Prawdziwa historia Polski

Piłsudski pisał, że bolszewizm, to idea kontynuująca rosyjski ucisk poddanych. Czy Polacy ze swoim umiłowaniem wolności mogli angażować się w budowę tego ustroju? Tym bardziej, że Rewolucja październikowa w 1917 r. mogła pogrzebać polskie dążenia niepodległościowe. Czy to przypadek, że wielu rewolucjonistów miało polskie nazwiska? Czy byliśmy wyłącznie ofiarami bolszewizmu? Czy może również jego architektami? Adam Balcer i Paweł Sulik badają tę kwestię w najnowszym odcinku podcastu Prawdziwa historia Polski.
Zapraszamy do słuchania!

Słuchaj pełnej wersji odcinka w aplikacji TOK FM - https://audycje.tokfm.pl/premium/promo/prawdziwahistorias

Słuchaj pełnej wersji odcinka Subskrybując w Spotify - https://creators.spotify.com/pod/profile/radio-tok-fm43/subscribe

Czy kapitał Wokulskiego miał narodowość? Czy pan Stach był polskim patriotą? Książkowi oponenci w postaci warszawskich przedsiębiorców zarzucali mu, że jego działalność to zagrożenie dla polskich interesów! Jaki stosunek miał główny bohater "Lalki" do rosyjskich zaborców? W końcu sam był powstańcem styczniowym. Czy poza wiarą w miłość był przywiązany do jakichś szczególnych wartości moralnych? A może był bezwzględnym darwinistą? Adam Balcer i Paweł Sulik mierzą się z tymi pytaniami w najnowszym odcinku podcastu Prawdziwa historia Polski.
Zapraszamy do słuchania!

Kto dybie na rosyjskość Królewca? Władimir Putin grozi, że jeśli tylko ktoś naruszy granice obwodu królewieckiego, jego reakcja będzie atomowa. Tymczasem rosyjskie panowanie utrzymuje się tam stosunkowo krótko. Jaki naród ma do Królewca największe prawa? Kto rządził nim najdłużej? Jakie kultury się tam rozwijały? Skąd żarty o jego czeskości? To pytania, z którymi mierzą się Adam Balcer i Paweł Sulik w najnowszym wydaniu podcastu Prawdziwa historia Polski.
Zapraszamy do słuchania!

W szkole uczymy się, że założenie Akademii Krakowskiej przez Kazimierza Wielkiego było aktem przełomowym dla historii kraju i doniosłym w historii regionu. Uniwersytet Jagielloński pisze sam o sobie, że jest jedną z najstarszych uczelni w tej części Europy. Czyżby wcześniej było ich tak mało? Gdzie polscy uczeni pobierali nauki? Jak rozwijało się szkolnictwo wyższe na polskich ziemiach od średniowiecza? Adam Balcer i Paweł Sulik omawiają tę kwestię w najnowszym odcinku Prawdziwej Historii Polski.
Zapraszamy do słuchania!

Przyjęło się myśleć, że Pomorze po wschodniej stronie Odry, to spadek po Niemcach i ziemie dużo mniej polskie od innych w naszym kraju. Niby były w granicach państwa Bolesława Chrobrego, ale ich dalsza historia związana jest w pełni z Niemcami. Czy na pewno? Jakie były późniejsze związki tych terenów z Polską? W jakim języku tam mówiono? Jak Kaszubi opisują zasięg swojej kultury? Adam Balcer i Paweł Sulik biorą te pytania na tapet w najnowszym odcinku podcastu Prawdziwa Historia Polski.
Zapraszamy do słuchania!

Słuchaj pełnej wersji odcinka w aplikacji TOK FM - https://audycje.tokfm.pl/premium/promo/prawdziwahistorias

Słuchaj pełnej wersji odcinka Subskrybując w Spotify - https://creators.spotify.com/pod/profile/radio-tok-fm43/subscribe

17 września 1939 roku, to data tragiczna. Wtedy Armia Czerwona przekroczyła wschodnią granicę II RP, pieczętując jej wojenną klęskę. W szkole uczymy się, że doszło do czwartego rozbioru Polski, tym razem w wykonaniu dwóch totalitaryzmów. Obu równie zbrodniczych. Ponadto zdradziecki cios miały nam zadać mniejszości narodowe, jak Żydzi, Ukraińcy i Białorusini, witające najeźdźców kwiatami i wskazujące Polaków, których należy rozstrzelać. Kto najbardziej przyczynił się do gehenny polskiego narodu po wrześniowej klęsce? Czy gorsi byli naziści czy może czerwoni? Jaką rolę odegrały narody mieszkające w granicach II RP? Adam Balcer i Paweł Sulik badają to w najnowszym odcinku Prawdziwej Historii Polski.
Zapraszamy do słuchania!

Słuchaj pełnej wersji odcinka w aplikacji TOK FM - https://audycje.tokfm.pl/premium/promo/prawdziwahistorias

Słuchaj pełnej wersji odcinka Subskrybując w Spotify - https://creators.spotify.com/pod/profile/radio-tok-fm43/subscribe

PRL uchodzi za państwo antyfaszystowskie i wolne od uprzedzeń na tle narodowościowym. W końcu komunizm miał łączyć proletariat wszystkich krajów. Jednak nigdy wcześniej Polska nie była tak jednolita etnicznie, jak po kilku dekadach rządów PZPR. Czy PRL wyrugował ksenofobię i szowinizm? Skąd tam przywiązanie do tradycji narodowych? Jakie były polityczne korzenie komunistycznych dygnitarzy? Adam Balcer i Paweł Sulik omawiają tę kwestię w nowym odcinku podcastu Prawdziwa Historia Polski.
Zapraszamy do słuchania!

Anglia i Francja jako sojusznicy Polski, miały zaatakować Niemcy w przypadku ich agresji na II RP. Choć wypowiedziały Hitlerowi wojnę, to do żadnej zbrojnej odpowiedzi nie doszło. Czy to przez nich przegraliśmy w 1939 r? Czy chodzi bardziej o słabość polskiej armii? Gdzie naprawdę leżały nasze słabe strony? Adam Balcer i Paweł Sulik analizują to w najnowszym odcinku podcastu Prawdziwa Historia Polski.
Zapraszamy do słuchania!

