaczenie dla przyszłości Polski i Litwy miały decyzje unijne podjęte w Krewie w 1385 roku i następujące po nich długie panowanie Władysława Jagiełły? Jakie były początki systemu sejmikowo-parlamentarnego? Czy już w XV wieku w Polsce toczył się dyskurs o charakterze republikańskim – a może samo pojęcie res publica nabierało lokalnie szczególnego, polskiego sensu?
W rozmowie pojawią się też pytania o naturę „rządów politycznych” (regimen politicum) w kontekście polskich i europejskich debat ustrojowych tamtego czasu, o koncyliaryzm czy o możliwość wskazania przełomowej daty narodzin polskiego parlamentaryzmu. Czy sejm z 1438 lub 1468 roku otwiera nową epokę, czy też lepiej mówić o długotrwałym dojrzewaniu ustrojowej zmiany? Zapraszamy do słuchania!
____________
Historia to nie tylko przytłaczający datami i nazwiskami gąszcz dawnych wydarzeń, badanie „niegdysiejszych śniegów”, które znuży nawet najwytrwalszych fascynatów przeszłości, czy przestrzeń manipulowania faktami dla doraźnych celów. To też próba zrozumienia, jak rodziły się idee, które formują dzisiejszy świat, jak kształtowały się granice – nie tylko te geograficzne, ale duchowe czy mentalne, jak ludzie w różnych epokach myśleli o relacji jednostki, wspólnoty i Boga. Jakie wydarzenia, postaci, dzieła – zmieniały sposób postrzegania władzy, religii czy wojny? W podcaście „Dialogi epok” wybierzemy się na poszukiwania momentów przełomu w dziejach Europy i Polski, przyjrzymy się ciągłości i przeobrażeniom idei o ponadepokowym znaczeniu, miejscu religii w porządku politycznym i kulturowym. Jak cesarz Konstantyn zmienił historię chrześcijaństwa i imperium rzymskiego? Na czym polegało wielkie starcie idei – uniwersalizmu i suwerenności – uosabianych przez średniowiecznych papieży, cesarzy i królów? Z jakich źródeł możemy poznać XVII wiek, stulecie wojen, srebrny wiek Rzeczypospolitej, odmalowany w fascynujący sposób na kartach Trylogii Henryka Sienkiewicza i w ekranizacjach jego powieści? Tym tematom już w pierwszych odcinkach Dialogów epok Adam Talarowski przyjrzy się z zaproszonymi gośćmi, wybitnymi specjalistami w swych dziedzinach.
Obserwuj nas na: YouTube, Spotify i na wielu innych platformach.
Podobają Ci się podcasty Teologii Politycznej?
Serdecznie zachęcamy do wsparcia naszych nagrań.Wed, 02 Jul 2025 - 58min - 180 - 9. TALAROWSKI // AVRAMCHUK // Rzeczpospolita uczonych. Ukraina, Polska, dialog, historia i mury
Jakie napięcia towarzyszyły tworzeniu się w XIX wieku ukraińskiej tożsamości historycznej na tle polskiej i rosyjskiej narracji o przeszłości? Dlaczego to na emigracji powojennej powstała przestrzeń dla nowego typu kontaktów intelektualnych między przedstawicielami polskiej, ukraińskiej i zachodniej myśli historycznej? Jaką wizję Europy Środkowo-Wschodniej odnaleźć można w myśli i działaniach papieża Jana Pawła II? I co z tych doświadczeń wynika dziś – dla nas, dla dialogu narodów, i dla przyszłości naszej części Europy?
O tych i wielu innych kwestiach w najnowszym odcinku Dialogów epok rozmawiamy z dr. Oleksandrem Avramchukiem – historykiem, absolwentem Akademii Kijowsko-Mohylańskiej i Uniwersytetu Warszawskiego, badaczem historii myśli politycznej Europy Środkowo-Wschodniej oraz relacji polsko-ukraińskich. Punktem wyjścia rozmowy jest jego książka Rzeczpospolita uczonych, poświęcona powstaniu studiów ukraińskich i dialogowi historyków polskich i ukraińskich na emigracji w Stanach Zjednoczonych.
____________
Historia to nie tylko przytłaczający datami i nazwiskami gąszcz dawnych wydarzeń, badanie „niegdysiejszych śniegów”, które znuży nawet najwytrwalszych fascynatów przeszłości, czy przestrzeń manipulowania faktami dla doraźnych celów. To też próba zrozumienia, jak rodziły się idee, które formują dzisiejszy świat, jak kształtowały się granice – nie tylko te geograficzne, ale duchowe czy mentalne, jak ludzie w różnych epokach myśleli o relacji jednostki, wspólnoty i Boga. Jakie wydarzenia, postaci, dzieła – zmieniały sposób postrzegania władzy, religii czy wojny? W podcaście „Dialogi epok” wybierzemy się na poszukiwania momentów przełomu w dziejach Europy i Polski, przyjrzymy się ciągłości i przeobrażeniom idei o ponadepokowym znaczeniu, miejscu religii w porządku politycznym i kulturowym. Jak cesarz Konstantyn zmienił historię chrześcijaństwa i imperium rzymskiego? Na czym polegało wielkie starcie idei – uniwersalizmu i suwerenności – uosabianych przez średniowiecznych papieży, cesarzy i królów? Z jakich źródeł możemy poznać XVII wiek, stulecie wojen, srebrny wiek Rzeczypospolitej, odmalowany w fascynujący sposób na kartach Trylogii Henryka Sienkiewicza i w ekranizacjach jego powieści? Tym tematom już w pierwszych odcinkach Dialogów epok Adam Talarowski przyjrzy się z zaproszonymi gośćmi, wybitnymi specjalistami w swych dziedzinach.
Obserwuj nas na: YouTube, Spotify i na wielu innych platformach.
Podobają Ci się podcasty Teologii Politycznej?Serdecznie zachęcamy do wsparcia naszych nagrań.
Wed, 25 Jun 2025 - 1h 14min - 179 - 8. TALAROWSKI // DRYBLAK // Święte kobiety, sacrum i polityka. Polskie klasztory żeńskie XIII wieku
Trudno w historii średniowiecza o równie wyraziste przykłady symbolicznego połączenia porządków doczesności i wieczności jak klasztory – miejsca religijnego skupienia i kultu Bożego, ale też przestrzenie z konieczności osadzone w realiach politycznych, społecznych, materialnych. Klasztor w średniowieczu często był zarazem znakiem obecności sacrum i instytucją głęboko zakorzenioną w ziemi – dosłownie (za sprawą hojnych nadań) i metaforycznie.
Kiedy powstały w Polsce pierwsze klasztory żeńskie i w jaki sposób ich fundacje stawały się gestem politycznym o teologicznym zabarwieniu – znakiem obecności rodu w porządku zbawienia? Jakie były wzorce świętości kobiecości? Dlaczego święta Jadwiga Śląska, małżonka Henryka Brodatego i matka Henryka Pobożnego jest postacią nie mniej ciekawą od swej andegaweńskiej imienniczki, żony Władysława Jagiełły?
W najnowszym odcinku Dialogów epok rozmawiamy z dr Anną Agnieszką Dryblak – mediewistką, badaczką historii Kościoła, specjalizującą się w dziejach średniowiecznych zakonów żeńskich. Punktem wyjścia do rozmowy była jej wyróżniona nagrodą KLIO I stopnia książka Piastowskie fundacje klasztorów żeńskich w Polsce XIII wieku. Między recepcją obcych wzorców a tworzeniem oryginalnego modelu.
____________
Historia to nie tylko przytłaczający datami i nazwiskami gąszcz dawnych wydarzeń, badanie „niegdysiejszych śniegów”, które znuży nawet najwytrwalszych fascynatów przeszłości, czy przestrzeń manipulowania faktami dla doraźnych celów. To też próba zrozumienia, jak rodziły się idee, które formują dzisiejszy świat, jak kształtowały się granice – nie tylko te geograficzne, ale duchowe czy mentalne, jak ludzie w różnych epokach myśleli o relacji jednostki, wspólnoty i Boga. Jakie wydarzenia, postaci, dzieła – zmieniały sposób postrzegania władzy, religii czy wojny? W podcaście „Dialogi epok” wybierzemy się na poszukiwania momentów przełomu w dziejach Europy i Polski, przyjrzymy się ciągłości i przeobrażeniom idei o ponadepokowym znaczeniu, miejscu religii w porządku politycznym i kulturowym. Jak cesarz Konstantyn zmienił historię chrześcijaństwa i imperium rzymskiego? Na czym polegało wielkie starcie idei – uniwersalizmu i suwerenności – uosabianych przez średniowiecznych papieży, cesarzy i królów? Z jakich źródeł możemy poznać XVII wiek, stulecie wojen, srebrny wiek Rzeczypospolitej, odmalowany w fascynujący sposób na kartach Trylogii Henryka Sienkiewicza i w ekranizacjach jego powieści? Tym tematom już w pierwszych odcinkach Dialogów epok Adam Talarowski przyjrzy się z zaproszonymi gośćmi, wybitnymi specjalistami w swych dziedzinach.
Obserwuj nas na: YouTube, Spotify i na wielu innych platformach.
Podobają Ci się podcasty Teologii Politycznej?
Serdecznie zachęcamy do wsparcia naszych nagrań.Wed, 18 Jun 2025 - 55min - 178 - 7. TALAROWSKI // BOBIATYŃSKI // Rzeczpospolita rękopiśmienna, czyli XVII wiek od kuchni
Jak naprawdę wyglądał XVII wiek, stulecie wojen, srebrny wiek Rzeczypospolitej, odmalowany w fascynujący sposób na kartach „Trylogii” Henryka Sienkiewicza i w ekranizacjach jego powieści? Najpełniej możemy to odkryć dzięki pamiętnikarstwu, które pozwala nam zajrzeć pod powierzchnię barwnej narracji znanej z „Potopu” czy „Pana Wołodyjowskiego”.
Autentyczne diariusze i pamiętniki to cenne źródła – umożliwiają wgląd w świat przekonań, emocji i wyobrażeń naszych przodków, pozwalając lepiej zrozumieć ich mentalność, wartości i tryb życia. Jan Chryzostom Pasek, Jan Antoni Chrapowicki i wielu innych rejestrowali ważne wydarzenia polityczne, ale także to, co działo się w domach i parafiach, na sejmach, sejmikach czy w czasie wojen.
___________
Historia to nie tylko przytłaczający datami i nazwiskami gąszcz dawnych wydarzeń, badanie „niegdysiejszych śniegów”, które znuży nawet najwytrwalszych fascynatów przeszłości, czy przestrzeń manipulowania faktami dla doraźnych celów. To też próba zrozumienia, jak rodziły się idee, które formują dzisiejszy świat, jak kształtowały się granice – nie tylko te geograficzne, ale duchowe czy mentalne, jak ludzie w różnych epokach myśleli o relacji jednostki, wspólnoty i Boga. Jakie wydarzenia, postaci, dzieła – zmieniały sposób postrzegania władzy, religii czy wojny? W podcaście „Dialogi epok” wybierzemy się na poszukiwania momentów przełomu w dziejach Europy i Polski, przyjrzymy się ciągłości i przeobrażeniom idei o ponadepokowym znaczeniu, miejscu religii w porządku politycznym i kulturowym. Jak cesarz Konstantyn zmienił historię chrześcijaństwa i imperium rzymskiego? Na czym polegało wielkie starcie idei – uniwersalizmu i suwerenności – uosabianych przez średniowiecznych papieży, cesarzy i królów? Z jakich źródeł możemy poznać XVII wiek, stulecie wojen, srebrny wiek Rzeczypospolitej, odmalowany w fascynujący sposób na kartach Trylogii Henryka Sienkiewicza i w ekranizacjach jego powieści? Tym tematom już w pierwszych odcinkach Dialogów epok Adam Talarowski przyjrzy się z zaproszonymi gośćmi, wybitnymi specjalistami w swych dziedzinach.
