Nauka To Lubię

Perowskity miały odmienić nasze życie. Lekkie, elastyczne, wydajne i tanie, drukowane niczym gazeta… to miała być rewolucja w fotowoltaice. Polska technologia, prestiżowe nagrody, miliardy złotych potencjalnych zysków. A jednak, po ponad dekadzie i wydaniu ogromnych kwot na badania i rozwój firmy Saule, do obiecanego komercyjnego przełomu nie doszło. W tym materiale opowiadamy historię perowskitów w Polsce: od przełomowych badań laboratoryjnych, przez medialny entuzjazm i startupową gorączkę, aż po twarde zderzenie z fizyką, chemią i realiami biznesu. To nie jest film „za” ani „przeciw”. To historia o tym, jak rodzą się (i czasem gasną) wielkie technologiczne obietnice. Ważne: ten film nie […]

Czy zastanawialiście się kiedyś, jak wygląda życie w miejscu, gdzie śnieg pada poziomo, a wyjście po herbatę może zakończyć się spotkaniem z niedźwiedziem polarnym? W dzisiejszym odcinku zabieramy Was do Polskiej Stacji Polarnej Hornsund, najdalej na północ wysuniętej całorocznej polskiej placówki badawczej. Znajduje się ona na archipelagu Svalbard, na wyspie Spitsbergen, głęboko za kołem podbiegunowym. Nasza baza to samowystarczalny kompleks, który pod względem systemów bezpieczeństwa i autonomii przypomina bazę na Marsie lub Księżycu.

Ile polskich satelitów tak naprawdę mamy na orbicie? Czy Polska powinna poszerzać swoje wpływy w kosmosie w obecnych czasach? Mimo wielkiego szumu medialnego wokół “polskiej potęgi kosmicznej”, w mojej najnowszej rozmowie z Krzysztofem Kurdyłą, naszym ekspertem od kosmosu, na kanale Nauka. To Lubię postaramy się rozwiać wszystkie wątpliwości w tym temacie.

Australia oficjalnie wprowadziła zakaz mediów społecznościowych dla osób poniżej 16. roku życia . Kolejne kraje idą tym tropem: Francja, Dania, państwa skandynawskie, również w Polsce mówi się o rozwiązaniu inspirowanym modelem australijskim. 🎧Jak wygląda system wprowadzony przez Australię? Czy takie zakazy naprawdę działają? Czy chronią rozwój, czy tylko przenoszą problem w inne miejsce? Oraz czy i jaką cenę jesteśmy gotowi zapłacić, żeby ochronić zdrowie psychiczne młodego pokolenia? Zapraszamy do posłuchania rozmowy z dr Tomaszem Rożkiem z Nauka. To lubię!

Jak to możliwe, że kraj z NAJWIĘKSZYMI złożami ropy na Ziemi… musi importować benzynę? Wenezuela ma ponad 300 mld baryłek ropy – więcej niż Arabia Saudyjska, Kanada i Irak razem wzięte. A mimo to jej ropa jest dziś bardziej problemem niż bogactwem. W odcinku wyjaśniam: dlaczego wenezuelska ropa jest gęsta jak smoła i zabójcza dla rafinerii jak polityka zniszczyła przemysł, który pompował 3,5 mln baryłek dziennie dlaczego Stany Zjednoczone, Chiny, Rosja i Iran grają tą ropą jak kartą przetargową.

#wspolpracaplatnaO polskiej nauce mówi się za mało? Czas to zmienić! 🇵🇱🔬 W tym materiale zabieram Was na galę wręczenia Nagród Fundacji na rzecz Nauki Polskiej – prestiżowych wyróżnień, nazywanych często „Polskimi Noblami”. Poznajcie czworo wybitnych naukowców, których odkrycia mogą zrewolucjonizować naszą przyszłość, medycynę, technologię i zrozumienie społeczeństwa. Od zielonej chemii napędzanej światłem, przez ultraszybki internet, aż po zagadki ludzkiego mózgu i demografii. W tym odcinku dowiesz się:🧪 Jak Prof. Dorota Gryko wykorzystuje światło i witaminę B12 do badań nad przyszłymi lekami (fotokataliza).📡 Czy fale terahercowe, nad którymi pracuje Prof. Wojciech Knap, to przyszłość bezprzewodowej komunikacji i bezpiecznych skanerów?🧠 Gdzie w […]

Zanim człowiek poleciał w kosmos, drogę przetarły mu… zwierzęta.W tym odcinku Nauka. To lubię! Jarosław Juszkiewicz zabiera nas w podróż do początków eksploracji kosmosu — pełną odwagi, przypadku i trudnych pytań o cenę postępu. Czy Łajka naprawdę była pierwszym stworzeniem w kosmosie?Dlaczego to muszki owocówki jako pierwsze opuściły ziemską atmosferę?Co tak naprawdę widzimy na słynnym „uśmiechniętym” zdjęciu szympansa Hama?I czy na Księżycu mogły znaleźć się… niesporczaki? To opowieść o zwierzętach, które nie miały wyboru, a mimo to stały się pionierami. O eksperymentach, które pozwoliły ludziom polecieć dalej, wyżej i bezpieczniej. I o tym, że pierwszy odważny krok w kosmos wykonały […]

Kto sprawia, że stadion się nie zawala, a szkoła jest bezpieczna? W tym odcinku Nauka. To lubię Junior opowiadamy o zawodzie inżyniera budownictwa — cichym bohaterze codzienności. Materiał powstał w ramach kampanii „Zostań Inżynierem” Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa.

#płatnawspółpraca Kim jest najczęściej cytowany polski naukowiec w historii? Nie Kopernik. Nie Skłodowska-Curie. To Jan Czochralski – człowiek, którego przypadkowe odkrycie zmieniło cały świat technologii. W tym odcinku opowiadam historię, która zaczyna się w niewielkiej Kcyni, a prowadzi przez Berlin, Frankfurt i Warszawę aż do laboratoriów, w których powstają procesory, smartfony i panele słoneczne. To opowieść o błędzie, który stał się przełomem, o genialnym umyśle bez matury, o sukcesach większych niż można sobie wyobrazić i o dramacie człowieka, którego na długie lata wymazano z historii polskiej nauki. Usłyszysz m.in.: • jak powstała metoda Czochralskiego – fundament produkcji monokryształów krzemu, • […]

Spór o perowskity i Saule Technologies stał się jedną z najbardziej emocjonujących historii polskiej nauki ostatnich lat. Ale żeby cokolwiek zrozumieć, trzeba na chwilę odłożyć emocje i skupić się na faktach. W tym materiale opowiadam, dlaczego ta sprawa jest trudna także dla mnie — Olgę Malinkiewicz znam od wielu lat, inwestorów właściwie nie. A jednak chcę to wszystko wyjaśnić uczciwie: czym naprawdę są perowskity, na jakim etapie była technologia, dlaczego jej skalowanie jest tak trudne i co tak naprawdę wiemy (a czego nadal nie wiemy) o jej potencjale. W filmie tłumaczę, dlaczego ocenianie tego sporu wyłącznie przez pryzmat emocji prowadzi […]

