มองจีนมุมใหม่

เมื่อฮ่องกงกลับคืนสู่จีนแผ่นดินใหญ่ (1 กรกฎาคม 1997) หลังตกอยู่ภายใต้การปกครองของอังกฤษยาวนานกว่า 150 ปี  (ค.ศ. 1841–1997) ด้วยข้อตกลงนโยบาย "หนึ่งประเทศ สองระบบ" ที่กำหนดให้ฮ่องกงยังคงระบบเศรษฐกิจและเสรีภาพเดิมไว้อย่างน้อย 50 ปี แต่ปรากฏว่ารัฐบาลจีนได้เข้าไปมีบทบาททั้งทางตรงและทางอ้อมเพื่อกำกับดูแลและควบคุมการบริหารงานฮ่องกง  ทำให้ผู้เห็นต่างรวมตัวเคลื่อนไหวขยายวงจนกลายเป็นการต่อสู้เพื่อประชาธิปไตย จนแกนนำหลายคนถูกจับขังคุกด้วยหลายข้อหาทางการเมือง
.
จาก “ปฏิวัติร่ม” ปี 2014 ถึงคลื่นมหาชนสองล้านคนบนท้องถนนในปี 2019  และการที่สภาประชาชนแห่งชาติจีนประกาศใช้กฎหมายกฎหมายความมั่นคงแห่งชาติเพื่อปราบปรามและควบคุมความเคลื่อนไหวทางการเมืองในฮ่องกง หลังจากการประท้วงใหญ่ในปี 2019  จนถึงความเคลื่อนไหวล่าสุดที่ โจชัว หว่อง นักกิจกรรมรุ่นใหม่ที่เป็นไอคอนของการต่อสู้ ยอมรับสารภาพว่าสมคบคิดต่างชาติและล้มล้างอำนาจรัฐ เพื่อขอลดหย่อนโทษ  
.
โสภิต หวังวิวัฒนา ชวน รศ.วรศักดิ์ มหัทธโนบล ที่ปรึกษาศูนย์จีนศึกษาจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย มาคุยกันว่า กรณีศึกษาของฮ่องกง เป็นบทเรียนสำหรับไต้ไหวันได้อย่างไร  ทำไมสัญญา "หนึ่งประเทศ สองระบบ 50 ปี" จึงไม่เป็นไปตามที่จีนเคยให้ไว้กับอังกฤษและความฝันของคนฮ่องกงที่อยากเป็นประชาธิปไตยจะเป็นจริงได้หรือไม่

ปีนี้ (2026) เป็นวาระครบรอบ 30 ปี ที่ภาพยนตร์อมตะชื่อดัง “เถียน มี มี่ 3650 วันรักเธอคนเดียว” (Comrades: Almost a Love Story) กำกับโดย ปีเตอร์ ชาน ออกฉาย โดยมีเนื้อหาเกี่ยวข้องกับเหตุการณ์ในฮ่องกงช่วง 10 ปีก่อนที่อังกฤษจะส่งมอบกลับไปอยู่ภายใต้การปกครองของจีนแผ่นดินใหญ่โดยพรรคคอมมิวนิสต์ 
.
ภาพยนตร์นี้ไม่ได้เป็นเพียงแค่เรื่องรักโรแมนติคของคู่รักหนุ่มสาวที่ต้องการแสวงหาโชคและโอกาสในดินแดนใหม่ไกลจากบ้านเกิด แต่สะท้อนนัยทางการเมืองและเป็นส่วนหนึ่งของบันทึกเหตุการณ์สำคัญเกี่ยวกับประวัติศาสตร์และการเปลี่ยนแปลงของฮ่องกงด้วย
.
โสภิต หวังวิวัฒนา ชวน รศ.วรศักดิ์ มหัทธโนบล ที่ปรึกษาศูนย์จีนศึกษาจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย มาคุยกันว่า มีสัญลักษณ์ทางการเมืองอะไรบ้างที่ปรากฎในเรื่องซึ่งเชื่อมโยงไปถึงความวิตกกังวลของคนฮ่องกงซึ่งยังไม่รู้ชะตากรรมตัวเองว่าจะเป็นอย่างไรหลังคืนสู่จีน

Shenzhen อดีตหมู่บ้านชาวประมงที่ยากจนเมื่อกว่า 4 ทศวรรษก่อน  กำลังจะกลายเป็นเมือง เจ้าภาพการประชุมผู้นำเขตเศรษฐกิจเอเปค ครั้งที่ 33 (APEC China Year 2026) ในเดือน พ.ย. ปลายปีนี้ 
.
จากเมืองนำร่องที่เติ้งเสี่ยวผิง เปิดให้เป็นเขตพัฒนาเศรษฐกิจพิเศษอยู่ในมณฑลกวางตุ้ง แล้วกลายเป็นโมเดลตัวอย่างที่รัฐบาลจีนใช้พัฒนาพื้นที่อื่น ๆ  บริษัทชั้นนำเช่น BYD และ Huawei ซึ่งมีจุดเริ่มต้นจากที่นี้แล้วทำให้เกิดภาพจำใหม่ว่าเป็นเมืองชั้นนำด้านเทคโนโลยีและพลังงานสะอาด   
.
โสภิต หวังวิวัฒนา คุยกับ ชุตินธรา วัฒนกุล บก.บริหารข่าวด้านกลยุทธ ไทยพีบีเอส ซึ่งไปร่วมประชุม Asia Pacific Media Forum ครั้งล่าสุดที่ Shenzhen มาเจาะลึกกันว่า จีนมีแผนอย่างไรที่จะทำให้ที่นี่กลายเป็นศูนย์กลางเทคโนโลยีและนวัตกรรมระดับโลก
 

“ฮั้ว” เป็นคำที่คนไทยรู้จักกันดีและมักใช้กันในความหมายมีนัยเชิงลบ เพื่อบอกว่ามีความร่วมมือกันของกลุ่มผลประโยชน์ ดำเนินโครงการต่าง ๆ ซึ่งจะเกี่ยวโยงกับ “คอรัปชั่น” หรือความไม่โปร่งใส และเครือข่าย (connection) ระหว่างข้าราชการ กลุ่มนักการเมืองและนักธุรกิจ
.
ทราบหรือไม่ว่า  “ฮั้ว”  มีรากศัพท์และที่มาของคำจากภาษาจีน  ซึ่งยังใช้กันอยู่จนถึงปัจจุบันแต่เป็นความหมายเชิงบวก คือการร่วมมือร่วมใจเพื่อทำให้สิ่งหนึ่งสำเร็จถ้าถ้าพบคนจีนเขียนเป็นคำอวยพรตัวโต ๆ ติดผนังบ้านหรือทำเป็นฉากกั้นเพื่อความเป็นมงคล ก็อย่าได้แปลกใจ
.
โสภิต หวังวิวัฒนา ชวน รศ.วรศักดิ์ มหัทธโนบล ที่ปรึกษาศูนย์จีนศึกษา จุฬาฯ มาคุยกันว่า ทำไมเมื่อ “ฮั้ว” เมื่อเดินทางมาถึงเมืองไทย ความหมายจึงไม่เหมือนเดิม

กุ้ยโจว  ตั้งอยู่ทางตะวันตกเฉียงใต้ของจีน พื้นที่ประมาณ 90 % เป็นเขาสูงชัน มีที่ราบน้อย ขาดแคลนที่ดินทำกิน เป็นพื้นที่ห่างไกล การคมนาคมถูกตัดขาด จนเคยได้ชื่อว่าเป็นมณฑลที่ทุรกันดารและยากจน  มีประชากรมีรายได้ต่ำกว่าเส้นยากจนจำนวนมาก 
.
ในเวลาเพียงไม่กี่ปี  กุ้ยโจวกลายเป็นเมืองยุทธศาสตร์ที่รัฐบาลผลักดันให้เป็น China's Big Data Valley โดยกำหนดเป็นพื้นที่ทดลองเขตทดลองการพัฒนาข้อมูลขนาดใหญ่ระดับชาติแห่งแรกในปี ค.ศ. 2016  จนปัจจุบันกลายเป็น 1 ใน 8 ศูนย์เครือข่าย Computing / AI Training ของประเทศ  และกำลังจะยกระดับอีกขั้น เปลี่ยนผ่านจากยุคการ "ฝาก/เก็บข้อมูล" (Data Storage) สู่ยุค Tokenization & AI Integration" เน้นการแปรรูปข้อมูลให้กลายเป็นสินทรัพย์ดิจิทัล พัฒนา AI เพื่อสร้างมูลค่าทางเศรษฐกิจจริง
.
โสภิต หวังวิวัฒนา  ชวนผู้ฟังไปรู้จักมณฑลนี้ให้มากขึ้นว่า ในความขาดแคลนและข้อจำกัดจากสภาพภูมิศาสตร์  จีนพลิกวิกฤตให้เป็นโอกาสได้อย่างไร
 

นอกจากอุตสาหกรรมใหม่ด้านเทคโนโลยีและพลังงานสะอาด รวมทั้งยานยนต์ไฟฟ้าที่จีนส่งเสริมผู้ประกอบการออกไปลงทุนในต่างประเทศเพื่อขยายตลาดและเพิ่มโอกาสทางเศรษฐกิจแล้ว  อุตสาหกรรมยาแผนปัจจุบันของจีนก็น่าจับตามองไม่แพ้กัน เพราะจากเดิมที่เป็นโรงงานรับผลิตยาต้นน้ำ ถึงตอนนี้มีการพัฒนาและวิจัยจนกระทั่งประสบความสำเร็จ  สามารถผลิตยาที่ใช้รักษาโรคที่รักษาโรคที่ซับซ้อน ทดแทนยานำเข้าจากต่างประเทศไทย  สร้างมาตรฐานชีวเภสัชของตัวเอง จนส่งออกทั้งยาและนวัตกรรมไปสู่โลกสำเร็จ
.
โสภิต หวังวิวัฒนา ชวน ดร.ชาดา เตรียมวิทยา จากคณะศิลปะศาสตร์  สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้า เจ้าคุณทหารลาดกระบัง มาวิเคราะห์ว่า ตอนนี้อุตสาหกรรมยาจีน รุกเข้าสู่ตลาดไทยแล้วและวางหมุดหมายเป็นประตูสู่อาเซียน ไทยจะรับมืออย่างไรเพื่อให้ข้ามพ้นจากการเป็น “ตลาดซื้อยา” ไปสู่การเป็น “หุ้นส่วนเทคโนโลยี” กับจีน
 

ชาวจีนโพ้นทะเลที่อพยพมาตั้งรกรากในไทยในยุคแรก ๆ จำนวนมากไม่รู้หนังสือและอ่านไม่ออกเขียนไม่ได้ เมื่อครอบครัวมั่นคงและมีลูกหลานเกิดตามมาในรุ่นหลังจึงต้องการส่งเสริมให้ลูกได้มีการศึกษา  โรงเรียนสอนภาษาจีนในไทยกลายเป็นแหล่งบ่มเพาะความรู้ที่สำคัญ แต่สงครามกลางเมืองในจีนกลับส่งผลกระทบต่อคนจีนที่อยู่ในเมืองไทยด้วยอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้
 .
โรงเรียนสอนภาษาจีนในไทย มีทั้งยุครุ่งโรจน์และตกต่ำ โดยไม่อาจแยกขาดจากความเกี่ยวพันทางการเมือง ทั้งในไทยและจีนซึ่งเป็นแผ่นดินแม่ และโยงใยไปถึงการเมืองระหว่างประเทศด้วย  โสภิต หวังวิวัฒนา ชวน รศ.วรศักดิ์ มหัทธโนบล ที่ปรึกษาศูนย์จีนศึกษา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย มาเล่าว่าเกิดอะไรขึ้นในช่วงเวลานั้นและมีการเมืองที่อยู่เบื้องหลังการสั่งปิดโรงเรียนจีนทั่วประเทศในยุค จอมพล ป. พิบูลย์สงครามอย่างไร

หลังจากรัฐบาลจีนยกเลิกนโยบายลูกคนเดียว ปลดล็อคการควบคุมจำนวนประชากร หวังแก้ปัญหาประชากรวัยแรงงานลดลงและการเข้าสู่สังคมสูงวัย  โดยมีหลายมาตรการที่ส่งเสริมและสร้างแรงจูงใจรวมทั้งการเพิ่มสวัสดิการหลายรูปแบบ
.
 หนึ่งในมาตรการนั้นคือการอุดหนุนงบประมาณเพื่อช่วยเหลือคู่สมรสที่มีบุตรยากโดยการทำเด็กหลอดแก้วผ่านระบบประกันสุขภาพ มีเป้าหมายทั้งช่วยลดภาระครอบครัวและเป็นส่วนหนึ่งของนโยบายส่งเสริมการเกิด ซึ่งตั้งแต่ 1 มกราคม 2025 เป็นต้นมา มณฑล เขตปกครองและ 4 มหานครระดับมณฑล รวมถึงเขตปกครองพิเศษซินเจียง ได้นำบริการช่วยการเจริญพันธุ์บางรายการเข้าสู่ระบบประกันสุขภาพแล้ว ในปี 2025 มีผู้รับบริการที่ได้รับสิทธิจากโครงการดังกล่าวประมาณ 1.6 ล้านคน  (ยกเว้น ฮ่องกง มาเก๊า)
.
โสภิต หวังวิวัฒนา ชวน ดร.ชาดา เตรียมวิทยา จากคณะศิลปศาสตร์  สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้า เจ้าคุณทหารลาดกระบัง มาเล่ารายละเอียดว่า มาตรการและเงื่อนไขเหล่านั้นเป็นอย่างไร และนโยบายนี้ประสบความสำเร็จมากน้อยแค่ไหน
 

หนึ่งในธุรกิจที่กำลังได้รับความนิยมอย่างมากในหมู่สาว ๆ ชาวจีน คือบริการจากหนุ่มร่างกายกำยำล่ำสันในหลากหลายอาชีพ ไม่ว่าจะเป็นพนักงานเสิร์ฟในร้านอาหาร  นักเต้นจากร้านเหล้ากึ่งบาร์ สถานบันเทิงยามราตรี ครูฝึกสอนสกี  เพื่อนกินดื่มและเพื่อนเที่ยว ฯลฯ โดยมีลูกค้าหลักเป็นสาว ๆ ที่มีเงินเพื่อซื้อความสุข ความพึงพอใจจากการเอาอกเอาใจของหนุ่ม ๆ กล้ามโต รวมทั้งเทรนด์การมีแฟนหนุ่มที่อายุน้อยกว่า
.
โสภิต หวังวิวัฒนา ชวน ดร.ชาดา เตรียมวิทยา จากคณะศิลปศาสตร์  สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้า เจ้าคุณทหารลาดกระบัง  มาสำรวจว่าธุรกิจจากเรือนร่างของชายหนุ่มกลายมาเป็นสินค้าเชิงประสบการณ์ที่สร้างคุณค่าและความหมายทางอารมณ์ให้กับผู้หญิงจีน (และอีกหลายชาติในเอเชีย) ขยายไปสู่การเติบโตอย่างรวดเร็วของธุรกิจกลุ่มเครื่องสำอางและเครื่องประทินผิว รวมถึงการเปลี่ยนขั้วอำนาจจากชายสู่หญิงได้อย่างไร
 

ภาษาจีนกำลังได้รับความนิยมอย่างมาก จนกลายเป็นหนึ่งในภาษาที่พ่อแม่อยากให้ลูกหลานได้เรียนรู้ ทั้งเพื่อโอกาสทางธุรกิจและความก้าวหน้าของโลกการทำงานในอนาคต  แต่ทราบไหมว่าในยุคหนึ่ง หากคุณถือหนังสือเรียนภาษาจีนบนท้องถนนในเมืองไทย คุณอาจถูกต้องสงสัยว่าฝักใฝ่ “คอมมิวนิสต์” หรือทำผิดกฎหมาย 
.
ในอดีตคนจีนอพยพในเมืองไทยจำนวนมากอ่านไม่ออก เขียนไม่ได้ ก็ต้องอาศัยผู้รู้ภาษาเขียนจดหมายและส่งโพยก๊วนฝากเงินกลับไปบ้านเกิด  โรงเรียนสอนภาษาจีนจึงกลายเป็นแหล่งบ่มเพาะความรู้และการศึกษาที่สำคัญของลูกหลานจีนโพ้นทะเลในเมืองไทยมายาวนาน  แต่ความพลิกผันของการเมืองในประเทศและสงครามเย็น รวมทั้งความวิตกของรัฐไทยที่หวาดหวั่นต่อภัยความมั่นคง ทำให้โรงเรียนจีนถูกดึงเข้าไปเกี่ยวพันกับการเมืองทั้งในและระหว่างประเทศด้วย ในยุคจอมพล ป.พิบูลย์สงคราม มีการสั่งปิดโรงเรียน ลดจำนวนครูจีนและวิชาที่สอน กว่าจะฟื้นฟูได้อีกครั้งในรัฐบาลอานันท์ ปันยารชุน
.
โสภิต หวังวิวัฒนา ชวน รศ.วรศักดิ์ มหัทธโนบล ที่ปรึกษาศูนย์จีนศึกษา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย มาย้อนประวัติศาสตร์ของการสอนภาษาจีนในเมืองไทยทั้งยุครุ่งเรืองและตกต่ำ ติดตามว่าอะไรเป็นสาเหตุให้ทักษะภาษาจีนของเด็กไทยยุคหนึ่งจึงพัฒนาได้ช้ากว่าประเทศเพื่อนบ้านในอาเซียน
 

จีนเป็นเจ้าภาพจัดการประชุมปัญญาประดิษฐ์ระดับโลก และการประชุมระดับสูงว่าด้วยการกำกับดูแลปัญญาประดิษฐ์ระดับโลก ประจำปี 2026 ที่เซี่ยงไฮ้ ระหว่างวันที่ 17- 20 ก.ค.2569 ที่ผ่านมา พร้อมผลักดันตั้งองค์กรความร่วมมือด้าน AI และจะสนับสนุนโครงการเกี่ยวกับ AI กว่า 5 พันโครงการให้กลุ่มประเทศกำลังพัฒนา ชาติสมาชิกอาเซียน สันนิบาตอาหรับ สหภาพแอฟริกา ประชาคมรัฐละตินอเมริกาและแคริบเบียน องค์การความร่วมมือเซี่ยงไฮ้ และกลุ่มประเทศบริกส์
.
โสภิต หวังวิวัฒนา ชวน ดร.ไพจิตร วิบูลย์ธนสาร รองประธานและเลขาธิการหอการค้าไทยในจีนมาวิเคราะห์ว่า การแสดงบทบาทนำด้าน AI ของจีนครั้งนี้ส่งสัญญาณอะไรไปยังเวทีโลกและจะสามารถเป็นโอกาสสำหรับไทยได้ด้วยหรือไม่

มณฑลกานซู อยู่ทางขอบตะวันออกเฉียงเหนือของที่ราบสูงชิงไห่ - ทิเบต และเป็นพื้นที่ลุ่มน้ำสายสำคัญคือแม่น้ำฮวงโห หรือแม่น้ำเหลือง (Yellow River) เป็นประตูเส้นทางสายไหมโบราณ ซึ่งจีนวางพื้นที่ยุทธศาสตร์เชื่อมแผ่นดินใหญ่เข้าสู่เอเชียกลาง ยูเรเชียและยุโรป 
.
โสภิต  หวังวิวัฒนา จะพาไปรู้จักจีนในพื้นที่เขตกานหนานและนครหลานโจว ว่าจีนวางเป้าหมายการพัฒนาพื้นที่นี้อย่างไรเพื่อเชื่อมระหว่างวัฒนธรรม สิ่งแวดล้อม การท่องเที่ยวสู่เป้าหมายการเติบโตทางเศรษฐกิจของไทยได้อย่างไร

