Wallet & Van Weezel over de joodse wereld

Amerikaanse Joden golden lang als een opvallend hechte en succesvolle gemeenschap: sterk verbonden met Amerika, overwegend liberaal en nauw betrokken bij Israël. Maar die oude vanzelfsprekendheden staan steeds meer onder druk. Aan de hand van Joshua Leifers boek Tablets Shattered onderzoeken Natascha van Weezel en Bart Wallet wat er verandert. Waarom groeien orthodoxe gemeenschappen terwijl andere Joodse instituties terrein verliezen? Hoe werd Israël van bindmiddel steeds vaker een breuklijn? En wat betekent Joods-zijn nog als religie, politiek en gemeenschap niet langer vanzelfsprekend samenvallen?  Wat houdt Amerikaanse Joden vandaag nog bij elkaar?

Terwijl de slachtoffers van 7 oktober onder zware beveiliging worden herdacht, klinkt elders openlijke steun voor Hamas. Tegelijk verklaart de Britse Green Party zich anti-zionistisch en duikt de oude beschuldiging ‘zionisme is racisme’ opnieuw op. Antisemitisme neemt toe. Hoe zijn we hier beland? Natascha van Weezel en Bart Wallet bespreken waarom feiten, historische context en nuance in het debat over Israël en Joden steeds minder lijken te overtuigen. Valt het tij nog keren met redelijkheid  of vraagt deze tijd ook om duidelijker grenzen? 

Wat is de Talmud eigenlijk? Een wetboek, een verzameling discussies, een religieuze handleiding  of alles tegelijk? Voor Natascha van Weezel is het onontgonnen terrein. Bart Wallet neemt haar mee in een wereld van rabbijnen die elkaar eeuwenlang aanvullen en tegenspreken. Waarom worden ook verliezende meningen bewaard? Mag je zelfs God tegenspreken? Wie was de rabbijn die als ketter bekend kwam te staan? En wat heeft een duizenden pagina’s lange verzameling discussies vandaag nog te zeggen? Een gesprek over twijfel, tegenspraak en de joodse  traditie waarin het gesprek nooit helemaal klaar is.

De Israëlische verkiezingen naderen, terwijl juist over de grenzen van de democratie fel wordt gestreden: wie mag meedoen, wie bepaalt dat? Tegelijk verschuift in Duitsland het politieke landschap na de winst van zowel Die Linke als de AfD. Wat betekenen die ontwikkelingen voor Joden in Duitsland?  Natascha van Weezel en Bart Wallet bespreken ook de snel verslechterende verhouding tussen Nederland en Israël. En Natascha zag Naza, de omstreden documentaire van de Israëlische filmmakers Yuval Abraham en Rachel Szor. Wat laat die film zien?  Hoeveel kritiek op het eigen handelen kan een democratie in oorlogstijd verdragen? 

Jemen kennen we nu vooral van oorlog, Houthi’s en raketten. Maar ooit regeerde er in Zuid-Arabië een Joodse koning en leefde er eeuwenlang een van de oudste Joodse gemeenschappen ter wereld. Natascha van Weezel en Bart Wallet duiken in die vrijwel vergeten geschiedenis. Hoe werd een Arabisch koninkrijk Joods? En waarom vertrok uiteindelijk vrijwel de hele gemeenschap naar Israël? Een reis van een Joods koninkrijk naar het Jemen van vandaag, waar de Houthi’s opnieuw een hoofdrol spelen in het conflict in het Midden-Oosten.

Onderdeel van de klimaatmars in Amsterdam van 12 september was een spandoek met de teksten 'Hamas is nature defending itself’ en 'Hup Hamas’.  Hoe kan dit? Hoe zijn we op een punt beland waarbij openlijke steun voor moord en doodslag, verkrachtingen en extremistische religieuze opvattingen van Hamas deel kan worden van een protest dat juist draait om een leefbare aarde voor iedereen? Natascha van Weezel en Bart Wallet onderzoeken wat er sinds 7 oktober is veranderd in het protest rond Israël en Gaza. En hoe verhoudt deze ontwikkeling  zich tot de ingestelde boycot van Israëlische producten afkomstig uit nederzettingen op de Westbank en de Golanhoogte, terwijl tegelijkertijd het nieuwste seizoen van de Israëlische serie Fauda wereldwijd juist bovenaan de Netflixlijsten  staat?

Rosj Hasjana markeert het begin van een nieuw Joods jaar: een moment van terugkijken, rekenschap afgeven van het voorbije jaar en opnieuw beginnen. Maar kan dat ook voor een land? Natascha van Weezel en Bart Wallet bespreken wat Rosj Hasjana betekent  en kijken vooruit naar de Israëlische verkiezingen. Welke partijen en politieke blokken doen ertoe en is er werkelijk ruimte voor een andere koers? Staat Israël aan de vooravond van verandering en hoe ziet de gelaagdheid van de Israëlische politiek eruit? Wat moet je weten als je de verkiezingen in Israël beter wilt begrijpen? 

Wat is er veranderd in Israël, Nederland en de Joodse wereld, en welke ontwikkelingen dreigen uit de hand te lopen? Natascha van Weezel en Bart Wallet pakken na de zomerstop de draad weer. Ze praten over de steeds explosievere situatie op de Westelijke Jordaanoever, maar ook over de verslechterende verhouding tussen Israël en Nederland. Welke gebeurtenissen zijn hun bijgebleven de laatste tijd, en wat zeggen die over de manier waarop in Nederland wordt gekeken naar Israël, Joodse geschiedenis en het Joodse leven van nu?

