Wat blijft

[2:05] Gerbrich van Dekken over Dolly Parton

[19:32] Kees Snoek over E. du Perron

[54:10] Wat Blijft Lijn: Rens Muller over Inge Rehorst

[58:04] Over Leven: Nadia Rashid 

(1:44) Daniel Reuss over zanger Harry van der Kamp

(15:33) Marjan Slob over David Hume

(53:37) Sarawitia Franken over Beert Franken

(58:01) Over leven podcast met Frits Abrahams

1:44] Jan Tromp over Jacques Wallage

[19:10] Bert van den Brink over Toots Thielemans

[53:11] Manoeshka Zeegelaar Breeveld over Borger Breeveld

[57: 41]  Over leven podcast: Noraly Beyer

[1:38] Jesse Faber over Peter Faber

[18:48] Dido Michielsen over haar familiegeschiedenis in Indië

[50:08] Wat Blijft Lijn: Jerney Kaagman

[57:12] Audiodoc: Inge ter Schure over Jacob Lawrence

Kunstenaar Jacob Lawrence, geboren in 1917, was een kind van ‘de grote migratie’ in het Amerika van die tijd. Het zou het grote thema van zijn werk worden. Hij schilderde in een kleurrijke, figuratieve stijl gewone mensen, Afro-Amerikaanse mensen in hun dagelijks leven, en ook iconische figuren zoals de Haïtiaanse revolutieleider Toussaint Louverture en Amerikaanse activist en ontsnapte tot slaaf gemaakte Harriet Tubman.
Hij werd één van de belangrijkste kunstenaars van Amerika, één van de weinige zwarte kunstenaars in een witte kunstwereld in een tijd van segregatie en racisme. 

Podcastmaker en journalist Inge ter Schure praat met:

*Robbert Roos, directeur van kunsthal KAdE in Amersfoort, waar afgelopen najaar de eerste grote overzichtstentoonstelling met het werk van Lawrence te zien was.

*John Leerdam, liefhebber en directeur van het Nationaal Slavernijmuseum dat uiterlijk in 2030 in Amsterdam de deuren opent. 

*Wim Pijbes, kunsthistoricus, directeur van Stichting Droom en Daad en initiatiefnemer van het Migratiemuseum Fenix in Rotterdam.

Wat blijft audiodoc is een podcast van HUMAN en NPO Luister, deze aflevering staat vanaf zondag 9 augustus om 21 uur online op NPO Luister en is te horen in het tweede uur van Wat blijft radio op NPO Radio 1. 

[1:41] Thomas van Aalten over Kavinsky

[11:52] Robyn Alysha Clemens over Bet van Beeren

[46:13] Jean Paul Heck over Glen Hansard

[52:42] Wat Blijft Lijn

[57:12] Audiodoc: Stine Jensen over Kierkegaard

In Wat blijft audiodoc van Human maakt filosoof en programmamaker Stine Jensen een aflevering over de Deense filosoof Søren Kierkegaard. Kierkegaard, behalve filosoof ook theoloog en cultuurcriticus, geldt als de wegbereider van het existentialisme. Belangrijk thema in zijn filosofie is het christelijk geloof, alhoewel hij constant ruzie had met de staatskerk, centraal in zijn denken is het begrip individuele vrijheid. Zijn persoonlijk leven zit vol onverklaarbare of op z'n minst eigenaardige gebeurtenissen en beslissingen. Zijn werk wordt nog steeds veel gelezen en is een leidraad voor veel mensen.

Stine Jensen praat in deze aflevering met: 

*schrijver en Kierkegaard-kenner Geert Jan Blanken

*regisseur en filosoof Roos van Ees die als twintiger haar scriptie over hem schreef in dagboekvorm

*theatermaker Bo Tarenskeen, die Kierkegaards' inzichten, zoals de bekende stelling dat angst de duizeligheid van de vrijheid is, in zijn voorstellingen verwerkte.  

Wat blijft audiodoc is een podcast van HUMAN en NPO Luister, deze aflevering staat vanaf zondag 2 augustus om 21 uur online op NPO Luister en is te horen in het tweede uur van Wat blijft radio op NPO Radio 1.

[1:58] Erik de Zwart over Wim van Putten

[12:04] Margot Dijkgraaf over Gertrude Stein

[50:53] Wat Blijft Lijn

[1:05:01] AUDIODOC: Floortje Smit over Hildegard von Bingen

In Wat blijft audiodoc een aflevering over de Benedictijnse non, mystica en componist Hildegard von Bingen.  Ze was een genie dat zich ontwikkelde op uiteenlopende gebieden: religie, kosmologie, wetenschappen, filosofie, compositie en muziekbeoefening, poëzie, plantkunde en taalkunde. Von Bingen is tot op de dag van vandaag immens populair, kreeg een plek in de popmuziek vanaf de jaren tachtig en heeft sinds haar heiligverklaring in 2012 wereldwijd een cultstatus verkregen. 

Podcastmaker en journalist Floortje Smit reist af naar de abdij van Von Bingen in Rüdesheim en praat met:

*Jeroen Deploige, professor Middeleeuwse geschiedenis aan de Universiteit in Gent. Schreef het boek ‘In nomine femineo indocta’ over Hildegard von Bingen

*Hanna Rijken, theoloog, musicus en dirigent van de Hildegard Vrouwenschola

*schrijver Susan Smit, haar boek ‘Terug naar Hildegard’ verschijnt in oktober.  

*Zuster Lydia Stritzl, van de Sint-Hildegardabdij in Eibingen bij Rüdesheim

Wat blijft audiodoc is een podcast van HUMAN en NPO Luister, deze aflevering staat vanaf zondag 26 juli om 21 uur online op NPO Luister en is te horen in het tweede uur van Wat blijft radio op NPO Radio 1.

[1:22] Frank Lammers over acteur Cees Geel

[17:30] Jurryt van de Vooren over Jules Rimet

[44:13] Wat Blijft Lijn

[50:22} Audiodoc: Botte Jellema over Karin Spaink

Schrijver, journalist, columnist en activist Karin Spaink stond bekend als eigenzinnig en autonoom. Vanaf halverwege de jaren tachtig viel ze op door haar columns in het Parool, de Groene Amsterdammer, de Volkskrant en NRC waarin ze schreef over seksualiteit, feminisme, politiek en privacy. In 1986 werd bij haar de diagnose MS gesteld, wat ook een dankbaar onderwerp voor haar columns en boeken bleek; ze muntte het begrip 'de orenmaffia'. Later werd ze mede-oprichter en voorzitter van Bits of Freedom, de Nederlandse organisatie voor digitale burgerrechten, en eindredacteur bij Follow the Money, het platform voor onderzoeksjournalistiek. Haar gezondheid werd steeds brozer en begin mei koos ze voor euthanasie.

In Wat blijft audiodoc praat podcastmaker en journalist Botte Jellema met mensen die dichtbij haar stonden:

*Tanja van Bergen, vriendin en eindredacteur van haar stukken in het Parool
*Eric Smit, vriend, onderzoeksjournalist en voormalig hoofdredacteur van Follow the money
*Sjoera Nas, privacy-expert en voormalig medewerker en collega van Spaink bij Bits of freedom

Wat blijft audiodoc is een podcast van HUMAN en NPO Luister, deze aflevering staat vanaf zondag 19 juli om 21 uur online op NPO Luister en is te horen in het tweede uur van Wat blijft radio op NPO Radio 1

(2:19) Redacteur Gemma Nefkens over schrijver Frida Vogels

(17:05) Dichter Ellen Deckwitz over schrijver Emily Brontë

(53:54) Wat blijft Lijn: actrice Nilüfer Öder over acteur Kadir İnanır

(57:00) AudioDoc: Martha Gellhorn

‘Elke oorlogscorrespondent moet alles lezen van Gellhorn. Ze is een monument’, aldus Geert Mak over de door hem bewonderde oorlogscorrespondent Martha Gellhorn. Gellhorn was de belangrijkste oorlogscorrespondent van de twintigste eeuw en stond bekend als onverschrokken. Ze deinsde niet terug voor gevaar, sterker nog: ze zocht de oorlogshaarden op om nauwgezet, kritisch maar ook sociaal betrokken verslag te doen van wat zij zelf zag en meemaakte. Ze was ooggetuige in de Spaanse Burgeroorlog, de politionele acties in Indonesië en de burgeroorlog in El Salvador. Cruciaal moment in haar leven was haar bezoek aan Dachau; het tekende haar voorgoed. Ze had een stormachtige verhouding en huwelijk met de beroemde Amerikaanse schrijver Ernest Hemingway.
Presentator en podcastmaker Nathan de Vries praat in deze aflevering met:

*schrijver en journalist Geert Mak. Hij schreef het voorwoord van de Nederlandse vertaling van ‘The Face of War’, een verzameling van de meest aangrijpende oorlogsreportages van Gellhorn.

