Wszystkie książki świata

Alberto Manguel - pisarz, badacz, akademik, autor "Historii czytania" oraz współautor (wraz z Giannim Guadalupim) - "Słownika miejsc wyobrażonych", były dyrektor Biblioteki Narodowej Argentyny, twórca własnej niesamowitej kolekcji, która trafiła do Lizbony. Przez kilka lat czytał Jorge Louisowi Borgesowi, gdy utracił zdolność widzenia. Alberto Manguel gościł w grudniu w Polsce, odwiedził Trójke i opowiedział m.in. czym jest dla niego czytanie, a czym biblioteka, dlaczego to czytelnik jest prawdziwym autorem dzieła, co myśli o nagrodach literackich oraz wyjaśnił, dlaczego "Borges był mimowolnym nauczycielem świata".

Kamel Daoud, algierski laureat Nagrody Goncourtów z 2024, za swoją powieść "Huryska". Tą książką Daoud wywołał liczne kontrowersje. W rodzinnym kraju złamał tabu, bo poruszył temat "wymazywanej" sukcesywnie - jak sam mówi - wojny domowej z lat 1992—2002, w czasie której życie straciło 150 tysięcy Algierczyków. To konflikt niewygodny, lepiej o nim nie wspominać. Dlaczego? Daoud wyjaśnia to w rozmowie.

"M. Syn stulecia" to powieść Antonia Scuratiego, w której autor bierze na warsztat postać Benito Mussoliniego i mechanizmy narodzin dyktatury. Włoski pisarz ostrzega, że faszyzm ponownie podnosi głowę, a jego proza staje się bolesną diagnozą współczesnych lęków i politycznych radykalizmów. Skąd bierze się popularność tej brutalnej historii i dlaczego Scurati uważa, że lekcja z przeszłości wciąż nie została przez nas odrobiona?

"Maniak" w przekładzie Jarka Westermarka opublikowany przez Wydawnictwo Czarne to najnowsza powieść chilijskiego pisarza - Benjamína Labatuta. Tym razem autor "Straszliwej zieleni", znów opowiada o ludziach, którym przyszło zmierzyć się z najważniejszymi pytaniami. Głównym bohaterem jest John von Neumann, pochodzący z Węgier, jak określa go Chilijczyk, "człowiek-komputer", naukowiec niesłusznie zapomniany, ten, który stworzył podstawy świata, w którym przyszło nam żyć. Gdyby nie on, gdyby nie jego niesamowity umysł, zapewne nie mierzylibyśmy się teraz z tym, co potrafi zrobić AI... Skąd wzięły się książki Benjamína Labatuta, które są opowieścią o zderzeniu z tym, co nieprzeniknione? Czy naprawdę doznał objawienia? Czy jest ignorantem lub arogantem? Co dzieje się w jego głowie, gdy pisze? I dlaczego nauka nie daje mu spokoju?

Rozmawia z Beatą Balogovą, słowacką pisarką i dziennikarką, autorką powieści "Kornélie" - opowieści o silnych, samodzielnych kobietach z Jabłonowej Panicy, fikcyjnej miejscowości na pograniczu słowacko-węgierskim. W rozmowie pojawiają się wątki autobiograficzne, pytania o środkowoeuropejską tożsamość i odniesienia do współczesnej polityki Słowacji. Rozmowę zarejestrowano w Teatrze Starym w Lublinie.

Michael Crummey - kanadyjski pisarz z Nowej Fundlandii, tegoroczny laureat Międzynarodowej Nagrody Literackiej przyznawanej w Dublinie, jednego z najważniejszych i finansowo najwyższych wyróżnień dla pisarzy. Jest to jednocześnie trofeum wyjątkowe — nominują do niego biblioteki publiczne z całego świata! Crummey, którego wszystkie dotychczasowe książki ukazały się po polsku, gościł w naszym kraju dekadę temu na Big Book Festival. W swojej ostatniej książce - "Nieprzyjaciel", podobnie jak w poprzednich, pisarz jest wierny swojej małej ojczyźnie, czyli Nowej Fundlandii. Można tę książkę czytać jako pierwszą, ale nie można też nie zauważyć, że jest kontynuacją "Bez winy", powieści opublikowanej oryginalnie w 2019 roku.

Colm Tóibín to irlandzki pisarz i eseista, uważany coraz częściej za kandydata do literackiego Nobla. Wydana właśnie w Polsce, w przekładzie Jerzego Kozłowskiego, powieść "Long Island" jest kontynuacją jego poprzedniej ksiażki "Brooklyn".Eilis Lacey, obecnie Fiorello, powraca po dwudziestu latach. Jest żoną, matką, mieszka w Nowym Jorku i zdaje się mieć spokojne, dość ustatkowane życie. To jednak złudzenie - otoczona rodziną męża, zauważająca swe coraz głębsze wyalienowanie, musi zmierzyć się z informacją, że najbliższy człowiek - jak dotąd sądziła - będzie miał dziecko z inną kobietą. Nie umiejąc poradzić sobie z tą wiadomością, wraca na jakiś czas do rodzinnej Irlandii. Tam zaś przyjdzie zmierzyć się jej z przeszłością, od której uciekła. Czy zrobi to ponownie? Irlandzki pisarz opowiada nie tylko o "Long Island", ale także o współczesnej Ameryce, gdzie - wraz ze swoim partnerem - mieszka. Czy widzi jeszcze nadzieję dla tamtejszej demokracji?