Czy wiesz, że pocałunek jest znany od co najmniej 4500 lat, a najstarszy dowód pochodzi z Mezopotamii? Pocałunek to symbol uczucia, który głęboko zakorzenił się w naszej kulturze. Z czego jednak ewoluował i jaką rolę odgrywa w związku? Zanurz się w fascynujący świat filematologii – nauki o pocałunkach! W tym filmie odkryjesz m.in: Odsłuchaj do końca i dowiedz się, dlaczego pocałunek nie został wymazany przez ewolucję. pocałunek #filematologia #historiapocałunku #biologiamiłości #dopamina #oksytocyna #związki #ciekawostkinaukowe #Neandertalczycy Montaż: Aleksander Siekierzycki Bibliografia:1) https://naukawpolsce.pl/aktualnosci/news%2C108601%2Cbadacz-pocalunek-pozostalosc-po-ostatnim-etapie-sesji-iskania.html2) https://naukawpolsce.pl/aktualnosci/news%2C406067%2Cromantyczny-pocalunek—nieznany-w-wielu-kulturach.html3) https://naukawpolsce.pl/aktualnosci/news%2C96780%2Cnajstarsze-opisy-pocalunkow-pochodza-sprzed-4500-lat.html4) https://news.lafayette.edu/2008/02/05/research-by-carey-wilson-07-and-provost-wendy-hill-featured-in-cover-story-of-scientific-american-mind/5) https://www.national-geographic.pl/nauka/caluj-na-zdrowie-pocalunki-wzmacniaja-wiezi-i-zwiekszaja-odpornosc/6) https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC11624293/7) https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4222975/8) https://www.pap.pl/aktualnosci/news%2C469855%2Cna-ktora-strone-przekrecasz-glowe-podczas-pocałunku%3F.html9) https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/evan.2205010) https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4701942/11) https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/22119059/12) https://www.nbcnews.com/health/health-news/mwah-kissing-eases-stress-study-finds-flna1c945228413 )https://www.scirp.org/journal/paperinformation?paperid=94457

W tym odcinku przyglądamy się faktom, zamiast opiniom. Obalamy mity, tłumaczymy liczby i pokazujemy, że energetyka jądrowa nie jest „opcja futurystyczną”, tylko fundamentem bezpieczeństwa energetycznego Polski. 📍Dlaczego atom jest w Polsce niezbędny? 🔋Jak wypada na tle węgla, gazu i OZE? 🌍 Czy naprawdę jest „zielony”? To odcinek, który może zmienić sposób, w jaki myślisz o energii. 📌 Finansowane ze środków publicznych w ramach „Programu polskiej energetyki jądrowej” 🔗 Więcej informacji: https://www.gov.pl/web/polski-atom

Muzyka jest często stereotypowo postrzegana jako jeden z mniej przydatnych przedmiotów szkolnych, ale to kompletna bzdura! Badania pokazują, że trening gry na instrumencie ma korzystny wpływ na rozwój poznawczy i emocjonalny dziecka. Dzięki zjawisku transferu uczenia, nauka gry na instrumencie poprawia zdolności w uczeniu się języków obcych. Wzmacnia też słuch fonemowy oraz świadomość fonologiczną, co bezpośrednio wspiera naukę czytania. Na co jeszcze wpływa? Odkryj, jak granie na instrumencie pozytywnie wpływa na IQ oraz buduje gotowość do współpracy i synchronizuje emocje. Pamiętaj jednak o najważniejszym wniosku: najlepsze efekty daje gra płynąca z własnej motywacji dziecka, a nie przymusu! Współpraca: Monika FiguraMontaż: […]

Bałtyk – morze piękne, ale niebezpieczne. Dla jednych wakacyjny krajobraz, dla innych żywioł, który potrafi być bezlitosny. W tym odcinku pokazuję, dlaczego Bałtyk jest jednym z najbardziej zdradliwych mórz świata i jak jego siła doprowadziła do tragedii promu Jan Heweliusz.Z tego filmu dowiesz się: #Bałtyk #Heweliusz #KatastrofaMorska #Film #Netflix #Oceanografia #MorzeFilm powstał we współpracy z Netflix.

Odpady resztkowe nie muszą trafić na składowiska. W nowoczesnych instalacjach, takich jak ITPOK w Poznaniu, stają się energią dla miasta. Oto relacja z wizyty – od bunkra odpadów, przez piec i ruszt, po systemy filtracji i monitoring emisji. Partnerem odcinka jest firma PreZero Polska – międzynarodowa firma zajmująca się gospodarką odpadami i usługami w zakresie ochrony środowiska. Jako dostawca usług odbioru, transportui zagospodarowania odpadów wspiera rozwój gospodarkio obiegu zamkniętym.

Czy róża pachnie inaczej w kosmosie?Czy pająki potrafią utkać sieć bez grawitacji? I co robiła kawa… na orbicie? W tym odcinku Jarosław Juszkiewicz opowiada o pięciu najbardziej niezwykłych eksperymentach, jakie człowiek przeprowadził poza Ziemią. Od róż i pająków, przez żółwie, aż po espresso w stanie mikrograwitacji — naukowcy i astronauci potrafią naprawdę zaskoczyć! To odcinek o nauce, ale też o tym, jak bardzo… ludzki jest nasz instynkt odkrywania. Bo nawet w stanie nieważkości człowiek szuka zapachu kawy i porządkuje pajęcze sieci.

Sztuczna Inteligencja: Wielki Wyrównywacz czy Pogłębiacz Nierówności? Sztuczna inteligencja jest reklamowana jako rewolucyjna, ogólnodostępna technologia, która ma demokratyzować dostęp do wiedzy. Jednak dokładna analiza wzorców użytkowania LLMów (Dużych Modeli Językowych) maluje znacznie bardziej złożony i niepokojący obraz. Wygląda na to, że AI powtarza ścieżkę historycznych technologii transformacyjnych, które zwiększały globalne dysproporcje. Co możemy z tym zrobić? Źródła:

Agresja Rosji na Ukrainę pokazała jak ważną częścią wojny stały się drony. Czy całe wojsko musimy opierać teraz na bezzałogowcach? W rozmowie z Krzysztofem Kurdyłą zastanawiamy się jak będzie wyglądać kolejny front walki. * Odcinek powstał dzięki wsparciu Widzów: zrzutka.pl/NaukaToLubie

Czy hipnoza to magia, manipulacja czy może skuteczne narzędzie terapeutyczne? Dr Tomasz Rożek tłumaczy, co naprawdę dzieje się w naszym mózgu, kiedy wpadamy w stan hipnotyczny.Od XVIII-wiecznych teorii Mesmera po współczesną hipnoterapię i badania nad pamięcią.Czy da się odzyskać utracone wspomnienia?Dlaczego nasz mózg potrafi „wymyślić” coś, co nigdy się nie wydarzyło?I czy można kogoś zahipnotyzować wbrew jego woli? Partnerem odcinka jest Pan Materac – miejsce, w którym eksperci pomogą dobrać materac, łóżko i akcesoria do snu idealnie dopasowane do Twoich potrzeb. Bo zdrowy sen zaczyna się od dobrego miejsca do odpoczynku.

Edit: Wieczorem 7.10 premier na konferencji prasowej obiecał finansowanie dla radioteleskopu. Polska traci jedno ze swoich najważniejszych narzędzi do badania Wszechświata. Ministerstwo Nauki nie przyznało finansowania dla 32-metrowego radioteleskopu RT4 UMK pod Toruniem – jedynego w kraju instrumentu tej klasy, działającego nieprzerwanie od ponad 20 lat.Od 1 stycznia przyszłego roku RT4 może zostać wyłączony z użytku. To oznacza koniec wieloletnich projektów badawczych:obserwacji obłoków protogwiazdowych w pasmach masera metanolowego,monitorowania szybkich błysków radiowych (FRB),udziału Polski w globalnych sieciach interferometrycznych VLBI. RT4 jeszcze niedawno znalazł się na okładce Nature Astronomy, a jego praca była oceniana przez ekspertów jako „bardzo dobra” i „kluczowa dla […]

Co naprawdę dzieje się z naszym mózgiem, gdy śpimy? Dr Tomasz Rożek opowiada o najdziwniejszych zaburzeniach snu – od lunatykowania i mioklonii przysennych po narkolepsję i rekordy deprywacji snu. Odkryj niezwykły świat nocnych fenomenów. Partnerem odcinka jest Pan Materac – miejsce, w którym eksperci pomogą dobrać materac, łóżko i akcesoria do snu idealnie dopasowane do Twoich potrzeb. Bo zdrowy sen zaczyna się od dobrego miejsca do odpoczynku.

