euroradio.fm

Мужчыны выходзяць на пенсію і паміраюць — Еўразум за 2 кастрычніка | Новости Беларуси за 2 октября by Euroradio

Спецпасланніка Трампа па Беларусі Джона Коўла з нецярплівасцю чакаюць у Мінску. Нецярплівасць Лукашэнкі звязана з магчымасцямі новых эканамічных бонусаў і “плюшак”, якія ён атрымае наўзамен вызваленых палітвязняў. Палітвязні і іх сваякі чакаюць ягонага прыезду, бо гэта можа азначаць вызваленне людзей. Але ёсць некалькі нюансаў. Па-першае, у Коўла завяршаецца тэрмін знаходжання на пазіцыі спецпасланніка па Беларусі. Па-другое, кажуць, што Трамп хоча, каб ён заняўся вызваленнем і расійскіх палітвязняў. Адпаведна, ёсць тыя, хто перакананы — больш мы Коўла ў Мінску не пабачым. Ну, можа, калі толькі адзін апошні раз… Ці варта разлічваць, што Коўл па-ранейшаму будзе спецпасланнікам — як працуе механізм падаўжэння яго паўнамоцтваў? Пра што сведчыць пашырэнне яго паўнамоцтваў перамоўшчыка і вызваліцеля палітвязняў на Расію? Ці не застануцца беларускія палітвязні па-за ўвагай Коўла і Трампа, калі працэс у Расіі пойдзе паспяхова? На гэтыя ды іншыя пытанні ў эфіры Еўрарадыё адказвае амерыканіст, палітычны аглядальнік Антон Пянькоўскі

Апошнімі днямі зноў пачалі гучаць заявы пра рэтранслятары на тэрыторыі Беларусі, якія час ад часу пачынаюць працаваць і скіроўваць расійскія беспілотнікі на цэлі ва Украіне. Адначасова пад атаку цяпер ужо ўкраінскіх дронаў трапляюць пункты пропуску на беларуска-расійскай мяжы. З іншага боку, Лукашэнка адправіў у адстаўку дыпламата, чыя хамская эскапада ў бок Украіны была такой скандальнай, што нават дзяржпрапаганда прыбрала яе са сваіх рэсурсаў. Ідуць размовы пра магчымую здзелку, пры якой праз балтыйскія еўрапейскія парты пойдзе беларускі калій — у абмен на магчымасць гэтым жа шляхам без перашкод везці ўкраінскае зерне. Ці варта чакаць новага ўльтыматуму ад Зяленскага ў адрас Лукашэнкі, ці гэтым разам ультыматум адразу агучыць Мадзьяр? Якое значэнне мае сустрэча на палях Генасамблеі ААН Ціханоўскай і Сібігі? Чаму ва Украіне ніяк не вырашаюцца пытанні беларусаў з легалізацыяй, выплатамі і гэтак далей? На гэтыя ды іншыя пытанні ў эфіры Еўрарадыё адказвае палітолаг, дырэктар украінскага Інстытута сусветнай палітыкі, эксперт iSANS Яўген Магда

Лукашэнка хваліцца, што беларусы плацяць мала падаткаў. Маўляў, можна было б зрабіць "як на Захадзе", але тады вы б адразу пачалі прасіцца назад, у "сацыяльна арыентаваную дзяржаву". Блогер Аляксандр Кныровіч вырашыў разабрацца з гэтым папулісцкім наратывам. Таксама пагаворым пра тое, чаму беларусы (і асабліва беларускія мужчыны) так мала жывуць. І пра гендарную роўнасць у беларускіх дэмсілах. А на дэсерт — сем прэтэнзій Кныровіча да Лукашэнкі і, калі паспеем, даследаванне Цэнтра новых ідэяў пра беларускія эліты, ад якога камяня на камяні не пакінуў Сяргей Чалы

Ці возьме Літва прыклад з Польшчы адносна Мінска — Еўразум за 1 кастрычніка | Новости Беларуси за 1 октября by Euroradio