Kłamstwo oraz skłonność ludzi do mówienia nieprawdy. Dlaczego to robimy? Dlaczego robią to bohaterowie powieści Hanny Nordenhök "Wonderland"? Michał Nogaś rozmawia ze szwedzką pisarką i poetką o jej nowej powieści, która właśnie ukazała się w Polsce w przekładzie Justyny Czechowskiej. "Wonderland" to piąta powieść Nordenhök. W Szwecji zbiera znakomite recenzje. Hanna Nordenhöck określana jest mianem jednej z najlepszych szwedzkich pisarek swojego pokolenia. Urodziła się w 1977 roku. Jest także tłumaczką z języka hiszpańskiego. Rozmowa miała miejsce podczas Festiwalu Conrada w Krakowie.

Przenosimy się do Teatru Starego w Lublinie na spotkanie z łotewskim pisarzem Svensem Kuzminsem, autorem powieści "Chochma". Kuzmins opowiada o swoim procesie twórczym, inspiracjach i postaciach z książki, które odzwierciedlają rozmaite życiowe doświadczenia Łotyszy. Nie unika uniwersalnych tematów, jak radzenie sobie z egzystencjalnym lękiem oraz wpływu transformacji na życie obywateli byłego bloku wschodniego. Rozmowa obejmuje wspomnienia z czasów transformacji i upadku komunizmu w Łotwie, analogie do polskich realiów lat 90. XX wieku i refleksje nad zmianami społecznymi i gospodarczymi tamtego okresu.  Rok 1992 w Chochmie, nadmorskim kurorcie na zachodzie Łotwy. Na placu Akacjowym zbierają się wszyscy mieszkańcy, by obejrzeć, jak z piedestału jest strącany pomnik Lenina...

Laureat Międzynarodowego Bookera - bułgarski pisarz Georgi Gospodinow, opowiada o swojej książce "Ogrodnik i śmierć". To opowieść o odchodzeniu ojca, o pokoleniu, które uczyło się emocji w ciszy i o ogrodach - miejscach, gdzie życie i śmierć splatają się w codzienności oraz o miłości, która trwa wiecznie.

Spotkanie z Abdulrazakiem Gurnahem, laureatem Nagrody Nobla w dziedzinie literatury, który przyjechał do Polski na Conrad Festival w Krakowie. Autor powieści "Kradzież" opowiada o tym, jak historia i kolonialna przeszłość Afryki Wschodniej wpływają na jego twórczość, o ludziach żyjących między kulturami i kontynentami oraz o tym, dlaczego ignorancję uważa za jedną z najgroźniejszych cech współczesności. To spotkanie z literaturą, która pyta, kim jesteśmy i czy potrafimy naprawdę zrozumieć innych?

Kevin Jared Hosein - pisarz z Trynidadu i Tobago, autor poruszającej powieści "Głodne duchy". To historia o życiu w cieniu kolonialnej przeszłości, o biedzie, wierzeniach i pamięci, która nie daje spokoju. O świecie, w którym natura i człowiek współistnieją w napięciu oraz o opowieściach, które pozwalają ocalić to, czego nie zdążyła zapisać historia.

Zdobywczyni Międzynarodowego Bookera, niemiecka pisarka Jenny Erpenbeck i jej książka "Kairos". To pełna emocji, uniesień i wzajemnych upokorzeń, miłość wkraczającej w dorosłość Kathariny i starzejącego się Hansa. Studentka i pisarz, pełna wiary w ludzi dziewczyna i zmęczony życiem, bezwzględny mężczyzna. Czy ich wspólny świat da się - niczym NRD - ocalić przed wewnętrznym rozpadem? Skąd wzięła się ta książka? Co myśli o swoich bohaterach? Dlaczego w Niemczech tematy, które poruszyła w swojej powieści, wciąż budzą tak ogromne emocje?

Herkus Kunčius - litewski pisarz, dekonstruktor totalitaryzmu, autor poczytnych powieści, m.in. "Litwin w Wilnie" i "Żelazna rękawica Stalina". Ta ostatnia książka napisana w 2019 roku i przetłumaczona na język polski w 2023 roku,  to powieść-ostrzeżenie przed tym, że Rosja nigdy nie zmieni swojej polityki...

Yael van der Wouden przyszła na świat w Tel Awiwie, ale od 10. roku życia mieszka w Holandii. Jej debiutancka książka "W dobrych rękach", która ukazała się właśnie w Polsce w przekładzie Justyny Huni, znalazła się w finale Bookera, zdobyła Women's Prize for Fiction. Skąd wziął się debiut Yael? Jak postrzega ona swoją podwójną tożsamość i dlaczego nie może znieść tego, co dzieje się obecnie w Gazie? Czy współpraca części Holendrów z okupantem i ukrywanie Żydów za pieniądze to nadal temat tabu?

Gerald Murnane - autor kultowej powieści "Równiny" w Trójce. To pierwszy w historii polskich mediów wywiad z tym australijskim pisarzem, kandydatem do literackiej Nagrody Nobla. Jego "Równiny" to opowieść o młodym filmowcu, który przybywa do australijskiego interioru, by stworzyć film o równinach – ich monotonii, sile i hipnotyzującym pięknie. Z czasem granica między światem zewnętrznym a jego własnym doświadczeniem coraz bardziej się zaciera, a historia staje się medytacją nad pamięcią, wyobcowaniem i poszukiwaniem sensu. Autor opowiada o kulisach pisania, świecie marzeń ukrytym w jego książkach i o tym, dlaczego niektórzy widzą w nim przyszłego noblistę.