Słuchaj pełnej wersji odcinka w aplikacji TOK FM - https://audycje.tokfm.pl/premium/promo/prawdziwahistorias

Słuchaj pełnej wersji odcinka Subskrybując w Spotify - https://creators.spotify.com/pod/profile/radio-tok-fm43/subscribe

Suwalszczyzna: kraina lasów, malowniczych jezior i rzek, przez całe stulecia spychana na margines, gdzieś na sam skraj cywilizacyjnej mapy Polski. W najnowszym odcinku Paweł i Adam ścierają się w dyskusji o jednym z najmniej zaludnionych, a zarazem najbardziej niedocenianych i obrośniętych mitami regionów w kraju.
Tymczasem spoglądamy na XIX-wieczną Suwalszczyznę jak na tętniący życiem, wielki plac budowy. Włoscy filozofowie, spektakularne przedsięwzięcia inżynieryjne z Kanałem Augustowskim na czele, neogotyk... Co w okolicach Suwałk robili najważniejsi architekci epoki? I jak hrabia Pac sprowadził na Suwalszczyznę Szkotów, by dokonać gospodarczej rewolucji?
W odcinku odkrywamy też nieoczywiste powiązania regionu z losami Polski, Litwy i Izraela. Wśród postaci pojawiających się w naszej opowieści znajdzie się Awraham Stern – a Państwo dowiedzą się, dlaczego budził i nadal budzi tak ogromne kontrowersje. Zapraszamy do słuchania!

Słuchaj pełnej wersji odcinka w aplikacji TOK FM - https://audycje.tokfm.pl/premium/promo/prawdziwahistorias

Słuchaj pełnej wersji odcinka Subskrybując w Spotify - https://creators.spotify.com/pod/profile/radio-tok-fm43/subscribe

Zero kultury, zero atrakcji! Prowincjonalna wiocha z dala od wielkiego świata, sztuki i polityki – taki obraz Białegostoku przez lata utrwalał się w zbiorowej wyobraźni. Wystarczy jednak cofnąć się do XVIII wieku… Za czasów Jana Klemensa Branickiego Białystok tętnił życiem. A francuscy dyplomaci i tureccy poeci zachwycali się nim bardziej niż warszawskimi salonami!
Skąd na dworze hetmana wzięły się wielbłądy, strusie i świeże ananasy z własnej oranżerii? Dlaczego to właśnie Białystok można uznać za kolebkę polskiego baletu, ale i teatru? I jak udało się połączyć francuską elegancję z modą na „chińszczyznę” i turecki przepych?
W tym odcinku Prawdziwej historii Polski Adam Balcer i Paweł Sulik rozprawiają się z mitem o kulturalnym i politycznym zacofaniu Białegostoku. Odkrywają przy tym miasto, które nie tylko przyciągało najwyższe sfery, ale też wyznaczało nowe trendy w całym kraju…

Słuchaj pełnej wersji odcinka w aplikacji TOK FM - https://audycje.tokfm.pl/premium/promo/prawdziwahistorias

Słuchaj pełnej wersji odcinka Subskrybując w Spotify - https://creators.spotify.com/pod/profile/radio-tok-fm43/subscribe

W przekonaniu wielu środowisk, gdyby nie Polska, to o prężnej, europejskiej tożsamości ukraińskiej nie byłoby mowy. Ponadto, dzięki nam Ukraina była pod wpływem zachodniej cywilizacji, a w rosyjskiej strefie wpływów nigdy by się nie rozwinęła. Zawsze byliśmy dla Ukraińców lepsi niż Rosja. Skąd wzięło się to przekonanie i ile jest w nim prawdy? W końcu Roman Dmowski i jego koledzy nawet nie chcieli słyszeć o ukraińskiej narodowości. W najnowszym odcinku podcastu Prawdziwa Historia Polski Adam Balcer i Paweł Sulik analizują to, jaki wpływ miała Polska na kształtowanie ukraińskiej tożsamości i czy zawsze był pozytywny.
Zapraszamy do słuchania!

Słuchaj pełnej wersji odcinka w aplikacji TOK FM - https://audycje.tokfm.pl/premium/promo/prawdziwahistorias

Słuchaj pełnej wersji odcinka Subskrybując w Spotify - https://creators.spotify.com/pod/profile/radio-tok-fm43/subscribe

Czy od zarania polskiej państwowości z Rosją nie było nam po drodze? W powszechnej wyobraźni od XVI w. byliśmy skonfliktowani praktycznie ciągle. Potem, w  XVIII w. zostaliśmy praktycznie rosyjskim protektoratem, no i w końcu rozbiory... O dobrych relacjach nie mogło być mowy! Cały polski naród bronił się przed rusyfikacją rękoma i nogami. Czy aby na pewno? To pytanie, z którym mierzą się Adam Balcer i Paweł Sulik w najnowszym odcinku Prawdziwej Historii Polski. Sprawdzają, czy Rosja zawsze na nas dybała, czy jej jarzma z czasu zaborów wszystkich tak mocno uwierały i, czy ci, którzy chcieli zbliżenia z Rosją na pewno stanowili margines.
Zapraszamy do słuchania!

Słuchaj pełnej wersji odcinka w aplikacji TOK FM - https://audycje.tokfm.pl/premium/promo/prawdziwahistorias

Słuchaj pełnej wersji odcinka Subskrybując w Spotify - https://creators.spotify.com/pod/profile/radio-tok-fm43/subscribe

Powszechnie uważa się, że panslawizm - idea słowiańskiego braterstwa i jedności, to pomysł rosyjski. Dzięki temu XIX wieczna Rosja mogła tłumaczyć dominację nad innymi narodami i nastawać na ich granice. Z kolei o Polsce mówiono, że jest Judaszem słowiańszczyzny. Dlaczego? Bo za wszelką cenę chce być Zachodem. A co jeśli to nasz kraj miał przewodzić słowiańskiej wspólnocie? W najnowszym odcinku podcastu Prawdziwa Historia Polski Adam Balcer i Paweł Sulik spierają się o to, jakie znaczenie miał dla nas panslawizm. Gdzie zrodziła się ta myśl? Czy zawsze zakładała prymat Rosji? A może każdy Słowianin to Polak, a Lech przewodził Czechowi i Rusowi?
Zapraszamy do słuchania!

