COSMO TÜRKÇE – Almanya'da öne çıkan konularda bilgilendirici Türkçe podcast

"Ölü Deniz" adlı stand-up gösterisi nedeniyle 88 gündür tutuklu olan komedyen Deniz Göktaş, davanın ilk duruşmasında tahliye edildi. İstanbul 14. Asliye Ceza Mahkemesi, Göktaş'ı "suçu ve suçluyu övme" suçlamasından beraat ettirdi. Mahkeme, "halkı kin ve düşmanlığa tahrik" suçunun unsurlarının oluşmadığına karar verdi ve bu suçlamayı "dini değerleri aşağılama" olarak değerlendirerek 7 ay 15 gün hapis cezası verdi. "Cumhurbaşkanına hakaret" suçundan ise 11 ay 20 gün hapis cezası verildi. Göktaş'ın toplam cezası 1 yıl 7 ay 5 gün. Göktaş hükümle birlikte tahliye edildi. Savcı mütalaasında Göktaş'ın üç suçtan da cezalandırılmasını ve tahliyesini istemişti. Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın avukatı da duruşmada davaya katılma talebinde bulundu. Göktaş savunmasında, 3 Temmuz'dan beri "kuyu tipi" olarak bilinen yüksek güvenlikli bir cezaevinde güneş görmeden tutulduğunu anlattı. Suçlama konusu esprileri 100 binden fazla seyircinin önünde yaptığını ve tek bir şikâyet almadığını söyledi. "Diktatör" ifadesinin hakaret değil siyasi bir nitelendirme olduğunu savundu ve beraatını istedi. Mahkemenin kararını MLSA Eş Direktörü Barış Altıntaş ile konuştuk. Mikrofonda Aydın Işık ve Erkan Aslan var.

Hakan Taş, 15 Eylül 1966’da Erzincan’ın Kemah ilçesinde doğdu. Ailesi daha sonra Erzincan’dan İstanbul’a göç etti. Taş, 14 yaşındayken, 1980 yılında ailesiyle birlikte önce Münih’e yerleşti. Burada bir yıl yaşadıktan sonra ise bugüne dek evi olan Berlin’e taşındı. 2011 yılında Sol Parti’den ilk kez Berlin eyalet parlamentosuna seçilen Hakan Taş, eşcinsel kimliğini hiç gizlemedi. Göçmen kimliğine cinsel yönelimi de eklenince karşılaştığı ötekileştirmenin, maruz kaldığı tehdit ve hakaretlerin dozu da artmış oldu. Ancak ayrımcılıkla mücadele ve adalet arayışı, onun siyasete girmesinde önemli motivasyonu oldu. 2021 senesine kadar Berlin’de milletvekilliği yapan Hakan Taş ile Cosmo Türkçe’nin “Bizden biri” serisi için Adnan Ağaç konuştu.

Türkiye’nin 15 ilinde LGBTİ birey ve derneklere yönelik yapılan operasyon dalgası tüm dünyada geniş yankı uyandırdı. “Ailem Güvende” adı altında yürütülen operasyonlarda onlarca kişi gözaltına alınıp tutuklanırken pek çok dernek, aktivist ve gazetecinin sosyal medya hesaplarına erişim engeli getirildi. Türkiye’deki siyasi ve toplumsal atmosfer, bir cinsel azınlığa mensup olmanın artık fiilen suç mu sayıldığı sorusunu akıllara getiriyor. Cosmo Türkçe, Berlin’de yaşayan yazar Barbaros Altuğ ile son operasyonları ve LGBTİ’lere yönelik Türkiye ile dünyadaki gidişatı konuştu. Mikrofonda Adnan Ağaç ve Serap Doğan var.

Almanya'da Federal Maliye Bakanlığı tarafından hazırlanan yeni yasa taslağına göre, mağaza, restoran ve hizmet sektöründeki işletmelere en az bir Avrupa merkezli dijital ödeme seçeneği sunma zorunluluğu geliyor. Tüketiciler küçük alışverişlerde bile ek komisyon ödemezken, nakit kullanım hakkı da korunmaya devam ediyor. Kayıt dışı ekonomiyle mücadele etmeyi hedefleyen bu düzenlemenin arka planını ve işletmelere getireceği yükü, yılların tecrübesine sahip gastronom ve işletme sahibi Fazıl Bay ile masaya yatırdık. Mikrofonda Adnan Ağaç ve Serap Doğan var.

Başkent seçimini yapti. Berlin'de sandıklar açıldı, siyasi dengeler değişti. Elif Eralp liderliğindeki Sol Parti yüzde 25,7 oyla Berlin seçimlerinin birinci partisi oldu. Eralp şimdi Almanya'nın başkentini yönetmeye hiç olmadığı kadar yakın. Ancak Berlin'de asıl soru şimdi başlıyor: Sol Parti kiminle koalisyon kuracak ve Elif Eralp Berlin'in başına geçebilecek mi? Pazar gününün bir diğer önemli seçim adresi ise Mecklenburg-Vorpommern'di. Burada tablo Berlin'den oldukça farklıydı. AfD yüzde 38,2 oyla birinci parti oldu. SPD yüzde 35,5 ile ikinci sırada kaldı. CDU ise yüzde 5'lik seçim barajını aşamayarak ilk kez bir eyalet meclisinin dışında kaldı. Bu sonuç, Başbakan Friedrich Merz'in liderliğindeki CDU açısından önemli bir yenilgi anlamına geliyor. Zira iktidardaki CDU'nun bir eyalet seçiminde meclis dışında kalması, federal hükümetin göreve gelmesinden sonraki siyasi dengeler açısından dikkat çekici bir sonuç. Peki Almanya'nın iki eyaletinde birbirinden çok farklı sonuçlar ortaya çıkması ne anlama geliyor? Berlin'de Sol Parti neden bu kadar yükseldi? CDU'nun baraj altında kalması Friedrich Merz ve federal hükümet açısından ne ifade ediyor? Ve en önemlisi: Bu sonuçlar Almanya'nın federal siyasetini nasıl etkileyebilir? Bütün bunları siyaset bilimci Prof. Dr. Emre Arslan ile konuştuk. Mikrofonda Adnan Agaç ve Serap Doğan var.

İlk romanı "Es ist so einsam im Sattel, seit das Pferd tot ist" (At Öldüğünden Beri Semer Çok Issız) ile 1995 yılında büyük bir çıkış yakalayan ve Alman edebiyatının en özgün genç kalemlerinden biri sayılan Selim Özdoğan, 30 yılı aşkın kariyerine 20'den fazla eser sığdırdı. Göç ve ailesinin geldiği kültürün izleri edebiyatında önemli yer alan yazar bir "göçmen edebiyatçısı" olarak etiketlenmeye ise karşı çıkıyor. Bir yazar olarak özgürlüğü, göç hafızasını ve gelecek projelerini konuştuk. Mikrofonda Gökçe Göksu ve Serap Doğan var.

Uluslararası Öğrenci Değerlendirme Programı'nın (PISA) sonuçları, Almanya için alarm verici bir tabloyu ortaya koydu. Öğrenciler okuma, matematik ve fen bilimlerinde şimdiye kadarki en düşük seviyeyi gördü. Peki, eğitimdeki bu kötü gidişatın sebebi ne; önümüzdeki yıllar için toplumsal, siyasi ve ekonomik sonuçları neler olacak? Göç kökenli olmak eğitimde rol oynuyor mu? Almanya gibi bir refah ülkesinde fırsat eşitliği var mı? Konunun farklı boyutlarını, kendisi de eğitimci olan KRV Eyalet Milletvekili Dilek Engin ve FÖTED Eş Başkanı Dr. Aysun Aydemir ile konuştuk. Mikrofonda Gökçe Göksu ve Serap Doğan var.

Saksonya-Anhalt seçimi Berlin'i sarstı. AfD yüzde 43,8 ile bir eyalet seçiminde şimdiye kadarki en yüksek oyunu aldı. Şansölye Friedrich Merz'in partisi CDU ise yüzde 17,2 ile tarihinin en düşük sonucunu aldı. Seçimin ardından CDU içinden istifa çağrıları yükseldi. Olası halefler arasında NRW Eyalet Başbakanı Hendrik Wüst, CSU lideri Markus Söder ve CSU'lu İçişleri Bakanı Alexander Dobrindt'in adı geçiyor. Merz ise pes etmeyeceğini söylüyor. Koalisyon ortağı SPD de anketlerde tarihinin en düşük seviyesinde. Merz kalır mı, gider mi? Gazeteci Yücel Özdemir ile konuştuk. Mikrofonda Gökçe Göksu ve Elmas Topcu var.

Başkent 20 Eylül'de sandığa gidiyor ve Türkiye kökenli bir adayın Berlin'in başına en çok yaklaştığı seçim olacak. Sol Parti'nin adayı Elif Eralp, 11 Eylül anket ortalamasında yüzde 21 ile birinci sırada; kazanırsa ve koalisyonu kurabilir ise şehri yöneten ilk Türkiye kökenli isim olacak. Partisi üç yıl önce yüzde 12,2 almıştı. Hemen arkasında yüzde 20,1 ile CDU var. Adayı Stefan Evers seçime sonradan dahil oldu: 3 Ocak'taki kundaklamanın yol açtığı elektrik kesintisi krizinin ardından Kai Wegner temmuzda adaylıktan çekildi. AfD yüzde 17,7 ile 2023'teki oyunun neredeyse iki katında. Uzun yıllar "misafir işçilerin partisi" olarak anılan SPD ise yüzde 18,4'ten yüzde 12,2'ye indi; seçime on bir gün kala adayı Steffen Krach hakkında rüşvet şüphesiyle soruşturma açıldığı ortaya çıktı. Krach suçlamaları reddediyor. Mevcut CDU-SPD koalisyonunun çoğunluğu kalmıyor, yani şehri kimin yöneteceği koalisyon masasında belli olacak. Berlinli seçmen ne istiyor, göçmen kökenliler tercihini neye göre yapıyor? Dr. Yaşar Aydın ile konuştuk. Mikrofonda Gökçe Göksu ve Elmas Topcu var.

Turgut Altuğ 1965'te Tarsus'ta doğdu; tarım işçisi bir ailenin dokuz çocuğundan biri. Ankara'da siyaset bilimi, İzmir'de ziraat okudu ve 1992'de, 27 yaşında Almanya'ya geldi. Bonn'da yüksek lisans yaptı, 2002'de Hohenheim Üniversitesi'nde Bolivya And Vadileri'ndeki Criollo keçileri üzerine doktorasını tamamladı. 2009'da Kreuzberg'de Türkisch-Deutsches Umweltzentrum'u kurdu. Almanya'nın göçmenlere yönelik ilk çevre örgütü. 2011'den bu yana Berlin Eyalet Parlamentosu'nda milletvekili; uzun yıllar Yeşiller'de doğa koruma, çevre eğitimi ve gıda politikaları sözcülüğü yaptı, 2025 sonunda partisinden ayrılarak SPD grubuna katıldı. 20 Eylül'deki seçimlerde aday değil; 15 yılın ardından aktif siyasete veda ediyor. Hayatını anlattığı kitabı geçen hafta çıktı. Turgut Altuğ ile sunucumuz Gökçe Göksu sohbet etti.