Rozmowa z chilijską pisarką Isabel Allende o kulisach powstawania książki "Eva Luna" - od prasowych wycinków i historii Elsy Morales, po realizm magiczny i refleksje nad dyktaturą. Także o trudnych latach na emigracji, pierwszych sukcesach literackich i o tym, jak rodził się styl, który uczynił Allende jedną z najbardziej cenionych autorek na świecie.

"Cesarzowej Piotra" to opowieść o Katarzynie I, Litwince, która po śmierci męża, Piotra I objęła władzę w Rosji. Kristina Sabaliauskaitė udowadnia, że potrafi - jak mało kto snuć opowieść, która wciąga czytelnika, uwodzi i ani przez chwile nie nudzi. Opowiada o odkryciu - dla siebie i innych - postaci Katarzyny I, o milczeniu na jej temat, w Litwie i nie tylko, o dworze Piotra I, jego próbie przebudowy Rosji i rosyjskiego społeczeństwa, a także o tym, jak bardzo współczesna jest to powieść.

Bogdan-Alexandru Stănescu ma 46 lat, jest rumuńskim pisarzem, poetą, eseistą i prozaikiem, w wolnym czasie zajmującym się redagowaniem książek, tłumaczeniem literatury piękną. Był gościem tegorocznej edycji festiwalu Literacki Sopot. Przyjechał by porozmawiać o swojej powieści "Abraxas". Powieści monumentalnej, nierzadko — dosłownie lub w przenośni — wgniatającej czytelnika w fotel, liczącej - w polskim przekładzie Kazimierza Jurczaka - ponad 600 stron, będącej zapisem życia, nieco ponad czterech dekad, by być dokładnym, niejakiego Michiego Lucescu - mistrza niepowodzeń, porażek, człowieka, w którego dotychczasowym istnieniu w zasadzie wszystko poszło nie tak. Opowiadał o Rumunii i o chaosie, z którego nie zawsze wyłania się nowy porządek...

To książka o dorastaniu, emigracji i walce z chorobą. Tytułowa bohaterka, od dziecka nieco inna, nie do końca odnajdująca się wśród rówieśników, wkracza w dorosłość i rusza w świat. Studiuje poza ojczyzną, co chwilę poznaje nowych ludzi, próbuje dopasować się do okoliczności, zrozumieć otaczającą ją rzeczywistość. Jest przedstawicielką pokolenia współczesnych nomadów-ekspatów, którzy podróżują między kontynentami, bo tego wymagają od nich praca i przełożeni. W pewnym momencie jednak wszystko się zmienia... Teo otrzymuje diagnozę: agresywny rak szyjki macicy...

Obcość w świecie, we własnej rodzinie, w relacjach z najbliższym człowiekiem. Dwie wersje początku tej samej historii, spotkania dwojga głuchych, których córka - po wielu latach, już jako dorosła i doświadczona kobieta - napisała świetną książkę o poczuciu obcości, nie tylko własnej. Claudia Durastanti, włosko-amerykańska pisarka, która po kilku latach życia w Stanach Zjednoczonych, wróciła wraz z matką i bratem do Italii i zamieszkała na prowincji. W "Obcej" pisze o wykorzenieniu i potrzebie znalezienia własnego miejsca, o języku, który nie zawsze może okazać się ojczyzną (matczyzną) i wymaga tworzenia nowych "bezpiecznych" połączeń, o toksycznych relacjach między najbliższymi, o syndromie oszustki i nieustannej rekonstrukcji więzi rodzinnych.

Gwendoline Riley - autorka głośnej powieści "Moje zmory" opowiada historię Bridget Grant - kobiety próbującej uciec od traum dzieciństwa, trudnych relacji z rodzicami i toksycznej matki. To opowieść o miłości i obojętności, bliskości i konieczności dystansu, a także o tym, jak dzieciństwo potrafi odcisnąć się na całym naszym życiu. Poznajemy kulisy powstania książki, dowiadujemu się ile w niej jest autobiografii oraz zastanawiamy się dlaczego tak wielu dorosłych dzieci i ich rodziców nie potrafi się porozumieć.

Nie tak dawno w Polsce, w przekładzie Anny Halbersztat, ukazała się jego najnowsza powieść "Plac zabaw" -"Playground" - zatrważająco współczesna, w zasadzie, w pewnym sensie, dziennik naszych czasów. Choć to oczywiście fikcja, Richard Powers opowiada o nas w XXI wieku, o tym, do czego doprowadził niepohamowany rozwój, o naturze, naszym w jej ramach miejscu i o tym, że zachłanność może prowadzić do rzeczy strasznych. O świecie wykreowanym przez Richarda Powersa, o oceanach, katastrofie klimatycznej, fascynujących historiach i spojrzeniu w przyszłość — o ile jakakolwiek w ogóle nas czeka.

Tym razem w audycji przenosimy się do Ameryki Południowej. Gościnią odcinka jest Fernanda Trías, autorka "Tłustego różu"- powieści o zarazie, która ukazała się w 2020 roku - tuż przed pandemią - i sprawiła, że niektórzy uznali, iż pisarka ma zdolności profetyczne. Co dzieje się z nami w obliczu zagrożenia? Jak państwo wykorzystuje strach, by dokręcać śrubę? Czy tak będzie wyglądała nasza przyszłość?