*Xandra Schutte, hoofdredacteur van de Groene Amsterdammer en betrokken bij het onderzoek naar Gellhorns ‘De ogen van miljoenen’, een bundel persoonlijke brieven over oorlog, armoede, teleurstellingen in de liefde en haar frustratie over een beroep dat werd gedomineerd door mannen.

*Minka Nijhuis, oorlogsverslaggever die ook wel ‘de Gellhorn van de polder’ wordt genoemd.

*en schrijver en filosoof Alicja Gescinska, die in haar boek ‘Vrouwen in duistere tijden’ tien bijzondere vrouwen onder wie Martha Gellhorn portretteert.

Wat blijft audiodoc is een podcast van HUMAN en NPO Luister, deze aflevering staat vanaf zondag 12 juli om 21 uur online op NPO Luister en is te horen in het tweede uur van Wat blijft radio op NPO Radio 1.

(01:44) Joyce Roodnat over Marylin Monroe

(12:55) Cathelijne Blok over Frida Kahlo

(53:22) Wat Blijft Lijn - Myrthe Meines over Lucas Kruizenga

(58:39) Audiodoc - Confucius door Maarten Dallinga

Confucius was een Chinees politicus en filosoof tijdens de Zhou-dynastie; hij had en heeft enorme invloed op de Chinese beschaving. Zijn filosofie gaat niet zozeer uit van de traditionele standenmaatschappij, want in zijn leer krijgt iedereen in principe gelijke kansen. Kenmerkend voor Confucius is onder meer de relatie tussen kinderen en hun ouders; kinderen dienen respect te hebben en tonen voor hun ouders en hen te gehoorzamen. Die lijn trekt hij door naar de hele samenleving, een idee dat nog steeds domineert, ook bij Chinezen die hun thuisland hebben achtergelaten.

Journalist en podcastmaker Maarten Dallinga gaat in deze aflevering in gesprek met 

*Paul van Els, sinoloog en docent China-studies aan de Universiteit Leiden. Hij doet onderzoek en is co-auteur van het boek ‘Confucius spreekt’, waarin uitspraken uit 'De gesprekken', de Bijbel van het confucianisme, in begrijpelijke taal worden uitgelegd. 

*Willemijn van Noord, sinoloog en archeoloog en conservator van het Wereldmuseum. Zij is onder meer verantwoordelijk voor de nu lopende tentoonstelling Made in China in het Wereldmuseum Amsterdam, waar ook voorwerpen te zien zijn die raken aan het confucianisme. 

*Xiaojun Zhang, oud-student van Paul van Els; zij voltooide China-studies aan de Universiteit Leiden. Ze heeft een Chinese achtergrond en haar opvoeding werd naar eigen zeggen sterk beïnvloed door Confucius en het confucianisme. 

Wat blijft audiodoc is een podcast van HUMAN en NPO Luister, deze aflevering is vanaf zondag 5 juli om 21 uur online op NPO Luister en is te horen in het tweede uur van Wat blijft radio op NPO Radio 1.

[1:33] Marjolein Moorman over Jasper Rijpma

[16:13] Janneke van Asperen over Jan Steen

[53:27] Wat Blijft Lijn

[57:33] Audiodoc: Nathan de Vries over Tula

In Wat blijft audiodoc volgt presentator en journalist Nathan de Vries het spoor terug van leider van de slavenopstand op Curaçao Tula. Tula leefde en werkte op plantage Kenepa ('Knip') aan de westkant van Curaçao en nam op 17 augustus 1795 het initiatief om het werk neer te leggen en vrijheid te bepleiten van hem en zijn lotgenoten. Dit betekende het begin van de grootste slavenopstand in de geschiedenis van de Nederlandse Antillen. Onder zijn leiding trokken zo'n tweeduizend tot slaaf gemaakten naar de hoofdstad Willemstad. Uiteindelijk werd Tula ter dood veroordeeld, gemarteld en geradbraakt.   
Lange tijd werd Tula weggezet als een oproerkraaier en misdadiger. Pas vanaf 1985 wordt de opstand op het eiland herdacht, Tula kreeg in 2010 eerherstel en in 2023 werd hij door de Nederlandse regering officieel gerehabiliteerd.

In deze aflevering praat Nathan de Vries met:

*Valika Smeulders, hoofd geschiedenis bij het Rijksmuseum Amsterdam en bijzonder hoogleraar Musea, erfgoed en religie aan Rijksuniversiteit Groningen. 
*zangeres Izaline Calister die o.a. zingt in het Papiaments; in haar werk speelt de geschiedenis van Curaçao een belangrijke rol en ze maakte een muziekvoorstelling over Tula en de afschaffing van de slavernij.
*acteur en theatermaker Anton de Bies; hij speelde Tula in een speciale vertelvoorstelling.
*en dichter en theatermaker Gershwin Bonevacia; hij schreef poëzie over Tula.

Wat blijft audiodoc is een podcast van HUMAN en NPOLuister, deze aflevering is vanaf zondag 28 juni om 21 uur online op NPO Luister en in het 2de uur van Wat blijft radio op NPO Radio 1.

Henriette Polak werd geboren met een zilveren lepel in de mond, aldus haar biograaf Pauline Micheels.Henriette Antoinette Schwarz wasdochter van de fabrikant Levi Schwarz en Rebecca Vles en gehuwd met jurist en filosoof Leo Polak. Leowerd al in 1941 vermoord in concentratiekamp Sachsenhausen. Henriette zelf overleefde de oorlog. De dood van haar man maakte dat zij na de oorlog besloot haar leven en kapitaal te schenken aan de samenleving, aan doelen die pasten bij haar idealen n en die van haar overleden echtgenoot. Ze was één van de oprichters van het Humanistisch Verbond, nam initiatief tot het Rosa Spierhuis en haar kunstcollectie kwam terecht in Museum Henriette Polak in Zutphen.

Podcastmaker Dide Vonk volgde haar spoor terug en sprak met:  
-Pauline Micheels, Polak’s biograaf 
-Leo Samama, musicoloog, componist en kleinzoon van Henriette Polak 
-Rina Spigt, vriendin van de familie Polak.  

Wat blijft audiodoc is een podcast van HUMAN en NPOLuister, deze aflevering is vanaf zondag 21 juni om 21 uur online op NPO Luister en in het 2de uur van Wat blijft radio op NPO Radio 1.

[01:32] Dick van den Toorn over Wim T. Schippers

[19:25] Edmond Hofland over Henk Hofland

[52:48] Wat Blijft Lijn: Eric Claus

[57:02] Maria Vlaar over Ellen Ombre

[1:07:39] Audiodoc: Henriette Polak

Zondag 14 juni: Selma Leydesdorff, historicus en hoogleraar mondelinge geschiedenis en cultuur (7 november 1949-6 oktober 2025)

Selma Leydesdorff was historicus en hoogleraar en gold internationaal als een pionier op het gebied van de oral history. Daarnaast was zij zeer betrokken bij de vrouwenbeweging en bedenker van de naam Dolle Mina, een actiegroep waarvan zij in 1969 ook een van de oprichters was. Leydesdorff tekende de persoonlijke geschiedenissen op van overlevenden van oorlogen, waaronder de Tweede Wereldoorlog. Op de achtergrond speelde de oorlogsgeschiedenis van haar eigen familie altijd op. Haar ouders zaten beiden in een kamp (Auschwitz en een Japans interneringskamp) en haar vier grootouders werden vermoord in concentratiekampen. Journalist Maarten Dallinga volgt haar spoor terug en praat met:

*politicoloog en historicus Siep Stuurman, haar echtgenoot met wie ze een leven lang samenwoonde.

*oud-minister, hoogleraar en goede vriendin Jet Bussemaker.

*en Dienke Hondius, universitair hoofddocent geschiedenis aan de Vrije Universiteit Amsterdam.

Selma Leydesdorff was historicus en hoogleraar en gold internationaal als een pionier op het gebied van de oral history. Daarnaast was zij zeer betrokken bij de vrouwenbeweging en bedenker van de naam Dolle Mina, een actiegroep waarvan zij in 1969 ook een van de oprichters was. Leydesdorff tekende de persoonlijke geschiedenissen op van overlevenden van oorlogen, waaronder de Tweede Wereldoorlog. Op de achtergrond speelde de oorlogsgeschiedenis van haar eigen familie altijd op. Haar ouders zaten beiden in een kamp (Auschwitz en een Japans interneringskamp) en haar vier grootouders werden vermoord in concentratiekampen. Journalist Maarten Dallinga volgt haar spoor terug en praat met: 
 
*politicoloog en historicus Siep Stuurman, haar echtgenoot met wie ze een leven lang samenwoonde. 
 