Słuchaj pełnej wersji odcinka w aplikacji TOK FM - https://audycje.tokfm.pl/premium/promo/prawdziwahistorias

Słuchaj pełnej wersji odcinka Subskrybując w Spotify - https://creators.spotify.com/pod/profile/radio-tok-fm43/subscribe

Roman Dmowski w eseju „Polityka polska i odbudowanie państwa” pisał: „Dla nas Lwów był miastem czysto polskim, a Galicja Wschodnia krajem, w którym polskość reprezentowała najwyższą kulturę i jedyną zdolność do organizacji życia państwowego”.
Przekonanie o tętniącej polskości tego miasta ożywiło się tym bardziej, gdy znalazło się ono poza granicami Polski i wzbiera przy okazji rozmaitych polsko-ukraińskich sporów. Jaki narodowy żywioł dominował tam najbardziej? Jakie znaczenie mieli Polacy we Lwowie na przestrzeni dziejów? Czy było to miasto pokojowej koegzystencji narodów i kultur? Paweł Sulik i Adam Balcer zmierzą się z tymi pytaniami w najnowszym odcinku Prawdziwej Historii Polski.
Zapraszamy do słuchania!

Słuchaj pełnej wersji odcinka w aplikacji TOK FM - https://audycje.tokfm.pl/premium/promo/prawdziwahistorias

Słuchaj pełnej wersji odcinka Subskrybując w Spotify - https://creators.spotify.com/pod/profile/radio-tok-fm43/subscribe

Reprezentacja Polski nie trafiła w tym roku na Mundial... Ale, czy jest się czego wstydzić, skoro 2 połowa XX wieku była dla polskiej piłki pasmem sukcesów? Może dajmy naszym odsapnąć? W tym odcinku podcastu Prawdziwa Historia Polski Paweł Sulik prawi o historycznych osiągnięciach polskiego futbolu a Adam Balcer pokazuje, że wszystko zależy od tego, jak postawić akcenty w tej opowieści. Czy polska myśl szkoleniowa była doceniana na świecie? Skąd pochodził najbardziej utytułowany trener Bundesligi? Ile jest prawdy w przekonaniu, że czterdzieści lat temu polska piłka stała bardzo wysoko?
Zapraszamy do słuchania!

Słuchaj pełnej wersji odcinka w aplikacji TOK FM - https://audycje.tokfm.pl/premium/promo/prawdziwahistorias

Słuchaj pełnej wersji odcinka Subskrybując w Spotify - https://creators.spotify.com/pod/profile/radio-tok-fm43/subscribe

Ojciec Witkacego pisał o góralach: „lud ten, [...] wcześnie bardzo i jasno uświadomił swoję osobowość narodową". Zupełnie inne zdanie mieli niemieccy okupanci, którzy w Podhalanach widzieli germański Goralenvolk. Czy Tatry były odwiecznym rezerwatem polskości? Skąd pochodzi góralska gwara? Czy to ludność głęboko katolicka? Z czym miało być połączone Morskie Oko? O to Adam Balcer i Paweł Sulik spierają się w najnowszym odcinku Prawdziwej Historii Polski.
Zapraszamy do słuchania!

Słuchaj pełnej wersji odcinka w aplikacji TOK FM - https://audycje.tokfm.pl/premium/promo/prawdziwahistorias

Słuchaj pełnej wersji odcinka Subskrybując w Spotify - https://creators.spotify.com/pod/profile/radio-tok-fm43/subscribe

Jan Długosz pisał: „Ziemia mazowiecka (...) ze wszystkich ziem polskich jest najuboższa i najmniej wartościowa” a o Mazowszanach w ten sposób: „Łupów, zdobyczy i podarków chciwi, radzi wszczynać rozruchy zewnętrzne i domowe, do lubieżności, pijaństwa i innych uciech swawolnych skłonni”. Piłsudski miał o Mazowszu podobne zdanie, bo określał je jako środek obwarzanka pośród obfitszych regionów kraju. Czy Mazowsze było peryferyjną i zacofaną częścią Polski? Gdzie przebiegały jego granice? Kto nim rządził? Jakie miasto poza Gnieznem, Krakowem i Warszawą można uznać za historyczną stolicę Polski? Na te i inne pytania Adam Balcer i Paweł Sulik odpowiadają w kolejnym odcinku Prawdziwej Historii Polski.
Zapraszamy do słuchania!

Słuchaj pełnej wersji odcinka w aplikacji TOK FM - https://audycje.tokfm.pl/premium/promo/prawdziwahistorias

Słuchaj pełnej wersji odcinka Subskrybując w Spotify - https://creators.spotify.com/pod/profile/radio-tok-fm43/subscribe

Według Mickiewicza język polski oddalił się od narzeczy słowiańskich, a zbliżył do języków Zachodu. Skąd u wieszcza to przekonanie? Czy przez łacinę przeplatającą wypowiedzi polskiej szlachty na przełomie XVIII i XIX wieku? A co z hasłem Mikołaja Reja o tym, że "Polacy nie gęsi, swój język mają"? Czy to solidne twierdzenie czy dopiero postulat? Niektórzy twierdzą, że polski niekoniecznie był językiem literatów, ponieważ to miejsce zajmował u nas... czeski. Z kolei jakim językiem mówiono na kresach Rzeczypospolitej i kiedy ustalono zasady polskiej ortografii? Adam Balcer i Paweł Sulik mówią o tym w najnowszym odcinku Prawdziwej Historii Polski.
Zapraszamy do słuchania!