Tomasz Rożek rozmawia z Dominiką Koprowską i Michałem Walesiakiem – twórcami Naukowego Radia Białowieża, którzy opowiadają o swojej pracy w Instytucie Biologii Ssaków PAN, pasji do popularyzacji nauki i o tym, jak wygląda badanie przyrody od pomysłu po publikację. 🎧 Usłyszysz o monitoringu rysia, pracy z fotopułapkami, dźwiękach przyrody i kulisach badań terenowych w jednym z najpiękniejszych miejsc w Polsce. 👉 Projekt finansowany jest ze środków budżetu państwa, przyznanych przez Ministra Edukacji i Nauki w ramach Programu Społeczna odpowiedzialność nauki II.

Tomasz Rożek rozmawia z lek. Dariuszem Chrapkiem (CEO Więcej niż Matura) o tym, jak łączyć szkołę, nauczyciela-mentora i AI, żeby uczyć się skuteczniej. Co to znaczy „odwrócona klasa” w praktyce? Czy da się przygotować do matury od zera? I gdzie są granice technologii w edukacji? Partner odcinka: 🤝 Więcej niż Matura — kursy do matury z biologii, chemii i matematyki, największa baza zadań, wbudowane korepetycje oraz Asystent AI.https://wiecejnizmatura.pl/

Czy w końcu nadejdzie czas, że fuzja termojądrowa zastąpi inne źródła energii?Zapraszamy na rozmowę z dr hab Agatą Chomiczewską. Projekt „Kopernik, Skłodowska-Curie i Czochralski byliby dumni”, którego celem jest popularyzacja nauki i roli Polaków w rozwoju: sztucznej inteligencji, technologii kosmicznych i energetyki, jest dofinansowany ze środków budżetu państwa w ramach programu “Społeczna Odpowiedzialność Nauki II” Ministra Edukacji i Nauki. Kwota dofinansowania: 483 000 zł, całkowita wartość 664 500 zł, umowa z dn. 20.07.2023

#płatna współpracaKto z nas nie lubi spać?Mimo że robimy to codziennie, czy zdajemy sobie sprawę, co dzieje się w naszych głowach gdy śpimy?   W nowym odcinku zabieram was w podróż do krainy sennych marzeń i odpowiem na pytania związane z jedną z największych zagwozdek psychologii, biologii i kognitywistyki – śnienia. Posłuchajcie i dowiedzcie się, czym jest fragmentaryzacja snu i dlaczego warto dbać o zdrowy sen. Film powstał we współpracy z Panem Materacem, gdzie znajdziecie dla siebie idealny materac i łóżka dla całej rodziny.

Po atakach rosyjskich dronów pojawiła się koncepcja stworzenia w Polsce rozproszonego, obywatelskiego systemu wykrywania bezzałogowców, opartego na nauce obywatelskiej. Polegałoby to na wykorzystaniu dużej liczby prostych, niskokosztowych czujników, których dane, uśrednione, tworzyłyby skuteczny system monitorowania przestrzeni powietrznej, uzupełniając profesjonalne rozwiązania. Inspiracją jest ukraiński system „Sky Fortress”, który używa prawie 10 tysięcy smartfonów lub dedykowanych czujników z mikrofonami do wykrywania dronów, osiągając ponad 90% skuteczności przy znacznie niższych kosztach niż tradycyjne systemy. Informacje są przesyłane do obrony przeciwlotniczej, skupiając się na głośniejszych dronach. Polska, z polskimi firmami, specjalistami w wojskach cybernetycznych i zaangażowanymi obywatelami, ma wszelkie predyspozycje do stworzenia podobnego rozwiązania. […]

Europa się starzeje. Spada liczba urodzeń, kurczą się społeczeństwa, a coraz większą część mieszkańców stanowią seniorzy. W tle toczy się spór o przyszłość naszej cywilizacji – czy kryzys demograficzny pociągnie za sobą kryzys kulturowy? Czy Europa, jak wiele innych cywilizacji w historii, zniknie z mapy dziejów? W tym odcinku dr Tomasz Rożek – naukowiec i popularyzator nauki – w chłodny, oparty na danych sposób przygląda się:dlaczego Polacy i Europejczycy mają dziś mniej dzieci niż w czasie II Wojny Światowej,jakie znaczenie mają mieszkania, umowy o pracę i indywidualizm,co pokazują najnowsze raporty demograficzne UE i prognozy „The Lancet”,dlaczego programy prorodzinne działają w […]

W nocy polska przestrzeń powietrzna została naruszona przez kilkanaście rosyjskich dronów. To już nie były jednostkowe incydenty, ale zorganizowany nalot, który zmusił wojsko i sojuszników do poderwania maszyn, a nawet użycia uzbrojenia. W tym odcinku wyjaśniam:🔹 jakie drony pojawiły się nad Polską i czym są tzw. „wabiki”,🔹 czym jest „przesycenie obrony przeciwlotniczej” i dlaczego to groźna strategia,🔹 jakie procedury zostały uruchomione w NATO,🔹 i czy naprawdę możemy mówić o ataku, czy raczej o teście lub prowokacji. To ważny materiał, który pomoże zrozumieć nie tylko bieżące wydarzenia, ale też technologię, jaką posługują się współczesne armie.

Nowy przedmiot, nowe wyzwania, czy… stare problemy? Od 1 września w polskich szkołach zagościła „Edukacja zdrowotna”, zastępując dotychczasowe, nieobowiązkowe wychowanie do życia w rodzinie (WDŻ). Ten nowy przedmiot obejmuje aż 10 szerokich, interdyscyplinarnych działów tematycznych – od zdrowia psychicznego i seksualnego, przez odżywianie i aktywność fizyczną, aż po internet i profilaktykę uzależnień oraz zdrowie środowiskowe. Brzmi świetnie, prawda? Ale czy na pewno wszystko poszło zgodnie z planem? W tym materiale przyglądamy się kontrowersjom wokół wprowadzenia nowego przedmiotu. Dlaczego tak wiele emocji budzi „Edukacja zdrowotna”, skoro tematyka jest tak ważna dla bezpieczeństwa i świadomości naszych dzieci? Czy to możliwe, że w […]

W 1977 roku Voyager 2 wystartował w stronę gwiazd. Od tamtej pory zobaczył z bliska Jowisza, Saturna, Urana i Neptuna, odkrył wulkany na Io, huragany o prędkości 2100 km/h i wysłał nam słynne zdjęcie Pale Blue Dot – naszej planety jako maleńkiej kropki w bezkresie kosmosu. Teraz pędzi w przestrzeń międzygwiezdną, a jego serce – reaktor nuklearny – wciąż działa. W tym odcinku „Kieruj się do gwiazd” Jarosław Juszkiewicz opowie: 🔹 Jak rzadkie ustawienie planet raz na 175 lat umożliwiło tę podróż.🔹 Dlaczego Voyager 2 przetrwa dłużej niż my, ale nigdy nie doleci do innej galaktyki.🔹 Co zapisano na słynnych […]

Poznaj Bryana Johnsona, amerykańskiego milionera, który inwestuje miliony dolarów w swój radykalny program „Blueprint”, by cofnąć starzenie i znacznie wydłużyć życie, dążąc do biologicznego wieku 18 lat. Przyglądamy się, czy jego działania faktycznie odmładzają go biologicznie, poprawiając biomarkery i spowalniając tempo starzenia, czy też niosą ze sobą nieznane długoterminowe ryzyka i zdrowotne komplikacje wynikające z łączenia tylu substancji Współpraca: Mariusz Gogól Bibliografia:

Zastanawiałeś się kiedyś, dlaczego łączność satelitarna jest niezastąpiona? Jak satelity zapewniają krytyczny zasięg w górach, na morzach i odległych miejscach, gdzie brak łączności to kwestia życia lub śmierci? Poznaj fascynującą historię od Księżyca jako pierwszego satelity komunikacyjnego po eksplozję konstelacji Starlink, stanowiących dziś ponad połowę aktywnych satelitów, oraz strategiczne znaczenie GPS i europejskiego systemu Galileo dla globalnej nawigacji.Gościem w filmie jest Michał Gumiela z firmy KP Labs. Projekt „Kopernik, Skłodowska-Curie i Czochralski byliby dumni”, którego celem jest popularyzacja nauki i roli Polaków w rozwoju: sztucznej inteligencji, technologii kosmicznych i energetyki, jest dofinansowany ze środków budżetu państwa w ramach programu “Społeczna […]

Jakiś czas temu Dawid Myśliwiec nagrał ważny film na temat hejtu, z jakim spotyka się w Internecie. Ja też uważam, że jest to temat, o którym trzeba mówić głośno. I właśnie dlatego postanowiłem zaprosić Dawida do rozmowy. Czy sztuczna inteligencja może rozwiązać problem hejtu w Internecie? Jak możemy wykorzystać tę technologię? Czy AI ma szansę zwiększyć nasze bezpieczeństwo w sieci? Projekt „Kopernik, Skłodowska-Curie i Czochralski byliby dumni”, którego celem jest popularyzacja nauki i roli Polaków w rozwoju: sztucznej inteligencji, technologii kosmicznych i energetyki, jest dofinansowany ze środków budżetu państwa w ramach programu “Społeczna Odpowiedzialność Nauki II” Ministra Edukacji i Nauki. […]

W podcaście Darka Rosiaka opowiadam o wyprawie w której uczestniczę wraz z Szkołą pod Żaglami na pokładzie żaglowca Generał Zaruski. Dlaczego jest to miejsce strategiczne? Jakie interesy i kryzysy (klimatyczny, geopolityczny) się tam skupiają? Zapraszam!

Czy Polska podbija kosmos? Co naprawdę robimy na orbicie? Jak może wyglądać nasza przyszłość poza Ziemią? 🔹 Jak Polacy rozwijają technologie dla sektora kosmicznego? 🔹 W jakich projektach bierzemy udział – i jak do nich dołączyć? 🔹 Czy jesteśmy gotowi na kosmiczną przyszłość? 🔹 Jak wygląda codzienność pracy przy kosmicznych misjach? Projekt „Kopernik, Skłodowska-Curie i Czochralski byliby dumni”, którego celem jest popularyzacja nauki i roli Polaków w rozwoju: sztucznej inteligencji, technologii kosmicznych i energetyki, jest dofinansowany ze środków budżetu państwa w ramach programu “Społeczna Odpowiedzialność Nauki II” Ministra Edukacji i Nauki. Kwota dofinansowania: 483 000 zł, całkowita wartość 664 500 […]

🎙 Gość: Jakub Wiech – dziennikarz, ekspert ds. energetyki🎙 Prowadzący: dr Tomasz Rożek – popularyzator nauki, fizyk, twórca Nauka. To Lubię Będziemy rozmawiać o tym:⚡ Czy Polska jest gotowa na atom?🌱 Jakie alternatywy czekają nas w miksie energetycznym?🔋 Co z OZE, wodorem, magazynowaniem energii i bezpieczeństwem dostaw?⏳ I dlaczego decyzje podejmowane dziś będą miały wpływ na pokolenia? 👉 To nie będzie tylko debata o technologii – porozmawiamy o przyszłości, odpowiedzialności i faktach, które warto znać. Projekt „Kopernik, Skłodowska-Curie i Czochralski byliby dumni”, którego celem jest popularyzacja nauki i roli Polaków w rozwoju: sztucznej inteligencji, technologii kosmicznych i energetyki, jest dofinansowany […]

„Po co latamy w kosmos, skoro na Ziemi jest tyle problemów?” – To pytanie zadaje sobie wielu, a my mamy na nie zaskakującą odpowiedź! W tym filmie odkryjesz, jak wiele innowacji, które zrewolucjonizowały nasze codzienne życie, ma swoje korzenie w programach kosmicznych. Nie uwierzysz, jak często korzystasz z „kosmicznych” wynalazków, nawet o tym nie wiedząc! Przekonaj się, dlaczego warto podejmować trudne wyzwania i jak bardzo kosmos wpływa na to, co masz tuż pod ręką! Oglądaj, aby odkryć, dlaczego kosmiczne inwestycje to inwestycje w naszą przyszłość na Ziemi! Montaż: Jakub Szymczuk Projekt „Kopernik, Skłodowska-Curie i Czochralski byliby dumni”, którego celem jest […]

Czy lot na Marsa to science fiction, czy realna przyszłość? W tym fascynującym wywiadzie zagłębiamy się w sekrety kosmicznych podróży, analizując największe wyzwania i potencjalne przełomy technologiczne! Dowiedz się, dlaczego dzisiejsze rakiety chemiczne to za mało na podbój Czerwonej Planety i jakie problemy czekają na astronautów podczas wielomiesięcznej podróży. Rozmawiamy o: Czy człowiek stanie na Marsie za naszego życia? Posłuchaj, co na ten temat ma do powiedzenia ekspert i przygotuj się na kosmiczną dawkę wiedzy! Projekt „Kopernik, Skłodowska-Curie i Czochralski byliby dumni”, którego celem jest popularyzacja nauki i roli Polaków w rozwoju: sztucznej inteligencji, technologii kosmicznych i energetyki, jest dofinansowany […]

W tym odcinku dr Agata Kołodziejczyk z Wydziału Technologii Kosmicznych AGH, ekspertka w dziedzinie analogowych baz kosmicznych, omawia przyszłość ludzkiej eksploracji kosmosu. Czy przed kolonizacją blokują nas tylko ograniczenia technologiczne? Jaką rolę odgrywa PSYCHOLOGIA? Rozmowa dotyczy roli Księżyca jako kosmicznego portu przeładunkowego oraz Marsa jako „Planety B” dla ludzkości, miejsca do stałego osadnictwa. Projekt „Kopernik, Skłodowska-Curie i Czochralski byliby dumni”, którego celem jest popularyzacja nauki i roli Polaków w rozwoju: sztucznej inteligencji, technologii kosmicznych i energetyki, jest dofinansowany ze środków budżetu państwa w ramach programu “Społeczna Odpowiedzialność Nauki II” Ministra Edukacji i Nauki. Kwota dofinansowania: 483 000 zł, całkowita wartość […]

Teleskop Very Rubin – rewolucja w astronomii nadchodzi! Poznajcie prawdziwe dzieło inżynieryjne, jedyną taką konstrukcję na świecie, która łączy szerokie pole widzenia z niezwykłą manewrowością. Umiejscowiony w idealnych warunkach w Chile, Teleskop Very Rubin ma ambitne cele: Teleskop, dzięki zaawansowanej optyce i wielu filtrom, obserwuje w szerokim zakresie światła. Musi sobie radzić z olbrzymimi ilościami danych – szacuje się, że miesięcznie będzie generował 200 000 zdjęć i 1,28 petabajta danych. Ale co najważniejsze – najciekawsze odkrycia dopiero przed nami! Montaż: Aleksander Siekierzycki Gość: Krzysztof Kurdyła

Jak lot Polaka w kosmos może zmienić przyszłość Polski? To doniosłe wydarzenie może być początkiem nowego myślenia o innowacjach i strategicznym rozwoju naszego kraju, ale tylko jeśli odpowiednio wykorzystamy tę szansę. Zastanawiasz się, co Polska ma z tego lotu? Poznaj moje refleksje na temat: To nie tylko kwestia prestiżu, ale szansa na rozpoczęcie „narodowego projektu nowej wyobraźni” i przywrócenie wiary w nasze własne możliwości. Kosmos to nowy front geopolityki, gospodarki i technologii, a inwestowanie w niego dziś wyznaczy kierunki rozwoju jutro.

