Macro met Boot en Mujagić | BNR

De Amerikaanse centrale bank – de Federal Reserve – heeft gisteravond bekendgemaakt de rente te verhogen. Onder leiding van hun nieuwe voorzitter Kevin Warsh ziet macro-econoom Edin Mujagić dat de FED een duidelijke focus heeft op het beteugelen van de Amerikaanse inflatie. Hij verwacht dan ook niet dat Warsh het bij ‘één renteverhoging zal houden’.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het is veelzeggend dat de miljoenennota dit jaar de thematische titel 'Welvaart opnieuw verdienen' heeft gekregen, zegt macro-econoom Edin Mujagic. 'Dat impliceert dat er welvaart is ingeleverd, daar maak ik me zorgen over.' 

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Nederland praat zichzelf volgens econoom Arnoud Boot onnodig de put in. Aan de vooravond van de troonrede hoopt hij daarom vooral op een optimistische boodschap. De Nederlandse economie staat er volgens Boot namelijk uitzonderlijk goed voor, zeker in vergelijking met andere Europese landen. Het probleem zit volgens hem niet in de mogelijkheden om problemen aan te pakken, maar in de politiek. ‘We hebben een ongekende welvaart.’ 

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Kevin Warsh zal naar verwachting het komende rentebesluit van de Amerikaanse centrale bank gebruiken om te laten zien waar hij staat. Volgens Menno Middeldorp van Rabo Research moet Fed-voorzitter Kevin Warsh woensdag de rente verhogen. ‘Anders heeft de Fed wel een geloofwaardigheidsprobleem’ 

See omnystudio.com/listener for privacy information.

De verwachte toename van de arbeidsproductiviteit in Nederland komt niet omdat iedereen harder is gaan werken. Juist de sectoren met een lagere arbeidsproductiviteit worden afgeschaald, stelt macro-econoom Arnoud Boot.  

See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Nederlandse industrie groeide in juli met 9 procent ten opzichte van het jaar ervoor. Dat is en sich goed nieuws, maar daardoor neemt de urgentie af voor het doorvoeren van belangrijke hervormingen. Daarvoor waarschuwt Bert Colijn, hoofdeconoom van ING Nederland. 'Het is moeilijk voor te stellen dat we over 10 jaar nog steeds een high tech-economie hebben als het fundament niet goed is.' 

See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Europese Centrale Bank (ECB) verhoogt vermoedelijk morgen de beleidsrente van 2,25 naar 2,5 procent. Volgens hoofdeconoom Bert Colijn van ING Nederland zal die stap de economie nauwelijks raken. Pas vanaf een hogere rentestand remt de ECB de economische groei echt af. 

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het kabinet heeft last van tunnelvisie als het gaat om de box 3-heffing. Dat zegt macro-econoom Arnoud Boot. ‘Het kabinet is verzeild geraakt in navelstaarderij.’ Hij voegt eraan toe dat het wel goed nieuws is dat Den Haag nu besloten heeft om de focus te leggen op de vermogenswinstbelasting in plaats van vermogensaanwasbelasting. 

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Jongere generaties zijn op dezelfde leeftijd meestal rijker dan de generatie voor hen. Dat blijkt uit onderzoek van het CBS naar de financiële welvaart per generatie. ‘Onze economie groeit. Er is dus meer te verdelen en inkomens liggen hoger’, zegt Menno Middeldorp van Rabo Research.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Als het aan BNR's huiseconoom Han de Jong ligt wordt het een koude winter. Dat heeft alles te maken met de ontwikkeling van de gasprijs. Ongeveer een jaar geleden was de gemiddelde Europese gasprijs in Europa 30 euro per megawattuur. Inmiddels is die gestegen tot boven de 70 euro per megawattuur. ‘De Europese gasprijs is nu acht keer hoger dan de Amerikaanse', zegt De Jong.  

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Consumentenuitgaven in de Verenigde Staten houden zich staande ondanks de hoge inflatie. Dat blijkt uit ‘The Beige Book’, een rapport van de Amerikaanse Centrale bank. Dat huishoudens in de VS hun geld blijven uitgeven is goed nieuws voor de economie en dus ‘kunnen ze in Amerika een beetje dansen’, concludeert econoom Edin Mujagić.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

De inflatie kwam volgens de snelle ramingen van het CBS uit op 3,3 procent, dat is iets hoger dan een maand eerder. In heel de eurozone liep de inflatie op. Macro-econoom Edin Mujagić wil niet iedere maand stilstaan bij het inflatiecijfer maar ziet nu toch iets belangrijks: de Nederlandse inflatie ligt nu al jaren tussen de 3 en 4 procent. ‘Dat is bijna twee keer zoveel als we gewend waren. Het is structureel geworden.’

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het huidige politieke landschap is gericht op het behoud van kiezers en de korte termijn en heeft geen oog voor het grote plaatje. Dat stelt macro-econoom Arnoud Boot. Als voorbeeld daarvan noemt hij het feit dat het kabinet rijkelijk laat over de brug kwam met de begrotingsplannen. ‘Het is eigenlijk triest waar we nu staan, we zijn afgedreven van wat de bedoeling was.’ 

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Afgelopen vrijdag sprak Kevin Warsh, precies honderd dagen Fed-voorzitter, het gehoor in Jackson Hole toe. Vooraf waren er zorgen over zijn onafhankelijkheid: het Witte Huis en zelfs het Amerikaanse ministerie van Financiën hadden de druk opgevoerd om de rente te verlagen. 'Donald Trump zal niet blij zijn geweest met deze toespraak', stelt macro-econoom Edin Mujagić. Volgens hem is de boodschap onmiskenbaar: inflatie omlaag krijgen heeft absolute topprioriteit.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Amerikaanse bedrijfswinsten lopen de afgelopen jaren flink op, maar werknemers profiteren daar vaak niet van. Daarover schrijft de Financial Times.  Een bizarre situatie, stelt macro-econoom Arnoud Boot. "Het valt als overheid bijna niet uit te leggen." 

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Er vinden verschuivingen plaats als het gaat om de economische gezondheid van Europese landen. Waar Italië eerst het slechts presterende jongetje van de klas was, is dat nu Frankrijk. Ondertussen lost Griekenland vroegtijdig 13 miljard af en overweegt IJsland bij de EU te komen. Het land twijfelt omdat het dan ook de Euro zal moeten invoeren. En de munt heeft beslist geen best imago meer: 'Als ik de ECB was, zou ik me daar wel zorgen om gaan maken', aldus Macro-econoom Mujagic.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

De wereldeconomie is sterk, veerkrachtig en kan veel aan. Dat is de conclusie van macro-econoom Edin Mujagic na het zien van de Wereldhandelsmonitor van het Centraal Planbureau (CPB). ‘Dat is de hartslag van de wereldeconomie en het zit goed met die hartslag.’ Maar waar over de breedte een groei te zien is, laat de economie van de eurozone een ander beeld zien.  

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Als je wil gaan beleggen, doe dat dan niet van de ene op de andere dag, maar denk er goed over na en doe het gespreid. Dat stelt macro-econoom Arnoud Boot in een reactie op de oproep van verschillende partijen dat het voor iedereen een goed idee is om te gaan beleggen. ‘Beleggen is geen slecht idee, maar alles wat plotseling leidt tot actie, is meestal verkeerd’, aldus Boot. 

