Zo simpel is het niet – Stellinga & Schinkel over economie

Worden werknemers straks te dom?

Is het mercantilisme terug van weggeweest?

Megasubsidies en economisch darwinisme

Maarten wakkert de revolutie aan: "Hersenen aller landen verenigt u!"

Waarom spatten eerdere zeepbellen uiteen? En zitten er ook vóórdelen aan een bubbel?

Twee optimisten over de effecten van bevolkingskrimp.

Moet onze digitale infrastructuur een overheidsdienst worden?

En lopen we nou écht steeds verder achter bij de Amerikanen?

Met het beursdebuut van SpaceX werd Elon Musk eerste biljonair ter wereld; hij is in zijn eentje meer dan duizend miljardairs waard. En dat allemaal door een ruimtevaartbedrijf met plannen uit een sciencefictionroman. Economieredacteur Maarten Schinkel over de maatschappelijke gevolgen van deze ongekende beursgang.Gast: Maarten SchinkelPresentatie: Bram EndedijkRedactie: Iddo Havinga & Fitria JelytaMontage: Jan Paul de BondtEindredactie: Nina van Hattum Coördinatie: Ilse Eshuis Productie: Rhea Stroink Heb je vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar onze redactie via podcast@nrc.nl. Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

De oorlog tussen de Verenigde Staten en Iran duurt nu al ruim drie maanden. Toch zijn de ergste voorspellingen nog steeds niet uitgekomen. Hoe kan dat? In deze aflevering bespreken Maarten en Marike een aantal onverwachte gevolgen van de blokkade van de straat van Hormuz – en andere verrassende inzichten. Hoe groot zijn olietankers eigenlijk? Hoe wordt de prijs van olie bepaald? Waarom meten we olie in vaten in plaats van liters? En wat gebeurt er als de Straat van Hormuz straks weer open gaat? Maarten bespreekt het mysterie van de Nederlandse benzineprijzen terwijl Marike de badeendjestheorie aanhaalt en zich buigt over de vraag: verdient de Nederlandse overheid aan deze crisis?Shownotes:Washington's Dream bij Saturday Night Live op YoutubeVOX-EU/CEPR artikel over de mogelijke effecten van de opening van de Straat van Hormuz voor EuropaAls je meer wil weten over de benzineprijzen, lees dit recente stuk van Maarten Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

De groep mensen die uitvalt vanwege mentale klachten groeit op dit moment hard. En die groep zit ook het langst thuis. Dat is niet alleen ontwrichtend voor individuen, maar ook belastend voor de economie en samenleving. Want de arbeidsmarkt is al krap, en staat ook nog eens onder grote druk door vergrijzing.In deze aflevering bespreekt Maarten met Kees Kraaijeveld, directeur en oprichter van De Argumentenfabriek, wat werkgevers kunnen doen om een prettigere werkomgeving te creëren en welke beleidsaanpassingen psychisch verzuim tegen zouden kunnen gaan. Want in Nederland moeten werkgevers mensen die uitvallen uitzonderlijk lang doorbetalen. Zorgt dat niet juist voor méér uitval?Heb je een vraag over economie? Mail ons op zosimpelishetniet@nrc.nl.Shownotes:Presentatie: Maarten SchinkelGast: Kees KraaijeveldRedactie & montage: Jeanne GeerkenMixage: AudiochefMuziek: Rufus van BaardwijkFotografie: Folkert KoelewijnArtwork: Yannick Mortier Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Een weinig sombere aflevering over de kansen van Europa

Hoe groot is de bedreiging van een tweede 'China Shock' voor de Europese industrie?

Is het erg dat mensen zich niet bij hun werk betrokken voelen?

Ondanks de Iranoorlog blijven de beurskoersen vrolijk doorstijgen. Waarom?

Marike legt uit welke maatregelen Amsterdam treft, Maarten dwaalt af naar de kernfysica.