Gościem tego wydania programu jest ukraiński pisarz, poeta, wokalista, aktywista i żołnierz - Serhij Żadan. Po wybuchu wojny zdecydował się zostać w swoim mieście - Charkowie. Właśnie ukazał się w Polsce nowy tom jego opowiadań zatytułowany "Arabeski". Uwaga, ta rozmowa to - dosłownie - połączenie z... wojną.

Troje bohaterów, trzy plany czasowe, trzy historie, które przenikają się, splatają i pokazują, jak - nomen omen - płynnie przeszłość przechodzi w teraźniejszość i zapowiada przyszłość. Artur, chłopiec urodzony w biednej londyńskiej rodzinie, ma dar - doskonałą pamięć, która w przyszłości uczyni z niego odkrywcę i tłumacza jednego z ważniejszych (w historii świata) dzieł literackich. Narin to dorastająca dziewczynka, jazydka, która żyje z rodziną we współczesnej Turcji i pewnego dnia, wraz z babcią i przy wsparciu ojca, udaje się do Iraku, by tam odbyć chrzest. Zaleekah mieszka w Londynie, w czasach Brexitu, jej prywatne życie legło właśnie w gruzach, ale wszystko zmienia lektura pewnej książki i fascynacja zjawiskami hydrologicznymi. Rozmowa o i wokół powieści "Tam na niebie są rzeki".

W Polsce ukazała się kolejna książka tego znakomitego amerykańskiego pisarza i reportera. "Głowa węża", w przekładzie Jana Dzierzgowskiego, to opowieść o Siostrze Ping i stworzonym przez nią w nowojorskim Chinatown imperium przemytu ludzi - jej rodaków, którzy marzyli o tym, by uciec z komunistycznego kraju i zacząć nowe życie na, jak podejrzewali, o wiele bardziej przyjaznej ziemi. Czytana wiele lat po amerykańskiej premierze (w 2009 roku), zdaje się być więcej niż aktualną opowieścią o migrantach, o prawie, które ogranicza przyjmowanie ich w nowym miejscu, o współczesnej Ameryce i Europie. W jaki sposób Patrick Radden Keefe zainteresował się historią Siostry Ping? Co dziś sądzi o jej działalności, a także o polityce obecnej administracji USA? Jak pracuje reporter tej klasy i dlaczego do napisania "Głowy węża" potrzebował przeprowadzić... ponad trzysta wywiadów?

Jest noc, w czasie której Brytyjczycy - a wraz z nimi niemal cały świat - czekają na wyniki referendum w sprawie Brexitu. To właśnie wtedy trzy nastolatki: Angelica, Dolly i Violet, porywają swoją koleżankę ze szkoły - Joan. Torturują ją, biją niemal do nieprzytomności, a gdy są przekonane, że zmarła, podkładają ogień pod domek na plaży, w którym dokonały tych okrutnych czynów. Ale ofiara jeszcze żyje, wydostaje się z płomieni, szuka pomocy. Udaje jej się powiedzieć, kto jej to zrobił... W "Skrusze" - swojej drugiej powieści, Eliza Clark tworzy satyrę na niezwykle popularny dziś, także w Polsce, gatunek true crime. Pieczołowicie odtwarza zdarzenia z 2016 roku, ale przede wszystkim szuka motywów. Co sprawiło, że nastolatki zabiły?

Norweski pisarz i krytyk, który w 2002 roku odbył podróż swojego życia - wzdłuż Bałtyku. Odwiedził wszystkie leżące nad tym morzem kraje, miejsca, w których tworzyli wielcy pisarze i inni artyści, a następnie swoje impresje, wspomnienia i spostrzeżenia zebrał w kilkusetstronicowej książce "Bałtyk. Podróż literacka", która właśnie - po raz pierwszy - ukazała się w Polsce.

Kaveh Akbar, irańsko-amerykański pisarz i poeta, opowiada o swojej książce "Męczennik!". To rzecz o potrzebie męczeństwa, miłości do polskiej poezji i traumach, które nie dają spokoju na emigracji.

Ananda Devi - pisarka od lat typowana do literackiego Nobla, ubiegłoroczna zdobywczyni Neustadt Literature Prize, czyli tzw. "małego Nobla". Mieszka we Francji i na Mauritiusie, a dzięki determinacji jej polskiego tłumacza, Krzysztofa Jarosza, w Polsce ukazało się już pięć jej książek, w tym najnowsza - "Żywoty wykluczonych. Trzy opowieści".

Maja Lunde, norweska pisarka i scenarzystka, o swojej powieści "Czas zatrzymany", w której snuje wizję świata bez narodzin, śmierci i przemijania.

Selva Almada - prosto z Buenos Aires - argentyńska pisarka w swojej powieści "To nie rzeka", za którą w 2024 roku trafiła do finału Międzynarodowego Bookera, opowiada o trzech mężczyznach, którzy wybrali się na ryby na wyspę na wielkiej rzece. Nie mogli przewidzieć, do jakich napięć między nimi a lokalnymi mieszkańcami doprowadzi ta wizyta...