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Op Europees niveau wordt momenteel gekeken hoe regeldruk verlaagd kan worden. Volgens Edin Mujagic is dit nodig om de Europese economie concurrerend te houden. Een nieuw rapport van de Duitse centrale bank geeft inzicht in hoe Duitse bedrijven hiernaar kijken. ‘Wat Duitse bedrijven betreft kan het niet snel genoeg gaan’, aldus Mujagic.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

België kampt met een van de grootste begrotingstekorten van de eurozone en de schuld is inmiddels opgelopen tot ruim 100 procent van het bbp. Toch ziet macro-econoom Arnoud Boot de economische toekomst van onze zuiderburen rooskleurig in. ‘De situatie in België is misschien wel een stuk positiever dan veel mensen denken.’ 

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het Amerikaanse ministerie van Financiën heeft onverwacht aangekondigd langlopende staatsobligaties te gaan terugkopen om de rentes omlaag te krijgen. Daardoor is de economische conferentie van Jackson Hole volgende week volgens macro-econoom Edin Mujagić extra spannend geworden. 'Het is interessant om te zien of Fed-voorzitter Kevin Warsh over deze actie van het ministerie van Financiën iets gaat zeggen.'

See omnystudio.com/listener for privacy information.

De arbeidsproductiviteit moet omhoog als we onze toekomstige welvaart willen behouden. Dat stelt macro-econoom Edin Mujagić naar aanleiding van onderzoek van het FD, waaruit blijkt dat de tien grootste gebruikers van de innovatiebox vrijwel het gehele budget opslokken. ‘Stop daar gewoon mee en maak er een simpel systeem van.’ 

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Al enkele jaren stijgt de consumptie in Nederland sterker dan de koopkracht. Dat hóeft geen probleem te zijn, maar er is een categorie die tussen wal en schip valt, zegt macro-econoom Arnoud Boot. ‘Mijn advies is: investeer nou in de weerbaarheid van die mensen, maak ze weerbaar tegen toekomstige energiekosten.’ 

‘Economisch gaat het goed met Nederland, en de armoede gaat wéér omlaag. De koopkracht is gestegen en die stijging is redelijk verdeeld over de inkomenscategorieën. Vooral mensen die de laatste jaren hebben geprofiteerd van stijgende huizenprijzen kunnen naar hartenlust consumeren, met hun huis als onderpand. Daarom is een belangrijk advies van het Centraal Planbureau: áls je al gaat compenseren, doe het aan groepen die het echt nodig hebben.’ 

See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Nederlandse economie groeit volgens de Macro-Economische Verkenning (MEV) van het Centraal Planbureau (CPB) in 2027 met 1,4 procent. Dat is een chapeau waard, vindt macro-econoom Edin Mujagic. 'De groei is niet omlaag aangepast vergeleken met de vorige raming, terwijl er sindsdien wel genoeg dingen in de wereld zijn gebeurd die de economische groei eerder afremmen dan aanjagen. Toch zitten er in de raming wel een aantal andere 'vreemde zaken' die hem zijn opgevallen.' 

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Nederland is een fietsland en dat draagt bij aan een gezonde bevolking. ‘Een van de sterke punten van de Nederlandse economie’, stelt macro-econoom Arnoud Boot. Daarom vindt hij het zorgelijk dat steeds meer Nederlanders kiezen voor de elektrische fiets in plaats van een fiets zonder trapondersteuning. In allerlei gezondheidsrapporten van de afgelopen jaren lees je terug dat fietsen een vorm van preventie is: het houdt mensen gezond. Nederland heeft dankzij zijn fietstraditie ook een voorsprong op andere landen. Maar je ziet dat de normale fiets steeds meer wordt verdrongen door de elektrische variant. Boot stelt dat hotelketens en de overheid de handen ineen moeten slaan om de volksgezondheid, economische groei en brede welvaart veilig te stellen.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Amerikaanse inflatie daalde naar 3,4 procent, waar die in mei nog ruim boven de 4 procent lag. Op de financiële markten nestelde zich meteen het beeld dat de Fed dit jaar de rente niet meer hoeft te verhogen — vóór deze cijfers werd daar nog wel rekening mee gehouden. Macro-econoom Edin Mujagić vindt dat een veel te grote conclusie op basis van een daling van 0,1 procentpunt. Welke inflatiemaatstaf je ook pakt, de inflatie is al ruim vijf jaar veel te hoog. En de rekenregels van de Fed zelf wijzen op een rente die fors hoger zou moeten liggen dan de huidige.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Nederlandse inflatie kwam in juli volgens het CBS uit op 3,2 procent — hoog, en hoger dan een maand eerder. Wie de hele periode sinds 2021 bij elkaar optelt, komt zelfs uit op ruim 30 procent inflatie, terwijl de lonen in dezelfde periode gemiddeld met 28,1 procent stegen. Volgens macro-econoom Edin Mujagić verklaart dat waarom steeds meer Nederlanders moeite hebben om rond te komen. Ook rekent hij af met een hardnekkig misverstand: de oorlog in Oekraïne, de oorlog in Iran of de droogte — het zijn volgens hem allemaal smoesjes. Inflatie komt altijd uit twee hoeken: de overheid en de centrale bank.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

De oplopende kapitaalmarktrentes in Japan en de Verenigde Staten moeten niet slechts voor kennis worden aangenomen. Volgens macro-econoom Han de Jong vormen ze een waarschuwing voor overheden die hun begrotingen niet op orde brengen, terwijl beleggers steeds kritischer kijken naar schulden, inflatie en de geloofwaardigheid van centrale banken. 

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Wie de afgelopen jaren de website van het Centraal Bureau voor de Statistiek bezocht, las vooral sombere berichten: dalend vertrouwen, stijgende faillissementen. Dat beeld is gekanteld. Nederlandse huishoudens gaven in juni 1,7 procent meer uit dan een jaar eerder, de industriële productie steeg met 4,6 procent en consumenten zijn optimistischer over hun eigen financiële positie. Toch ziet macro-econoom Edin Mujagić donkere wolken: juist die mooie cijfers kunnen ervoor zorgen dat de echte problemen van de Nederlandse economie blijven liggen. En intussen hoort hij steeds meer mensen die hun spaargeld het land uit verplaatsen.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het kabinet schaart zich achter Klaas Knot als mogelijke opvolger van Christine Lagarde bij de Europese Centrale Bank. Volgens macro-econoom Arnoud Boot is Knot inhoudelijk geschikt, maar draait de benoeming minder om monetaire kennis dan om Europees machtsspel. ‘Het is een uitruil, wat hebben wij Frankrijk en Duitsland te bieden?’ 

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Jarenlang was de Duitse economie het zorgenkind van Europa: zo'n zeven jaar op rij stagneerde de groei en kwam de industrie niet van haar plek. Maar de fabrieksorders stegen in juni ruim 3 procent en ook de groei in het tweede kwartaal viel mee. Die opleving heeft wel een prijs. De regering-Merz jaagt de groei aan met fors hogere uitgaven aan defensie en infrastructuur, waardoor het Duitse begrotingstekort dit jaar boven de Europese norm van 3 procent uitkomt. Volgens BNR-huiseconoom Han de Jong roept dat een ongemakkelijke vraag op: wat zijn de Europese begrotingsregels nog waard als straks ook de grootste economie van de eurozone ze schendt?

See omnystudio.com/listener for privacy information.

