ตามรอยพระตถาคต

หมู่คณะแสดงลักษณะ การหยั่งลงมั่น ไม่หวั่นไหว

ในพระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์

บทสนทนา สรุปธรรมสิบหมวด

สนทนาธรรม

ทบทวน ธรรมหมวดที่ ๒ ถึง ๑๐

บทสนทนา ทบทวน ธรรมหมวดที่ ๑ (อายตนะภายใน)

เพื่อรู้แจ้งใน อายตนะภายใน ทั้งหมดที่มีในวัฏฏะ

จิตปภัสสร คืออะไร?

จิตเดิมแท้ เป็นคำกล่าวคำสอน ของใคร?

สนทนาเรื่อง ตายแล้วไปไหน อย่างละเอียดพิสดาร

พระศาสดาเดินมรรคอย่างไร ปฏิบัติอย่างไร

พระองค์ก็สอนพวกเรา ให้ปฏิบัติอย่างนั้น

ตี๋ร่วนสนทนาธรรม

สนทนาในแก่นคำสอน กับหมู่คณะ

สนทนาแก่นธรรมกับพี่แมงและแม่ดวงแก้ว

คลิปนี้รวมทั้ง

วิธีการปฏิบัติธรรมของพระศาสดา

วิธีการเจริญสติปัฏฐาน

ขอให้เราตั้งใจ ใส่ใจ ฟังคลิปนี้ให้ดี

ปฐมนิทานสูตร

อ.แป๊ะ ร่วมสนทนาธรรม

อริยสาวก ผู้ได้ฟังคำสอนเรื่อง รักษาจิต

ย่อมรู้แจ้ง และน้อมรับเอาไปปฏิบัติได้อย่างถูกต้อง

อริยสาวกผู้มีปัญญา มีอริยสัมมาทิฏฐิ

ย่อมกล่าวธรรมอันประเสริฐ ให้อริยสาวกผู้มีปัญญา ผู้กำลังป่วยไข้

ได้มีสติ ได้เจริญสติ ให้เห็นธรรม ให้ถึงความเจริญโดยส่วนเดียว

จิตตานุปัสสนาสติปัฏฐาน

อริยสาวก ผู้มีปัญญา มีอริยสัมมาทิฏฐิ ย่อมรู้แจ้งได้ เมื่อฟังธรรมนี้

ตัวอย่างการเดินมรรค กายานุปัสสนาสติปัฏฐาน

อริยสาวกผู้รู้แจ้งปฏิจจสมุปบาท มีอริยสัมมาทิฏฐิ ฟังแล้วจะแจ่มแจ้งได้

ท่านหมวดช่วยแสดงสติปัฏฐาน

อ้างอิงจาก มหาสติปัฏฐานสูตร

การเจริญสติปัฏฐาน ตามที่พระศาสดาได้กล่าวสอน

และพระองค์ได้ปฏิบัติมาก่อนแล้ว

วิญญาณาหาร เป็นปัจจัยเพื่อการเกิดในภพใหม่

เมื่อวิญญาณาหาร เกิดแล้ว สฬายตนะหรือนามรูปใหม่จึงมีได้

แม้พระศาสดาก็อาศัยการเจริญสติปัฏฐาน เพื่อให้เกิดปัญญา

อาศัยนามรูป อาศัยสฬายตนะ

ผัสสะ เวทนา สัญญา สังขาร จิต กรรม จึงเกิดได้

อาศัยสัตว์ในกาลก่อน ผู้ตกในอวิชชา สร้างกรรม ไว้มากมาย

ครั้นตายไป นามรูปใหม่ สัตว์ตัวใหม่ จึงมีได้

กรรมชั่วเกิด อกุศลกรรมเกิด เพราะไม่เห็นปฏิจจสมุปบาท

กรรมดีเกิด กุศลกรรมเกิด เพราะเห็นปฏิจจสมุปบาท

ตัวอย่าง และแนวทาง การเจริญสติปัฏฐาน

ภิกษุทั้งหลาย ทางนี้เป็นทางเดียว เพื่อความบริสุทธิ์ของเหล่าสัตว์

เพื่อล่วงโสกะและปริเทวะ เพื่อดับทุกข์และโทมนัส เพื่อบรรลุญายธรรม

เพื่อทำให้แจ้งนิพพาน ทางนี้คือสติปัฏฐาน ๔ ประการ

การเจริญสติปัฏฐาน อานาปานสติ

สนทนาปฏิจจสมุปบาท