Południowokoreański pisarz - Sang Young Park, autor książki  "Miłość w wielkim mieście", pochodzi z kraju, o którym w ostatnich miesiącach mówiło się sporo. Po pierwsze, odwołano tam prezydenta, który wprowadził na chwilę - by rozprawić się z politycznymi przeciwnikami - stan wojenny. Po drugie, niecałe dwa miesiące wcześniej - po raz pierwszy w historii — pochodząca z tego kraju pisarka, Han Kang, otrzymała Nagrodę Nobla w dziedzinie literatury. Korea Południowa była gościem honorowym tegorocznych Międzynarodowych Targów Książki w Warszawie, a Sang Young Park przyleciał do Warszawy, by opowiadać o swojej powieści, za którą był nominowany do Międzynarodowego Bookera. W Polsce książka ukazała się w przekładzie Marty Niewiadomskiej.

Vincenzo Latronico, finalista Międzynarodowego Bookera 2025, autor powieści "Do perfekcji" nawiązujący do powieści Georgesa Pereca "Rzeczy" z 1965 roku

"Żądło" to głośna książka irlandzkiego pisarza Paula Murraya, która przez wielu krytyków została okrzyknięta najlepszą powieścią ostatnich lat. Autorowi przyniosła liczne nagrody, między innymi Eason Novel of The Year oraz Nero Gold Prize. Znalazła się też w finale Nagrody Bookera.Niegdyś zamożnych Barnesów poznajemy w chwili, gdy globalny kryzys finansowy pogrzebał ich majątek. Materialna katastrofa pociąga za sobą emocjonalną...

"Po trzecim dzwonku" to tom opowiadań Oksany Zabużko, jednej z najwybitniejszych żyjących pisarek ukraińskich. To opowieści o wojnie, historii i kobietach poszukujących "witaminy siostrzeństwa".

Irlandzki pisarz Sebastian Barry z właściwym sobie wdziękiem i pisarskim mistrzostwem w książce "Tak daleko od domu" oddaje zmagania osiemnastoletniego Williego Dunne'a, a także przytłaczające skutki wojny. Przy życiu trzymają go tylko przyjaciele broni, tęsknota za ukochaną i... Dostojewski. W 1914 roku osiemnastolatek Willie opuszcza Dublin, swoją rodzinę i ukochaną Grettę, którą planuje poślubić. Zaciąga się do wojska, by niosąc pomoc Belgii stawić czoła Niemcom na froncie zachodnim w szeregach Królewskiego Pułku Fizylierów Dublińskich. We Flandrii czeka go orgia przemocy i niewyobrażalna groza.

Bohaterka książki "Do czysta" - Estela to czterdziestoletnia kobieta. Pochodzi z południa Chile, a w Santiago, stolicy, pracuje jako pomoc domowa, pokojówka, opiekunka, niania. Pracę daje jej młode małżeństwo, typowi przedstawiciele burżuazji. Część powieści została napisana podczas protestów w Chile, kiedy to doszło do epizodu znanego jako chilijskie estallido, czyli wybuchu społecznego gniewu. O swojej książce opowiada chilijska pisarka - Alia Trabucco Zerán.

Kim był Ngungunyane? Dlaczego w dzisiejszym Mozambiku historia jego życia i panowania została zniekształcona? Czy Mia Couto to przedstawiciel, tak popularnego w Polsce, realizmu magicznego?

Współczesna Francja. Dobrze sytuowana, zamożna rodzina i... nieznany krewny (rzekomo nieznany czy też może rzekomo krewny?). Wiecznie młoda wdowa, bogate i robiące karierę (lub próbujące zrobić ją na nowo) dzieci, dobrze wyedukowane wnuki. Burżuazja, której od pokoleń świat sprzyja i która nie powinna się niczego obawiać. A jednak...

Amerykańska pisarka Rebecca Makkai we "Wszystkich Książkach Świata" opowiadała m.in. o bibliotece, która może być miejscem schronienia, oraz o czasach, w których znów zakazuje się czytania niektórych książek. Było to 50. wydanie audycji literackiej Michała Nogasia.

Yan Ge to urodzona w Syczuanie (jako Dai Yuexing), w 1984 roku, chińska pisarka, która od wielu lat mieszka poza ojczyzną - najpierw w Irlandii, obecnie w Wielkiej Brytanii. O swoim życiu i pisaniu rozmawiała z Michałem Nogasiem w audycji "Wszystkie Książki Świata".

Tym razem w audycji pojawiła się pisarka debiutująca w Polsce, choć mająca na swoim koncie szereg wyróżnień, w tym Nagrodę Literacką Rady Nordyckiej. Duńska autorka napisała poruszającą opowieść o kobiecie, która stara się pokonać lęki towarzyszące jej od dzieciństwa.

W tej książce Nowy Jork i Los Angeles przeglądają się w sobie niczym w lustrze. Towles świetnie pokazuje ambicje i lęki mieszkańców tętniących życiem miast. Udowadnia też, że wczesny i późny kapitalizm niczym się od siebie nie różnią – władza, wyzysk, blichtr, upokorzenie to pojęcia i mechanizmy, których nie ima się czas.

- Nie dzielę ofiar, nie różnicuję ich. Rozmawiam i z tymi, którzy stracili bliskich w wyniku napaści z 24 lutego 2022 roku, a teraz nienawidzą Moskwy, i z tymi, którzy za wszelkie zło tego świata obarczają Kijów - mówi Katerina Gordiejewa, rozmówczyni Michała Nogasia w najnowszym wydaniu audycji "Wszystkie książki świata".

Przed nami wyprawa do Paryża, do Teheranu, na Zachód i Wschód jednocześnie. Przed miesiącem ukazała się w Polsce - w przekładzie Katarzyny Marczewskiej - powieść "Wszystkie moje rewolucje", książka na poły biograficzna.