Bijna drie jaar na 7 oktober maken Bart Wallet en Natascha van Weezel de balans op. Hoe staat Israël ervoor? Hoe voelen Joodse gemeenschappen zich in Nederland en Europa? Wat is er veranderd? Een gesprek over veiligheid, identiteit, antisemitisme en hoop.

Italië herbergt tweeduizend jaar Joodse geschiedenis. Natascha van Weezel en Bart Wallet duiken hierin: van het oude Rome tot de situatie van de Joden nu, na 7 oktober. Het is een geschiedenis die niet algemeen bekend is. In deze aflevering  word je helemaal bijgepraat hierover. Over het eerste getto in Venetië, de rol van het Vaticaan door de eeuwen heen wat betreft de  positie van Joden, én over de vraag waarom er in Italië relatief meer Joden de oorlog overleefden. 

Natascha van Weezel en Bart Wallet duiken in de geschiedenis van de Joden in Spanje. Van de bloeiende Sefardische cultuur tot de verdrijving van 1492 en de sporen die dat verleden heeft nagelaten. Ze bespreken hoe Spanje vandaag omgaat met zijn Joodse geschiedenis en onderzoeken of die eeuwenoude erfenis nog doorwerkt in de relatie met Israël en het hedendaagse maatschappelijke debat.

Wanneer maakt diplomatie plaatsvoor militair ingrijpen? Aan de hand van de recente spanningen tussen Israël en Iran bespreken Natascha van Weezel en Bart Wallet de geschiedenis van onderhandelingen in het Midden-Oosten en de momenten waarop vrede plaatsmaakte voor oorlog. Een gesprek over diplomatie, veiligheid en de moeilijke keuzes waarvoor landen zich gesteld zien.

Van het bruisende Joodse leven in Thessaloniki tot het bijzondere verhaal van Zakynthos tijdens de Tweede Wereldoorlog. Natascha van Weezel en Bart Wallet gaan in gesprek over cultuur, herinnering en een vrijwel verdwenen Joodse wereld aan de Middellandse Zee.

Wie is Itamar Ben-Gvir en hoe ziet de opkomst van religieus-nationalistische stromingen in Israël er precies uit? Wat is de geschiedenis die hierachter schuilgaat en wat betekent dit voor Israël en de Joodse wereld? Daarvoor gaan Natascha van Weezel en Bart Wallet in gesprek. Aanleiding is de discussie rond de recente video van Ben-Gvir en activisten van de Gaza-flottielje, en de felle reacties die daarop volgden. 

Hoe ziet de geschiedenis van de Bund eruit? Dat is de Joodse socialistische beweging die geloofde in een toekomst voor Joden in Europa, niet in een eigen staat, maar juist in de diaspora. Natascha van Weezel en Bart Wallet bespreken de rol van Jiddische cultuur, sociale rechtvaardigheid en ze gaan in op de vraag waarom deze invloedrijke beweging vandaag bijna vergeten is. Wat kan het gedachtegoed van de Bund ons nu nog vertellen over identiteit, Europa en Israël?

Hoe ziet de Joodse cultuur in Nederland er vandaag eigenlijk uit? En welke lijnen lopen er van de rijke vooroorlogse Joodse wereld naar het Joodse leven van nu?  Natascha van Weezel en Bart Wallet bespreken hoe het Joodse leven in Nederland maar ook daarbuiten is veranderd. Een gesprek over identiteit die voor veel Nederlandse Joden tegelijk persoonlijk, cultureel én maatschappelijk is geworden. 

Hoe ziet de politieke en historische werkelijkheid achter de vredesinitiatieven in en rond Israël eruit? Natascha van Weezel en Bart Wallet gaan hierover in gesprek in het tweede deel van een tweeluik dat is opgenomen bij de EO met publiek dat verbonden is met dorp Nes Ammim in Israël. Waarom blijken pogingen tot vrede steeds zo moeilijk? De rol van politiek en leiderschap in het Midden-Oosten en de spanning tussen vrede, veiligheid en rechtvaardigheid komen aan de orde.

In dit eerste deel van een tweeluik over vredesinitiatieven - dit keer opgenomen met publiek dat verbonden is met het dorp Nes Ammim in Israël - staan vredesinitiatieven rond Israël centraal. Wat betekenen ze nog, in een tijd van oorlog en voortdurende dreiging? Bart Wallet en Natascha bespreken initiatieven zoals Nes Ammim en Deel de Duif en onderzoeken wat zij concreet kunnen bijdragen. Daarnaast blikken ze vooruit op de herdenking van 4 mei. 

In Hongarije heeft Viktor Orbán heeft plaats gemaakt voor Péter Magyar. Wat betekent dit voor Joods Hongarije?  Natascha van Weezel en Bart Wallet duiken in de geschiedenis en het heden van Joden in Hongarije. Wat kenmerkt de Joodse geschiedenis van Hongarije. Hoe werkt het beladen verleden, van de Holocaust tot het communisme door in het leven van vandaag? 