การปฏิบัติเพื่อเห็นเวทนา ที่ผิดๆ ในปัจจุบัน ก็มีอยู่

เราควรช่วยกัน ชี้แนะการปฏิบัติที่ถูกต้อง ที่พระศาสดาตรัสสอนไว้

การรู้เอง เห็นเอง ที่ประเสริฐ คือรู้เห็น ปฏิจจสมุปบาท

การกล่าวเฉพาะใน ปฏิจจสมุปบาท จึงนับว่าประเสริฐสูงสุดเช่นกัน

มรรคเพื่อเห็นปฏิจจสมุปบาท ประเสริฐสุด เป็นสัมมามรรค เป็นอริยมรรค

อย่างแท้จริง

ปฏิจจสมุปบาท ธรรมที่อาศัยกันเกิดขึ้น

อริยสาวก ผู้ได้สดับ ย่อมเดินมรรค คือโยนิโสมนสิการ

ในปฏิจจสมุปบาท อยู่เนืองนิจ

เพื่อให้รู้แจ้งทุกข์ รู้แจ้งโลก เพื่อเบื่อหน่าย คลายกำหนัด

เพื่อหลุดพ้นจากกองทุกข์ ทั้งปวงนั้น

ธรรมชาติที่อาศัยกันเกิดขึ้น สิบหมวด เวียนมาเวียนไปในวัฏฏะ

ตราบเท่าที่ยังมี อวิชชาเป็นปัจจัย

สุญญตา ความว่างเปล่า ไร้แก่นสาร ไร้อัตตา ที่ประกอบด้วยปัญญา

ก็คือ อริยมรรค ต้องโยนิโสมนสิการ

จึงจะเห็นความจริงนี้ ในธรรมทั้งปวงได้

ปฏิบัติธรรมสมควรแก่ธรรม บูชาพระศาสดา

ร่วมกัน ใส่ใจ ในคำสอน ปฏิบัติบูชา พระศาสดา

อ.แป๊ะ กล่าวธรรม และให้กำลังใจ

ผู้มีบุญ จะไม่ทอดธุระใน พระธรรมอันประเสริฐ ที่ทำให้พระโพธิสัตว์

กลายเป็นพระพุทธเจ้า

ธรรมสิบหมวด ปฏิจจสมุปบาท คือแก่นธรรม

กรรมทั้งไม่ดำไม่ขาว พอสังเขป

ลักษณะแก่นธรรม คือ ธรรมอันเป็นไปเพื่อรู้แจ้ง เพื่อเกิดปัญญา

ธรรมอันเป็นไปเพื่อเบื่อหน่าย คลายกำหนัด และหลุดพ้น

นี้คือลักษณะของแก่นธรรม

สังขตธรรมทั้งปวง ที่อาศัยกันเกิดขึ้น เป็นปฏิจจสมุปบาท

พระศาสดารู้แจ้งว่า ล้วนไม่เที่ยง เป็นทุกข์ ที่สุดแล้วย่อมว่างเปล่า

เราทั้งหลายต้องรู้แจ้งปฏิจจสมุปบาท ต้องรู้แจ้งสังขตธรรมทั้งปวง

จึงจะรู้แจ้งทุกข์ จึงจะรู้แจ้งอริยสัจสี่ได้

อาศัยกรรมเก่า เป็นผืนนา อาศัยวิญญาณธาตุ เป็นพืช

ภพใหม่จึงปรากฏ ชาติคือนามรูปใหม่ จึงปรากฏได้

ปฏิจจสมุปบาท คือพระธรรมอันประเสริฐ

อันผู้ใดเห็นแจ้ง และน้อมใจเชื่อในธรรมนี้ ย่อมออกจากทุกข์ได้

อริยสาวก ทราบชัดในปฏิจจสมุปบาท ทุกอาการ รวมทั้ง

ปฏิจจสมุปบาทในช่วงการเคลื่อนจากภพนี้ ไปสู่ภพอื่น

ผู้ที่มีคุณอันประเสริฐ ผู้รู้แจ้งทางมาทางไปของสัตว์

จะสะดุ้งกลัวต่อความตาย ได้อย่างไร?

อีกแง่มุมเรื่องขันธ์ห้า ที่ผู้ใหม่ควรเข้าใจ

ควรมีเจตนาอย่างไร ควรกล่าวเรื่องอะไร?

อริยสัจสี่

หากเราละเลยพระธรรมอันประเสริฐ คือ ปฏิจจสมุปบาท

ธรรมที่พระศาสดาค้นพบ แล้วพระองค์จึงออกจากทุกข์ได้

เราจะพ้นจากทุกข์ เช่นพระศาสดา ได้อย่างไร?