"Rok, w którym narodził się diabeł" to thriller i komedia w jednym, to znakomite połączenie tego, co znaleźć można w twórczości takich pisarzy jak Eduardo Mendoza, Umberto Eco i Gabriel García Márquez. - Dziękuję za te słowa, właśnie taki był mój cel - przyznaje Santiago Roncagliolo.

Czytelnicy często uważają, że postaci z jego opowiadań to istoty nierealne. Tymczasem, jak zapewnia, większość tematów, scen i bohaterów zaczerpnął z życia. Gościem Michała Nogasia był tym razem Clemens Setz, jeden z najwybitniejszych współczesnych pisarzy austriackich.

We "Wszystkich Książkach Świata" Michał Nogaś zaprosił na rozmowę z autorką powieści, której bohaterami są młodzi ludzie - ochotnicy, którzy zdecydowali się ruszyć na front, by przeżyć przygodę. Okazało się, że wojna, życie w okopach i piekło, którym okazał się wielki zbrojny konflikt, zmienił ich życie na zawsze.

Rozmówczynią Michała Nogasia była pisarka, której dwie książki - "Strefa mroku" oraz "Space Invaders" - ukazały się w Polsce i pokazują, jak trudno poradzić sobie z indywidualnymi i zbiorowymi traumami. Jak długo - przez kilka dekad! - społeczeństwo próbuje otrząsnąć się ze zła, które wywołały głębokie polityczne podziały.

Rozmówczynią Michała Nogasia była autorka kultowej już powieści "Mój rok relaksu i odpoczynku”, mieszkanka kalifornijskiej pustyni i miłośniczka pewnego mrocznego serialu - Ottessa Moshfegh.

Tym razem przeniesiemy się do Użhorodu, miasta leżącego w zachodniej Ukrainie, tuż przy granicy ze Słowacją. Z Rzeszowa to niecałe 4 godziny jazdy samochodem. To właśnie tam mieszka Andrij Lubka, poeta, pisarz, od lutego 2022 roku wolontariusz, który dostarcza na front samochody i nie tylko. O ostatnich trzech lata życie pisze w książce "Wojna od tyłów", która właśnie - w przekładzie Marka S. Zadury - ukazała się w Polsce nakładem Wydawnictwa Pogranicze.

Pierwszy rok audycji kończymy na Zielonej Wyspie. Rozmówczynią Michała Nogasia będzie Anne Enright, irlandzka pisarka, której powieść "Strzyżyk woleoczko", w przekładzie Kai Gucio (tekst prozatorski) i Piotra Siemiona (wiersze), opublikowało Wydawnictwo Filtry.

Dlaczego napisał "Diabła z prowincji"? Jak zmienia się, jego zdaniem, współczesna Ameryka Południowa i — szerzej — cały świat? Co ma na myśli, gdy mówi, że Zachód przeżywa religijny kryzys? Co sądzi o realizmie magicznym i spuściźnie pisarzy takich jak Llosa, Paz czy García Márquez? Dlaczego tak ważne są dla niego rozmowy o teoriach spiskowych i dezinformacjach? Gdzie ukrywa się diabeł? Na te i wiele innych pytań Juan Cárdenas odpowiedział na antenie Trójki we "Wszystkich książkach świata".

Gruzinki i Gruzini kolejny już dzień protestują przeciwko sfałszowanym wyborom parlamentarnym oraz samozwańczej decyzji Gruzińskiego Marzenia o porzuceniu przez niewielki kraj, leżący w Kaukazie Południowym, integracji z Unią Europejską. Wśród aresztowanych i brutalnie pobitych znaleźli się także koledzy po piórze rozmówczyni Michała Nogasia - gruzińskiej pisarki, Tamty Melaszwili.

Michał Nogaś pojechał do stolicy Szwecji, by w jednym z mieszkań na wyspie Södermalm porozmawiać z wyjątkowymi ludźmi. Ona - pisarka, dziennikarka, redaktorka, autorka dramatów, felietonistka. On - reporter, dziennikarz. Oboje z nieoczywistymi życiorysami, oboje obecni w jej najnowszej książce "Ślimaki i śnieg".

Przez cztery dekady jego bliscy milczeli o tym, co się wydarzyło. Nikt nie chciał rozmawiać o tragedii, bólu, rozpaczy, utracie najbliższych. Anthony Passeron postanowił przerwać milczenie, które niszczyło jego bliskich. Dziadkowie i rodzice milczeli, ta cisza, niedomówienia nie dawały mu spokoju. W tej niezwykle intymnej, poruszającej książce pokazuje tragedię najbliższych, strach i lęk przed tym, co powiedzą inni, stopniowe godzenie się z losem.

Niecałe dwa tygodnie po wyborach prezydenckich w Stanach Zjednoczonych Michał Nogaś - w kolejnym wydaniu swojej autorskiej audycji - rozmawiał z S.A. Cosbym, królem "southern noir", ciemnoskórym pisarzem mieszkającym na przedmieściach Richmond w stanie Wirginia.

Michele Mari, znakomity włoski pisarz, eseista, tłumacz i poeta, miłośnik i znawca, między innymi, Conrada i Gombrowicza. Dotychczas jego dzieła nie ukazywały się w Polsce, w końcu - dzięki zaangażowaniu i uporowi tłumaczki Katarzyny Skórskiej - dostaliśmy, wydany oryginalnie w 1997 roku, tom "Ty, krwawe dzieciństwo".