De wereldhandel zou een grote knauw krijgen van de oorlog in Iran, maar dat blijkt best wel mee te vallen. Huiseconoom Han de Jong buigt zich over de cijfers van de CPB Wereldhandelsmonitor.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

De roep om grotere Europese banken klinkt steeds luider. Unicredit aast al geruime tijd op Commerzbank en ook ING-topman Steven van Rijswijk ziet ruimte voor verdere groei in Europa. Die ontwikkeling baart macro-econoom Arnoud Boot zorgen. Niet omdat ING verkeerd bezig is, maar omdat achter de discussie over schaalvergroting een oude gedachte schuilgaat: groter is beter. Juist die gedachte leidde vóór de financiële crisis tot enorme risico's.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Volgens macro-econoom Edin Mujagić is niet 16 procent van de EU-inwoners arm, maar liefst 24 procent – bijna een kwart. De Europese Unie heeft recent een anti-armoedestrategie opgesteld. Volgens Mujagić kan de EU armoede in de lidstaten op twee manieren bestrijden.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Afgelopen woensdag veroorzaakte de president van de Amerikaanse centrale bank (Fed), Kevin Warsh, de nodige verwarring bij analisten na zijn optreden op de persconferentie rondom het rentebesluit. Zijn houding zorgde opnieuw voor een vergrootglas op het handelen van de centrale bank, iets waar Warsh juist graag vanaf wil. Volgens econoom Arnoud Boot is er sprake van een 'Fed-verslaving' onder analisten.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Fed heeft de Amerikaanse centrale rente onveranderd gelaten, en dat terwijl de inflatie al veel te lang veel te hoog ligt. De duiven hebben deze keer gewonnen, toch vindt Edin dat het er netjes aan toe ging. 

See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Amerikaanse centrale bank laat de rente naar verwachting ongemoeid, terwijl de inflatie nog altijd ruim boven de doelstelling ligt. Volgens macro-econoom Edin Mujagić wordt het voor de Fed steeds moeilijker om geloofwaardig te blijven zonder daadwerkelijk in te grijpen. ‘Het wordt op een gegeven moment heel lastig om alleen met woorden stoer te doen.’ 

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Als je niet wil luisteren wil Boot je hoe dan ook oproepen om wel alert te zijn. Want volgens de econoom zitten we een periode zoals we die zagen nét voor het faillissement van Lehman Brothers, want de plannen van de Europese Commissie om de regels voor banken te versoepelen baren Boot veel zorgen.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Europese Centrale Bank heeft afgelopen donderdag besloten de rente opnieuw onveranderd te laten. De beleidsrente blijft daarmee staan op 2,25 procent ondanks dat de inflatie met 2,8 procent nog altijd boven de doelstelling ligt. Volgens macro-econoom Edin Mujagic is de ECB met dit renteniveau de inflatie niet aan het bestrijden. 

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Nederland kent sinds kort een nieuwe Productiviteitsraad. Die onafhankelijke raad gaat het kabinet en de Eerste en Tweede Kamer adviseren over maatregelen die de arbeidsproductiviteit structureel moeten laten groeien. Maar waarom dat nodig is voor econoom Arnoud Boot nog een raadsel.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Om de bouwambities voor huurwoningen waar te maken, is verbetering van het investeringsklimaat in Nederland nodig. Dat stelde De Nederlandsche Bank gisteren na onderzoek naar de financiering van particuliere huurwoningen. 'Maar dat is een gevoelig studie', zegt Arnoud Boot, 'omdat het iets doet wat het Ministerie eigenlijk had moeten voordat ze allerlei maatregelen invoerden'.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Vandaag begint in Frankfurt de vergadering van de Europese centrale bankiers. Tot enkele weken geleden was de verwachting dat dit een rustige, bijna saaie vergadering zou worden. Totdat de oorlog tussen Iran en de Verenigde Staten weer oplaaide en de olieprijs boven de 90 dollar uitkwam. Volgens Bert Colijn, hoofdeconoom Nederland bij ING, is die rustige sfeer inmiddels omgeslagen. 

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het is nog geen reden tot paniek dat de investeringen in mei dit jaar volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) met 3,8 procent zijn gedaald ten opzichte van dezelfde maand een jaar eerder. Dat zegt hoofdeconoom Barbara Baarsma van PwC. 'Nederland investeert te weinig als je kijkt naar het quotum, maar het gaat niet alleen om hoeveel je investeert, maar ook waarin.' 

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Europa wil minder afhankelijk worden van Chinese exportgoederen. Waar Europese landen voorheen nog veel leverden aan China, is het nu meer andersom. China overspoelt de Europese markt met hoogwaardige exportproducten. Europa wil, onder leiding van Duitsland, hiertegen optreden. Volgens Jan-Paul van de Kerke, hoofd Economisch Onderzoek bij ABN Amro, kan de EU daarvoor het beste naar de interne markt kijken. 

See omnystudio.com/listener for privacy information.

In de Amerikaanse staat Californië wordt mogelijk een referendum gehouden over de vraag of er een aparte miljardairsbelasting ingevoerd moet worden. Deze staat huisvest veel grote techbedrijven, volgens  de Financial Times zijn er genoeg handtekeningen verzameld om een referendum te houden. Het gaat om een eenmalige heffing van 5 procent voor de rijkste inwoners van Californië. Een slecht plan, denkt macro-econoom Arnoud Boot. ‘Dit is populisme.’

Het gaat om een eenmalige belasting voor inwoners van Californië met een nettovermogen van meer dan één miljard dollar. Gehuwde stellen tellen als één belastingplichtige. De stemming over de wet vindt gelijktijdig plaats met de tussentijdse verkiezingen in de Verenigde Staten, de midterms.  

Wat is hier populistisch aan?  

De vermogensongelijkheid in de Verenigde Staten heeft onacceptabele proporties aangenomen. Vanuit die gedachte is dit initiatief ontstaan. Maar als je mij vraagt of dit de juiste manier is om dat probleem aan te pakken, dan is mijn antwoord: absoluut niet. Het belastingstelsel is niet bedoeld voor willekeurige ingrepen. Het moet zo worden ingericht dat iedereen een eerlijk deel aan belastingen betaalt. Dat kun je niet achteraf met een eenmalige maatregel proberen te corrigeren. 

Volgens Forbes steeg het gezamenlijke vermogen van miljardairs in Californië van ongeveer 700 miljard dollar in 2009 naar 2,1 biljoen dollar eind vorig jaar. Zij gaan die 5 procent extra belasting niet merken. Maar het gaat niet om de vraag of deze mensen te veel vermogen hebben, dat is wel duidelijk. Het fundamentele probleem zit volgens critici echter in het belastingstelsel. 

Maar dat geld gaat dan naar verbetering van de gezondheidszorg, dat is toch goed? 

Dat is zeker goed. Ik ben ook geen verdediger van de enorme vermogens die sommige mensen hebben; die zijn moeilijk te bevatten. Maar je kunt niet elke belastingmaatregel koppelen aan een specifiek goed doel. De overheid heeft democratisch vastgestelde verantwoordelijkheden, waaronder het innen van belastingen via een evenwichtig belastingstelsel. Het argument dat een belastingverhoging gerechtvaardigd is omdat de opbrengst naar een goed doel gaat, is in feite een populistisch argument. We hebben een evenwichtig belastingsysteem nodig, wat niet gedreven wordt door populisten en populisme. 

Het belastingsysteem moet dus hervormd worden?