Achter de Iran-oorlog gaat een wereld van geldstromen schuil.

Betaalt de rest van de wereld de prijs voor Trumps onbesuisdheid?

Maarten wakkert de revolutie aan: "Hersenen aller landen verenigt u!"

Is een AI-apocalyps voor de economie denkbaar of zwaar overdreven?

Wordt AI echt de ondergang van ons onderwijs? Of valt het tij nog te keren?

Hoe helpen stablecoins Donald Trump bij zijn wens om de dollar dominant te houden?

Heeft vooral de VVD de onderhandelingen gewonnen?

En hoe komt Europa van zijn dollarafhankelijkheid af?

Of brengt het een nieuwe begrotingscultuur?

De geschiedenis van de vrijhandel (met Bart Funnekotter)

Hoeveel geopolitieke schokken zijn er nog nodig voor de economie krimpt? Terwijl de onrust in de wereld toeneemt blijft de wereldeconomie maar groeien. Is de economie weerbaarder dan we denken? Of zijn we té goed geworden in het bestrijden of vermijden van recessies?  Vandaag bespreken we waarom recessies steeds zeldzamer zijn. En wat er gebeurt als er straks wél een recessie aankomt. Staan we dan in ons blootje, met een hoge staatsschuld en een gebrek aan instrumenten? Of blijken we flexibel en innovatief? Kunnen regeringen zich in deze turbulente politieke tijden eigenlijk nog wel een recessie veroorloven? En kan een recessie ook nuttig zijn?Heb je een vraag over economie? Mail ons op zosimpelishetniet@nrc.nl.Shownotes:Het artikel van The Economist: 'Recessions have become ultra-rare. That is storing up trouble.'Het onderzoek van het CPB over creatieve destructie.Presentatie: Marike Stellinga & Maarten SchinkelRedactie & montage: Jeanne GeerkenMixage: AudiochefMuziek: Rufus van BaardwijkFotografie: Folkert KoelewijnArtwork: Yannick Mortier Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Deze aflevering werd oorspronkelijk in maart 2025 gepubliceerd. In de financiële wereld praat iedereen erover: Donald Trumps dreiging en intimidatie richting bondgenoten zouden onderdeel zijn van een groots en riskant plan.Er circuleert namelijk een essay, geschreven door het nieuwe hoofd van de Council of Economic Advisers van Trump, dat in detail voor lijkt te schrijven wat Trumps grote strategie zou moeten worden. Maarten en Marike hebben het enorme document braaf doorgeploegd en ontdekten een ingrijpend en potentieel gevaarlijk stappenplan dat de positie van de dollar als reservemunt van de wereld op het spel zet en in het extreemste geval zelfs een financiële crisis zou kunnen ontketenen. Een strategie die berust op intimidatie en chantage van andere landen. Maar ook een inkijkje in hoe de mensen rondom Trump naar de verhoudingen in de wereld kijken.Een vraag over economie? Mail ons op: zosimpelishetniet@nrc.nl.Presentatie: Marike Stellinga & Maarten SchinkelRedactie, productie & montage: Jeanne GeerkenMixage: AudiochefMuziek: Rufus van BaardwijkFotografie: Folkert KoelewijnArtwork: Yannick MortierHeeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar onze redactie via podcast@nrc.nl. Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

De zeventigjarige van nu is cognitief vergelijkbaar met een 53-jarige van een kwart eeuw terug.

