Blind Schaken de Podcast

Een spectaculaire partij uit de jaren ’60. Zo worden ze in de huidige tijd van analyses door engines niet meer gespeeld. Toch, op clubniveau, wanneer je in het café schaakt, zou je dat koningsgambiet toch eens moeten proberen.

Hoe maak je een doorgaans saaie opening een beetje spannender? We zien hoe je met een penning op een pion, de dame middenin de stelling van de tegenstander kan laten landen.

Dit keer een koning die opgejaagd wordt na een loperoffer. Een patroon dat bekend staat als het Paard van Troje.

Door een bepaalde opening goed in de vingers te hebben, krijg je soms een sterkere tegenstander op de knieën. Deze door een luisteraar ingestuurde partij is daar een fraai voorbeeld van.

Hoe kun je na zeven zetten een pion promoveren? We behandelen een dubieus gambiet voor zwart, maar als wit niet weet wat hij doet, krijgt hij een stevige aanval om de oren.

Tijd voor iets meer uitdaging tijdens een langer partij. Wie kan deze scherpe variant in het Italiaans blind volgen? Beginnende spelers kunnen overigens gewoon een bord opzetten, en lekker meespelen.

Met jarenlange ervaring in de (vakblad)journalistiek is iemand interviewen mij niet vreemd, maar nu neem ik plaats aan de andere kant van de microfoon. Bart Stam schrijft voor SchaakMagazine een artikel over deze podcast, en komt mij interviewen. Een onderhoudend gesprek over schaken, blind schaken, ambities met deze podcast en meer…

Een serie over korte partijen kan niet zonder een klassieker van Paul Morphy en het Koningsgambiet. We doen nog 1x een hele korte partij, daarna gaan we langere partijen behandelen.

In deze derde spektakelpartij zien we een verrassend matbeeld met twee lopers, nadat de dame geofferd wordt. We zien tevens wat er kan gebeuren als je te veel onnodige pionzetten doet in de opening.

Een volgende miniatuurpartij met een verassende wending. In acht zetten staat wit schaakmat via een ‘stikmat’. Ook gaan we in op een tactiek die ook clubspelers wel eens over het hoofd zien, een tussenzet. Kun jij deze partij blind volgen?

We gaan beginnen aan een nieuw hoofdstuk: spektakelpartijen. Dat zijn korte partijen met volop tactische motieven, offers van stukken en een snelle aanval op de koning van de tegenstander. Interessant als je wilt leren schaken en snel kennis wilt maken met tactiek en openingsstrategie. Maar ook Ideaal om het blind schaken, zonder bord en stukken, te trainen. Kun jij deze partij blind volgen?

Tien posities met pionnen en koningen, tien vragen. Test je eindspelkennis aan de hand van deze verrassende en instructieve eindspelproblemen.

Torens blijven vaak over in een eindspel en daarom kan een serie over eindspelen niet zonder een paar interessante stellingen met torens, pionnen en koningen. We gaan zien hoe je met een toren de laatste pionnen van de tegenstander kunt opvegen, en we maken kennis met twee eindspelen die ook voor de gemiddelde clubschaker nog best ingewikkeld zijn; de Lucena en Philidor posities.

Een pion die geen tegenvoeters meer tegenover zich heeft staan is een krachtig wapen in het eindspel. Hij is in staat de troepen van je tegenstander weg te lokken, waarna je op een ander front de aanval kan openen. En hoe creëer je een vrijpion wanneer twee legertjes pionnen tegenover elkaar staan?

Soms is er geen enkele goede zet in een stelling. Je zou het liefst de beurt doorgeven, maar dat mag niet. De fraaie Duitse term is ‘zugzwang’. Probeer daar vooral een wapen voor jezelf van te maken, en niet in de hinderlaag van je tegenstander te lopen.

Soms lijkt een legertje pionnen vast tegenover elkaar te staan. Hoe zie je dan of jouw koning succesvol infiltreert in de stelling van de tegenstander? En hoe speel je het vervolgens nauwkeurig uit? En oh ja... Tijd voor een wijze schaakles en levensles, zo die zo vaak samengaan: wees voorbereid op de plannen van je tegenstander!

Na deze podcast weet je van alle pioneindspelen met één pion of deze resulteren in winst, verlies of remise. En, misschien wel belangrijker, weet je hoe je deze stellingen nauwkeurig uit moet spelen. Dit keer met name aandacht voor het tegenhouden van een pion van de tegenstander.