Sławosz Uznański Wiśniewski wraca na Ziemię! Po tygodniach spędzonych na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej, nadszedł czas na powrót drugiego Polaka w kosmosie. Ale jak dokładnie to będzie wyglądało? Od pakowania przez odcumowanie, zrzucenie „bagażnika” po wodowanie – To nie tylko koniec misji, ale początek nowej misji edukacyjnej – inspiracji dla całych pokoleń! Obecnie odcumowanie zaplanowanie jest na poniedziałek 14 lipca o 12:45. Współpraca: Krzysztof Kurdyła Montaż: Aleksander Siekierzycki

Polska podbija kosmos! Jak to możliwe, że w kilkanaście lat od zera staliśmy się znaczącym graczem w przemyśle kosmicznym? Porozmawiam o tym z doktorem habilitowanym Grzegorzem Broną z firmy Creotech Instruments. Projekt „Kopernik, Skłodowska-Curie i Czochralski byliby dumni”, którego celem jest popularyzacja nauki i roli Polaków w rozwoju: sztucznej inteligencji, technologii kosmicznych i energetyki, jest dofinansowany ze środków budżetu państwa w ramach programu “Społeczna Odpowiedzialność Nauki II” Ministra Edukacji i Nauki. Kwota dofinansowania: 483 000 zł, całkowita wartość 664 500 zł, umowa z dn. 20.07.2023

🟥 Partnerem odcinka jest Ambasada Królestwa Danii w Polsce – dziękujemy za wsparcie! W tym odcinku zabieram Was do Danii – kraju, który od lat konsekwentnie stawia na innowacje, współpracę i zrównoważony rozwój. Razem z kamerą (i mikrofonem) odwiedzamy trzy wyjątkowe miejsca: 🤖 Universal Robots – firmę, która rewolucjonizuje przemysł dzięki cobotom, czyli robotom współpracującym z człowiekiem.🐚 DTU Aqua – wyjątkową wylęgarnię skorupiaków, gdzie naukowcy odbudowują morskie rafy, dbając o różnorodność genetyczną i ekosystemy.🏠 VELUX – legendarną markę okien dachowych, której siłą napędową od dekad jest kultura eksperymentowania. W tym odcinku nie tylko poznacie ich historie, ale też zastanowimy się, […]

#współpraca płatna z firmą Siemens Tomasz Rożek rozmawia z przedstawicielami Siemensa o tym, jak działa nowoczesna linia bagażowa — od naklejania kodów i wysyłania bagaży pod skaner, aż po kontrolę logistyki. Pojawią się: kwestie bezpieczeństwa, sztuczna inteligencja, redundantne sterowniki PLC i fakty, które zmienią Wasze spojrzenie na podróż samolotem. Dziękujemy również Portowi Lotniczemu Wrocław za gościnę i współpracę!

Czy misja pierwszego od dekad polskiego astronauty jest zagrożona? Dlaczego start Sławosza Uznańskiego został znów przesunięty? W tym odcinku dr Tomasz Rożek komentuje kulisy opóźnień, problemy z Międzynarodową Stacją Kosmiczną (ISS) i brak jasnej komunikacji ze strony NASA i innych agencji. 🔥 Dowiesz się:– co naprawdę dzieje się z rosyjskim modułem Zwezda,– dlaczego daty startu to często tylko „szacunki” (NET),– jak opóźnienia wpływają na odbiór misji w mediach i społeczeństwie,– czy polska edukacja kosmiczna nadąża za historią, która pisze się na naszych oczach. To nie jest odcinek o technologii. To opowieść o tym, jak ważne jest mądre mówienie o kosmosie […]

Dlaczego Grenlandia stała się dziś tak łakomym kąskiem dla największych światowych potęg? Zanim odpowiemy na to pytanie – wyobraź sobie świat, w którym poziom oceanów podnosi się o 7,5 metra, a miliony ludzi tracą domy… Czy Grenlandia naprawdę może doprowadzić do takiego scenariusza? Odkryjmy, co stałoby się, gdyby cała grenlandzka pokrywa lodowa stopniała i jak długo to zajmie. Spoiler: to znacznie więcej niż tylko rosnąca temperatura! Dowiedz się, jaką rolę odgrywa pustynny piasek w topnieniu lodowców. Przygotuj się na podróż przez naukę, historię i geopolitykę. Kliknij i zobacz, dlaczego Grenlandia to dziś jedno z najważniejszych miejsc na planecie! Współpraca: Geolog, […]

Profesor Marek Kaczmarzyk, neurodyktyk i biolog z Uniwersytetu Śląskiego, obala powszechne mity na temat wieku i starzenia się. W tej rozmowie, która jest skrótem wywiadu z września 2024 roku, dowiesz się, dlaczego z ewolucyjnego punktu widzenia starość to zjawisko zupełnie nowe, a my się nie starzejemy, tylko „zużywamy”. Film ten jest zarazem ósmą częścią cyklu „Przewodnika po rozumie” Odkryj, w jaki sposób różni się funkcjonowanie mózgów młodych i dojrzałych osób. Czy młodzi zawsze podejmują lepsze decyzje? Kto powinien zarządzać światem? I dlaczego zaufanie społeczne jest kluczem do zachowania sprawności poznawczej na dłużej? Montaż: Aleksander Siekierzycki

Kiedy elektrownie atomowe zawitają do polski? Czy to nie będzie już przestarzała technologia? Zapraszamy na rozmowę z Maciejem Lipką. Projekt „Kopernik, Skłodowska-Curie i Czochralski byliby dumni”, którego celem jest popularyzacja nauki i roli Polaków w rozwoju: sztucznej inteligencji, technologii kosmicznych i energetyki, jest dofinansowany ze środków budżetu państwa w ramach programu “Społeczna Odpowiedzialność Nauki II” Ministra Edukacji i Nauki. Kwota dofinansowania: 483 000 zł, całkowita wartość 664 500 zł, umowa z dn. 20.07.2023

Czym tak naprawdę jest otyłość? Dlaczego mówimy dziś o niej jako o przewlekłej chorobie zapalnej, a nie tylko „problemie z wagą”? I co dzieje się w naszym organizmie, kiedy tkanka tłuszczowa przestaje być magazynem energii, a zaczyna być źródłem poważnych problemów zdrowotnych? W tym filmie: 🧠 Dowiesz się, co oznacza stan zapalny w otyłości 💊 Poznasz najnowsze metody leczenia – od zmiany stylu życia po farmakoterapię 🫀 Usłyszysz, jak otyłość wpływa na serce, wątrobę i cały układ odpornościowy Film powstał we współpracy z Novo Nordisk w ramach kampanii Porozmawiajmy szczerze o otyłości.#PSoO #SłuchajSerca #LeczOtyłość

#współpraca płatna Dlaczego niektórzy ludzie reagują bardzo silnie na użądlenie przez owady, a inni niemal wcale? Co znajduje się w jadzie i jak działa na nasz organizm? W tym odcinku odpowiadamy na pytania: Partnerem programu jest Allertec Foxill. To jest lek. Dla bezpieczeństwa stosuj go zgodnie z ulotką dołączoną do opakowania i tylko wtedy, gdy jest to konieczne. W przypadku wątpliwości skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą. Partnerem programu jest Allertec® Foxill Dowiedz się więcej o alergii na https://allertec.pl/ Pobierz bezpłatną aplikacją dla alergików Allertec® Effect iOS https://apple.co/43ybbFZ | Android https://bit.ly/485ShG