Jest młoda, zdolna, awansuje, ale nigdy nie przebije szklanego sufitu. Jest w związku, ale pochodzi z gorzej sytuowanej rodziny, a rodzice jej partnera (bogaci, raczej konserwatywni, biali) nie widzą w niej "materiału" na synową. To raczej "przyjaciółka", ktoś "spoza".

Jaka przyszłość czeka świat, jeśli całkowitą kontrolę nad nim przejmą miliarderzy? Czy oddolna walka ze społeczną niesprawiedliwością ma sens? Jaką cenę płaci się za kompromis? O tym wszystkim w audycji "Wszystkie Książki Świata" opowiadała Eleanor Catton.

Gościem "Wszystkich książek świata" był tym razem zeszłoroczny laureat Nagrody Bookera, irlandzki pisarz Paul Lynch. Rozmowa dotyczyła między innymi jego książki "Pieśń prorocza".

Gościnią "Wszystkich Książek Świata" była Lauren Groff, autorka powieści "Dzikie bezkresy". Jak pisarka wpadła na pomysł opowieści o nastoletniej Lamentacji? Czy to żeńska wersja "Przypadków Robinsona Crusoe"? Dlaczego współcześni Amerykanie nie lubią rozmawiać o początkach ich państwa? Na te i wiele innych pytań Michała Nogasia twórczyni odpowiedziała w tym wydaniu audycji.

We "Wszystkich książkach świata", prosto z Seulu, Cheon Myeong-kwan, autor "Wieloryba". To powieść, która ukazała się oryginalnie w 2004 roku, w zeszłym (po blisko dwóch dekadach!) trafiła do finału Międzynarodowego Bookera, a w tym ukazała się w Polsce w przekładzie Anny Diniejko.

Amanda Lee Koe jest singapurska pisarką, od niedawna mieszkającą w USA. Jej książka "Ministerstwo moralnej paniki" dla zdecydowanej większości z Polaków to pierwszy w życiu kontakt z literaturą Singapuru.

Gościnią "Wszystkich Książek Świata" była pochodząca z RPA brytyjska pisarka Deborah Levy. Jej książka "Koszty życia" właśnie ukazała się w Polsce.

Gościnią "Wszystkich Książek Świata" była znakomita kanadyjska pisarka Miriam Toews. Film nakręcony w oparciu o najgłośniejszą z jej powieści był nominowany do Oscara. Michał Nogaś rozmawiał z nią o potrzebie pisania, przepracowywaniu rodzinnych traum, o konieczności dążenia do wyzwolenia się z opresji i o spokoju, który daje życie na własnych warunkach.

Po wieloletniej przerwie Orhan Pamuk ponownie przyjechał do Polski. Na Malta Festival obejrzał operę "Ja, Şeküre". Skomponował ją i libretto do niej napisał – na podstawie powieści tureckiego noblisty "Nazywam się Czerwień" – Aleksander Nowak.

Zadie Smith w Trójce! Wraca z nową powieścią po wielu latach i to w jakim stylu! W "Oszustwie" Zadie Smith prowadzi fascynującą grę z powieścią wiktoriańską i sposobem, w jaki ukazywała ona świat.

Inga Gaile, łotewska pisarka, poetka i stand-uperka, gościła w audycji Michała Nogasia, nadawanej z festiwalu Literacki Sopot.

Gościem "Wszystkich książek świata" był Pajtim Statovci, fiński pisarz urodzony w Kosowie. Autor powieści "Niewidzialni", opowiadającej o losach młodych ludzi podczas wojny w byłej Jugosławii.

Nathan Hill, jeden z najpopularniejszych pisarzy współczesnej Ameryki, był gościem Michała Nogasia we "Wszystkich Książkach Świata". Opowiadał o pisaniu swojej najnowszej powieści "Wellness", o roli mediów społecznościowych w sianiu dezinformacji, o współczesności sprzed i po pandemii, a także o radości tworzenia.

Autorka powieści "Śpiew ptasich serc" jest pierwszą osobą w spektrum autyzmu nominowaną do Booker Prize. O swojej książce opowiedziała w audycji "Wszystkie Książki Świata".

Na polskim rynku pojawiła się książka "Dom Drzwi". Jej autor, mieszkający od lat w Kapsztadzie malezyjski pisarz Tan Twan Eng, w 2023 roku otrzymał za nią nominację do Nagrody Bookera. W swoim dziele prezentuje opowieść o miłości i zdradzie, zbrodni i buncie, o tajemnicy i odkupieńczej sile opowieści.

W swojej drugiej książce, zatytułowanej "Drabina", Eugenia Kuzniecowa opowiada historię Tolika, młodego mężczyzny, który kupił upragniony dom w Hiszpanii. Trzy dni po tym, jak się do niego wprowadził, Rosja zaatakowała jego ojczyznę Ukrainę. Świat bohatera wywrócił się do góry nogami. Wszystko, przed czym uciekał, wróciło. Schronienie w wymarzonym domu Tolika znaleźli członkowie jego rodziny…

Gościem Michała Nogasia był Nathan Thrall, amerykański pisarz i dziennikarz żydowskiego pochodzenia, od lat mieszkający w Jerozolimie. Jego teksty na temat konfliktu izraelsko-palestyńskiego publikowały i publikują czołowe gazety świata. Jest także tegorocznym laureatem Nagrody Pulitzera za książkę "Jeden dzień z życia Abeda Salamy". We "Wszystkich Książkach Świata" opowiedział, jak dziś, po atakach z 7 października i w obliczu wojny w Strefie Gazy, wygląda życie w Izraelu, oraz o szansie na pokój, pracy nad książką i tym, co musiałoby się stać, by – ewentualnie – zmienił miejsce zamieszkania.