Het verleden kun je niet veranderen. Dat sommige mensen extreem rijk zijn geworden, daar kun je nu weinig meer aan doen. Die ambitie moet je ook niet hebben. Maar de belastingdruk in de Verenigde Staten is ongelijk verdeeld. Zeer vermogende mensen kunnen hun inkomen en vermogen vaak goed afschermen van belastingen, er is nauwelijks sprake van een belasting op grote erfenissen, waardoor vermogen generaties lang kan worden doorgegeven.

Zo creëer je een samenleving met een steeds grotere kloof tussen arm en rijk, en dat is uiteindelijk onhoudbaar. Met een populistische, eenmalige vermogensheffing kun je misschien tijdelijk de onvrede onder de bevolking verminderen, maar daarmee los je het onderliggende probleem niet op. Het belastingstelsel moet fundamenteel worden hervormd en evenwichtiger worden gemaakt. Een eenmalige vermogensbelasting is willekeurig.  

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het bedrijf Monumental heeft 2 miljoen euro aan groeigeld opgehaald voor een opmerkelijke machine: de metselrobot. Marijn Jongsma, redacteur economie bij het Financieele Dagblad (FD), spreekt van een uitvinding die grote macro-economische gevolgen gaat hebben op het gebied van arbeidsproductiviteit. 

See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Amerikaanse inflatie is gedaald van 4,2 naar 3,5 procent. Ook de kerninflatie viel met 2,6 procent lager uit dan de verwachte 2,8 procent. Dat zorgt voor opluchting in de Verenigde Staten, maar zet de centrale bank voor een lastige keuze: wat moet er met de rente gebeuren? ‘Voor een centrale bankier is dat best lastig. Je bepaalt de rente nu, maar de gevolgen daarvan worden pas over ongeveer anderhalf jaar echt zichtbaar’, zegt Menno Middeldorp van RaboResearch.

De reden dat de inflatie zo sterk daalde, was een sterk dalende benzineprijs. De vraag is echter hoe duurzaam dat effect is omdat de dieselprijs alweer stijgt. Het is dan ook niet alleen de Amerikaanse economie die ook last heeft van de ontwikkelingen in het Midden-Oosten en in het bijzonder de Straat van Hormuz. Raffinaderijen hebben ook weinig capaciteit om naast brandstoffen andere olieproducten te produceren. ‘De olieprijs is wel wat gestegen, maar wat nog harder is gestegen, zijn alle distillaten: de producten die uit olie worden gemaakt’, merkt Middeldorp op. ‘Dat zal waarschijnlijk weer voor extra inflatie zorgen.’

De financiële markten waren volgens Middeldorp desondanks ‘opgelucht’ omdat er op korte termijn ‘niet al te veel renteverhogingen te verwachten’ zijn. ‘Misschien pas in december weer.’ 

Tijdens zijn verhoor in het Amerikaanse Congres wilde Fed-baas Kevin Warsh daar echter niet ingaan. Een bewuste keuze, zegt Middeldorp. ‘Hij wil een andere manier van communiceren.’ Warsh is benoemd door de Amerikaanse president Donald Trump, die openlijk en al geruime tijd hamert op een verlaging van de rente. 

Voor het communicatiebeleid heeft Warsh een werkgroep in het leven geroepen, met onder meer de voormalige president van de Bank of England. ‘Zij vinden het belangrijker dat je begrijpt hoe wij denken dan dat ik je precies vertel wat we gaan doen’, legt Middeldorp uit. ‘Niet je eigen beleid voorspellen, maar begrip kweken voor de manier waarop je beslissingen neemt zodat de markt beter begrijpt hoe je tot die besluiten komt.’ 

Warsh is van begin af aan duidelijk geweest dat het primaire doel van de Fed moet zijn de inflatie terugbrengen naar 2 procent, ‘consistent met wat hij vroeger als Fed-gouverneur ook al zei’. De vraag is wat het effect van zijn besluiten als hoofd van de Fed op langere termijn zal zijn. ‘Dat is voor een centrale bankier best lastig’, zegt Middeldorp. 

‘Want als je nu de rente bepaalt, dan beïnvloedt die pas over anderhalf jaar of zo wat de economie gaat doen’, legt hij uit. Daarnaast heeft een rentebesluit doorgaans effect op de vraag in de economie, maar de huidige inflatie wordt bepaald door een gebrek aan aanbod. ‘Daar kunnen ze dus niets aan doen.’ Daarmee draait het debat binnen de Fed op dit moment niet zozeer over de vraag of de rente omhoog of omlaag moet, maar over hoe om te gaan met het aanbodprobleem. ‘Als economische schokken de inflatie omhoog duwen en mensen het vertrouwen verliezen, dan wordt het lastig om dat te negeren.’

See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (Oeso) heeft een rapport geschreven waarin de box 3-aanpak van verschillende Europese Oeso-landen wordt vergeleken. Volgens macro-econoom Arnoud Boot zijn er een aantal adviezen van de Oeso op het gebied van box 3 die Nederland wel ter harte mag nemen.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het kabinet wil de krapte op de arbeidsmarkt te lijf gaan met de lancering van een talentstrategie. In vier cruciale sectoren wil het Rijk talenten gaan aantrekken, behouden en beter opleiden. Het gaat dan over de aandachtsgebieden energie- en klimaattechnologie, biotech, life sciences en digitalisering & AI. En precies daar ziet ING-hoofdeconoom Bert Colijn een probleem opdoemen.

‘Het zijn hoogwaardige sectoren waar we goed in zijn, maar betekent het dan ook dat we ons gaan focussen op alleen de allerknapste koppen binnen te halen?’ vraagt Colijn zich af. Want zeker in de energiesector zijn het toch vooral monteurs waar dringend behoefte aan is. ‘Nederland schreeuwt om goede vakmensen. Dus als je heel erg voor die specifieke sectoren mensen gaat werven, waar moet de rest het dan vandaan halen?’ 

See omnystudio.com/listener for privacy information.

De OESO (Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling) is in haar laatste rapport bijzonder positief over de Nederlandse arbeidsmarkt. ‘Er is nog van alles te doen, een arbeidsmarkt is nooit af’, zegt econoom Arnoud Boot. ‘Maar er zijn geweldige positieve aspecten aan hoe de Nederlandse arbeidsmarkt zich heeft ontwikkeld.’

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het is nog hoogst onzeker wat de gevolgen voor de economie zullen zijn nu de Amerikaanse president Donald Trump heeft verklaard dat het akkoord om de oorlog in Iran te beëindigen niet meer geldt. ‘Je zag dat de olieprijs in eerste instantie steeg nadat er over en weer werd onderhandeld met raketten’, zegt Menno Middeldorp van RaboResearch. ‘Dat heeft vandaag dan weer tot een soort ommekeer in de olieprijs geleid, ondanks alle uitspraken van Trump.’

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Onderzoekers van het Internationaal Monetair Fonds (IMF) hebben onderzocht wat de economische effecten zijn geweest van de investeringen die met het coronaherstelfonds zijn gedaan. Volgens macro-econoom Edin Mujagić is veel van dat geld niet besteed waarvoor het bedoeld was. ‘Daarom moeten we zoiets nooit, maar dan ook nooit meer doen.’

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het Centraal Planbureau (CPB) heeft een enquête gepubliceerd waaruit blijkt dat het merendeel van de Nederlanders vindt dat de erfbelasting hoger zou mogen liggen. ‘De nuance van de Nederlandse bevolking die dit rapport laat zien, stemt mij erg gelukkig als econoom.’