Podobają Ci się podcasty Teologii Politycznej? Serdecznie zachęcamy do wsparcia naszych nagrań: https://teologiapolityczna.pl/podcasty2025
Wed, 11 Jun 2025 - 51min - 177 - 6. TALAROWSKI // GRALA // Rosja – imperialna polityka historyczna i Trzeci Rzym [cz. 2]
Jak jawi się Aleksander Newski w świetle współczesnej polityki historycznej Federacji Rosyjskiej? Jaka jest rosyjska perspektywa na unię polsko-litewską oraz dynastię Jagiellonów – „zdrajców prawosławia i Rusi” w oczach wielu historyków znad Newy? Porozmawiamy o historii, która nie jest jedynie domeną przeszłości, lecz – niestety – także groźnym narzędziem kształtowania teraźniejszości i przyszłości.Zapraszamy na drugą część rozmowy Adama Talarowskiego z prof. Hieronimem Gralą – wybitnym historykiem i znawcą dziejów Rusi, Moskwy i Rosji, związanego z Wydziałem „Artes Liberales” Uniwersytetu Warszawskiego. ____________Historia to nie tylko przytłaczający datami i nazwiskami gąszcz dawnych wydarzeń, badanie „niegdysiejszych śniegów”, które znuży nawet najwytrwalszych fascynatów przeszłości, czy przestrzeń manipulowania faktami dla doraźnych celów. To też próba zrozumienia, jak rodziły się idee, które formują dzisiejszy świat, jak kształtowały się granice – nie tylko te geograficzne, ale duchowe czy mentalne, jak ludzie w różnych epokach myśleli o relacji jednostki, wspólnoty i Boga. Jakie wydarzenia, postaci, dzieła – zmieniały sposób postrzegania władzy, religii czy wojny? W podcaście „Dialogi epok” wybierzemy się na poszukiwania momentów przełomu w dziejach Europy i Polski, przyjrzymy się ciągłości i przeobrażeniom idei o ponadepokowym znaczeniu, miejscu religii w porządku politycznym i kulturowym. Jak cesarz Konstantyn zmienił historię chrześcijaństwa i imperium rzymskiego? Na czym polegało wielkie starcie idei – uniwersalizmu i suwerenności – uosabianych przez średniowiecznych papieży, cesarzy i królów? Z jakich źródeł możemy poznać XVII wiek, stulecie wojen, srebrny wiek Rzeczypospolitej, odmalowany w fascynujący sposób na kartach Trylogii Henryka Sienkiewicza i w ekranizacjach jego powieści? Tym tematom już w pierwszych odcinkach Dialogów epok Adam Talarowski przyjrzy się z zaproszonymi gośćmi, wybitnymi specjalistami w swych dziedzinach.Podobają Ci się podcasty Teologii Politycznej?Serdecznie zachęcamy do wsparcia naszych nagrań: https://teologiapolityczna.pl/podcasty2025
Wed, 04 Jun 2025 - 48min - 176 - 5. TALAROWSKI // GRALA // Rosja - imperialna polityka historyczna i Trzeci Rzym
W najnowszym odcinku „Dialogów epok” gościmy prof. Hieronima Gralę – wybitnego historyka i znawcę dziejów Rusi, Moskwy i Rosji, związanego z Wydziałem „Artes Liberales” Uniwersytetu Warszawskiego. Rozmawiamy o ideowych fundamentach rosyjskiej polityki historycznej: od późnośredniowiecznych koncepcji Trzeciego Rzymu i „zbierania ziem ruskich” po XIX-wieczną historiografię imperium rosyjskiego i jej współczesne mutacje. Zastanawiamy się, skąd bierze się niezwykle silne przywiązanie Rosji do argumentacji historycznej, jej wykorzystania na arenie międzynarodowej i jak przebiegała transformacja rosyjskiej narracji dziejowej. W drugiej części przyjrzymy się także postaci Aleksandra Newskiego w świetle współczesnej polityki historycznej Federacji Rosyjskiej czy rosyjskiej perspektywie na unię polsko-litewską oraz dynastię Jagiellonów – „zdrajców prawosławia i Rusi” w oczach wielu historyków znad Newy. To rozmowa o historii, która nie jest jedynie domeną przeszłości, lecz – niestety – także groźnym narzędziem kształtowania teraźniejszości i przyszłości.
____________
Historia to nie tylko przytłaczający datami i nazwiskami gąszcz dawnych wydarzeń, badanie „niegdysiejszych śniegów”, które znuży nawet najwytrwalszych fascynatów przeszłości, czy przestrzeń manipulowania faktami dla doraźnych celów. To też próba zrozumienia, jak rodziły się idee, które formują dzisiejszy świat, jak kształtowały się granice – nie tylko te geograficzne, ale duchowe czy mentalne, jak ludzie w różnych epokach myśleli o relacji jednostki, wspólnoty i Boga. Jakie wydarzenia, postaci, dzieła – zmieniały sposób postrzegania władzy, religii czy wojny? W podcaście „Dialogi epok” wybierzemy się na poszukiwania momentów przełomu w dziejach Europy i Polski, przyjrzymy się ciągłości i przeobrażeniom idei o ponadepokowym znaczeniu, miejscu religii w porządku politycznym i kulturowym. Jak cesarz Konstantyn zmienił historię chrześcijaństwa i imperium rzymskiego? Na czym polegało wielkie starcie idei – uniwersalizmu i suwerenności – uosabianych przez średniowiecznych papieży, cesarzy i królów? Z jakich źródeł możemy poznać XVII wiek, stulecie wojen, srebrny wiek Rzeczypospolitej, odmalowany w fascynujący sposób na kartach Trylogii Henryka Sienkiewicza i w ekranizacjach jego powieści? Tym tematom już w pierwszych odcinkach Dialogów epok Adam Talarowski przyjrzy się z zaproszonymi gośćmi, wybitnymi specjalistami w swych dziedzinach.
Obserwuj nas na: YouTube, Spotify i na wielu innych platformach.
Podobają Ci się podcasty Teologii Politycznej?Serdecznie zachęcamy do wsparcia naszych nagrań.
Wed, 28 May 2025 - 34min - 175 - 4. TALAROWSKI // SKIBIŃSKI // Leon XIII – pierwszy papież nowoczesności?
W najnowszym odcinku „Dialogów epok” gościmy prof. Pawła Skibińskiego – historyka Kościoła, znawcę pontyfikatu Jana Pawła II i dziejów katolicyzmu ostatnich dwóch wieków. Punktem wyjścia do rozmowy był wybór przez nowego papieża imienia Leona XIV, który w naturalny sposób przywołuje postać jego XIX-wiecznego poprzednika – Leona XIII. W rozmowie cofamy się do roku 1878, roku wyboru Vincenza Pecciego na Stolicę Piotrową – już po Soborze Watykańskim I i upadku Państwa Kościelnego. Jakim programem ideowym kierował się nowy papież? Jakie niepokoje, nadzieje i propozycje odnowy towarzyszyły Kościołowi u progu nowoczesności? Zastanawiamy się nad trwałym znaczeniem takich dokumentów jak Rerum novarum (1891) czy Aeterni Patris (1879). Czy Leon XIII był inicjatorem nowego modelu obecności katolicyzmu w życiu społecznym i politycznym? Jak oceniał zagrożenia płynące z socjalizmu, liberalizmu, błędnych rozpoznań antropologicznych i aksjologicznych czy nadużyć nowoczesnego etatyzmu? I wreszcie – co łączyło go z Polską?
____________
Historia to nie tylko przytłaczający datami i nazwiskami gąszcz dawnych wydarzeń, badanie „niegdysiejszych śniegów”, które znuży nawet najwytrwalszych fascynatów przeszłości, czy przestrzeń manipulowania faktami dla doraźnych celów. To też próba zrozumienia, jak rodziły się idee, które formują dzisiejszy świat, jak kształtowały się granice – nie tylko te geograficzne, ale duchowe czy mentalne, jak ludzie w różnych epokach myśleli o relacji jednostki, wspólnoty i Boga. Jakie wydarzenia, postaci, dzieła – zmieniały sposób postrzegania władzy, religii czy wojny? W podcaście „Dialogi epok” wybierzemy się na poszukiwania momentów przełomu w dziejach Europy i Polski, przyjrzymy się ciągłości i przeobrażeniom idei o ponadepokowym znaczeniu, miejscu religii w porządku politycznym i kulturowym. Jak cesarz Konstantyn zmienił historię chrześcijaństwa i imperium rzymskiego? Na czym polegało wielkie starcie idei – uniwersalizmu i suwerenności – uosabianych przez średniowiecznych papieży, cesarzy i królów? Z jakich źródeł możemy poznać XVII wiek, stulecie wojen, srebrny wiek Rzeczypospolitej, odmalowany w fascynujący sposób na kartach Trylogii Henryka Sienkiewicza i w ekranizacjach jego powieści? Tym tematom już w pierwszych odcinkach Dialogów epok Adam Talarowski przyjrzy się z zaproszonymi gośćmi, wybitnymi specjalistami w swych dziedzinach.
Obserwuj nas na: YouTube, Spotify i na wielu innych platformach.
Podobają Ci się podcasty Teologii Politycznej?
Serdecznie zachęcamy do wsparcia naszych nagrań.Wed, 21 May 2025 - 59min - 174 - 3. TALAROWSKI // PYSIAK // Teologia polityczna Kapetyngów i wielki spór z papieżem
W tym odcinku – wraz z prof. Jerzym Pysiakiem – przyglądamy się niezwykłemu fenomenowi sakralizacji monarchii francuskiej. Król staje się „obrazem Boga”, a jego władza manifestuje się także w kulcie relikwii, monetach z motywami teologicznymi czy w określonym programie ideowym fasad majestatycznych gotyckich katedr. Czy Kapetyngowie świadomie naśladowali Bizancjum, czyniąc koronę cierniową symbolem boskiego wybraństwa, a władcę uznając za „podobnego Chrystusowi”? Czym była idea translatio imperii i dlaczego Francja marzyła o byciu ziemskim odbiciem Królestwa Niebieskiego? Dowiemy się również, jak konflikty zbrojne urastały do rangi „świętych” wojen, poprzez wykorzystanie relikwii i sztandaru Oriflamme, oraz jak eschatologia i mesjanizm przenikały do myślenia o powołaniu Królestwa Francji. W drugiej części rozmowy sięgamy też do słynnego konflikt Filipa IV Pięknego z papieżem Bonifacym VIII. Czy był to głęboki spór doktrynalny czy raczej starcie dwóch silnych osobowości?
____________
Historia to nie tylko przytłaczający datami i nazwiskami gąszcz dawnych wydarzeń, badanie „niegdysiejszych śniegów”, które znuży nawet najwytrwalszych fascynatów przeszłości, czy przestrzeń manipulowania faktami dla doraźnych celów. To też próba zrozumienia, jak rodziły się idee, które formują dzisiejszy świat, jak kształtowały się granice – nie tylko te geograficzne, ale duchowe czy mentalne, jak ludzie w różnych epokach myśleli o relacji jednostki, wspólnoty i Boga. Jakie wydarzenia, postaci, dzieła – zmieniały sposób postrzegania władzy, religii czy wojny? W podcaście „Dialogi epok” wybierzemy się na poszukiwania momentów przełomu w dziejach Europy i Polski, przyjrzymy się ciągłości i przeobrażeniom idei o ponadepokowym znaczeniu, miejscu religii w porządku politycznym i kulturowym. Jak cesarz Konstantyn zmienił historię chrześcijaństwa i imperium rzymskiego? Na czym polegało wielkie starcie idei – uniwersalizmu i suwerenności – uosabianych przez średniowiecznych papieży, cesarzy i królów? Z jakich źródeł możemy poznać XVII wiek, stulecie wojen, srebrny wiek Rzeczypospolitej, odmalowany w fascynujący sposób na kartach Trylogii Henryka Sienkiewicza i w ekranizacjach jego powieści? Tym tematom już w pierwszych odcinkach Dialogów epok Adam Talarowski przyjrzy się z zaproszonymi gośćmi, wybitnymi specjalistami w swych dziedzinach.
Obserwuj nas na: YouTube, Spotify i na wielu innych platformach.
Podobają Ci się podcasty Teologii Politycznej?
Serdecznie zachęcamy do wsparcia naszych nagrań.Wed, 14 May 2025 - 1h 52min - 173 - 2. TALAROWSKI // PYSIAK // Francja Filipa IV – średniowieczne królestwo na drodze do nowoczesności
W tym odcinku podcastu „Dialogi epok” przyglądamy się etapom drogi, które prowadziła od głęboko średniowiecznych struktur porządku politycznego ku nowożytnemu państwu i królewskiemu absolutyzmowi. Czy czasy Filipa IV były w tym względzie przełomowe? Prof. Jerzy Pysiak opowiada o suwerenności królewskiej, wpływie prawa rzymskiego na kształtowanie się monarchii, którą znamy z późniejszych epok, podatkach nakładanych bez zgody Kościoła, psuciu monety, rozroście biurokracji, kryzysie gospodarczym i sprawie „trzech młodzianków”, która odsłania kluczowe wymiary transformacji porządku prawnego.
Czy Francję stworzyli Kapetyngowie? Jak doszło do tego, że rozbite po upadku Karolingów królestwo stało się jedną z najsilniejszych monarchii średniowiecznej Europy? Czym różnił się Filip IV Piękny od swego wielkiego poprzednika, Ludwika Świętego – i dlaczego ten pierwszy budził aż tak negatywne emocje u części współczesnych i potomnych? Czy król jest odpowiedzialny za zbawienie swoich poddanych? Odpowiedzi na te i wiele innych pytań znajdą Państwo w drugim odcinku podcastu „Dialogi epok”. Druga część rozmowy z prof. Pysiakiem już za tydzień!