*oud-minister, hoogleraar en goede vriendin Jet Bussemaker. 
 
*en Dienke Hondius, universitair hoofddocent geschiedenis aan de Vrije Universiteit Amsterdam. 

(1:25) Schrijver Vrouwkje Tuinman over dichter Lieke Marsman

(20:10) Hoogleraar Ronald van Raak over filosoof Spinoza

(53:10) Wat blijft lijn: Henk Hover over de Limburgse cabaretier Guus Jacobs

(57:00) Audiodoc: Nathan de Vries volgt het spoor terug van de Ghanese filosoof Kwasi Wiredu

De Ghanese Kwasi Wiredu, die in 2022 overleed, was één van de grootste Afrikaanse filosofen van zijn generatie. Hij pleitte voor de dekolonisatie van het Afrikaanse denken en een ‘consensusmodel’ voor postkoloniale Afrikaanse staten. Hij bestudeerde de filosofie onder de Akan, de grootste bevolkingsgroep in West-Afrika, waarin de vraag ‘wat maakt een biologisch mens tot een waarachtig persoon’ centraal staat. Deze filosofie, waarin de gemeenschap leidend is, staat haaks op de meeste westerse filosofieën. 

Presentator Nathan de Vries, zoon van een Ghanese vader, gaat aan de hand van zijn persoonlijke geschiedenis in gesprek met mensen die de filosofie van Wiredu goed kennen. Wat blijft van het gedachtegoed van Kwasi Wiredu? Nathan praat met: 

-Akwasi, hiphopartiest en oprichter van Omroep Zwart; hij is van Ghanese afkomst. 

-Nii Hammond, theatermaker en erfgoedonderzoeker Afrikaanse studies. Hij werd geboren in Ghana en groeide op in de hoofdstad Accra. Hij woont sinds zijn zesentwintigste in Nederland. 

-Henk Haenen, een historicus die promoveerde op het Afrikaanse denken.  

-Louise Müller, universitair docent Afrikaanse literatuur en media aan de universiteit Leiden. Ze studeerde af op de Akan filosofie en geschiedenis, en promoveerde op de Ashanti. De Ashantivormen een prominente subgroep van het Akan-volk.  

Olaf van Paassen over Sonny Rollins : 01.30

Schrijver Yolanda Entius: 22.03

Wat Blijft Lijn met Guus Jacobs: 55.17

Audiodoc over Jan Terlouw: 57.50

De vorig jaar overleden politicus, schrijver en wetenschapper Jan Terlouw wist op z’n vijfentachtigste de harten van veel Nederlanders opnieuw te veroveren tijdens een optreden in het tv-programma DWDD met zijn pleidooi voor een humane samenleving. Dit pleidooi ging met de metafoor ‘touwtje uit de brievenbus’ de geschiedenis in. Hij heeft er dan al een bewogen en actief leven op zitten: hij is wetenschapper, fractielid en minister namens D66 én schrijver van de jeugdboeken ‘Koning van Katoren’ (1971) en ‘Oorlogswinter’ (1972) en tenslotte Commissaris van de Koningin in Gelderland.  

Journalist en podcastmaker Botte Jellema volgt zijn spoor terug en praat met: 

-dochter Sanne Terlouw die samen met haar vader ook enkele jeugdboeken schreef;

-biograaf Joep Boerboom die in 2016 het boek ‘Jan Terlouw. Jeugdboekenheld op het Binnenhof’ schreef;

-jeugdboekenrecensent Jaap Friso van De Grote Vriendelijke Podcast over jeugdliteratuur;

-en Annette Mul, partner van Terlouw tijdens de laatste jaren van zijn leven.

[01:38] Hanneke van Ormondt over Marjan Minnesma

[12:41] Hanna Mensink, Robbe Embrechts en Winter De Cock over Jotie T'Hooft

[54:10] Wat Blijft Lijn

[57:43] Audiodoc: Maarten Dallinga over Hans van Manen

In Wat blijft audiodoc een portret van de vorig jaar overleden choreograaf en fotograaf Hans van Manen. Van Manen was een choreograaf die meer dan 150 balletten schreef en daarmee ook internationaal grote faam verwierf. Als Amsterdams kind van een Duitse moeder en een vader die al jong overleed, groeide Van Manen op in armoede. Op zijn zestiende, bewust van zijn homoseksualiteit en zijn liefde voor de dans, besloot hij niet meer naar school te gaan en koos hij voor zijn artistieke leven.  
 
Podcastmaker en journalist Maarten Dallinga volgt zijn spoor terug. Hij praat met: 
 
-Henk van Dijk, bijna een halve eeuw de partner van Hans én zijn vaste ‘cameragraaf’, de persoon die choreografieën vastlegt op beeld. Van Manen heeft de rechten op zijn werk aan hem overgedragen.  
 
-Rachel Beaujean, danser en tot voor kort adjunct-artistiek directeur van Het Nationale Ballet. Ze danste jarenlang in choreografieën van van Manen en is nu als directeur van de Hans van Manen Foundation, verantwoordelijk voor het instuderen en doorgeven van zijn werk, over de hele wereld.  
 
-Sjeng Scheijen, die de biografie ‘Gelukskind’ over Hans van Manen schreef. Eerder publiceerde hij de biografie van dans- en kunstpionier Sergej Diaghilev, die inmiddels wereldwijd is erkend als standaardwerk.  

[01:28] Sanne van Dongen over Basketbalspeler Jason Collins

[14:10] Christien Brinkgreve over de dagboeken van Geertruida Kapteyn-Muysken

[53:23] Wat Blijft Lijn

[57:36] Mohamed Aadroun over Abdelwahab Doukkali

[1:10:27] Audiodoc: Journalist Marlous Lazal over Filosoof Emmanuel Levinas

In Wat blijft audiodoc een aflevering over de Frans-joodse filosoof Emmanuel Levinas. Levinas wordt gezien als ‘de filosoof van de Ander’, consequent met een hoofdletter geschreven om het belang van de aanwezigheid van de andere mens te benadrukken. Levinas overleefde de Tweede Wereldoorlog, maar zijn familie werd uitgemoord. Deze helse geschiedenis spoorde hem aan tot een pleidooi voor een betere en humane omgang tussen mensen. 

Sinds zijn overlijden in 1995 is er sprake van een opleving van de belangstelling voor zijn werk. Publicaties van de Vlaamse moraaltheoloog Roger Burggraeve en de Vlaamse psychiater Dirk de Wachter spelen hierin een grote rol.  

Journalist Marlous Lazal praat met:  

-de Vlaamse psychiater Dirk de Wachter, die veel troost uit het werk van Levinas put;

-moraaltheoloog Roger Burggraeve, gerenommeerd door zijn onderzoek naar het werk van Levinas, wat hem de bijnaam ‘Burginas’ opleverde;

-de Vlaamse journalist en programmamaker France Guwy, die Levinas in 1985 interviewde voor de Ikon-televisie;

-en theatermaker Adelheid Roosen die al jong kennis maakte met Levinas’ werk en het nog steeds als een leidraad in het leven ervaart. 

[1:35] Frits Steenhuisen over Poolexpert Louwrens Hacquebord

[17:02] Jacco Pekelder over Ulrike Meinhof

[53:49] Wat Blijft Lijn 

[56:55] Audiodoc: Floortje Smit over Annie Romein-Verschoor

In Wat blijft Audiodoc een portret van schrijver en historicus Annie Romein-Verschoor. Samen met haar man Jan Romein verwierf ze bekendheid met de publicatie De lage landen bij de zee (1934), een op marxistische leest geschoeide vaderlandse geschiedenis. Een jaar later promoveerde ze bij Albert Verwey op De Nederlandsche romanschrijfster na 1880, waarvan de handelseditie een jaar later verscheen onder de titel Vrouwenspiegel. Zelf was ze een vrouw vol paradoxen: vurig pleitbezorger voor de gelijkheid tussen man en vrouw, maar ze schoof haar eigen werk zonder mopperen opzij om haar man de ruimte te geven. Ze was de eerste die wetenschappelijk onderzoek deed naar vrouwenliteratuur in Nederland, maar tegelijk was zij ook de hardste criticus van het werk van (bejubelde) vrouwelijke auteurs. Het was ook haar man Jan Romein die vooral wordt gezien als degene die een belangrijke rol heeft gespeeld bij de publicatie van het dagboek van Anne Frank. Maar is dat wel het hele verhaal? 