เฉิงตู กับ ฉงชิ่ง เป็น 2 พื้นที่ใหญ่ที่รัฐบาลจีนวางแผนการพัฒนาเพื่อยกระดับเมืองทั้งด้านเทคโนโลยีและสิ่งแวดล้อม 
.
โสภิต  หวังวิวัฒนา ชวน ดร.ไพจิตร วิบูลย์ธนสาร รองประธานและเลขาธิการหอการค้าไทยในจีน มาเจาะลึกว่า จีนใช้จุดแข็งของแต่ละฝ่ายเสริมแรงกันอย่างไร และจะเป็นโอกาสการลงทุนของไทยได้อย่างไร
 

จากโรงงานโลก สู่พิพิธภัณฑ์โลก จีนมีพิพิธภัณฑ์เปิดใหม่แทบทุกวัน รัฐบาลให้ความสำคัญกับการสร้างแหล่งเรียนรู้นี้แก่พลเมือง สิ่งที่จีนกำลังเก็บรักษาไว้ ไม่ใช่เพียงเรื่องราวของอดีต หากแต่เป็นอำนาจทางวัฒนธรรมที่จะกำหนดอนาคตของประเทศด้วย
.
โสภิต หวังวิวัฒนา  ชวน ดร.ชาดา เตรียมวิทยา จากคณะศิลปศาสตร์ สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง คุยเรื่องนี้
 

จีนเป็นผู้คิดค้น “การสอบจอหงวน” (科举 - เคอจวี่) ซึ่งถือเป็นนวัตกรรมด้านการบริหารและปกครองที่ทรงอิทธิพลที่สุดอย่างหนึ่งในประวัติศาสตร์ยุคโบราณ  เพราะทลายระบอบการสืบทอดและผูกขาดอำนาจในราชสำนักจากกลุ่มตระกูลขุนนางและผู้มั่งคั่ง เปิดโอกาสให้ประชาชนคนธรรมดาที่ไม่ร่ำรวยหรือไม่ได้สืบเชื้อสายผู้มีอำนาจแต่มีความรู้ความสามารถได้แสดงฝีมือผ่านการสอบคัดเลือกที่เปิดเผย เป็นธรรมและโปร่งใส ทำให้เกิดความเท่าเทียมในสังคมจีน 

เมื่อเดิมพันของผู้สอบผ่านการคัดเลือก คือความร่ำรวยและเกียรติยศ ชื่อเสียงของตัวเองรวมทั้งวงศ์ตระกูลและจะเป็นโอกาสที่ทำให้ชีวิตพลิกผันเปลี่ยนได้ในชั่วข้ามคืน โสภิต หวังวิวัฒนา จึงชวน รศ.วรศักดิ์ มหัทธโนบล ที่ปรึกษาศูนย์จีนศึกษา จุฬาฯ  มาคุยว่าการสอบบัณฑิตและการสอบจอหงวนที่สำคัญนี้จะมีการโกงกันไหมและมีระบบป้องกันหรือจับทุจริตกันอย่างไร

 จีนเป็นชาติมหาอำนาจที่ครองเจ้าเหรียญทองโอลิมปิคในกีฬาหลายชนิดและมีผลงานอย่างโดดเด่น เช่น ยิมนาสติก ว่ายน้ำ กระโดดน้ำหรือกระทั่งปิงปอง ที่ครั้งหนึ่งเคยถูกใช้เป็นเครื่องมือทางการทูตในเวทีการเมืองระหว่างประเทศ แต่สำหรับการแข่งขัน “ฟุตบอลโลก” ทีมชาติจีนเคยผ่านเข้าไปเล่นรอบสุดท้ายได้เพียงครั้งเดียวในปี ค.ศ. 2002 โดยไม่สามารถทำประตูได้เลย
.
ทำไมเส้นทางสู่การเป็นแชมป์ฟุตบอลโลกของจีนจึงยังไม่ประสบความสำเร็จ ทั้ง ๆ ที่เป็นประเทศที่มีศักยภาพและมีความพร้อมหลาย ๆ ด้าน อีกทั้งเป็นหนึ่งในความใฝ่ฝันของประธานาธิบดี สี จิ้นผิง ที่อยากเห็นจีนเป็นแชมป์โลก
.
โสภิต หวังวิวัฒนา ชวน ดร.ชาดา เตรียมวิทยา จากคณะศิลปศาสตร์ สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้า เจ้าคุณทหารลาดกระบัง มาคุยกันว่ามีปัจจัยอะไรที่เป็นเงื่อนไขและอุปสรรคสำคัญบ้าง รวมทั้งบทบาทของบริษัท Evergrande ยักษ์ใหญ่อสังหาริมทรัพย์ของจีนที่ล่มสลายไปแล้วว่าเกี่ยวพันอย่างไรกับวงการฟุตบอลจีนทั้งช่วงเฟื่องฟูและเสื่อมถอย
 

“หม้อไฟ” เป็นอาหารประเภทต้ม เสิร์ฟร้อน ๆ ต้นกำเนิดจากจีนกระจายไปสู่หลายประเทศในเอเชียตะวันออกรวมทั้งอาเซียน ได้แก่ ญี่ปุ่น เกาหลีใต้ เวียดนามและไทย โดยมีการดัดแปลง ประยุกต์จนกระทั่งมีรสชาติที่แตกต่างหลากหลายไปในแต่ละพื้นที่ตามวัฒนธรรมและวัตถุดิบในท้องถิ่น เมื่อไปถึงญี่ปุ่น หม้อไฟ กลายเป็น “สุกี้ยากี้” และ “ชาบู” ได้รับความนิยมอย่างกว้างขวาง ขยายต่อไปยังชาติอื่น ๆ ที่ชื่นชมในรสชาติและวิธีการรับประทานที่ต้องนั่งล้อมวงกินด้วยกันหลายคน
.  
โสภิต หวังวิวัฒนา ชวน รศ.วรศักดิ์ มหัทธโนบล ที่ปรึกษาศูนย์จีนศึกษา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย คุยว่า ทำไมเมนูนี้จึงเกี่ยวข้องกับการปฏิรูปญี่ปุ่นในยุคเมจิและมีบทบาทในหลายเหตุการณ์สำคัญทางการเมืองจีนตั้งแต่ครั้งมองโกล ราชวงศ์ต่าง ๆ ของจีน จนกระทั่งการปฏิวัติซินไห่ นำโดย ดร.ซุนยัดเซ็น ต่อเนื่องถึงการเมืองจีนภายใต้พรรคคอมมิวนิสต์  หม้อไฟกลายเป็นพื้นที่แลกเปลี่ยนของกลุ่มหัวก้าวหน้า คลี่คลายจากอาหารหรูของชนชั้นสูงในราชสำนักไปสู่อาหารที่แสดงความเท่าเทียมของสามัญชน สนับสนุนอุดมการณ์คอมมิวนิสต์และการปฏิวัติวัฒนธรรมได้อย่างไร

ปีนี้เป็นวาระครบรอบ 60 ปีของการปฏิวัติวัฒนธรรม (ค.ศ.1966-1976) ช่วงเวลา10ปีแห่งความขมขื่น สร้างความบอบช้ำให้กับสังคมจีนจนเกิดความเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ที่สุดครั้งหนึ่งในประวัติศาสตร์จีนยุคใหม่ กระทั่งรัฐบาลเองก็ไม่อยากรื้อฟื้น แต่ความจริงและความโหดร้ายในช่วงเวลานั้นกลับไม่มีใครอยากลืม  ทำให้นักสร้างภาพยนตร์หลายคนเกิดแรงบันดาลใจ นำบาดแผลจากประวัติศาสตร์ไปเป็นส่วนหนึ่งของภาพยนตร์จนประสบความสำเร็จระดับโลกและคว้ารางวัลเวทีระดับนานาชาติได้มากมาย 
.
โสภิต หวังวิวัฒนา ชวน รศ.วรศักดิ์ มหัทธโนบล ที่ปรึกษาศูนย์จีนศึกษา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย มารำลึกส่วนเสี้ยวของประวัติศาสตร์จีนนี้ผ่านภาพยนตร์ชื่อดัง 2 เรื่องคือ “Farewell My Concubine” รางวัลปาล์มทองคำจากเทศกาลเมืองคานส์ และ "The Blue Kite" รางวัล Grand Prix จากเทศกาลภาพยนตร์นานาชาติโตเกียว (1993)และรางวัลยอดเยี่ยมเทศกาลภาพยนตร์ยอดเยี่ยมนานาชาติฮาวาย 1993  
.
ชวนฟังว่าความคลั่งอุดมการณ์ทำให้ความเป็นมนุษย์ถูกทำลายได้อย่างไร แล้วทำไมการรื้อฟื้นความจริงที่เจ็บปวดจากประวัติศาสตร์ในภาพยนตร์เหล่านี้มาตีแผ่จนได้ใจคนดูทั้งโลกแต่กลับถูกแบนห้ามฉายในประเทศจีน

จีนคือตลาดบริโภคทุเรียนใหญ่ที่สุดในโลกและไทยก็ส่งออกทุเรียนไปยังตลาดจีนมากที่สุดเช่นกัน คิดเป็นสัดส่วนกว่า 50% ของผลผลิตทั้งหมดในไทย ซึ่งผลิตได้เกือบ 1.7 ล้านตันต่อปี แต่นอกเหนือจากมีคู่แข่งเพื่อนบ้านในอาเซียนเช่นเวียดนาม มาเลเซีย ฟิลิปปินส์  ซึ่งกำลังพัฒนาคุณภาพทุเรียนเพื่อแย่งส่วนแบ่งตลาดลูกค้าจีนแล้ว ชาติสำคัญที่ต้องจับตามองอย่างยิ่งคือจีน เพราะไม่เพียงข้ามมาสร้างล้งรับซื้อทุเรียนตรงจากไทย แต่ไปไกลถึงขั้นการส่งเสริมการปลูกทุเรียนในประเทศจนประสบความสำเร็จได้ลูกแล้ว ล่าสุดมีสถาบันวิจัยการเกษตรเกี่ยวกับทุเรียนโดยตรงมากถึง 6 หน่วยงานในไห่หนานและยูนนานซึ่งเป็นพื้นที่เป้าหมายหลักของการปลูกทุเรียนในประเทศ 
.
โสภิต หวังวิวัฒนา ชวน ดร.อรสา รัตนอมรภิรมย์ จากคณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ มาคุยกันว่า อะไรเป็นปัจจัยที่ทำให้จีนมีความก้าวหน้าเรื่องการปลูกทุเรียนได้อย่างโดดเด่นในเวลานี้ รวมทั้งเจาะลึก 6 หน่วยงานวิชาการที่ส่งเสริมการปลูกทุเรียนของจีนอย่างจริงจัง ทั้งการปรับปรุง พัฒนาสายพันธุ์  เทคนิคการเพาะปลูก เก็บเกี่ยวและควบคุมคุณภาพครบวงจร รวมไปถึงการจัดทำคู่มือการปลูกทุเรียนเพื่อขยายความรู้ให้เกษตรกร
.
แม้ขณะนี้ทุเรียนปลูกในจีนจะยังไม่สามารถแข่งกับทุเรียนนำเข้าในแง่ของปริมาณและราคาได้ในระยะสั้น แต่ระยะยาวจะเป็นความท้าทายสำคัญของอนาคตทุเรียนไทยที่จะส่งออกไปจีนอย่างไร  ติดตามฟังได้ในรายการ

กระทรวงศึกษาธิการจีนปรับโครงสร้างทางการศึกษาโดยเพิ่มสาขาวิชาใหม่  38 สาขาในหลักสูตรระดับปริญญาตรีปีนี้ (2026)  มีเป้าหมายการพัฒนาศักยภาพของคนรุ่นใหม่ให้สอดคล้องกับยุทธศาสตร์ชาติ ตามแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติฉบับที่ 15 (ค.ศ. 2026–2030) ซึ่งให้ความสำคัญกับเศรษฐกิจดิจิทัล เทคโนโลยีขั้นสูง และอุตสาหกรรมใหม่
.
โสภิต หวังวิวัฒนา  ชวน ดร.ชาดา เตรียมวิทยา มาวิเคราะห์ว่า หมุดหมายสำคัญเชิงยุทธศาสตร์ของการปรับโครงสร้างการเรียนรู้ที่รัฐบาลจีนตั้งเป้าไว้เพื่อเปลี่ยนผ่านประเทศจาก  "โรงงานผู้ผลิตขนาดใหญ่" ไปสู่  "มหาอำนาจด้านเทคโนโลยีและนวัตกรรม"  โดยเน้นการพึ่งพาตนเองและพัฒนาคุณภาพชีวิตประชากรนั้นจะมีโอกาสเป็นไปได้มากน้อยเพียงใด

การเยือนจีนของประธานาธิบดี โดนัล ทรัมป์ ผู้นำสหรัฐฯ และประธานาธิบดี วลาดิเมียร์ ปูติน ผู้นำรัสเซีย กลายเป็นไฮไลต์ ที่ทำให้ทั้งโลกจับจ้องมอง เพราะมีความหมายสำคัญหลายเรื่อง ไม่เพียงแต่เป็นการส่งสัญญาณเชิงบวกของความสัมพันธ์แบบทวิภาคีระหว่างจีนกับอีก 2 ชาติ แต่ความร่วมมือและปรองดองของ 3 มหาอำนาจนี้ จะส่งผลกระทบทั้งทางตรงและทางอ้อมในระดับนานาชาติอีกด้วย
.
ถนนสำคัญของโลกทุกสายที่กำลังมุ่งตรงไปยังปักกิ่ง จนมีคำกล่าวเปรียบเปรยว่า ผลประโยชน์และเงินดอลล่าร์จากสหรัฐฯ จะทำให้เศรษฐกิจจีนแข็งแกร่ง ส่วนพลังงานจากรัสเซียจะกลายเป็นเชื้อเพลิงชั้นดีที่ทำให้จีนสามารถผงาดเป็นมหาอำนาจเบอร์หนึ่งของโลกได้  

โสภิต หวังวิวัฒนา  ชวน ดร.ไพจิตร วิบูลย์ธนสาร รองประธานและเลขาธิการหอการค้าไทยในจีน วิเคราะห์เรื่องนี้พร้อมเปรียบเทียบความเหมือนและต่างในการเยือนจีนของ 2 ผู้นำ รวมทั้งผลกระทบและโอกาสสำหรับไทย

การจับกุมตัวนาย ชุน หมิงเฉิน  ซึ่งซุกซ่อนคลังแสงอาวุธไว้จำนวนมาก พบเชื่อมโยงเครือข่ายสแกมเมอร์ในกัมพูชา ทำให้เกิดคำถามหลายเรื่องของมาตรการดูแลความมั่นคงปลอดภัยของประเทศและการกำกับดูแลคัดกรองคนต่างชาติที่เดินทางเข้าประเทศไทย จนทำให้เกิดปัญหาเชื่อมโยงกับธุรกิจสีเทา การสะสมอาวุธอันตราย การบังคับใช้กฎหมาย

เมื่ออาวุธสงครามไม่ได้อยู่ในสนามรบ แต่อยู่ในมือคนต่างชาติบนแผ่นดินไทย คำถามสำคัญจึงไม่ใช่แค่ว่าเขาผิดกฎหมายข้อใด แต่รัฐไทยกำลังเผชิญภัยความมั่นคงรูปแบบใหม่หรือไม่ เหตุการณ์ ชุน หมิงเฉิน ไม่ใช่แค่เรื่องของอาชญากรคนหนึ่ง แต่มันคือกระจกบานใหญ่ที่สะท้อนว่า เมื่อจีน 'ทำความสะอาดบ้าน' ขยะเหล่านั้นไม่ได้หายไปไหน แต่เลือกที่จะปลิวมาตกในบ้านที่ประตูไม่ได้ล็อคหรือล็อคไม่ดีอย่างประเทศไทย
.
โสภิต หวังวิวัฒนา  ชวน ดร.ชาดา เตรียมวิทยา จากสถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้า เจ้าคุณทหารลาดกระบังคุยเรื่องนี้

“กิมย้ง” ผู้สร้างผลงานเขียนอมตะ “มังกรหยก” รวมทั้งนวนิยายอันเลื่องชื่ออีกมากมายที่ได้รับการถ่ายทอดไปสู่สื่อภาพยนตร์และซีรีส์โทรทัศน์หลากหลายรูปแบบ ชีวิตจริงของเขามีความโลดโผน ผกผันและเผชิญกับเรื่องราวอันคาดไม่ถึง ยิ่งกว่าเรื่องราวในนิยายที่ถูกเขียนขึ้น
.
โสภิต หวังวิวัฒนา ชวน รศ.วรศักดิ์ มหัทธโนบล ที่ปรึกษาศูนย์จีนศึกษา จุฬาฯ  มาทำความรู้จักจีนผ่านชีวิตของกิมย้งและความเกี่ยวพันที่เขาและครอบครัวมีต่อจีนแผ่นดินใหญ่  กลุ่มเรดการ์ดได้สร้างบาดแผลร้าวลึกให้กับครอบครัวของเขาอย่างไรในช่วงปฏิวัติวัฒนธรรม การใส่ร้ายป้ายสีและกล่าวหาความเท็จ ได้รับการขออภัยและไถ่โทษอย่างเป็นทางการจากจีนภายใต้ยุคของเติ้งเสี่ยวผิง
.
ติดตามว่า กิมย้ง มีบทบาทและมีส่วนอย่างไรในคณะกรรมการที่จัดตั้งขึ้นเพื่อปฏิรูปและวางรากฐานแนวทางช่วงส่งมอบฮ่องกงกลับคืนสู่จีน

จากเดิมที่จีนเคยใช้กลยุทธ์เมืองจำลอง ลอกแบบต่างประเทศเพื่อดึงดูดนักท่องเที่ยว แต่กลับเผชิญเสียงวิจารณ์ด้านอัตลักษณ์และภาพลักษณ์ จนโมเดลนี้ค่อย ๆ ลดบทบาทลง 
.
จีนจึงปรับทิศสู่การเล่าเรื่องความเป็นจีน ผ่านประวัติศาสตร์ วิถีชีวิต และวัฒนธรรมดั้งเดิม ผสานนวัตกรรมและเทคโนโลยี เพื่อสร้าง “ประสบการณ์” แทน “การจัดแสดง” ให้ผู้มาเยือนได้มีส่วนร่วมและจดจำ
.
แนวทางนี้สะท้อนความพยายามของรัฐในการยกระดับ Soft Power และต่อยอดสู่การสร้างรายได้ กระตุ้นเศรษฐกิจ และดึงดูดการท่องเที่ยว
.
โสภิต หวังวิวัฒนา ชวน ดร.ชาดา เตรียมวิทยา จากคณะศิลปศาสตร์ สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้า เจ้าคุณทหารลาดกระบัง คุยเรื่องนี้โดยใช้ตัวอย่างกรณีศึกษาจากเทศกาลชมดอกโบตั๋นในเมืองลั่วหยาง
 