See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Japanse yen is naar het laagste niveau in veertig jaar tijd gezakt. De zwakke valutakoers zorgt niet alleen voor hoge inflatiedruk, maar kan over de hele wereld gevolgen gaan hebben voor de financiële markten, vertelt macro-econoom Edin Mujagic. 

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Centrale bankiers trokken zich deze week terug op een resort in Portugal voor het jaarlijkse Sintra-forum van de Europese Centrale Bank. Volgens macro-econoom Arnoud Boot ‘een mooi podium’ om van gedachten te wisselen, met een opvallende toespraak van ECB-baas Christine Lagarde die daar pleitte voor ‘back to basics'.  

Hoe belangrijk is dat forum, Arnoud? 

Het is een jaarlijkse bijeenkomst met centrale bankiers, beleidsmakers – ook van buiten Europa – en academici. Een soort retraite om na te denken over het beleid van de ECB, op een heel ontspannen locatie: een landgoed in Sintra. Omdat er tientallen journalisten rondlopen, wordt ieder woord gewogen. Toch was er dit keer niet zo heel veel nieuws.

Wat maakte die toespraak van Lagarde dan bijzonder? 

Die was getiteld ‘Back to Basics’. Dat triggerde mij. Want centrale bankiers worden nu gedwongen zich terug te trekken op hun enige mandaat: inflatie bestrijden en de inflatie onder controle houden. Ze moeten zich eigenlijk weghouden van politiek gevoelige kwesties. Denk bijvoorbeeld aan de hele discussie over klimaat en verduurzaming, waar centrale bankiers zich de afgelopen jaren nadrukkelijk over hebben uitgelaten.

Maar de Nederlandse ECB-directeur Frank Elderson pleit wel voor aandacht voor verduurzaming.

Hij heeft een paar maanden geleden in NRC nog gezegd: ‘Wij moeten ons als ECB wel bezighouden met het klimaat. Anders nemen wij ons werk niet serieus. Wij gaan over prijsstabiliteit, financiële stabiliteit en gezonde, weerbare banken. Die doelstellingen kunnen we alleen behalen als we rekening houden met de klimaat- en natuurcrisis.’

Elderson is iemand die ook eerder in zijn carrière bij De Nederlandsche Bank klimaatverandering nadrukkelijk centraal heeft gesteld. Klimaat is juist cruciaal voor prijsstabiliteit. Als klimaatverandering leidt tot grote verstoringen van de wereldeconomie, waardoor het aanbod onder druk komt te staan, heeft dat directe gevolgen voor de inflatie. Daarom moet je het klimaat serieus nemen.

Daar heeft hij ook gelijk in, laat daar geen misverstand over bestaan. Maar daar gaat de discussie niet over.

Waar gaat de discussie dan wél over?

Over de vraag of een president van een centrale bank, zoals Lagarde, zich kan uitspreken over klimaat, omdat dit problematiek is die over enkele jaren haar weerslag zal hebben op het kernmandaat van de ECB.

De kern van haar back-to-basics-boodschap was dat centrale bankiers het in deze onvoorspelbare tijd weliswaar moeilijk hebben, maar dat de rente inmiddels weer positief is. Daardoor beschikken zij over een normaal monetair instrumentarium. Als we de economie willen aanjagen, kunnen we de rente verlagen. En als we de economie willen afremmen, kunnen we de rente verhogen. We bevinden ons dus weer in een normale monetaire omgeving. Dat was haar interpretatie.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Na een stijging van de arbeidsproductiviteit met 2,4 procent in 2025 lijkt Nederland voorzichtig de weg omhoog te hebben gevonden. Toch is het volgens macro-econoom Edin Mujagić nog te vroeg om te spreken van een structurele verbetering. In de Verenigde Staten lijkt die ontwikkeling zich mogelijk wél af te tekenen. ‘Dat zou betekenen dat de Fed de komende jaren de luxe heeft om de rente minder hard te verhogen zonder daarmee de inflatie aan te jagen. Die luxe heeft de ECB alleen niet.’

See omnystudio.com/listener for privacy information.

De discussie over box 3 blijft de gemoederen bezighouden. Dinsdag werd het wetsvoorstel uitvoerig besproken in de Eerste Kamer, maar een stemming bleef uit omdat de Tweede Kamer nog met aanpassingen bezig is. Volgens macro-econoom Edin Mujagić ontbreekt in het debat één fundamentele vraag: waarom wordt er niet ook kritisch gekeken naar de overheidsuitgaven?

See omnystudio.com/listener for privacy information.

‘Box 3 is een never ending story, maar het is wel een heel cruciaal onderwerp’, zegt macro-econoom Arnoud Boot. ‘Juist daarom erger ik me zo aan de gelegenheidsargumenten die steeds worden gebruikt. We moeten de middellange termijn in de gaten houden en niet steeds met antwoorden komen waar we dertig seconden mee wegkomen.’

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Eric van der Burg, staatssecretaris van Slagvaardige Overheid kondigt aan de bezem door het ambtenarenapparaat te halen. Het kabinet heeft de bezuiniging van 1 miljard euro alvast ingeboekt. Macro-econoom Edin Mujagić is het helemaal eens met die ambitie, maar voor hem geldt wel: eerst zien, dan geloven. 

Ik begrijp dat je voorzichtig bent?

Ik denk dat niemand het me kwalijk neemt dat ik hier een beetje sceptisch over ben, want het is niet voor het eerst dat we horen dat er gesnoeid gaat worden in de regels en het aantal ambtenaren. 

Maar het idee spreekt je wel aan toch?

...

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Volgens de Europese Commissie is de Nederlandse pensioenuitvoering te weinig concurrerend en een gesloten systeem. Het zou om die reden ook opengesteld moeten worden voor buitenlandse partijen. Met de overgang naar het nieuwe pensioenstelsel in het achterhoofd is dat voor macro-econoom Arnoud Boot reden om maar weer eens te pleiten voor meer transparantie. ‘Hoe is het ABP omgegaan met mijn potje?’ 

Wat zegt de Europese Commissie precies?  

Volgens de Commissie moet de uitvoering van pensioenregelingen – dus zaken als beleggingen, administratie en communicatie – worden gezien als een markt waarop concurrentie mogelijk moet zijn. Pensioenfondsen die verplicht zijn om werkgevers en werknemers aan te sluiten, zouden die taken moeten kunnen aanbesteden via een open en transparant proces. Daarbij moeten ook buitenlandse of andere externe partijen kunnen meedingen. Het huidige Nederlandse stelsel zou te gesloten zijn, en dat is in strijd met Europese regels.

Waar maak je je dan zorgen over? 

Dat komt deels voort uit teleurstelling over hoe de uitvoering van het pensioenstelsel tot nu toe heeft plaatsgevonden. Persoonlijk voorbeeld: mijn pensioenpotje bij het ABP is sinds 2001 drie keer over de kop gegaan. Een identiek pensioenpotje in de Verenigde Staten is in dezelfde periode 24 keer over de kop gegaan. Vanuit de VS krijg ik elke drie maanden een overzicht van wat er met die pot is gebeurd, maar van het ABP hoor ik nooit wat ze met mijn potje hebben gedaan. 

Kan het nieuwe pensioenstelsel daar al verandering in brengen? 