Köln ve çevresinde Türkiye kökenli işletme sahiplerine yönelik silahlı saldırılar artıyor. 30 Ağustos sabahı Erftstadt'ta bir evin önündeki araca ve evin cephesine silahla ateş açıldı; ev sahipleri o sırada içeride olduğu için savcılık olayı cinayete teşebbüs olarak değerlendiriyor. Polis 8 Eylül'de iki maskeli şüphelinin güvenlik kamerası görüntülerini yayımlayarak halktan yardım istedi. Kuzey Ren-Vestfalya Eyalet Kriminal Dairesi, Şubat ayından bu yana eyalette bu yapılara atfedilen yaklaşık 20 suç kaydettiğini açıkladı. Peki kim bu gruplar, gençler neden katılıyor ve Türkiye'de doğan bu olgu Almanya'ya nasıl uzandı? Yeni nesil çeteler üzerine kitap yazan Gazeteci-Yazar Sadık Güleç ile konuştuk. Mikrofonda Gökçe Göksu ve Elmas Topcu var.

Saksonya-Anhalt'taki seçimleri, açık ara farkla aşırı sağcı, İslam ve göç karşıtı Almanya için Alternatif (AfD) partisinin kazanması bütün Almanya'da deprem etkisi yarattı. Partinin tehlike olarak gördüğü göçmenler, Müslümanlar, LGBTIQ+'lar, engelliler, demokratlar ve solcular büyük endişe içinde. Pek çok kentte protesto eylemleri düzenlenirken, Almanya'daki etnik, kültürel ve dini çeşitliliğin, ortak barışçıl yaşamın tehlikede olduğu ifade ediliyor. BZI Başkanı Didem Laçin Karabulut, COSMO Türkçe'ye verdiği demeçte kötümserliğe kapılmayıp herkesi mücadeleye çağırdı. Mikrofonda Gökçe Göksu ve Serap Doğan var.

Aşırı sağcı, İslam ve göç karşıtı AfD Almanya'nın doğu eyaletlerinde zaten güçlüydü. Ancak yüzde 43,8'lik oy oranı son yılların rekoru. Berlin ve Mecklenburg-Vorpommern'da 20 Eylül'de yapılacak seçimlerde de oylarını katlaması bekleniyor. Batıda da güçlenen AfD, bir sonraki genel seçimlerde iktidara gelmeyi hedefliyor. AfD'nin Saksonya-Anhalt zaferi neden sadece bir eyalet seçimi olarak görülmemeli? Bunun tüm Almanya ve Avrupa için sonuçları neler olabilir? Prof. Dr. Burak Çopur, WDR COSMO Türkçe için yorumladı. Mikrofonda Gökçe Göksu ve Serap Doğan var.

Arşak Yaşar Kurt, 1968'de Rizeli bir ailenin çocuğu olarak İstanbul'da doğdu. Sanatla ilk teması oyunculuktu; 80'lerin ortasında TRT yapımlarında rol aldı, tiyatroda oynadı. Avrupa'da gördüğü sokak sanatçıları ise ilk albümü "Sokak Şarkıları"na ilham verdi. Albüm 1993'te Köln'de kaydedildi, bir yıl sonra çıktı. Kısa süre sonra Berlin'e yerleşti. Hayatının en beklenmedik dönemeci 2007'de geldi. Hrant Dink için şarkı kaydetmek üzere gittiği Ermenistan'da, bir kitapçıda gördüğü CD kapağındaki yüz kendi yüzüne şaşırtıcı biçimde benziyordu. İstanbul'a dönüp aile büyükleriyle konuştuğunda öğrendi: Ailesi Rize'ye Van'dan göç etmişti ve Ermeni kökenliydi. Atası, soykırım sırasında dokuz yaşındayken Van'dan Karadeniz kıyısına yürümüş, ailesinin geri kalanı katledilmişti. Bu keşiften sonra vaftiz olup Arşak adını aldı; karar Türkiye'de tartışıldı, internette ciddi saldırılara maruz kaldı. Otuz yılı aşkın kariyerinde üretmeyi sürdüren Kurt, 12-13 Eylül'de Berlin'deki Ballhaus Prinzenallee'de sahnelenecek "Es war einmal – Afife Jale" oyununda Selahattin Pınar'ı canlandırıyor. Cosmo Türkçe'nin Bizden Biri serisinde Arşak Yaşar Kurt'la sunucumuz Aydın Işık sohbet etti.

Üç ayrı karar, dokuz yıla yakın tutukluluk, değişmeyen tek bir sonuç: Osman Kavala hâlâ cezaevinde. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Büyük Dairesi'nin 25 Ağustos tarihli kararında Türk yargısı için ağır bir ifade var: "adaletin açıkça inkârı". Mahkeme Kavala'nın mümkün olan en kısa sürede serbest bırakılmasını ve mahkûmiyetin bütün sonuçlarının ortadan kaldırılmasını istedi, 70 bin euro manevi tazminata hükmetti. Karar 15'e karşı 2 oyla çıktı ve nihai temyiz yolu kapalı. Külliye'den gelen ilk tepki sert oldu: Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Mehmet Uçum, Türkiye'nin sözleşmeye taraf olma durumunu ve AİHM'e bireysel başvuru imkânını gözden geçirmeye zorlandığını söyledi. Ama bu çıkışa itiraz AKP saflarından da geldi. Bir AİHM kararı uygulanmazsa gerçekte ne oluyor? Strazburg'da Türkiye hakkında karar bekleyen 22 binden fazla başvuru var. Sözleşmeden çıkılırsa bu dosyalar ne olur? Ekibimizden Erkan Aslan son gelişmeleri aktarıyor. Ardından AİHM'de yıllarca yargıçlık yapmış emekli Büyükelçi Rıza Türmen ile konuşuyoruz. Mikrofonda Aydın Işık ve Erkan Aslan var.

Cybergrooming, yetişkinlerin internet ve dijital platformlar üzerinden çocuklarla cinsel amaçlı iletişim kurmasını ve onların güvenini kazanarak istismar etmeye çalışmasını ifade ediyor. Sosyal medya ağlarında ya da bilgisayar oyunlarında sahte hesaplarla çocukların akranı gibi davranan istismarcılar, zamanla güven ilişkisi kurarak çocuklardan cinsel içerikli fotoğraf veya video talep edebiliyor. Peki çocuklarımızı cybergrooming ve dijital cinsel istismardan nasıl koruyabiliriz? Böyle bir durumla karşılaştığımızda ne yapmalı ve hangi kurumlardan destek almalıyız? Bu soruları Kuzey Ren-Vestfalya Medya Kurumu Landesanstalt für Medien NRW'den Proje ve Sosyal Medya Sorumlusu Eda Engin'e sorduk. Mikrofonda Aydın Işık ve Erkan Aslan var.

Almanya’nın Saksonya-Anhalt eyaleti, 6 Eylül Pazar günü tarihi bir seçime hazırlanıyor. Anketlerde çok ciddi bir yanılma olmadığı takdirde Nasyonal Sosyalizm döneminin ardından ilk kez aşırı sağcı bir parti, bir Alman eyaletini yönetebilir. Bu durumun sadece eyaletle sınırlı kalmayacağı, ülke demokrasisinde ciddi bir kırılmaya yol açacağı konuşuluyor. Eyalet ve Almanya’daki göçmen kökenlilerde ise tedirginlik giderek artıyor. COSMO Türkçe, siyaset bilimci Prof. Dr. Emre Arslan ile Almanya’yı bekleyen tarihi dönemeci konuştu. Mikrofonda Aydın Işık ve Erkan Aslan var.

Düşünün, dedeniz bundan neredeyse 60 sene önce Almanya'daki küçük bir şehre işçi olarak geliyor ve gün geliyor, siz o kente belediye başkanı oluyorsunuz. 80 bin nüfuslu Bonn Bad Godesberg'in Belediye Başkanı olan Feyza Yıldız, başarı hikayesini podcast WDR Cosmo Türkçe'de anlattı. Darmstadt Teknik Üniversitesi’nde Eğitim Bilimleri alanında yüksek lisans yapan ve sonrasında Federal İstatistik Dairesi’nde görev üstlenen Feyza Yıldız, moderatörümüz Aydın Işık 'ın hayatına, kariyerine ve neden CDU'da politikaya atıldığına ilişkin sorularını yanıtladı. İlginç bir sohbet sizi bekliyor.

Turizm sezonu devam ederken Türkiye’nin Akdeniz sahillerinde ortaya çıkan plastik atık görüntüleri, kamuoyunda büyük endişe uyandırdı. Avrupa’nın en büyük plastik atık ithalatçısı olan Türkiye’ye geri dönüşüm amaçlı sokulan plastiklerin, ilgili şirketler tarafından denetimsiz ve gelişigüzel bir şekilde doğaya bırakıldığı anlaşılıyor. İşletmelerin rant odaklı yaptığı bu yasa dışı uygulama turizm sektörünü milyarlarca dolarlık zarara uğratırken, mikroplastiklerin çevre ve insana olan maliyeti bunun çok ötesinde. Cosmo Türkçe, deniz biyoloğu Prof. Dr. Sedat Gündoğdu ile Türkiye’nin plastik atık sorununu konuştu. Mikrofonda Aydın Işık ve Serap Doğan var.

Türkiye ve İsrail arasında uzun süredir diplomatik düzeyde devam eden gerginlik, Suriye topraklarında tehlikeli bir askeri gerginliğe dönüştü. İsrail son olarak Türkiye sınırına 70 km mesafedeki Ebu Zuhur Hava Üssü’nü vurdu. Netanyahu yönetimi, Türkiye’nin burada kalıcı bir askerî varlık oluşturma niyetinde olduğunu iddia ediyor. Uzmanlar, iki ülkenin Orta Doğu’da kıyasıya bir nüfuz mücadelesi yürüttüğü görüşünde. Cosmo Türkçe, Orta Doğu’yu yakından takip eden gazeteci Hediye Levent ile Ankara-Tel Aviv hattında yükselen gerilimi konuştu. Mikrofonda Aydın Işık ve Serap Doğan var.