การเดินทางไปเยือนจีนของ ผู้นำฝ่ายค้านไต้หวันไปเยือนจีน เจิ้ง ลี่เหวิน ประธานพรรคก๊กมินตั๋ง (KMT) พร้อมพบปะกับ สี จิ้นผิง ประธานาธิบดีจีนและประธานพรรคคอมมิวนิสต์จีน (CCP) ณ กรุงปักกิ่งระหว่าง 7–12 เม.ย. 2026  หลังจากว่างเว้นไปนับ 10 ปี กำลังบอกความหมายของความสัมพันธ์เชิงยุทธศาสตร์ทางการเมืองระหว่างไต้หวันกับจีนแผ่นดินใหญ่อย่างไร 
.
จีนกำลังสร้างความชอบธรรมให้กับพรรคก๊กมินตั๋งในฐานะ "ว่าที่รัฐบาล" ในอนาคตของไต้หวัน หากชนะเลือกตั้งได้สลับขั้วเป็นรัฐบาลในการเลือกตั้งครั้งหน้าปี 2028 ใช่หรือไม่ และเป็นการเยือนจีนเพื่อสร้างสะพาน “สันติภาพ” สำหรับไต้หวันกับจีนแผ่นดินใหญ่จริงหรือไม่  โสภิต หวังวิวัฒนา ชวน ดร.อรสา รัตนอมรภิรมย์  จาก ม.เกษตรศาสตร์ วิเคราะห์เรื่องนี้

ความก้าวหน้าของ AI Agent ทำให้มีความเปลี่ยนแปลงหลายอย่างที่น่าสนใจในสังคมจีน โดยเฉพาะผู้ประกอบการค้าและทำธุรกิจ เพราะ AI ไม่ได้เป็นเพียงผู้ช่วยค้นหาข้อมูลตามคำสั่ง แต่ยังมีความสามารถที่ล้ำหน้าขึ้นคือคิด ประมวลผล คาดการณ์ล่วงหน้า จนกระทั่งสามารถทำงานแทนมนุษย์ได้ครบวงจร
.
โสภิต หวังวิวัฒนา  ชวน ตฤณ วุ่นกลิ่นหอม รองประธานอาวุโส หัวหน้าฝ่ายการปฏิรูปองค์กร อุทยานนวัตกรรมเทคโนโลยีสารสนเทศแห่งชาติจีน มาคุยกันว่า ภาคธุรกิจขนาดเล็ก-กลางของจีนนำ OpenClaw มาใช้งานอย่างไรเพื่อลดต้นทุน พร้อมติดตามกรณีตัวอย่างจากการ live ขายของออนไลน์จีนที่ถอดแบบความสำเร็จของปรากฎการณ์ “เจนนี่ไลฟ์สด” เพื่อสอนคนจีนที่อยากบุกเข้ามาขายของในตลาดเมืองไทย 
.
หากผู้ค้าชาวไทยไม่ปรับตัวจะต้องเผชิญกับ “สงครามราคา” และการแข่งขันที่ดุเดือดเพิ่มขึ้นอย่างไรในอนาคตอันใกล้นี้

กระแสที่กลายเป็นไวรัลในสังคมจีนเรื่องหนึ่งคือภาพที่ผู้สูงอายุมากมายแห่กันดาวน์โหลด OpenClaw ซึ่งเป็น Open AI ที่มีสัญลักษณ์เป็นกุ้งตัวใหญ่ จนถูกมองว่า AI กลายเป็นส่วนหนึ่งในชีวิตของคนจีนทุกช่วงวัย  แล้วมีวลีฮิตที่ใช้ถามกันในสื่อออนไลน์จีนว่า “วันนี้คุณเลี้ยงกุ้งหรือยัง” (今天你养虾了吗?)
.
แต่ในชั่วเวลาไม่นาน ก็เกิดปรากฏการณ์คนพากันไปถอนการติดตั้งขนานใหญ่เพราะกังวลเรื่องความปลอดภัย เป็นโอกาสให้บรรดาชั้นนำด้านเทคโนโลยีจีนก็พัฒนาโปรแกรมในลักษณะเดียวกันเพื่อให้บริการกับลูกค้าชาวจีนเพิ่มขึ้นด้วย
.
โสภิต หวังวิวัฒนา ชวน ตฤณ วุ่นกลิ่นหอม รองประธานอาวุโส หัวหน้าฝ่ายการปฏิรูปองค์กร อุทยานนวัตกรรมเทคโนโลยีสารสนเทศแห่งชาติจีน มาคุยเบื้องหลังที่มาของปรากฎการณ์แห่เลี้ยงกุ้งว่าเกิดจากอะไร ทำไมจึงไปเกี่ยวข้องกับการเสี่ยงโชคของคนสูงอายุจีน  พร้อมเปรียบเทียบมุมมองการใช้ AI ระหว่างคนจีนกับคนไทยว่าเหมือนหรือต่างกันอย่างไร   
.
การที่คนจีนมอง AI เป็นโอกาสเอามาใช้เป็นเครื่องมือทำงานทั้งสร้างรายได้  แต่คนไทยมองว่า AI เป็นแค่ผู้ช่วยทำให้งานสำเร็จ หากยังไม่ปรับวิธีคิดในการใช้งาน AI ซึ่งจะมีบทบาทมากขึ้นในชีวิตของเรา จะส่งผลต่ออนาคตของประเทศอย่างไร

เช็งเม้ง ปี 2569 นี้ เป็นวาระครบรอบ 50 ปีของหนึ่งในเหตุการณ์สำคัญในประวัติศาสตร์การเมืองสมัยใหม่ของจีน นั่นคือหลังการอสัญกรรมของอดีตนายกรัฐมนตรี โจว เอินไหล  ต้นเดือน เม.ย. ปี 1976 พลเมืองจีนจำนวนมหาศาลเดินทางไปยังจัตุรัสเทียนอันเหมิน เพื่อกล่าวบทกวีรำลึกและไว้อาลัย แต่กลับถูกแก๊ง 4 คน (แกนนำคือเจียงชิง ภริยาของประธานเหมา) มองว่าการชุมนุมนี้ท้าทายอำนาจรัฐ จึงสั่งรื้อพวงหรีดและนำไปสู่การใช้กำลังปราบปรามประชาชนที่ร่วมชุมนุมในเวลาต่อมา
.
โสภิต หวังวิวัฒนา ชวน รศ.วรศักดิ์ มหัทธโนบล ที่ปรึกษาศูนย์จีนศึกษา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เปิดประวัติศาสตร์จีนในช่วงนั้นว่า เกิดอะไรขึ้นกับการแย่งชิงอำนาจการเมืองภายในของพรรคคอมมิวนิสต์ ทำให้ ฮั่ว กั๋วเฟิง (Hua Guofeng) ผู้สืบทอดทางการเมืองที่ประธานเหมาเลือกไว้ ปฏิบัติการลับจับกุมแก๊ง 4 คน ในข้อหารัฐประหารในวันที่ 6 ตุลาคม ปีเดียวกัน ปิดฉาก10 ปีของยุคปฏิวัติวัฒนธรรม ซึ่งถือเป็นช่วงเวลาตกต่ำที่สุดยุคหนึ่งของจีน เปิดทางให้ เติ้ง เสี่ยวผิง ได้กลับมาเรียกคืนความยุติธรรม พร้อมเป็นผู้นำจีนเข้าสู่ยุคใหม่ของการปฏิรูปและเปิดประเทศ จนกลายเป็นจีนในปัจจุบัน

การสร้าง "เมืองจำลอง" ที่เรียกว่าเป็นสถาปัตยกรรมจำลองอัตลักษณ์ หรือ “Duplitecture” (คำผสมระหว่าง Duplicate และ Architecture) โดยลอกเลียนแบบจากแหล่งท่องเที่ยวชื่อดังทั่วโลก แล้วนำไปสร้างในขนาดย่อหรือใหญ่ใกล้เคียงต้นฉบับของจริงในมณฑลต่าง ๆ ของจีน เป็นกลยุทธ์ที่คนจีนมักเรียกว่า "การเที่ยวต่างประเทศในประเทศ" เพื่อดึงดูดเม็ดเงินจากนักท่องเที่ยวในท้องถิ่นจำนวนมหาศาล รวมถึงเป็นการสร้างแลนด์มาร์คใหม่ ๆ  เช่นการนำย่านถนนบรรทัดทอง และ Street Food ไทย ไปไว้ในหนานหนิงและคุนหมิง, มีวัดสีขาวคล้าย ๆ วัดร่องขุ่นในจังหวัดเชียงรายและวัดสถาปัตยกรรมไทยในสิบสองปันนากับกวางโจว, Little Paris ของฝรั่งเศสในหางโจว, Thames Townจากอังกฤษในเซี่ยงไฮ้, หมู่บ้านริมน้ำ Hallstatt จากออสเตรียในมณฑลกวางตุ้ง , Florentia Village จากอิตาลีในเทียนจิน หรือ Interlaken จากสวิตเซอร์แลนด์ในเซินเจิ้น ล้วนเป็นตัวอย่างของสิ่งที่คนจีนสร้างขึ้นแล้ว 
.
โสภิต หวังวิวัฒนา ชวน ดร.ชาดา เตรียมวิทยา จากคณะศิลปะศาสตร์ สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้า เจ้าคุณทหารลาดกระบัง มาเจาะลึกเรื่องนี้ว่า คนจีนมีมุมมองเกี่ยวกับการลอกเลียนแบบอย่างไร พร้อมไปสำรวจกันว่ามีแหล่งท่องเที่ยวเมืองจำลองแห่งไหนบ้างที่ประสบความสำเร็จหรือล้มเหลว

กลายเป็นข่าวใหญ่เมื่อมหาวิทยาลัยการสื่อสารแห่งประเทศจีน (Communication University of China - CUC) ประกาศยกเลิก 16 สาขาวิชาในระดับปริญญาตรี ในคราวเดียวด้วยเหตุผลหลักคือ เพื่อปฏิวัติห้องเรียนและปรับหลักสูตรการเรียนรู้ใหม่ เพราะมีหลายทักษะพื้นฐานที่ AI ทำงานแทนได้   สาขาที่ถูกยกเลิกส่วนใหญ่เกี่ยวข้องกับศาสตร์และศิลป์ดั้งเดิม เช่น การแปล ถ่ายภาพ การออกแบบนิเทศศิลป์ แม้กระทั่ง สาขาเกี่ยวข้องกับ "การ์ตูน" ที่ทางมหาวิทยาลัยเคยได้รับการจัดอันดับเป็นที่ 1 ของประเทศ
.
นี่เป็นเพียงหนึ่งในหลาย ๆ ตัวอย่างที่สถาบันการศึกษาของจีนปรับตัวรับกับพัฒนาการของ AI แล้วประยุกต์เข้ามาสู่ระบบการเรียนรู้
.
โสภิต หวังวิวัฒนา ชวน ดร.ชาดา เตรียมวิทยา จากคณะศิลปะศาสตร์ สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้า เจ้าคุณทหารลาดกระบัง  มาวิเคราะห์ว่าอะไรที่เป็นเป้าหมายสำคัญของการปรับระบบการศึกษาจีนในปัจจุบัน เพราะจีนกำลังใช้ AI ไม่ใช่แค่เพื่อทำให้ห้องเรียนฉลาดขึ้นแต่เพื่อสร้าง mindset การเรียนรู้ใหม่ ซึ่งจะทำให้โฉมหน้าของอนาคตจีนในยุคใหม่ไม่เหมือนเดิมอีกต่อไป และจะมีอะไรที่ AI ไม่สามารถทำแทนมนุษย์ได้

หนึ่งในนโยบายชาติที่รัฐบาลจีนผลักดันคือการนำเทคโนโลยีสมัยใหม่และระบบดิจิทัลเข้ามาใช้อย่างเต็มรูปแบบในทุก ๆ อุตสาหกรรมรวมถึงการใช้ชีวิตประจำวัน  การนำ AI มาใช้ ทั้งการค้าออนไลน์  เศรษฐกิจดิจิทัล สังคมไร้เงินสด การพัฒนาเครือข่ายเทคโนโลยีการสื่อสารและอินเทอร์เน็ตพื้นฐาน การแพทย์ออนไลน์  ครอบคลุมจนถึงความบันเทิงเช่นละครแนวตั้ง หรือซีรีส์ออนไลน์   
.
โสภิต หวังวิวัฒนา ชวน ผศ.ดร.ชาดา เตรียมวิทยา จากคณะศิลปะศาสตร์ สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้า เจ้าคุณทหารลาดกระบังมาคุยว่า จีนใหม่ในยุคอุตสาหกรรมดิจิทัลจะมีหน้าตาอย่างไร  เอกชนจะพัฒนาเทคโนโลยีและนวัตกรรมใหม่ ๆ รวมทั้งแพลตฟอร์มออนไลน์ ภายใต้การกำกับดูแลอย่างเข้มงวดจากหน่วยงานรัฐได้มากน้อยขนาดไหน ที่สำคัญคือมีเทคนิคผสมผสานความเก่าของศิลปะและวัฒนธรรมแบบจีนเข้ากับนวัตกรรมล้ำสมัยได้ด้วยวิธีใด

การสู้รบระหว่างสหรัฐฯ และอิสราเอลกับอิหร่าน ลุกลามบานปลายไปสู่ประเทศอื่น ๆ ในตะวันออกกลางที่เป็นพันธมิตรของสหรัฐฯ โดยเฉพาะเมื่อกองกำลังพิทักษ์การปฏิวัติอิสลามของอิหร่าน (IRGC) ห้ามการเดินเรือผ่านช่องแคบเฮอร์มุซ ซึ่งเป็นเส้นทางขนส่งน้ำมันที่สำคัญที่สุดแห่งหนึ่ง มีปริมาณน้ำมันที่ใช้เส้นทางนี้เกือบ 1/5 ของการบริโภคทั่วโลก 
 .
จีนเป็นลูกค้ารายใหญ่ที่ซื้อน้ำมันจากกลุ่มประเทศตะวันออกกลางในปริมาณเกือบครึ่งของการนำเข้าน้ำมันดิบทั้งประเทศผ่านช่องทางนี้ จึงได้รับผลกระทบอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ จีนมีแผนรองรับสถานการณ์ดังกล่าวอย่างไร และจะวางบทบาทตัวเองในเวทีการเมืองระหว่างประเทศอย่างไร
.
โสภิต หวังวิวัฒนา ชวน ดร.ไพจิตร วิบูลย์ธนสาร รองประธานและเลขานุการหอการค้าไทยในจีนมาวิเคราะห์ว่า  สงครามนี้จะเป็นวิกฤตหรือโอกาสสำหรับจีน

การเข้าสู่สังคมสูงวัยและประชากรวัยแรงงานลดลง กลายเป็นปัญหาร่วมของหลายประเทศทั่วโลกรวมทั้งจีน รัฐบาลจึงใช้หลายมาตรการเพื่อกระตุ้นการเกิดของทารก ล่าสุดรัฐบาลจีนประกาศมาตรการขึ้นภาษี 13% ในกลุ่มผลิตภัณฑ์และอุปกรณ์คุมกำเนิด รวมทั้งถุงยางอนามัยและยาคุมกำเนิด โดยมีผลบังคับใช้ตั้งแต่ 1 ม.ค.69 ที่ผ่านมา ขณะที่บริการเกี่ยวกับการดูแลเด็ก ผู้สูงอายุ และการแต่งงาน ได้รับยกเว้น
.
มาตรการนี้กลายเป็นหัวข้อถกเถียงร้อนแรงในสังคมจีนพร้อมกับการตั้งคำถามว่า นโยบายสร้างแรงจูงใจนี้จะช่วยแก้ปัญหาได้ตรงจุดมากน้อยเพียงใด อีกทั้งมีความวิตกกังวลว่าจะทำให้เกิดความเสี่ยงด้านสุขอนามัยและการเกิดโรคจากเพศสัมพันธ์
 .
โสภิต หวังวิวัฒนา ชวน รศ.วรศักดิ์  มหัทธโนบล ที่ปรึกษาศูนย์จีนศึกษา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย คุยเรื่องนี้ พร้อมย้อนไปดูเบื้องหลังความคิดของผู้นำจีนในแต่ละยุคเกี่ยวกับการกำกับดูแลและควบคุมประชากร รวมทั้งเรื่องราวของ “หม่า หยิน ชู (Ma Yinchu - 马寅初)” นักวิชาการด้านเศรษฐศาสตร์และนักการศึกษาคนสำคัญที่วางรากฐานทางเศรษฐกิจให้กับจีนยุคเริ่มก่อตั้งประเทศ และเป็นผู้เสนอให้ “คุมกำเนิด” พลเมืองจีนแต่กลับถูกประธานเหมาปฏิเสธ ซ้ำร้ายยังถูกลงโทษ
.
ทำไมข้อเสนอของเขาจึงเป็น “เสียงที่ถูกเพิกเฉย” จนเกิดวิกฤตด้านประชากรในเวลาต่อมา กว่าจะพิสูจน์ได้ภายหลังว่าคำทำนายของเขาถูกต้องและเรียกคืนศักดิ์ศรีและความเป็นธรรมได้ก็ใช้เวลาอีกหลายปีให้หลัง

ปี 2026 ตามปฏิทินนักษัตรคือปีของมะเมียหรือ ม้า ซึ่งปีนี้มีความ  "พิเศษ" และ "แรง" ที่สุดปีหนึ่งในรอบจักรราศี (60 ปีจะมีครั้งเดียว)  มองจีนมุมใหม่ตอนนี้จะชวนผู้ฟังมาทำความรู้จักกับมหาเศรษฐีจีนแซ่ม้า อีก 3  คน (จาก 5  คน) ซึ่งอยู่เบื้องหลังความสำเร็จและกุมบังเหียนธุรกิจระดับต้น ๆ ของจีนและนานาชาติ

โสภิต หวังวิวัฒนา ชวน ดร.อรสา รัตนอมรภิรมย์  จากคณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ เล่าเบื้องหลังและจุดร่วมจุดต่างสำคัญของแต่ละคนว่าเป็นอย่างไร 

1.หม่า ตงหมิ่น (马东敏：Mǎ Dōngmǐn / Melissa Ma) สตรีผู้เป็นลมใต้ปีกและผลักดันสามีคือ หลี่ เยี่ยนหง (Robin Li) ให้กลับมาบุกเบิกธุรกิจในจีนจนสร้างอาณาจักร Baidu ซึ่งไม่ได้เป็นแค่เพียง “Google ของจีน” แต่กลายเป็นบริษัทเทคโนโลยี AI เต็มรูปแบบ เป็นยักษ์ใหญ่ด้าน Search Engine ที่กำลังเปลี่ยนผ่านสู่การเป็นผู้นำด้าน AI และยานยนต์ไร้คนขับระดับโลก โดยมีจุดแข็งที่ระบบนิเวศข้อมูลมหาศาลและเทคโนโลยี AI ที่ล้ำหน้าที่สุดแห่งหนึ่งในกลุ่มบริษัทเทคโนโลยีจีน

2. หม่า หมิงเจ๋อ (马明哲: Mǎ Míngzhé / Peter Ma) ผู้ก่อตั้งและประธานกลุ่มบริษัท Ping An Insurance เจ้าพ่อด้านประกันภัย การเงิน และการลงทุนระดับโลกที่มีใบอนุญาตการเงินครบที่สุดในจีน

3.หม่า เจี้ยนหรง (马建荣: Mǎ Jiànróng) ประธานบริษัท Shenzhou International กลุ่มบริษัทสิ่งทอที่เป็นผู้ผลิตรายใหญ่ (OEM) ให้กับแบรนด์ระดับโลกเช่น Nike, Uniqlo และ Adidas มีพนักงานกว่า 1 แสนคน  ผลิตสินค้าปีละหลายร้อยล้านตัวและมีกำไรต่อปีระดับหลายพันล้านหยวน