สนทนา ปฏิจจสมุปบาท ว่าด้วยธรรมที่อาศัยกันเกิดขึ้น

ธรรมชาติที่เวียนว่ายไปมาในวัฏฏะ

บทสนทนาอันละเอียด ในเรื่องปฏิจจสมุปบาท

เพราะไม่เห็นปฏิจจสมุปบาท จึงไม่รู้แจ้ง สังขตธรรมทั้งปวง

สุนักขัตตสูตร

พระไตรปิฎก ไทย (ฉบับมหาจุฬาฯ) เล่มที่ ๑๔ หน้าที่ ๖๑

ความรู้ในอริยสัจสี่ เป็นความรู้อันประเสริฐ

ผู้ใดมีความรู้นี้ หยั่งลงแล้ว ตั้งมั่นแล้ว ในความรู้นี้

ผู้นั้นย่อมเป็นอริยบุคคล ผู้นั้นย่อมออกจากทุกข์ได้

แนวทางการเจริญ สังฆานุสสติ

ความรู้ใดอันประเสริฐ จักนำพาสัตว์ ออกจากทุกข์ได้

ความรู้นั้นเป็นอริยสัมมาทิฏฐิ

คำสอนในพระไตรปิฎก มีมากมาย หากเรายังเข้าถึงแก่นคำสอนไม่ได้

เราจะเข้าใจพระสูตรต่างๆ ที่พระศาสดาตรัสสอนอริยสาวกทั้งหลาย

ได้ยากยิ่งนัก

ดังนั้นการเข้าใจแก่นคำสอน คือ ปฏิจจสมุปบาท หรือ ธรรมสิบหมวดที

อาศัยกันเกิดขึ้น ในโอกกันตสังยุต จึงจำเป็นสูงสุด

เพื่อจะเข้าถึงคำสอนอื่นๆได้ตรงยิ่งขึ้น

หากปราศจาก อริยสัมมาทิฏฐิ

จะเดินมรรค จะปฏิบัติอย่างไร เพื่อให้หลุดพ้นจากขันธ์ห้า

ปุถุชนผู้ไม่ได้สดับ ย่อมไม่ทราบจิตนั้น

ตามความเป็นจริง

อริยสาวก ทุกท่านล้วนเป็นบัณฑิต ผู้มีปัญญาเครื่องไตร่ตรอง

อะไร คือ ปัญญานั้น ขอให้ตั้งใจฟัง

แนวทางการโยนิโสมนสิการ

ตามหลักการเจริญจิตตานุปัสสนาสติปัฏฐาน

แนวทางในการโยนิโสมนสิการ

ตามหลักเวทนานุปัสสนาสติปัฏฐาน

แนวทางการเจริญ กายานุปัสสนาสติปัฏฐาน

อาศัยโยนิโสมนสิการ ไปตามหลักอิทัปปัจจยตา อริยมรรคย่อมเกิด

การเห็นปฏิจจสมุปบาท ย่อมเกิด

เพราะเห็นปฏิจจสมุปบาท ปัญญา วิชชา ย่อมเกิด

ต้องรู้แจ้งในปฏิจจสมุปบาท ธรรมสิบหมวด จึงจะชื่อว่า รู้แจ้งอริยสัจสี่

ธรรมชาติที่อาศัยกันเกิดขึ้น

แนวทางการเจริญ จาคานุสสติ

แนวทางการเจริญสีลานุสสติ

บทสนทนาของฆราวาส เพื่อให้เข้าใจ ธรรมที่พระศาสดา ตรัสรู้

เพื่อเป็นเบื้องต้น ที่จะอาศัยเดินตามรอยพระศาสดาไป

พระศาสดาตรัสรู้ ธรรมชาติเหล่านี้ เราต้องเรียนรู้ให้เข้าใจก่อน

ฝึกเดินมรรค จาคานุสสติ

เป็นการฝึกเดินมรรค ฝึกโยนิโสมนสิการ อันจะเป็นเหตุให้ อริยมรรคเกิด

โยนิโสมนสิการ ไปตามปฏิจจสมุปบาท ย่อมเป็นทางเพื่อให้เกิดปัญญา

บทฝึกโยนิโสมนสิการ บทฝึกเดินมรรค

การเจริญสติปัฏฐาน การทำกรรมอันประเสริฐ

แม่ชีเข็มเพชร กล่าว

๑. ต้องมีความรู้ในสัมมัตตนิยาม คือ ปฏิจจสมุปบาท หรือ ธรรมสิบหมวด

ให้แจ่มแจ้ง แทงตลอดดีด้วยทิฏฐิก่อน

๒. ต้องใส่ใจ มีสติ คือ ระลึกถึง ธรรมอย่างใดอย่างหนึ่ง

ในสัมมัตตนิยาม ให้ได้