Journalist Floortje Smit praat met:  

-Hedy D'Ancona, kritische bewonderaar van Annie, ze vroeg haar te schrijven voor Opzij;

-Annie’s kleindochters Merle Heinemeijer en Anne Romein;

-Erica van Boven die werkte als hoogleraar Letterkunde aan de Open Universiteit en als hoofddocent Moderne Nederlandse letterkunde aan de Rijksuniversiteit in Groningen.

[1:57] Jaïr Stranders over Edith Eger

[21:41] Jan Geurt Gaarlandt over Etty Hillesum

[52:51] Wat Blijft Lijn

[57:55] Audiodoc: Nicole Terborg over Astrid Roemer

[1:44:56] The Ronettes

In Wat blijft audiodoc volgt presentator en journalist Nicole Terborg het spoor van de Surinaams-Nederlandse Astrid Roemer. Astrid Roemer, ze overleed in het begin van dit jaar, was één van de grootste schrijvers uit Suriname van de afgelopen eeuw. Ze pendelde een leven lang heen en weer tussen haar moederland Suriname en Nederland, België en Schotland. Ze schreef zowel proza als poëzie en was zich in haar werk zeer bewust van de koloniale verhoudingen tussen Suriname en Nederland. Ook de ongelijke verhouding tussen man en vrouw had haar aandacht; ze werd gezien als een feministisch schrijver, maar weigerde zich in een hokje te laten stoppen. Ze was enorm eigenzinnig en kwam regelmatig in opspraak. In 2016 ontving zij de P.C. Hooft-prijs, in 2021 werd haar de Prijs der Nederlandse Letteren toegekend en ook die mijlpaal werd niet zonder slag en stoot bereikt.  Nicole Terborg, die de schrijver zelf ook meerdere malen ontmoette, praat met: 

*Michiel van Kempen, emeritus-hoogleraar Nederlands-Caraïbische Letteren, schrijver, dichter, letterkundige en surinamist;

*Nina Jurna, correspondent Latijns-Amerika. Ze begeleidde Astrid Roemer op een tournee door Brazilië;

*Karin Amatmoekrim, Surinaams-Nederlandse schrijver en letterkundige;

*programmamaker Charisa Chotoe, een vriendin van Astrid Roemer.

(1:25) Bioloog Midas Dekkers over zoöloog Desmond Morris

(16:32) Biograaf Arlette Kouwenhoven over arts Philipp Franz von Siebold 

(53:44) Wat blijft Lijn: moeder Judith Koorn over haar dochter Maartje van Winkel

(58:16) Audiodocumentaire over Benno Premsela

Benno Premsela was een befaamd vormgever en binnenhuisarchitect, een prominent figuur in de wereld van kunst en cultuur en daarnaast een gedreven pleitbezorger van homo-emancipatie. Hij was voorzitter van het COC, de belangenvereniging waar hij veel zichtbaarheid aan gaf. Hij was een belangrijk vertegenwoordiger die openlijk op televisie zijn homoseksualiteit besprak. Zijn grote verdienste is geweest de succesvolle lobby voor het afschaffen van Artikel 248bis, een wet uit het strafrecht waarmee homo's werden gediscrimineerd, gecriminaliseerd en gechanteerd. 
Zijn missie had alles te maken met zijn voorgeschiedenis. Premsela’s vader was een joodse huisarts en seksuoloog; hij werd samen met zijn vrouw en dochter in Auschwitz vermoord. Benno Premsela en zijn broer overleefden de oorlog.  
In Wat blijft audiodoc volgt journalist Botte Jellema zijn spoor terug. Hij praat met: 

*Rob Tielman, oud-hoogleraar Sociologie en bevriend met Premsela; 

*Harry Ribbens, oud-directeur van het Centrum voor Industriële vormgeving die met Premsela heeft samengewerkt; 

*Ingeborg de Roode, conservator Industriële vormgeving van het Stedelijk Museum in Amsterdam;

*en Dolly Bellefleur, het alter ego van Ruud Douma, die als dragqueen al decennia optreedt en een belangrijk boegbeeld is van de LHBTIQ+ beweging. 

[01:30] Gustaaf Peek over filmmaker Ramón Gieling

[15:00] Muziekjournalist Jean-Paul Heck over Prince

[57:08] Audiodoc: Journalist Maarten Dallinga over Henk van Os

Kunsthistoricus Henk van Os was een gedreven directeur van het Rijksmuseum in Amsterdam en begenadigd verteller over kunst- en cultuurgeschiedenis. Dat laatste deed hij in het Avro-televisieprogramma Beeldenstorm en het Vara-programma Museumschatten. Hij wist een groot en breed publiek aan zich te binden met zijn aanstekelijke en informatieve verhalen over de kunst. In deze aflevering van Wat blijft audiodoc volgt journalist Maarten Dallinga zijn spoor terug en praat met: 
 
*Zijn zoon Pieter van Os, journalist bij NRC, met wie hij ook een briefwisseling onderhield.

*Kees van Twist, vriend, voormalig directeur van het Groninger Museum en hoofdredacteur kunst & cultuur bij de Avro waar Henk van Os het programma Beeldenstorm maakte.

*Caroline Bunnig, kunsthistorica, goede vriendin en oud-leerling van Henk van Os.

[01.53] Cees Grimbergen over Sonja Barend 

[22:50]John Leerdam over Norman de Palm 

[35.51]Sanne van Heijst over Els Pelgrom 

[58.03]Audiodoc: Annet van Soest over Joan Didion 

De Amerikaanse schrijver en essayist Joan Didion wist feilloos het Amerika van de jaren 60 en 70 vast te leggen en te becommentariëren. Ze was en bleef een relatieve buitenstaander en omdat ze verlegen en teruggetrokken opereerde, kon ze rustig het moderne leven van die jaren observeren. Het werd haar handelsmerk waarmee ze bekendheid verwierf. Een bekende uitspraak van haar was: ‘We vertellen onszelf verhalen om te kunnen leven’.  Haar eigen verhaal werd er één van rouw: ‘The year of magical thinking’ (‘Het jaar van magisch denken’, 2007) dat ze schreef na de dood van haar man John Dunne met wie ze een symbiotische relatie had. Dit rouwmemoire bracht haar wereldfaam. In deze aflevering van Wat blijft audiodoc volgt journalist Annette van Soest haar spoor terug en praat ze met: 

*Joost de Vries, schrijver en chef van het essay- en boekenkatern van de Volkskrant. Hij stelde een bundel met essays van Didion samen, getiteld ‘De verhalen die we onszelf vertellen’. 

*Jutta Chorus, journalist en schrijver die het werk van Didion tijdens haar studie journalistiek leerde kennen en Didion’s leven en dat van haar voorouders nareisde.

*Carolien Borgers, presentator en podcastmaker, die vlak na de dood van haar vader ‘Het jaar van magisch denken’, wat haar troost en inzicht bood.  

De Franse filosoof René Descartes wordt beschouwd als de vader van de moderne filosofie en kennen we van zijn beroemde stelling ‘Ik denk, dus ik ben’ (Cogito, ergo sum), maar wat bedoelde hij daar eigenlijk mee? Hoe ziet dat denken eruit? Wat als AI opeens dat ‘denken’ overneemt of kan dat helemaal niet? En wat zien we van zijn denken terug in zijn persoonlijk leven? In Wat blijft audiodoc volgt podcastmaker Dide Vonk het spoor terug van Descartes; ze praat met: 

*Coen Simon, filosoof en hoofdredacteur van Filosofie Magazine. 

*Han Ruler, professor Intellectuele Geschiedenis aan de Erasmus Universiteit Rotterdam 

en  

*Felienne Hermans, hoogleraar Computer Science Education aan de Vrije universiteit in Amsterdam 

Wat blijft van René Descartes? 

De Britse Jane Goodall was een zeer geliefd primatoloog. Ze werd in de jaren zestig wereldwijd bekend vanwege haar onderzoek naar chimpansees. Goodall toonde als eerste aan dat chimpansees net als mensen gebruik maken van werktuigen. Goodall vermenselijkte chimpansees, en gaf ze bijvoorbeeld een naam. Daarmee ‘verdierlijkte’ ze tevens de mens, een revolutie in het wetenschappelijk onderzoek naar soorten. 

Ze werd gelauwerd en talloze keren onderscheiden en reisde tot haar dood de wereld rond om lezingen te geven over haar vakgebied. 
 