Słuchaj pełnej wersji odcinka w aplikacji TOK FM - https://audycje.tokfm.pl/premium/promo/prawdziwahistorias

Słuchaj pełnej wersji odcinka Subskrybując w Spotify - https://creators.spotify.com/pod/profile/radio-tok-fm43/subscribe

Gdynia obchodzi swoje stulecie! Jak pisał Wańkowicz: "Z niczego, z piasku, z błota, z nędzy rybackiej – powstało w ciągu kilkunastu lat dzieło olbrzymie, miasto nowoczesne, port najpotężniejszy na Bałtyku.". Dla międzywojennych władz była modernistyczną perłą i oknem na morze. Wypływać z niej miała nowoczesna flota - łącznik z wielkim światem i symbol mocarstwowości. Obok był prawie że niemiecki Gdańsk, który mimo to również łączył nas z morzem. Czy port w Gdyni rzeczywiście był tak znaczący dla II RP? Czy miasto miało swoje mroczne zakamarki? Jakie statki dominowały w jej handlowym hubie i czy były powodem do dumy? Adam Balcer i Paweł Sulik omawiają te kwestie w najnowszym odcinku Prawdziwej Historii Polski.

Słuchaj pełnej wersji odcinka w aplikacji TOK FM - https://audycje.tokfm.pl/premium/promo/prawdziwahistorias

Słuchaj pełnej wersji odcinka Subskrybując w Spotify - https://creators.spotify.com/pod/profile/radio-tok-fm43/subscribe

"Szlachcic na suchym zginie, to przynajmniej wie, gdzie leży, a w morzu to i kościom pokoju nie dają ryby" - tak Chryzostom Pasek pisał o relacji Polaków z morzem. Zaślubiny były niby w 1920 r. - co było przedtem? Narzeczeństwo? Przelotne romanse? Ciężko powiedzieć, ale przecież Słowianie żyli na Wolinie. Chrobry miał wybrzeże prawie takie jak Polska dzisiaj, a w XV w. tłukliśmy Krzyżaków na wodzie aż miło. No i oczywiście bitwa pod Oliwą... Lecz - jak mówi stara polska szanta - kto dziś pamięta Arendta Dickmanna? To polski admirał, co z Szwedem się bił. W najnowszym odcinku Prawdziwej Historii Polski Adam Balcer i Paweł Sulik omówią, jak Polacy sprawdzali się na morzu.
[4:58 PM]Zapraszamy do słuchania

Słuchaj pełnej wersji odcinka w aplikacji TOK FM - https://audycje.tokfm.pl/premium/promo/prawdziwahistorias

Słuchaj pełnej wersji odcinka Subskrybując w Spotify - https://creators.spotify.com/pod/profile/radio-tok-fm43/subscribe

W Prawdziwej Historii Polski wielokrotnie padło określenie: "przedmurze Europy". Według powszechnej wiedzy Zachód zaczyna się na naszej wschodniej granicy. Sceptycy powiedzą, że naprawdę, to zależy skąd patrzeć. Cesarskie wojska pod Wiedniem zapewne odmówiłyby nam przynależności, nie mówiąc już o grunwaldzkich Krzyżakach. Współcześni komentatorzy z kolei określają Polskę ostatnim bastionem Europy. Czy w ogóle jesteśmy częścią cywilizacyjnego Zachodu? Adam Balcer i Paweł Sulik rozprawią się z tym pytaniem w najnowszym odcinku Prawdziwej Historii Polski.
Zapraszamy do słuchania!

Słuchaj pełnej wersji odcinka w aplikacji TOK FM - https://audycje.tokfm.pl/premium/promo/prawdziwahistorias

Słuchaj pełnej wersji odcinka Subskrybując w Spotify - https://creators.spotify.com/pod/profile/radio-tok-fm43/subscribe

O ile wspanialsze staje się wszystko, kiedy Polak macza tam palce? To może być film lub dyscyplina sportowa, ale najlepiej, gdy chodzi o bitwę. Bitwę nie byle jaką, bo za wiarę i to nie w Polsce, a pod Wiedniem – EUROPA! Czy Lew Lechistanu na czele skrzydlatej armii husarzy przechylił szalę zwycięstwa nad pogańskimi Turkami? Czy gdyby nie wojska polskie Imperium Osmańskie zapanowałoby nad Europą? Adam Balcer i Paweł Sulik odpowiedzą, jak z tym Wiedniem było. Zdaniem powszechnej opinii: nietęgo. Z kolei nawet po samej bitwie polscy żołnierze pytali się nawzajem, czy odsiecz dla Wiednia serio miała sens?

Słuchaj pełnej wersji odcinka w aplikacji TOK FM - https://audycje.tokfm.pl/premium/promo/prawdziwahistorias

Słuchaj pełnej wersji odcinka Subskrybując w Spotify - https://creators.spotify.com/pod/profile/radio-tok-fm43/subscribe

W najnowszym odcinku Prawdziwej Historii Polski, w nawiązaniu do wizyty Petera Magyara Adam Balcer i Paweł Sulik przyglądają się mitycznemu braterstwu Węgrów i Polaków. Rozmaici politycy określają związek tych dwóch narodów mianem "przedmurza Europy". Węgry i Polska miały bronić Europy osłaniając ją przed najazdami mongolskimi, osmańskimi i sowieckimi. Gdy przyjrzeć się historii bardziej, widać, że nasz wkład w poszczególne wydarzenia nie zawsze był równy. Ponadto: nie zawsze staliśmy po tej samej stronie.
Zapraszamy do słuchania!

Słuchaj pełnej wersji odcinka w aplikacji TOK FM - https://audycje.tokfm.pl/premium/promo/prawdziwahistorias

Słuchaj pełnej wersji odcinka Subskrybując w Spotify - https://creators.spotify.com/pod/profile/radio-tok-fm43/subscribe

W powszechnym wyobrażeniu sprawa jest prosta: Polska dostęp miała najwyżej do Bałtyku. Międzymorze to romantyczna mrzonka stworzona ku pokrzepieniu serc. Adam Balcer i Paweł Sulik biorą ten pewnik na warsztat — tym razem odwracając role.
Z odcinka dowiecie się, że ta koncepcja towarzyszy polskiej państwowości od jej zarania. Ponadto prowadzący sprawdzą, czy w ogóle były okresy polskiej międzymorskości, ile w tym definicyjnych sporów i, czy z dążeń do realizacji tego planu wynikło kiedyś coś dobrego.
Zapraszamy do słuchania!