เช่น ระลึกถึง กาย เวทนา จิต ธรรมใดๆก็ตาม ที่มีในสัมมัตตนิยาม

ให้ได้ก่อน เพื่อเข้าสู่สัมมัตตนิยาม แล้วจึงเจริญสติให้บริบูรณ์ต่อไป

จะเข้าใจ ปฏิจจสมุปบาท อริยสัจสี่ อย่างลึกซึ้ง

ต้องเข้าใจ ธรรมสิบหมวด ในโอกกันตสังยุต ให้ดีก่อน

เข้าใจภาพรวมก่อน เพื่อเข้าใจปฏิจจสมุปบาท อย่างลึกซึ้ง

หากยังตกอยู่ในอวิชชา มีสัญญาวิปลาส จิตวิปลาส ทิฏฐิวิปลาส

ตายกี่คราว ย่อมเกิด แก่ และตายต่อไป จะหาที่สิ้นแห่งกองทุกข์ ไม่ได้เลย

ทางเพื่อให้เกิดปัญญา เกิดได้ด้วยอริยมรรค

เกิดได้ด้วย การโยนิโสมนสิการ ไปตามหลักปฏิจจสมุปบาท

เกิดได้ด้วย การโยนิโสมนสิการ ไปตามหลักธรรมสิบหมวด

อันเป็นสัมมัตตนิยาม อันประเสริฐ

ที่ผู้ใดหยั่งลงแล้ว ย่อมถึงความเป็นอริยะ

การละสังโยชน์สามเบื้องต่ำ เป็นอย่างไร

สนทนากัน ในแก่นธรรม ของพุทธศาสนา

ความรู้เบื้องต้นที่สำคัญ ผู้มีอินทรีย์อ่อนจะไม่ตั้งใจฟัง

ผู้มีบุญเก่า จะตั้งใจฟัง แล้วมนสิการ โดยแยบคาย

ว่าใช่ความรู้ ที่จะพาให้ออกจากทุกข์ ได้จริงหรือไม่

จิตตานุปัสสนาสติปัฏฐาน

อาศัย จิต ที่มีอยู่ เพื่อเจริญสติ เพื่อเจริญญาณ

มนสิการโดยแยบคาย ไปตามหลักปฏิจจสมุปบาท

จนเห็นแจ้งในสังขตธรรมทั้งปวง

ตามความเป็นจริง

การเดินมรรค อาศัยมนสิการ อาศัยมโนผัสสะ

คือ ต้องพิจารณา เพื่อให้เห็นแจ้ง ธรรมทั้งปวง ไปตามหลักปฏิจจสมุปบาท

หลักการปฏิบัติมีทางเดียว

หลักนั้นคือ สติปัฏฐานสี่

หลักนั้นคือ กรรมไม่ดำไม่ขาว ที่พระศาสดา ได้ปฏิบัติมาก่อนแล้ว

การเห็นปฏิจจสมุปบาท

คือ การเห็นอริยสัจสี่

คือการเห็นธรรม

หลักการ ปฏิบัติ กรรมไม่ดำไม่ขาว ที่พระศาสดา ได้ปฏิบัติมาก่อน

และเราทั้งหลายก็ต้องมีหลักปฏิบัติ เช่นเดียวกับพระองค์

ความรู้เบื้องต้น ที่ผู้ใหม่ควรฟัง ควรพิจารณา

สนทนาธรรมช่วงค่ำ

แม่ชีเข็ม ฝึกเดินมรรค

นิวรณ์ ก็ดี ทุกขเวทนาใดๆก็ดี คือธัมมะ ที่เป็นสังขตธรรม

เป็นปฏิจจสมุปปันนธรรม ล้วนไม่เที่ยง เป็นทุกข์ เป็นอนัตตา

หากเราไม่เห็นปฏิจจสมุปบาท จะเห็นอนิจจัง ทุกขัง อนัตตา ไม่ได้

จะคลายออก จากความถือมั่น ว่าเป็นเรา ไม่ได้เลย

ธรรมทั้งปวง ไม่ควรยึดมั่น

มรรควิธีเพื่อไม่ยึดมั่น เป็นอย่างไร?

ราคเปยยาล ว่าด้วยข้อปฏิบัติเพื่อละราคะ โทสะ โมหะ ซึ่งมีอยู่มากมายนั้น

แท้จริง ข้อปฏิบัติเหล่านั้น มีแกนกลาง มีทางร่วมกันคืออะไร?

ถ้าเราไม่รู้ชัดในแกนกลางนั้น ในทางเอกนั้น ข้อปฏิบัติทั้งหมด

ที่พระศาสดาสอนไว้ เราจะปฏิบัติได้ไม่ถูกต้องเลย

พระศาสดา ปฏิบัติอย่างไร

กรรมทั้งไม่ดำและไม่ขาว เป็นอย่างไร

คลิปนี้จะให้คำตอบเหล่านั้น