Almanya rekor bir sıcak yaz yaşıyor. Robert Koch Enstitüsü'ne göre 9 Ağustos itibarıyla yaklaşık 14 bin kişi sıcağa bağlı nedenlerle hayatını kaybetti. Şimdiye kadar kaydedilen en yüksek rakam bu! Bunun üzerine SPD'li beş federal bakan "sıcaktan koruma eylem planı" hazırladı. Ana başlıklar: yapı planlaması hukukunda iklime uyum, çalışanların aşırı sıcağa karşı korunması ve huzurevleri ile hastanelerde serinletme yatırımlarına destek. SPD ayrıca iklime uyum ve doğayı  korumanın Anayasa'ya ortak görev olarak yazılmasını da istiyor. Birlik partileri bu değişikliğe mesafeli, Yeşiller ise destek sözü verdi. Peki bu plan aşırı sıcaklardan kaynaklı ölümleri önlemeye yeter mi? Konuyu SPD Berlin Milletvekili Dr. Turgut Altuğ ile konuştuk. Mikrofonda Aydın Işık ve Serap Doğan var.

Ona Wuppertal’da otobüse bindiğinizde şoför koltuğunda da rastlayabilirsiniz, akşam bir televizyon ekranında da... Özkan Lafatan çok yönlü bir isim. Yirmi yıldan beri Almanya Alevi Birlikleri Federasyonu ve Avrupa Alevi Birlikleri Konfederasyonu yönetiminde gönüllü olarak görev yapıyor. Bugünlerde Sivas Madımak Katliamı sanıklarından üçünün, yaşadıkları Almanya’da yargılanmaları için yeni bir kampanya başlattı. Aynı zamanda Yol TV Genel Müdürü olan Özkan Lafatan ile uğraşlarını, televizyonculuk mesleğini ve hayat hikayesini konuştuk. Alevi deyişlerini seven Özkan Bey, bir de türkü söyledi. Mikrofonda Adnan Ağaç var.

Türkiye'de yargının hedefinde olan Süleymancılar, Almanya'da "İslam Kültür Merkezleri Birliği" (VİKZ) adı altında faaliyet gösteriyor. Cemaat, Almanya'daki Müslüman toplumun en eski ve en büyük çatı kuruluşlarından biri. Şimdiye kadar Alman iç istihbaratının radarına girmedi, siyasi çizgisi de pek eleştirilmedi. Köln'de inşa edilen genel merkez geçtiğimiz günlerde açıldı. Almanya’daki bu yapı ülke için risk taşıyor mu? Türkiye'deki operasyon ne anlama geliyor? Almanya Küresel ve Bölgesel Araştırmalar Enstitüsü (GIGA) uzmanı Dr. Hakkı Taş sorularımızı yanıtladı. Ekibimizden Elmas Topcu, cemaatin geçmişini ve Almanya'daki faaliyetlerini derledi. Mikrofonda Adnan Ağaç var.

Leipzig/Halle Havalimanı'nda patlayıcı ve fünyeyle donatılmış bir dronun bulunması Almanya'da güvenlik alarmına yol açtı. Federal Başsavcılık, olayın Almanya'nın ulaşım ve lojistik altyapısına yönelik ağır bir saldırı olabileceği şüphesiyle soruşturma yürütüyor. İçişleri Bakanı Alexander Dobrindt ise olayı “hibrit saldırı senaryosu” ve yeni bir tehdit boyutu olarak nitelendiriyor. Olay Almanya'nın dron savunmasındaki eksikleri de yeniden tartışmaya açtı. Almanya teknik olarak dron saldırılarını tespit edip durdurabilecek kapasiteye sahip mi? Dronlar devletler arasındaki hibrit savaşın yeni silahına mı dönüşüyor? Konunun teknik boyutunu TU Berlin'den Prof. Dr. Şahin Albayrak, güvenlik ve Avrupa siyaseti boyutunu ise Brüksel Özgür Üniversitesi ve Avrupa Politikalar Merkezi’nde görev yapan Dr. Murat Seyrek ile konuştuk. Mikrofonda Adnan Ağaç ve Elmas Topcu var.

Almanya'da emeklilik reformu yeni bir tartışmaya yol açtı. Federal hükümetin Emeklilik Güvencesi Komisyonu, 45 yıl prim ödeyenlerin normal emeklilik yaşından önce kesintisiz emekli olma hakkının kaldırılmasını önerdi. Kamuoyunda “63 yaşında emeklilik” olarak bilinen uygulamada, 1964 ve sonrasında doğanlar bugün 45 yıllık sigortalılığın ardından en erken 65 yaşında kesintisiz emekli olabiliyor. Reforma sendikalar ve yedi eyalet başbakanı karşı çıkıyor. Peki 45 yıl çalışmak kesintisiz erken emeklilik için yeterli olmalı mı? Ağır işlerde çalışanlardan 67 yaşına kadar çalışmaları beklenebilir mi? Konuyu sendikacı Serdar Derventli ile konuştuk. Mikrofonda Adnan Ağaç ve Elmas Topcu var.

Gülbahar Kültür, 1965’te Ordu’da doğdu. On dört yaşına kadar İstanbul’da yaşadıktan sonra aile birleşimiyle Almanya'ya geldi. Bremen Üniversitesi Alman Dili-Edebiyatı Kültür Bilimleri bölümünü bitirdi. Üniversite yıllarında taksicilik yaptı.  Şiir, öykü ve mizah yazıları yazdı. 1999 yılında WDR tarafından kurulan ve merkezi Köln’de olan Funkhaus Europa (sonraki adıyla Cosmo) bünyesinde müzik editörlüğü yaptı. Halen bu görevini sürdüren çok yönlü yazar, sunucumuz Aydın Işık'ın konuğu oldu. İlginç hikayesini anlattı.

Liverpool'un efsane futbolcusu Mohamed Salah artık Trabzonspor'da. Sadece Salah değil, Osimhen, Sane, Asensio, Ake ve Trossard gibi starlar da Türkiye'de top koşturuyor. Cuma günü başlayacak Süper Lig bir ünlüler geçidine dönüşmek üzere. Peki kulüpler bu pahalı oyuncuları kadrolarına nasıl katıyor? Bu transferler takımlara, Süper Lig'e ve Türkiye'ye neler kazandıracak? Ve en önemli soru: Bu sezon hangi takımın şampiyonluk şansı daha fazla? İşte futbolseverlerin kafasını meşgul eden bütün bu sorulara yanıtlar sunucumuz Aydın Işık ve WDR editörü Tuncay Özdamar'ın ilginç futbol sohbetinde. Başlama düdüğü çalsın!

"Terörsüz Türkiye" sürecinde önemli bir aşama daha geride kaldı. "Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun", TBMM Genel Kurulu'nda 467 milletvekilinin oyuyla kabul edildi. 87 ret, 7 çekimser, 2 de mükerrer oy kullanıldı. Yasanın uygulanabilmesi için PKK'nin örgütsel varlığına son verdiğinin ve elindeki silah ve mühimmatı teslim ettiğinin güvenlik kurumlarınca tespit edilmesi gerekiyor. Bu tespitin Milli Güvenlik Kurulu tarafından teyit edilerek Resmi Gazete'de yayımlanmasının ardından yasanın öngördüğü hukuki süreç başlayacak. Çerçeve yasanın kabulünün Kürt sorununun çözümü ve Türkiye siyaseti için ne anlama geldiğini Almanya’da yaşayan HDP eski milletvekili Ertuğrul Kürkçü ile konuştuk. Gazeteci Can Dündar yorumladı. Mikrofonda Aydın Işık ve Adnan Ağaç var.

Temmuz sonunda Fas sınırındaki İspanya toprağı Ceuta'ya 72 bin göçmen ulaştı. Büyük kısmı sahil ve deniz yoluyla gerçekleşen geçişler, kentte insani ve güvenlik krizine yol açtı. 100 kişi yaşamını yitirdi. İspanya hükümeti orduyu devreye sokarken, Avrupa Birliği içinde sınırların korunmasına dair tartışma yeniden alevlendi. İtalya, İspanya'dan hava ve deniz yoluyla gelen yolculara yönelik geçici sınır kontrolleri başlattı. İspanya da buna karşılık İtalya'dan gelen yolcuları kontrol etmeye başladı. Peki bu kitlesel göç hareketi neden yaşandı? Sosyal medyada yayılan yanlış bilgiler nasıl bir rol oynadi? Avrupa Birliği bu olaydan sonra sınırlarını korumak için nasıl bir strateji izleyecek? Konuyu Strazburg'ta Avrupa gündemini izleyen gazeteci Kayhan Karaca ile konuştuk. Ekibimizden Adnan Ağaç son gelişmeleri derledi. Mikrofonda Aydın Işık var.

Barbaros Altuğ, 2016’da Türkiye'deki darbe girişiminin ardından önce Paris’e yerleşmiş, 2018’den bu yana ise Berlin’de yaşıyor. Berlin’de yazar olarak resmi kurum ve örgütlerden büyük destek gördüğünü aktarıyor. Türkçe yazdığı kitaplar için bile fon bulabilmiş. "Uzun Bir Kışın En Karanlık Gecesi" adlı kitabı Eylül ayında Almanca olarak piyasaya çıkacak. Çok yönlü yazar İstanbul’u artık “eski bir sevgili” olarak tanımlıyor. Berlin’i çok sevmesine ve burada kendini mutlu hissetmesine rağmen aşırı sağcı parti AfD’nin gün geçtikçe güç kazanması onu endişelendiriyor. LGBTİ+ aktivisti de olan Barbaros Altuğ ile sunucumuz Eren Mahir Gencer sohbet etti.

Türkiye’den erişime engellenmesine rağmen 14 milyon kez izlenen “Ölü Deniz” gösterisi yüzünden tutuklanan Deniz Göktaş, Çorlu’daki "kuyu tipi" cezaevinde tutuluyor. Stand-up sanatçısı hakkında çıkan haber ve kamuoyu tepkisinde hissedilir bir azalma var. Deniz Göktaş'ın tutuklanmasına gerekçe olarak “dini değerleri alenen aşağılama” ve "Cumhurbaşkanına hakaret" suçlamaları gösteriliyor. Benzer bir gösteri Almanya'da oynansa ne olurdu? Bu soruyu mizah sanatçısı Muhsin Omurca ile konuştuk. Ekibimizden Erkan Aslan son gelişmeleri derledi. Mikrofonda Eren M. Gençer var.