Słuchaj pełnej wersji odcinka w aplikacji TOK FM - https://audycje.tokfm.pl/premium/promo/prawdziwahistorias

Słuchaj pełnej wersji odcinka Subskrybując w Spotify - https://creators.spotify.com/pod/profile/radio-tok-fm43/subscribe

Czy naprawdę przez 123 lata Polski „nie było na mapie świata”? Adam Balcer i Paweł Sulik biorą pod lupę jeden z najtrwalszych mitów polskiej narracji historycznej. Pokazują, że okres zaborów nie był ani jednolicie długi, ani wszędzie taki sam, a Polska wielokrotnie funkcjonowała wówczas jako realny podmiot polityczny — pod różnymi nazwami i w różnych formach.
Dlaczego hasło „123 lata niewoli” jest uproszczeniem, które nie wytrzymuje konfrontacji z faktami, i jak bardzo różniły się doświadczenia Polaków w poszczególnych zaborach oraz epokach XIX wieku? Sulik i Balcer wracają też do Galicji — regionu, w którym Polacy nie tylko mieli autonomię, ale współrządzili Austro‑Węgrami.
Zapraszamy do słuchania!

235 lat temu w trawionym anarchią i sobiepaństwem, dogorywającym rosyjskim protektoracie Sejm Czteroletni uchwalił pierwszą w Europie i drugą na świecie ustawę zasadniczą - konstytucję.
Mit jej przełomowości krzepił serca Polaków pod zaborami tak, że po odzyskaniu niepodległości ogłosili trzeci maja świętem narodowym.
Adam Balcer i Paweł Sulik stawiają pytanie: czy na pewno jest co świętować? Czemu nie? Ale czy Konstytucja Trzeciego Maja naprawdę była tak przełomowa, postępowa i druga na świecie?
Tego dowiecie się z najnowszego odcinka Prawdziwej Historii Polski!
Zapraszamy do słuchania!

Słuchaj pełnej wersji odcinka w aplikacji TOK FM - https://audycje.tokfm.pl/premium/promo/prawdziwahistorias

Słuchaj pełnej wersji odcinka Subskrybując w Spotify - https://creators.spotify.com/pod/profile/radio-tok-fm43/subscribe

Zda Kazimír Veliký převzal Polsko dřevěné a zanechal je zděné?"
Z tym pytaniem Sulik i Balcer zmierzą się w dwudziestym odcinku Prawdziwej Historii Polski.
Obiegowa opinia głosi, że król Kazimierz III był wielkim modernizatorem i zdobywcą.
Rozwinął miasta i budownictwo obronne, ujednolicił prawo, wzmocnił gospodarkę i administrację, prowadził skuteczną dyplomację, zdobył Ruś Halicką oraz założył Akademię Krakowską.
To opowieść szyta na miarę uszu spragnionych historii o chwilach wielkości i potęgi. Narracja niechętna myśli, wedle której Polskę murowaną zostawił zwalczający ojca Kazimierza Wielkiego Czech, który pisał poezję po niemiecku. Tego by było za wiele...

Jakie jest Wasze zdanie?

Zapraszamy do wysłuchania odcinka!

Słuchaj pełnej wersji odcinka w aplikacji TOK FM - https://audycje.tokfm.pl/premium/promo/prawdziwahistorias

Słuchaj pełnej wersji odcinka Subskrybując w Spotify - https://creators.spotify.com/pod/profile/radio-tok-fm43/subscribe

Skąd określenie "kiełbasa wyborcza"? Adam Balcer i Paweł Sulik przyglądają się Galicji jako części monarchii austro‑węgierskiej. Pokazują, kiedy i na jakich warunkach pojawiła się autonomia, komu realnie służył galicyjski system polityczny oraz dlaczego demokracja miała tam charakter arystokratyczny. Analizują rolę Galicji w rozwoju kultury polskiej, ale także jej ograniczenia wynikające z zacofania społecznego i gospodarczego.
Opowiadają też o relacjach między Polakami, Ukraińcami i Żydami – o współistnieniu, dominacji i dyskryminacji, którą często hamował dopiero Wiedeń. Porównują Galicję z Węgrami i pytają, czy ten model rzeczywiście jest powodem do dumy.
Zapraszamy do słuchania!

Słuchaj pełnej wersji odcinka w aplikacji TOK FM - https://audycje.tokfm.pl/premium/promo/prawdziwahistorias

Słuchaj pełnej wersji odcinka Subskrybując w Spotify - https://creators.spotify.com/pod/profile/radio-tok-fm43/subscribe

"Pierdel, serdel, burdel" - tymi słowami Józef Piłsudski określał stan polskiego parlamentaryzmu po niespełna 8 latach jego funkcjonowania. W maju 1926 roku, mimo swoich głęboko demokratycznych korzeni marszałek sięgnął po władzę za pomocą zbrojnego przewrotu. Tym samym zgromadził władzę w swoich rękach i rozpoczął okres moralnego "oczyszczania" państwa kontynuowany przez jego następców. W maju 1926 roku wyraźnie rysowały się też tendencje europejskiej skrajnej prawicy, a Roman Dmowski z podziwem wpatrywał się w maszerującego na Rzym Mussoliniego. Czy Józef Piłsudski wyprzedził zamiary endecji uniemożliwiając jej wprowadzenie dalece bardziej dotkliwej, faszystowskiej dyktatury?
Adam Balcer i Paweł Sulik biorą tę kwestię na tapet w osiemnastym odcinku Prawdziwej Historii Polski.
Zapraszamy do słuchania!