หลังตรุษจีนปีนี้ 2026 ก็จะเข้าสู่ปีม้าไฟ ซึ่งถือว่ามีความ  "พิเศษ" และ "แรง" ที่สุดปีหนึ่งในรอบจักรราศี (60 ปีจะมีครั้งเดียว) มองจีนมุมใหม่ตอนนี้ชวนผู้ฟังมาทำความรู้จักกับมหาเศรษฐีจีน 5 คนซึ่งอยู่เบื้องหลังความสำเร็จและกุมบังเหียนธุรกิจระดับต้น ๆ ของประเทศและนานาชาติ ตั้งแต่ platform ออนไลน์, social media, การเงิน, ปัญญาประดิษฐ์ ไปจนถึงผู้รับจ้างผลิตยักษ์ใหญ่ในอุตสาหกรรมสิ่งทอให้กับเสื้อผ้าแบรนด์ดัง แม้ว่าทุกคนแม้จะแซ่ หม่า เหมือนกันแต่ก็ไม่ได้มีความเกี่ยวดองเชื่อมโยงหรือเป็นเครือญาติกันแต่อย่างใด
.
โสภิต หวังวิวัฒนา ชวน ดร.อรสา รัตนอมรภิรมย์  จากคณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ เล่าเบื้องหลังและจุดร่วมจุดต่างสำคัญของแต่ละคน โดยในตอนนี้จะเป็นเรื่องราวของ  2 คนแรกคือ หม่าหยุน หรือ Jack Ma  (马云) ผู้ก่อตั้งอาลีบาบา และ หม่าฮว่าเถิง หรือ Pony Ma (马化腾)  ผู้ก่อตั้ง Tencent
 

ช่วงใกล้เลือกตั้ง หนึ่งในนโยบายประชานิยมคือแจกเงินหรือสัญญาว่าจะให้ในเรื่องต่าง ๆ แก่ผู้มีสิทธิเลือกตั้ง ส่วนจะทำได้ผลเพียงใดนั้นก็เป็นคำถามที่ยังต้องการคำตอบ
.
มองจีนมุมใหม่ใน EP. นี้ พาไปติดตามว่าจีนมีนโยบายการให้เงินอุดหนุนแก่ประชาชนผ่านโครงการ“นำของเก่ามาแลกซื้อของใหม่” เมื่อปลายปี 2025 คณะกรรมการพัฒนาและปฏิรูปแห่งชาติ (NDRC) และกระทรวงการคลังจีน ออกประกาศว่าด้วย “นโยบายการอัปเกรดอุปกรณ์ทั่วประเทศและการนำสินค้าอุปโภคบริโภคเก่าแลกใหม่ ปี 2026” หรือที่เรียกว่า นโยบาย “สองใหม่”
.
กระทรวงพาณิชย์จีนและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องใช้มาตรการสำหรับสินค้าอุปโภคบริโภค โดยรัฐให้เงินอุดหนุนตามแนวนโยบายของคณะกรรมการกลางพรรคคอมมิวนิสต์และคณะรัฐมนตรี  ทำให้ในปี 2025 มูลค่ายอดขายของสินค้าที่เกี่ยวข้องกับโครงการนำของเก่ามาแลกซื้อของใหม่มีมูลค่ารวมมากกว่า 2.6 ล้านล้านหยวน สร้างประโยชน์แก่ประชาชนกว่า 360 ล้านคน/ครั้ง  ทั้งกลุ่มสินค้ารถยนต์ จักรยาน เครื่องใช้ไฟฟ้า โทรศัพท์มือถือและผลิตภัณฑ์ดิจิทัล รวมทั้งการปรับปรุงบ้าน ห้องครัวและห้องน้ำใหม่ให้สะดวกสบายและปลอดภัย 
 .
โสภิต หวังวิวัฒนา ชวน ดร. อรสา รัตนอมรภิรมย์ จากคณะสังคมศาสตร์ ม.เกษตรศาสตร์ มาคุยกันว่า จีนทำอย่างไรจึงประสบความสำเร็จในโครงการนี้ เพราะไม่เพียงมีเป้าหมายกระตุ้นเศรษฐกิจโดยรวม แต่ยังสอดคล้องกับนโยบายประเทศสีเขียว มีพาหนะใช้พลังงานสะอาด ที่สำคัญคือการสร้างสิ่งแวดล้อมให้พร้อมรับกับสังคมสูงวัยและไลฟ์สไตล์คนรุ่นใหม่ซึ่งมีวิถีชีวิตแตกต่างไปจากเดิม

ประเด็นร้อนแรงเมื่อกระทรวงกลาโหมจีนเปิดเผยว่า ได้สั่งปลดนายทหารระดับสูง 2 คน คือ พล.อ.จาง โหย่วเสีย (Zhang Youxia) รองประธานคณะกรรมการกลางด้านการทหาร ลำดับที่ 1 และสอบสวน พล.อ.หลิว เจิ้นลี่ (Liu Zhenli) สมาชิก CMC ในข้อหาละเมิดวินัยและกฎหมายอย่างร้ายแรง  ก่อนหน้านี้ในปีที่แล้วก็มีการปลดนายทหารระดับสูงอีกหลายระลอกด้วยข้อกล่าวหาลักษณะเดียวกัน

โสภิต หวังวิวัฒนา ชวน รศ.วรศักดิ์ มหัทธโนบล ที่ปรึกษาศูนย์จีนศึกษา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยมาคุยกันว่า ประธานาธิบดี สี จิ้นผิง มีเป้าหมายหรือแรงจูงใจสำคัญอย่างไรกับการตัดสินใจครั้งนี้  เพื่อส่งสัญญาณความมุ่งมั่นกวาดล้างคอรัปชั่น  จัดระเบียบกองทัพจีนให้โปร่งใสหรือเพื่อรักษาฐานอำนาจให้มีเสถียรภาพและมั่นคงมากขึ้นในระยะยาว

แม้ทางการจีนจะกวาดล้างกลุ่มสแกมเมอร์ในประเทศจีนอย่างหนัก จนทำให้แก๊งอาชญากรรมต่าง ๆ กระจายตัวออกไปต่างประเทศและชาติในอาเซียน แต่ก็ยังมีมิจฉาชีพอีกจำนวนมากยังคงอยู่ภายในประเทศ เพื่อหลอกลวงพลเมืองจีนด้วยรูปแบบใหม่ ๆ ที่ล้ำหน้ากว่าเดิม ทั้งการใช้เทคโนโลยีนวัตกรรมการสื่อสาร หรือการสร้างเรื่องเพื่อหลอกกลุ่มเป้าหมายให้โอนเงิน เช่นคดีดังในมณฑลเจียงซี ปี 2016 จนทำให้เกิด “หมู่บ้านเศรษฐี” จากการฉ้อโกง
.
โสภิต  หวังวิวัฒนา ชวน ดร.อรสา รัตนอมรภิรมย์  จากคณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์มาเล่าให้ฟังว่า แต่ละมณฑลมีรูปแบบการหลอกลวงอย่างไร  มีคดีดังเรื่องใดบ้าง ทำไมสแกมเมอร์จึงมีจำนวนมากในมณฑลทางตอนใต้ และรัฐบาลจีนมีแนวทางในการพัฒนาพื้นที่ เพื่อสร้างอาชีพใหม่ให้กับสแกมเมอร์ที่กลับใจอย่างไร

การทำงานของแก๊งสแกมเมอร์ในประเทศจีน ที่หลอกลวงด้วยการโทรมาสร้างเรื่องข่มขู่ หลอกลวงให้เหยื่อโอนเงินให้โดยใช้ความกลัว ความโลภและความไม่รู้ ไม่ได้เป็นเพียงรูปแบบเดียวของกลุ่มมิจฉาชีพในปัจจุบันอีกต่อไป เพราะความก้าวหน้าของเทคโนโลยีทำให้คนร้ายสรรหาวิธีต่าง ๆ ที่แยบยลมากขึ้น ทั้งการขโมยซิมโทรศัพท์มือถือ แอบอ้างตัวตน การปลอมแปลงเสียง การย้ายฐานปฏิบัติการเคลื่อนที่ไม่มีแหล่งประจำถาวร หรือเชื่อมโยงการหลอกลวงระหว่าง online และ offline  
.
โสภิต หวังวิวัฒนา  ชวน ดร.อรสา รัตนอมรภิรมย์ จากคณะสังคมศาสตร์มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ มาคุยกันว่า คนร้ายใช้เทคนิคแบบใดบ้างและทำให้เกิดความเสียหายอย่างไร ซึ่งไม่เพียงมีสแกมเมอร์หลอกประชาชน แต่ยังมีกรณีที่ลูกค้าหลอกลวงผู้ขายสินค้าบนแพลตฟอร์มออนไลน์ด้วย อีกทั้งมีคนจีนจำนวนมากที่ยินยอมและเต็มใจเข้าสู่วงจรอาชญากรรมนี้โดยมีเงินค่าจ้างตอบแทนในราคาสูงเป็นแรงจูงใจสำคัญ

รัฐบาลจีนตั้งเป้าจะให้จีนเป็นสังคมที่มีพลเมืองแข็งแรง เป็น Healthy China ในปี 2030 ดังนั้นจึงมีแผนยุทธศาสตร์ระดับชาติหลายเรื่อง ไม่เพียงกระตุ้นเศรษฐกิจภายในประเทศ ลดการพึ่งพาต่างชาติ แต่ยังให้ความสนใจเรื่องสุขภาพของพลเมืองด้วย 

หนึ่งในแผนดังกล่าวคือการรณรงค์ให้พลเมืองจีนลดการดื่มเหล้าให้น้อยลงเพื่อลดภาระค่าใช้จ่ายด้านการรักษาพยาบาล  ซึ่งนอกจากใช้มาตรการรณรงค์แล้วยังใช้เทคโนโลยีมาเพิ่มด้วยเช่น  ส่งเสริมเอกชนทำ app คุมปริมาณการดื่ม หรือให้ร้านอาหารจำกัดจำนวนการการขายเหล้าให้ลูกค้า และยังมีการออกแบบสภาพแวดล้อมใหม่มีสวนสาธารณะใกล้บ้านเพื่อส่งเสริมให้คนออกกำลังกายเพิ่มขึ้นทดแทนการชวนไปกินเหล้าสังสรรค์  

ค่านิยมใหม่  “การดื่ม ไม่ใช่เรื่องส่วนตัวอีกต่อไป แต่คือการตระหนักรู้และเป็นความรับผิดชอบร่วมกันในสังคมจีน” ที่รัฐบาลจีนวาดหวังกับคนรุ่นใหม่ จะเป็นจริงได้มากน้อยเพียงใด  โสภิต หวังวิวัฒนา ชวน ดร.ชาดา เตรียมวิทยา จากคณะศิลปศาสตร์ สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้า เจ้าคุณทหารลาดกระบังมาเล่าให้ฟัง

แผนพัฒนาเศรษฐกิจแห่งชาติฉบับที่ 15 ของจีน เริ่มมีผลบังคับใช้แล้วตั้งแต่ต้นปี ค.ศ. 2026  เป็นต้นไป  ระยะเวลา 5 ปีจากนี้ไป การบริหารและกำหนดทิศทางของประเทศจะเดินตามแนวทางที่กำหนดไว้ในแผน ซึ่งมีหลายประเด็นที่ต่อยอดจากแผนฯ ฉบับก่อน ๆ และจะชัดเจนเป็นรูปธรรมมากขึ้น ทั้งการผลิตคุณภาพสูง การให้ความสำคัญกับเทคโนโลยีขั้นสูงที่จะเข้าไปมีบทบาทในชีวิตประจำวันของพลเมืองจีนเพิ่มขึ้น รวมไปถึงเน้นกระตุ้นการบริโภคภายในประเทศและส่งเสริมคุณภาพชีวิตของชาวจีนให้ดีขึ้นภายใต้สิ่งแวดล้อมสีเขียว

โสภิต หวังวิวัฒนา ชวน ดร.ไพจิตร วิบูลย์ธนสาร รองประธานและเลขาธิการหอการค้าไทยในจีน คุยกันว่ามีประเด็นไหนต้องติดตามบ้างและการพัฒนาของจีนจะเป็นโอกาสของผู้ประกอบการไทยที่ต้องปรับตัวให้เท่าทันได้อย่างไร
 

ปี 2026 เป็นปีแห่งความท้าทายของจีน เพราะมีปัจจัยทั้งจากภายในและภายนอกประเทศที่จะเป็นตัวแปรสำคัญที่อาจสร้างเงื่อนไขได้ทั้งโอกาสเชิงบวกและอุปสรรคที่รัฐบาลภายใต้ประธานาธิบดี สี จิ้นผิง ต้องฝ่าฟัน
.
โสภิต หวังวิวัฒนา ชวน ดร.ไพจิตร วิบูลย์ธนสาร รองประธานและเลขาธิการหอการค้าไทยในจีนมาวิเคราะห์ว่า เศรษฐกิจ การลงทุนของจีนจะเป็นอย่างไร  ปัญหาสงครามการค้าและความขัดแย้งหรือสงครามในพื้นที่ต่าง ๆ จะส่งผลกระทบต่อจีนหรือไม่ ความก้าวหน้าด้านเทคโนโลยีซึ่งถูกประกาศเป็นยุทธศาสตร์ชาติ เน้นพึ่งตัวเองมากขึ้น จะช่วยให้จีนเพิ่มศักยภาพการแข่งขันในเวทีโลกได้มากเพียงใด ภายใต้ระบบนิเวศของอุตสาหกรรมดิจิทัลจะเปลี่ยนโฉมหน้าของพลเมืองจีนไปแบบไหน ที่สำคัญคือไทยจะมีโอกาสท่ามกลางความเปลี่ยนแปลงนี้อย่างไร
 

นอกจากจีนจะมีแผนสร้างความมั่นคงให้กับประเทศโดยเน้นพัฒนาเศรษฐกิจและเทคโนโลยีทันสมัย พึ่งพาการบริโภคภายในประเทศมากกว่าตลาดต่างประเทศแล้ว รัฐบาลจีนยังวางแผนการปรับปรุงระบบสาธารณสุขจีน พร้อมวางเป้าหมายว่า ในปี ค.ศ. 2030 จะเปลี่ยนผ่านจากการรักษาโรคไปสู่ประเทศที่พลเมืองมีสุขพลานามัยแข็งแรง สุขภาพดีในเชิงป้องกัน  ลดปัจจัยเสี่ยงต่อสุขภาพ ทั้งแอลกอฮอล์ ยาสูบ อาหาร และการออกกำลังกาย
.
โสภิต หวังวิวัฒนา ชวน รศ.ดร.ชาดา เตรียมวิทยา จากคณะศิลปศาสตร์ สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้า เจ้าคุณทหารลาดกระบังมาวิเคราะห์ว่า  จีนจะทำเป้าหมายนี้ได้สำเร็จหรือไม่ ด้วยเงื่อนไขใด

กัมพูชา มีประเด็นร้อนเกิดขึ้นหลายเรื่องนับตั้งแต่ถูกจับตาว่าเป็นแหล่งซ่องสุมการทำธุรกิจของกลุ่มจีนเทารวมทั้งอาชญากรรมไซเบอร์ซึ่งมีความเชื่อมโยงกับรัฐบาล จนกระทั่งล่าสุดกำลังมีประเด็นข้อพิพาทชายแดนกับไทย  
.
เมื่อมองย้อนความสัมพันธ์ระหว่างจีนซึ่งเป็นชาติมหาอำนาจกับชาติพันธมิตรอื่น ๆ ในอาเซียน น่าสนใจว่าจีนได้จัดระดับความใกล้ชิดของความร่วมมือนั้นอย่างไร ใช้เกณฑ์ใดเป็นข้อพิจารณา โดยเฉพาะกัมพูชาซึ่งต้องพึ่งพาจีนหลายมิติ ทั้งด้านเศรษฐกิจ การค้าการลงทุน 
.
โสภิต หวังวิวัฒนา ชวน รศ.วรศักดิ์ มหัทธโนบล ที่ปรึกษาศูนย์จีนศึกษา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยมาคุยเรื่องนี้ พร้อมย้อนประวัติศาสตร์ไปดูอดีตว่าความสัมพันธ์ของสองชาตินี้มีพัฒนาการมาอย่างไร  จะเดินหน้าต่ออย่างไรภายใต้รัฐบาลฮุนเซ็นที่มีโจทย์ใหญ่ที่ต้องเรียกคืนความเชื่อมั่นในสายตานานาประเทศกับการจัดการปัญหาแก๊งสแกมเมอร์

การตอบคำถามฝ่ายค้านของนายกรัฐมนตรีญี่ปุ่น นางซาเนโอะ ทาคาอิจิ ว่า หากจีนรุกรานไต้หวัน  ญี่ปุ่นพร้อมตอบโต้ด้วยกองกำลังป้องกันตนเอง สร้างความไม่พอใจให้กับจีนอย่างมากเพราะถือว่าผู้นำญี่ปุ่นกำลังเข้าแทรกแซงกิจการภายในประเทศของจีนที่ถือว่าไต้หวันเป็นส่วนหนึ่งของจีน จนกลายเป็นประเด็นข้อพิพาทระหว่างจีนกับญี่ปุ่นไปในทันที  จีนใช้มาตรการที่ส่งผลกระทบต่อญี่ปุ่นในวงกว้างทั้งอุตสาหกรรมการท่องเที่ยว บันเทิงรวมทั้งมาตรการทางเศรษฐกิจ 
 .
โสภิต  หวังวิวัฒนา ชวน รศ.วรศักดิ์ มหัทธโนบล ที่ปรึกษาศูนย์จีนศึกษา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย มาวิเคราะห์เรื่องนี้ว่า ท่าทีที่ผู้นำญี่ปุ่นแสดงออกเกี่ยวกับไต้หวัน สะท้อนสิ่งที่อยู่ในความคิดคนญี่ปุ่นอีกกลุ่มหนึ่งด้วยหรือไม่  และจะมีทางออกสำหรับเรื่องนี้อย่างไร

แผนพัฒนาภาคเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ 5 ปี ฉบับที่ 15 ของจีนจะเริ่มใช้ในต้นปีหน้า (2026-2030) โดยมีหนึ่งในประเด็นสำคัญคือลดการพึ่งพาจากภายนอก มาสู่การพัฒนานวัตกรรมและเทคโนโลยีต่าง ๆ ด้วยฝีมือของจีนเอง  เน้นกระตุ้นเศรษฐกิจจากการบริโภคภายในประเทศ 

โสภิต หวังวิวัฒนา ชวน ดร.ชาดา เตรียมวิทยา จากสถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง มาวิเคราะห์ว่า แผนฯ ดังกล่าวยังมีประเด็นใดอีกบ้างที่น่าสนใจและจะเป็นตัวกำหนดทิศทางการพัฒนาประเทศของจีนอย่างไร 

การเสด็จพระราชดำเนินเยือนสาธารณรัฐประชาชนจีนของในหลวง ร.10 กับสมเด็จพระราชินี  เป็นข่าวที่คนไทยทั้งประเทศจีนและนานาชาติติดตามอย่างใกล้ชิด  เพราะไม่เพียงเป็นการเสด็จฯ เยือนจีนครั้งแรกในฐานะพระมหากษัตริย์ไทยในรอบ 50 ปีของการสถาปนาความสัมพันธ์ระหว่างไทย-จีน แต่ยังเกิดขึ้นขณะที่จีนกับสหรัฐฯ ยังมีข้อขัดแย้งเรื่องสงครามการค้า และไทยเองก็มีข้อพิพาทชายแดนกับกัมพูชา  