Oud ASML-topman Peter Wennink presenteerde vrijdag een rapport met adviezen en praktische ideeën over hoe Nederland zelfstandiger en relevanter kan worden. Wij vragen ons af: is dit een rapport voor de eeuwigheid, of verdwijnt het, zoals wel vaker, na alle ophef straks geruisloos in een la?Maarten vermoedt dat dit rapport nog wel even mee zal gaan. En dat komt door meer dan de inhoud alleen. In deze aflevering bespreken we wat er in staat, welke kritiek het kreeg (en of die terecht is) en onderzoeken we een aantal historische paralellen. Wanneer zijn rapporten succesvol en invloedrijk? En: kan de overheid wel richting geven, of moet je de noodzakelijke verandering overlaten aan de marktkrachten?Presentatie: Jeanne Geerken & Maarten SchinkelRedactie & montage: Jeanne GeerkenMixage: AudiochefMuziek: Rufus van BaardwijkFotografie: Folkert KoelewijnArtwork: Yannick Mortier Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Eén ding is zeker: niet vaak was het zó onzeker.

Maarten en Marike proberen China te begrijpen door naar de geschiedenis te kijken.

Waarom gaat het goed met de economie maar is iedereen toch ontevreden?

Maarten vraagt zich af: wat is de vibe in de nieuwe Tweede Kamer? En valt daaruit op te maken welke richting Nederland op gaat? Sluiten ook wij ons meer af voor de rest van de wereld? Of juist niet? Marike telde de zetels op verschillende onderwerpen en ontdekte verrassende meerderheden. En hoe staat de nieuwe Tweede Kamer tegenover expats en eurobonds?Shownotes:De aflevering over de doorrekening, waar we in deze aflevering aan refereren, heet 'XL verkiezingsspecial: welke compromissen kunnen partijen sluiten?'Presentatie: Marike Stellinga & Maarten SchinkelRedactie, productie & montage: Jeanne GeerkenMixage: AudiochefMuziek: Rufus van BaardwijkFotografie: Folkert KoelewijnArtwork: Yannick Mortier Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Op dit moment zijn we getuige van een ontwikkeling die de geldwereld kan veranderen. Crypto komt namelijk in het gewone geldsysteem terecht, in de vorm van 'stablecoins': cryptomunten die evenveel waard zijn, en blijven, als een dollar. Hoe werken deze tokens, wat kun je ermee en gaan er binnenkort ook dollars in de Europese economie circuleren? Hoe helpen stablecoins Donald Trump bij zijn wens om de dollar dominant te houden – en de Centrale Bank buitenspel te plaatsen? In Europa beginnen beleidsmakers zich zorgen te maken. Verliezen we onze grip op het geld?Shownotes:Het artikel van Barry Eichengreen in The New York TimesDe aflevering waar we in deze aflevering aan refereerden heet 'Zit er dan toch een plan achter Trumps chaos?'Presentatie: Marike Stellinga & Maarten SchinkelRedactie, productie & montage: Jeanne GeerkenMixage: AudiochefMuziek: Rufus van BaardwijkFotografie: Folkert KoelewijnArtwork: Yannick Mortier Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

De grootste Amerikaanse AI-bedrijven zijn samen bijna de helft van de totale omvang van de Amerikaanse economie waard. Bedrijven en investeerders gaan kennelijk uit van een gouden toekomst voor kunstmatige intelligentie. Hoe riskant is dat?Vandaag willen Maarten en Marike weten wat ons staat te gebeuren als deze AI-hype een zeepbel blijkt. Leidt AI automatisch tot innovatie? En profiteert iedereen daar dan ook van? Waarom spatten eerdere zeepbellen, zoals de dotcom-crash, uiteen? En zitten er ook vóórdelen aan een bubbel?Shownotes: Tickets voor NRC's Verkiezingsavond: nrc.nl/liveMaartens artikel over bubbelsPresentatie: Marike Stellinga & Maarten SchinkelRedactie, productie & montage: Jeanne GeerkenMixage: AudiochefMuziek: Rufus van BaardwijkFotografie: Folkert KoelewijnArtwork: Yannick Mortier Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Twee nerds over de doorrekening.