Natascha van Weezel en Bart Wallet bespreken de actuele ontwikkelingen rond Israël en de oorlog tegen Iran. Ze reflecteren op het recente rapport van Save the Children over Palestijnse kinderen, de spanningen tussen Israël en Libanon en de impact van deze gebeurtenissen op de Joodse wereld. Ook komt de Nederlandse investering voor de bestrijding van antisemitisme op universiteiten aan bod. Tot slot werpen ze een korte blik op de verkiezingen in Hongarije. 

Wat betekent “Joods zijn” in Nederland anno nu? Natascha van Weezel en Bart Wallet bespreken hoe joodse cultuur, identiteit en verbondenheid vorm krijgen. Aanleiding is een rapport van het Joods Maatschappelijk Werk over de toekomst van Joods Nederland. In deze aflevering een verkenning van een gemeenschap die bestaat uit vele werelden, met de onderliggende vraag: hoe ziet de toekomst eruit? 

Natascha van Weezel en Bart Wallet bespreken de ontwikkelingen rond de oorlog tussen Israël en de VS tegen Iran. Wat doet de politiek in Israël?  En wat betekent de invoering van de doodstraf daar? Daarnaast analyseren ze het debat in Nederland. Aan de hand van recente uitspraken, bespreken Natascha en Bart hoe geweld tegen Israël soms wordt gerelativeerd of gerechtvaardigd. Waar ligt de grens tussen uitleg en legitimering?

Wanneer komt kritiek op Joden of Israël van binnenuit, en wanneer wordt dat ‘Joodse zelfhaat’ genoemd? Joodse zelfhaat  is een beladen begrip, dat al meer dan een eeuw discussie oproept. Natascha van Weezel en Bart Wallet onderzoeken waar het idee vandaan komt en hoe het vandaag wordt gebruikt. Over assimilatie, identiteit en interne kritiek. En over de vraag: wanneer is kritiek een vorm van betrokkenheid,  en wanneer raakt die aan afwijzing van de eigen groep?

Antisemitisme is niet iets van het verleden. De recente aanslagen in Nederland laten zien dat het nog altijd bestaat. Hoe kan dat, in een land dat zichzelf graag als tolerant ziet en pretendeert een open en vrije samenleving te zijn? Natascha van Weezel en Bart Wallet duiken in de periode na de Tweede Wereldoorlog. Wat troffen Joodse overlevenden aan bij terugkeer? Waarom duurde het zo lang voordat hun verhalen werden gehoord? En welke vorm nam antisemitisme aan na 1945? 

Donald Trump presenteerde zich als een van de grootste bondgenoten van Israël, maar veel Amerikaanse Joden stonden juist kritisch tegenover hem. Hoe valt die paradox te verklaren? Natascha van Weezel en Bart Wallet bespreken de relatie tussen Amerikaanse Joden, Israël en de Amerikaanse politiek. Ze kijken naar evangelische steun voor Israël, de rol van identiteit in verkiezingen en de vraag wanneer steun aan Israël solidariteit is en wanneer het vooral een projectie van eigen politieke agenda’s wordt.

Wat heeft het Joodse feest Poerim te maken met het huidige Iran? In het Bijbelboek Esther speelt het verhaal zich af in het oude Perzië, waar een Joodse minderheid balanceert tussen integratie, macht en dreiging. Natascha van Weezel en Bart Wallet gaan dieper in op de huidige oorlog met Iran en bespreken onder meer hoe dit samenhangt met het verhaal van Poerim. 

Wanneer is steun aan Israël oprechte solidariteit en wanneer speelt projectie of is er sprake van een verborgen agenda? Natascha van Weezel en Bart Wallet bespreken verschillende vormen van een pro-Israël-houding: van liberale en geopolitieke tot religieuze motieven. Ze onderzoeken de dunne lijn tussen betrokkenheid en idealisering.

Wanneer is steun aan Joden oprechte solidariteit, en wanneer wordt het filosemitisme: een positief klinkend beeld dat Joden toch apart zet? Hoe dichtbij ligt filosemitisme eigenlijk bij antisemitisme? Natascha van Weezel en Bart Wallet onderzoeken waar filosemitisme vandaan komt, welke historische lagen erin zitten en hoe het vandaag terugkomt in politiek, religie en het dagelijks leven. 

De huidige spanningen tussen Iran en Israël roepen de vraag op hoe het gaat met de Joodse gemeenschap in Iran. Waar komen de Joden in Iran vandaan, hoe groot was die gemeenschap, wat veranderde er door de oprichting van Israël en later door de Islamitische Revolutie, en hoe is de situatie nú? 

Natascha van Weezel en Bart Wallet zijn weer terug na een winterstop. In deze start van een nieuwe wekelijkse reeks een terugblik op de winter. Wat is er gebeurd in de Joodse Wereld in de tussentijd? Hoe gaat het in het Midden-Oosten? Hoe ziet het nieuwe regeerakkoord eruit wat betreft maatregelen tegen antisemitisme en het beleid rond Israël? 

In het Nationaal Holocaustmuseum gaan Bart Wallet en Natascha van Weezel in gesprek over 2025. Van Gaza tot Bondi Beach, van de Dam in Amsterdam tot Jeruzalem. Hoe ging het met de Joodse wereld dichtbij en verder weg? Gasten zijn Keren Hirsch, Rob Oudkerk en rabbijn Albert Ringer. 