การเสด็จฯ ในครั้งนี้ได้ตอกย้ำความใกล้ชิดระหว่างไทย-จีน และวางหมุดหมายของไทยในเวทีความสัมพันธ์ระหว่างประเทศในสายตานานาชาติอย่างไร โสภิต หวังวิวัฒนา ชวน รศ. วรศักดิ์ มหัทธโนบล ที่ปรึกษาศูนย์จีนศึกษา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย มาคุยเรื่องนี้
 

งานมหกรรมแสดงสินค้านำเข้านานาชาติจีน (China International Import Expo 2025 :CIIE) ครั้งที่ 8 ระหว่างวันที่  5-10 พ.ย.68 ที่ผ่านมา  ปีนี้มี 155 ประเทศ เขตพื้นที่และองค์กรระหว่างประเทศร่วมงาน จัดเป็นงานแสดงสินค้าขนาดใหญ่ที่สุดในโลก มีพื้นที่นิทรรศการกว่า 430,000 ตร.ม. โดยไทยเป็นหนึ่งในประเทศแขกเกียรติยศ (ไทย, UAE, จอร์เจีย, สวีเดน, โคลัมเบียและไนจีเรีย) มี 60 บริษัทจากไทยเข้าร่วมงาน
                                              
มากกว่าการเป็นพื้นที่แสดงสินค้าจากทั่วโลกที่ต้องการนำสินค้าเข้าจีน งานนี้ก็เป็นพื้นที่เปิดจีนออกไปสู่โลกเช่นกัน โสภิต หวังวิวัฒนา ชวน ดร.ไพจิตร วิบูลย์ธนสาร รองประธานและเลขาธิการหอการค้าไทยในจีน มาเล่าให้ฟังว่า มีอะไรน่าสนใจในงานบ้างโดยเฉพาะการแสดงนวัตกรรมและเทคโนโลยีสมัยใหม่ของหลายชาติที่ต้องการรุกส่วนแบ่งตลาดสินค้าจากจีน แล้วไทยจะใช้โอกาสนี้ปรับตัวเพื่อรองรับพัฒนาการที่ก้าวกระโดดของจีนได้อย่างไร
 

โสภิต หวังวิวัฒนา ไปเยือนเขตปกครองตนเองกว่างซีจ้วงอีกครั้ง ในยุคที่รัฐบาลจีนและท้องถิ่นนำนวัตกรรมและ AI มาผนวกใช้เข้ากับธุรกิจและอุตสาหกรรมหลายประเภท  ติดตามว่าความก้าวหน้าในเรื่องนี้จะส่งผลให้กว่างซี ซึ่งถูกวางหมุดหมายให้เป็นประตูสู่อาเซียน ภายใต้ยุทธศาสตร์ ระเบียงการขนส่งเชื่อมทางบกและทางทะเลแห่งภาคตะวันตก (New Western Land and SeaCorridor : NWLSC) ซึ่งไม่เพียงมิติด้านการค้า การลงทุนและการขนส่งโลจิสติกส์  แต่ยังรวมเรื่องการศึกษา วัฒนธรรมและการท่องเที่ยวอย่างไร

โครงการโล่ทองคำ หรือ โครงการข้อมูลข่าวสารงานความมั่นคงสาธารณะแห่งชาติ (National Public Security Work Informational Project) เป็นหนึ่งในเครื่องมือที่รัฐบาลจีนสร้างขึ้นเพื่อให้รัฐเข้าถึงข้อมูลส่วนตัวของผู้ใช้อินเทอร์เน็ตพร้อมระบุตัวตนและระบุตำแหน่งของบุคคลได้ทันที โดยกำกับดูแลอินเทอร์เน็ตภายในประเทศเพื่อสร้างเครือข่ายอัจฉริยะเฝ้าระวังความปลอดภัยและรักษาระเบียบของสังคม 
.
โสภิต หวังวิวัฒนา ชวน ตฤณ วุ่นกลิ่นหอม นายกสมาคมการค้าดิจิทัลไทยและกรรมการการค้าข้ามแดนจีนมาคุยเรื่องนี้ว่า รัฐบาลจีนนำโครงการนี้มาใช้สกัดและจัดการกับแก๊งหลอกลวงออนไลน์ได้อย่างไร  อีกด้านหนึ่ง การที่พลเมืองได้รับการปกป้องอย่างดีภายในประเทศ กลับกลายเป็นจุดอ่อนเมื่อเดินทางออกนอกประเทศและใช้เครือข่ายอินเตอร์เน็ตนอกเหนือการควบคุมของรัฐบาลจีนได้อย่างไร

แก๊งคอลเซนเตอร์ กลุ่มสแกมเมอร์หลอกลวงและจีนเทา เคยเป็นหนึ่งในปัญหาใหญ่ในสังคมจีน แต่รัฐบาลสามารถจัดการและควบคุมจนทำให้ไม่สามารถอยู่ในประเทศจีนได้ ต้องหนีออกมาทำธุรกิจผิดกฎหมายในต่างประเทศ โดยเฉพาะชาติในอาเซียน  

โสภิต หวังวิวัฒนา ชวน ตฤณ วุ่นกลิ่นหอม นายกสมาคมการค้าดิจิทัลไทยและกรรมการการค้าข้ามแดนจีนมาคุยกันว่า รัฐบาลใช้มาตรการอะไรจนสำเร็จ มีการบูรณาการระหว่างกฎหมายและเทคโนโลยีอย่างไร รวมทั้งมาตรการสร้างความร่วมมือข้ามชาติเพื่อติดตามปกป้องผลประโยชน์ของพลเมืองจีน
 

หลังจากจีนประกาศคุมเข้มการส่งออกแร่หายากซึ่งกระทบสหรัฐฯ โดยตรง เพราะนำเข้าจากจีนกว่า 60% ของการใช้ทั้งประเทศ และกระทบกับอุตสาหกรรมที่เกี่ยวข้อง ทั้งสินค้าไฮเทค อากาศยาน อวกาศ  รวมทั้งการผลิตอาวุธที่สหรัฐฯ เป็นพ่อค้ารายใหญ่ด้วย จนทรัมป์ประกาศขึ้นภาษี 100% เพื่อตอบโต้จีน โดยจะมีผล 1 พ.ย.นี้  จนทำให้ต้องจับตา การประชุมสุดยอดความร่วมมือทางเศรษฐกิจในภูมิภาคเอเชีย-แปซิฟิก (เอเปค) ที่จัดขึ้นในเกาหลีใต้ ระหว่าง 31 ต.ค. - 1 พ.ย.2568 นี้ ว่าหาก 2 ผู้นำได้พบและเจรจากันแล้วจะคลี่คลายความขัดแย้งได้อย่างไร

โสภิต หวังวิวัฒนา ชวน ดร.ไพจิตร  วิบูลย์ธนสาร รองประธานและเลขาธิการหอการค้าไทยในจีน วิเคราะห์เรื่องนี้

ใครจะไปคิดว่า จู่ ๆ พ่อค้าที่ทำโรงงานและกิจการขายถังบรรจุแก๊สธรรมดา ๆ คนหนึ่งในเมืองจีน  จะกลายเป็นผู้จัดหาและส่งออกอุปกรณ์เพื่อใช้เป็นชิ้นส่วนนำไปประกอบอาวุธสงครามรายใหญ่ในตะวันออกกลาง แล้วกลายเป็นส่วนหนึ่งของเครื่องมือเพื่อทำลายล้างศัตรูฝ่ายตรงข้ามของสงครามในเยเมน
.
คงเต๋าเย่า เป็นทายาทรุ่นที่ 3 ซึ่งรับมรดกกิจการจากพ่อแม่มาบริหารต่อ  แต่ประสบกับภาวะวิกฤติเศรษฐกิจหนักจนเป็นหนี้สินล้นพ้นตัวจนต้องดิ้นรนหาช่องทางใหม่ ๆ ทางออนไลน์ เพื่อขายถังบรรจุแก๊ส แล้ววันหนึ่งมียอดสั่งซื้อล็อตใหญ่จากตะวันออกกลางเข้ามาจนทำให้ชีวิตพลิกผันเปลี่ยนแปลงไปนับแต่วันนั้น 
.
โสภิต หวังวิวัฒนา ชวน ตฤณ วุ่นกลิ่นหอม นายกสมาคมการค้าดิจิทัลไทยและกรรมการการค้าข้ามแดนจีน มาคุยกันว่า เกิดอะไรขึ้นและเราเรียนรู้อะไรจากเรื่องนี้ได้บ้าง

การที่ประธานาธิบดี สี จิ้นผิง ซึ่งดำรงตำแหน่งเลขาธิการใหญ่คณะกรรมการกลางพรรคคอมมิวนิสต์จีน และประธานคณะกรรมาธิการการทหารส่วนกลางของจีนพร้อมคณะไปเยือนซินเจียง ในโอกาสเฉลิมฉลองวาระครบรอบ 70 ปีของการก่อตั้งเขตปกครองตนเองซินเจียงอุยกูร์ (1 ต.ค. 1955) เมื่อช่วงปลายเดือนกันยายนที่ผ่านมา ทำให้ซินเจียงกลับมาอยู่ในความสนใจอีกครั้ง
.
รัฐบาลจีนออกแบบและวางแนวทางบริหารจัดการพื้นที่ซึ่งมีความซับซ้อนและอ่อนไหว ทั้งประเด็นความมั่นคง ความแตกต่างด้านศาสนา เพราะพลเมืองส่วนใหญ่นับถือศาสนาอิสลาม วิถีชีวิตและวัฒนธรรมที่ไม่เหมือนกับชาวจีนฮั่นและยังเคยมีประเด็นความขัดแย้ง การใช้ความรุนแรงหรือการละเมิดสิทธิมนุษยชน  
.
โสภิต หวังวิวัฒนา ชวน ดร.ไพจิตร วิบูลย์ธนสาร รองประธานและเลขาธิการหอการค้าไทยในจีน มาคุยว่า รัฐบาลจีนวางแผนการพัฒนาพื้นที่อย่างไร นอกเหนือจากการกำหนด “ยุทธศาสตร์การปกครองซินเจียงในยุคใหม่” เพื่อเปลี่ยนจากภูมิภาคที่ยากจนให้เป็นโอกาสใหม่ แผนส่งเสริมการท่องเที่ยวและแหล่งพลังงานใหม่จะเป็นโอกาสของซินเจียงได้อย่างไร

ในแผนพัฒนาประเทศจนถึงปี 2035  ที่จีนตั้งเป้าหมายและกำหนดยุทธศาสตร์ จากการเป็น “สังคมมั่งคั่งปานกลาง”  เพื่อบรรลุความมั่งคั่งร่วมกัน  นอกเหนือจากเศรษฐกิจ การเงินและการลงทุนแล้ว คุณภาพชีวิตที่ดีของพลเมือง อยู่ท่ามกลางสิ่งแวดล้อมสีเขียว ก็เป็นอีกเป้าหมายที่รัฐบาลจีนอยากจะทำให้สำเร็จ
.
โสภิต หวังวิวัฒนา ชวน ดร.ชาดา เตรียมวิทยา จากคณะศิลปศาสตร์ สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง  มาคุยว่าจีนจะแก้ปัญหาการแข่งขันหาเลี้ยงชีพที่สร้างแรงกดดันอย่างมากแก่หนุ่มสาวจีนยุคใหม่และส่งเสริมคุณภาพชีวิตผู้คนให้กินดีอยู่ดีได้อย่างไร

รัฐบาลจีนวางแผนพัฒนาประเทศจนถึงปี 2035 โดยตั้งเป้าหมายและกำหนดยุทธศาสตร์ จากการเป็น “สังคมมั่งคั่งปานกลาง” (小康社会)  เพื่อบรรลุความมั่งคั่งร่วมกัน (共同富裕)  วางแผนสร้างยุคเปลี่ยนผ่านแห่งความทันสมัยหลายเรื่องเช่น อุตสาหกรรม สังคม การเมืองและเศรษฐกิจ ซึ่งทั้งหมดจะเป็นเรื่องพื้นฐานของจีนในอนาคต    

กติกาใหม่ในเวทีระหว่างประเทศที่จีนจะเป็นผู้กำหนดเงื่อนไข เป้าหมายจะเป็น Top 3 ด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี จะสำเร็จได้หรือไม่ ด้วยเงื่อนไขใดบ้าง โสภิต หวังวิวัฒนา ชวน ดร.ชาดา เตรียมวิทยา จากคณะศิลปศาสตร์ สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง  มาคุยเบื้องลึกเบื้องหลังเรื่องนี้

ทหารคือรั้วของชาติ ทำหน้าที่ปกป้องประเทศ เรื่องนี้เป็นพื้นฐานของทุกชาติทั่วโลก แต่สำหรับ “ทหาร” ในประเทศจีน  มีมุมมองการรับรู้และยอมรับอาชีพนี้มีทั้งความเหมือนและแตกต่างจากชาติอื่น ๆ นอกจาก 3 เหล่าทัพคือ บก เรือ และอากาศแล้ว จีนยังมีแผนการสร้างกองทัพเพื่อดูแลความมั่นคงทางอวกาศอีกด้วย

โสภิต หวังวิวัฒนา ชวน ดร.อรสา รัตนอมรภิรมย์ นักวิชาการอิสระด้านจีนศึกษา มาคุยเรื่องนี้ว่าทำไม  ทหารจึงได้รับการยกย่องสูงสุดและเป็นหนึ่งในอาชีพที่คนรุ่นใหม่จำนวนไม่น้อยในจีนตั้งแต่อดีตจนกระทั่งถึงปัจจุบัน ยังคงต้องการเข้ารับราชการเป็นทหารและคนกลุ่มนี้จะมีสิทธิพิเศษ สามารถเติบโตก้าวหน้าทั้งการงานและสถานะทางสังคม  และกองทัพจีนจะเป็นแหล่งรวมคนเก่ง คนมีความสามารถเพื่อทำให้จีนเป็นชาติมหาอำนาจโดยเฉพาะด้านการบินและอวกาศอย่างไร

ภาพการแสดงแสนยานุภาพของกองทัพ ทั้งบก เรือ อากาศ และพิธีสวนสนาม เพื่อรำลึกครบรอบ 80 ปี การสิ้นสุดสงครามโลกครั้งที่ 2  ซึ่งจัดขึ้นที่กรุงปักกิ่งของจีน เมื่อ 3 ก.ย. 2025 ที่ผ่านมา โดยมีผู้นำ 26 ประเทศพร้อมกับผู้บริหารระดับสูงนานาชาติเข้าร่วมงาน พร้อมการปรากฏตัวของผู้นำสำคัญคือ ประธานาธิบดี วลาดิเมีย ปูติน ของรัสเซีย และ นายคิม จอง อึน ของเกาหลีเหนือ รวมทั้งชาติพันธมิตรของจีน กำลังถูกจับจ้องมองจากทั่วโลก

ประธานาธิบดี สี จิ้นผิง ตอกย้ำเรื่องการสร้างความมั่นคงทั้งทางบก ทางน้ำและอากาศแล้วยังไปไกลถึงการตั้งเป้าให้มีกองทัพอวกาศเพื่อดูแลความปลอดภัยของประเทศอย่างรอบด้าน พร้อมวางเป้าหมายให้จีนต้องปฎิรูปกองทัพให้ทันสมัยภายในปี ค.ศ. 2035 และมุ่งสู่การเป็นชาติมหาอำนาจด้านกลาโหมในปี ค.ศ. 2049 ซึ่งจะเป็นวาระครบรอบ 100 ปีการก่อตั้งสาธารณรัฐประชาชนจีน

โสภิต หวังวิวัฒนา ชวน ดร.อรสา รัตนอมรภิรมย์ นักวิชาการอิสระด้านจีนศึกษา คุยเรื่องนี้ว่า สรุปแล้ว การที่จีนประกาศว่าจะปฏิรูปกองทัพ เสริมความแข็งแกร่งและสร้างความมั่นคง เป็นชาติมหาอำนาจด้านการทหาร เพื่อสันติภาพนั้นเป็นความปรารถนาที่แท้จริงของจีน หรือว่านี่คือเพียงเรื่องเล่าที่จีนอยากให้โลกเชื่อ?

จีนขึ้นชื่อว่ามีความสามารถในการพลิกแพลงและใช้ความคิดสร้างสรรค์เพื่อต่อยอดผลิตภัณฑ์ สินค้าและบริการเพื่อนำไปสู่การค้าเชิงพานิชย์  ภาพจำเก่าที่เคยเป็นนักลอกเลียนแบบและได้แต่สินค้าราคาถูก คุณภาพต่ำ กำลังจะถูกทดแทนด้วยการพัฒนาและต่อยอด จนทำให้ขณะนี้มีหลายเรื่องที่จีนกลายเป็นผู้นำหรือมีบทบาทนำในอุตสาหกรรมดังกล่าว 

แม้ว่าจะไม่ใช่ผู้คิดค้นเป็นประเทศแรก  เช่น การตั้งเป้าเป็นผู้นำเทคโนโลยี Broadband 10 G ชาติแรกของโลก หรือการทดลองโรงพยาบาล AI แห่งแรกของโลกเช่นกัน โดยไม่ต้องใช้บุคลากรทางการแพทย์ที่เป็นมนุษย์เลย รวมทั้งการนำเทคโนโลยีสมัยใหม่มาผนวกกลยุทธการตลาดทำให้โดนใจและตอบสนองความต้องการของคนยุคใหม่ เช่น การคิดค้นตู้หลอมทองคำเพื่อให้คนทั่วไปซื้อขายได้สะดวก หรือการใช้แบรนด์สินค้าต่างประเทศมาเป็นส่วนหนึ่งของการขอแต่งงานของหนุ่มสาวกลางที่สาธารณะ

โสภิต หวังวิวัฒนา ชวน ตฤณ วุ่นกลิ่นหอม นายกสมาคมการค้าดิจิทัลไทยและกรรมการการค้าข้ามแดนจีน มาคุยเรื่องนี้

จีนเป็นประเทศที่มีประวัติศาสตร์และพัฒนาการมายาวนานหลายพันปี  สิ่งประดิษฐ์ต่าง ๆ หลายเรื่องที่ถูกใช้แพร่หลายทั่วโลกและยังทรงอิทธิพลมาจนถึงปัจจุบันนี้ ก็มีจุดเริ่มต้นการคิดค้นครั้งแรกจากจีน  

โสภิต หวังวิวัฒนา ชวน ตฤณ วุ่นกลิ่นหอม นายกสมาคมการค้าดิจิทัลไทยและกรรมการการค้าข้ามแดนจีน มาคุยเรื่องนี้ว่า อะไรเป็นสิ่งที่จีนริเริ่มบ้าง และมีอะไรที่จีนแม้จะไม่ได้เป็นผู้นำคนแรกแต่ได้เอาไอเดียมาพัฒนา ต่อยอดขยายเป็นการค้าเชิงพานิชย์จนสร้างประโยชน์มหาศาลกลับคืนสู่จีน
 

5 มหาวิทยาลัยด้านวิศวกรรมและเทคโนโลยีเครื่องกล พลังงานไฟฟ้าในเซี่ยงไฮ้ จับมือภาคธุรกิจทำหลักสูตร “อุตสาหกรรมนำการศึกษา” ผลิตคนป้อนตลาดแรงงาน  โดยออกแบบการเรียนรู้ร่วมกับการลงมือฝึกปฏิบัติจริง เพื่อย่นระยะเวลาจากห้องเรียนสู่วิศวกร จัดหาบุคลากรที่ตรงความต้องการของอุตสาหกรรมผ่านการมีส่วนร่วมทั้งฝ่ายสถานศึกษาและสถานประกอบการ