Avrupa'da hüküm süren aşırı sıcaklar Ren, Elbe ve Tuna gibi nehirlerde suların çekilmesine yol açtı. Almanya'nın en uzun nehri Ren neredeyse kurudu. Düşen su seviyesi nedeniyle taşımacılık güçlükle yapılıyor. Fransa ve Macaristan'da nehir sularıyla soğutulan nükleer santraller, su seviyesi aşırı derecede düştüğü için soğutma yapılamayınca durdu. Bu ülkelerde enerji krizi baş gösterdi. Peki suların çekilmesinin vatandaşlar ve ekonomi için sonuçları neler? Ziraat Mühendisi ve Berlin Eyalet Milletvekili Dr. Turgut Altuğ ile yaşanan tarihi kuraklığı konuştuk. Mikrofonda Eren Mahir Gencer ile Erkan Aslan var.

Almanya'ya göç son 15 yılın en düşük seviyesinde. Ülkeye gelenlerle gidenler arasındaki fark, yani net göç iki yıl önce 663 bin iken, geçen yıl 235 bine düştü. Ekonomi çevreleri göçteki bu düşüşü "alarm verici" olarak nitelendiriyor. Federal hükümet ise göç denince düzensiz göçü öne çıkarıp, sert politikalarıyla seçmenin gözüne girmeye çalışıyor. Peki Almanya'nın göç alması hayatımız, refahımız ve ülkenin geleceği için neden önemli? Türkiye'den göç ne durumda? Biz sorduk, Türkiye ve Uyum Araştırmaları Merkezi Vakfı Uzmanı Siyaset Bilimci Caner Aver yanıtladı. Mikrofonda Erkan Aslan ve Eren Mahir Gençer var.

30 yaşındaki Dr. Batuhan Temiz, Alman ordusu Bundeswehr’de subay rütbesinde doktor olarak görev yapıyor. Bunun yanısıra Eylül ayında Berlin eyaletinde yapılacak seçimleride FDP partisinin milletvekili adayı. 1996 yılında Berlin'de, Türklerin yoğun olarak yaşadığı Kreuzberg semtinde dünyaya gelen ve zor şartlarda büyüyen Batuhan Temiz ilginç hikayesini sunucumuz Eren Mahir Gencer sohbet etti.

Almanya'daki tren istasyonları son yıllarda istenmeyen görüntülere sahne oluyor. Başta kadınlar olmak üzere, pek çok yolcu kendini güvende hissetmiyor. Bu nedenle Ekim ortasından itibaren Alman Demiryolları'nın (Deutsche Bahn) işlettiği bütün tren istasyonlarında alkol tüketimine yasak konulacak. Bazı tren garlarında yasak şimdiden uygulamaya girdi. Yasağın nereleri kapsayacağını Erkan Aslan araştırdı. Alman Demiryolları İşçi Temsilcisi Tolga Özgül, yasağın olası etkilerini değerlendirdi. Mikrofonda Eren M. Gencer var.

2005 Berlin doğumlu Abdul Ballout, Berlin’deki LGBTİ+ Onur Yürüyüşü’ne düzenlediği saldırıyla ülkeyi şoke etti. Saldırgan düzenlenen operasyonda öldürülürken Avrupa’nın göbeğinde, üstelik Berlin gibi özgürlükçü bir kentte yetişen birinin nasıl bu denli radikalleşebildiği merak konusu. Güvenlik birimlerinin saldırganı radikal İslamcı olarak bir süredir gözetim altında tutması da ihmal tartışmalarını beraberinde getirdi. İsveç’teki Lund Üniversitesi’nde görev yapan siyaset bilimci Dr. İnci Öykü Yener-Roderburg, saldırıyı ve olası sonuçlarını Cosmo Türkçe’ye değerlendirdi. Mikrofonda Eren Mahir Gençer ve Adnan Ağaç var.

Özgür Özel ve beraberindeki 90 milletvekili, uzun süredir beklenen hamleyi yaptı ve CHP’den ayrılarak Yeni Parti’ye geçti. Özgür Özel liderliğinde kurulan yeni siyasi hareket, şimdilik 91 milletvekiliyle Meclis’te ana muhalefet pozisyonuna yükseldi bile. Ancak Yeni Parti’nin önünde seçimlere katılım, finansman ve CHP’de kalan belediyeler gibi pek çok engel var. Cosmo Türkçe, Türkiye’nin yeni ana muhalefet partisini bekleyen takvim ve süreci gazeteci Murat Aksoy’la konuştu. Mikrofonda Eren Mahir Gencer ve Adnan Ağaç var.

Deniz Per, Stuttgart'ta Kayserili bir baba ve Çek bir annenin çocuğu olarak dünyaya geldi. Stuttgart’ta bir Alman-Fransız lisesinden mezun olduktan sonra Uluslararası İşletme eğitimi alıp 2018 yılında Stuttgart'ta otomobil üreticisi Porsche’de çalışmaya başladı. 2020'de Stuttgart ve İstanbul merkezli bir gayrimenkul şirketi kurdu. Şu anda CEO'su olduğu şirkette farklı uluslardan 16 kişi çalışıyor. Türkiye'deki yatırımcılara Almanya'daki sermaye hizmeti konusunda danışmanlık yapıyor. 31 yaşındaki başarılı genç iş insanı sunucumuz Aydın Işık'ın konuğu oldu. Özellikle yeni nesillere ilham verecek hoş ve bilgilendirici bir sohbet sizi bekliyor.

Almanya'nın Sachsen-Anhalt eyaletinde 6 Eylül pazar günü eyalet seçimleri yapılacak. Aşırı sağcı AfD'nin bu eyalet için açıkladığı "100 Günlük Acil Eylem Programı" siyaset bilimciler ve hukukçular tarafından "planlı bir sistem değişikliği girişimi" olarak nitelendiriliyor. Partinin orada iktidara gelmesi durumunda uygulamaya koyacağını duyurduğu eylem planında, kitlesel sınır dışı operasyonları, sığınmacı statüsündeki çocukların okullarda ayrı sınıflarda tecrit edilmesi ve kamu yayıncılığı sözleşmelerinin tek taraflı feshi gibi radikal adımlar yer alıyor. Eyaletteki göçmenler arasında endişe yaratan programın ayrıntılarını ekibimizden Serap Doğan aktardı. Almanya Türk Toplumu Eş Genel Başkanı Gökay Sofuoğlu'na göre sadece göçmenler değil, Alman demokrasisi tehdit altında. Mikrofonda Aydın Işık var.

Federal Meclis'in kabul ettiği tasarruf paketiyle birlikte Almanya'da yasal sağlık sigortalarının diş tedavilerine sağladığı katkı 2027'den itibaren azaltılıyor. Özellikle protez, köprü ve kaplama gibi maliyeti yüksek tedavilerde hastaların cebinden daha fazla para çıkması bekleniyor. Peki yeni düzenleme vatandaşları nasıl etkileyecek? Tedavisini erteleyenleri neler bekliyor? Ek diş sigortası artık daha da önemli hale mi geliyor? Diş hekimi Dr. Alp Dabanoğlu, WDR COSMO Türkçe'ye değerlendirdi. Mikrofonda Aydın Işık ve Serap Doğan var.

Türkiye'de depremzedeler için toplanan milyonlarca liralık bağışın akıbeti bugün en çok tartışılan başlıklardan biri. AHBAP kurucusu Haluk Levent cezaevinde. Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK) raporlarında yer alan para hareketleri ne anlama geliyor? Bağışların amacı dışında kullanıldığına ilişkin iddialar hangi bulgulara dayanıyor? AHBAP soruşturmasının mali boyutunu ve dosyadaki kritik ayrıntıları eski MASAK Başkan Yardımcısı Dr. Ramazan Başak, WDR COSMO Türkçe'ye değerlendirdi. Mikrofonda Aydın Işık ve Serap Doğan var.

Ali Eliş, Kars'tan başlayıp Bremen'e uzanan yolculuğunda sosyal pedagojiden grafik tasarımına, sivil toplum hizmetinden bilimsel araştırmalara kadar birbirinden farklı alanlarda iz bırakmış bir isim. Özel gereksinimli çocukların eğitim hakkı için yıllarca mücadele etmiş. Göçmenlerin, yaşlıların ve yalnız kalan insanların toplumsal hayattan kopmaması için projeler üretmiş. Kardeş kent projesi ile Bremen ve İzmir arasında köprü kurmuş. Yaşam boyu kültürlerarası çalışmalarından dolayı Bremen Belediyesi de dahil olmak üzere çeşitli ödüllere layık görülmüş bir isim. Sosyal pedagog Ali Eliş ile sunucumuz Gökçe Göksu sohbet etti.

15 Temmuz 2016'da Türkiye'de düzenlenen darbe girişiminin üzerinden on yıl geçti. Erdoğan hükümeti kalkışmadan Gülen Hareketi'ni ve ordunun belli kısmını sorumlu tuttu. Peki aradan geçen on yılda gerçekten neyi öğrendik? Darbenin bütün yönleri aydınlatıldı mı? Yoksa o gece, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın önünü açan çok daha geniş bir siyasi dönüşümün başlangıç noktası mı oldu? Berlin'de yaşayan gazeteci Can Dündar ile konuştuk. Mikrofonda Gökçe Göksu ve Elmas Topcu var.

Pazar günü alışveriş yapmak daha fazla özgürlük mü, yoksa çalışanların ortak dinlenme hakkına müdahale mi? Almanya'da hükümetin hazırladığı reform planı bu eski tartışmayı yeniden alevlendirdi. Ticaret birlikleri mağazaların daha sık açılmasını isterken, sendikalar ve kiliseler buna karşı çıkıyor. Kamuoyu ise ikiye bölünmüş durumda. Reform ne getirecek? Avrupa Türk İş İnsanları ve Sanayicileri Derneği (ATİAD) Genel Sekreteri Bülent Fırat, konunun ekonomik boyutunu podcast WDR COSMO Türkçe'de değerlendirdi. Mikrofonda Gökçe Göksu ve Elmas Topcu var.

PKK'nın silah bırakma sürecinde yeni bir dönemin başlamasının üzerinden bir yıl geçti. Bu süreçte TBMM'de kurulan komisyon çalışmalarını tamamlayarak raporunu yayımladı. Şimdi gözler çözüm sürecine ilişkin hazırlanacak çerçeve yasada. Ancak örgütün silah bırakma sürecinin tamamlanması, hukuki düzenlemeler, Abdullah Öcalan'ın statüsü, Selahattin Demirtaş'ın durumu ve toplumsal uzlaşma gibi başlıklarda belirsizlik sürüyor. Süreç hangi aşamada? Dicle Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi ve ilk çözüm sürecinin Akil İnsanlar Heyeti üyesi Vahap Coşkun, son gelişmeleri podcast WDR COSMO Türkçe'ye değerlendirdi. Mikrofonda Gökçe Göksu ve Elmas Topcu var.