Het invaren van het nieuwe stelsel zal nog allerlei problemen met zich meebrengen; het gaat om een van de grootste operaties ooit. Pas over een paar jaar kunnen we echt beoordelen hoe dat is verlopen en hoe we het moeten evalueren.

Maar we hebben vaker tegen de Tweede Kamer gezegd: blijf daar scherp op, zorg ervoor dat het proces goed wordt gevolgd. Maar in de afgelopen week heeft de Tweede Kamer vooral gesproken over de vraag waarom huizen niet goed geïsoleerd zijn. Een heel actuele discussie, die plaats had moeten vinden op het moment dat het niet zo warm was.

Maar het is belangrijk dat de Kamer de vinger aan de pols houdt. De uitvoering is cruciaal, en dat geldt ook voor ministeries. Juist daarom moet de Tweede Kamer steeds weer benadrukken: let daarop en houd het goed in de gaten.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

De ontwikkeling van de lange rente is interessant, omdat die heel bepalend is voor de vraag of lenen aantrekkelijker wordt of niet. Dat zegt ING-hoofdeconoom Bert Colijn. ‘En het mooie is dat we de afgelopen dagen zien dat de Duitse tienjaarsrente, vaak de benchmark die veel leningen bepaalt, stiekem best ver naar beneden is gekomen.’

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Alan Greenspan was van 1987 tot 2006 voorzitter van de Federal Reserve in de Verenigde Staten. Maandag overleed hij op 100-jarige leeftijd. Volgens macro-econoom Edin Mujagic was Greenspan een echte rockster en hebben we met de nieuwe voorzitter Kevin Warsh gelukkig iemand die de communicatiestijl van Greenspan lijkt over te nemen. 

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Voormalig voorzitter van de Federal Reserve Alan Greenspan is maandag op 100-jarige leeftijd overleden. Hij was tussen 1987 en 2006 voorzitter. Volgens macro-econoom Arnoud Boot kan Greenspan bewonderd worden om zijn economische analyses, maar is er ook kritiek op zijn beleid. Zijn filosofie wordt vaak in verband gebracht met de financiële crisis van 2008, waarin het financiële systeem uiteindelijk instortte. ‘Dat is hem niet in dank afgenomen', zegt Boot. 

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Vanaf volgend jaar mag handbagage gratis mee in het vliegtuig. Dat heeft de Europese Commissie na jaren onderhandelen besloten. Volgens macro-econoom Edin Mujagić is dit een prachtig voorbeeld van nutteloze tijdsbesteding van ambtenaren bij de Europese Commissie. Daar heerst het motto ‘een dag niet gereguleerd, is een dag niet geleefd’. 

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het CPB heeft een rapport gepubliceerd over de inkomenseffecten van hogere brandstofprijzen. Er zijn volgens het rapport een paar groepen waarvoor de inkomenseffecten heel groot zijn. Daartegenover staat een grote groep mensen die de inkomenseffecten maar beperkt voelen. ‘Mensen moeten weerbaarder worden voor prijsschokken’, is het advies van macro-econoom Arnoud Boot. 

See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Amerikaanse centrale bank, de Federal Reserve, heeft voor het eerst vergaderd onder leiding van de nieuwe voorzitter Kevin Warsh. De rente bleef onveranderd, maar volgens macro-econoom Edin Mujagić was vooral het optreden van de nieuwe Fed-baas veelzeggend.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

In de voorjaarsraming van de Nederlandsche Bank (DNB) staat dat bedrijfsinvesteringen en consumptie door huishoudens in Nederland stagneren. Tegelijkertijd wordt de economie aangedreven door hoge overheidsuitgaven. Volgens macro-econoom Edin Mujagić is dit niet duurzaam: de inflatie moet eerst worden aangepakt en pas als die is ingedamd, zullen bedrijfsinvesteringen en consumptie van huishoudens hun kracht weer terugvinden als motoren van de Nederlandse economie. 

See omnystudio.com/listener for privacy information.

De wereldeconomie kent op dit moment twee gezichten volgens hoofdeconoom Jan Paul van de Kerke van ABN Amro. Aan de ene kant is de situatie in de Straat van Hormuz een demper op de wereldeconomie, terwijl aan de andere kant technologie, met name AI, de wereldeconomie juist stimuleren. Maar echte productiviteitsgroei door het gebruik van AI laat nog op zich wachten.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

RaboResearch ging er in de juniraming vanuit dat de inflatie zou stijgen en de economische groei zou afnemen, mede omdat werd verwacht dat de Straat van Hormuz nog enige tijd gesloten zou blijven. Nu er een vredesakkoord tussen de Verenigde Staten en Iran lijkt te zijn bereikt en de zeestraat naar alle waarschijnlijkheid vrijdag weer opengaat, rijst de vraag of die verwachtingen moeten worden bijgesteld. ‘Wat moeten we daarmee? Is het al tijd om onze ramingen aan te passen of gaan we nog even aankijken?’, aldus Menno Middeldorp van RaboResearch.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

De aangekondigde beursgang van SpaceX houdt beleggers wereldwijd bezig. De waardering is ongekend hoog en het bedrijf van Elon Musk zou in één klap tot de grootste ondernemingen ter wereld behoren. Voor macro-econoom Arnoud Boot gaat het echter om meer dan alleen een spectaculaire IPO. ‘Het aspect politieke macht in deze moet je niet onderschatten.’

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Wie bezit eigenlijk de staatsschuld van landen als Nederland? Volgens macro-econoom Edin Mujagić is dat een vraag die te weinig wordt gesteld. Ongeveer de helft van de uitstaande staatsschuld is in handen van buitenlandse beleggers. Dat heeft volgens hem grote gevolgen. ‘Dat is geld dat we heel goed zouden kunnen gebruiken om investeringen hier te doen.’

See omnystudio.com/listener for privacy information.

De kredietscore van Oostenrijk is verlaagd van AAA naar AA. Oostenrijk heeft een te hoge staatsschuld en begrotingstekort om nog langer bij de ‘triple A’-landen te mogen horen, volgens kredietbeoordelaar Morningstar DBRS. Maar we moeten ons ook zorgen maken om de kredietscore van Duitsland, vertelt macro-econoom Edin Mujagić.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het Nederlandse luxeautomerk Spyker heeft een nieuwe opvallende investeerder gevonden. De Oekraïense cryptomiljardair Volodymyr Nosov steekt geld in het bedrijf, waarmee Spyker gereanimeerd moet worden. Macro-econoom Arnoud Boot vindt het daarbij opvallend dat Spyker-eigenaar Victor Muller gelijk een headline in de Financial Times te pakken heeft. ‘Hoe slaag je daarin?’

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Met een aanstaand rentebesluit in de Verenigde Staten over een ruime week zijn de ‘wittebroodsweken’ tussen kersvers voorzitter Kevin Warsh en president Donald Trump voorbij. Dat stelt macro-econoom Edin Mujagić. 

See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Oeso (Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling) heeft deze week een rapport gepubliceerd waarin de economische groei van lidstaten wordt geëvalueerd en voorspeld. Volgens macro-econoom Edin Mujagić brengen uitgaven die worden gedaan bovenop een hoge staatsschuld de economie in een ‘giftige neerwaartse spiraal’. 

Wat staat er in het rapport?

Het gaat om een jaarlijks rapport van de Oeso. De lidstaten van de Oeso zijn overwegend welvarende landen. Dit jaar bracht het rapport bepaald geen goed nieuws: er is minder economische groei dan vorig jaar en veel hogere inflatie. Mocht de oorlog in het Midden-Oosten nog veel langer duren, dan kunnen deze cijfers zelfs nog verslechteren.  