____________
Historia to nie tylko przytłaczający datami i nazwiskami gąszcz dawnych wydarzeń, badanie „niegdysiejszych śniegów”, które znuży nawet najwytrwalszych fascynatów przeszłości, czy przestrzeń manipulowania faktami dla doraźnych celów. To też próba zrozumienia, jak rodziły się idee, które formują dzisiejszy świat, jak kształtowały się granice – nie tylko te geograficzne, ale duchowe czy mentalne, jak ludzie w różnych epokach myśleli o relacji jednostki, wspólnoty i Boga. Jakie wydarzenia, postaci, dzieła – zmieniały sposób postrzegania władzy, religii czy wojny? W podcaście „Dialogi epok” wybierzemy się na poszukiwania momentów przełomu w dziejach Europy i Polski, przyjrzymy się ciągłości i przeobrażeniom idei o ponadepokowym znaczeniu, miejscu religii w porządku politycznym i kulturowym. Jak cesarz Konstantyn zmienił historię chrześcijaństwa i imperium rzymskiego? Na czym polegało wielkie starcie idei – uniwersalizmu i suwerenności – uosabianych przez średniowiecznych papieży, cesarzy i królów? Z jakich źródeł możemy poznać XVII wiek, stulecie wojen, srebrny wiek Rzeczypospolitej, odmalowany w fascynujący sposób na kartach Trylogii Henryka Sienkiewicza i w ekranizacjach jego powieści? Tym tematom już w pierwszych odcinkach Dialogów epok Adam Talarowski przyjrzy się z zaproszonymi gośćmi, wybitnymi specjalistami w swych dziedzinach.
Obserwuj nas na: YouTube, Spotify i na wielu innych platformach.
Podobają Ci się podcasty Teologii Politycznej?
Serdecznie zachęcamy do wsparcia naszych nagrań.Wed, 07 May 2025 - 1h 31min - 172 - [5/5] Jan Paweł II: Świadek świętości // George Weigel
Zapraszamy na ostatni odcinek serii „Jan Paweł II – Kwintesencja”. W piątym wykładzie zatytułowanym „Jan Paweł II: Świadek świętości” Profesor George Weigel opowie o końcowych latach życia i pontyfikatu Jana Pawła II, podczas których Kościół wkroczył w trzecie tysiąclecie. Były to lata znaczących papieskich inicjatyw związanych z przygotowaniami do oraz obchodami Wielkiego Jubileuszu Roku 2000, a także czas dawania głębokiego świadectwa przez Jana Pawła II i służby Kościołowi mimo doświadczanych trudności i cierpienia.-- Producentami serii wykładów są: Teologia Polityczna, Fundacja Świętego Mikołaja oraz Instytut Kultury św. Jana Pawła II z Papieskiego Uniwersytetu św. Tomasza z Akwinu (Angelicum) w Rzymie, przy udziale indywidualnych darczyńców.
Mon, 05 May 2025 - 34min - 171 - 1. TALAROWSKI // WIŚNIEWSKI // Bóg, Cesarz i Kościół. Jak Konstantyn zmienił historię?
Czasy Konstantyna (306-337) to jeden z momentów naprawdę niekwestionowanego przełomu w biegu dziejów. To wówczas chrześcijaństwo w przeciągu kilkunastu lat awansowało z religii prześladowanej do rangi wyznania dworu cesarskiego, otwarcie przezeń popieranego. Otworzyło to nowy etap jego rozwoju — instytucjonalnego, intelektualnego i duchowego. Po raz pierwszy w taki sposób władza polityczna została wpisana w ramy chrześcijańskiego imaginarium, pozytywnie powiązana z ideą boskiego porządku. Dla Euzebiusza rządy Konstantyna na ziemi odbijały harmonię niebios — był on widzialnym znakiem działania Boga w historii. Nie bez przyczyny jednak wielu z zadowoleniem kwitowało w XX wieku „koniec ery konstantyńskiej” w dziejach Kościoła.
A jak na ten czas patrzą dziś historycy? Jakie są granice naszej wiedzy o tych przełomowych dekadach? Jakie konsekwencje miały dla chrześcijaństwa dynamiczne przemiany, których doświadczało, jaki był nowy porządek religii i polityki pod rządami Konstantyna? Na te pytania odpowiada w pierwszym odcinku podcastu „Dialogi epok” prof. Robert Wiśniewski z Wydziału Historii UW.
__________________
Historia to nie tylko przytłaczający datami i nazwiskami gąszcz dawnych wydarzeń, badanie „niegdysiejszych śniegów”, które znuży nawet najwytrwalszych fascynatów przeszłości, czy przestrzeń manipulowania faktami dla doraźnych celów. To też próba zrozumienia, jak rodziły się idee, które formują dzisiejszy świat, jak kształtowały się granice – nie tylko te geograficzne, ale duchowe czy mentalne, jak ludzie w różnych epokach myśleli o relacji jednostki, wspólnoty i Boga. Jakie wydarzenia, postaci, dzieła – zmieniały sposób postrzegania władzy, religii czy wojny? W podcaście „Dialogi epok” wybierzemy się na poszukiwania momentów przełomu w dziejach Europy i Polski, przyjrzymy się ciągłości i przeobrażeniom idei o ponadepokowym znaczeniu, miejscu religii w porządku politycznym i kulturowym. Jak cesarz Konstantyn zmienił historię chrześcijaństwa i imperium rzymskiego? Na czym polegało wielkie starcie idei – uniwersalizmu i suwerenności – uosabianych przez średniowiecznych papieży, cesarzy i królów? Z jakich źródeł możemy poznać XVII wiek, stulecie wojen, srebrny wiek Rzeczypospolitej, odmalowany w fascynujący sposób na kartach Trylogii Henryka Sienkiewicza i w ekranizacjach jego powieści? Tym tematom już w pierwszych odcinkach Dialogów Epok Adam Talarowski przyjrzy się z zaproszonymi gośćmi, wybitnymi specjalistami w swych dziedzinach.
Obserwuj nas na: YouTube, Spotify i na wielu innych platformach.
Podobają Ci się podcasty Teologii Politycznej?Serdecznie zachęcamy do wsparcia naszych nagrań.
Wed, 30 Apr 2025 - 54min - 170 - 32. HERBICH // NORWID // Cyprian Kamil Norwid: praxis, phronesis i techne
W trzydziestym drugim odcinku podcastu "Filozofować po polsku" dr Tomasz Herbich i prof. Karol Samsel rozmawiają o poglądach filozoficznych Cypriana Kamila Norwida. Jak Norwid postrzegał filozofię? Czym było dla niego greckie dziedzictwo, a jak patrzył na nowoczesność? Co miał do powiedzenia na temat dziejów? Czym była dla niego prawda? Na te między innymi pytania rozmówcy szukają odpowiedzi.
W cyklu podcastów „Filozofować po polsku” dr Tomasz Herbich wspólnie z zaproszonymi gośćmi będzie przyglądał się wybranym wątkom oraz postaciom tworzącym polską tradycję filozoficzną. Celem podcastu jest nie tylko udzielenie odpowiedzi na pytanie, co oryginalnego wniosła do historii myśli filozoficznej polska filozofia, lecz przede wszystkim zwrócenie uwagi na to, w jaki sposób myśliciele polscy reagowali na wyzwania dziejowe, kulturowe i cywilizacyjne, przed którymi stali oni oraz ich ojczyzna.
Tomasz Herbich wraz z zaproszonymi gośćmi porozmawia o poglądach filozoficznych autorów z różnych epok rozwoju naszej kultury umysłowej. Pojawią się wśród tych filozofów między innymi Stanisław Orzechowski, Piotr Skarga, Jan Śniadecki, Stanisław Staszic, Maurycy Mochnacki, August Cieszkowski, Stanisław Brzozowski, Edward Abramowski, Kazimierz Twardowski, Jan Łukasiewicz, Roman Ingarden, Józef Tischner, Karol Wojtyła, Leszek Kołakowski, Andrzej Walicki i wielu innych.
Obserwuj nas na: YouTube, Spotify i na wielu innych platformach.
Podobają Ci się podcasty Teologii Politycznej?Serdecznie zachęcamy do wsparcia naszych nagrań.
Thu, 24 Apr 2025 - 1h 03min - 169 - [4/5] Jan Paweł II: Kościół misyjny // George Weigel
Zapraszamy na czwarty wykład w serii „Jan Paweł II – Kwintesencja”. W odcinku pod tytułem „Jan Paweł II: Kościół misyjny” Profesor George Weigel przedstawi aspekty działalności i nauczania Jana Pawła II szczególnie widoczne w drugiej dekadzie jego pontyfikatu. Uwagę zwrócimy m.in. na wysiłki i inicjatywy Papieża, których celem była właściwa interpretacja i wdrażanie postanowień Soboru Watykańskiego II oraz odzyskanie inicjatywy przez Kościół we współczesnym świecie. -- Producentami serii wykładów są: Teologia Polityczna, Fundacja Świętego Mikołaja oraz Instytut Kultury św. Jana Pawła II z Papieskiego Uniwersytetu św. Tomasza z Akwinu (Angelicum) w Rzymie, przy udziale indywidualnych darczyńców.
Tue, 22 Apr 2025 - 35min - 168 - [3/5] Jan Paweł II: Przebudzone sumienia zmieniające historię // George Weigel
Zapraszamy na trzeci wykład w serii „Jan Paweł II – Kwintesencja”. Odcinek zatytułowany „Jan Paweł II: Przebudzone sumienia zmieniające historię” otwiera opowieść o kluczowym rozdziale w życiu Karola Wojtyły, który rozpoczął się w dniu jego wyboru na papieża, 16 października 1978 roku, a następnie trwał blisko 10 000 dni. W tym wykładzie profesor George Weigel stara się uchwycić kluczowe aspekty pierwszej dekady pontyfikatu Jana Pawła II, w tym jego roli jako duchowego przywódcy oraz wkładu w bieg współczesnej historii. -- Producentami serii wykładów są: Teologia Polityczna, Fundacja Świętego Mikołaja oraz Instytut Kultury św. Jana Pawła II z Papieskiego Uniwersytetu św. Tomasza z Akwinu (Angelicum) w Rzymie, przy udziale indywidualnych darczyńców.
Tue, 22 Apr 2025 - 41min - 167 - [2/5] Karol Wojtyła: Chrześcijański humanizm w obronie godności człowieka // George Weigel
Zapraszamy na drugi wykład w serii „Jan Paweł II – Kwintesencja”, pod tytułem „Karol Wojtyła: Chrześcijański humanizm w obronie godności człowieka”. W drugim odcinku naszej serii profesor George Weigel opowie o wydarzeniach, wyzwaniach i zagadnieniach mających szczególne znaczenie w życiu Karola Wojtyły jako kapłana i pasterza młodych, jako filozofa i profesora uniwersyteckiego, jako biskupa, a wreszcie – jako kardynała. Kluczem do tego okresu jego życia i pracy będzie kwestia niezbywalnej godności osoby i odnajdywanie najgłębszej prawdy o człowieku w Chrystusie. -- Producentami serii wykładów są: Teologia Polityczna, Fundacja Świętego Mikołaja oraz Instytut Kultury św. Jana Pawła II z Papieskiego Uniwersytetu św. Tomasza z Akwinu (Angelicum) w Rzymie, przy udziale indywidualnych darczyńców.
Tue, 22 Apr 2025 - 32min - 166 - 31. HERBICH // ROJEK // Jan Paweł II i mesjanizm
Jakie są związki Jana Pawła II i mesjanizmu? Co w dziedzictwie ideowym polskiego romantyzmu wzbudzało jego zainteresowanie? Jakie elementy idei mesjanizmu polskiego wywarły wpływ na jego nauczanie? Czy jego pontyfikat można uznać za zwieńczenie naszej niemalże dwustuletniej tradycji mesjańskiej? – odpowiedzi na te pytania szukali Tomasz Herbich i Paweł Rojek w podcaście „Filozofować po polsku”, ukazującym się w Wielkim Tygodniu.
W cyklu podcastów „Filozofować po polsku” dr Tomasz Herbich wspólnie z zaproszonymi gośćmi będzie przyglądał się wybranym wątkom oraz postaciom tworzącym polską tradycję filozoficzną. Celem podcastu jest nie tylko udzielenie odpowiedzi na pytanie, co oryginalnego wniosła do historii myśli filozoficznej polska filozofia, lecz przede wszystkim zwrócenie uwagi na to, w jaki sposób myśliciele polscy reagowali na wyzwania dziejowe, kulturowe i cywilizacyjne, przed którymi stali oni oraz ich ojczyzna.
Tomasz Herbich wraz z zaproszonymi gośćmi porozmawia o poglądach filozoficznych autorów z różnych epok rozwoju naszej kultury umysłowej. Pojawią się wśród tych filozofów między innymi Stanisław Orzechowski, Piotr Skarga, Jan Śniadecki, Stanisław Staszic, Maurycy Mochnacki, August Cieszkowski, Stanisław Brzozowski, Edward Abramowski, Kazimierz Twardowski, Jan Łukasiewicz, Roman Ingarden, Józef Tischner, Karol Wojtyła, Leszek Kołakowski, Andrzej Walicki i wielu innych.
Obserwuj nas na: YouTube, Spotify i na wielu innych platformach.