Journalist Botte Jellema praat met:  
 
*Journalist en programmamaker en dierenliefhebber Janine Abbring, voorheen presentator van het radio- en tv-programma Vroege Vogels, die Jane Goodall ontmoette in haar tv-programma Wintergasten; 
 
*Bioloog Auke-Florian Hiemstra, ambassadeur van het Jane Goodall Institute Nederland, die als dierenexpert het tv-programma Willem Wever presenteerde; 
 
*Filosoof en schrijver Stine Jensen, die in haar proefschrift schreef over de verbeelding van vrouwen en apen in cultuur en wetenschap, met een hoofdstuk gewijd aan haar held Jane Goodall. 

00:01:30 Oud-minister van defensie Suriname Krishna Mathoera over oud-president Suriname Chan Santokhi
00:17:44 Voormalig Denker der Nederlanden Daan Roovers over filosoof Jürgen Habermas
00:48:29 Muziek van Jon Dee Graham
00:52:31 Wat Blijft Lijn: RTV Rijmond-journalist Paul Verspeek over 'razende Rijnmond-reporter' Jack Kerklaan
00:57:40 Directeur Drents Museum Robert van Langh over de nieuwe tentoonstelling rond Amrita Sher-Gil
01:06:46 Wat Blijft Audiodoc: Dide Vonk duikt in het leven van filosoof René Descartes
01:51:21 Zin Van De Dag: 'stemmen horen is een menselijke variatie' - psychiater Dirk Corstens

[01: 27] Joyce Roodnat over Bernardo Bertolucci

[51:00] Wat Blijft Lijn: Bruggenbouwer Gerrit van Aalst

[57:04] Botte Jellema over Jane Goodall

[1:23] Ebel Jan van Dijk over Pieter Wittenberg

[16:30]  Ode aan Johan Cruijff

[20:00] Norbert Peeters over Linnaeus & de Buffon

[51:15] Wat Blijft Lijn: Rob van Veen over zijn vrouw Hanneke van Veen

[56:58] Interview met straatadvocaat Frank van der Schee

[01:38] Paul Franssen over Shakespeare

[15:50] Alexandra Nagel over Julius Spier

[57:30] Rob van de Meeberg over Johnny Jordaan

(1:38) Rapper Brainpower over rapper Yukkie B.

(15:55) Historicus Seran de Leede over antifascistisch boegbeeld Lie Alma

(56:50) Jan van Poppel praat met natuurfilosoof Janneke Sindram, fotograaf Sijmen Hendriks en schrijver en historicus Robert-Jan Trügg over verdwijnende diersoorten

(1:50) Journalist Lucien Baard over Rudi Bakker, de voormalig directeur van S.E. Fireworks

(18:30) Schrijver Maartje Wortel over de Deense schrijver Tove Ditlevsen

(57:15) Ineke van der Hurk praat met historicus Mineke Bosch over gynaecoloog Catharina van Tussenbroek

(1:58) Journalist Twan Huys over radio - en televisiemaker Koos Postema

(13:18) Oud-politica Sylvana Simons over dominee en burgerrechtenactivist Jesse Jackson

(23:53) Schrijver Saskia De Coster over de memoires van overlevende van seksueel misbruik Gisèle Pelicot

(57:09) Naomi Kok Luís in gesprek met schrijver Margot Dijkgraaf over Germaine de Staël, de enige vrouw waar Napoleon bang voor was

(1:28) Margot Dijkgraaf over Cees Nooteboom

(22:28) Joyce Roodnat over Umberto Eco

(56:23) David Weel spreekt met Professor Soortkill en Vivien Waszink over Johan Hendrik van Dale

(1:57) Journalist Gerbert van der Aa over de Libische Saif Khadafi

(14:36) Muziek: Grace Jones - Pull up to the bumper

(19:13) Historicus Stef Scagliola over ex-militair Joop Hueting

(57:45) Nathan de Vries praat met conservator Maartje van den Heuvel over paradijsvogel Alexine Tinne

(1:47) Marleen Stikker over videokunstenaar Micha Klein

(12:36) Filmmaker Amir Zaza over Hind Rajab

(22:25) Schrijver Anne Eekhout over Frankenstein auteur Mary Shelley

(57:20) Veerle Corstens spreekt met Joël Broekaert, Thérèse Boer en René Froger over sterrenkok Jonnie Boer

00:01:59 Oud-collega Annemiek van der Hell over jeugdtelevisiemaker Trudy van Keulen
00:16:49 Muziek van Midnight Oil wegens het overleden van drummer Rob Hirst
00:20:22 Theatermaker Jos Nargy over schrijver en dichter Federico Garcia Lorca
00:58:06 Judith Konijn in gesprek met biograaf Mineke de Vries en acteur Anton de Bies over Curaçaose schrijver Frank Martinus Arion
01:53:59 Muziek: Izaline Calister - Mi Pais

(1:58) Journalist Charisa Chotoe over haar vriendin en schrijver Astrid Roemer

(14:28) Muziek: Zanger en gitarist Bob Weir van Grateful Dead

(17:27) Kunsthistoricus Laurie Cluitmans over kunstenaar Charley Toorop

(55:42) Dide Vonk praat met Amerikadeskundige Frans Verhagen over een van The Founding Fathers: Alexander Hamilton

(88:40) Hiphopartiest theatermaker Massih Hutak over de musical Hamilton

(95:47) Journalist Maral Noshad Sharifi over het Amerika van nu 

(3:09) Lotje IJzermans volgt het spoor terug van Clairy Polak met collega Jeroen Pauw, filosoof Daan Roovers en goede vriend Bo van der Meulen.

(57:26) Shula Tas praat met schrijver Saskia Goldschmidt over vrouwelijke vliegpioniers, zoals Amelia Earhart

00:00:21 Zanger en entertainer Sven Ratzke over wereldartiest David Bowie
00:57:11 De Cartoongasten: Stine Jensen in gesprek met cartoonisten Jip van den Toorn, Hajo de Reijger en Tjeerd Royaards
00:58:43 Zin van de dag: een wijsheid van historicus Maarten van Rossem

Vannacht kijken we terug op een aantal bijzondere gesprekken die we het afgelopen jaar hebben gevoerd, over Dieuwertje Blok, Jan Terlouw, Jane Goodall en D'Angelo. 

00:01:20 - Dieuwertje Blok
00:26:54 - Jan Terlouw
00:44:49 - Jane Goodall
00:57:22 - Podcast Susan Sontag
01:49:55 - D’Angelo

Presentatie: Lara Billie Rense

Schrijver, filosoof en essayist Susan Sontag, geboren en overleden in New York, schreef over de meest uiteenlopende onderwerpen: filosofie, politiek, ziekte, fotografie, pornografie en oorlog en werd ‘het geweten van de Verenigde Staten’ genoemd. Nog steeds wordt haar werk gelezen en haar invloed merkbaar, ook bij een jongere generatie. Op haar 21ste sterfdag komt HUMAN met een speciale aflevering van de podcast Wat Blijft over Susan Sontag. 
Journalist Inge ter Schure praat met:    
   
*Benjamin Moser, de biograaf van Susan Sontag. 
 
*Lynn Berger, schrijver bij De Correspondent en gepromoveerd in de fotografiegeschiedenis. 
 
*NRC journalist Eva Peek, die tijdens een recent bezoek aan Oekraïne zag dat de schappen in de boekhandels daar vol met boeken van Susan Sontag liggen en die haar eigen feminisme met behulp van Sontag aan het herwaarderen is. 

00:01:57 Cultuurjournalist Joyce Roodnat over choreograaf Hans van Manen
00:15:05 Muziek van Carl Carlton
00:19:25 Schrijver Aart Aarsbergen over zijn boek  "Het verdwijnen van de waarheid: de actualiteit van George Orwell"
00:53:17 Mediamaker Tjebbe Venema over wolf Bram
00:58:35 Filmjournalist Samya Hafsaoui over acteur en regisseur Rob Reiner
01:05:40 Podcast: Wat Blijft van uitgever en journalist Derk Sauer?

Presentatie: Nicole Terborg

Derk Sauer was een geliefd uitgever, Rusland-kenner en een journalist pur sang. Hij groeide uit van een overtuigd socialist tot een gepassioneerd zakenman en multimiljonair toen hij zich in 1989 in Rusland vestigde en daar zijn media-imperium opbouwde. Met zijn eigen The Moscow Times streed hij voor de persvrijheid in Rusland. Een zeilongeluk werd hem fataal. Journalist Botte Jellema sprak met: 

*zijn vrouw en zakenpartner Ellen Verbeek.
 
*collega en vriend Hans Nijenhuis (voormalig hoofdredacteur van het A.D) die nu bezig is Sauers biografie te schrijven.

*Frans Lomans, collega van het eerste uur bij de Nieuwe Revu waar Sauer lange tijd hoofdredacteur was.
 