Cenk Özöztürk, 47 yaşında, 3 çocuk babası. Köln Bonn Havalimanı'nın iki genel müdüründen biri. Başarılı yönetici stüdyomuza konuk oldu, uçakla tatile çıkacak olan vatandaşlara havalimanındaki işlemlerin daha hızlı ve stressiz ilerlemesi için önerilerde bulundu. Cenk Özötürk ile ailesinin 70’li yıllarda Almanya’ya göç hikayesinden havacılık sektörünün zirvesine uzanan bu başarı öyküsünü de konuştuğumuz, yaz sezonunda tatilcileri yakından ilgilendiren aydınlatıcı bilgilerle dolu bir yayın sizi bekliyor. Mikrofonda Gökçe Göksu var.

Almanya’da 1 Temmuz’dan itibaren Bürgergeld’in (Yurttaşlık Ödeneği) yerini alan Grundsicherungsgeld (Temel Geçim Ödeneği) ile sosyal yardım harcamalarının azaltılması hedefleniyor. Ancak Hristiyan Birlik ve SPD koalisyonunun sosyal devlet harcamalarında tasarladığı kesintiler bununla da sınırlı değil. Uzmanlar bu reformlarla birlikte ekonomik krizin yoksulların omzuna bindirildiği görüşünde. Cosmo Türkçe, Birleşik Hizmet İşleri Sendikası Ver.di’den Serdar Derventli ile istihdam ve sosyal devlet alanında öngörülen reformları konuştu. Serap Doğan, Grundsicherungsgeld’in öngördüğü değişiklikleri derledi. Mikrofonda Gökçe Göksu var.

Yaz tatili yaklaşırken Almanya ile Türkiye arasındaki uçak bileti fiyatları yeniden tartışma konusu oldu. Özellikle okul tatillerinde hızla yükselen fiyatlar nedeniyle birçok aile, Türkiye'deki yakınlarını ziyaret etmekte zorlanıyor. Almanya Seçim Hakkı Girişimi, yüksek uçak bileti fiyatlarına karşı protesto ve imza kampanyası başlattı. Girişim, yaklaşık 70 sivil toplum kuruluşunun desteğiyle havayolu şirketlerine, siyasi temsilcilere ve ilgili kurumlara çağrıda bulunuyor. Peki, Almanya'da yaşayan milyonlarca Türkiye kökenli insan için memlekete gitmek artık bir lükse mi dönüştü? Havayolu şirketlerinin fiyat politikası değişebilir mi? Almanya Seçim Hakkı Girişimi Başkanı, eğitimci ve yazar Bahattin Gemici, WDR COSMO Türkçe'de değerlendirdi. Mikrofonda Gökçe Göksu ve Serap Doğan var.

Dünyanın gözü Ankara'da. NATO liderleri, ittifakın geleceğini şekillendirecek kritik kararlar için bir araya geliyor. Avrupa'nın güvenliği, Ukrayna'ya destek, savunma harcamaları ve Türkiye'nin stratejik rolü zirvenin öne çıkan başlıkları. Ankara Zirvesi gerçekten NATO için yeni bir dönemin başlangıcı mı? Gazeteci Barçın Yinanç, WDR COSMO Türkçe'ye değerlendirdi. Mikrofonda Gökçe Göksu ve Serap Doğan var.

Bütün hızıyla devam eden 2026 Dünya Kupası, Türk ve Alman milli takımları için hüsranla sonuçlandı. Teknik direktörler Montella ve Nagelsmann eleştiri yağmuruna tutuldu. Futbolseverler büyük hayal kırıklığı yaşıyor. Peki iki takımın da yaşadığı bu büyük başarısızlığın sebepleri neler? Turnuvada şimdi hangi takımlar favori? Futbol tutkunu sunucumuz Aydın Işık ve editörümüz Tuncay Özdamar her iki takımı masaya yatırdı, favorileri mercek altına aldı, Messi, Mbappe, Kane ve Haaland'ın neden gollerini sıraladıklarını konuştu. Başlama düdüğü çalsın!

Stand up sanatçısı Deniz Göktaş'ın bir kaç gün önce YoutTube kanalından paylaştığı "Ölü Deniz" isimli programının videosunu şu ana kadar milyonlarca insan izledi. Çok geçmeden iktidar çevreleri sosyal medya üzerinden "Deniz Göktaş tutuklansın" kampanyası başlattı. Sosyal medyada gösteriden çeşitli kesitler paylaşıldı. Göktaş’ın dini değerleri aşağıladığı ve Cumhurbaşkanı Erdoğan'a hakaret ettiği öne sürüldü. Başlayan linç kampanyası sanatçı hakkında soruşturma açılmasıyla sonuçlandı. Türkiye'de, şuanda tatil için yurtdışında bulunan Deniz Göktaş'ın gözaltına alınması, hatta tutuklanması konuşuluyor. Son gelişmeleri Erkan Aslan derledi. Berlin'de yaşayan mizah sanatçısı Şafak Salda ile Türkiye'deki hiciv sanatının, mizahın, eleştiri kültürünün geldiği noktayı ve sanatın sınırlarının neler olduğunu konuştuk. Mikrofonda Aydın Işık var.

Almanya emeklilik sisteminde kapsamlı bir değişikliğe gidiyor. Federal hükümet 33 maddeden oluşan geniş kapsamlı bir reform paketinin yolunu açtı. Yeni düzenleme emeklilik yaşı, prim sistemi ve sosyal güvenlik uygulamaları başta olmak üzere milyonlarca çalışanı ve emekliyi doğrudan etkileyecek. Reform paketinin hangi değişiklikleri beraberinde getireceğini ve vatandaşlara nasıl yansıyacağını Multikultureller Forum Derneği Başkanı Kenan Küçük ile konuştuk. Erkan Aslan en önemli bilgileri derledi. Mikrofonda  Aydın Işık var.

Batı Alman Radyo ve Televizyon Kurumu'nun (WDR) hazırladığı 4 bölümlük ERDOĞAN isimli belgesel, ARD Mediathek’te Almanca ve Türkçe olarak izlenebiliyor. Yönetmenliğini Kristina Karasu ve Michael Wech’in yaptığı dört bölümlük yapım, Recep Tayyip Erdoğan’ın belediye başkanlığından başlayan siyasi kariyerini detaylı arşiv görüntüleriyle belgeliyor. Bunun yanısıra yıllar içinde Erdoğan’a eşlik etmiş ve zamanla onunla yollarını ayırmış isimlerin görüşlerine yer veriyor. Belgeselin yönetmenlerinden Kristina Karasu, sunucumuz Aydın Işık’ın konuğu oldu. Kendisi de yıllardır Türkiye’de yaşayan Karasu ile Erdoğan’ın siyasetinin yıllar içinde nasıl değiştiğini ve belgeseli hazırlarken neler yaşadıklarını konuştuk.

Sertaç Mutlu, Köln'de doğup büyümüş, ama İstanbul’da izlediği bir dizi, ilham aldığı komedyenler ve kuzeninin yaptığı tek bir yönlendirme kariyerinin yönünün değiştirmiş. NightWash ve NDR Comedy Contest gibi önemli yarışmalarda dereceler elde etmiş. Bugün ise tek kişilik gösterileriyle salonları dolduran Stand up sanatçısı Sertaç Mutlu sunucumuz Gökçe Göksu'nun konuğu oldu. Bizden Biri'nin bu bölümünde onun başarısının perde arkasını, Almanya’da Türk kökenli bir komedyen olmayı, sosyal medya çağında mizah üretmenin zorluklarını ve iki farklı kültürü aynı salonda güldürmenin sırrını konuştuk.

Deniz Undav'ın annesi Suriyeli, babası Urfa-Viranşehir'den. Hem Almanya hem de Türkiye vatandaşı. Ezidi ve Kürt bir ailenin çocuğu olarak Bremen yakınlarında büyüdü. Bir ara futbolu bırakmayı düşündü. Makine operatörü olarak fabrikada çalıştı. Ama pes etmedi, profesyonel futbolcu olmayı başardı. Dünya Kupası başlamadan kısa süre önce kadroya alınıp alınmayacağı bile belli değildi. Peki 29 yasindaki Deniz Undav, nasıl oldu da kısa sürede takımın en önemli oyuncularından biri haline geldi? WDR Editörü ve futbol uzmanı Tuncay Özdamar ile Undav'ın futbol yeteneklerini, milli takıma katkısını ve göçmen kökenli gençler için bu başarı hikayesinin neden önemli olduğunu konuştuk. Ekibimizden Erkan Aslan, sadece sportif değil, siyasi ve toplumsal tartışmaların da bir süredir odağında olan Deniz Undav'ı daha yakından tanıttı. Mikrofonda Gökçe Göksu var.

Almanya’daki yerel yönetimler tarihte görülmemiş bir mali krizle yüz yüze. Buna göre, ülkedeki belediyelerin %95’i bu yıl bütçe açığı beklediklerini açıklamış. Yerel yönetimlerin içinde bulunduğu ekonomik darboğaz, belediye hizmetlerinde kesintiye gidilmesine sebep oluyor. Hal böyle olunca uzmanlar, vatandaşların devlete ve demokrasiye güveninin giderek zedeleneceğinden endişe ediyor. Cosmo Türkçe, Hürth Belediye Başkan Yardımcısı Aylin Kocabeygirli ile alarm veren belediyelerdeki son durumu konuştu. Mikrofonda Gökçe Göksu ve Serap Doğan var.

Farklı ülkelerden 14 medya kuruluşunun katılımıyla Lighthouse Reports Vakfı öncülüğünde yürütülen "Vize İmparatorluğu" dosyası büyük ses getirdi. Türkiye'den de 14 ülke için konsolosluk işlemlerini yürüten şirketin küresel ağı üzerinden vatandaşların yıllardır neden vize başvurularında büyük zorluk çektikleri, işlemlerin neden çok maliyetli olduğu ve hükümetlerin bu şirket ve alt taşıyıcılarıyla çalıştıklarına dair pek çok soruya cevaplar bulundu. Söz konusu dosyanın Türkiye ayağını araştıran Kısa Dalga haber sitesi Genel Yayın Yönetmeni Kemal Göktaş buldukları çarpıcı noktaları aktardı. Mikrofonda Gökçe Göksu ve Erkan Aslan var.

Dedesi Almanya'ya maden işçisi olarak geldi, babası mühendis oldu, kendisi ise bugün Duisburg Emniyet Müdürlüğü'nün en önemli isimlerinden biri. 1985'te Krefeld'de doğan Tayfun Karameşe, çocukluk hayalini gerçekleştirerek, 2014 yılında polis teşkilatına katıldı. Yedi yıl devriye polisi olarak görev yaptıktan sonra Duisburg emniyetinde Kültürler ve Dinlerarası İrtibat Görevlisi oldu. Dernekler, vakıflar, dini cemaatler ve farklı topluluklar ile güvenlik güçleri arasında köprü kuran Karameşe, hayat hikâyesini ve mesleki deneyimlerini COSMO Türkçe'den Aydın Işık'a anlattı.