Podobają Ci się podcasty Teologii Politycznej?Serdecznie zachęcamy do wsparcia naszych nagrań.
Wed, 16 Apr 2025 - 51min - 165 - 30. HERBICH // PARYS // Józef Maria Bocheński OP: logika i filozofia
Dlaczego Józef Maria Bocheński odrzucał dorobek filozofii nowożytnej? Jak postrzegał filozofię analityczną? Jak rozumiał znaczenie pytania o sens życia? Czemu tak dużo uwagi poświęcił studiom sowietologicznym? Na te pytania dr Tomasz Herbich i dr Jan Parys szukają odpowiedzi w podcaście „Filozofować po polsku”.
W cyklu podcastów „Filozofować po polsku” dr Tomasz Herbich wspólnie z zaproszonymi gośćmi będzie przyglądał się wybranym wątkom oraz postaciom tworzącym polską tradycję filozoficzną. Celem podcastu jest nie tylko udzielenie odpowiedzi na pytanie, co oryginalnego wniosła do historii myśli filozoficznej polska filozofia, lecz przede wszystkim zwrócenie uwagi na to, w jaki sposób myśliciele polscy reagowali na wyzwania dziejowe, kulturowe i cywilizacyjne, przed którymi stali oni oraz ich ojczyzna.
Tomasz Herbich wraz z zaproszonymi gośćmi porozmawia o poglądach filozoficznych autorów z różnych epok rozwoju naszej kultury umysłowej. Pojawią się wśród tych filozofów między innymi Stanisław Orzechowski, Piotr Skarga, Jan Śniadecki, Stanisław Staszic, Maurycy Mochnacki, August Cieszkowski, Stanisław Brzozowski, Edward Abramowski, Kazimierz Twardowski, Jan Łukasiewicz, Roman Ingarden, Józef Tischner, Karol Wojtyła, Leszek Kołakowski, Andrzej Walicki i wielu innych.
Obserwuj nas na: YouTube, Spotify i na wielu innych platformach.
Podobają Ci się podcasty Teologii Politycznej?
Serdecznie zachęcamy do wsparcia naszych nagrań.Wed, 09 Apr 2025 - 53min - 164 - [1/5] Karol Wojtyła: Uczeń Chrystusa, wykuwany w ogniu // George Weigel
Zapraszamy na pierwszy wykład profesora George'a Weigla w serii „Jan Paweł II – Kwintesencja”, zatytułowany „Karol Wojtyła: Uczeń Chrystusa, wykuwany w ogniu” o wczesnych latach życia, najważniejszych osobach i doświadczeniach, które kształtowały przyszłego Papieża Jana Pawła II. -- Producentami serii wykładów są: Teologia Polityczna, Fundacja Świętego Mikołaja oraz Instytut Kultury św. Jana Pawła II z Papieskiego Uniwersytetu św. Tomasza z Akwinu (Angelicum) w Rzymie, przy udziale indywidualnych darczyńców.--Autor zdjęcia Jana Pawła II: Grzegorz Gałązka
Fri, 04 Apr 2025 - 34min - 163 - 29. HERBICH // KUPCZAK // Karol Wojtyła: osoba i czyn
W dwudziestą rocznicę śmierci papieża Jana Pawła II dr Tomasz Herbich i ks. prof. Jarosław Kupczak OP rozmawiają o dorobku filozoficznym Karola Wojtyły. Dlaczego Wojtyła zajął się filozofią, zwłaszcza zaś – etyką? Jaki oryginalny wkład wniósł do filozofii? Jak charakteryzował osobę i czyn oraz jak jego personalizm wpisuje się w tradycje filozofii polskiej? Gdzie w encyklikach Jana Pawła II dochodzą do głosu rezultaty jego wcześniejszych poszukiwań i dociekań filozoficznych? Na te między innymi pytania rozmówcy szukają odpowiedzi.
W cyklu podcastów „Filozofować po polsku” dr Tomasz Herbich wspólnie z zaproszonymi gośćmi będzie przyglądał się wybranym wątkom oraz postaciom tworzącym polską tradycję filozoficzną. Celem podcastu jest nie tylko udzielenie odpowiedzi na pytanie, co oryginalnego wniosła do historii myśli filozoficznej polska filozofia, lecz przede wszystkim zwrócenie uwagi na to, w jaki sposób myśliciele polscy reagowali na wyzwania dziejowe, kulturowe i cywilizacyjne, przed którymi stali oni oraz ich ojczyzna.
Tomasz Herbich wraz z zaproszonymi gośćmi porozmawia o poglądach filozoficznych autorów z różnych epok rozwoju naszej kultury umysłowej. Pojawią się wśród tych filozofów między innymi Stanisław Orzechowski, Piotr Skarga, Jan Śniadecki, Stanisław Staszic, Maurycy Mochnacki, August Cieszkowski, Stanisław Brzozowski, Edward Abramowski, Kazimierz Twardowski, Jan Łukasiewicz, Roman Ingarden, Józef Tischner, Karol Wojtyła, Leszek Kołakowski, Andrzej Walicki i wielu innych.
Obserwuj nas na: YouTube, Spotify i na wielu innych platformach.
Podobają Ci się podcasty Teologii Politycznej?
Serdecznie zachęcamy do wsparcia naszych nagrań.Wed, 02 Apr 2025 - 57min - 162 - 28. HERBICH // MARCZYŃSKI // Cezary Wodziński: bycie i nicość, dobro i zło
W dwudziestym ośmym odcinku podcastu „Filozofować po polsku” dr Tomasz Herbich i dr Anton Marczyński rozmawiają o pisarstwie filozoficznym Cezarego Wodzińskiego. Dlaczego filozof powinien być filologiem? Czym jest metafizyka dzisiaj? Czego możemy nauczyć się od Heideggera? Na te między innymi pytania rozmówcy szukają odpowiedzi.
W cyklu podcastów „Filozofować po polsku” dr Tomasz Herbich wspólnie z zaproszonymi gośćmi będzie przyglądał się wybranym wątkom oraz postaciom tworzącym polską tradycję filozoficzną. Celem podcastu jest nie tylko udzielenie odpowiedzi na pytanie, co oryginalnego wniosła do historii myśli filozoficznej polska filozofia, lecz przede wszystkim zwrócenie uwagi na to, w jaki sposób myśliciele polscy reagowali na wyzwania dziejowe, kulturowe i cywilizacyjne, przed którymi stali oni oraz ich ojczyzna.Tomasz Herbich wraz z zaproszonymi gośćmi porozmawia o poglądach filozoficznych autorów z różnych epok rozwoju naszej kultury umysłowej. Pojawią się wśród tych filozofów między innymi Stanisław Orzechowski, Piotr Skarga, Jan Śniadecki, Stanisław Staszic, Maurycy Mochnacki, August Cieszkowski, Stanisław Brzozowski, Edward Abramowski, Kazimierz Twardowski, Jan Łukasiewicz, Roman Ingarden, Józef Tischner, Karol Wojtyła, Leszek Kołakowski, Andrzej Walicki i wielu innych.Obserwuj nas na: YouTube, Spotify i na wielu innych platformach. Podobają Ci się podcasty Teologii Politycznej? Serdecznie zachęcamy do wsparcia naszych nagrań: https://teologiapolityczna.pl/podcasty
Wed, 26 Mar 2025 - 47min - 161 - 27. HERBICH // MAZUREK // Marian Zdziechowski: w obliczu końca
Jak Zdziechowski interpretował polski romantyzm? Jak kształtował się jego stosunek do Rosji i jej kultury umysłowej? Czy pesymizm i chrześcijaństwo da się pogodzić? Jak można scharakteryzować jego katastrofizm? W dwudziestym siódmym odcinku podcastu „Filozofować po polsku” dr Tomasz Herbich i prof. Sławomir Mazurek rozmawiają o poglądach filozoficznych Mariana Zdziechowskiego.
W cyklu podcastów „Filozofować po polsku” dr Tomasz Herbich wspólnie z zaproszonymi gośćmi będzie przyglądał się wybranym wątkom oraz postaciom tworzącym polską tradycję filozoficzną. Celem podcastu jest nie tylko udzielenie odpowiedzi na pytanie, co oryginalnego wniosła do historii myśli filozoficznej polska filozofia, lecz przede wszystkim zwrócenie uwagi na to, w jaki sposób myśliciele polscy reagowali na wyzwania dziejowe, kulturowe i cywilizacyjne, przed którymi stali oni oraz ich ojczyzna.
Tomasz Herbich wraz z zaproszonymi gośćmi porozmawia o poglądach filozoficznych autorów z różnych epok rozwoju naszej kultury umysłowej. Pojawią się wśród tych filozofów między innymi Stanisław Orzechowski, Piotr Skarga, Jan Śniadecki, Stanisław Staszic, Maurycy Mochnacki, August Cieszkowski, Stanisław Brzozowski, Edward Abramowski, Kazimierz Twardowski, Jan Łukasiewicz, Roman Ingarden, Józef Tischner, Karol Wojtyła, Leszek Kołakowski, Andrzej Walicki i wielu innych.
Obserwuj nas na: YouTube, Spotify i na wielu innych platformach. Podobają Ci się podcasty Teologii Politycznej? Serdecznie zachęcamy do wsparcia naszych nagrań: https://teologiapolityczna.pl/podcasty
Wed, 19 Mar 2025 - 1h 02min - 160 - 26. HERBICH // ROSŁAN // Mieczysław Gogacz: realizm metafizyczny
Podczas drugiego odcinka podcastu „Filozofować po polsku” poświęconego Mieczysławowi Gogaczowi oraz jego poglądom filozoficznym dr Tomasz Herbich i Adam Rosłan omawiają rozwijaną przez niego metafizykę. W jakim zakresie można mówić o nowatorstwie Gogacza? Czym była jego teoria relacji osobowych? Jak należy rozumieć samo pojęcie realizmu metafizycznego?
W cyklu podcastów „Filozofować po polsku” dr Tomasz Herbich wspólnie z zaproszonymi gośćmi będzie przyglądał się wybranym wątkom oraz postaciom tworzącym polską tradycję filozoficzną. Celem podcastu jest nie tylko udzielenie odpowiedzi na pytanie, co oryginalnego wniosła do historii myśli filozoficznej polska filozofia, lecz przede wszystkim zwrócenie uwagi na to, w jaki sposób myśliciele polscy reagowali na wyzwania dziejowe, kulturowe i cywilizacyjne, przed którymi stali oni oraz ich ojczyzna.
Tomasz Herbich wraz z zaproszonymi gośćmi porozmawia o poglądach filozoficznych autorów z różnych epok rozwoju naszej kultury umysłowej. Pojawią się wśród tych filozofów między innymi Stanisław Orzechowski, Piotr Skarga, Jan Śniadecki, Stanisław Staszic, Maurycy Mochnacki, August Cieszkowski, Stanisław Brzozowski, Edward Abramowski, Kazimierz Twardowski, Jan Łukasiewicz, Roman Ingarden, Józef Tischner, Karol Wojtyła, Leszek Kołakowski, Andrzej Walicki i wielu innych.
Obserwuj nas na: YouTube, Spotify i na wielu innych platformach. Podobają Ci się podcasty Teologii Politycznej? Serdecznie zachęcamy do wsparcia naszych nagrań: https://teologiapolityczna.pl/podcasty
Wed, 12 Mar 2025 - 1h 42min - 159 - 25. HERBICH // ROSŁAN // Mieczysław Gogacz: tomizm konsekwentny
Sprostowanie: w odcinku podcastu podano nieprawdziwą informację nt. rzekomej śmierci prof. Antoniego Bazylego Stępnia (KUL). Za pomyłkę przepraszamy.
Podczas pierwszego z dwóch odcinków podcastu „Filozofować po polsku”, poświęconych Mieczysławowi Gogaczowi oraz jego poglądom filozoficznym, dr Tomasz Herbich i Adam Rosłan zastanawiają się nad tym, jak można umiejscowić poglądy Mieczysława Gogacza wśród innych dwudziestowiecznych postaci tomizmu. Jakie wykształcenie odebrał Mieczysław Gogacz? Jakim był nauczycielem? Z kim prowadził polemiki filozoficzne? Jakie założenia podstawowe kształtują jego realistyczną metafizykę? Na te pytania rozmówcy postarają się odpowiedzieć w niniejszym odcinku podcastu.
W cyklu podcastów „Filozofować po polsku” dr Tomasz Herbich wspólnie z zaproszonymi gośćmi będzie przyglądał się wybranym wątkom oraz postaciom tworzącym polską tradycję filozoficzną. Celem podcastu jest nie tylko udzielenie odpowiedzi na pytanie, co oryginalnego wniosła do historii myśli filozoficznej polska filozofia, lecz przede wszystkim zwrócenie uwagi na to, w jaki sposób myśliciele polscy reagowali na wyzwania dziejowe, kulturowe i cywilizacyjne, przed którymi stali oni oraz ich ojczyzna.