Nu al loopt de (hyperactieve) Nederlandse economie tegen zijn grenzen aan. Bedrijven staan in de rij voor een aansluiting op het stroomnet. We hebben te weinig grond om op te bouwen. Er is krapte op de arbeidsmarkt. De natuur heeft het zwaar. En in de toekomst zal er nóg meer ruimte nodig zijn. Voor defensie bijvoorbeeld. En om klimaatvriendelijker en -bestendiger te worden. Vandaag bespreken Maarten en Marike wat voor economie Nederland is, was én moet worden. Hoe is deze krapte op te lossen? Welke industrie past bij het Nederland van nu? Wie bepaalt dat, en kán dat eigenlijk van hogerhand bepaald worden? Klinkt allemaal misschien wat zwaar, maar geen zorgen: wij kunnen dit cheffen. Luister tot het einde voor Marike’s aanmoediging.We maakten eerder een aflevering over dit onderwerp, samen met Milo van Bokkum. Die aflevering heet 'Wat moet Nederland met zijn zware industrie?'Presentatie: Marike Stellinga & Maarten SchinkelRedactie, productie & montage: Jeanne GeerkenMixage: AudiochefMuziek: Rufus van BaardwijkFotografie: Folkert KoelewijnArtwork: Yannick Mortier Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Trump is al maanden bezig de president van de Fed, de Amerikaanse centrale bank, onder druk te zetten om de rente fors te verlagen. En nu probeert hij ook om een van de bestuursleden, Lisa Cook, te ontslaan.Voorlopig mag ze blijven, bepaalde het Amerikaanse hooggerechtshof woensdag. Maar als het Trump uiteindelijk toch lukt, dan zou dit ontslag wel eens het einde van de onafhankelijkheid van de Amerikaanse centrale bank kunnen betekenen.In deze aflevering willen we weten hoe gevaarlijk het is wat Trump hier doet. Maar we beginnen bij het begin: wat doen centrale banken eigenlijk, en waarom is het zo belangrijk dat ze dat onafhankelijk doen? Wanneer gaan centrale banken hun mandaat te buiten? En zou het kunnen dat centrale banken zichzélf kwetsbaar hebben gemaakt voor politieke bemoeienis?  Presentatie: Marike Stellinga & Maarten SchinkelRedactie, productie & montage: Jeanne GeerkenMixage: AudiochefMuziek: Rufus van BaardwijkFotografie: Folkert KoelewijnArtwork: Yannick Mortier Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Opeens was-ie daar weer, die aloude politieke splijtzwam: de hypotheekrenteaftrek. Vandaag bespreken Maarten en Marike wat er gebeurt als je dit belastingvoordeel weghaalt. Is het een quickfix voor de wooncrisis of de financiële ongelijkheid tussen huurders en kopers? Of bestaan er betere oplossingen?We beantwoorden een vraag van luisteraar Jos, een starter op de huizenmarkt. En we willen weten: hoe uniek is de Nederlandse bevoordeling van de huizenbezitter eigenlijk? Spoiler: extreem uniek. En dat is niet zonder risico’s.Presentatie: Marike Stellinga & Maarten SchinkelRedactie, productie & montage: Jeanne GeerkenMixage: AudiochefMuziek: Rufus van BaardwijkFotografie: Folkert KoelewijnArtwork: Yannick Mortier Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Zijn alle zorgen over het Nederlandse vestigingsklimaat terecht?

Marike liet de karaoke achter in Japan en Maarten heeft het whisky drinken op een boot naar IJsland weer verruild voor de spreadsheets. We blikken terug op een wilde zomer. Hoe duwde Donald Trump de Indiase president Modi in de handen van Poetin en Xi Jinping (letterlijk)? Wat staat er eigenlijk in de nieuwste handelsdeal tussen de VS en de EU? Heeft Trump Europa hiermee op de knieën gekregen? En waarom reageren de financiële markten zo lauwtjes op Trumps aanval op de centrale bank? Een samoerai-theorie helpt ons verder. Tot slot kijken we vooruit: wat kunnen we verwachten van een Prinsjesdag in niemandsland? We refereren naar een aflevering van 27 maart 2025, over Stephen Miran. Die heet 'Zit er dan toch een plan achter Trumps Chaos?'.Presentatie: Marike Stellinga & Maarten SchinkelRedactie, productie & montage: Jeanne GeerkenMixage: AudiochefMuziek: Rufus van BaardwijkFotografie: Folkert KoelewijnArtwork: Yannick Mortier Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Het verdienmodel achter Temu en hoe alles een online marktplaats werd.