CHP'de mutlak butlan kararıyla başlayan kriz, kurultay ve yeni parti tartışmalarını beraberinde getirdi. Özgür Özel'e yakın delegelerin kurultaya gidilmesi yönünde topladığı imzalar Genel Merkez'e teslim edilirken, gözler bundan sonra atılacak adımlarda. CHP bölünmenin eşiğinde mi? Yeni bir siyasi oluşum muhalefeti güçlendirir mi? Siyaset Bilimci Berk Esen, CHP'deki son gelişmeleri podcast WDR COSMO Türkçe'ye değerlendirdi. Mikrofonda Aydın Işık ve Serap Doğan var.

Almanya’da 100 yılı aşkın süredir işçi haklarının en önemli sembollerinden biri olarak görülen 8 saatlik iş günü yeniden tartışmaya açıldı. Federal Hükümet, değişen çalışma hayatına uyum sağlamak amacıyla günlük çalışma sınırı yerine haftalık azami 48 saatlik esnek bir modele geçmek istiyor. Hedef; çalışanlara daha fazla özgürlük ve şirketlere daha fazla rekabet gücü sağlamak. Ancak sendikalar bu değişikliğin yalnızca teknik bir düzenleme olmadığını, işçi sağlığı ve çalışma koşullarında tarihi bir geri dönüşe yol açabileceğini savunuyor. Reform teorik olarak günde 13 saate kadar çalışmanın önünü açabilecek, bu da tükenmişlikten iş kazalarına kadar pek çok riski beraberinde getirebilir. Peki sekiz saatlik iş günü gerçekten tarihe mi karışıyor? Esneklik ile çalışan hakları arasındaki denge nasıl kurulacak? IG Metall sendikasından Hakan Civelek, podcast WDR COSMO Türkçe'ye değerlendirdi. Mikrofonda Aydın Işık ve Serap Doğan var.

Federal Kriminal Dairesi'nin (BKA) verilerine göre Almanya'da siyasi saikli suçlar geçen yıl 85 bin 837 vakayla tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaştı. Aşırı sağ kaynaklı suçlar en büyük payı oluşturmaya devam ederken, aşırı sol kaynaklı suçlarda da dikkat çekici bir artış yaşanıyor. Uzmanlar bu tabloyu yalnızca bir güvenlik sorunu olarak değil, toplumsal kutuplaşma ve radikalleşmenin bir göstergesi olarak değerlendiriyor. Peki Almanya giderek daha bölünmüş bir toplum haline mi geliyor? Dortmund Teknik Üniversitesi'nden sosyolog ve göç ile sosyal eşitsizlik sosyolojisi uzmanı Dr. Fatih Bahadır Kaya WDR Cosmo Türkçe'ye değerlendirdi. Mikrofonda Aydın Işık ve Serap Doğan var.

Meksika, ABD ve Kanada’da siyasi tartışmaların gölgesinde başlayan Dünya Kupası’nı sportif açıdan ele aldık. Sunucumuz Aydın Işık, WDR editörü ve futbol yorumcusu Tuncay Özdamar ile turnuvanın favorilerini, Arda Güler’den Uğurcan Çakır’a Türk milli takımını ve eski günlerini aratan Almanya’yı enine boyuna mercek altına aldı.

Almanya'da E-sigaraların kullanımı hızla yayılıyor. 12-17 yaş aralığındaki çocuklar ve gençler gün geçtikçe daha çok vape içiyor. Çubuk şeklinde olan bu renkli sigaralar bir aksesuar adeta. Renkli olması, güzel kokması ve zararsızmış hissi vermesi belli ki yaygınlığını artırıyor. Federal Hükümetin Uyuşturucuyla Mücadele Sorumlusu'dan uyarı geldi. Elmas Topcu e-sigara düşkünlüğünün arka planını araştırdı. Doktor Shahin Mirkouhi ne kadar riskli olduğunu, gençleri neden cezbettiğini ve bağımlılıkla mücadelede neler yapılabileceğini anlattı. Mikrofonda Gökçe Göksu var.

CHP, bugün tarihinde ilk kez iki kürsü ve iki liderli grup toplantılarına sahne oldu. Mahkeme kararıyla görevden uzaklaştırılan Özgür Özel, Meclis‘teki grupta konuşurken, atanmış lider Kılıçdaroğlu parti genel merkezinde destekçilerine seslendi. CHP’deki tarihi kriz giderek tırmanırken Özel ve ekibinin artık yeni parti arayışında olduğu aktarılıyor. Ankara’daki iki kürsü ve iki liderli grup toplantısını, parlamentoda bulunan gazeteci Murat Aksoy ile konuştuk. Mikrofonda Gökçe Göksu ve Elmas Topcu var.

Küresel krizler ve savaşlar Batı'da demokrasileri zayıflatırken popülizmi, aşırı sağı ve ayrımcılığı tetikliyor. Krizlerden büyük ölçüde olumsuz etkilenen Almanya'da hükümet, sağlık sigortasından emekliliğe ve vatandaş yardımlarına pek çok kazanımda radikal kısıntılara gitmeye hazırlanıyor. Ülke ekonomisindeki kötü gidişat da devam ediyor. Böyle bir dönemde DİDF, Köln'de düzenlediği geleneksel festivalinde sorunların panzehirinin "Birlik ve Dayanışma" olduğunu vurguluyor. DİDF gibi partiler üstü göç kökenli yapılar Almanya gibi bir göç ülkesinde neden önemli? DİDF Yönetim Kurulu Üyesi Zeynep Sefariye Ekşi konuğumuz oldu. Mikrofonda Gökçe Göksu ve Serap Doğan var.

Muhterem Dilbirliği, liseyi Kahramanmaraş'ta tamamladıktan sonra Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi'ni bitirdi. Avukatlık mesleğinden çok akademik kariyere yöneldi, 1999 yılında ise Almanya'ya yerleşti. Düsseldorf ve çevresinde yeminli tercümanlık ve serbest avukatlık yaptı. Pek çok sivil toplum kuruluşunda ve dernekte görev yaptı. 2022 yılından bu yana T.C. Köln Başkonsolosluğu Eğitim Ataşesi olarak görev yapan ve renkli bir kişiliğe sahip olan Muhterem Dilbirliği ile sunucumuz Aydın Işık sohbet etti. İlk olarak ilginç soyadının nereden geldiğini sordu.

Avrupa Birliği, yıllardır tartışılan bir göç modelini hayata geçirmeye hazırlanıyor. Yeni düzenleme, iltica başvurusu reddedilen kişilerin vatandaşlık bağı bulunmayan üçüncü ülkelere gönderilmesinin önünü açıyor. Destekçilerine göre amaç sınır dışı işlemlerini hızlandırmak ve düzensiz göçü azaltmak. Eleştirmenler ise uygulamanın insan hakları ihlallerine yol açabileceği ve uluslararası hukukla çelişebileceği uyarısında bulunuyor. TEPAV Göç Araştırmaları Merkezi Direktörü Prof. Dr. Murat Erdoğan, planın hukuki ve siyasi boyutlarını WDR Cosmo Türkçe'ye değerlendirdi. Mikrofonda Aydın Işık ve Serap Doğan var.

Almanya, ehliyet almanın en zor ve en maliyetli olduğu ülkelerden biri. Öyle ki ehliyet masrafı zaman zaman 4 bin Euro'nun üzerine çıkabiliyor. Şimdi federal hükümet maliyeti düşürmek için harekete geçti. Hazırlanan reformun hayata geçmesi durumunda maliyetler azalacak, sınavlar daha kolay olacak. Ayrıntıları Eren Mahir Gencer derledi. Sürücü kursu eğitmeni Şükrü Açıcı hükümetin planladığı yeniliklerin olumlu ve olumsuz taraflarını değerlendirdi. Mikrofonda Aydın Işık var.

Mahkemenin mutlak butlan kararı sonrasında CHP fiilen bölündü. Özgür Özel ve Kemal Kılıçdaroğlu cepheleri arasında yetki tartışması yaşanıyor. TBMM'deki grup toplantısını kimin yapacağı belirsiz. Özel cephesinden olağanüstü kurultay sesleri yükseliyor. Kılıçdaroğlu bu talebe henüz olumlu yanıt vermedi. Partinin geleceğine ilişkin tartışmalar giderek büyüyor. Siyaset Bilimci Sezin Öney, podcast WDR Cosmo Türkçe'de Türkiye tarihinde daha önce görülmemiş ölçüde millet iradesinin geri plana itildiğini söyledi. CHP Bursa Milletvekili ve Genel Başkan Yardımcısı Nurhayat Altaca Kayışoğlu ise hem parti içinde yaşanan süreci hem de Avrupa'dan gelen tepkileri değerlendirdi. Mikrofonda Aydın Işık ve Serap Doğan var.

Sahnelerden mizahçı ve Stand up sanatçısı kimliğiyle tanıdığımız Fatih Çevikkollu, çocuk yaşta “Kofferkind” (Bavul Çocuk) olarak bir süre Adana’daki anneannesinin yanında büyüyor. Yıllar sonra dönüp baktığında ise göçün çocuklar üzerinde bıraktığı sessiz yükü sorguluyor. Sevilen oyuncu bu deneyimlerini 2023’te yayımlanan “Kartonwand” adlı kitabında anlattı. Şimdi ise “Über-Wunden” (Yaraların üstesinden gelmek) anlamına gelen başlıkla yeni bir etkinlik dizisi başlattı. Bizden Biri köşemizde stüdyomuza konuk olan Fatih Çevikkollu ile sunucumuz Gökçe Göksu sohbet etti.

Federal hükümet kriz, terör ve olası savaş olasılıklarına karşı sivil savunma kapasitesini güçlendirmek için 10 milyar Euroluk kapsamlı bir program hazırladı. "Sivil Savunma Paktı" adı altında hazırlanan paketin ana başlıklarını Erkan Aslan derledi. Evrensel Gazetesi Almanya Temsilcisi Yücel Özdemir bu hamlenin nedenlerini ve Almanya için gerçekten bir savaş tehlikesi olup olmadığını değerlendirdi. Mikrofonda Aydın Işık var.