1:25 Acteur Géza Weisz over zijn vader, filmmaker Frans Weisz

12:39 Fotograaf Ruben Lundgren over collega en vriend Martin Parr

24:45 Stefan van de Staak over zijn moeder, documentairemaker Heddy Honigmann

55:30 Wat blijft Lijn: Schoonzus Manna Mulder over acteur Hugo Koolschijn

58:50 Podcast: gezondheidspsycholoog Andrea Evers

1:44:40 Muziek: Herman Deinum van Cuby & The Blizzards

1:48:00 Zin van de Dag: Georg Christoph Lichtenberg

1:52:00 Muziek: Dinah Washington

Andrea Evers was een Duits-Nederlandse wetenschapper, ze bekwaamde zich in de gezondheidspsychologie en was hoogleraar aan de Universiteit Leiden. Zij kreeg in 2019 een hoge wetenschappelijke onderscheiding, de Stevinpremie, voor haar baanbrekend onderzoek naar het placebo-effect. Ze was gezaghebbend van op het gebied van psychologische factoren die een rol spelen in het verloop en herstel van medische aandoeningen. En toen werd ze zelf ziek. Journalist Maarten Dallinga sprak met: 
 
*Andrea’s zus Monika Evers met wie Andrea een bijzonder,e intieme band had, ook in de allerlaatste fase van haar leven 
 
*Henriët van Middendorp, vriendin en collega, zelf universitair hoofddocent Gezondheidspsychologie bij de sectie Gezondheids-, Medische en Neuropsychologie van de Universiteit Leiden. 
 
*Tamara Bremer, gezondheidspsycholoog, oud-collega en vriendin van Andrea. 
 
*Omer Van den Bergh, gezondheidspsycholoog aan KU Leuven, nu met emeritaat, die Andrea en haar werk goed kende. 

00:01:32 Toneelschrijver Don Duyns over toneel - en filmschrijver Tom Stoppard
00:13:19 Muziek van Steve Cropper
00:17:05 Journalist en podcastmaker van 'Dichter aan het front' Edwin Koopman over Oekraïens soldaat Maksym Kryvtsov
00:53:08 Wat Blijft Lijn: NPO Radio 5-presentator Hijlco Span over de Kessler-tweeling
00:57:52 Muziek van John Lennon
01:02:23 Podcast: Wat Blijft van politica Elizabeth Schmitz?
01:46:10 Muziek van Biyouna
01:51:11 Zin Van De Dag: Stine Jensen over een bijzondere zin uit een songtekst van John Lennon

Presentatie: Lara Billie Rense

Elizabeth Schmitz was een politicus voor de PvdA en de eerste vrouwelijke burgemeester van Haarlem. Tot ze vertrok om in kabinet-Kok I (vanaf 1994) staatssecretaris van Justitie te worden. Daar kreeg ze Asielbeleid in haar portefeuille en probeerde ze illegalen Nederland uit te zetten. Haar bekendste zaak werd die rond de Turkse kleermaker Gümüs uit de Amsterdamse Pijp. 

Toen ze hem het land uitzette, barstte de bom. Journalist en podcastmaker Botte Jellema praat met: 

-Winnie Sorgdrager, minister van Justitie in kabinet-Kok 1, die veel heeft samengewerkt met Schmitz. 

-Marike Spanjaard, directiesecretaris van Schmitz tijdens haar laatste functie bij de SKGZ, een organisatie die klachten behandelt over zorgverzekeraars. 

-Ben Hutubessy, destijds de bode van de gemeente Haarlem waar Schmitz burgemeester was. Hij was ook haar chauffeur.  

01:48 - Journalist Aldith Hunkar over Jimmy Cliff, die Jamaica op de kaart zette
12:48 - Erik Ader over zijn familiegeschiedenis
48:24 - Wat Blijft Lijn: Elly Welgraven over haar vader raadslid en wethouder van de gemeente Ede Willem Welgraven 
51:06 - Podcast: Het leven van dichter én archeoloog Esther Jansma
1:38:53 - Ornella Vanoni - L’appuntamento
1:44:27 - Zin van de dag: Stine Jensen met een wijsheid van schrijver Ota Pavel

Esther Jansma was één van de bekendste dichters van Nederland en Vlaanderen en werd meerdere malen bekroond voor haar werk. Jansma was behalve dichter ook archeoloog, gespecialiseerd in de dendrochronologie. Journalist Inge ter Schure praat met haar man Wiljan van den Akker, dichter en vice-rector voor onderzoek aan de Universiteit Utrecht en faculteitshoogleraar Geesteswetenschappen, vriendin en collega Hanneke van Eijken en schrijver/presentator Teddy Tops.

1:28 Kleindochter Babiche Keuls over schrijver Yvonne Keuls
11:42 Journalist Roy Khemradj over Surinaams politicus Frank Essed
26:16 Politiek journalist Leonard Ornstein over Amerikaans president John F. Kennedy
52:39 Wat Blijft Lijn: oud-werknemer Maria Beets over platenzakenbaas Jan van Leest
58:23 Podcast: Wat Blijft van voetbaltrainer Leo Beenhakker?
01:50:24 Zin van de dag: Leo Blokhuis kiest Lionel Richie

Voetbaltrainer Leo Beenhakker, ook bekend onder zijn bijnaam Don Leo, had internationale faam en trainde bij topclubs als Ajax, Real Madrid, Oranje, Feyenoord. De geboren Rotterdammer zag in 1997 zijn jongensdroom uitkomen: dan tekent Beenhakker als hoofdtrainer van Feyenoord. Verder was zijn sportcarrière er eentje van vallen en opstaan. Van hem zijn de gevleugelde uitspraken: ‘Daar gaan we weer. Ik word hier zo moe van’ en ‘Haben sie eine stunde’ en hij muntte de term ‘patatgeneratie’. Presentator Nathan de Vries praat met zijn zoon Erwin Beenhakker, ex-voorzitter van Feyenoord Jorien van den Herik, oud-Feyenoord speler en assistent van Beenhakker Mario Been, sportjournalist Michel van Egmond en Feyenoord-speler Jean Paul van Gastel.

(1:34) Wetenschapsjournalist Diederik Jekel over DNA-wetenschapper James Watson

(14:41) muziek: Jeff Buckley

(18:28) Historicus Chris van der Heijden over de Spaanse dictator Franco, die 50 jaar geleden overleed

(53:09) Wat blijft lijn: stadscheograaf Ton Heijdra

(56:33) Podcast aflevering over Loretta Schrijver

(1:47:27) Zin van de Dag: Benjamin Franklin

Loretta Schrijver was een geliefde presentator die met haar aanstekelijke lach de harten van de televisiekijkers veroverde. Ze was ook een gedreven journalist en perfectionist die het nieuws op de voet volgde. En ze was een dierenliefhebber die streed voor een rechtvaardige wereld voor dieren. Journalist Maarten Dallinga praat over haar met vriendin en collega Quinty Trustfull,  en presentator Jeroen Pauw die met haar vanaf het begin het RTL Nieuws presenteerde, daarvoor samen met haar bij de Wereldomroep werkte en en destijds haar vriend was. Ook komt David van Gennep, voormalig directeur van de stichting AAP die exotische dieren in nood opvangt en pleit voor betere wet- en regelgeving om dierenleed in heel Europa te voorkomen, aan het woord.

00:01:22 Publicist en arts Henry Does over Surinaams oud-president Ronald Venetiaan
00:14:54 Muziek van Joost Prinsen
00:18:41 Vrouwkje Tuinman schreef 'De Straaljager' over het leven van aardstralenonderzoeker Jan Mieremet
00:54:22 Wat Blijft Lijn: journalist Coen Verbraak over kinderrechter Anita Leeser-Gassan
00:58:07 Podcast: Wat blijft van componist en regisseur Pierre Audi?
01:48:39 Muziek van Donna Jean Godchaux (Grateful Dead)
01:53:03 Zin van de Dag: ''Als je wilt dan is elk ogenblik voor jou en alles wat je vragen zou, maar laat mij dan niet alleen."  - Ernst Jansz

Presentatie: Lara Billie Rense

Operaregisseur Pierre Audi, geboren in Beiroet (Libanon) en internationaal bekend, was een belangrijke man in het Nederlandse muziekleven. Hij was artistiek leider en directeur van de Nederlandse Opera (nu de Nationale Opera) en artistiek directeur van het Holland Festival. Hij vestigde hier zijn naam met zijn regie van de Monteverdi-cyclus, de Mozart-cyclus en vooral Wagner'’s Der Ring des Nibelungen. Journalist Botte Jellema praat met opera- en muziektheaterregisseur Lisenka Heijboer Castañón, vanaf 2017 Audi’s assistent en vriend van de familie. Ook komen aan het woord Mischa Spel, chef cultuur NRC die sinds 1998 alles van Audi heeft gezien en Klaus Bertisch, voormalig dramaturg bij de Nederlandse Opera,  die veel met hem heeft samengewerkt. ‘Hij kreeg voor elkaar waar anderen niet eens van durfden te dromen,’ schreef de Groene na Audi’s plotselinge dood. 