Zijn autonome wapensystemen, aangedreven door AI, nog te stoppen?

Bieden 'humanoids' de oplossing voor schaarste of vergrijzing?

Je betaalt minder belasting dan je waarschijnlijk denkt.

Is dit beleid geo-economie te noemen? Een terugkeer naar staatsmacht?

Hoe ziet de toekomst eruit voor boeren?

Een grote hersenkraker: hoe zal Nederland er in de toekomst uit komen te zien?

De huidige rijkdom wordt niet gebruikt om de grote problemen van de toekomst op te lossen.

Hoe Trump met Musk het verkeerde antwoord op de juiste vraag vond.

Hoe kredietwaardig zijn de Verenigde Staten nog?

Maarten en Marike vinden optimisme in de cijfers.

Betekent het vertrouwen in goud ook een wantrouwen in geld?

Wordt de zorg oneindig duurder en duurder? Of zijn er ook oplossingen?

Eigenlijk is de Nederlandse huurmarkt geen markt te noemen.

De vacature voor mondiale crisismanager is nu geopend!

Maken de Verenigde Staten China onbedoeld sterker?

We zijn misschien wel getuige van de opkomst van de geo-economie: een terugkeer naar staatsmacht.

Zijn we, zonder het te beseffen, al in een crisis beland?

Een ingrijpend en riskant stappenplan houdt de wereld bezig.

De ongelijkheid van de toekomst zit ingebakken in het beleid van nu.

Wat kan Europa allemaal al wél zelf? En hoe financiert Rusland de oorlog eigenlijk?

De voor- en nadelen van gezamenlijke financieringsplannen.

Vakbonden zeggen nee, werkgevers zeggen ja. Hoe zit het werkelijk?

Duurzaamheid is nu ook van strategisch belang, omdat het Europa onafhankelijker kan maken.

De meest onromantische podcast ooit!

Trump scheurt het weefsel van de internationale orde.

Hoe ziet de toekomst eruit voor boeren?

Hoe rijk zijn de superrijken van deze tijd?

Je betaalt minder belasting dan je waarschijnlijk denkt.

Waarom het ondanks slecht economisch nieuws goed ging op de beurzen.

Wat onderzoek van gedragseconomen ons over vrijgevigheid leert.

Als je de begroting begrijpt, heb je macht in Den Haag.

Waarom overal ter wereld de staatsschulden stijgen.

Make Europe Great Again!

De ongelijkheid van de toekomst zit ingebakken in het beleid van nu.

Heeft Trump toch gelijk? Wel als het over importtarieven gaat.

Een schets van de Nederlandse woningmarkt.

Deze verkiezingen hebben grote gevolgen voor Nederland en Europa.

Werkt de Amerikaanse economie eigenlijk nog wel voor gewone mensen?

We hebben lang meegelift. Nu gaat het duurder worden om te behouden wat we hebben.

Met btw kun je geen beleid maken. Waarom gebeurt het dan zo vaak?

Wordt de zorg oneindig duurder en duurder? Of zijn er ook oplossingen?

De inflatie in Nederland wil maar niet dalen. Wat is er aan de hand?

Terwijl de EU strijdt om economisch beleid, is het Nederlandse kabinet met zichzelf bezig.

Dat wij in een economie zitten die op zijn grenzen functioneert, is bij het Kabinet nog niet doorgedrongen.

Een podcast over de cijfers áchter het nieuws, en de invloed van economie op onze maatschappij.