In het Nationaal Holocaustmuseum gaan Bart Wallet en Natascha van Weezel in gesprek over 2025. Van Gaza tot Bondi Beach, van de Dam in Amsterdam tot Jeruzalem. Hoe ging het met de Joodse wereld dichtbij en verder weg? Gasten zijn Keren Hirsch, Rob Oudkerk en rabbijn Albert Ringer.

Van Hebreeuwse inscripties op oude grafstenen tot moderne cursussen Hebreeuws in buurthuizen en universiteiten. Van Mokum en mediene tot straatnamen, synagogen en culturele instellingen. Hoe klinkt en verschijnt Hebreeuws in Nederland en in Amsterdam in het bijzonder? Bart Wallet laat samen met Natascha dat het Hebreeuws is een taal die je in Nederland al eeuwen kunt tegenkomen.

Bart Wallet bezocht Parijs en vertelt over de joodse gemeenschap aldaar en de Tunesische joden die vermoord zijn in de Tweede Wereldoorlog. Het is onrustig in Europa. Natascha van Weezel en Bart Wallet nemen de stand van zaken op: een bommelding bij een synagoge, een aanval op een Italiaanse krantenredactie, de vraag hoe we antisemitisme aanpakken in Amsterdam en de boycot van het songfestival door verschillende landen vanwege de deelname van Israël. Tenslotte een terugblik op leven en werk van regisseur Frans Weisz die afgelopen week overleed. 

Van Bijbels Hebreeuws tot modern Ivriet. Bart Wallet en Natascha van Weezel bespreken de geschiedenis van de Hebreeuwse taal en het gebruik ervan in de synagoge, in de Bijbel, of op straat in Tel Aviv. 

Natascha van Weezel en Bart Wallet bespreken de actualiteit rond Israël. Wat gebeurde er recent in Libanon en hoe kijkt de Israëlische samenleving naar het geweld van kolonisten op de Westelijke Jordaanoever? Ook bespreken ze de nieuwe documentaire Palestijnen zijn Joden. In deze documentaire - te zien bij de Joodse wereld van de EO - wordt het Israëlisch-Palestijnse conflict bekeken vanuit een ongewoon perspectief: dat van een oorlog tussen broeders en een gedeelde, verborgen oorsprong. 

Natascha van Weezel en Bart Wallet duiken deze keer in de wereld van het Jiddisch. Wat is de geschiedenis van deze taal en wat is het verschil met het Hebreeuws?  Welke talen spraken en spreken Joden eigenlijk? En wat maakt deze taal speciaal volgens Bart en Natascha? 

Natascha van Weezel en Bart Wallet blikken terug op de herdenking van de Kristallnacht en ze bespreken de ophef rond het Concertgebouw en de afzegging van het Chanoeka concert. Bart Wallet reisde recent naar Oost-Europa. Is er een verschil tussen de houding van  Oost-Europese landen en de West-Europese landen als het over Israël gaat?  Op vier november was het dertig jaar geleden dat Yitzak Rabin werd vermoord. Wat is er overgebleven van zijn erfenis? 

Waarom is Jeruzalem zo’n belangrijke en symbolische stad niet alleen voor het Jodendom, maar ook voor Islam en Christendom?  Bart Wallet en Natascha van Weezel gaan in gesprek over de betekenis van deze stad. Waarom is deze stad zowel een bron van geloof als een bron van strijd en conflict? En welke rol speelt de  stad in de huidige conflicten tussen Israël en Palestijnen. 

Wat betekent het anti-Israël- sentiment op Nederlandse universiteiten? Welke rol speelde de oorlog Israël-Gaza en het toenemende antisemitisme in de afgelopen verkiezingen? Hoe is het in Israël na het vrijlaten van de gijzelaars? Wat is de huidige status van het vredesplan? Daarover gaan Natascha van Weezel en Bart Wallet met elkaar in gesprek. 

Wat is de relatie van de Gazastrook tot Israël? Waarom is het van betekenis? Hoe kan het dat dit kleine stukje land ons allemaal zo bezighoudt? Natascha van Weezel en Bart Wallet duiken diep in de geschiedenis van Gaza: van de Oudheid, via de Middeleeuwen naar de moderne tijd, met extra aandacht voor de Gazastrook sinds 1948, toen het gebied een cruciale rol kreeg in het Israëlisch-Palestijnse conflict.

De laatste nog levende Israëlische gijzelaars die Gaza werden vastgehouden zijn eindelijk weer thuis in Israël. Natascha van Weezel en Bart Wallet praten hierover door. Wat betekent de vrijlating van de gijzelaars voor Israël, voor het Midden-Oosten en voor ons hier in Europa? Hoe ziet het vredesplan van president Donald Trump voor Israël en Gaza eruit? En wie waren de onderhandelaars achter het bestand?

De ontwikkelingen in het Midden-Oosten volgen elkaar snel op. Ook hier in Europa zet de oorlog in Gaza de verhoudingen op scherp. Natascha van Weezel en Bart Wallet bespreken het vredesvoorstel van Trump, blikken terug op de gebeurtenissen van de afgelopen week en ze kijken vooruit. Staat de wereld dichter bij vrede of zijn we een rode lijn gepasseerd?   

De ontwikkelingen rondom Israël en Gaza en de felle reacties, debatten en acties, zorgen ervoor dat veel joden zich onveilig voelen, ook in Nederland. Hoe gaat het met joden in de Nederlandse samenleving? Natascha van Weezel en Bart Wallet praten hierover door. Ook bespreken ze het 350-jarige jubileum van de Portugese Synagoge in Amsterdam en er zijn felicitaties aan het adres van opperrabbijn Jacobs die 50 jaar werkzaam is als rabbijn. 