โสภิต  หวังวิวัฒนา ชวน  ดร.อรสา รัตนอมรภิรมย์  ประธานเจ้าหน้าที่ฝ่ายปฏิบัติการ สำนักงานนวัตกรรมและความร่วมมือ สถาบันบัณฑิตวิทยาศาสตร์จีน มาเล่าให้ฟังว่าจีนออกแบบการเรียนรู้สายอาชีวะอย่างไร เพื่อให้นักศึกษาได้ฝึกฝน "ทักษะที่แท้จริง" ใน "ตลาดแรงงานจริง" ปรับเปลี่ยนรูปแบบการเรียนจาก "ห้องเรียนสู่เวิร์กชอป” จาก “เขียนรายงานสู่การสร้างผลิตภัณฑ์” จาก “นักศึกษาสู่วิศวกร" จนทำให้เมื่อเรียนจบแล้วทำงานได้ทันที   

กระแสการใช้ชีวิตอิสระ ทำงานที่ไหนก็ได้ ขอแค่มีโน้ตบุ๊ก คอมพิวเตอร์สักเครื่องและอินเทอร์เน็ตสัญญาณดี ๆ ก็มีออฟฟิศเคลื่อนที่ได้  กลายเป็นค่านิยมของคนรุ่นใหม่มากขึ้น 
.
มณฑลยูนนาน ถูกวางหมุดหมายให้กลายเป็นศูนย์กลาง Digital Nomad ของโลก รัฐบาลจีนตั้งเป้าให้เป็นปลายทางของนักท่องเที่ยวที่มาปักหลักใช้ชีวิตที่นี่ปีละไม่ต่ำกว่า 6 ล้านคน โดยออกแบบระบบโครงสร้างพื้นฐานรองรับคนต่างชาติที่ต้องการอพยพย้ายถิ่นเข้ามาทั้งท่องเที่ยวและพักอาศัยระยะยาว  อาศัยข้อได้เปรียบจากการเป็นฐานท่องเที่ยวเชิงคุณภาพ เป็นแหล่งเมืองมรดกโลกที่มีความหลากหลายทางวัฒนธรรม 
.
โสภิต  หวังวิวัฒนา ชวน  ดร.อรสา รัตนอมรภิรมย์  ประธานเจ้าหน้าที่ฝ่ายปฏิบัติการ สำนักงานนวัตกรรมและความร่วมมือ สถาบันบัณฑิตวิทยาศาสตร์จีน มาคุยเพื่อหาคำตอบในเรื่องนี้ว่าจีนวางแผนด้านไหนบ้างและไทยจะเรียนรู้แนวทางนี้ได้อย่างไร

ทุนจีนเทาที่เข้ามาอยู่ในประเทศไทยมีหลายกลุ่ม  และมีความซับซ้อนในการทำธุรกรรมหลากหลายรูปแบบ  นอกเหนือจากกลุ่มที่มาประกอบธุรกิจชั่วคราวโดยอาศัยช่องว่างทางกฎหมายเพื่อฉกฉวยประโยชน์จากการลงทุน การค้าและการสร้างเครือข่ายผ่านเจ้าหน้าที่หน่วยงานรัฐ ความมั่นคงและกระบวนการยุติธรรมแล้ว  ยังมีกลุ่มคนจีนที่ต้องการปักหลักตั้งรกรากอยู่ในดินแดนไทย ลักลอบกระทำผิดเพื่อให้ลูกได้รับสัญชาติไทยผ่านการ (จ้าง) แต่งงานกับคนไทย การอุ้มบุญ รวมทั้งการยกลูกให้เป็นบุตรบุญธรรมคนไทย (ในนาม)  หวังใช้สิทธิในฐานะผู้ปกครองของเด็กเพื่อประโยชน์ด้านต่าง ๆ จนกว่าเด็กจะบรรลุนิติภาวะ
.
โสภิต หวังวิวัฒนา  ชวน ผศ.ดร.ชาดา เตรียมวิทยา จากคณะศิลปศาสตร์ สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง ผู้เขียนหนังสือ “จีนเทา จีนใหม่ไทยแลนด์” มาคุยเบื้องลึกเบื้องหลังเรื่องนี้
 

กลุ่มทุนจีนสีเทาในเมืองไทย กำลังเป็นปัญหาสำคัญที่ต้องจัดการและแก้ไขอย่างเร่งด่วน เพราะมีทั้งเฉด อ่อน กลาง แก่ เข้ม และบางครั้งแม้จะไม่ได้อยู่ในกระบวนการอย่างตรงไปตรงมา แต่อาจมีส่วนรู้เห็นเป็นใจด้วย กระบวนการเข้ามาฉกฉวยประโยชน์  มีทั้งอาศัยช่องว่างด้านกฎหมาย อาศัยช่องทางที่เป็นมิตรและมีไมตรีต่อกันในด้านที่ไม่ถูกเข้มงวด เช่น การศึกษา ศาสนา สังคมวัฒนธรรม หลังจากนั้นเข้ามาในช่องทางการทำธุรกิจ การค้าหลากรูปแบบทั้งขนาดเล็ก กลาง ใหญ่ และเข้าไปในระบบอุตสาหกรรม โรงงาน มีเรื่องของธุรกิจการท่องเที่ยว อสังหาริมทรัพย์ ร้านอาหาร 
  
โสภิต หวังวิวัฒนา  ชวน ผศ.ดร.ชาดา เตรียมวิทยา จากคณะศิลปศาสตร์ สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง ผู้เขียนหนังสือ “จีนเทา จีนใหม่ไทยแลนด์” มาคุยเบื้องลึกเบื้องหลังเรื่องนี้

ความร่วมมือด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีเริ่มขึ้นหลังจากการสถาปนาความสัมพันธ์ทางการทูตระหว่าง ไทย-จีน เริ่มไปแล้วประมาณ 3 ปี   ข้อตกลงฉบับแรกเมื่อวันที่ 31 มีนาคม 1978 ระบุถึงการแลกเปลี่ยนบุคลากรระหว่างกัน การถ่ายโอนเทคโนโลยี การแลกเปลี่ยนข้อมูลความรู้ รวมถึงการทำโครงการด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีร่วมกัน  ซึ่งในระยะแรกไทยเป็นฝ่ายสนับสนุนและช่วยเหลือจีนซึ่งอยู่ในระยะเริ่มเปิดประเทศสู่นานาชาติ
.
นับจากการเกิดขึ้นของกลไกคณะกรรมาธิการร่วมว่าด้วยความร่วมมือด้านวิทยาศาสตร์และวิชาการ (คกร.) ทำให้มีโครงการระหว่างไทย-จีนแล้วมากถึง 919 โครงการ ในจำนวนนี้อยู่ภายใต้ความร่วมมือระดับกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม(อว.) ถึง 698 โครงการ 
.
แต่ทว่า จนถึงปัจจุบันทำไมกลับกลายเป็นว่าไทยเป็นผู้ได้รับการสนับสนุนและถ่ายโอนเทคโนโลยีจากจีน  โสภิต หวังวิวัฒนา ชวน ดร.อรสา รัตนอมรภิรมย์  ประธานเจ้าหน้าที่ฝ่ายปฏิบัติการ สำนักงานนวัตกรรมและความร่วมมือ สถาบันบัณฑิตวิทยาศาสตร์จีน มาคุยเพื่อหาคำตอบในเรื่องนี้

ดาวน์โหลดฟรี หนังสือรวบรวมเนื้อหาเกี่ยวกับความสัมพันธ์ระหว่างไทย - จีน โดย ศูนย์ศึกษาระหว่างประเทศ (ISC)
1.“ การเจรจาการสถาปนาความสัมพันธ์ทางการทูตกับสาธารณรัฐประชาชนจีน 2516 – 2518”  : เตช บุนนาค
https://thaip.bs/M8djPQI 
2. “ไทยมองจีน” : สิทธิพล เครือรัฐติกาล (บรรณาธิการ)
https://thaip.bs/bPDINay

การหวนกลับมาเริ่มความสัมพันธ์ทางการทูตระหว่างไทย-จีน ใหม่อีกครั้งเมื่อ 1 ก.ค. 2518 ไม่เพียงหวังผลด้านการค้าการลงทุนระหว่างกัน แต่เป้าหมายสำคัญอีกเรื่องคือรัฐบาลไทยในเวลานั้นต้องการขอให้จีนหยุดช่วยเหลือพรรคคอมมิวนิสต์แห่งประเทศไทย (พคท.) ซึ่งถือเป็นภัยต่อความมั่นคงของชาติ  จนประสบความสำเร็จในเวลาต่อมา

สัมพันธ์ไทย-จีน ครั้งใหม่ราบรื่นเรื่อยมา แต่จนถึงขณะนี้ เค้าลางปัญหาใหม่เริ่มก่อตัว มีกลุ่มอาชญากรสัญชาติจีน แก๊งค์จีนเทาและคนที่เข้ามาทำธุรกิจผิดกฎหมายในประเทศไทย รวมทั้งเชื่อมโยงกับสแกมเมอร์และการพนัน กาสิโนในพื้นที่ชายแดนของประเทศเพื่อนบ้าน หรือธุรกิจขนาดใหญ่ของจีนที่ทำให้เกิดความได้เปรียบไทยเชิงการแข่งขัน

โสภิต หวังวิวัฒนา ชวน รศ.วรศักดิ์ มหัทธโนบล ที่ปรึกษาศูนย์จีนศึกษา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย คุยกันว่า นับจากนี้ ความสัมพันธ์ไทย-จีน ภายใต้บริบททางสังคม วัฒนธรรมและสิ่งแวดล้อมที่ไม่เหมือนเดิมอีกต่อไปแล้ว จะมีทิศทางเป็นอย่างไร

1 ก.ค. 2568 เป็นวาระเฉลิมฉลองความสัมพันธ์ทางการทูตระหว่างไทย - จีน  ครบรอบ 50 ปี แต่แท้จริงแล้วสองประเทศมีความร่วมมือระหว่างกันยาวนานกว่านั้น  ย้อนสืบไปได้ถึงสมัยสุโขทัยและอยุธยา ไทยเคยเป็นเมืองขึ้นของจีนหรือไม่ จากการฑูต "จิ้มก้อง" ที่ต้องส่งเครื่องบรรณาการให้จีนและสัมพันธ์ขาดสะบั้นด้วยเหตุใด ก่อนจะกลับมาสานไมตรีกันใหม่
.
การเมืองระหว่างประเทศและความขัดแย้งระหว่างสหรัฐฯ กับจีนและไต้หวัน ส่งผลอย่างไรกับไทย โสภิตหวังวิวัฒนา ชวน รศ.วรศักดิ์ มหัทธโนบล ที่ปรึกษาศูนย์จีนศึกษาจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย มาคุยเรื่องนี้

เขตปกครองตนเองมองโกเลียใน ตั้งอยู่ทางตอนเหนือของจีน มีพรมแดนติดต่อกับประเทศมองโกเลียและรัสเซีย เป็นที่ราบสูง ภูเขาและทะเลทรายร้อน แห้งแล้ง อยู่ห่างไกลความเจริญ จากภาพจำในอดีตว่าเป็นแหล่งผลิตพลังงานถ่านหินขนาดใหญ่ กลายมาเป็นศูนย์กลางของแหล่งพลังงานสีเขียวในปัจจุบัน รวมทั้งแหล่งอุตสาหกรรมแปรรูปผลิตภัณฑ์จากนม ฟาร์มปศุสัตว์ขนาดใหญ่ รวมทั้งการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมที่โดดเด่น

โสภิต หวังวิวัฒนา   ชวน ดร.ไพจิตร วิบูลย์ธนสาร รองประธานและเลขาธิการหอการค้าไทยในจีน มาเล่าให้ฟังว่า  จีนใช้ข้อจำกัดของพื้นที่ทำให้เกิดการพัฒนาแนวใหม่ จนกลายเป็นโอกาสสำหรับการผลิตพลังงานจากกังหันลมและแสงอาทิตย์และพลังงานหมุนเวียนทางเลือก จนมีกำลังผลิตมากถึง 10 % ของทั้งประเทศจีนได้อย่างไร

ประเทศไทย เคยได้รับความนิยมอย่างมากจากนักท่องเที่ยวชาวจีน แต่ข่าวการหลอกลวงของแก๊งจีนเทาและคอลเซนเตอร์ รวมทั้งข่าวลือเรื่องการซื้อขายอวัยวะ การจับตัวเรียกค่าไถ่โดยใช้ไทยเป็นทางผ่าน ล้วนแต่เป็นเหตุให้เกิดความหวั่นไหวจนทำให้ชาวจีนจำนวนมากไม่เชื่อมั่นเรื่องความปลอดภัย จนกระทั่งเกิดกระแสต่อต้านการเดินทางมายังไทย  นอกจากความเห็นด้านลบแล้วยังมีการนำฉาก สถานที่ พล็อตเรื่องราวที่เป็นข่าว นำไปสร้างเนื้อหาละครสั้นและสารคดีจีนที่ผลิตขึ้นเผยแพร่บนโลกออนไลน์จีนด้วย

โสภิต หวังวิวัฒนา ชวน ตฤณ วุ่นกลิ่นหอม นายกสมาคมการค้าดิจิทัลไทยและกรรมการการค้าข้ามแดนจีน มาวิเคราะห์ว่าไทยแก้ปัญหาตรงจุดหรือยัง  มีสาเหตุอะไรอีกที่ทำให้คนจีนไม่อยากมาเที่ยวเมืองไทย  รวมทั้งกรณี ส.ส. ปูอัด นายไชยามพวาน มั่นเพียรจิตต์ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร (ส.ส.) กรุงเทพมหานคร พรรคไทยก้าวหน้าที่ถูกดำเนินคดีล่วงละเมิดนักท่องเที่ยวสาวชาวไต้หวัน เกี่ยวข้องกับความน่าเชื่อถือของกระบวนการยุติธรรมไทยอย่างไร
 

 รถยนต์ไฟฟ้ามีส่วนแบ่งในตลาดจีนเกือบ 50%  ส่วนหนึ่งเป็นผลจากการส่งเสริมของรัฐบาลจีนที่มุ่งเน้นอุตสาหกรรมสีเขียวโดยใช้หลายมาตรการเพื่อจูงใจให้คนหันมาซื้อรถไฟฟ้ามากขึ้น  ทำให้มีผู้เล่นในอุตสาหกรรมยานยนต์ไฟฟ้านับร้อยรายและขยายไปสู่ตลาดต่างประเทศรวมทั้งไทยด้วย    

ภาวะเศรษฐกิจจีนที่ชะลอตัวในช่วงที่ผ่านมาทำให้ความต้องการซื้อรถของลูกค้าลดลง  ค่ายรถยนต์ต้องงัด กลยุทธ์ต่าง ๆ มาใช้เพื่อระบายรถยนต์ในสต็อกและแย่งชิงส่วนแบ่งการตลาด จนเกิดการแข่งขันลดราคาที่ดุเดือด  ล่าสุด  BYD ประกาศลดราคารถยนต์ถึง 22 รุ่น มากกว่า 34%  

โสภิต หวังวิวัฒนา  ชวน ดร.ไพจิตร วิบูลย์ธนสาร  รองประธานและเลขาธิการหอการค้าไทยในจีนมาวิเคราะห์ว่าสงครามราคาในจีนส่งผลกระทบกับอุตสาหกรรมอย่างไรและรัฐบาลจีนใช้มาตรการใดกำกับดูแล

ธุรกิจขนส่งในจีนเป็นอุตสาหกรรมที่เติบโตอย่างก้าวกระโดด คู่ขนานไปกับการค้าออนไลน์ที่แพร่หลายมากขึ้น  เมื่อนำเทคโนโลยีและนวัตกรรมใหม่ ๆ มาใช้งานร่วมด้วยทำให้การขนส่งสะดวก รวดเร็วยิ่งขึ้น ล่าสุด รายงานจาก Global Time China ระบุว่าตัวเลขการจัดส่งพัสดุด่วนในปี 2024 เพิ่มขึ้นถึง 21% จากปีที่แล้ว รวมจำนวนพัสดุที่ส่งเกือบ 2 แสนล้านชิ้น  ทำให้มูลค่ารายได้จากธุรกิจนี้สูงกว่า 1.4 ล้านล้านหยวน 
.
โสภิต หวังวิวัฒนา ชวน ตฤณ วุ่นกลิ่นหอม นายกสมาคมการค้าดิจิทัลไทยและกรรมการการค้าข้ามแดนจีน  มาเผยเบื้องหลังธุรกิจขนส่งจีนว่ามีปัจจัยอะไรบ้างที่ทำให้เป็นข้อได้เปรียบ แต่ก็เป็นความเสี่ยงสำหรับผู้ประกอบการไทยที่ต้องเผชิญสงครามราคาสินค้าจากจีน จากการส่งออกสินค้าผ่านแดน รวมทั้งปัญหาการบังคับใช้กฎหมายควบคุมน้ำหนักรถบรรทุกที่ส่งผลทางอ้อมต่อต้นทุนการขนส่งและจะมีวิธีปิดจุดอ่อนดังกล่าวได้อย่างไร
 

ปีนี้ (2025) เป็นวาระครบ 10 ปีที่ โครงการ “Made in China 2025” วางเป้าหมายไว้  รัฐบาลจีนต้องการใช้ยุทธศาสตร์นี้ ยกเครื่องเปลี่ยนแปลงภาพลักษณ์จีนในสายตานานาชาติให้ดีขึ้นจากประเทศที่ผลิตสินค้าคุณภาพต่ำไปสู่การผลิตสินค้าด้วยเทคโนโลยีขั้นสูง เพื่อให้มีคุณภาพดีขึ้น รวมทั้งลดการนำเข้าจากต่างประเทศ  โดยมุ่งเน้น 10 อุตสาหกรรมเป้าหมายเช่น เทคโนโลยีสารสนเทศ  หุ่นยนต์ พลังงานสีเขียวและพลังงานหมุนเวียน  วัสดุใหม่ ยาและการแพทย์ ฯลฯ 
.
โสภิต หวังวิวัฒนา  ชวน ดร.ไพจิตร วิบูลย์ธนสาร รองประธานและเลขาธิการหอการค้าไทยในจีนมาตรวจสอบว่ายุทธศาสตร์นี้ประสบความสำเร็จมากน้อยเพียงใด  ติดตามว่าอุตสาหกรรม 6 ด้านที่จีนแซงหน้าเป็นผู้นำตลาด 3 ด้านที่ทาบชั้นชาติมหาอำนาจเก่าได้และอีก 1 ด้านที่ยังต้องใช้เวลากว่าจะไล่ตามผู้นำได้ทัน คือเรื่องใดบ้างและจะเชื่อมโยงกับแผน Made in China ฉบับใหม่อย่างไร

จีนได้ชื่อว่าเป็นประเทศที่ให้ความสำคัญกับการศึกษาและส่งเสริมการสร้างแหล่งเรียนรู้หลายรูปแบบ หนึ่งในรูปธรรมคือการอ่านความคิดและความเข้าใจจีนผ่านพิพิธภัณฑ์ ซึ่งมีอยู่มากกว่า 7พันแห่ง ที่ได้รับการขึ้นทะเบียน (ปี 2024)

เนื่องในโอกาสที่18 พฤษภาคมของทุกปี เป็นวันพิพิธภัณฑ์สากล มองจีนมุมใหม่ ep. นี้ โสภิต หวังวิวัฒนา ชวนผู้ฟังมาทำความรู้จักจีนผ่านการเรียนรู้ในพิพิธภัณฑ์และอนุสรณ์สถานในมณฑลหูหนาน ว่าเขามีการเก็บรวบรวมหลักฐานอันทรงคุณค่าทางประวัติศาสตร์ได้อย่างครบถ้วนและจัดแสดงโดยนำเทคโนโลยีสมัยใหม่มาใช้ประกอบอย่าน่าสนใจได้อย่างไร จากอุทยานมรดกทางวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ ใน Wuxi เมือง Huaihua และอนุสรณ์สถานแห่งสันติภาพที่ Zhijiang  รำลึกเหตุการณ์ญี่ปุ่นยอมจำนนหลังแพ้สงครามโลกครั้งที่ 2