Czy wodór może zastąpić dotychczasowe źródła energii? Dlaczego jego rozwój idzie tak wolno? Porozmawiam o tym z prof Markiem Brzeżańskim. Projekt „Kopernik, Skłodowska-Curie i Czochralski byliby dumni”, którego celem jest popularyzacja nauki i roli Polaków w rozwoju: sztucznej inteligencji, technologii kosmicznych i energetyki, jest dofinansowany ze środków budżetu państwa w ramach programu “Społeczna Odpowiedzialność Nauki II” Ministra Edukacji i Nauki. Kwota dofinansowania: 483 000 zł, całkowita wartość 664 500 zł, umowa z dn. 20.07.2023

Przygotujcie się na emocjonującą podróż w kosmos! Lot Sławosza Uznańskiego-Wiśniewskiego na Międzynarodową Stację Kosmiczną (ISS) startuje już wkrótce. W tym podcaście zabieramy Was za kulisy startu statku Crew Dragon na rakiecie Falcon 9 ze słonecznej Florydy. Poznajcie fascynujące szczegóły: od badań lekarskich tuż przed startem, wejścia do kapsuły, uzbrojenie systemu ucieczkowego, aż po zielony płomień zapłonu! Odkryjcie także, jak wygląda pościg orbitalny za stacją, fascynująca podróż w nieważkości i precyzyjne dokowanie w specjalnych strefach bezpieczeństwa. Zrozumcie każdy etap tej niesamowitej misji! Współpraca: Krzysztof Kurdyła Montaż: Aleksander Siekierzycki Źródła: Odcinek powstał dzięki wsparciu Widzów: zrzutka.pl/NaukaToLubie

Zapraszamy do dyskusji o małych modułowych reaktorach atomowych (SMR). W obliczu potrzeby dekarbonizacji, planuje się zwiększenie roli atomu, a SMRy, o mniejszej mocy niż tradycyjne reaktory, charakteryzują się modułową budową, co ma ułatwić i przyspieszyć ich budowę oraz dostosować moc do lokalnych potrzeb. Zaletami SMRów są elastyczność lokalizacji i potencjał szybszej budowy.Polska wykazuje zainteresowanie zarówno dużymi, jak i małymi reaktorami, które mogą się wzajemnie uzupełniać. Na rynku SMR dominują głównie doświadczeni dostawcy technologii jądrowych.Pierwsze komercyjne SMRy mogą zacząć działać na świecie w pierwszej połowie lat 30. XXI wieku, a Polska rozważa ich wdrożenie. Projekt „Kopernik, Skłodowska-Curie i Czochralski byliby dumni”, […]

Zmiany w korze przedczołowej, utrata połączeń synaptycznych, skoki emocjonalne, nieprzewidywalność i… kreatywność, która może zmieniać świat. W tym odcinku Tomasz Rożek rozmawia z prof. Markiem Kaczmarzykiem – biologiem i ekspertem od neurodydaktyki – o tym, co naprawdę dzieje się w głowie nastolatka. Dlaczego nagle „zmienia zdanie”? Skąd ryzykowne decyzje? Dlaczego nie widzi świata jak dorosły? I co z tym wszystkim ma wspólnego biologia?Zamiast mówić „to hormony”, posłuchaj, jak bardzo fascynująca – i złożona – jest neurobiologiczna podróż od dzieciństwa do dorosłości. 🎓 Dowiedz się:– Dlaczego mózg nastolatka traci aż 80% połączeń w korze przedczołowej– Czym jest „bunt mózgu” i czemu […]

Wielkie obietnice. Ambitne firmy. Platyna z asteroid i Hel-3 z Księżyca. A potem… cisza. Co poszło nie tak? I czy to oznacza koniec kosmicznych planów? W nowym dokumencie Fundacji Nauka. To Lubię, Tomasz Rożek zabiera nas w podróż po marzeniach, porażkach i realiach górnictwa poza Ziemią. Za wsparcie oraz udostępnienie lokalizacji do nagrań dziękujemy Muzeum Górnictwa Węglowego w Zabrzu. 👉 Co się stało z firmami, które obiecywały kosmiczne bogactwa?👉 Dlaczego dziś temat górnictwa kosmicznego jest o wiele cichszy?👉 Czy w ogóle mamy prawo wydobywać to, co nie należy do nikogo? Głos oddajemy ekspertom: naukowcom, inżynierom, prawnikom. Nie ma tu science […]

#współpraca płatna z Novo Nordisk w ramach kampanii edukacyjnej Otyłość to nie wybór – to przewlekła choroba, która wpływa na funkcjonowanie całego organizmu. W nowym odcinku rozmawiamy o tym, jak ją skutecznie leczyć i dlaczego trzeba działać, zanim pojawią się poważne powikłania. Gośćmi podcastu są prof. dr hab. n. med. Mariusz Wyleżoł – chirurg bariatryczny oraz Adrianna Sobol – psycholożka i ambasadorka kampanii „Porozmawiajmy szczerze o otyłości”. Dowiedz się: 🎧 Posłuchaj i zajrzyj na: www.ootylosci.pl #leczotyłość #słuchajserca #PorozmawiajmySzczerzeoOtyłości

Alergia potrafi nieźle dać się we znaki – ale czy wiesz, jak działa na poziomie molekularnym? I jak powstają leki, które pozwalają z nią wygrać? W tym odcinku dr Mariusz Gogól opowiada o: Zobacz, jak nauka zmienia życie alergików. 📍Partnerem programu jest Allertec® Effect. 🧫Dowiedz się więcej o alergii na https://allertec.pl/ 📱Pobierz bezpłatną aplikacją dla alergików Allertec® Effect iOS | Android To jest lek. Dla bezpieczeństwa stosuj go zgodnie z ulotką dołączoną do opakowania i tylko wtedy, gdy jest to konieczne. W przypadku wątpliwości skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.” #AllertecEffect #alergia #histamina #nauka #biochemia #zdrowie #allertec #bilastyna #naukatoLubię #współpraca […]

#płatna współpraca 🎙️ Recykling elektrośmieci? Nauka to lubi! Czym są elektrośmieci, jak wygląda ich profesjonalny recykling i dlaczego nie powinniśmy trzymać zużytych sprzętów w domach? W tym odcinku zabieram Was do zakładu przetwarzania elektrośmieci i krok po kroku pokazuję, jak odzyskujemy cenne surowce. Dla planety. I dla nas wszystkich. 🎧 Posłuchajcie i dowiedzcie się, czym jest urban mining i dlaczego recykling to inwestycja w przyszłość. 🎥 Podcast powstał we współpracy z ElektroEko i Bosch.