Tomasz Herbich wraz z zaproszonymi gośćmi porozmawia o poglądach filozoficznych autorów z różnych epok rozwoju naszej kultury umysłowej. Pojawią się wśród tych filozofów między innymi Stanisław Orzechowski, Piotr Skarga, Jan Śniadecki, Stanisław Staszic, Maurycy Mochnacki, August Cieszkowski, Stanisław Brzozowski, Edward Abramowski, Kazimierz Twardowski, Jan Łukasiewicz, Roman Ingarden, Józef Tischner, Karol Wojtyła, Leszek Kołakowski, Andrzej Walicki i wielu innych.
Obserwuj nas na: YouTube, Spotify i na wielu innych platformach. Podobają Ci się podcasty Teologii Politycznej? Serdecznie zachęcamy do wsparcia naszych nagrań: https://teologiapolityczna.pl/podcasty
Mon, 10 Mar 2025 - 1h 44min - 158 - 24. HERBICH // DZIAŁOSZYŃSKI // Barbara Skarga
W dwudziestym czwartym odcinku podcastu „Filozofować po polsku” dr Tomasz Herbich i dr Bartosz Działoszyński rozmawiają o Barbarze Skardze. Jak Barbara Skarga rozumiała filozofię i jaki wpływ na jej refleksję wywarły lata spędzone w sowieckim łagrze? Co mówiła na temat człowieka i jego kondycji? Jak doszło do tego, że od badań z zakresu historii filozofii i historii idei przeszła do namysłu metafizycznego? Na te między innymi pytania rozmówcy szukają odpowiedzi.
W cyklu podcastów „Filozofować po polsku” dr Tomasz Herbich wspólnie z zaproszonymi gośćmi będzie przyglądał się wybranym wątkom oraz postaciom tworzącym polską tradycję filozoficzną. Celem podcastu jest nie tylko udzielenie odpowiedzi na pytanie, co oryginalnego wniosła do historii myśli filozoficznej polska filozofia, lecz przede wszystkim zwrócenie uwagi na to, w jaki sposób myśliciele polscy reagowali na wyzwania dziejowe, kulturowe i cywilizacyjne, przed którymi stali oni oraz ich ojczyzna.
Tomasz Herbich wraz z zaproszonymi gośćmi porozmawia o poglądach filozoficznych autorów z różnych epok rozwoju naszej kultury umysłowej. Pojawią się wśród tych filozofów między innymi Stanisław Orzechowski, Piotr Skarga, Jan Śniadecki, Stanisław Staszic, Maurycy Mochnacki, August Cieszkowski, Stanisław Brzozowski, Edward Abramowski, Kazimierz Twardowski, Jan Łukasiewicz, Roman Ingarden, Józef Tischner, Karol Wojtyła, Leszek Kołakowski, Andrzej Walicki i wielu innych.
Obserwuj nas na: YouTube, Spotify i na wielu innych platformach. Podobają Ci się podcasty Teologii Politycznej? Serdecznie zachęcamy do wsparcia naszych nagrań: https://teologiapolityczna.pl/podcasty
Wed, 26 Feb 2025 - 42min - 157 - 23. HERBICH // ANDRULONIS // Antoni Kępiński: antropologia i psychiatria
W dwudziestym trzecim odcinku podcastu „Filozofować po polsku” dr Tomasz Herbich i Krzysztof Andrulonis rozmawiają o Antonim Kępińskim – psychiatrze, który zarówno swoimi poglądami, jak i postawą wywarł istotny wpływ na filozofię polską w II połowie XX wieku. Co mówił on i pisał o człowieku? Jak podchodził do swoich pacjentów? Jaki wpływ na jego poglądy antropologiczne wywarł pobyt w obozie koncentracyjnym? Na te między innymi pytania rozmówcy szukają odpowiedzi.
W cyklu podcastów „Filozofować po polsku” dr Tomasz Herbich wspólnie z zaproszonymi gośćmi będzie przyglądał się wybranym wątkom oraz postaciom tworzącym polską tradycję filozoficzną. Celem podcastu jest nie tylko udzielenie odpowiedzi na pytanie, co oryginalnego wniosła do historii myśli filozoficznej polska filozofia, lecz przede wszystkim zwrócenie uwagi na to, w jaki sposób myśliciele polscy reagowali na wyzwania dziejowe, kulturowe i cywilizacyjne, przed którymi stali oni oraz ich ojczyzna.
Tomasz Herbich wraz z zaproszonymi gośćmi porozmawia o poglądach filozoficznych autorów z różnych epok rozwoju naszej kultury umysłowej. Pojawią się wśród tych filozofów między innymi Stanisław Orzechowski, Piotr Skarga, Jan Śniadecki, Stanisław Staszic, Maurycy Mochnacki, August Cieszkowski, Stanisław Brzozowski, Edward Abramowski, Kazimierz Twardowski, Jan Łukasiewicz, Roman Ingarden, Józef Tischner, Karol Wojtyła, Leszek Kołakowski, Andrzej Walicki i wielu innych.
Obserwuj nas na: YouTube, Spotify i na wielu innych platformach. Podobają Ci się podcasty Teologii Politycznej? Serdecznie zachęcamy do wsparcia naszych nagrań: https://teologiapolityczna.pl/podcasty
Wed, 19 Feb 2025 - 1h 02min - 156 - 22. HERBICH // ZARĘBA // Tadeusz Kotarbiński
W dwudziestym drugim odcinku podcastu „Filozofować po polsku” dr Tomasz Herbich i dr Marta Zaręba rozmawiają o najważniejszych osiągnięciach filozoficznych Tadeusza Kotarbińskiego: reizmie, prakseologii oraz realizmie praktycznym. Co głosi reizm w jego odmianie ontologicznej, a co w semantycznej? Co nowego do filozofii praktycznej miała wnieść prakseologia? Czy realista musi wszystkie działania podporządkować walce z nieustannie zagrażającym złem? Na te między innymi pytania rozmówcy szukają odpowiedzi.
W cyklu podcastów „Filozofować po polsku” dr Tomasz Herbich wspólnie z zaproszonymi gośćmi będzie przyglądał się wybranym wątkom oraz postaciom tworzącym polską tradycję filozoficzną. Celem podcastu jest nie tylko udzielenie odpowiedzi na pytanie, co oryginalnego wniosła do historii myśli filozoficznej polska filozofia, lecz przede wszystkim zwrócenie uwagi na to, w jaki sposób myśliciele polscy reagowali na wyzwania dziejowe, kulturowe i cywilizacyjne, przed którymi stali oni oraz ich ojczyzna.
Tomasz Herbich wraz z zaproszonymi gośćmi porozmawia o poglądach filozoficznych autorów z różnych epok rozwoju naszej kultury umysłowej. Pojawią się wśród tych filozofów między innymi Stanisław Orzechowski, Piotr Skarga, Jan Śniadecki, Stanisław Staszic, Maurycy Mochnacki, August Cieszkowski, Stanisław Brzozowski, Edward Abramowski, Kazimierz Twardowski, Jan Łukasiewicz, Roman Ingarden, Józef Tischner, Karol Wojtyła, Leszek Kołakowski, Andrzej Walicki i wielu innych.
Obserwuj nas na: YouTube, Spotify i na wielu innych platformach. Podobają Ci się podcasty Teologii Politycznej? Serdecznie zachęcamy do wsparcia naszych nagrań: https://teologiapolityczna.pl/podcasty
Wed, 12 Feb 2025 - 39min - 155 - 10. STRACHOWSKI // KOSTRZYŃSKA-MIŁOSZ // Meble PRL-u: modernizacja z drugiej ręki?
Często można spotkać się z opinią, że twórcy i intelektualiści z naszej części Europy, aby zyskać zainteresowanie w artystycznych centrach skazani są na powielanie stereotypowych wyobrażeń o niej. Stąd miała się brać niegdysiejsza popularność wiejskich scen Chełmońskiego we Francji i Ameryce czy sukces polskiego pawilonu na paryskiej wystawie w 1925 r. Na rewersie tego starannie wypracowanego wizerunku własnej „egzotyczności”, a czasem wręcz „orientalności”, miałby się znajdować lęk przed roztopieniem tego, co „lokalne” w tym, co „uniwersalne”; strach przed tym, że język nowoczesności będzie tylko jeden. Sugestywność tego obrazu przesłania jego krzywdząco upraszczający charakter. Dobrze to ilustruje przykład wzornictwa doby PRL-u. Renoma Cepelii nie brała się jedynie z potrzeby utwierdzenia się zachodniego odbiorcy w przekonaniu o wtórności polskiej kultury. Wręcz odwrotnie – inspirowane sztuką ludową meble cenione były za jakość, odmienność i świeżość. Co prawda fotelem RM58 zachwycił się sam Le Corbusier, lecz był to raczej wyjątek. Oryginalność, którą krępowały normatywy i niedobory, nie musiała wcale przychodzić z naśladowaniem skandynawskich czy francuskich wzorów. Czy jesteśmy zatem skazani albo na wieczny powrót tego samego albo nowoczesność z drugiej ręki? Prace współczesnych polskich projektantów, jak dmuchane meble Oskara Zięty, pokazują, że to fałszywa alternatywa. Nowoczesność okazała się bowiem wielojęzyczna, a twórcy – oswobodzeni z ograniczeń i powinności – stworzyli jeden z jej idiomów. O tym, czy rok 1945 stanowi cezurę w rodzimym meblarstwie, jak projektanci radzili sobie z niedoborami materiałów w PRL-u i dlaczego polski new look – wbrew obiegowej opinii – nie był wyjątkowy rozmawiałem z prof. Anną Kostrzyńską-Miłosz.
Wed, 05 Feb 2025 - 56min - 154 - 9. STRACHOWSKI // STEFAŃSKI // Socrealizm: długotrwały epizod
Mimo upływu lat Pałac Kultury i Nauki pozostaje najbardziej rozpoznawalnym warszawskim budynkiem. Nie sposób go nie zauważyć. Masywną bryłę socrealistycznego wieżowca widzi każdy podróżny opuszczający hol główny Dworca Centralnego, innego ikonicznego obiektu stołecznej architektury. Po siedmiu dekadach od otwarcia i prawie czterech od końca PRL-u Pałac wciąż góruje nad centrum miasta, przypominając o miejscu Polski na powojennej mapie świata.Czy ta „nadobecność” gmachu – potęgowana jeszcze przez magnesy, skarpetki i inne „pamiątkowe rupiecie”– nie przesłania nam tego, że nie było to dzieło polskiego, lecz sowieckiego socrealizmu? Po sąsiedzku, bo w Śródmieściu i na Muranowie, można zobaczyć architekturę niepomiernie lepiej realizującą naczelną ideę stylu, czyli ujmowania „socjalistycznej treści” w „narodową formę”. Zresztą nie tylko tam. Przykłady można znaleźć w całym kraju: od Nowej Huty, tego robotniczego wcielenia miasta idealnego, przez Łódź, Wrocław, Bydgoszcz, aż po Kowary. Uważne oko dostrzeże obecność socrealizmu nawet na polskiej wsi...Chociaż trwał niespełna dekadę i często postrzegany jest jako interludium w rozwoju polskiej architektury, to wywarł na nią trwały wpływ. Stał się elementem tradycji budowlanej, do której można było się odnieść na kontrze lub z aprobatą. W wielu miastach budynki powstałe między 1949 a 1956 rokiem są autentycznymi „starówkami”. Innymi słowy, socrealizm nabrał charakteru „stylu narodowego”, a przynajmniej rozpoznawalnego jako własny.O tym, czym był i jak się zestarzał socrealizm, czy uratował polskie miasta przed degradacją oraz na ile kontynuował tradycje przedwojennego modernizmu rozmawiałem z prof. Krzysztofem Stefańskim z Uniwersytetu Łódzkiego.
Wed, 29 Jan 2025 - 57min - 153 - 8. STRACHOWSKI // JASIOŁEK // Wzornictwo PRL-u: nostalgia i nowoczesność
Fotele 366 i RM58, fajanse z Włocławka i figurki z Ćmielowa – wszyscy je widzieliśmy w mieszkaniach znajomych lub modnych kawiarniach. Ba! Coraz częściej można zobaczyć je także w muzealnych gablotach. Nie ma roku, w którym nie odbywa się przynajmniej kilka wystaw poświęconych polskiemu wzornictwu lat pięćdziesiątych i sześćdziesiątych ubiegłego wieku. Ale kiedy i właściwie dlaczego powstałe wtedy przedmioty stały się tak popularne? Czy to sentyment za „epoką dziadków”, podobny temu, który w połowie zeszłego stulecia kazał przychylniej spojrzeć na secesję? A może to kolejna „moda retro”, która trafiła nad Wisłę z opóźnieniem?
Istotna jest jeszcze jedna kwestia: czy „kolorowy PRL” z książek i wystaw nie przesłonił nam tego prawdziwego? Polski „new look” nie był przecież dostępny dla każdego. Wiele z produktów, które traktujemy jako ikoniczne dla tej epoki, trafiało przede wszystkim na eksport, a to, co zostało w kraju nie zawsze spełniało oczekiwania odbiorców. Fabryki borykały się przecież z brakiem materiałów czy dobrej jakości barwników.