AfD (Almanya için alternatif partisi) Eylül ayında Saksonya-Anhalt eyalet seçiminden zaferle çıkmayı ve tek başına iktadara gelmeyi hesaplıyor. Durumun vahametine dikkat çekmek isteyen çok sayıda eyalet içişleri bakanı geçen haftalarda “darbe” uyarısında bulundu. Gözlemcilere göre aşırı sağcı partinin Saksonya-Anhalt'taki olası seçim galibiyeti Berlin'deki CDU-SPD hükümetini doğrudan etkileyebilir, hatta bir sonraki seçimlerde AfD'nin ülke genelinde iktidara yürümesiyle sonuçlanabilir. Köln Uluslararası Üniversitesi'nden sosyolog Prof. Emre Arslan yaklaşan tehlikeyi değerlendirdi. Mikrofonda Aydın Işık ve Erkan aslan var.

Temelleri Kurtuluş Savaşı sırasında atılan CHP, son günlerde büyük bir çalkantı içinde. Partinin eski genel başkanı, 77 yaşındaki Kemal Kılıçdaroğlu mahkeme yoluyla yeniden lider olmaya girişirken, seçilmiş Genel Başkan Özgür Özel ve ekibi TBMM'de ve sokakta direniş kararı aldı. Kılıçdaroğlu ve ekibinin hesabı ne, partiyi neden böyle bir krize sürüklediler? Konuyu siyaset yorumcusu ve Daktilo1984 yazarı İlkan Dalkuç ile konuştuk. Mikrofonda Aydın Işık ve Erkan Aslan var.

Ankara Bölge Mahkemesi’nin dün, CHP’nin 38. Kurultayı’na yönelik verdiği “mutlak butlan” kararı, Türk siyasi tarihinde benzeri görülmemiş bir kırılmaya yol açtı. Cumhuriyet tarihinde ilk kez bir siyasi partinin yönetimi mahkeme kararıyla düşürüldü, eski genel başkan Kılıçdaroğlu göreve iade edildi. CHP lideri Özgür Özel mücadele mesajı verirken, dünkü mahkeme kararı kamuoyunda “yargı darbesi” olarak tanımlanıyor. Cosmo Türkçe, tarihi mutlak butlan kararı ve sonuçlarını gazeteci Murat Yetkin ile değerlendirdi. Mikrofonda Gökçe Göksu ve Serap Doğan var.

Bağlamayla başlayan müzik yolculuğunu kemanın evrensel diliyle zenginleştiren, Trabzon’dan Berlin’e uzanan çok kültürlü yaşam hikâyesiyle dikkat çeken Ahmet Tirgil, aynı zamanda Anadolu Quartet’in kurucularından biri. Grubun repertuarında Türkçe, Kürtçe, Lazca, Gürcüce gibi pek çok dilde ezgiler var. Ahmet Tirgil ile müzik serüveninin nasıl başladığını, bağlamadan kemana uzanan yolculuğunu, Almanya’ya yolunun nasıl düştüğünü, Berlin’de müzik üretmenin ne anlama geldiğini ve Anadolu’nun ezgilerini farklı kültürlerle buluşturma hikâyesini konuştuk. Mikrofonda Gökçe Göksu var.

Almanya Alevi Birlikleri Federasyonu'nun 30 Mayıs'ta düzenleyeceği festivalin mottosu “Gelin canlar bir olalım." Adı çok tanıdık, ama hala güncel bir slogan. Bir festivalin aslında neden sadece müzikten, semahtan ya da buluşmaktan ibaret olmadığını Almanya Alevi Birlikleri Federasyonu Genel Sekreteri hukukçu Ufuk Çakır ile konuştuk. Devletle yapılan hak anlaşmalarını, kamu tüzel kişiliği statüsü arayışını, Avrupa’daki Alevi kimliğinin nasıl yeniden şekillendiğini ele aldık. Mikrofonda Gökçe Göksu ve Elmas Topcu var.

27 yaşındaki Büşra Sayed başarılı bir genç girişimci, tesettür giyim üzerine kendi markası var. Ailesi Türkiye'den gelmiş, ama kendisi Almanya'da doğup büyümüş. Miss Germany güzellik yarışmasına katılıp finale kalmayı başararn Sayed, tesettürlü ve göç kökenli olması sebebiyle başta AfD olmak üzere aşırı sağcı çevrelerin hedefi oldu. Ancak Büşra Sayed pes etmedi ve nefret söylemlerine mizahla karşılık verdi. Konuyu kadın hakları ve göçmen kadınlar konusundaki çalışmalarıyla bilinen Göçmen Kadın Örgütleri Çatı Kuruluşu (DaMigra) Proje Yöneticisi İdil Göğüs ile konuştuk. Mikrofonda Gökçe Göksu ve Elmas Topcu var.

Almanya'da hekimler birliği Marburger Bund, alkol satışına yönelik kuralların sertleştirilmesi için hükümete çağrıda bulundu. Hekimler; yüksek dereceli içkilerin süpermarket, benzin istasyonu ve büfelerde çikolatanın, cipsin ya da sakızın hemen yanında satılmasının yasaklanmasını ve bu satışların yalnızca özel lisanslı "alkol dükkanlarında" yapılmasını istiyor. Mevcut durumun alkolün "temel gıdaymış" gibi algılanmasına yol açtığı görüşünde. Ayrıca 14 yaşındaki çocukların ebeveyn gözetiminde bira ve şarap içmesine olanak tanıyan "refakatli içme" uygulamasının da kaldırılması talep ediliyor. Konuyu, eski Federal Milletvekili, çocuk hekimi ve Kinderschutzbund Başkan Vekili Dr. Nezahat Baradari ile konuştuk. Mikrofonda Gökçe Göksu ve Serap Doğan var.

Ali Onglu, 30’lu yaşlarında Türkiye’den ayrılıp Almanya’ya siyasi sığınmacı olarak gelmiş. Önce bir otelde çalışmış, sonra kendi restoranını açmış, Şimdi ise taksicilik yapıyor. Ali Onglu ile Köln sokaklarında direksiyon başında geçen hayatını, Almanya’daki mücadelesini, gurbeti, özlemi ve yeniden başlayabilmenin ağırlığını konuştuk. Mikrofonda Eren Mahir Gencer var.

Almanya'ya misafir işçi olarak gelen bir ailenin çocuğu artık başbakan. Baden-Württemberg eyaletinin yönetimi artık Türk kökenli Cem Özdemir'e ait. Çiçeği burnunda başbakan COSMO Türkçe dinleyicilerine özel bir mesaj gönderdi. Özdemir'in geldiği noktanın Alman siyaseti için ne anlama geldiğini göç ve siyaset uzmanı Caner Aver ile konuştuk. Aver, bu başarının Türk toplumuna bakışı değiştirebileceğini ve göçmen kökenli insanlara örnek olabileceğini söylüyor. Ekibimizden Serap Doğan, eyalet meclisinde seçim sırasında neler yaşandığını ve AfD'den gelen itirazları anlattı. Mikrofonda Eren Mahir Gençer var.

Federal Almanya'nın ilk müslüman mezarlığı için izin çıktı. Wuppertal'da Müslüman topluluğunun kendi yönetiminde olacak. Almanya'nın ilk Müslüman mezarlığının inşaat izni resmen onaylandı. Konuyu mezarlığın peyzaj ve mimarlık işlerini yapacak planlama ekibinde yer alan İnşaat Mühendisi Erdem Duman ile konuştuk. Serap Doğan vatandaşlara mikrofon uzattı ve nerede toprağa verilmek istediklerine dair görüşlerini derledi. Bu bölümü Eren Mahir Gençer sunuyor.

Almanya'nın ilk göç müzesi "Selma" (Museum Selma) için mekan arayışları sürüyor. Başlangıçta Kalk semtindeki tarihi KHD binasında (Halle 70) 10 bin metrekarelik alanda yapılması planlanıyordu. Ancak artan inşaat maliyetleri ve restorasyon zorlukları nedeniyle, projenin şehir merkezindeki Kulturzentrum am Neumarkt'a taşınması düşünüldü. Yapılan yeni incelemeler sonucu bu plan rafa kaldırıldı. Müze projesini yürüten Almanya’ya Göçün Dokümentasyon Merkezi ve Müzesi (DOMiD), şimdi Kalk semtindeki Halle 70'e geri dönüp müzeyi önemli ölçüde küçültme seçeneğini değerlendiriyor. Federal hükümet ve Kuzey Ren Vestfalya Eyalet hükümeti tarafından 44,26 milyon euroluk bir bütçeyle desteklenen ve 2029'da açılması planlanan müze, yaşanan bu mekan ve boyut belirsizlikleri nedeniyle büyük bir revizyon sürecine girdi. Siyaset projeye hak ettiği desteği veriyor mu? DOMiD Yönetim Kurulu üyesi ve kurucu üye Ahmet Sezer ile konuştuk. Mikrofonda Eren M. Gençer ve Serap Doğan var.

Şans Eşitliği ve Uyum Meclisleri, eski Almanca adıyla Integrationsrat, Almanya’da göçmenlerin sesi olmak, haklarını savunmak ve yerel siyasette söz sahibi olabilmek için yıllardır çalışan kurumlar. Engin Sakal yıllardan beri bu kuruluş aracılığıyla Almanya'daki Türk toplumunun hakları ve çıkarlarını savunuyor. Bizden Biri'nin bu bölümünde onunla sadece çalışmalarını değil, bu yolculuğunun arkasındaki mücadeleyi ve hikayeyi de konuştuk. Mikrofonda Gökçe Göksu var.

Son yıllarda üst üste küçülme ve durgunluk yaşayan Alman ekonomisinin, İran savaşıyla büyük bir açmaza girdiği aktarılıyor. Ekonomistler iktisadi durgunluğun kalıcı hale geleceği uyarısında bulunurken Alman ekonomisindeki tablo, ABD Başkanı Trump için alay konusu oldu. Bu bölümde; Berlin Ekonomi ve Hukuk Okulu’nda (IPE) ders veren iktisatçı Doç. Dr. Ümit Akçay ile Almanya’nın önündeki olası senaryoları konuştuk. Mikrofonda Gökçe Göksu ve Eren Mahir Gençer var.

Almanya'nın nüfusu gittikçe azalıyor. Doğurganlık oranı kadın başına 1,35’e kadar geriledi. Federal İstatistik Dairesi’nin açıkladığı verilere geçen yıl 654.300 çocuk dünyaya geldi, 1 milyonu aşkın kişi ise hayatını kaybetti. Bu durum nüfusun giderek eridiği anlamına geliyor. Doğum oranı İkinci Dünya Savaşı sonrası dönemin en düşük seviyesine indi. Peki genç nesiller neden daha geç evleniyor, daha az çocuk yapıyor? ? Çocuk sahibi olma kararlarını etkileyen faktörleri ve aile kurumuna bakışın neden değiştiğini Prof. Dr. Fatma Çelik'le konuştuk. Mikrofonda Gökçe Göksu ve Eren M. Gencer var.