Słuchaj pełnej wersji odcinka w aplikacji TOK FM - https://audycje.tokfm.pl/premium/promo/prawdziwahistorias

Słuchaj pełnej wersji odcinka Subskrybując w Spotify - https://creators.spotify.com/pod/profile/radio-tok-fm43/subscribe

Józef Piłsudski miał świetny plan - zabezpieczyć Polskę przed Rosją, tworząc bliskie relacje z krajami, które nas od niej dzieliły. Genialne, prawda? Tylko gdy zagłębić się w szczegóły tego pomysłu, okazuje się, że jest tam sporo wątpliwych punktów i momentów w historii. Czy Polska podpisywała umowy, wiedząc, że ich nie dotrzyma? Czy chciała przejmować ziemie, na których mieszkało naprawdę niewielu Polaków? Czy stawialiśmy warunki: protektorat za więcej terytoriów? Czy wysyłaliśmy wojsko na sąsiadów? Jakby to Wam powiedzieć...
A przy okazji w tym odcinku podcastu "Prawdziwa historia Polski" Adam Balcer i Paweł Sulik opowiadają, jak Polska już ponad 100 lat temu użyła manewru z wysyłaniem do sąsiada "zielonych ludzików".
Zapraszamy do słuchania!

Słuchaj pełnej wersji odcinka w aplikacji TOK FM - https://audycje.tokfm.pl/premium/promo/prawdziwahistorias

Słuchaj pełnej wersji odcinka Subskrybując w Spotify - https://creators.spotify.com/pod/profile/radio-tok-fm43/subscribe

Osiemnasta najważniejsza bitwa świata? A może coś więcej? Adam Balcer i Paweł Sulik zagłębiają się w okoliczności towarzyszące Bitwie Warszawskiej 1920 roku. Sprawdzają, jaki rzeczywiście wpływ miała ona na powstrzymanie bolszewików przed marszem na Zachód, a także - co by było, gdybyśmy tę bitwę przegrali.
Przy okazji okazuje się, że Zachód, któremu zarzuca się pozostawienie Polski na pastwę Rosji, nie był taki bezczynny i niechętny do pomocy, jak by się mogło wydawać. A poza tym - rzeczywiście doszło do zdrady, ale to, kto i kogo zdradził, dla wielu z was może być bardzo zaskakujące.
Zapraszamy do słuchania!

Słuchaj pełnej wersji odcinka w aplikacji TOK FM - https://audycje.tokfm.pl/premium/promo/prawdziwahistorias

Słuchaj pełnej wersji odcinka Subskrybując w Spotify - https://creators.spotify.com/pod/profile/radio-tok-fm43/subscribe

Józef Piłsudski wielkim Polakiem był - świadczą o tym pomniki, nazwy ulic oraz zawartość podręczników do historii. Ale czy na pewno to głównie i przede wszystkim jemu zawdzięczamy polską niepodległość, odzyskaną w 1918 roku? I czy ten 1918 rok to tak się zdarzył, bo musiał, czy też było w tym sporo szczęścia? A skoro o szczęściu mowa - to ile cudu było w "cudzie nad Wisłą"? I komu określanie Bitwy Warszawskiej mianem "cudu" służyła, a komu zupełnie nie?
W tym odcinku podcastu "Prawdziwa historia Polski" przyglądamy się jednej z najważniejszych polskich postaci historycznych, czyli Józefowi Piłsudskiemu - a konkretnie jego roli w odzyskaniu przez Polskę niepodległości.
Zapraszamy do słuchania!

Słuchaj pełnej wersji odcinka w aplikacji TOK FM - https://audycje.tokfm.pl/premium/promo/prawdziwahistorias

Słuchaj pełnej wersji odcinka Subskrybując w Spotify - https://creators.spotify.com/pod/profile/radio-tok-fm43/subscribe

Czy Polska zawsze miała doskonałe relacje ze Stanami Zjednoczonymi? Jak wyglądało wsparcie dla polskiej niepodległości płynące zza Atlantyku? Czy obustronne umiłowanie wolności to rzeczywiście fakt? I ile rzeczywiście zawdzięczamy Amerykanom w kontekście obu wojen światowych? Adam Balcer i Paweł Sulik właśnie o tym rozmawiają w tym odcinku podcastu "Prawdziwa historia Polski". Okazuje się, że historia relacji Polski i Stanów Zjednoczonych nie jest tak różowa i gwiaździsta, jak mogłoby się wydawać. A przy okazji dowiadujemy się nieco więcej o amerykańskich prezydentach, którzy mają w wielu polskich miastach place i ulice: Woodrowie Wilsonie i Franklinie Delano Roosevelcie. I tu pojawia się sporo kłopotliwych informacji...
Zapraszamy do słuchania!

Słuchaj pełnej wersji odcinka w aplikacji TOK FM - https://audycje.tokfm.pl/premium/promo/prawdziwahistorias

Słuchaj pełnej wersji odcinka Subskrybując w Spotify - https://creators.spotify.com/pod/profile/radio-tok-fm43/subscribe

To prawdziwie obrazoburczy odcinek podcastu "Prawdziwa historia Polski". Adam Balcer i Paweł Sulik przyglądają się powielanemu przez lata i przez wszystkich hasłu "Polak, Węgier - dwa bratanki". I choć rzeczywiście łączyli nas wspólni władcy - a konkretnie trzech - a także wspólne dynastie, a i nieraz wspólni wrogowie, to historia jest nieco bardziej skomplikowana. Okazuje się, że z Węgrami na pieńku miał już Bolesław Chrobry, że spora część Polski była kiedyś... węgierska, a nawet, że Węgrzy brali udział w knuciu ws. rozbioru Polski na długo, zanim do faktycznych rozbiorów doszło.
Zapraszamy do słuchania!

Słuchaj pełnej wersji odcinka w aplikacji TOK FM - https://audycje.tokfm.pl/premium/promo/prawdziwahistorias

Słuchaj pełnej wersji odcinka Subskrybując w Spotify - https://creators.spotify.com/pod/profile/radio-tok-fm43/subscribe

Kraków, Warszawa, a najdawniej to Gniezno - o takich stolicach Polski uczymy się w szkole. Ale czy to pełna lista miast, które pełniły najważniejsze funkcje administracyjne, prawne, polityczne, kulturalne czy demograficzne w historii Polski? Okazuje się, że gdy się temu dokładniej przyjrzeć, to z powodzeniem można dopisać kolejne miejsca - gwarantujemy, że wiele z nich Was zaskoczy.
Ale w tym odcinku podcastu "Prawdziwa historia Polski" sprawdzamy też "stolicowość" zarówno Krakowa, jak i Warszawy. Jakie papiery oba miasta mają na posługiwanie się mianem miasta stołecznego? I od kiedy? I czy aby na pewno nie ma tam żadnych wątpliwości?
Zapraszamy do słuchania!