Deze week was het Rosh Hashana of Joods Nieuwjaar. Het jaar 5786 is begonnen. Dit is ook de aftrap van een nieuwe reeks gesprekken van Natascha van Weezel met Bart Wallet over de Joodse wereld. Bart en Natascha starten met een verkenning van de recente ontwikkelingen in Israël. Daarnaast gaat het over de erkenning van de Palestijnse staat en een vooruitblik op Jom Kippoer of Grote Verzoendag.

Natascha van Weezel en Bart Wallet duiken in de begrippen zionisme en antizionisme. Wat is geschiedenis achter deze begrippen en welke betekenissen staan centraal in het huidige debat? Aanleiding is het incident rond Douwe Bob die wegliep bij een concert waar hij ‘zionistische’ posters zag hangen. Dit is de laatste uitzending voor de zomervakantie.  In september zijn Wallet en van Weezel weer terug.

Voelen joden zich nog veilig in Nederland? Hoe ervaart de joodse gemeenschap het anti-Israël sentiment in het progressieve deel van de samenleving?  Wat is de afdronk van het congres van PvdA/GroenLinks? En wat is er aan de hand op universiteiten en in de culturele sector? Natascha van Weezel en Bart Wallet bespreken deze vragen. Naast het gesprek over recente gebeurtenissen in Nederland kijken ze ook naar Israël: Hoe groot is de kans op een wapenstilstand in Gaza?

Israël heeft Iran aangevallen. Wat is het verhaal achter deze aanval? Bart Wallet en Natascha van Weezel gingen direct na de aanval van Israël op Iran met elkaar in gesprek hierover. In deze tweede aflevering van dit gesprek gaan ze dieper in op de geschiedenis van de vete tussen Israël en Iran. Welke beelden leven er over en weer van elkaar? Waar staat Iran met de ontwikkeling van een kernbom? Wat wil Iran? En hoe reageert Israël?

Israël heeft Iran aangevallen. Wat is het verhaal achter deze aanval? Wat zijn de reacties en wat betekent deze aanval en de tegenaanval van Iran voor de conflicten in het Midden-Oosten? Bart Wallet en Natascha van Weezel zijn weer terug na enkele maanden afwezigheid vanwege zwangerschapsverlof van Natascha van Weezel. Ze duiken direct in de achtergronden van de recente gebeurtenissen rond Israël.

Yom Hashoa is de joodse dag ter herinnering aan de Sjoa en het heldendom. Op deze dag kwamen in 1943 de Joden in het getto van Warschau in opstand tegen de nazi's.  Deze dag valt dit jaar op 23 en 24 april.  Bart Wallet en Natascha van Weezel gaan in op de geschiedenis en betekenis van deze herdenking. Yom Hashoa zoekt de verbinding met de volgende generaties. Natascha van Weezel vertelt wat het betekent om tot de derde generatie overlevers te behoren.

De relatie tussen joden en moslims gaat terug tot het begin van de Islam. Bart Wallet vertelt aan Natascha van Weezel over de historische en theologische ontwikkelingen in deze relatie. In welke mate grijpt de islam terug op het joodse geloof? Hoe is de relatie tussen moslims en joden door de eeuwen heen? En hoe ziet de relatie er nu uit? Wat zijn de ervaringen van Natascha van Weezel na 7 oktober? Verandert de relatie tussen moslims en joden in Nederland door wat er in Israël gebeurt?

Hoe werkt dat precies in het jodendom als je een niet-joodse partner hebt? En hoe zit het met relaties als de echtelieden bij een verschillende stroming in het jodendom horen? Natascha van Weezel en Bart Wallet gaan hierover in gesprek met elkaar.  Wat zijn de do’s en dont’s bij relaties waar één van de twee joods is?

Bart Wallet en Natascha van Weezel vervolgen het gesprek over de joodse geschiedenis van Oekraïne. Dit keer staat de periode na de Tweede Wereldoorlog centraal. Wat waren de uitdagingen voor Oekraïne na 1945? Hoe pakte de onafhankelijkheid uit - na het uiteenvallen van de Sovjet-Unie - voor de joden in Oekraïne. Hoe ontwikkelde de band van Oekraïne met Israël zich? En hoe ziet de situatie er nu uit in oorlogstijd? Wat betekent het dat President Zelenksy zelf joods is en wat is zijn band met de joodse gemeenschap?

Vanaf het NPO-podcastfestival - met publiek in de zaal - gaan Natascha van Weezel en Bart Wallet met elkaar in gesprek. Het bestand in Gaza is weer van tafel. Wat betekent dit? Hoe kijkt Bart Wallet naar het besluit van de UvA – waar hij hoogleraar is - om de banden met de Hebrew University in Jeruzalem te verbreken? Het Joods museum heeft een tentoonstelling over het jodendom en seks. Hoe zit dat precies? En kan naakt in het Joods museum wel of niet? Tenslotte beantwoordt Natascha de vraag van een luisteraar wat zij zou doen als ze het voor het zeggen had in Israël.

Oekraïne is volop in het nieuws. Het land heeft een rijke joodse geschiedenis. In dit eerste deel over joods in Oekraïne gaan Bart van Weezel en Natascha van Weezel in gesprek over de joodse geschiedenis van dit land. Hoe verliep deze geschiedenis en hoe is deze geschiedenis verbonden met die van Polen, Rusland en Litouwen?