Eenvoudig ogende eindspelen zijn de basis voor meer complexe eindspelen. Daarom is het goed om volledige kennis op te bouwen over alle mogelijke eindspelen met één pion en de twee koningen. We gaan kijken naar de cruciale velden voor pionnen die al goed op weg zijn de overkant te halen; en naar pionnen aan de rand van  het bord. Door deze kennis heb ik al meerdere officiële partijen gewonnen.

Hoe beoordeel je of de laatste pion op het bord de overkant kan halen of niet? In aflevering 8 hebben we al kennis gemaakt met de kwadrant regel en daar komen nu ‘cruciale velden’ bij. Dat zijn velden die je met je koning moet proberen te bereiken; en als dat lukt, haalt de pion de overkant. Het vergt alleen wel het nodige manoeuvreerwerk met de koning…

In deze aflevering een noodzakelijk eindspel om te kennen. Toen ik net begon met schaken kwam ik online regelmatig pipo’s tegen die best aardig speelden, maar de grootste moeite hadden om het mat met koning en toren een beetje systematisch aan te vliegen. In deze podcast een instructief stukje samenwerking tussen koning en toren.

We beginnen aan een serie eindspelen en we beginnen bij het begin, voordat we later de diepte in gaan. Zo hoop ik dat hier een mooi schaakdossier online komt te staan dat je zelf aan de keukentafel achter een echt bord kunt uitspelen. Stel, je staat aan het eind van een partij één pion voor, en je weet deze te promoveren tot een dame. Dan moet je uiteindelijk schaakmat kunnen afdwingen.

Hoe bepaal je jouw eerste zetten in een schaakpartij? Je moet streven naar babbeltorens, torens die elkaar kunnen zien. Uiteraard zijn er uitzonderingen, maar als je de vier stappen uit deze podcast volgt, ben je goed op weg met je eerste schaakpartijen en hoef je voorlopig geen openingstheorie te leren.

We hebben alle stukken behandeld. Nu zijn er nog enkele regels nodig om een partij schaak te kunnen spelen, onder meer rokeren en ‘en passant' slaan. Verder  zien we dat je met ‘zetherhaling’ een verassende verdediging kunt optuigen.

We zijn toe aan het laatste stuk in het schaakspel: de pion. Het zwakste stuk, mar je moet er zuinig op zijn, want pionnen kunnen een partij beslissen. Check ook de podcastafbeelding: wit aan zet en wint…

Het paard is het favoriete stuk van veel spelers. Als enige kan het springen en het paard kan gemakkelijk een dubbele aanval plaatsen, maar aan de andere kant is hij ook onhandig op de korte afstand.

Als je deze podcast zonder bord kan volgen, ben je hard op weg om blind te leren schaken. Voor de slechtziende en beginnende schaker biedt deze zesde aflevering ook de nodige uitdaging. We gaan het hebben over de loper, we gaan onze beurt voorbij laten gaan met een wachtzet en we zien wat een penning is. Bovendien zullen aandachtige luisteraars van Blind Schaken de Podcast niet snel in een patstelling verzeild raken.

We gaan door met de toren. Hoe beweegt deze over het bord? Daarnaast zien we dat een toren door de tactiek ‘röntgenaanval’ een veel sterkere dame weet te slaan. Ook komt nogmaals het begrip schaak voorbij, alsmede wat je er aan kan doen om het schaak op te lossen. Tot slot zien we dat een koning en toren samen een schaakpartij kunnen winnen.

De inleidende beschietingen zijn voorbij. We gaan alle stukken bij langs, te beginnen met de koning en de dame. Ik leg uit hoe deze over het bord bewegen en wat schaak en schaakmat is. Ook komt een eerste tactisch motief voorbij, een ‘discovery’.

In deze derde aflevering maken we kennis met alle stukken en hun waarde in het schaakspel. Daarnaast gaan we extra oefenen met het benoemen van de velden door de beginstelling op het bord te zetten.

Om via een podcast zetten en stellingen in het schaakspel door te geven, moeten we eerst afspreken hoe we de velden gaan benoemen. Dit zijn de inleidende beschietingen, noodzakelijk voor een schaakcursus per podcast.

In deze eerste aflevering staan we stil bij het schaakmateriaal voor blinden en slechtzienden en leg ik uit wat ik in deze podcast ga behandelen. Schaken is een denksport die blinde mensen op hetzelfde niveau kunnen beoefenen als ziende mensen. Ook hoop ik dat beginnende schakers een bord uit de kast halen en mee gaan doen. Geen dikke boeken of snelle filmpjes - je doet zelf de zetten. En ben jij een gevorderde schaker? Ga de uitdaging aan en leer blind schaken, zonder bord en stukken.