Jak to możliwe, że jedyny reaktor jądrowy w Polsce — MARIA — został wyłączony, bo… nie przedłużono mu licencji? To nie żart. W czasach, gdy Polska planuje budowę własnej elektrowni jądrowej, nasz strategiczny reaktor badawczy, który produkuje leki ratujące życie dla 100 tysięcy ludzi tygodniowo, po prostu… przestał działać. W tym odcinku: 🔸 Tłumaczę, czym jest reaktor MARIA i dlaczego jest tak ważny. 🔸 Pokazuję, jak niedopilnowanie formalności może doprowadzić do międzynarodowego wstydu. 🔸 Pytam: czy „jakoś to będzie” to nasze narodowe motto również w kwestii energii jądrowej i zdrowia publicznego? Reaktor MARIA stoi od 1 kwietnia 2025. A w […]

Rysowanie to coś więcej niż tylko dziecięca zabawa czy „niepotrzebny” przedmiot w szkole! Odkryj niezwykły wpływ, jaki ma na rozwój mózgu, zdolności poznawcze i emocjonalne, zarówno u dzieci, jak i dorosłych. Dowiedz się, jak proste kreślenie linii, naturalne dla nas od najdawniejszych czasów, aktywuje obie półkule mózgu, rozwija myślenie matematyczne i przestrzenne (perspektywa, proporcje!), a nawet poprawia pamięć i umiejętność rozwiązywania problemów – co potwierdzają badania. Poznaj terapeutyczną moc sztuki – arteterapię – i zobacz, jak rysowanie pomaga w bezpiecznym wyrażaniu emocji i redukcji stresu. To także cenne narzędzie komunikacji, zwłaszcza dla dzieci, które mają trudność z werbalnym wyrażeniem uczuć. […]

Misje kosmiczne to coś więcej niż nauka! Choć astronauci mają mnóstwo pracy na orbicie, jednym z kluczowych celów, zwłaszcza krótkich lotów, jest inspiracja! Astronauci tacy jak Tim Peake czy Chris Hadfield zgodnie podkreślają, że miarą sukcesu ich misji jest liczba zainspirowanych młodych ludzi! Badania potwierdzają ogromny wpływ – po ich misjach drastycznie wzrosła liczba aplikacji na studia STEM (nauki ścisłe, technologia, inżynieria, matematyka), a także na kierunki takie jak medycyna, biologia, a nawet prawo czy filozofia związane z kosmosem. Niestety, misja Sławosza Uznańskiego odbywa się bez szerokiego przygotowania edukacyjnego dla dzieci i młodzieży w Polsce. Mimo prób przekonania decydentów do […]

Oto historia Królowej Hipotez, Świętego Graala matematyki – Hipotezy Riemanna! Dotyczy fundamentu naszej nauki – liczb pierwszych – i pozostaje nieudowodniona od ponad 160 lat. Choć próbowało to zrobić wielu matematycznych geniuszy, wciąż czeka na swojego pogromcę, kusząc wizją nieśmiertelnej sławy i milionem dolarów nagrody ufundowanej przez Clay Mathematics Institute. Ale ta nagroda ma swoją cenę. W naszym filmie poznasz dramatyczne losy matematyków, którzy poświęcili jej życie. Zobaczysz, jak próba dowodu zniszczyła karierę genialnego Johna Nasha, znanego z filmu „Piękny umysł”, doprowadzając do załamania jego umysłu. Dowiesz się o obsesji i upadku Louisa de Brangesa, który bezskutecznie próbował udowodnić hipotezę […]

Zapraszamy na kolejną rozmowę z Profesorem Markiem Kaczmarzykiem z Uniwersytetu Śląskiego i Tomaszem Rożkiem o mózgach osób dorosłych! Kiedy nastolatek staje się dorosły? Czy jest jedna konkretna granica, czy rozwój mózgu to niekończące się kontynuum? W tym odcinku dowiesz się: Dyskutujemy również o tym, czy obecny system edukacji jest dostosowany do naturalnych etapów rozwoju mózgu młodych ludzi. Dowiedz się, jak działa i czego potrzebuje do prawidłowego funkcjonowania dorosły mózg, który najlepiej „ogarnia” życie między 20 a 25 rokiem życia i kiedy naprawdę warto zacząć planować przyszłość. Zapraszamy do oglądania! Odcinek powstał dzięki wsparciu Widzów: zrzutka.pl/NaukaToLubie

Czy znaleźliśmy życie poza Ziemią? Ostatnie doniesienia o planecie K2-18b zelektryzowały media, ale czy fakty naukowe są równie jednoznaczne? W najnowszej rozmowie Tomasz Rożek i Krzysztof Kurdyła zagłębiają się w szczegóły odkrycia biomarkerów w atmosferze K2-18b – planety typu 'hycean’ oddalonej o około 120 lat świetlnych. Dowiecie się, dlaczego wykrycie cząsteczki takiej jak siarczek dimetylu to dopiero poszlaka i jak daleko jesteśmy od potwierdzenia życia na tak odległym świecie. Rozmawiamy o wyzwaniach związanych z badaniem tak odległych światów za pomocą teleskopów jak JWST oraz o tym, dlaczego nawet na bliższej Wenus czy księżycach Jowisza i Saturna, które są uważane za […]

Czy wiesz, że Twój mózg zmienia się za każdym razem, kiedy się uczysz? Nasza kultura, dziedzictwo i technologia, są wytworami przekazywanej sobie przez tysiące lat wiedzy. Przez ten czas, nasz mózg przeszedł niesamowite adaptacje i zmiany funkcjonalne. Jednym z kluczowych elementów jest tutaj proces uczenia się. Jak uczy się mózg? Jakie fascynujące procesy za tym stoją? I, najważniejsze, jak wykorzystać tę wiedzę w praktyce?  W finałowym odcinku naszej serii o naukowych hackach na skuteczną naukę zaglądamy w głąb neurobiologii uczenia się: jak tworzą się nowe połączenia w mózgu, dlaczego sen jest kluczowy dla pamięci i co sprawia, że umiejętności wchodzą […]

Czy wierzysz, że najlepszym sposobem na naukę jest… popełnianie błędów? W świecie dążącym do perfekcjonizmu, wydaje się to niemożliwe. Ale co jeśli wyniki badań mówią coś innego? Odkryj zaskakujące zjawisko znane jako efekt hiperkorekcji. Okazuje się, że kiedy jesteś bardzo pewien błędnej odpowiedzi i usłyszysz poprawkę, prawdopodobnie zapamiętasz tę poprawną znacznie lepiej!. To dowód, że korygująca informacja zwrotna może być świetną okazją do uczenia się. Dlatego warto pozwolić sobie na błędy. Chociaż przyznanie się do nich jest trudne i może zagrażać naszej samoocenie, bo porażka to doświadczenie zagrażające, to właśnie analiza popełnionych błędów jest kluczem do prawdziwego postępu i rozwoju. […]

Czy szczęście to tylko odpoczynek i spokój? Mihaly Csikszentmihalyi ma inną teorię! Odkryj stan intensywnego zaangażowania, w którym jesteś „napięty niemal do granic możliwości”, a jednocześnie czujesz satysfakcję z samego działania. Dowiedz się, dlaczego flow to nie bierny relaks, a świadomy wysiłek prowadzący do najlepszych momentów w życiu. Zobacz, jak znaleźć ten stan nawet w codziennych obowiązkach i wykorzystać go jako receptę na skuteczne uczenie się. Źródła: Odcinek powstał dzięki wsparciu Widzów: zrzutka.pl/NaukaToLubie

Szukasz sposobów na lepszą naukę? Podpatrz, jak uczą się inni na świecie! W tym odcinku zanurzymy się w fascynujące metody edukacji z różnych kultur. Odkryj starożytną grecką metodę loci, zwaną pałacem pamięci, która pomaga zapamiętywać informacje, powiązując je z miejscami. Dowiedz się o starożytnych Chinach, gdzie edukacja bazowała na konfucjanizmie i powtarzaniu na głos. Przeniesiemy się też do czasów współczesnych! Zobacz, jak radykalnie różni się podejście do błędów uczniów w Japonii i USA. Porównamy też intensywny system edukacji w Korei Południowej, znanej z rygorystyczności i hagwonów (dodatkowych zajęć), z bezstresową Finlandią, gdzie zmniejszony jest nacisk na egzaminy, a płatne korepetycje […]

Czy czujesz, że w dzisiejszym świecie Twoja uwaga stała się towarem deficytowym? Trudno Ci skupić się na jednej czynności, a multitasking, z którego możesz być dumny, w rzeczywistości prowadzi do większej liczby błędów i spadku efektywności? Odkryj, dlaczego nasza uwaga jest jak złoto, a ciągłe gonienie za szybkimi „zastrzykami dopaminy” może osłabiać zdolność odczuwania długotrwałej satysfakcji związanej z serotoniną. W tym filmie dowiesz się, jak współczesny świat zmienia naszą uwagę i poznasz praktyczne techniki (jak Pomodoro czy 90/30), które pomogą Ci odzyskać koncentrację.