Natascha van Weezel en Bart Wallet staan stil bij het overlijden van Dieuwertje Blok en haar rol voor de joodse wereld. Ze bespreken de recente ontwikkelingen rond Israël en Gaza. Deze week werd ook de inzending van Israël bekend voor het Eurovisie Songfestival in Basel. Wat is de boodschap van het lied dit jaar? En natuurlijk is er aandacht voor het Poerimfeest en er was een speciaal ‘Poerimspil’ dat in Amsterdam is opgevoerd in het Jiddisch. 

De eerste joden die in de zeventiende eeuw arriveerden hebben Nederlandse wortels. Hoe dat precies zit, vertelt Bart Wallet aan Natascha van Weezel in deze aflevering over de joodse gemeenschappen in de Verenigde Staten. Hoe ziet de geschiedenis van deze gemeenschappen eruit? Wat is de toekomst van het Jodendom in de Verenigde Staten, en hoe hangt deze toekomst samen met de ontwikkelingen in Israël? Wat betekent de komst van president Trump voor de Joden, en in hoeverre kan hem antisemitisme worden aangerekend?

De Duitse verkiezingen betekenden winst voor de AFD. Bart Wallet las het hele verkiezingsprogramma van deze partij om erachter te komen in welke Duitse politieke traditie deze partij staat. Wat betekent de winst van de AFD voor de joodse gemeenschap in Duitsland? Verder bespreken Natascha van Weezel en Bart Wallet joods nieuws uit Nederland. Harmen Snel – bekend van het tv-programma Verborgen Verleden - gaat met pensioen. Hij heeft veel betekend voor de joodse genealogie. En Natascha van Weezel en Bart Wallet kijken naar de laatste ontwikkelingen in Israël rond het bestand in Gaza. Hoe is er in Israël gereageerd op de terugkeer van de vermoorde kinderen en moeder van de Bibas-familie? Natascha van Weezel schreef hierover een persoonlijke column.

Hoe zit het met de verschillende joodse stromingen? Wat zijn dan precies de verschillen? Wat is er gebeurd met de Joodse wijken die er voor de oorlog in heel Europa waren en welke joodse stromingen zijn er in Nederland? Bart Wallet en Natascha van Weezel bespreken dit keer de verschillende stromingen, steden, gebieden en tradities in het jodendom.

Wat betekenen de uitspraken en plannen van president Trump voor de joodse wereld? Natascha van Weezel en Bart Wallet gaan hierover in gesprek. Ook kijken ze naar het bestand rond Gaza en de vrijlatingen van gijzelaars. Welke ontwikkelingen zien ze? Daarnaast bespreken Bart en Natascha een recent verschenen boek en een nieuwe film. Emile Schrijver en Ruth Peeters schreven het boek ‘Ooggetuigen van het antisemitisme’, en Frans Bromet maakte de film ‘Nazaten’ over joden in Suriname. Bart Wallet werkte mee aan deze film.

Wat is de rol van christenen bijvoorbeeld als het gaat over joden-vervolging en antisemitisme? Deze vraag van een luisteraar is aanleiding voor een aflevering over de geschiedenis van de manier waarop christenen joden bejegenden. Hoe werden het christendom en het jodendom twee afzonderlijke religies? Hoe veranderde de Tweede Wereldoorlog de relaties tussen joden en christenen? Hierover gaan Bart Wallet en Natascha van Weezel met elkaar in gesprek.

Natascha van Weezel en Bart Wallet blikken terug op de herdenkingen van de Holocaust in Nederland en in Polen. Verder bespreken ze de situatie rond Israël en Gaza, het bestand en de vrijlating van de gijzelaars. En wat betekent de verkiezing van Donald Trump als president van de Verenigde Staten voor de joodse wereld?

Dit jaar is het tachtig jaar geleden dat Auschwitz werd bevrijd. Hoe gaat de herdenking in Auschwitz er uit zien? Wat is de geschiedenis van deze herdenking? Hoe kijken Natascha van Weezel en Bart Wallet hiernaar. De ontvangst in Nederland van de overlevenden van de Holocaust kent een pijnlijke geschiedenis. Zo was het niet vanzelfsprekend dat degenen die terugkwamen naar Nederland hun spullen en huizen terugkregen. Daarover gaat ook de film Bewariërs die in het kader van de herdenking te zien is bij de EO. Bart Wallet heeft meegewerkt aan de film. Natascha heeft de film bekeken. Wat valt haar op?

De eerste drie gijzelaars zijn terug in Israël. De gevechten in Gaza zijn gestaakt. Hoe hebben Natascha van Weezel en Bart Wallet de afgelopen dagen gekeken naar het nieuws over het bestand in Gaza? Wat zijn de reacties in de Joodse wereld dichtbij en verder weg op het bestand? Hoe nu verder? Is dit bestand een opmaat naar vrede of een tijdelijke onderbreking van de oorlog? Wat is het vooruitzicht voor Gaza en voor Israël?