To wydanie audycji Michała Nogasia było zapisem spotkania z palestyńską pisarką Adanią Shibli, które odbyło się w sobotę, 6 lipca, w ramach festiwalu Góry Literatury, którego Trójka jest patronem.

- Zostałem sam. Odeszli kolejno matka, brat, niecały rok temu ojciec. Mam 60 lat, nie mam rodziny, nie mam nikogo. Ta powieść to w pewnym sensie także moja historia, człowieka, który godzi się z samotnością, który przez całe życie nie mógł być tym, kim chciał - mówi Chiang-Sheng Kuo, tajwański pisarz, który za książkę wydaną w 2020 roku otrzymał w swym kraju najważniejsze nagrody literackie i zyskał międzynarodowe uznanie.

Gościnią Michała Nogasia w audycji "Wszystkie Książki Świata" była irlandzka  dziennikarka i pisarka Megan Nolan. Jej błyskotliwy debiut "Akty desperacji" okazał się bestsellerem. Teraz w Polsce została wydana jej kolejna powieść "Zwykłe ludzkie ułomności". I to ona była pretekstem do rozmowy o pisaniu, ale również roli tabloidów oraz podziałach społecznych w Wielkiej Brytanii.

– Państwo Izrael w rzeczywistości nie chce pokoju. Boi się go, bo wie, że w ten sposób pozbawiłoby się mitu założycielskiego – twierdzi Raja Shehadeh. Gość Michała Nogasia we "Wszystkich Książkach Świata" to pisarz, autor "Palestyńskich wędrówek", "Obcego w domu" oraz właśnie wydanego niewielkiego tomu "Dlaczego Izrael boi się Palestyny?".

Francuski pisarz, socjolog i filozof był gościem Michała Nogasia we "Wszystkich książkach świata". Opowiedział o swojej najnowszej książce "Życie, starość i śmierć kobiety z ludu", w której porusza problem osób starszych, skazanych u schyłku życia na pobyt w domach opieki.

Gościem Michała Nogasia był tym razem znakomity belgijski pisarz, Stefan Hertmans, autor między innymi powieści "Wojna i terpentyny". Jego najnowsza książka, "Wejście", właśnie ukazała się w Polsce w przekładzie Alicji Oczko.

Książka meksykańskiej pisarki Fernandy Melchor "To nie jest Miami", którą na język polski przetłumaczył Tomasz Pindel, została uznana za najlepszy reportaż minionego roku i otrzymała Nagrodę im. Ryszarda Kapuścińskiego". W audycji "Wszystkie książki świata" Fernanda Melchor opowiedziała o swojej książce oraz specyfice życia w Meksyku.

Kim de l'Horizon, niebinarna osoba autorska ze Szwajcarii, która za powieść "Drzewo krwi" otrzymała Deutscher Buchpreis 2022 oraz Schweizer Buchpreis 2022. Książka sprzedała się już w kilkuset tysiącach egzemplarzy i została przełożona na wiele języków. Także na polski, a dokonała tego wspaniała Elżbieta Kalinowska. Książka jest opowieścią m.in. o awansie społecznym, ucieczce z konserwatywnej rodziny i poszukiwaniu języka, który pozwoli wyrazić emocje.

Gościem audycji "Wszystkie książki świata" był Darko Cvijetić, pisarz i poeta używający języka chorwackiego, mieszkający w Republice Serbskiej, wchodzącej w skład Bośni i Hercegowiny. Opowiedział o swojej książce "Winda Schindlera", która niedawno pojawiła się na polskim rynku wydawniczym.

O tym, dlaczego praca pielęgniarki sprzyja pisaniu książek i o światowym sukcesie, który zaskoczył ją samą, opowiedziała w tym wydaniu "Wszystkich książek świata" Ia Genberg, autorka bestsellerowej powieści "Szczegóły".

W ostatniej audycji "Wszystkie książki świata" Michał Nogaś zabrał słuchaczy do Stanów Zjednoczonych. Literacką i nie tylko przewodniczką była Barbara Kingsolver, autorka bestsellerowej powieści "Demon Copperhead", za którą otrzymała Nagrodę Pulitzera 2023 w kategorii najlepsza książka beletrystyczna.

Andrew O'Hagan to uznany pisarz, trzykrotnie nominowany do Nagrody Bookera. Brytyjskie czasopismo literackie "Granta" umieściło go na prestiżowej liście najbardziej obiecujących brytyjskich autorów. Od 10 kwietnia w Polsce dostępna jest jego powieść "Chwile". Pisarz opowiedział o niej we "Wszystkich książkach świata".

Gościnią Michała Nogasia w audycji "Wszystkie książki świata" była Ayanna Lloyd Banwo, trynidadzko-tobagijska pisarka, autorka powieści "Kiedy byłyśmy ptakami".

– Totalitaryzm nie opiera się jedynie na przemocy. Zanim do niej dojdzie, bardzo umiejętnie uwodzi ludzi – mówi Azar Nafisi. Irańska intelektualistka, mieszkająca od wielu lat w Stanach Zjednoczonych, była gościnią Michała Nogasia w audycji "Wszystkie książki świata".