Czy zatem mamy do czynienia z nostalgią za niebyłą przeszłością? Byłoby to krzywdzące uproszczenie. W modzie na styl zwany czasem z angielska „mid century modern” rozpoznać można nie tylko tęsknotę za „staroświecką nowoczesnością”, ale także docenienie oszczędnej elegancji modernizmu. Czy tego chcemy czy też nie jesteśmy bowiem jego dziedzicami. Stamtąd przychodzimy i tam też intuicyjnie szukamy swoich korzeni.
O tym, czy polski „new look” cieszył się zainteresowaniem krajowych odbiorców, jak rodzimi projektanci dostosowali się do oczekiwań zagranicznych rynków i czy jest jeszcze coś do odkrycia w powojennym polskim wzornictwie rozmawiałem z Katarzyną Jasiołek.
Wed, 22 Jan 2025 - 1h 03min - 152 - Mam na imię Franciszka // ks. Jan Sochoń, Krzysztof Dybciak, Piotr Wojciechowski, Andrzej Ferenc
👉 Książka dostępna na stronie: https://ksiegarnia.teologiapolityczna... 🟢 Jan Sochoń (filozof, teolog, poeta, krytyk literacki), 🟢 Krzysztof Dybciak (krytyk literacki, teoretyk literatury, profesor UKSW) 🟢 Piotr Wojciechowski (prozaik, poeta, reżyser i krytyk filmowy) Fragmenty powieści będzie czytać: 🟢 Andrzej Ferenc (aktor, lektor, reżyser i wykładowca akademicki) 🔥 Książkę można kupić w księgarni Teologii Politycznej: https://ksiegarnia.teologiapolityczna... W drugi wtorek lutego zapraszamy na spotkanie wokół debiutanckiej powieści księdza Jana Sochonia „Jedenaste przykazanie„, która należy do zestawu tekstów arcypolskich. Opowiada mianowicie o ludzkiej miłości, która pod wpływem wypadków dziejowych ujawnia swoją niezwykłą zdolność przetrwania w najtrudniejszych sytuacjach życiowych. Sprawia, że historia naznaczona radykalnym złem, upostaciowionym przez wojnę, ideologię faszystowską i komunistyczną, wywiedziona z woli samego człowieka, zdolnego do czynów najstraszliwszych, ale i do wyjątkowego heroizmu, staje się historią, w którą wkroczył Bóg z ideą zbawienia i miłosierdzia. „W Jedenastym przykazaniu, mającym swe zasadnicze źródło w realnych egzystencjalno-historycznych wypadkach, zwłaszcza w losie i doznaniach Franciszki oraz Józefa, moich rodziców. Przypadkowe odnalezienie w domowej szafie pliku listów niemieckiego oficera do Franciszki uruchomiło we mnie lawinę pytań, wątpliwości i nade wszystko chęci zrozumienia rodzinnych dziejów, nader dotkliwie naznaczonych dramatem i tragicznością wojny, okupacji niemieckiej i sowieckiej, wreszcie ograniczeniami ludzkiego sposobu życia i ludzkiej wolności zmagającej się z siłą nakazów sumienia, etosu społecznego, religii, nietkniętych jeszcze przez naukową i antymetafizyczną aurę obecnego czasu" - pisze Jan Sochoń ___________ Teologia Polityczna to ogólnopolskie środowisko skupiające intelektualistów, naukowców, publicystów, młodzież akademicką, artystów o poglądach konserwatywno-liberalnych. Została założona przez dwóch filozofów Marka A. Cichockiego (wykładowca UW, dyrektor programowy Centrum Europejskiego Natolin) i Dariusza Karłowicza (prezes Fundacji Świętego Mikołaja) jest pierwszym pismem reprezentującym nieznaną w Polsce dziedzinę z pogranicza filozofii, polityki i teologii. „Na sprawy polityczne chcemy spojrzeć z perspektywy spraw ostatecznych” piszą we wstępie pierwszego numeru pisma autorzy. Więcej informacji: https://teologiapolityczna.pl/ Ambitna kultura potrzebuje wsparcia. Nasza działalność jest możliwa dzięki darowiznom od osób prywatnych, o które bardzo prosimy. Każda wpłata ma dla nas ogromne znaczenie. Dziękujemy za Państwa hojność. Wpłat można dokonać na stronie: https://www.teologiapolityczna.pl/mec... Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury
Mon, 20 Jan 2025 - 51min - 151 - Już pora. Miesiące i godziny – Giełzak, Maciejewski, Rymanowski, Zybertowicz
👉 Książka dostępna na stronie: https://ksiegarnia.teologiapolityczna... Prowadzenie: 🔴 Bogdan Rymanowski, dziennikarz, publicysta Goście: 🔴 Marcin Giełzak, autor podcastu „Dwie lewe ręce” 🔴 Jan Maciejewski, autor książki, felietonista „Rzeczpospolitej” 🔴 Andrzej Zybertowicz, socjolog, doradca Prezydenta RP 👉 Redakcja Teologii Politycznej // ul. Koszykowa 24/7, Warszawa 👉 14 czerwca (piątek) // 18:00 Już pora. Miesiące i godziny Jana Maciejewskiego to niezwykły zbiór tekstów, w którym autor z subtelnością i liryzmem, duchową głębią i powagą, ale też pełnokrwiście i zmysłowo opisuje otaczający świat. Zastanawia się nad powołaniem i przeznaczeniem człowieka, jego więzami z naturą, „danym” i „zadanym” dziedzictwem, historią kształtującą naszą tożsamość. W swych opowieściach odsłania metafizyczne wymiary egzystencji; pyta, czy współczesny człowiek, zrywając intymny, konkretny i cielesny związek swego życia z „gospodarzeniem”, z następstwem pór roku czy kalendarzem liturgicznym traci to, co najważniejsze: możność zbliżenia się do pojęcia Boga, odczucia Wolności, Ładu, sensu życia i – sensu śmierci. Wraz ze swymi przewodnikami i współpodróżnikami – od greckich i rzymskich klasyków po Maurice'a Maeterlincka i Terry'ego Hodgkinsona – bada Tajemnicę, „której nie da się [...] rozwikłać, ale chciałoby się do niej choć trochę zbliżyć”. ********** Teologia Polityczna to ogólnopolskie środowisko skupiające intelektualistów, naukowców, publicystów, młodzież akademicką, artystów o poglądach konserwatywno-liberalnych. Została założona przez dwóch filozofów Marka A. Cichockiego (wykładowca UW, dyrektor programowy Centrum Europejskiego Natolin) i Dariusza Karłowicza (prezes Fundacji Świętego Mikołaja) jest pierwszym pismem reprezentującym nieznaną w Polsce dziedzinę z pogranicza filozofii, polityki i teologii. „Na sprawy polityczne chcemy spojrzeć z perspektywy spraw ostatecznych” piszą we wstępie pierwszego numeru pisma autorzy. Więcej informacji: https://teologiapolityczna.pl/ Ambitna kultura potrzebuje wsparcia. Nasza działalność jest możliwa dzięki darowiznom od osób prywatnych, o które bardzo prosimy. Każda wpłata ma dla nas ogromne znaczenie. Dziękujemy za Państwa hojność. Wpłat można dokonać na stronie: https://www.teologiapolityczna.pl/mec... Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury
Mon, 20 Jan 2025 - 1h 26min - 150 - 7. STRACHOWSKI // JUSZKIEWICZ // Bloki: dzieło sztuki totalnej
Gdyby Jan Stanisławski żył dzisiaj, to pewnie malowałby bloki. Kto wie, być może zachwyciłby się ich niełatwą urodą, z pewnością za to uznałby je ze swojski element pejzażu. Dla mieszkańca dawnych demoludów obecność charakterystycznych sześciennych sylwet jest zupełnie oczywista. Wszędzie tam, gdzie stoją jesteśmy u siebie.
Bloki to jednak coś więcej niż kłopotliwa pamiątka po przeszłości, którą oswoiliśmy, a niektórzy nawet polubili. Ich twórcy, przejęci nieludzkimi warunkami życia dziewiętnastowiecznych miast, chcieli przecież stworzyć lepszy świat, zaprojektować go na nowo. Byli optymistami. Tym łatwiej części z nich przyszła praca dla reżimów totalitarnych. W sferze deklaracji tam również chodziło o lepszą przyszłość, o nowoczesność.
Czy socmodernizm spełnił pokładane w nim oczekiwania? Opinie w tej kwestii zapewne pozostaną podzielone. Istotniejsze jest coś innego – przemożny wpływ jaki na nas wywiera ta architektura. Niezależnie od tego, czy będziemy ją określać jako „szpetną”, „piękną” czy „nijaką”, kształtuje nasze wyobrażenia o tym, czym jest współczesne życie i uświadamia, jak bardzo różni ono się od życia ludzi poprzednich epok. Tworzy przyzwyczajenia i wpływa na zachowania. Krótko mówiąc: bloki są pomnikiem zmiany.
O tym, jak wyglądały związki modernizmu z dwudziestowiecznymi ideologiami totalitarnymi, co rzymski EUR ma wspólnego z warszawskim MDM-em i czy twórcy blokowisk cenili architekturę konstruktywistyczną rozmawiałem z prof. Piotrem Juszkiewiczem z Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu.
Wed, 15 Jan 2025 - 1h 07min - 149 - 6. STRACHOWSKI // ZIEMLEWSKA // Józef Czapski: Biblia i Proust
Józef Czapski zapytany kiedyś czemu na jego obrazach tak często zjawiają się „samotni ludzie, opuszczone stoliki kawiarniane, twarze na wpół ukryte w metrze, drobne codzienne wydarzenia dostrzeżone mimochodem”, odpowiedział: „Za każdym razem jest to prawie nic. Ale to »prawie nic« oznacza wszystko”. Anegdotę tę przytoczył John Gray przeciwstawiając postawę artysty nieludzkiej, bo nie zważającej na pojedynczego człowieka rzeczywistości państwa sowieckiego. Autor „Nowych lewiatanów” konkludował: „Zdolność Czapskiego do odczuwania szczęścia była jednym z jego największych darów”. Grey trafnie także rozpoznawał jej źródła – Biblię i Prousta. Podobnie jak francuski pisarz Czapski toczył bowiem „walkę o przeciwstawienie się czasowi i rozczarowaniu oraz uwiecznienie przemijającej chwili w obrazach piękna”. Nie inaczej rzecz się ma w spisywanych przez całe życie „Dziennikach” polskiego artysty. Znajdziemy w nich malarskie szkice i wypisy z lektur (często wielojęzyczne), „migawki rzeczywistości”, jak określił je Wojciech Karpiński. Chciałoby się użyć wytartego frazesu o „utrwalaniu zachwytu nad widzialnym światem”, ale odbierałoby to dziełu ciężaru, zbyt łatwo przesuwałoby w stronę pięknoduchostwa. U Czapskiego znajdziemy przecież nie tylko martwe natury, pejzaże czy sceny rodzajowe. Zapiski artysty przynoszą także informacje o tym, jak głęboko przeżywał swoją seksualność dzięki zaangażowaniu religijnemu. W dosłownym znaczeniu był to obraz ludzkiej, bo pojedynczej egzystencji. O diarystyce Józefa Czapskiego jako sztuce intymności rozmawiałem z Katarzyną Ziemlewską, doktorantką z Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II.
Wed, 08 Jan 2025 - 56min - 148 - 5. STRACHOWSKI // KHVIATSKOVICH // Arcypolski artysta
Trudno o bardziej polskiego artystę niż Ferdynand Ruszczyc, jeśli za miarę polskości przyjąć tożsamościową różnorodność dawnych terenów I Rzeczpospolitej. Urodził się w Bohdanowie, dziś leżącym w granicach Białorusi, w rodzinie oficera carskiej armii. Jego matka, z pochodzenia Dunka, wprowadziła przyszłego twórcę „Ziemi” w świat niemczyzny, tej lingua franca naszej części Europy. Podczas studiów w petersburskiej Akademii zaprzyjaźnił się z Vilhelmsem Purvītisem, jednym z pionierów łotewskiego symbolizmu, oraz Nikołajem Roerichem, przyszłymscenografem Baletów Rosyjskich. Poznali się w pracowni ArchipaIwanowicza Kuindży’ego, jednego z najważniejszych malarzy tamtego czasu. Podobnie jak wielu innych malarzy żyjących wtedy nad Newą –żeby wspomnieć tylko Konrada Krzyżanowskiego – zafascynował się krajobrazem Finlandii. Kolejne lata życia Ruszczyca można by opisać wymieniając miejsca, których dłużej lub krócej przebywał: Monachium,Berlin, Drezno, Paryż, Wenecja, Kraków i Wiedeń wreszcie. Podobnie jak inny jego krajan, mógłby mówić o rodzinnej Europie.