(1:15) Filmjournalist Floortje Smit over 'de mooiste jongen ter wereld' Björn Andrésen

(12:23) Muziek: Arjan Pronk van rockband Bökkers

(17:04) Historicus Lianne Damen over het veelbewogen leven van ridder Chevalier D'Éon

(37:34) Schrijver Eke Krijnen over de liefdesbrieven van Virginia Woolf

(48:33) Muziek: Jack DeJohnette

(54:03) Wat blijft Lijn: Joanna Crone over haar broer Kees

(57:30) Podcast: Henny Vrienten, door Coen Verbraak

(1:47:36) Zin van de Dag: Brian Wilson

Henny Vrienten, zanger en muzikant, werd als voorman van de band Doe Maar het idool van een hele generatie jongeren, met name meisjes. De band bestond slechts vier jaar, maar bezorgde hem roem en rijkdom. Hij was echter niet alleen dat meisjesidool en schudde deze rol nadrukkelijk af om zich verder te ontwikkelen als componist. Journalist Coen Verbraak praat met Henny’s collega's Ernst Jansz, zanger/muzikant en oprichter van Doe Maar en Jan Hendriks, gitarist van Doe Maar. Ook praat hij met Henny’s zoon Xander Vrienten en zanger/collega/vriend Boudewijn de Groot, ook één van de drie leden van het gelegenheidstrio Vreemde Kostzangers (waarvan Vrienten ook lid was). 

00:01:33 Weduwe Karina Wolkers over man Jan Wolkers
00:07:27 Eulogie Dave Ball (helft Soft Cell)
00:12:00 Maarten Doorman over zijn boek 'Mijn vader en ik'
00:49:26 Eulogie sopraan Roberta Alexander
00:53:32 Wat Blijft Lijn: hoogleraar politieke geschiedenis Susan Legêne over Dolle Mina-medeoprichter Selma Leydesdorff
00:58:36 Wat blijft van zanger Rob de Nijs? (door Nathan de Vries)
01:45:08 Eulogie Sam Rivers (Limp Bizkit)
01:51:11 Zin Van De Dag: "Alle mensen hebben drie levens: een openbaar leven, een privéleven en een geheim leven." - Gabriel Garcia Márquez

Rob de Nijs, zanger en acteur, kwam meer dan zestig jaar de huiskamer binnen met zijn rollen in jeugdserie’s en zijn hits. Zijn leven zat vol ups en downs, die door de pers uitvoerig werden beschreven, maar het publiek bleef van hem houden en hij bleef optreden tot het niet meer kon. Presentator Nathan de Vries praat met De Nijs’ ex-vrouw en tekstschrijver Belinda Meuldijk, collega-artiest en vriendin Willeke Alberti en radiopresentator en De Nijs-liefhebber Frits Spits.

(1:28) Presentator Angelique Houtveen over soullegende D'Angelo

(13:29) Kunsthistoricus en dochter Venus Veldhoen over haar vader Aat Veldhoen 

(49:53) KISS gitarist Ace Frehley

(52:52) Wat blijft Lijn: documentairemaker Marlette van den Bergh over actrice Coby Timp

(57:39) Museumdirecteur van Kunsthal KAdE Robbert Roos over kunstenaar Jacob Lawrence

(1:05:20) Podcast: Frits Bolkestein, gemaakt door Botte Jellema

Frits Bolkestein, politicus en klassiek liberaal, was een kleurrijke man met een enorme staat van dienst die het multiculturele debat in Nederland aanzwengelde. Journalist Botte Jellema praat met Bolkestein’s biograaf Dik Verkuil, politicoloog Merijn Oudenampsen, voormalig assistent van Bolkestein Hala Naoum Néhmé en oud-minister van o.a. Economische Zaken en ook Volksgezondheid Hans Hoogervorst.

Wat blijft als we er niet meer zijn? Wat kunnen we leren uit het leven van anderen en hoe inspireren zij ons? In een speciale reeks van de HUMAN-podcastserie ‘Wat blijft’ volgen we het spoor terug van invloedrijke personen die recent overleden zijn, zoals Frits Bolkestein, Leo Beenhakker, Loretta Schrijver, Henny Vrienten, Rob de Nijs en vele anderen. Journalistieke makers brengen hun verhalen tot leven met nieuwe perspectieven. Wie waren zij werkelijk? Hoe zag hun leven eruit? Wat hebben zij écht betekend? En hoe leven zij voort in onze herinnering?

Vanaf 19 oktober verschijnen elf speciale afleveringen van ‘Wat blijft’, waarin naasten en kenners de verhalen oproepen van mensen die hun tijd tekenden - van politici tot kunstenaars, van sporthelden tot wetenschappers.

(01:10) Hieke Jippes over Margareth Thatcher

(13:50) Kristien Hemmerechts over Leopold Flam

(49:19) Paul van Bruystegem / Lange Polle

(53:51) Wat Blijft Lijn: Bas Hesselink

(57:50) Goddeloos

Leek het eerder erop dat we als Nederland de religie hadden afgeschaft, nu zoeken jongeren steeds vaker hun toevlucht tot traditionele religies en zien we wereldwijd een opmars van religieus nationalisme. In deze extra aflevering van Wat Blijft: Goddeloos, gesprekken over zingeving door Stine Jensen, in het dagelijks leven humanist en ongelovige, met vier gelovigen. Vandaag gaat Stine in debat met alle vier de gesprekspartners van deze week samen; dit gesprek vindt plaats in debatpodium Arminius in Rotterdam tijdens de Nacht van de Zingeving afgelopen vrijdag 10 oktober.

(1:24) Hoogleraar Gedragsbiologie Liesbeth Sterck vertelt over het leven van bioloog Jane Goodall

(14:05) Shirley den Hartog was manager en de beste vriendin van fotograaf Erwin Olaf. Nu beheert ze zijn nalatenschap. Ze vertelt over het werk en leven van Erwin Olaf

(52:58) Wat blijft Lijn: Bioloog Camilla Dreef over boer Jan Geijsel en zijn gruttoveld

(56:10) Schrijver Niña Weijers over het boek 'Een zachte dood', waarin filosoof Simone de Beauvoir het sterfproces van haar moeder beschrijft

(1:10:52) Deel vier van de podcast 'Dromen van Josephine Baker' van Femke van Wiggen en Astrid Sy

(1:50:48) Zin van de Dag: Stine Jensen sluit af met een levenswijsheid van bioloog Jane Goodall.

00:01:36 Geluidsman Menno Euwe over jeugdvriend en filmregisseur Rudolf van den Berg
00:14:45 Eulogie muzikant Hermeto Pascoal
00:19:16 Kiki Ho maakte de documentaire 'Zie je,' over haar zus Siu Lin Ho
00:53:38 Wat Blijft Lijn: Monique Buitelaar over dochter Jessica Buitelaar
00:57:34 Podcast: 'Dromen Over Josephine Baker': aflevering 3 - een regenbooggezin
01:52:33 Zin Van De Dag: ''Doe vandaag niet wat morgen ook kan worden gedaan'' - Maarten van Rossem

00:01:29 Ras-Rotterdammer en mediamaker Sander de Kramer over artiesten Gerard Cox & Joke Bruijs
00:18:31 Romanschrijver Janneke Siebelink over dichter en mensenrechtenactivist Ingrid Jonker
00:34:35 Conservator Merel van den Nieuwenhof (Jan Cunen Museum) over fotograaf en kunstenaar Claude Cahun
00:58:54 Podcast 'Dromen van Josephine Baker': aflevering 2 - Spion Baker
01:52:15 Zin van de dag: ''Don't drop out, drop in'' -  Rosi Braidotti

00.01.33 Socioloog Herman Vuijsje over concullega en vriend Cas Wouters
00.16.29 Biograaf Iris Pronk over schrijver Renate Dorrestein
00.48.56 Eulogie Gerard Cox
00.52.56 Wat Blijft-Lijn: Joost van Ballegooijen over Sanne
00.58.12 Podcast: 'Dromen over Josephine Baker'. Aflevering 1: Het Bananenrokje
01.48.12 Eulogie Rick Davies (SuperTramp)
01.53.51 Zin Van De Dag: Stine Jensen over een wijsheid van filosoof Karl Marx