Er komt een bestand in Gaza. Hoe kijken Bart Wallet en Natascha van Weezel hiernaar? Nederlanders kunnen achterhalen wie fout was in de oorlog nu het Centraal Archief bijzondere rechtspleging is opengesteld. Natascha van Weezel ontdekte tot haar ontzetting dat haar familie wordt vermeld, en ze is niet de enige Joodse Nederlander die hiermee te maken kreeg. Wat gaat hier mis? Bart Wallet vertelt over de achtergrond van dit archief. Natascha van Weezel was op vakantie in Marokko. Ze is benieuwd naar de joodse geschiedenis van dit land. Bart Wallet vertelt hier meer over.

Vanuit het Nationaal Holocaust Museum in Amsterdam gaan Natascha van Weezel en Bart Wallet in gesprek met Rob Oudkerk over de gelauwerde EO-serie ‘De Joodse Raad’ die in 2024 uitkwam. Hoe kijkt Rob Oudkerk terug op de serie en hoe heeft deze serie zijn leven veranderd? De dramaserie vertelt het verhaal van zijn grootvader en zijn moeder. Grootvader David Cohen was voorzitter van de Joodse Raad die de onmogelijke taak had om te communiceren met de bezetter vanuit de belaagde Joodse gemeenschap. Moeder Virrie Cohen was verpleegster en redde honderden kinderen uit de handen van de Nazi’s vanuit de crèche tegenover de Hollandsche Schouwburg in Amsterdam, waar Joden bijeen werden gedreven voor ze naar de kampen gingen. In deze crèche is nu het Nationaal Holocaustmuseum gevestigd.

Natascha van Weezel en Bart Wallet bespreken de politiek in Israël naar aanleiding van een vraag uit de Wallet en van Weezel-community: ‘Hoe progressief is de politiek in Israël nog?’ Wat is het eigene aan het politieke systeem van Israël? Waar komt het idee vandaan dat Israël een progressief land. Hoe is de politiek in Israël door de jaren heen veranderd?

In het Nationaal Holocaustmuseum gaan Bart Wallet en Natascha van Weezel in gesprek met rabbijn Marianne van Praag, publicist en oud-politicus Rob Oudkerk en Emile Schrijver, directeur van het Nationaal Holocaust Museum. Hoe kijken zij terug op 2024? Ze vertellen over de maatschappelijke onrust, het toenemende antisemitisme en hun professionele en persoonlijke worsteling daarmee.

Vanuit het Nationaal Holocaustmuseum in Amsterdam bespreken Natascha van Weezel en Bart Wallet de recente actuele gebeurtenissen in en rond de Joodse wereld. Hoe kijken ze naar de eis van het OM in de rechtszaak vanwege de jodenjacht op 7 november? Wat kun je vanuit historisch perspectief zeggen over antisemitisme in de Islam? Waar komt de moeizame relatie tussen Ierland en Israël vandaan?  Chanoeka nadert. Dit is een feest van licht en hoop. Is er hoop op een staakt-het-vuren in Gaza?

Assad is verdreven uit Syrië. Wat betekent de nieuwe politieke situatie in Syrië voor Israël? En wat is er aan de hand op Nederlandse universiteiten? Wat is eigenlijk het verhaal achter de huidige universitaire protesten tegen Israël en roep om de banden met universiteiten in Israël te verbreken? Hoe kijken Bart Wallet en Natascha van Weezel aan tegen de recente verklaring van Amnesty International over Israël. Hierover gaan zij dit keer in gesprek met elkaar.

Natascha van Weezel en Bart Wallet bespreken de situatie op de Westbank. Wat is de geschiedenis van dit gebied en wat is de betekenis van de Westbank voor Israëliërs en Palestijnen? Wat is de rol van de kolonisten? En is er een weg naar vreedzaam samenleven mogelijk?

Deze week kwam er een bestand in de oorlog tussen Israël en Hezbollah. Wat betekent dit? Daarover gaan Natascha van Weezel en Bart Wallet met elkaar in gesprek. Ook blikken ze terug op het arrestatiebevel aan het adres van Netanyahu. Hoe wordt hier in Israël op gereageerd? In Nederland heeft het kabinet een pakket aan maatregelen bekendgemaakt tegen antisemitisme. Wat gaat er concreet gebeuren en gaan de plannen wat uitmaken? Tenslotte de oproep aan Joden om Nederland te verlaten. Voelt Natascha van Weezel zich hierdoor aangesproken? Verder heeft Bart Wallet de Jaap van Hasselt Award gewonnen. Wat houdt deze prijs in? En wat is de socialistisch-zionistische jeugdbeweging precies, waar Bart Wallet vorig weekend een lezing verzorgde?

Natascha van Weezel en Bart Wallet ontvangen Alfred Edelstein. Onlangs ging hij met pensioen na een lange loopbaan in de media en bij de publieke omroep. Ze blikken samen terug op de geschiedenis van joodse media in Nederland. Alfred Edelstein vertelt over twee bijzondere films   ‘De Joden en de Oranjes’ en ‘Het verraad van Hilversum’ en hij schetst het ontstaan van de dramaserie ‘De Joodse Raad’. Ook bespreken ze het huidige maatschappelijk klimaat en de moeite die het kost om Joodse programma’s te maken en geprogrammeerd te krijgen.