Zawsze jednak wracał do Bohdanowa, gdzie powstało najbardziej znane i obrosłe największą ilością interpretacji płótno Ruszczyca – „Ziemia”. W pierwszym odruchu narzucają się tropy historiozoficzne i egzystencjalne.Sam artysta zanotował przecież w swoim dzienniku w dwa lata po powstaniu obrazu: „Znalazłem słowa, które najlepiej wyrażają cel mojego życia i mojego prawa do życia: »Ziemi tej mojej, że nic nie mam cenniejszego jej do dania, uczucia te składam, ponieważ wiem, iż błogosławione są ziemie, które bardzo kochamy«”. Ale to nie mała czy duża ojczyzna, ani uczucie wzniosłości wywoływane kontaktem z potęgą.
Natury jest właściwym tematem płótna, czego dowodzi porównanie z jego Monetowskim pierwowzorem. W najgłębszym bowiem sensie „Ziemia”przedstawia coś innego, przynależnego wszystkim, bo pierwszego wobec podziałów chronologicznych i politycznych: zaciekawienie zazwyczaj zgrzebną codziennością.
O europejskiej polskości i epifaniach piękna w twórczości Ferdynanda Ruszczyca rozmawiałem z Violettą Khviatskovich, doktorantką z Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II.
Wed, 18 Dec 2024 - 1h 03min - 147 - 4. STRACHOWSKI // KOPSZAK // Chrystus, dzieci i rewolucja
Witold Wojtkiewicz jest artystą zarazem znanym i nieznanym. Większość z nas kojarzy go z obrazów takich jak „Marionetki”, „Turniej” czy „Porwanie królewny”, które prowokowały kolejnych badaczy i komentatorów do interpretacji, bądź to w kluczu egzystencjalistycznym, bądź to psychoanalitycznym. Dzięki nim w melancholijnych twarzach małych księżniczek i rycerzy zobaczyliśmy odbicie własnych niepokojów oraz utajonych pragnień.
Najtrafniej ujęła to Szymborska, pisząc o autorze „Korowodu dziecięcego”:
„Rzeczy najważniejsze mówią o nim jego obrazy. Gdybym w jednym nieudolnym zdaniu chciała to streścić, brzmiałoby to mniej więcej tak: Życie jest krótkotrwałą huczną maskaradą, a ci, którzy biorą w niej udział, są tylko kolorowymi przebierańcami nicości”.
Ale jest także inny Wojtkiewicz – obdarzony niezwykłą ostrością widzenia karykaturzysta z socjalistycznego „Naprzodu”, dandys rozsmakowany w estetyce brzydoty i twórca wadzący się z Bogiem w „Krucjacie dziecięcej” oraz „Chrystusie i dzieciach”. W tych dwóch ostatnich dostrzec można człowieka, który na serio potraktował propozycję, jaką dla współczesnego świata miało chrześcijaństwo. Być może ten współtwórca „antykatolickiego imaginarium” znalazł ukojenie w religii albo w wytwarzanych przez nią formach niczym jego „Wiejski chłopiec grający na organkach”. Jakkolwiek było pozostały po Wojtkiewiczu obrazy, o których André Gide pisał, że choć dla „profana mogłyby się wydać szare”, to zachwycają „dziwną harmonią tonu, bolesną fantazją rysunku, patetyczną i pełną wzruszenia grą kolorów”. Czy nie tego właśnie oczekujemy wciąż po sztuce, która nie chce zatrzymywać się na aktualnych problemach?
O Witoldzie Wojtkiewiczu i splocie sztuki z wiarą rozmawiałem z dr Piotrem Kopszakiem, dyrektorem Muzeum Archidiecezji Warszawskiej.
Wed, 11 Dec 2024 - 46min - 146 - „Reymont-noblista”. Trzeci dzień VIII Festiwalu Teologii Politycznej
Tegoroczna, ósma już edycja Festiwalu Teologii Politycznej odbywa się w setną rocznicę przyznania Literackiej Nagrody Nobla niezwykłemu pisarzowi minionego stulecia – Władysławowi Reymontowi. Każdy dzień Festiwalu rozpocznie się o godzinie 18:00 w Domu Literatury na Krakowskim Przedmieściu 87/89. Ostatnie spotkanie festiwalu będzie okazją do uczczenia przypadającej na 2024 rok setnej rocznicy przyznania najbardziej prestiżowej nagrody literackiej Reymontowi: twórcy z łódzkiej wsi, z którym do rywalizacji stanęli twórcy rangi Stefana Żeromskiego, Tomasza Manna, Maksyma Gorkiego czy Thomasa Hardy’ego. 13 listopada 1924 roku Akademia Szwedzka nagrodziła Reymonta za ponadczasowe dzieło „Chłopi" czyniąc go drugim w historii Polakiem z Nagrodą Nobla w dziedzinie literatury. Choć przyznanie nagrody wprawiło pisarza w niemałe wzruszenie, przypadła ona w czasie jego fizycznego wyczerpania, zaledwie na rok przed śmiercią. Czy był on już wcześniej ceniony przez współczesnych mu czytelników? A może społeczne pochodzenie stawało na drodze jego literackiej karierze? Jak atmosfera wokół literackiej Nagrody Nobla zmieniła się od czasów Reymonta i dlaczego? To pytania, wokół których zawiąże się dyskusja podczas ostatniego wieczoru naszego festiwalu. Po dyskusji wyświetlony będzie film „Życie moje skrętami bieży" (reż. Lucyna Smolińska, Mieczysław Sroka). Fragmenty pism czyta: Edyta Jungowska. W spotkaniu udział wezmą: 🟢 Elżbieta Flis-Czerniak profesor uczelni w Katedrze Historii Literatury Polskiej Instytutu Językoznawstwa i Literaturoznawstwa UMCS w Lublinie. W prowadzonych badaniach koncentruje się na piśmiennictwie przełomu XIX i XX wieku, rozpatrywanym zwłaszcza w kontekście tradycji romantycznej. 🟢Maria Jolanta Olszewska historyk i literaturoznawca. Profesor Uniwersytetu Warszawskiego. Główne zainteresowania naukowo-badawcze to historia literatury XIX i XX wieku; genologia, szczególnie pogranicze literatury i gatunków użytkowych; historia świadomości polityczno-społecznej i jej odzwierciedlenie w literaturze wieków XIX i XX oraz dzieje dramatu i teatru. 🟢Karol Samsel doktor habilitowany nauk humanistycznych, adiunkt w Instytucie Literatury Polskiej Uniwersytetu Warszawskiego. Redaktor „Zeszytów Poetyckich”, Członek Związku Literatów Polskich. Zwycięzca wielu konkursów poetyckich. W 2017 nominowany do Orfeusza – Nagrody Poetyckiej im. K.I. Gałczyńskiego za tom Jonestown. 🟢Edyta Jungowska aktorka teatralna, filmowa i telewizyjna oraz dubbingowa. Ukończyła PWST w Warszawie. Była aktorką Teatru Nowego Adama Hanuszkiewicza oraz Teatru Studio. Szerokiej publiczności znana z wielu ról w Teatrze Telewizji, serialu „Na dobre i na złe”, „Ja wam pokażę” i innych. Od 2009 r. prowadzi własne Wydawnictwo Jung-Off-Ska, które zajmuje się m.in. wydawaniem klasyki literatury dziecięcej w formie audiobooków. Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury.
Tue, 10 Dec 2024 - 1h 04min - 145 - „Reymont-reporter”. Drugi dzień VIII Festiwalu Teologii Politycznej
Tegoroczna, ósma już edycja Festiwalu Teologii Politycznej odbywa się w setną rocznicę przyznania Literackiej Nagrody Nobla niezwykłemu pisarzowi minionego stulecia –nWładysławowi Reymontowi. Każdy dzień Festiwalu rozpocznie się o godzinie 18:00 w Domu Literatury na Krakowskim Przedmieściu 87/89. Władysław Reymont miał nieprzeciętną zdolność do malowania szerokich społecznych krajobrazów i zniuansowanych wizerunków bohaterów, organicznie wrośniętych w swój społeczno-kulturowy kontekst i realia epoki. Podczas pierwszego spotkania Festiwalu postawimy pytanie o to, jak rozwijał się pisarski warsztat Reymonta, jak fascynacja spirytyzmem przebijała się w twórczości młodego pisarza na przykładzie takich powieści jak „Wampir" czy „Marzyciel". Prześledzimy historię powstania pierwszych opowiadań i utworów Reymonta, które początkowo nie spotkały się z większym zainteresowaniem. Niezniechęcony poczuciem odrzucenia i skrajnej biedy, w której przyszło mu żyć, doskonalił swój warsztat pisarski wraz z kolejnymi podróżami wokół wsi i miast, które każdorazowo poszerzały jego wyobraźnię i poczynały rozbudzać zmysł polityczny. Wreszcie, przyjrzymy się okolicznościom, które doprowadziły do stopniowego odchodzenia pisarza od realizmu, którego szczyt osiągnął w Ziemi Obiecanej czy Chłopach. Po dyskusji wyświetlony będzie film „Ziemia obiecana" (reż. Andrzej Wajda). Fragmenty pism czyta: Andrzej Ferenc W spotkaniu udział wezmą: 🟢 Dariusz Gawin historyk idei, publicysta. Wicedyrektor Muzeum Powstania Warszawskiego, szef Instytutu Starzyńskiego. Kierownik Zakładu Społeczeństwa Obywatelskiego w Instytucie Filozofii i Socjologii PAN. Zajmuje się historią polskiej myśli politycznej i społecznej, filozofią polityczną, problematyką związaną z polityką historyczną. 🟢 Dariusz Karłowicz filozof, wykładowca, publicysta, wydawca książek. Współzałożyciel i redaktor naczelny rocznika filozoficznego Teologia Polityczna. Prezes Fundacji Świętego Mikołaja. Współautor cotygodniowego programu telewizyjnego Trzeci Punkt Widzenia (TVP Kultura) w latach 2007-2023. 🟢 Mateusz Werner filozof kultury, eseista, krytyk filmowy. Adiunkt na wydziale Nauk Humanistycznych UKSW. Redaktor naczelny miesięcznika „Twórczość". Redaktor kwartalnika „Kronos”. Autor m. in. książki „Wobec nihilizmu. Gombrowicz, Witkacy". 🟢 Andrzej Ferenc aktor filmowy i teatralny, lektor, narrator, reżyser i wykładowca akademicki, grał w Teatrze Rozmaitości, Teatrze Dramatycznym i Teatrze Współczesnym w Warszawie, założyciel sceny w Domu Literatury w Warszawie. Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury.
Tue, 10 Dec 2024 - 1h 27min - 144 - 3. STRACHOWSKI // HERBICH // Filozofia niemiecka, polskie dylematy
Czy można filozofować po polsku? Co właściwie miało miałoby to oznaczać w tak, zdawałoby się, uniwersalnej dziedzinie? Jeśli da się wytyczyć granicę między „myślą polską”, a dajmy na to „niemiecką”, to czy nie znika szansa na wzajemnie zrozumienie? I wreszcie: czy w obrębie tak rozumianej „polskości” jeden głos nie zagłusza innych?
Mogłoby się zdawać, że są to kwestie, które refleksji nad sztuką dotyczą w sposób marginalny. Ale nawet pobieżny ogląd stanowisk badawczych zdradza ukryte założenia filozoficzne stojące za każdym z nich. Wyjątkowe miejsce twórczości literackiej, nie tylko dla polskiej kultury, ale także tożsamości, które wydaje się nam oczywiste, wcale takim nie jest. Przekonanie to zawdzięczamy Maurycemu Mochnackiemu i jego uważnej lekturze Schellinga. Nie zdajemy sobie sprawy, że również sztuki wizualne widzimy przez pryzmat naszych wyobrażeń o romantycznym czy młodopolskim dramacie. A właściwie należałoby powiedzieć przez kilka dramatów, żeby wymienić „Dziady”, „Wesele” czy „Wyzwolenie”.
To tylko jeden z przykładów i tylko jedna z form obecności filozofii niemieckiej w polskiej myśli. Przez długi czas ta pierwsza była ważniejsza niż francuska. Pomimo tego że Paryż stał się stolicą imigracji, to w stronę Berlina i innych miast niemieckiego obszaru językowego spoglądali wszyscy ci, którzy szukali języka dla wyrażenia własnej odrębności. Niemczyzna bowiem – ta lingua franca naszej części świata wieku XIX – była przestrzenią wolności, a nie zniewolenia. A im bliżej początku XX stulecia tym bardziej stawała się swojska, bo dobrze przyswojona, o czym można się przekonać z pism Brzozowskiego. Innymi słowy, jesteśmy w tym samym stopniu dziedzicami Mickiewicza co Schellinga i Hegla także jeśli chodzi o nasze wyobrażenia o sztuce i jej roli.
O tym czy można „filozofować po polsku” i co oznacza to dla polskiej humanistyki rozmawiałem z dr Tomaszem Herbichem.