Almanya, Avrupa’da şekerli içecek tüketiminde ilk sıralarda yer alıyor. Kişi başına yıllık tüketim 125 litre civarında. Şekerin sağlığa zararlı olduğu ve obezite ile diyabete yol açtığı biliniyor. İngiltere gibi bazı ülkeler şekerli içeceklere çoktan vergi getirdi. Uzmanlara göre, şekere katkı payı getirilmesinin olumlu etkileri özellikle çocuklar, gençler ve düşük gelirli kesimlerde görülüyor. Almanya'da şeker vergisinin hayata geçirilmesi durumunda yaklaşık 450 milyon euro ek gelir sağlanacak. Bu da sağlık sigortalarının yükünü hafifletecek. Hangi ürünlerde şeker var? Şeker kullanımı sağlığımızı neden olumsuz etkiliyor? Doktor Emin Turgut ile konuştuk. Mikrofonda Gökçe Göksu ve Eren M. Gencer var.

Aile birleşimi ile Almanya’ya çiçeği burnunda anne olarak gelen İpek Coşkun’un Almanya’ya uyum sağlayıp kendi sesini duyurması çok kolay olmamış, Coşkun, kurduğu NRW Women adlı platform ile sadece kendinin değil, Kuzey Ren Vestfalya eyaletinde yaşayan Türkiye kökenli kadınların da sesi olmaya başarmış. Bugünlerde yenilenme çabası içinde olan NRW Women’ın bir sonraki etkinliği 2 Mayıs’ta Köln'de olacak.

Almanya’da ayrımcılıktan sadece bireyler değil, göçmen dernekleri gibi kurumlar da payını alıyor. Dernek yöneticileri hem finansman açısından hem de proje bazında ihmal edildiklerini ifade ediyorlar. Yapılan son araştırmalar, bu sorunun, göçmenler artık yerleşik olsa da yapısal olduğunu gösteriyor ve durumun Almanya’daki entegrasyon sorununu arttırdığına dikkat çekiyor. Mikrofonda Gökçe Göksu ve Erkan Aslan var.

Kulislerde, 6 Mayıs’ta görülecek yeni duruşmada Cumhuriyet Halk Partisi’nin (CHP) 2023 yılında yaptığı kurultay geçersiz sayılarak (mutlak butlan) partinin eski genel başkan Kılıçdaroğlu’na teslim edilebileceği konuşuluyor. Hatta CHP'ye kayyum atanması ihtimali de var. Cumhurbaşkanı ve AKP Genel Başkanı Erdoğan’ın “Türk demokrasisi yakında hak ettiği ana muhalefete kavuşacak” sözleri kimi gözlemciler tarafından bunun işareti olarak görülüyor. Podcast Cosmo Türkçe'ye konuşan CHP Genel Başkan Yardımcısı ve hukukçu Gökçe Gökçen, "CHP gibi köklü bir partiyi kapatmaya kimsenin gücü yetmez" ifadesini kullandı. Bu bölümde kurultay davasıyla ilgili olası senaryoları ele alıyoruz. Mikrofonda Gökçe Göksu ve Erkan Aslan var.

Orta Doğu’da tırmanan gerilim enerji piyasalarını olumsuz etkilemeye devam ediyor. Sadece uçak biletleri değil, arabayla yola çıkacaklar için de benzin fiyatları büyük sorun. Uluslararası Enerji Ajansı Nisan ayı ortasında Avrupa’nın sadece 6 haftalık uçak yakıtının kaldığını söylemişti. Almanya'nın en büyük havayolu şirketi Lufthansa Ekim ayına kadar 20 bin kısa mesafe uçuşunu iptal etti. Bilet fiyatları fırladı. Peki bu koşullarda uygun fiyatlı ve güvenli tatil nerede yapılabilir? Avrupa Türk Seyahat Acentaları Yönetim Kurulu Üyesi Fatih Şenel sorularımızı yanıtladı. Mikrofonda Gökçe Göksu ve Erkan Aslan var.

Realschule’den Gymnasium’a, mekanikcilikten sosyal psikologluğa geçen, şimdi Köln’deki Göçmenler Sağlık Merkezi’nin yöneticiliğini yapan Musa Deli’nin hayat hikayesi azmin ve çalışmanın başarı getirdiğinin en güzel örneği. Bağımlılık konusunda uzman olan Deli, yaşadıklarını kaleme de alalıyor. Musa Deli’nin ikinci kitabı Unsichbare Mauer „Görünmez Duvarlar“ 23 Nisan’da piyasaya çıktı.

EES sistemine göre, AB ve İsviçre vatandaşı olmayanlar pasaport sırasında biyometrik fotoğraf çektirmek ve parmak izi vermek zorunda. Bu da uzun kuyruklara neden oluyor.Yeni sisteme karşı eleştiriler giderek artıyor. Turizm devleri sistemin askıya alınmasını istedi. Vatandaşlar kızgın. Mikrofonda Gökçe Göksu ve Serap Doğan var.

Almanya'da vatandaşları yakından ilgilendiren, finansal yaşamın anahtarı niteliğinde olan SCHUFA sistemi, Mart 2026'da devreye giren yeni hesaplama modeliyle daha şeffaf ve dijital bir yapıya kavuştu. Bu değişiklikler tüketicilerin kredi notlarını daha iyi anlamalarını ve yönetmelerini sağlamayı hedefliyor. Artık vatandaşlara, verilerine ücretsiz ve anlık dijital erişim imkanı tanınıyor. Ev kiralayanlardan, cep telefonu hattı sözleşmesi yapanlara, kredi çekenlere kadar herkesi doğrudan ilgilendiren kritik değişiklikleri sizler için derledik. Puanınızı korumak için dikkat etmeniz gereken noktaları ve hatalı kayıt durumunda neler yapabileceğinizi ticaret hukuku alanında uzman avukat Hayrullah Özcan’a sorduk. Mikrofonda Gökçe Göksu ve Serap Doğan var.

ABD ile İran arasında Hürmüz Boğazı'ndaki yaşanan tırmanma nedeniyle tüm dünyada olduğu gibi Almanya’da da akaryakıt fiyatları yükseldi. Özel araç sahipleri ve pek çok işletme zorlanıyor. Merz hükümetinin Nisan ayı başında uygulamaya koyduğu benzin istasyonlarına günde sadece bir kez fiyat artırma kuralı fiyat yükselişini durduramadı. Şimdi koalisyon hükümeti haftalarca süren görüşmelerin ardından yeni düzenlemeler getirdi. Peki yeni önlem paketi işe yarayacak mı? Türk-Alman Ekonomi Birliği Berlin Temsilcisi ekonomist Suat Bakır ile konuştuk. Mikrofonda Gökçe Göksu ve Serap Doğan var.

Berlin'de yaşayan Türkiye kökenli yönetmen Ayşe Polat'ın 2023 yılında çekilen "Kör Noktada" adlı filmi, Türkiye’de özellikle doksanlı yıllarda derin devlet ve Jitem yapılanmasını farklı bir perspektifte anlatıyor. Belgesel gibi başlayan film, bir süre sonra gerilime dönüşüyor. Ayşe Polat Cosmo Türkçe’ye konuk oldu ve filmi ile sinema yolculuğunu anlattı. Filmi, Alman Birinci Kanalı ARD’nin Mediathek platformundan izlemek mümkün. Linki yorumlar bölümünde bulabilirsiniz.

Eylül ayındaki eyalet seçimleri, sadece bir eyalet seçimi değil, Almanya’nın liberal demokratik düzeninin en büyük sınavlarından biri olacak. Aşırı sağcı AfD önce Sachsen-Anhalt, Berlin ve Mecklenburg-Vorpommern eyaletlerini eline geçirip, oradan bütün Almanya'da iktidara yürümeyi planlıyor. Partinin hazırladığı 156 sayfalık ürkütücü programın merkezinde göç karşıtlığı ve tersine göç ("remigrasyon") var. AfD buradan iktidara yürür mü? Konuyu aşırı sağ uzmanı Erol Ünal ile konuştuk. Ekibimizden Elmas Topçu programın ayrıntılarını araştırdı. Mikrofonda Aydın ışık var.

Almanya'da "Schwarzfahren" olarak bilinen, bilet almadan otobüs veya tramvay gibi toplu taşıma araçlarına kaçak binme 90 yıldır ceza kanunu kapsamında bir suç olarak görülüyor. Verilen para cezasını ödemediği için her sene ortalama 8-9 bin kişi cezaevine giriyor. Bunun yargıya maliyeti 200 ise milyon Euro. Öte yandan kaçak yolculukların toplu taşıma şirketlerine verdiği zarar yıllık 250 milyon Euro civarında. Bürokrasiyi meşgul etmesi de cabası. İşte bu nedenle Federal Adalet Bakanı Stefanie Hubig (SPD), biletsiz yolculuğun artık bir suç değil, sadece bir "kabahat" sayılması için harekete geçti. Bu durumda para cezasını ödeyemeyen yolcular hapse girmeyebilecek. Koalisyon ortağı CDU/CSU bu plana karşı. Biletsiz yolculuk ne kadar adil? Konuyu Federal Meclis Adalet ve Tüketiciyi Koruma Komisyonu Üyesi ve Sosyal Demokrat Parti Milletvekili Hakan Demir ile konuştuk. Mikrofonda Aydın Işık ve Elmas Topcu var.

Almanya'da askerlik zorunlu değil, gönüllülük temeline dayanıyor. Ancak son günlerde genç erkeklerin Bundeswehr'den izin almadan 3 ay yurtdışında kalıp kalamayacağı tartışılıyor. Savunma Bakanlığı ise düzenlemedeki maddenin soğuk savaş döneminden kaldığını belirterek, hemen değiştirileceğini duyurdu. Son durum nedir? Erkekler izin almadan üç aydan fazla yurt dışında kalabilecek mi? Elmas Topçu araştırdı. SPD Federal Meclis Milletvekili ve Savunma Komisyonu Üyesi, hukukçu Macit Karaahmetoğlu konuyla ilgili sorularımızı yanıtladı. Mikrofonda Aydın Işık var.

WDR'in yaptığı bir araştırmaya göre 10-16 yaş arasındaki her altı öğrenciden biri kendisine bugüne kadar en az bir kere, özellikle öğrencilerin WhatsApp gruplarında zorbalık uygulandığını beyan etti. Zorbalığa maruz kalan bu öğrencilerin neredeyse hepsi artık okula bile gitmek istemiyor. Ekibimizden Eren Mahir Gençer bu konudaki son verileri derledi. Sosyal hizmet uzmanı Arif Ünal özellikle velilerin akran zorbalığına karşı çocuklarını nasıl koruyabileceklerini anlattı. Mikrofonda Aydın Işık var.