Słuchaj pełnej wersji odcinka w aplikacji TOK FM - https://audycje.tokfm.pl/premium/promo/prawdziwahistorias

Słuchaj pełnej wersji odcinka Subskrybując w Spotify - https://creators.spotify.com/pod/profile/radio-tok-fm43/subscribe

Czy można mówić o nas Polakach, że w przeszłości byliśmy kolonizatorami? Czy da się nas porównać do Hiszpanów, Brytyjczyków czy Portugalczyków? I co to właściwie oznacza, że jakiś kraj czy obszar jest kolonizowany? Okazuje się, że mamy w Polsce spory problem z rozmową o kolonializmie - również tym, którego elementy wprowadzaliśmy naszymi polskimi rękami na wschodzie. Czy patrzyliśmy na wschód z góry? Co i w jakim stopniu narzucaliśmy? Gdzie "kolonizowaliśmy" najwytrwalej i z jakim skutkiem? I jak się to wszystko przekłada m.in. na nasze dzisiejsze relacje z Ukrainą?
A także: jak postanowiliśmy mieć własnego cara na Kremlu, czy unia z Litwą wszystkim na Litwie się podobała i dlaczego nie wszystkim, a także o którym polskim królu napisano, że był Ukraińcem, który znalazł pracę w Warszawie?
Zapraszamy do słuchania!

Ile prawdy jest w kategorycznym stwierdzeniu, że Polska nigdy nie miała kolonii ani apetytu na nie? Okazuje się, że gdyby się dokładniej przyjrzeć, to nie jest to takie jasne i oczywiste. Bo co Polacy robili na wyspie Kunta Kinte? A co - na Haiti? Jaka wspólna działalność połączyła Polaków i m.in. Egipcjan w Meksyku? Ale to nie wszystko. Głębsze spojrzenie na polską historię pokazuje, że Polacy w kolonizacji w wielu miejscach pomagali - i nie chodzi tu już tylko o Afrykę, ale Azję, a nawet Amerykę. I padają tu głośne nazwiska...
A co do marzeń i pragnień dotyczących własnych kolonii, to tu działo się więcej, niż można byłoby się spodziewać. Włącznie z wyprawą do Kamerunu i zakupem tam... wyspy.
Zapraszamy do słuchania!

Jak się tak dokładnie przyjrzeć, to z tymi Kresami to same problemy. Po pierwsze, trudno właściwie określić, gdzie się zaczynają - bo może kilkadziesiąt kilometrów od Warszawy? No i gdzie kończą - niedaleko Moskwy? I sporo wątpliwości wprowadza tu m.in. broszura Instututu Pamięci Narodowej...

Ale to nie koniec problemów. Czy Kresy właściwie były... polskie? Kto tam mieszkał i jaką część stanowili Polacy? I dalej: czy Polska rzeczywiście realizowała na Kresach misję cywilizacyjną? Czy jednak nie tylko? Okazuje się też, że już samo pojęcie jest problematyczne, bo pojawia się całkiem niedawno. I jak w tym wszystkim odnajduje się Józef Piłsudski?

Zapraszamy do słuchania!

„Wsi spokojna, wsi wesoła” - to raczej nie o Polsce, a zwłaszcza - I Rzeczpospolitej. Rokosze, najazdy, insurekcje, detronizacje, abdykacje, powstania chłopskie, wszelkiego rodzaju wojny domowe czy też wreszcie potop. Całymi wiekami krew lała się w naszym kraju strumieniami. W okresie I Rzeczpospolitej wręcz wyróżnialiśmy się na tle Europy pod tym względem. Obalamy mit o Polsce jako sielskiej krainie.

Mit, bo niektórzy historycy twierdzą, że w przeciwieństwie do licznych wojen domowych w pozostałej części Europy w Polsce przemoc występowała bardzo rzadko. Podobno też nie było w naszym kraju wielkich powstań chłopskich. Jeżeli uczono Cię w szkole takich rzeczy, koniecznie posłuchaj tego podcastu: przypominamy, jak było naprawdę.

Pomimo, że jest to bardzo krwawy i brutalny odcinek naszego podcastu wnioski są optymistyczne: tak spokojnie jak teraz w naszym kraju nie było chyba nigdy.

Czekamy na Wasze komentarze!

Wyjątkowo demokratyczna I Rzeczpospolita, w której „szlachcic na zagrodzie równy wojewodzie”, a złota wolność jest fundamentem ustroju – tak lubimy o sobie myśleć. Adam Mickiewicz pisał w 1832 roku, że Polska nie znała despotyzmu, bo „król był sługą prawa”. Wszystko działało znakomicie, dopóki nie pojawiło się liberum veto, które zrodziło anarchię i… doprowadziło do upadku państwa (rzekomo). Tylko czy rzeczywiście na tle Europy byliśmy krajem wolnym, czy raczej opowiedzieliśmy sobie piękny mit o demokracji?W tym odcinku „Prawdziwej historii Polski” Adam Balcer i Paweł Sulik psują nastroje i biorą na warsztat polski parlamentaryzm. Sprawdzają, kto faktycznie sprawował władzę w sejmie: szerokie rzesze szlachty czy coraz potężniejsza magnateria… Rozmawiają też o korupcji posłów oraz ingerencji obcych mocarstw. I wreszcie: czy to liberum veto doprowadziło I Rzeczpospolitą do upadku? A może warto pamiętać także o innych, równie istotnych przyczynach?