1.28 Kinderboekenschrijver Imme Dros over schrijver en echtgenoot Harrie Geelen
23.17 Biograaf Maria Vlaar over schrijver Joost Zwagerman

54,58 Wat Blijft Lijn: Marleen van Soelen over vriendin Saskia Grootegoed
58.25 Podcast Over Leven: Coen Verbraak in gesprek met rapper Rico McDougal (Opgezwolle)

(1:28) Emeritus hoogleraar wiskundige statistiek Richard Gill over de onterecht veroordeelde verpleegkundige Lucia de Berk

(13:13) Collega en vriendin Kristin Gerritsen over Marleen Blokker, die zich inzette tegen alle vormen van huiselijk geweld

(23:06) NRC journalist Derk Walters over de Israëlische premier Benjamin Netanyahu

(52:40) Vriendin Anneke Eijpe en vriend Henk Boon over journalist en avonturier Paul van Hooff

(57:35) Podcast Over Leven: Coen Verbraak in gesprek met journalist Suzanne Bosman

(1:26) Letterkundige Marita Mathijsen over het kleurrijke leven van dichter Gerrit van der Linde

(16:33) Maaike Groot over haar vader en zadenhandelaar Simon Groot, wiens missie het was om kleine boeren te helpen

(36:12) Universitair hoofddocent Veronica Janssen over hoogleraar Gezondheidspsychologie Andrea Evers

(53:06) Wat blijft Lijn: stemacteur Hein Boele

(57:02) Podcast Over Leven: Coen Verbraak in gesprek met Hassnae Bouazza

(01:59) Viroloog Marion Koopmans over Marian Horzinek, omgaan met bedreigingen en haar moeder Mia

(58:29) Salih el Saddy over de vermoorde Palestijnse journalist Anas al Sharif

(01:05:09) Eva Cosée over de kampdagboeken van Beb Vuyk

(01:28:28) Over leven: Coen Verbraak in gesprek met Jill Mathon, over stilzwijgen over seksueel misbruik

(01:20) Pjotr Sauer over de laatste dagen, de vele levens en de nalatenschap van zijn vader Derk Sauer

(41:00) Ellen Deckwitz over Belle van Zuylen, oude docenten en beste vrienden

(01:28:27) Over leven: Coen Verbraak in gesprek met tandprotheticus Hans Hahnen

(01:20) Judith Pollmann over ...

(57:48) Over leven: Coen Verbraak in gesprek met Bram Moszkowicz

(01:34) Actrice en theatermaker Samora Bergtop over Lorraine Hansberry, wrijving in de cultuursector en haar ouders

(58:21) Muziekjournalist Jean-Paul Heck over Ozzy Osbourne en George Kooymans

(1:16:36) Over leven: Coen Verbraak in gesprek met agoog Floor van Welie

(1:20) Arts Salih El Saddy over Gaza, zijn moeder en fitfluencer David Goggins

(58:13) Over leven: Coen Verbraak in gesprek met schrijver Jan Siebelink

(1:18) Documentairemaker Sinan Can over zijn vader, zijn leidinggevenden in omroepland en de 13e eeuwse dichter Rumi

(58:08) Podcast Grote Geesten: Breyten Breytenbach

(1:51:50) Zin van de Dag: Maarten Doorman 

In de podcast Wat Blijft een aflevering over de Zuid-Afrikaanse dichter, schrijver, schilder en anti-apartheidsactivist Breyten Breytenbach. Breytenbach werd geboren in de West-Kaap, maar vestigde zich in de jaren zestig in Parijs omdat zijn huwelijk met een Vietnamese vrouw in Zuid-Afrika niet werd geaccepteerd. Vanuit ballingschap werd hij een fel anti-apartheidsactivist. In de jaren zeventig werd hij tijdens een bezoek aan Zuid-Afrika opgepakt en veroordeeld tot negen jaar gevangenis; in 1982 keerde hij terug naar Parijs waar hij door president Mitterand tot Frans staatsburger werd verklaard. Breytenbach schreef in het Afrikaans en Engels en zijn werk wordt internationaal geprezen. 
  
Presentator Nathan de Vries praat met:  
  
*Adriaan van Dis, collega en vriend van Breytenbach die een deel van zijn werk vertaalde. 
  
*Conny Braam, schrijver en één van de oprichters van de Anti-Apartheidsbeweging Nederland. 
  
*Alfred Schaffer, dichter en docent moderne Nederlandse letterkunde aan de Universiteit van Kaapstad. 
  
*Amanda Strydom, Zuid-Afrikaanse zangeres en kleinkunstenaar. Ze veroorzaakte in 1986 een schandaal in Stellenbosch, in die tijd het ideologische centrum van de apartheid. Tijdens een cabaretvoorstelling balde ze haar vuist en riep de strijdkreet Amandla.  

(01:20) Jean-Paul Heck over Dany Lademacher

(16:10) Liesbeth Korpershoek over Bep Rietveld

(54:30) Wat Blijft Lijn

(58:25) Midheta Husejnovic over vader Kiram

(01:06:30) Grote Geesten: Leonardo Da Vinci

(01:53:15) Zin van de Dag

In de podcast Wat Blijft een aflevering over Leonardo da Vinci, homo universalis - universele mens - want: schilder, architect, uitvinder, ingenieur, scheikundige, schrijver en beeldhouwer. Hij werd gezien als het renaissance-ideaal, omdat hij zoveel verschillende dingen kon; hij is ook de man die ons onder andere de Mona Lisa en Het Laatste Avondmaal naliet. Het verhaal gaat dat hij ook de uitvinder is van onder andere de helikopter en het machinegeweer, maar dat wordt door deskundigen betwijfeld. Buiten kijf staat dat hij tot op de dag van vandaag wordt bestudeerd en bejubeld. 
  
Journalist Botte Jellema praat met:  
  
*Michael Kwakkelstein, directeur van het Nederlands Interuniversitair Kunsthistorisch Instituut in Florence, Italië 
 en hoogleraar Beeldende Kunst van de renaissance in Utrecht en dé ‘Da Vinci’-deskundige. 
 
*Wieteke van Zeil, kunsthistoricus en kunstcriticus van de Volkskrant 
  
*Theo Jansen, beeldend kunstenaar en uitvinder en de man die wereldfaam verwierf met zijn uitvinding annex kunstwerk ’strandbeesten’, zelfstandig lopende constructies vervaardigd van pvc-buizen. 

(13:35) Marleen Stikker over Sam Altman

(01:25) Robin Raven over Tula

(52:33) Wat Blijft Lijn

(59:25) Grote Geesten: Mary Wollstonecraft

(01:46:52) Zin van de dag

In de podcast Wat Blijft een aflevering over de Engelse Verlichtingsfilosoof Mary Wollstonecraft. Zij geldt als inspirator voor het twintigste-eeuwse feminisme. Haar belangrijkste werk, het boek A Vindication of the Rights of Woman (1792) is een pleidooi voor gelijke rechten voor vrouwen, ze trok haar leven lang ten strijde tegen achterstelling van vrouwen. Haar eigen leven was vol pieken en dalen, van een nare jeugd met een alcoholistische vader tot romantische affaires die uiteindelijk misliepen. Ze stierf in het kraambed aan kraamvrouwenkoorts, na de geboorte van haar dochter Mary Shelley die later de beroemde roman Frankenstein zou schrijven.   
  
Journalist Inge ter Schure praat met:  
  
*Jet Bussemaker, voormalig staatssecretaris van VWS en minister van OCW voor de PvdA en tegenwoordig Hoogleraar Wetenschap, beleid en maatschappelijke impact aan de Universiteit Leiden.  
  
*Jabik Veenbaas, schrijver, vertaler en filosoof, gespecialiseerd in De Verlichting. Hij schreef het voorwoord bij Wollstonecrafts 'Pleidooi voor de rechten van de vrouw' en nam haar levensverhaal op in zijn boek 'De Verlichting als kraamkamer'.    
  
*Heleen Debruyne, Vlaams schrijver, feminist en presentator. Zij schreef onder andere het boek 'Vuile lakens', waarin ze samen met Anais van Ertvelde blootlegt dat seksuele vrijheid een illusie is. 

(1:19) Journalist Reinder Smith over oud secretaris-generaal van de NAVO Dirk Stikker

(18:05) Historicus Dirk Alkemade over radicale democraat Pieter Vreede

(51:30) Filmmaker Jaap van den Beukel over acteur Piet Kamerman

(56:25) Kunsthistoricus Caro Verbeel over Nijntje tekenaar Dick Bruna

(1:04:22) Grote Geesten podcast van Botte Jellema over psychoanalyticus Sigmund Freud