ความตกลงหุ้นส่วนทางเศรษฐกิจระดับภูมิภาคหรือ RCEP (Regional Comprehensive Economic Partnership) ซึ่งมี 15 ชาติสมาชิกจาก 10 ชาติอาเซียนกับ 5 คู่ค้าคือ จีน ออสเตรเลีย ญี่ปุ่น นิวซีแลนด์ และเกาหลีใต้ เป็นหนึ่งในเครื่องมือสำคัญทำให้จีนขยายการค้าการลงทุนออกสู่ตลาดโลกได้ง่ายและกว้างขวางขึ้น
 .
โสภิต หวังวิวัฒนา ไปสังเกตการณ์พร้อมเข้าร่วมมหกรรมเศรษฐกิจและการค้าระหว่างประเทศ RCEP ซึ่งจัดขึ้นเป็นครั้งที่ 2 ณ เมือง Huaihua มณฑลหูหนานของจีน  (8-12 พ.ค. 68 ที่ผ่านมา) จะเล่าให้ฟังว่า จีนวางยุทธศาสตร์ผลักดันพื้นที่นี้อย่างไร เพื่อให้เป็นต้นแบบการปฏิรูปและเปิดจีนตะวันตกและตอนใต้ไปสู่ต่างประเทศ สอดคล้องกับนโยบาย BRI
 

จีนเป็นชาติเดียวที่โต้กลับสหรัฐฯ ด้วยการขึ้นภาษีสินค้าสูงถึง 125%  หลังประธานาธิบดี โดนัล ทรัมป์ ใช้กำแพงภาษีเล่นงานนานาประเทศ  ในเวลาเดียวกันรัฐบาลก็ประกาศ “กฎหมายส่งเสริมภาคเอกชน”  ซึ่งจะมีผลบังคับใช้ 20 พ.ค. 2568 นี้ พร้อมกับออกมาตรการกระตุ้นเศรษฐกิจใหม่ที่จะช่วยเหลือทั้งการเงิน การลงทุนในตลาดหลักทรัพย์จีนและหนุนภาคธุรกิจ SMEs 

สัญญานที่จีน “พลิกเกม” เพื่อต่อสู้กับสงครามการค้าสหรัฐฯ เห็นได้จากการที่ประธานาธิบดี สี จิ้นผิง พบกับผู้นำระดับสูงของบริษัท Big Tech ก่อนการประชุมสองสภาฯ ที่ผ่านมา พร้อมให้ความเห็นชอบกับหลายนโยบายเพื่อส่งเสริมภาคเอกชนให้เติบโต

โสภิต หวังวิวัฒนา ชวน ดร.ไพจิตร วิบูลย์ธนสาร รองประธานและเลขาธิการหอการค้าไทยในจีน มาวิเคราะห์ว่า บทบาทภาครัฐของจีนจากการเมืองนำเศรษฐกิจจะเปลี่ยนไปมากน้อยเพียงใด เมื่อเปิดโอกาสปูทางให้เอกชนแข็งแกร่งขึ้นเพื่อแข่งขันกับรัฐวิสาหกิจ ภาคธุรกิจจะเป็น “หมาก” และแต้มต่อที่สำคัญเพียงใดในศึกสงครามการค้ากับสหรัฐฯ 

ธนาคารพานิชย์ไร้สาขา หรือ Virtual Bank กำลังจะเป็นผู้เล่นใหม่ที่สร้างความเปลี่ยนแปลงในอุตสาหกรรมการเงินการธนาคารในประเทศไทย หลัง ธปท. ประกาศผู้ผ่านการพิจารณาคุณสมบัติเบื้องต้น 3 ราย เพื่อขอใบอนุญาตประกอบกิจการซึ่งให้บริการธุรกรรมทางการเงินทั้งเงินฝาก เงินกู้และสินเชื่อ ฯลฯ โดยใช้ช่องทางดิจิทัล เป็นจังหวะที่เกิดขึ้นไล่เลี่ยกับการที่รัฐบาลแพทองธาร ชินวัตร เร่งผลักดันให้เกิดกาสิโน และ Entertainment Complex ถูกต้องตามกฎหมาย แต่ถูกเสียงคัดค้านจากสังคมจนต้องชะลอการพิจารณาออกไปก่อน

โสภิต หวังวิวัฒนา ชวน ตฤณ วุ่นกลิ่นหอม นายกสมาคมการค้าดิจิทัลไทยและกรรมการการค้าข้ามแดนจีน มาถอดรหัสว่า ธุรกรรมการเงินออนไลน์รูปแบบใหม่ที่สะดวกง่ายดายนี้ จะมีความเสี่ยงแล้วกลายเป็นเครื่องมือที่ช่วยทุนสีเทาฟอกเงินให้ขาวสะอาดได้อย่างไร ผ่านกาสิโนคอมเพล็กซ์  โดยมีกรณีศึกษาจากจีนเพื่อสร้างมาตรการกำกับดูแลที่รัดกุม ปิดจุดอ่อนนี้ให้ได้  
 

นโยบายสนับสนุนให้ภาคเอกชนและรัฐวิสาหกิจออกไปลงทุนต่างประเทศ เป็นหนึ่งในแนวทางที่รัฐบาลจีนส่งเสริม นอกจากจะกระตุ้นเศรษฐกิจ ขายสินค้าได้เพิ่มขึ้นแล้ว ยังสอดรับกับแนวทาง BRI ด้วย  แต่ปัญหาที่เกิดขึ้นหลายกรณีในเมืองไทยจากบริษัทที่มีผู้ประกอบการจีนถือหุ้นและเป็นเจ้าของ ทำให้มีคำถามทั้งคุณภาพของสินค้าและความตรงไปตรงมาในการทำธุรกิจ

โสภิต หวังวิวัฒนา ชวน ตฤณ วุ่นกลิ่นหอม นายกสมาคมการค้าดิจิทัลไทยและคณะกรรมการการค้าข้ามแดนจีน มาเล่าว่า ทุนจีนในต่างประเทศมีกี่แบบ จะรู้ได้อย่างไรว่าเป็นบริษัทที่รัฐบาลจีนสนับสนุน และติดตามว่าช่องว่างทางกฎหมายและมาตรการกำกับดูแลของหน่วยงานไทยที่ยังไม่รัดกุมเพียงพอ ทำให้เป็นต้นตอของการคอรัปชันจนเกิดความสูญเสียมากมายได้อย่างไร
 

“เติ้งเสี่ยวผิง” ปฏิรูปเศรษฐกิจครั้งใหญ่เพื่อหาหนทางทำให้จีนหลุดพ้นจากความยากจน โดยศึกษาแบบอย่างและเปิดรับแนวทางเศรษฐกิจทั่วโลก รวมทั้งการเชิญ มิลตัน ฟรีดแมน (Milton Friedman)  นักเศรษฐศาสตร์เจ้าของรางวัลโนเบล ไปให้คำแนะนำในปี ค.ศ.1988  นำมาสู่การเปิดประเทศเพื่อรับการลงทุนและการค้ารูปแบบใหม่ ๆ ในเวลาต่อมา

“ลัทธิเสรีนิยมใหม่”  ถูกนำไปใช้ด้วยเงื่อนไขเฉพาะของจีน เพื่อเปิดกว้างด้านเศรษฐกิจ ให้เสรีการแข่งขันภายใต้การควบคุมอย่างเข้มงวดของพรรคคอมมิวนิสต์ในรัฐบาลสังคมนิยม ทุนจีนหลากหลายรูปแบบได้รับการสนับสนุนและส่งเสริมให้ออกไปทำการค้ากับต่างประเทศ 

โสภิต หวังวิวัฒนา ชวน รศ.วรศักดิ์ มหัทธโนบล ที่ปรึกษาศูนย์จีนศึกษา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยมาทำความรู้จัก  “รัฐวิสาหกิจจีน” ว่าเหมือนหรือต่างอย่างไรกับกิจการลักษณะเดียวกันของทั่วโลกและกรณี ตึก สตง. ซึ่งมีบริษัทวิสาหกิจจีนเข้าไปเกี่ยวข้อง ถล่มจนเกิดความเสียหายจำนวนมาก จะเป็นบทเรียนกับไทยได้อย่างไร
 

สงครามการค้าระหว่างจีนกับสหรัฐฯ ทวีความดุเดือดมากขึ้น ล่าสุดประธานาธิบดีทรัมป์ ผู้นำสหรัฐฯ ขึ้นกำแพงภาษีจีน รวม 125%  ให้มีผลทันทีตั้งแต่ 10 เม.ย. 2568 เป็นต้นไป แต่ยอมชะลอยืดเวลาการเก็บภาษีต่างตอบแทนของชาติอื่น ๆ ที่ยอมส่งคนไปเจรจากว่า 70 ประเทศออกไป โดยเก็บภาษีพื้นฐานเพียง 10% ขณะที่จีนยืนกรานขึ้นภาษีสินค้านำเข้าจากสหรัฐสูงขึ้นเป็น 84 % 

โสภิต หวังวิวัฒนา  ชวน ดร.ไพจิตร วิบูลย์ธนสาร รองประธานและเลขาธิการหอการค้าไทยในจีน มาวิเคราะห์ศึกครั้งนี้ว่า เจตนาของทรัมป์ที่ต้องการโดดเดี่ยวจีนและดึงรัสเซียมาเป็นพวกจะประสบความสำเร็จหรือไม่  รวมทั้งติดตามว่าจีนจะแก้เกมเอาคืนสหรัฐได้อย่างไร
 

การโพสต์อวดความร่ำรวย มั่งคั่งบนโลกออนไลน์  เป็นปรากฎการณ์ที่เห็นได้ในหลายประเทศรวมทั้งในจีน  กลายเป็นหนึ่งในประเด็นที่รัฐบาลต้องเข้าไปควบคุมอย่างเข้มงวด เพราะหลายกรณีเกิดผลกระทบข้างเคียง นำไปสู่ปัญหาบานปลาย เช่น การลอกเลียนแบบ  ใช้เงินเกินตัว มีหนี้สินหรือหาช่องทางให้ได้เงินมาใช้จ่ายฟุ่มเฟือยด้วยวิธีการไม่ถูกต้อง  จนกระทั่งรัฐบาลต้องออก “กฎหมายห้ามแสดงความมั่งคั่งออนไลน์”  มากำกับความประพฤติของชาวจีน
.
โสภิต หวังวิวัฒนา  ชวน คุณตฤณ วุ่นกลิ่นหอม นายกสมาคมการค้าดิจิทัลไทยและกรรมการการค้าข้ามแดนจีน เล่าให้ฟังว่า  การกำกับดูแลไม่ให้ Netizen จีน  โพสต์เนื้อหาอวดแสดงความร่ำรวยนั้นทำอย่างไรบ้าง  และโพสต์เหล่านั้นได้กลายเป็นเบาะแสนำสู่การปราบคอร์รัปชันรูปแบบหนึ่งได้อย่างไร
 

“นางคณิกา”  หรือสตรีที่อยู่ในธุรกิจค้าประเวณีของจีนในอดีต  ไม่ได้มีแค่เพียงกลุ่มที่ขายเรือนร่างเพื่อบำเรอกามแก่ผู้ชายเท่านั้น  แต่ยังมีกลุ่มที่สร้างความสำราญและรื่นรมย์ด้วยความสามารถในเชิงศิลปะโดยไม่ได้เน้นขายบริการทางเพศ ทั้งการร้องรำ  การวาดรูป เขียนพู่กันจีน เป็นคู่สนทนาแลกเปลี่ยนความรู้ทั้งปรัชญา ประวัติศาสตร์และความเป็นไปของบ้านเมือง ผู้หญิงในกลุ่มหลังนี้ คุณสมบัติสำคัญไม่เพียงต้องหน้าตาสะสวย รูปร่างดี แต่ยังต้องมีความรู้สูงและโดดเด่นด้านต่าง ๆ  มีฐานะร่ำรวย จนเป็นที่หมายปองของชายหนุ่มมากหน้าหลายตา

โสภิต หวังวิวัฒนา ชวน รศ. วรศักดิ์ มหัทธโนบล ที่ปรึกษาศูนย์จีนศึกษา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย มาเล่าให้ฟังว่าทำไมนางคณิกาในกลุ่มหลังนี้ แม้จะมีคุณสมบัติที่เพียบพร้อมแต่ทำไมจึงไม่ได้แต่งงาน อีกทั้งมีความเชื่อมโยงอย่างไรกับสถานะของผู้หญิงที่อยู่ภายใต้สังคมชายเป็นใหญ่และพวกเธอได้รับการยอมรับมากน้อยเพียงใด
 

กรณีหญิงชาวจีนถูกหลอกลวงไปค้าประเวณี  เป็นปัญหาใหญ่ที่เกิดขึ้นในประเทศจีนและกลายเป็นอาชญกรรมข้ามชาติโดยเฉพาะพื้นที่ชนบทห่างไกล เด็กสาวที่มีการศึกษาน้อย  ฐานะครอบครัวยากจน ไม่เท่าทันเล่ห์เหลี่ยมหลอกลวง กลายเป็นเป้าหมายหลักของแก๊งค้ามนุษย์ที่จะลักพาตัว พรากพวกเธอไปจากครอบครัว  โดยไทยเป็นหนึ่งในประเทศปลายทางที่หญิงสาวเหล่านั้นถูกส่งมาบังคับให้ค้าประเวณี
                                                                                                   
โสภิต หวังวิวัฒนา ชวน รศ. วรศักดิ์ มหัทธโนบล มาเล่าประสบการณ์ที่เคยได้ทำหน้าที่ล่ามเพื่อประสานกับหน่วยงานไทย-จีน ส่งหญิงสาวที่ตกเป็นเหยื่อเหล่านั้นกลับบ้านเกิดนับร้อยคน และติดตามว่า ปัจจุบันนี้ รูปแบบการค้าประเวณีเปลี่ยนแปลงจากกลุ่มที่ถูกบังคับ ล่อลวง กลายเป็นการทำอาชีพนี้โดยสมัครใจไปได้อย่างไร
 

บทบาทของผู้หญิงจีนในสังคมชายเป็นใหญ่มักตกเป็นเบี้ยล่างและถูกมองข้ามตัวตนมาอย่างยาวนาน  แต่สถานะของการเป็น “แม่” และค่านิยมของความกตัญญูจากลัทธิ “ขงจื่อ” ช่วยค้ำจุนให้พวกเธอไม่ถูกกดทับจนหายไป  เมื่อจีนเปลี่ยนแปลงการปกครอง พรรคคอมมิวนิสต์มาบริหารประเทศ  ส่งเสริมให้สตรีได้รับการศึกษาและเปิดรับแนวคิดจากตะวันตกมากขึ้น ส่งผลให้สถานภาพผู้หญิงจีนคลี่คลายและได้รับการยอมรับมากขึ้นอย่างไร  
.
โสภิต หวังวิวัฒนา ชวน รศ. วรศักดิ์ มหัทธโนบล  ที่ปรึกษาศูนย์จีนศึกษา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย คุยเรื่องนี้ พร้อมติดตามว่าอะไรที่พรรคคอมมิวนิสต์ถือเป็นผลงานชิ้นโบแดงในการแก้ปัญหาความเหลื่อมล้ำของชายหญิงในจีนและทำได้สำเร็จจริงหรือไม่

ชื่อของชาวอุยกูร์  กลายเป็นประเด็นร้อนขึ้นมาอีกครั้งหลังไทยส่งกลับผู้ที่ถูกคุมขังในไทยนับ 10 ปี จากการหลบหนีเข้าเมืองโดยผิดกฎหมาย  “มองจีนมุมใหม่” จะพาผู้ฟังไปรู้จักกับเขตปกครองตนเอง ซินเจียง-อุยกูร์ ผ่านแว่นของรัฐบาลจีนที่ต้องการเข้าไปกำกับดูแลและควบคุมอย่างเบ็ดเสร็จ ผ่านการวางแผนพัฒนาพื้นที่ระยะยาวที่ชื่อ “สมุดปกขาวแผนพัฒนาซินเจียง” ซึ่งดำเนินการมาแล้วตั้งแต่ปี พ.ศ. 2564 โดยวางเป้าหมายไปที่ พ.ศ. 2578  ตั้งเป้า เพิ่ม GDP และรายได้ต่อหัวของประชากรให้สูงขึ้นอย่างก้าวกระโดด

โสภิต หวังวิวัฒนา  ชวน ตฤณ วุ่นกลิ่นหอม  นายกสมาคมการค้าดิจิทัลไทยและคณะกรรมการค้าข้ามแดนจีน ซึ่งเคยเดินทางไปเยือนซินเจียงและศูนย์ฝึกอบรมเยาวชนของรัฐ มาเจาะลึกแผนพัฒนาพื้นที่ซินเจียงว่ารัฐบาลจีนวางแผนจัดการด้านการศึกษา  สาธารณสุขและลงลึกถึงการแก้ไขกฎหมายสำคัญที่ไปเชื่อมโยงกับวิถีความเชื่อด้านศาสนาอิสลามเช่น การแต่งงาน ได้อย่างไร

การพบปะระหว่างประธานาธิบดี สี จิ้นผิง กับผู้บริหารระดับสูงของบริษัทชั้นนำด้านเทคโนโลยีและนวัตกรรมของจีน กลางเดือน ก.พ.2568 ที่ผ่านมา เช่น Huawei, BY, Alibaba, Xiaomi, New Hope, Will semiconductor ฯลฯ เป็นการส่งสัญญาณชัดเจนของรัฐบาลจีนเพื่อสนับสนุนให้ภาคเอกชนเดินหน้าการเป็นกำลังสำคัญขับเคลื่อนเศรษฐกิจ

โสภิต หวังวิวัฒนา ชวน ตฤณ วุ่นกลิ่นหอม นายกสมาคมการค้าดิจิทัลไทยและกรรมการการค้าข้ามแดนจีน มาวิเคราะห์ว่า นอกจากสร้างความเชื่อมั่นให้กับนักลงทุนและนานาชาติแล้ว  ยังส่งสัญญาณไปยังสหรัฐฯ ที่เป็นคู่แข่งทางการค้าอย่างไร และเกี่ยวข้องอย่างไรกับผลสำเร็จของแผน Made in China 2025
 

การเร่งกวาดล้างกลุ่ม “จีนเทา” ที่พัวพันกับแก๊งคอลเซนเตอร์และอาชญากรรมค้ามนุษย์ข้ามชาติ กำลังเป็นประเด็นใหญ่เพราะเกี่ยวพันกับชีวิตผู้คนและผลประโยชน์มหาศาล ขณะนี้มีกลุ่มทุนจีนจำนวนมาก เข้ามาตั้งรกรากในประเทศไทย ทั้งการทำธุรกิจบังหน้าและการมีสายสัมพันธ์กับจีนเทาหลากรูปแบบ

โสภิต หวังวิวัฒนา  ชวน ตฤณ วุ่นกลิ่นหอม นายกสมาคมการค้าดิจิทัลไทยและกรรมการการค้าข้ามแดนจีน เผยเบื้องลึกเบื้องหลังของทุนกาสิโนจีนเทาที่หนีการกดดันจากรัฐบาลจีนมาอยู่ในอาเซียนและมีศูนย์กลางในไทย จะเกิดอะไรขึ้นหากปล่อยให้คนกลุ่มนี้ขยายอิทธิพลเพิ่มขึ้นและปักหลักอยู่ไทยต่อไปในระยะยาว