Wed, 04 Dec 2024 - 41min - 143 - 2. STRACHOWSKI // KOSSOWSKA // Rzecz definicji. Sztuka około roku 1900
Mówiąc o zjawiskach artystycznych przełomu XIX i XX wieku zazwyczaj wymiennie używamy terminów takich jak Młoda Polska, modernizm, symbolizm, secesja czy fin de siècle wreszcie. Intuicyjnie rozpoznajemy odrębność tamtego czasu. Chcemy uchwycić jego istotę – tymże jest przecież nadawanie nazwy – ale tworzymy jedynie zarys. Nie zastanawiamy się bowiem nad pochodzeniem i znaczeniem słów.
Z pozoru łatwiejsze zadanie mają badacze – dysponują przecież szeregiem precyzyjnych terminów. Ich praca przypomina wysiłki kartografa – pozwala objąć wzrokiem całość danego terenu. Ale czy nie jest to kolejne zniekształcenie? W tworzeniu mapy użyteczność ma zawsze pierwszeństwo przed szczegółowością. Pewnych rzeczy nie sposób na niej zobaczyć. Inaczej bowiem Mapa zamieniłaby się w Ruinę Mapy.
Tak samo jest w przypadku twórczości artystycznej około roku 1900. Wybierając konkretny termin albo przydajemy większe znaczenie literaturze, albo sztukom wizualnym; kładziemy nacisk na ujęcia ogólnoeuropejskie lub lokalną specyfikę. Co gorsza same słowa zmieniają znaczenie, stare terminy, nawet jeśli wciąż pozostają w użyciu, funkcjonują w nowych kontekstach, pojawiają się także nowe pojęcia. Aby nie być gołosłownym wystarczy powiedzieć, że najczęściej używany na opisanie ówczesnej sztuki termin „modernizm” dziś brzmi anachronicznie, gdyż jego anglojęzyczny, a zatem dominujący odpowiednik oznacza okres późniejszy. Nie oznacza to jednak, że od świata odgradza nas mur ze słów, a jedynie to, że mimo naszych najszczerszych chęci są to nie tyle precyzyjne narzędzia, co nieforemne atrapy.
O tym, jakimi terminami opisujemy sztukę końca XIX i początku XX stulecia i od kiedy oraz co kryje się za każdym z nich rozmawiał Michał Strachowski z prof. Ireną Kossowską w drugim odcinku podcastu „Bez Strachu”.
Wed, 27 Nov 2024 - 1h 16min - 142 - 1. MICHAŁ STRACHOWSKI // JULIUSZ GAŁKOWSKI // Wiesław Juszczak. Twórca Modernizmu
Dzieje sztuki piszą jej historyczki i historycy. Trudno o większy banał. Ale stwierdzenie to traci moc oczywistości, gdy przyjrzymy się własnym sądom o malarstwie, grafice czy architekturze. Mówimy o epokach i stylach artystycznych, mając przed oczami najbardziej rozpoznawalne ich przykłady, często nieświadomi, że dopiero od „niedawna” myślimy o sztuce w tych kategoriach. Z łatwością identyfikujemy dzieła wielkich mistrzów, ale nie wiemy jak niekiedy długa i trudna była ich droga na Parnas. Pewne postaci, jak Caravaggio lub Klimt, zdają się być na nim obecne od „zawsze”, a przecież po okresach sławy przychodziła niejednokrotnie wzgarda czy zapomnienie albo co gorsza – jedno i drugie. Innymi słowy, nieświadomi tego dziedziczymy wyobrażenia, które zostały ukształtowane przed nami, „przychodzimy na gotowe”.
Specjalne miejsce przypada tu tym, którzy albo jako pierwsi zajęli się jakimś tematem, albo stworzyli najbardziej przekonującą jego interpretację. Jeśli chodzi o polską sztukę około roku 1900 taką postacią był Wiesław Juszczak. Mimo upływu lat jego prace o Witoldzie Wojtkiewiczu, Janie Stanisławskim czy malarstwie modernizmu nadal uchodzą za kanoniczne. Nie są to bowiem jedynie monografie, a próby filozoficzne, których przedmiotem była sztuka, jej duchowe źródła oraz ideowe konteksty. Nic dziwnego zatem, że ten cykl podcastów rozpoczynam od jednego z najważniejszych polskich humanistów XX i XXI stulecia. A o tym, jakie było podglebie myśli Wiesława Juszczaka i jaki kształt przybrała rozmawiałem z Juliuszem Gałkowskim.
Wed, 20 Nov 2024 - 1h 03min - 141 - 21. HERBICH // STRACHOWSKI // W poszukiwaniu istoty nowej sztuki: Chwistek, Witkacy
W dwudziestym pierwszym odcinku podcastu „Filozofować po polsku” dr Tomasz Herbich i Michał Strachowski rozmawiają o filozoficznych próbach odpowiedzi na pytanie o to, czym jest nowa, awangardowa sztuka, sformułowanych przez dwóch przedstawicieli polskiej kultury umysłowej, będących zarazem filozofami i artystami: Leona Chwistka oraz Stanisława Ignacego Witkiewicza. Dlaczego zjawiska w sztuce z przełomu XIX i XX tak silnie wywoływały pytania filozoficzne? Co teoria wielości rzeczywistości Chwistka miała do powiedzenia o nowej sztuce? Czy da się wyznaczyć jakieś związki między malarstwem Witkacego a jego katastrofizmem? Na te między innymi pytania rozmówcy szukają odpowiedzi.
W cyklu podcastów „Filozofować po polsku” dr Tomasz Herbich wspólnie z zaproszonymi gośćmi będzie przyglądał się wybranym wątkom oraz postaciom tworzącym polską tradycję filozoficzną. Celem podcastu jest nie tylko udzielenie odpowiedzi na pytanie, co oryginalnego wniosła do historii myśli filozoficznej polska filozofia, lecz przede wszystkim zwrócenie uwagi na to, w jaki sposób myśliciele polscy reagowali na wyzwania dziejowe, kulturowe i cywilizacyjne, przed którymi stali oni oraz ich ojczyzna.
Tomasz Herbich wraz z zaproszonymi gośćmi porozmawia o poglądach filozoficznych autorów z różnych epok rozwoju naszej kultury umysłowej. Pojawią się wśród tych filozofów między innymi Stanisław Orzechowski, Piotr Skarga, Jan Śniadecki, Stanisław Staszic, Maurycy Mochnacki, August Cieszkowski, Stanisław Brzozowski, Edward Abramowski, Kazimierz Twardowski, Jan Łukasiewicz, Roman Ingarden, Józef Tischner, Karol Wojtyła, Leszek Kołakowski, Andrzej Walicki i wielu innych.
Podobają Ci się podcasty Teologii Politycznej? Serdecznie zachęcamy do wsparcia naszych nagrań:
https://teologiapolityczna.pl/podcastWed, 13 Nov 2024 - 58min - 140 - 20. HERBICH // HOFFMANN-PIOTROWSKA // Adam Mickiewicz: duch i czyn
W dwudziestym odcinku podcastu „Filozofować po polsku” dr Tomasz Herbich i prof. Ewa Hoffmann-Piotrowska rozmawiają o dyskursie na temat filozofii i niektórych zagadnień filozoficznych rozwijanych przez Adama Mickiewicza. Dlaczego Mickiewicz sceptycznie odnosił się do filozofii, co miał jej do zarzucenia? Czym różniła się jego zdaniem koncepcja ducha wyrażona w filozofii niemieckiej od tej, która jest charakterystyczna dla ludów słowiańskich? Jak należy rozumieć Mickiewiczowski mesjanizm? Na te między innymi pytania rozmówcy szukają odpowiedzi.
W cyklu podcastów „Filozofować po polsku” dr Tomasz Herbich wspólnie z zaproszonymi gośćmi będzie przyglądał się wybranym wątkom oraz postaciom tworzącym polską tradycję filozoficzną. Celem podcastu jest nie tylko udzielenie odpowiedzi na pytanie, co oryginalnego wniosła do historii myśli filozoficznej polska filozofia, lecz przede wszystkim zwrócenie uwagi na to, w jaki sposób myśliciele polscy reagowali na wyzwania dziejowe, kulturowe i cywilizacyjne, przed którymi stali oni oraz ich ojczyzna.
Tomasz Herbich wraz z zaproszonymi gośćmi porozmawia o poglądach filozoficznych autorów z różnych epok rozwoju naszej kultury umysłowej. Pojawią się wśród tych filozofów między innymi Stanisław Orzechowski, Piotr Skarga, Jan Śniadecki, Stanisław Staszic, Maurycy Mochnacki, August Cieszkowski, Stanisław Brzozowski, Edward Abramowski, Kazimierz Twardowski, Jan Łukasiewicz, Roman Ingarden, Józef Tischner, Karol Wojtyła, Leszek Kołakowski, Andrzej Walicki i wielu innych.
Podobają Ci się podcasty Teologii Politycznej? Serdecznie zachęcamy do wsparcia naszych nagrań: https://teologiapolityczna.pl/podcasty
Wed, 06 Nov 2024 - 47min - 139 - 19. HERBICH // STAWROWSKI // Józef Tischner: sokratejska droga filozofii
W dziewiętnastym odcinku podcastu „Filozofować po polsku” dr Tomasz Herbich i prof. Zbigniew Stawrowski rozmawiają o poglądach filozoficznych Józefa Tischnera. Dlaczego Tischner odwrócił się od tomizmu i zwrócił się ku filozofii współczesnej? Jak rozumiał on wolność, pracę ludzką i solidarność? Czym jest filozofia dramatu? Na te między innymi pytania rozmówcy szukają odpowiedzi.
W cyklu podcastów „Filozofować po polsku” dr Tomasz Herbich wspólnie z zaproszonymi gośćmi będzie przyglądał się wybranym wątkom oraz postaciom tworzącym polską tradycję filozoficzną. Celem podcastu jest nie tylko udzielenie odpowiedzi na pytanie, co oryginalnego wniosła do historii myśli filozoficznej polska filozofia, lecz przede wszystkim zwrócenie uwagi na to, w jaki sposób myśliciele polscy reagowali na wyzwania dziejowe, kulturowe i cywilizacyjne, przed którymi stali oni oraz ich ojczyzna.
Tomasz Herbich wraz z zaproszonymi gośćmi porozmawia o poglądach filozoficznych autorów z różnych epok rozwoju naszej kultury umysłowej. Pojawią się wśród tych filozofów między innymi Stanisław Orzechowski, Piotr Skarga, Jan Śniadecki, Stanisław Staszic, Maurycy Mochnacki, August Cieszkowski, Stanisław Brzozowski, Edward Abramowski, Kazimierz Twardowski, Jan Łukasiewicz, Roman Ingarden, Józef Tischner, Karol Wojtyła, Leszek Kołakowski, Andrzej Walicki i wielu innych.
Obserwuj nas na: YouTube, Spotify i na wielu innych platformach. Podobają Ci się podcasty Teologii Politycznej? Serdecznie zachęcamy do wsparcia naszych nagrań: https://teologiapolityczna.pl/podcasty
Wed, 30 Oct 2024 - 1h 05min
Podcast simili a <nome>
Gość Radia ZET Beata Lubecka
Raport o stanie świata Dariusza Rosiaka Dariusz Rosiak
Podcast Wojenne Historie Historia II wojny światowej
Piąte: Nie zabijaj Justyna Mazur
Opowiem Ci historię Kamil Barnowski
Kryminalne Historie Kryminalne Historie
ZŁO - Zbrodnia Łowca Ofiara Marta Kiermasz
Olga Herring True Crime Olga Herring
DUDEK o polityce prof. Antoni Dudek i Super Exspress
Przemek Górczyk Podcast Przemek Górczyk
Radio Naukowe Radio Naukowe - Karolina Głowacka
Radio Wnet Radio Wnet
Podcast Historyczny Rafał Sadowski
Zbrodnie Bez Cenzury Renata z Worka Kości
Bajki dla dorosłych RMF FM
Dorwać bestię RMF FM
Poranna rozmowa w RMF FM RMF FM
Sceny zbrodni RMF FM
Nauka To Lubię Tomasz Rożek
Altri podcast di Società e Cultura
Żurnalista - Rozmowy bez kompromisów zurnalistapl
Misja specjalna RMF FM
WojewódzkiKędzierski Kuba Wojewódzki, Piotr Kędzierski
Historia dla dorosłych RMF FM
Mellina Marcin MELLER
Wojna według Wołoszańskiego Bogusław Wołoszański
Czarnobyl. Prawdziwa historia Polskie Radio S.A.
Strefa 52 Strefa 52
Heweliusz. Prawdziwa historia Polskie Radio S.A.
Brzmienie Świata z lotu Drozda Paweł Drozd
Filip Chajzer Podcast Filip Chajzer Podcast
7 metrów pod ziemią Rafał Gębura
Dział Zagraniczny Maciej Okraszewski
Kryminatorium w RMF FM RMF FM
Kochaj albo Rzucaj - Podcasty VOX FM VOX FM
Lanz + Precht ZDF, Markus Lanz & Richard David Precht
Эхо Москвы Feed Master by Umputun
LEGEND Guillaume Pley
Żółte Napisy Para Absurdu
Pokój Zbrodni Bartosz Wojsa