Deze aflevering blikken Bart Wallet en Natascha van Weezel uitgebreid terug op het geweld tegen joden vorige week in Amsterdam. Hardop klonk: “We gaan op jodenjacht”. Hoe kon het zo ver komen? Wat doet dit geweld met de joodse gemeenschap en met onze samenleving?  Wallet en van Weezel bespreken de impact van de recente gebeurtenissen en ze gaan dieper in op de geschiedenis van pogroms. Verder bespreken Bart Wallet en Natascha van Weezel de actualiteit in Israël:  de exit van minister Galant, de gebeurtenissen in het noorden van Gaza en de nieuwe wetgeving in Israel die mogelijk maakt om familieleden van terroristen te deporteren.

Rond 9 november vinden op verschillende plaatsen in Nederland Kristallnachtherdenkingen plaats. Bart Wallet vertelt over de geschiedenis van de Kristallnacht. Natascha van Weezel deelt de verhalen van haar familie tijdens en voor de oorlog met Bart Wallet. Aanleiding is ook een vraag van een luisteraar hoe het toen was om joods te zijn. De aankondigde bezuinigingen op het Joods Maatschappelijk Werk zijn reden om het belang van deze organisatie te bespreken.

De Joodse feestdagen liggen achter ons en Bart Wallet en Natascha van Weezel blikken terug. Ze bespreken verder de recente ophef rond Mohammed Khatib die Nederland niet in mocht om te spreken aan de Radboud Universiteit in Nijmegen. Bart Wallet vertelt over de historische achtergrond van het Israëlische verbod van UNRWA. Hoe heeft de relatie tussen Israël en de Verenigde Naties zich ontwikkeld? En een gesprek over het veranderende sentiment in Nederland rond Israël.

Natascha van Weezel is pleitbezorger voor empathie. Maak je hart zacht. Net na zeven oktober kwam het boek van Natascha uit dat hierover gaat.  Bart Wallet was bij de bij boekpresentatie en sprak daarna met Natascha van Weezel over empathie en het radicale midden. Hoe maak je je hart zacht en waarom is dat nu zo belangrijk?

De Joodse wereld is veranderd na zeven oktober 2023. Natascha van Weezel en Bart gaan hierover in gesprek. Hoe heeft 7 oktober het werk van Bart Wallet veranderd en wat gebeurde er in de academische wereld? Welke impact heeft 7 oktober op de Nederlandse samenleving?

Na een zomerstop gaan Natascha van Weezel en Bart Wallet  wekelijks in gesprek met elkaar over de joodse wereld in deze podcast. Hoe ziet de Joodse wereld eruit één jaar na zeven oktober 2023? Natascha van Weezel was recent in Israël en zij vertelt hierover. Hoe kijken Bart Wallet en Natascha van Weezel naar de demonstraties en herdenkingen rond zeven oktober dit jaar?

Wat betekent de winst van Labour in het Verenigd Koninkrijk voor de joodse wereld? Waarom was de bijeenkomst ‘Mijn Israël-Mijn Palestina’ zo betekenisvol?  Wat is het verhaal achter Hezbollah? Waar komen de stereotypen over joden vandaan? Dat zijn de vragen die Bart Wallet en Natascha van Weezel in deze laatste aflevering voor de zomervakantie bespreken.

Bart Wallet komt net terug van een bezoek aan Israël. Wat heeft hij daar gezien en gehoord? Hoe is het om nu te reizen naar Israël? Met Natascha van Weezel spreekt Bart Wallet over Europa en de Joden. Wat is de betekenis van Europa voor de Joodse wereld? Natascha en Bart blikken ook terug op het recente nieuws: Burgemeester Halsema probeert het gesprek aan te gaan met onwillige demonstranten. Terreurbeweging Hezbollah dreigt Israël met ‘totale oorlog’.

Dit jaar begint het Jacob Israël de Haan-jaar. Bart Wallet legt het belang van deze auteur uit. Natascha van Weezel vraagt zich af wat de rol is van het onderwijs rond het conflict Israël-Gaza. De protesten in Israël van ultra-orthodoxe joden tegen de dienstplicht zijn aanleiding om dieper in te gaan op de aard en betekenis van deze stroming. 

Er is sprake van een Koude Oorlog in het Midden-Oosten. Bart Wallet en Natascha van Weezel verkennen deze term en leggen een verbinding met recente gebeurtenissen zoals de aangekondigde erkenning van Palestina door enkele Europese landen, het verzoek om een arrestatiebevel voor Netanyahu en de dood van de Iraanse president. Daarnaast gaat het in deze aflevering over de herkomst van de leus ‘from the river to the sea...’ Dient deze zin strafbaar te worden, zoals de Tweede Kamer recent heeft aangegeven in een aangenomen motie?

De deelname van Israël aan het Eurovisie Songfestival was dit jaar controversiëler dan ooit. Hoe kijken Bart Wallet en Natascha van Weezel hierop terug? Daarnaast een uitvoerige analyse van de studentendemonstraties tegen Israël die toenemen in omvang en felheid. Het woord zionisme valt vaak, maar wat betekent dit woord precies?

Bart Wallet en Natascha van Weezel gaan in gesprek over de vraag waarom we allemaal zo bezig zijn met alles wat er speelt rond het Jodendom en Israël. Ze bespreken wat de nationale herdenking op 4 mei dit jaar anders maakt dan voorgaande jaren. En hoe om te gaan met de toename van antisemitisme?

Opiniemaker en journalist Natascha van Weezel en hoogleraar Joodse studies Bart Wallet in gesprek over wat er leeft in en rondom de joodse wereld. Een podcast over actualiteit en geschiedenis van het jodendom.