Czy pamięć to jedna „przechowalnia” w mózgu, czy może jest porozrzucana? Dlaczego zapominamy co robiliśmy przed chwilą, ale pamiętamy melodie sprzed lat? W tym odcinku cyklu „Jak się skutecznie uczyć” zanurzamy się w fascynujący świat pamięci, odpowiadając na te i wiele innych pytań! Dowiesz się, że pamięć to złożone zjawisko, obejmujące różne typy, takie jak pamięć sensoryczna, krótkotrwała, długotrwała (deklaratywna, niejawna, proceduralna) i robocza. Zobaczysz, jak są zlokalizowane w różnych obszarach mózgu i dlaczego uszkodzenie jednej nie musi wpływać na pozostałe. Poruszymy też temat wpływu emocji na zapamiętywanie – jak mogą pomagać, ale też szkodzić. Ale co najważniejsze, pokażemy, jak […]

Świadomy dobór metod, dostosowanych do specyfiki danego przedmiotu – to podstawa skutecznej nauki. Zrozumienie, jak nasz mózg przetwarza różne typy informacji, oraz stosowanie odpowiednich strategii, takich jak nauka przyczynowo-skutkowa w naukach humanistycznych, ćwiczenie na przykładach (często metodą przeplataną) w naukach ścisłych, czy pogłębiona lektura w nauce języków, może znacząco poprawić efektywność uczenia się. W tej serii odcinków będziemy zgłębiać „jak skutecznie się uczyć” aby osiągnąć pożądane rezultaty. Posłuchaj aby znaleźć najlepszą metodę dla siebie i skutecznie zbudować warsztat do nauki. Źródła:

#płatna współpraca Czy opona może być fascynująca? Może — zwłaszcza jeśli opowiada o niej Tomasz Rożek. W tym odcinku poznasz historię i konstrukcję opon od A do Z: od naturalnego kauczuku po symulacje komputerowe i materiały kompozytowe. A także dowiesz się, jak za pomocą… opony możesz posadzić drzewo! Partnerem odcinka jest Oponeo.pl — lider w sprzedaży opon online. Kupując komplet opon z usługą montażu i oddając zużyte ogumienie w serwisie oznaczonym logo #KręciNasRecykling (do 22 kwietnia), Oponeo.pl posadzi drzewo za każdy komplet. 🌱 Więcej o akcji: https://www.oponeo.pl/kreci-nas-recykling/ntl

12 kwietnia 1961 roku. Dzień, który zapisał się w historii ludzkości – oto pierwszy człowiek w dociera do kosmosu. Wbrew propagandowym obrazom, życie Gagarina było pełne wyzwań, od historycznego lotu Wostoka 1, który uczynił go światową ikoną, po jego rolę w politycznych rozgrywkach ZSRR i rywalizacji z USA. Zobacz, jak symbol ZSRR zmagał się z ograniczeniami i trudnościami po swoim powrocie. Czy jego tragiczna śmierć w katastrofie lotniczej była jedynie wypadkiem? Posłuchaj o kulisach życia Jurija Gagarina – od syna stolarza do postaci, która na zawsze zmieniła spojrzenie na kosmos. Dowiedz się więcej o jego awarii podczas lotu, problemach po […]

Górnictwo kosmiczne to dynamicznie rozwijająca się dziedzina, która w ciągu najbliższej dekady może przestać być domeną science fiction. Choć główne zastosowanie surowców pozyskanych w kosmosie będzie związane z budową i utrzymaniem infrastruktury poza Ziemią, potencjał Helu-3 jako paliwa fuzyjnego może w przyszłości stanowić unikalne połączenie między Ziemią a zasobami Księżyca. Polska, koncentrując się na geologicznej eksploracji kosmosu, ma szansę odegrać znaczącą rolę w początkowej fazie rozwoju tego nowego sektora przemysłu. Niemniej jednak, wiele wyzwań technologicznych, prawnych i ekonomicznych wciąż pozostaje do rozwiązania. Projekt „Kopernik, Skłodowska-Curie i Czochralski byliby dumni”, którego celem jest popularyzacja nauki i roli Polaków w rozwoju: sztucznej […]

Czy e-papierosy szkodzą tylko osobom, które je używają? A może aerozol z e-papierosów wpływa także na osoby w ich otoczeniu? W tym odcinku Tomasz Rożek analizuje wyniki najnowszych badań naukowych, by odpowiedzieć na pytanie: czy bierne wapowanie jest szkodliwe dla zdrowia? Co znajdziesz w odcinku:– Co naprawdę znajduje się w aerozolu z e-papierosów– Jakie są poziomy nikotyny, pyłów PM2.5, metali ciężkich i innych związków– Jakie są różnice między tradycyjnym dymem a „parą” z e-papierosów– Czy kobiety w ciąży i dzieci są szczególnie narażone– Dlaczego temat biernego wapowania jest wciąż słabo zbadany Zaskakujące dane, ważne wnioski i duża dawka nauki o […]

W naszej kolejnej rozmowie z cyklu profesor Marek Kaczmarzyk przedstawia neurobiologiczne spojrzenie na system edukacji, wskazując na liczne obszary, w których obecny model nie jest optymalny dla naturalnych skłonności i funkcjonowania mózgu dziecka. Posłuchajcie jakie jest m.in. znaczenie ruchu w procesach poznawczych, negatywny wpływ sztywnych norm i nadmiernego stresu, a także złożoność kwestii związanych z wprowadzaniem technologii. Kluczowa rola rodziców i pewne modyfikacje w szkole mogłyby pomóc dzieciakom rozwinąć pełen potencjał ich młodego mózgu. * Odcinek powstał dzięki wsparciu Widzów: zrzutka.pl/NaukaToLubie

Zastanawiasz się, czy AI musi być takie drogie? Politycy obiecują miliardy na rozwój tej technologii, a tymczasem pojawił się chiński model DeepSeek R1, który według twórców kosztował tylko kilka milionów dolarów, w przeciwieństwie do o wiele droższych modeli OpenAI czy Google. W tym filmie wyjaśniam, na co idą ogromne pieniądze w AI. Trenowanie modeli na gigantycznych zbiorach danych, wymagające drogiego sprzętu i energii, jest kluczowym kosztem. Pozyskiwanie i przetwarzanie danych, jak również trening na bilionach tokenów, generują duże wydatki. Utrzymanie serwerowni i zatrudnienie specjalistów to kolejne istotne koszty. Niby algorytmy stają się efektywniejsze, ale zapotrzebowanie na zaawansowaną AI stale rośnie. […]

Czy pornografia może uzależniać tak jak narkotyki lub hazard? W tym odcinku Tomasz Rożek rozmawia z prof. Mateuszem Golą – psychologiem i neurokognitywistą – o tym, kiedy pornografia przestaje być niewinną rozrywką, a staje się źródłem problemów emocjonalnych, psychicznych i społecznych. 💬 Poruszamy m.in.: To rozmowa o psychologii, neurobiologii i wyzwaniach współczesnego świata. 📘 Książka prof. Goli „Gdy porno przestaje być sexy” dostępna w sklepie Nauka.To Lubię:https://naukatolubie.store/gdy-porno-przestaje-byc-sexy