“ทุนจีนสีเทา” เชื่อมโยงกับแก๊งคอลเซ็นเตอร์และอาชญากรรมค้ามนุษย์ข้ามชายแดน มีเครือข่ายโยงใยกว้างขวาง กำลังเป็นปัญหาใหญ่ในขณะนี้ ส่งผลต่อความเชื่อมั่นในประเทศไทยของชาวจีน  สั่นคลอนความเชื่อเดิมว่าไทยปลอดภัย เป็นเมืองน่าท่องเที่ยวและลงทุน ทำให้คนจีนจำนวนไม่น้อย ลังเลที่จะเดินทางมาเมืองไทย ไม่นับปัญหากลุ่มทุนจีนที่เข้ามาทำธุรกิจในเมืองไทยโดยไม่ถูกต้องหรือเอารัดเอาเปรียบผู้ประกอบการไทย

โสภิต  หวังวิวัฒนา  ชวน ดร.ไพจิตร วิบูลย์ธนสาร รองประธานและเลขาธิการหอการค้าไทยในจีน  มาคุยกันว่ามีแนวทางอย่างไรที่จะสกัดปัญหานี้ไม่ให้ลุกลามบานปลายจนส่งผลกระทบต่อความสัมพันธ์ไทย-จีนในระยะยาว

ปี 2567 มูลค่าการค้าระหว่างจีน-รัสเซีย สูงสุดเป็นประวัติการ มากกว่า 1.74 ล้านล้านหยวน  (2.37 แสนล้านดอลลาร์สหรัฐ)  แม้ว่ารัสเซียจะได้รับผลกระทบจากมาตรการคว่ำบาตรจากกลุ่มประเทศสหภาพยุโรปและสหรัฐอเมริกา  แต่การมีสัมพันธ์ใกล้ชิดกับจีนทำให้ได้รับความช่วยเหลือจากจีนเพื่อเปิดโอกาสให้สินค้ารัสเซียเข้าไปขายในประเทศมากขึ้น

โสภิต หวังวิวัฒนา ชวน ดร.ไพจิตร วิบูลย์ธนสาร รองประธานและเลขาธิการหอการค้าไทยในจีนมาถอดรหัสว่า ความร่วมมือนี้เกิดขึ้นในรูปแบบใดและไทยจะสามารถใช้วิธีการใดได้บ้างเพื่อให้สินค้าและบริการของไทยมีโอกาสทางการตลาดเพิ่มขึ้นในประเทศจีน

จีนเป็นประเทศที่ให้ความสำคัญกับผู้ชายในหลายมิติ ทั้งการสืบสายตระกูลผ่านแซ่ฝ่ายชาย สะใภ้แต่งเข้าบ้านสามีและต้องเป็นผู้รับผิดชอบงานบ้าน ความเป็นอยู่ทุกอย่างของคนในครอบครัว  แต่กลับถูกละเลยหรือแทบไม่มีตัวตน หากมีใครสักคนจะฝ่าฝืนขนบธรรมเนียมและค่านิยมดั้งเดิม ก็ไม่ใช่เรื่องง่ายและยังเป็นคนกลุ่มน้อย

โสภิต หวังวิวัฒนา  ชวน ดร.รัฐพร  สวรรค์พิทักษ์ จากคณะอักษรศาสตร์จุฬาฯ ซึ่งศึกษาผลงานนวนิยายจากนักเขียนชื่อดังของจีน 3 คน คือ หวังอันอี้ เถี่ยหนิงและฉือลี่ เล่าให้ฟังว่า ภาพของผู้หญิงที่ถูกถ่ายทอดโดยมุมมองจากนักเขียนซึ่งเป็นผู้หญิงเช่นกันนั้นจะสะท้อนสภาพสังคม ความเป็นอยู่ รวมทั้งวิธีคิดของคนในยุคนั้นอย่างไร  หากพวกเธอจะลุกมาเรียกร้องความเป็นธรรม ความเท่าเทียมและเป็นผู้ขอท้าหย่าสามีที่ไม่ได้เรื่อง หรือกระทั่งจะเป็นคนไปบอกรักชายหนุ่มที่พึงใจก่อนนั้น ทำได้ยากหรือง่ายเพียงใด

หมายเหตุ：ผลงานเรื่อง “การศึกษาเรื่องเพศวิถีและอัตวิสัยของผู้หญิงผ่านผลงานวรรณกรรมจีน แนวสตรีนิยมของนักเขียนหญิง: หวังอันอี้ เถี่ยหนิงและฉือลี่” (สาขาปรัชญา) ของ ดร.รัฐพร  ได้รับรางวัลวิทยานิพนธ์ระดับดี รางวัลสภาวิจัยแห่งชาติ ประจำปี 2568  จาก สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.)  ผลงานของนักเขียนทั้ง 3 ท่าน หลายเล่มเป็นพระราชนิพนธ์แปลในสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี

ยูเนสโก้ประกาศให้เทศกาลตรุษจีนได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลกทางวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้  เมื่อวันที่ 6 ธันวาคม 2567 ที่ผ่านมา ธรรมเนียมดั้งเดิมในวันขึ้นปีใหม่หรือเทศกาลตรุษจีน คือช่วงเวลาสำคัญของครอบครัวที่ต้องอยู่พร้อมหน้าพร้อมตา กินข้าวเย็นและใช้เวลาช่วงเปลี่ยนผ่านของปีด้วยกัน ยุคหลังก็มีการชมการแสดงถ่ายทอดสดผ่านสถานีโทรทัศน์แห่งชาติ CCTV ซึ่งถึงเป็นการแสดงที่สำคัญประจำปี  นอกจากนี้ยังเป็นวันหยุดยาวต่อเนื่อง 10 วัน สำหรับการเดินทางท่องเที่ยวที่นับเป็นมหกรรมการเดินทางและเคลื่อนย้ายผู้คนจำนวนมากที่สุดในโลก

ยุคสมัยเปลี่ยนแปลงไป มีนวัตกรรมใหม่ ๆ และสิ่งอำนวยความสะดวกเพิ่มขึ้น ค่านิยมและความเชื่อหลายอย่างก็เปลี่ยนไปตามบริบทของสังคม โสภิต หวังวิวัฒนา ชวน ดร. อรสา รัตนอมรภิรมย์  ประธานเจ้าหน้าที่ฝ่ายปฏิบัติการ สำนักงานนวัตกรรมและความร่วมมือ สถาบันบัณฑิตวิทยาศาสตร์จีน ไปสำรวจว่า ตรุษจีนยุคใหม่ มีอะไรเปลี่ยนไปบ้าง
 

ภาพยนตร์ ไม่ได้ทำหน้าที่เพื่อสร้างความบันเทิงเท่านั้น แต่ยังเป็นส่วนหนึ่งของการบันทึกประวัติศาสตร์ เหตุการณ์ความเปลี่ยนแปลงและความเป็นไปในสังคมด้วย  ภาพยนตร์จีนในแต่ละยุคสมัยก็ทำหน้าที่สะท้อนความคิดความเชื่อ ของผู้มีอำนาจในช่วงเวลานั้น ๆ โดยเฉพาะอย่างยิ่งการถ่ายทอดค่านิยมของพรรคคอมมิวนิสต์ รวมทั้งเรื่องราวเพื่อส่งเสริมความรักชาติและเสียสละเพื่ออุดมการณ์ของพรรคฯ  นอกจากนี้ยังมีภาพยนตร์อีกหลายเรื่องที่แสดงให้เห็นถึงการต่อสู้และความขัดแย้งระหว่างคนรุ่นเก่ากับคนรุ่นใหม่ในสังคม

โสภิต หวังวิวัฒนา  ชวน รศ.วรศักดิ์ มหัทธโนบล ที่ปรึกษาศูนย์จีนศึกษา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย มาเล่าให้ฟัง
 

อุตสาหกรรมบันเทิงเป็นหนึ่งในพลัง soft power ที่จีนใช้เพื่อ "ส่งออก" ความเป็นจีนไปสู่เวทีโลก ไม่เพียงส่งเสริมค่านิยมเกี่ยวกับความรักชาติแต่ยังบอกความหมายอีกหลายอย่างที่สะท้อนความเปลี่ยนแปลงและความเป็นไปของสังคมจีนแต่ละยุคสมัย

โสภิต หวังวิวัฒนา ชวน รศ.วรศักดิ์ มหัทธโนบล ที่ปรึกษาศูนย์จีนศึกษา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เล่าให้ฟังเกี่ยวกับพัฒนาการของภาพยนตร์จีนในยุคต่าง ๆ ว่าเป็นอย่างไร อิทธิพลของการแสดง "งิ้ว" หรืออุปรากรจีน มีส่วนปรากฏในยุคต้นของแผ่นฟิล์มจีนอย่างไร 

จีนกับสังคม Internet Of Everything (IOE) การผนวกเอาเทคโนโลยีและนวัตกรรมสมัยใหม่เข้าด้วยกัน รวมทั้งพัฒนาระบบอินเตอร์เน็ตความเร็วสูง ทำให้จีนสามารถทำหลาย ๆ เรื่องที่ไม่คิดว่าจะเป็นไปได้ให้เกิดขึ้นจริง  ใครจะคิดว่าหากอยากสั่งอาหารและเครื่องดื่ม delivery ให้มาส่งบนรถไฟความเร็วสูงขณะที่รถกำลังวิ่งโดยไม่หยุดพักสามารถทำได้แล้ว 

โสภิต  หวังวิวัฒนา ชวน คุณตฤณ วุ่นกลิ่นหอม  นายกสมาคมการค้าดิจิทัลไทยและกรรมการการค้าข้ามแดนจีน มาคุยว่า ปี 2568 จีนพัฒนานวัตกรรมเมืองอัจฉริยะและยานยนต์ไฟฟ้ากับการขนส่งอัจฉริยะอย่างไรบ้าง

ปี 2025 จะเป็นปีที่มีความหมายสำหรับจีนอย่างมาก เพราะครบกำหนดวาระที่จะต้องแถลงความสำเร็จที่รัฐบาลประกาศเป็นเป้าหมายว่าจะต้องพิชิตหรือเป็นผู้นำให้ได้หลายเรื่อง  หนึ่งในประเด็นที่โลกจับตาคือความก้าวหน้าและการพัฒนานวัตกรรมและเทคโนโลยีของจีนด้านปัญญาประดิษฐ์และหุ่นยนต์ เทคโนโลยีชีวภาพทางการแพทย์และสาธารณสุข รวมทั้งโครงการที่เกี่ยวข้องกับพลังงานสะอาดเป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมซึ่งเป็นแนวโน้มเดียวกันทั่วโลก 
.
มองจีนมุมใหม่ตอนนี้ โสภิต หวังวิวัฒนา ชวน คุณตฤณ วุ่นกลิ่นหอม นายกสมาคมการค้าดิจิทัลไทยและกรรมการการค้าข้ามแดนจีน มาคุยในเรื่องนี้ว่าจีนจะมีจังหวะก้าวกระโดดของการพัฒนาด้านนี้อย่างไรบ้าง

กลางเดือนธันวาคม 2567 ที่ผ่านมา มีการประชุมสำคัญ 2 คณะเพื่อกำหนดทิศทางเศรษฐกิจของจีนในปีหน้า นั่นคือ การประชุมคณะกรรมการถาวรของ Politburo และการประชุมคณะทำงานว่าด้วยเรื่องเศรษฐกิจ (Central Economic Work Conference)  แม้จะไม่ได้ประกาศตัวเลขภาวะเติบโตทางเศรษฐกิจชัดเจนเหมือนปีที่ผ่าน ๆ มา แต่ประธานาธิบดีสี จิ้นผิง ก็แถลงว่าจะใช้นโยบายการคลังเชิงรุก ซึ่งหมายถึงอาจขยายเพดานการขาดดุลงบประมาณเพิ่มขึ้นและนโยบายการเงินแบบ “ผ่อนคลายระดับปานกลาง” 

โสภิต  หวังวิวัฒนา ชวน ดร.ไพจิตร วิบูลย์ธนสาร รองประธานและเลขาธิการหอการค้าไทยในจีนมาวิเคราะห์ว่า 2 นโยบายสำคัญที่ผู้นำจีนแถลงนั้นหมายถึงอะไร การไม่ประกาศตัวเลขคาดการณ์เติบโตทางเศรษฐกิจจีน เกี่ยวพันอย่างไรกับการเข้ารับตำแหน่งประธานาธิบดีสหรัฐของ โดนัล ทรัมป์ และหากสงครามการค้าทวีความเข้มข้นขึ้น จีนจะรับมืออย่างไร

ปี ค.ศ. 2030 จีนตั้งเป้าเป็นหมุดหมายของปีแห่งการประกาศความสำเร็จและชัยชนะในหลาย ๆ เรื่อง โดยเฉพาะการพัฒนาด้านวิทยาศาสตร์ และนวัตกรรมขั้นสูง  อย่างน้อยใน 6 กลุ่มหลักคือ AI  เซมิคอนดักเตอร์ พลังงานสะอาด Bio Technology  ซึ่งทั้งหมดมีฐานสำคัญที่การพัฒนาเทคโนโลยี 6 G  

โสภิต หวังวิวัฒนา ชวน คุณตฤณ วุ่นกลิ่นหอม นายกสมาคมการค้าดิจิทัลไทยและคณะกรรมการการค้าข้ามแดนจีน มาคุยกันว่า จีนมีวิธีคิดเบื้องหลังการสร้างแหล่งความรู้และวางยุทธศาสตร์ด้านการศึกษาเพื่อพัฒนาความรู้ที่จะต่อยอดเป็นนวัตกรรมได้อย่างไร  

ทำไมบางโครงการรัฐบาลยอมทุ่มงบประมาณจำนวนมากเพื่อทดลองแล้วล้มเหลวนับร้อย ๆ ครั้ง กว่าจะสำเร็จเป็นผลงานหนึ่งชิ้น  พร้อมสำรวจ 4 เมืองเด่น แหล่งบ่มเพาะงานวิจัยชั้นนำในปักกิ่ง เซี่ยงไฮ้ เสิ่นเจิ้นและเหอเฝ่ยว่า สถาบันการศึกษาที่ชำนาญและเด่นแต่ละด้าน สัมพันธ์กับเมืองแหล่งที่ตั้งทางภูมิศาสตร์อย่างไร

ค่ายยานยนต์ไร้คนขับสัญชาติจีน  Pony.ai  เข้าซื้อขายหุ้นในตลาดแนสแดกซ์ของสหรัฐฯ เมื่อปลายเดือน พ.ย 67 ที่ผ่านมา เป็นการระดมทุนครั้งใหญ่ อีกจังหวะก้าวของจีน ที่น่าจับตาในกลุ่มอุตสาหกรรมนี้

จีนพัฒนายานยนต์ไร้คนขับ นอกจากรถยนต์ ยังมีรถจักรยานยนต์ และพาหนะอื่น รวมทั้งโดรนที่ไม่เพียงขนส่งสินค้าแต่ขยับไปสู่การขนส่งผู้โดยสารด้วย

โสภิต หวังวิวัฒนา ชวน ดร.ไพจิตร วิบูลย์ธนสาร  รองประธานและเลขาธิการหอการค้าไทยในจีน คุยเรื่องนี้
 

 “ฉงชิ่ง” เป็นหนึ่งใน 4 มหานครของจีนที่การปกครองขึ้นตรงต่อรัฐบาลกลาง อยู่ในมณฑลเสฉวน เป็นเมืองศูนย์กลางเศรษฐกิจที่สำคัญทางตะวันตกของประเทศริมแม่น้ำแยงซี เพราะในจำนวนบริษัทขนาดใหญ่ของจีน Top 500 มาตั้งอยู่ที่นี่ถึง 14 แห่ง อีกทั้งได้ฉายาว่าเป็น “เมืองบนภูเขา” เพราะตั้งอยู่ในพื้นที่ภูมิประเทศสูงต่ำสลับซับซ้อน 

การออกแบบก่อสร้างที่โดดเด่น จนโด่งดังจาก “รถไฟฟ้าทะลุตึก” ที่กลายเป็นจุด check-in ของคนต่างเมืองและนักท่องเที่ยวต่างชาติจำนวนมาก

โสภิต หวังวิวัฒนา ชวนสื่อมวลชน 2 คน คือคุณอนัญญา  ประดิษฐ์ทัศนีย์ จาก จีนไทยนิวส์ และคุณธนพงศ์ พุทธิวณิช บก. VDO Content ของไทยพีบีเอส ที่ร่วมคณะไปเยือนฉงชิ่งร่วมกับสมาคมนักข่าวนักหนังสือพิมพ์แห่งประเทศไทย มาคุยกันว่า จีนพัฒนาและเปลี่ยนแปลงอย่างไรบ้างจากการใช้นวัตกรรมในธุรกิจหลายประเภท เช่นค่ายรถยนต์ไฟฟ้า “Changan”, ยักษ์ใหญ่วงการเกมและสื่อบันเทิง “Tencent” ที่รุกสู่อุตสาหกรรมหุ่นยนต์ ชิปคุณภาพสูงสำหรับอุปกรณ์เครื่องมือทางการแพทย์ รวมทั้ง Sanfeng  Yulin Environmental บริษัทกำจัดขยะครบวงจรเพื่อผลิตกระแสไฟฟ้าด้วยเทคโนโลยีขั้นสูง เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม แล้วติดตามว่าระบบการศึกษาจีนผลิตคนเข้าสู่อุตสาหกรรมยุคใหม่ได้อย่างไร

ข่าวประธานาธิบดีสี จิ้นผิง ของจีน ร่วมพิธีเปิดท่าเรือชางไค (Chancay Port) ที่ประเทศเปรู เมื่อกลางเดือน พ.ย. 2567 ที่ผ่านมา ระหว่างการประชุมผู้นำเขตเศรษฐกิจเอเปค ครั้งที่ 31 ทำให้โลกหันกลับมาสนใจบทบาทจีนในภูมิภาคนี้เพิ่มขึ้น

ท่าเรือชางใค เป็นท่าเรือขนาดใหญ่แห่งแรกที่สร้างในอเมริกาใต้ เกิดจากความร่วมมือระหว่างเปรูและจีนโดยจีนร่วมลงทุน 60%  ใช้งบประมาณในการก่อสร้างระยะแรกไปแล้วประมาณ 1,300 ล้านเหรียญสหรัฐฯ เป็นส่วนหนึ่งของโครงการ BRI คาดว่าจะช่วยลดระยะเวลาขนส่งทางทะเลของสองประเทศเหลือเพียง 23 วัน  ลดต้นทุนการขนส่งได้อย่างน้อย 20% อีกทั้งช่วยสร้างรายได้ให้กับเปรูปีละ 4,500 ล้านดอลล่าร์สหรัฐและสร้างงานได้กว่า 8 พันตำแหน่ง

โสภิต หวังวิวัฒนา ชวน ดร.ไพจิตร วิบูลย์ธนสาร รองประธานและเลขาธิการหอการค้าไทยในจีนมาวิเคราะห์ภาพใหญ่ว่า จีนมีเป้าหมายการลงทุนในกลุ่มประเทศละตินอเมริกาอย่างไร  เพราะไม่เพียงขยายโอกาสเติบโตทางเศรษฐกิจ แต่ยังมีส่วนช่วยคานอำนาจของสหรัฐในภูมิภาคและมีผลต่อการหาพันธมิตรใหม่เพื่อต่อต้านไต้หวันอีกด้วย