...

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Macro-econoom Edin Mujagić waarschuwt naar eigen zeggen al jaren voor de gevaren van inflatie. Volgens hem laten niet alleen inflatiecijfers zien hoe diep prijsstijgingen in de economie zijn doorgedrongen. Ook ogenschijnlijk kleine signalen, zoals prijsstickers in winkels en de terugkeer van grotere bankbiljetten, zeggen volgens hem veel over de staat van de inflatie.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

De inflatie in Nederland is in mei gestegen van 2,8 naar 3,5 procent. Ook in de eurozone lopen de prijzen harder op, met een inflatie van 3,2 procent. Volgende week bespreekt de Europese Centrale Bank de rente, en volgens macro-econoom Edin Mujagić kan de ECB niet langer afwachten. ‘De periode van aankijken is echt voorbij.’

See omnystudio.com/listener for privacy information.

De inflatie in de eurozone is in mei gestegen naar 3,2 procent. Volgens Menno Middeldorp, hoofd van Rabo Research, komt dat niet onverwacht. De aanhoudende energiecrisis drijft de prijzen op en werkt geleidelijk door in de rest van de economie. Toch ziet Middeldorp een ontwikkeling die voor de Europese Centrale Bank (ECB) extra reden tot zorg geeft.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Macro-econoom Edin Mujagić ziet, vooral sinds het rapport van Mario Draghi, een vloedgolf van voorstellen voor gemeenschappelijke schulden en eurobonds. Maar volgens hem wordt een cruciale voorwaarde vaak onderschat: vertrouwen tussen lidstaten.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Amerikaanse inflatiecijfers zijn iets lager uitgevallen. Maar de daling van 3,9 naar 3,8 procent is volgens macro-econoom Edin Mujagic 'een meevaller in de marge', omdat het uiteindelijke doel van de Amerikaanse centrale bank, de Fed, een inflatiecijfer van 2 procent is. 'Daar is dit lichtjaren van verwijderd, dus ik verwacht dat de rente wel weer omhooggaat.’ De Fed wordt sinds kort geleid door Kevin Warsh.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Na de AFM, DNB en het Centraal Planbureau heeft nu ook de Europese Centrale Bank zijn nieuwste Financial Stability Report gepresenteerd. Volgens macro-econoom Edin Mujagić zijn de waarschuwingen uit het rapport serieus te nemen. De ECB ziet risico’s voor de financiële stabiliteit in Europa door geopolitieke spanningen, private schulden en oplopende staatsschulden. Maar volgens Mujagić moet de centrale bank ook kritisch naar het eigen beleid kijken.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

De parlementaire enquête naar corona draait volgens macro-econoom Arnoud Boot niet alleen om de vraag welke besluiten zijn genomen tijdens de pandemie, maar vooral om de vraag hoe Nederland zich in de toekomst beter kan voorbereiden op grote systeemcrises. 

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het komt niet vaak voor dat macro-econoom Edin Mujagic zich verdiept in de notulen van de laatste vergadering van de Amerikaanse centrale bank. Toch vormen de meest recente Fed-notulen volgens hem een uitzondering. De verdeeldheid binnen de Fed blijkt namelijk veel groter dan eerder gedacht.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Landen met een staatsschuld onder de 90 procent zagen hun schulden de afgelopen twee jaar het sterkst oplopen. Volgens macro-econoom Edin Mujagic betekent dat niet dat landen met hoge schulden het ineens anders zijn gaan doen. Griekenland daarentegen wel, en het heeft grip gekregen op de staatsuitgaven. ‘Het helpt ook je staatsfinanciën als je het belastingsysteem zo simpel mogelijk houdt. En wij zijn Europese kampioen in dat niet doen.’

See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Eerste Kamer houdt vandaag een debat over het beleid op vermogensbelasting. Specialisten en belanghebbenden komen langs in de kamer om te pleiten voor vermogensaanwasbelasting in plaats van de vermogenswinstbelasting die door de Tweede Kamer is aangenomen. Macro-econoom Arnoud Boot wil maar één ding en dat is Box 3-beleid dat draagvlak heeft onder de samenleving. 

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het Internationaal Monetair Fonds (IMF) licht jaarlijks al zijn lidstaten door. Deze week was het de beurt aan Nederland en verscheen het rapport over de Nederlandse economie. Volgens macro-econoom Edin Mujagić mist het rapport reflectie op het aandeel van de overheid in de Nederlandse economie. 

See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Nederlandsche Bank heeft een onderzoek gepubliceerd waaruit blijkt dat kapitaal en arbeid in Nederland vaak vast zitten bij minder productieve bedrijven. Macro-econoom Arnoud Boot betoogt dat we het toegankelijk moeten maken voor zelfstandigen om werknemers in dienst te nemen. Zo krijgen we de dynamiek in de Nederlandse economie weer op gang. 

See omnystudio.com/listener for privacy information.

De inflatie in de VS steeg in april naar 3,8 procent, het hoogste percentage in drie jaar tijd. Eten werd 3 tot 4 procent duurder, groente en fruit 6 procent en vliegen, in de VS ook niet onbelangrijk, zelfs 20 procent. ‘En dat is nog niet eens het slechte nieuws’, zegt macro-econoom Edin Mujagić.

Als dat het slechte nieuws niet is, wat dan wel?

Het is voor het eerst in een heel lange tijd dat de prijzen harder stijgen dan de lonen in de VS. Kijk, hoge inflatie is nooit leuk en doet altijd pijn. Maar het wordt wel verzacht als je inkomen harder stijgt. Nu zien Amerikanen de prijzen harder oplopen en blijft hun loon achter. 

Maar goed. Dat heeft alles te maken met de energieprijzen toch? Dat is dan toch slechts tijdelijk?...

See omnystudio.com/listener for privacy information.

De discussie rond de digitale euro en stablecoins gaat een nieuwe fase in nu ECB-president Christine Lagarde heeft aangegeven dat de Europese Centrale Bank een digitale euro het beste zélf uitgeeft. Macro-econoom Arnoud Boot weegt de voor- en nadelen.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het ondernemersvertrouwen in Nederland is volgens nieuwe cijfers van het CBS fors gedaald en staat inmiddels op het laagste niveau sinds 2022. Macro-econoom Edin Mujagic noemt het vooral zorgwekkend dat de somberheid inmiddels zichtbaar is in vrijwel alle sectoren van de economie.

Waarom maak je je zorgen over het ondernemersvertrouwen? 

Dat het ondernemersvertrouwen in Nederland nog nooit sinds 2022 zo hard is gedaald, is eigenlijk nog niet eens het slechte nieuws. Ik vind het nog zorgwekkender dat die daling van het vertrouwen niet in slechts één deel van onze economie zit. Als je naar alle bedrijfstakken kijkt, zie je overal niet alleen een daling van het vertrouwen, maar ook dat het vertrouwen overal negatief is. Die somberheid is als het ware ingeslopen in alle poriën van de Nederlandse economie. Dat is echt zorgwekkend. 