Czy Polska może się poszczycić mianem najbardziej tolerancyjnego - z punktu widzenia historii - kraju Europy? Czy byliśmy schronieniem dla uciekinierów z innych mniej tolerancyjnych krajów? A może... to z Polski uciekano? Czy wyróżniamy się poziomem tolerancji religijnej, czy też po prostu nie odstajemy od tych największych? Skąd właściwie przychodziła do nas tolerancja - z zachodu, a może ze wschodu? I wreszcie - na ile różnorodność religijna polskiego społeczeństwa była reprezentowana w instytucjach władzy? W tym odcinku podcastu "Prawdziwa historia Polski" Adam Balcer i Paweł Sulik omawiają mit wyjątkowości polskiej tolerancji religijnej. Jest mowa o jednym z bohaterów hymnu Stefanie Czarnieckim i tym, co wyprawiali jego żołnierze. O tym, co czekało protestantów, którzy "współpracowali ze Szwedami". A także o tym, czy w XVII i XVIII wieku szlachcic mógł wyznawać coś innego niż rzymski katolicyzm.
Zapraszamy do słuchania!

Na ile rzymski katolicyzm funkcjonował w historii Polski jako wyznanie dominujące? Czy jego wyznawcy opanowali kulturę, sztukę, naukę i politykę? A także - jak bardzo pozytywny wkład Kościół miał w zachowanie polskiej państwowości? Z tymi tezami mierzą się Adam Balcer i Paweł Sulik. Z tego odcinka dowiesz się, kiedy Polska była najbardziej rzymskokatolicka i dlaczego w średniowieczu oraz... w PRL, a także usłyszysz, jak wielu znanych Polaków i znanych Polek było wyznania innego niż rzymskokatolickie (a niektórzy byli nawet ateistami!). Na długiej liście przywoływanych postaci będą m.in.: Piłsudski, Sienkiewicz, Frycz Modrzewski, Żeromski, Narutowicz, Łempicka czy Beck. A na deser - Adam Balcer i Paweł Sulik opowiadają o wkładzie Kościoła i biskupów w Targowicę, o stanowisku papieża wobec powstań listopadowego, styczniowego, a także o jego pochwałach dla carycy Katarzyny II m.in. za rozbiór Polski.
Zapraszamy do słuchania!

Szwecja, Finlandia, Chanat Krymski, Mołdawia, prawie cała Chorwacja, Siedmiogród, Czechy, Węgry... Długo można wymieniać ziemie, nad którymi w przeszłości rozciągało się polskie panowanie. Przynajmniej tak pokazują to historyczne mapy. Tylko czy to panowanie rzeczywiście było polskie? I właściwie jak długo trwało?
W tym odcinku "Prawdziwej historii Polski" Adam Balcer i Paweł Sulik siadają do map Polski z czasów unii w Krewie (1385), Unii Lubelskiej (1569) oraz czasów, gdy polski król był carem Rosji czy królem Szwecji. Przyglądają się też temu, co zapisane jest na kolumnie Zygmunta w Warszawie. Ale na tapet biorą też kwestię polskich kolonii zamorskich - ile ich było? Na ile w ogóle były polskie?
Zapraszamy do słuchania!
A po wysłuchaniu piszcie do nas: prawdziwa@tok.fm

Ile prawdy jest w twierdzeniu, że dzisiejsze granice Polski są bliskie granicom Polski piastowskiej? Okazuje się, że poza trzonem, który zawiera Wielkopolskę, Małopolskę czy Kujawy, pojawia się sporo wątpliwości. Bo np. Śląsk to właściwie był głównie czeski, zaś z Warmią najpierw porządek robili Krzyżacy, a opanowali dopiero Jagiellonowie, i to też tylko na jakiś czas. A przy okazji dowiadujemy się, że Polska nie tylko padła ofiarą rozbiorów, ale też sama rozbierała - m.in. Węgry.
W tym odcinku rozmawiamy również o naturalnych - rzekomo - granicach Polski. I tu okazuje się, że zarówno rzeki, jak i góry, które dziś ograniczają Polskę, w przeszłości głównie łączyły, a nie dzieliły. Tym sposobem Lubusz, od którego pochodzi nazwa Ziemi Lubuskiej, jest w Niemczech, zaś Bug w przeszłości po prostu przecinał Ruś.
Zapraszamy do słuchania!
A po wysłuchaniu - piszcie do nas: prawdziwa@tok.fm

Czy Polska zaczęła się od pierwszej koronacji w 1025 roku i trwała nieprzerwanie do trzeciego rozbioru Polski? Okazuje się, że przekaz z podręczników do historii i oficjalnych uchwał sejmowych nie do końca zgadza się z faktami. Bo po 1025 roku Polska trwała jako królestwo... zaledwie 6 lat. A przez kolejne stulecia problemów nie brakowało - łącznie z tym, że królem Polski tytułowali się władcy, którzy nigdy nie byli na niego koronowani. Ale to nie koniec - spory problem jest też z koroną, którą najpierw zabrano, a potem zgubiono. A gdy przygotowano nową, to ta została potem przetopiona na pieniądze.
Jak to było z ciągłością państwa polskiego? Czy każdy król Polski był rzeczywiście koronowany? I czy król rzeczywiście musi być koronowany, by rządzić? Kiedy Królestwo Polskie rzeczywiście przestało istnieć i kto był jego ostatnim królem? A także dlaczego to trudna wiedza? A także w bonusie - skąd się wzięło określenie "bluetooth"?
O tym w drugim odcinku podcastu "Prawdziwa historia Polski". Zapraszamy do słuchania!

Czy Polska została ochrzczona w 966 roku? Tak uczy nas szkoła i podręczniki. Ale czy są na to jakieś dowody? A może Polska zetknęła się z chrześcijaństwem już wcześniej? Bo akurat na to są dowody. Tylko czy chrzest - kiedykolwiek się odbył - od razu zamienił Polaków w chrześcijan, a Polskę w kraj chrześcijański? O czy to w ogóle była już Polska? Czy na pewno chrzest wprowadził ją do kręgu cywilizacji łacińskiej?
W pierwszym odcinku podcastu "Prawdziwa historia Polski" Paweł Sulik przedstawia mity dotyczące chrztu Polski, a Adam Balcer pracowicie je obala. Posłuchajcie o powstaniach pogańskich, o wpływach z Wielkich Moraw, o monetach ze słowami zapisanymi cyrylicą i o tysiącleciu chrztu Polski, które świętowano... dwa razy.