See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Europese richtlijn loontransparantie moet zorgen voor meer openheid over salarissen en kleinere loonverschillen tussen mannen en vrouwen. Werkgevers zullen duidelijker moeten communiceren over salarisranges en bepaalde vragen tijdens sollicitaties verdwijnen mogelijk helemaal. Macro-econoom Arnoud Boot ziet voordelen in die transparantie, maar plaatst ook kanttekeningen. ‘Je moet wel goed interpreteren waar je precies transparant over bent.’

See omnystudio.com/listener for privacy information.

De economische ongelijkheid tussen huishoudens in Nederland neemt toe en dat komt deels door het Nederlandse belastingstelsel, stelt het CPB. Verschillende vormen van inkomen en vermogen worden namelijk anders belast. Toch wordt dat rapport volgens macro-econoom Edin Mujagić niet door iedereen juist geïnterpreteerd. ‘Er wordt nu gezegd dat het CPB zou impliceren dat er hogere belastingen geheven moeten worden bij een bepaalde groep mensen in Nederland, maar dat zegt het rapport helemaal niet.’

See omnystudio.com/listener for privacy information.

De onafhankelijkheid van centrale banken is cruciaal voor een goed functionerende economie, vindt macro-econoom Edin Mujagic. Ook Fed-voorzitter Jerome Powell benadrukte vorige week opnieuw hoe belangrijk die onafhankelijkheid is. Juist daarom roept de waarschijnlijke benoeming van Emmanuel Moulin als nieuwe voorzitter van de Franse centrale bank volgens Mujagic de nodige vragen op.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Ceo’s van grote technologiebedrijven zijn een lobbycampagne gestart voor het versoepelen van de Europese fusieregels. Onder andere Airbus, ASML, Ericsson, Siemens, Mistral, Nokia en SAP zijn samen in de pen geklommen en schrijven dat soepelere fusieregels nodig zijn voor Europese techbedrijven om mee te kunnen in de internationale concurrentie. 

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Macro met Boot en Mujagić - 4-5-202Volgens de Autoriteit Financiële Markten hebben 800.000 huishoudens in Nederland wel de middelen om te beleggen, maar doen dat niet, terwijl zij op termijn geld tekort kunnen komen. Macro-econoom Edin Mujagic hoopt dat huishoudens gehoor geven aan de oproep van de toezichthouder om die stap wél te overwegen.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het Nederlandse economische groeicijfer over het afgelopen kwartaal, vergeleken met het kwartaal ervoor, was een klein plusje van 0,1 procent. Dat hele kleine plusje dat dan nog resteert, wordt vooral toegeschreven aan het feit dat de overheid geld is blijven uitgeven. Maar dat is volgens macro-econoom Arnoud Boot niet waar het in het ideale scenario vooral vandaan moet komen. 

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het ging bij de rentevergadering van de Fed woensdag vooral over de man achter het spreekgestoelte, namelijk Jerome Powell, want het was zijn laatste vergadering als voorzitter van de Fed. Terugkijkend op zijn periode geeft macro-econoom Edin Mujagić hem een 7 uit 10.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Verenigde Arabische Emiraten zorgden gisteren voor een verrassing door als een van de oprichtingslanden uit de Opec te stappen. Maar volgens macro-econoom Edin Mujagić is de olieprijs door kartelafspraken van deze organisatie in de afgelopen decennia ‘structureel te hoog geweest’. 

Nog even: waarom stappen de Emiraten uit de Opec? 

Er is al enige tijd frustratie in het land over het feit dat het als een van de weinige olieproducerende landen wel de capaciteit heeft om snel meer olie uit de grond te halen, maar daarin worden beperkt door de productiequota die binnen de Opec worden afgesproken. 

Nu stellen de Emiraten dat het in hun nationaal belang is om meer olie te kunnen produceren en verkopen, en dat ze zich daardoor minder willen laten begrenzen door de afspraken binnen de Opec.

Maar daar is de Opec toch juist voor opgericht?

Ja, maar sinds de oprichting in 1960 is de wereld veranderd, de belangen liggen nu anders. Maar de Verenigde Arabische Emiraten zijn wel een groot lid en een van de weinige landen met veel oliecapaciteit. Met het vertrek van de Emiraten daalt het marktaandeel van de Opec met zo’n 10 procent naar 40 procent. Daarmee zijn ze nog steeds een grote speler, maar wel minder dominant. Dat lijkt mij eerlijk gezegd goed nieuws. 

Dat heeft onder andere te maken met het feit dat de Opec een kartel is: verboden samenwerking tussen concurrenten die afspraken maken om de concurrentie te beperken. Als bijeffect gaan de prijzen vaak omhoog. Kartelvorming is economisch verstorend. 

Maar we hebben het hier over olie. Ligt dat anders? 

Een kartel is een kartel, en de Opec is daar een schoolvoorbeeld van. In Nederland, en in de Europese Unie en de Verenigde Staten, treden mededingingsautoriteiten al op bij de kleinste vermoedens over verboden prijsafspraken of kartelvorming. 

Maar de Opec opereert in het openbaar, er is een secretaris-generaal en een volledig ambtelijk apparaat. De lidstaten vergaderen in Wenen, in de Europese Unie nota bene. Het is dan ook eigenlijk heel vreemd dat we een organisatie die de prijs beïnvloedt van misschien wel een van de belangrijkste grondstoffen in de wereldeconomie – olie – al zo lang gedogen. 

Dus, jij pleit voor een verdere ontmanteling van de Opec? 

Nee. Ik zeg alleen dat het goed nieuws is. Als door het uittreden van de Verenigde Arabische Emiraten de macht van de Opec wordt gereduceerd, dan betekent dat simpelweg dat de olieprijzen op termijn eerder omlaag dan omhoog zouden moeten gaan. Dat impliceert ook dat de olieprijzen van de afgelopen 40, 50 jaar waarschijnlijk structureel hoger zijn geweest dan wat een volledig vrije markt zou hebben bepaald. We hebben dus met z’n allen langdurig hogere prijzen betaald.

In die zin is dit goed nieuws. In het kader van de energietransitie kun je dat echter anders beoordelen. Daar zou het juist helpen als fossiele brandstoffen structureel duurder worden. In die zin kan het vertrek van de VAE uit de Opec de energietransitie juist in de wielen rijden. 

Kunnen de Verenigde Arabische Emiraten een lagere olieprijs beter opvangen dan andere landen? 

De Verenigde Arabische Emiraten hebben als een van de weinige olieproducerende landen al vroeg gezegd dat olie nu veel oplevert maar in de toekomst hoeft dat niet zo te zijn. Daarom is er sterk geïnvesteerd in de ontwikkeling van bijvoorbeeld toerisme. Dat betekent dat de overheid minder afhankelijk is geworden van olie-inkomsten voor de begroting. Daardoor kunnen zij een lagere olieprijs beter verdragen dan veel andere landen die nog sterk leunen op olie-export. 

Conflicten in het Midden-Oosten hebben, letterlijk en figuurlijk, schade aangericht. Het imago van Dubai als veilige haven is flink aangetast.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Met de mislukte aanslag op de Amerikaanse president Donald Trump achter de rug, probeert diezelfde president nu de situatie naar zijn hand te zetten. Hij eist dat de door hem gewenste balzaal van het Witte Huis nu toch echt doorgang gaat vinden, daardoor zouden evenementen een stuk veiliger georganiseerd kunnen worden, stelt de president. ‘Dit soort gebeurtenissen worden door Trump gebruikt als gelegenheidsargument voor een andere agenda’, merkt macro-econoom Arnoud Boot op. 

See omnystudio.com/listener for privacy information.