Прадстаўнік памежнай службы Украіны сцвярджае, што рэтранслятары на беларускай тэрыторыі перыядычна працуюць і накіроўваюць расійскія беспілотнікі на цэлі ва Украіне. Памежныя пераходы на мяжы Расіі і Беларусі ўсё часцей трапляюць пад удары ўкраінскіх беспілотнікаў, і ахвярамі гэтых удараў становяцца ў тым ліку і беларускія машыны. Вядома, цярпяць і людзі, беларусы. Тыя, хто “супраць вайны”, але працуюць на прадпрыемствах, якія вырабляюць прадукцыю для расійскай арміі. У тым ліку і “тавары ваеннага прызначэння”. Вось так вайна ўсё больш настойліва зазірае ў вокны мірнага беларускага дома. Ці сапраўды рэтранслятары ў Беларусі па-ранейшаму працуюць і наколькі адчувальная праз гэта пагроза для Украіны? Ці выпадкова пад удары трапляюць аб’екты на расійска-беларускай мяжы? Што стаіць за пастаяннымі вучэннямі сілавікоў у Беларусі? На гэтыя ды іншыя пытанні ў жывым эфіры Еўрарадыё адказвае палітолаг, эксперт па нацыянальнай бяспецы Аляксандр Казак

Па даручэнні Дональда Трампа яго спецпрадстаўнік па Беларусі Джон Коўл цяпер будзе, па адпрацаваным на Лукашэнку “перамоўным трэку”, вызваляць расійскіх палітвязняў. Праўда, Пяскоў ужо заявіў, што ніякіх палітвязняў у Расіі няма і таму размаўляць з Коўлам няма пра што. Але ж тое казаў і Лукашэнка. Што не перашкодзіла яму гандляваць палітвязнямі з амерыканцамі — вызваляць іх у адказ на зняцце санкцый. Ці сапраўды існуе небяспека, што Коўл пераключыцца на “расійскі трэк”, пакідаючы па-за ўвагай беларускіх палітвязняў? Як далёка гатова зайсці Польшча ў падтрыманні “лёгкай адлігі” з рэжымам Лукашэнкі? Чаму ў Еўропе ўсё часцей чуваць галасы пра неабходнасць “дамаўляцца з Пуціным”? Гэтыя ды іншыя тэмы абмяркоўваем у штотыднёвым жывым эфіры Еўрарадыё з палітычным аглядальнікам, гісторыкам Аляксандрам Фрыдманам

Сустрэча і перамовы міністра замежных спраў Польшчы Сікорскага з калегам, лукашэнкаўскім міністрам Рыжанковым, на палях Генасамблеі ААН у Нью-Ёрку выклікалі ледзь не шок як у асяродку беларускіх дэмсіл і экспертаў, так і сярод экспертаў польскіх. Тым не менш, пра існаванне непублічных перамоўных працэсаў паміж Мінскам і Варшавай неаднаразова ў эфірах Еўрарадыё казаў Ігар Тышкевіч. І вось яны дасягнулі такога ўзроўню, што выйшлі ў публічную прастору. Дарэчы, на існаванне перамоўных трэкаў паміж Парыжам ды Мінскам, а таксама “нямецкага трэка”, Тышкевіч таксама ўказваў. Якія інтарэсы найперш мае Мінск, дамагаючыся пацяплення адносін з Варшавай? Чым цікавыя стасункі з афіцыйным Мінскам для Парыжа і Берліна? Што стаіць за пераводам былога кіраўніка Генштаба Муравейкі ў лукашэнкаўскую Адміністрацыю? На гэтыя ды іншыя пытанні ў жывым эфіры Еўрарадыё адказвае палітычны аналітык, эксперт міжнароднай аналітычнай сеткі Research Solutions Ігар Тышкевіч

Беларускі адвакат Алесь Міхалевіч 25 верасня выклаў фота з Ерэвана, куды ён прыехаў у складзе дэлегацыі Еўрапейскай народнай партыі. І падпісаў фота словамі: “Нагадваю, Арменія для беларускіх актывістаў бяспечнай краінай НЕ стала”. У гэты ж дзень у Арменію патрапіў яшчэ адзін беларус, але не па сваёй волі. І адразу быў там затрыманы — Леў Міхееў быў высланы з Грузіі. А ў Арменіі актывіста таксама затрымалі, паколькі ён знаходзіцца ў базе вышуку СНД па запыце Мінска. Праўда, неўзабаве вызвалілі: Ерэван не выдае замежнікаў, якіх пераследуюць паводле палітычных матываў. І цяпер ён падаўся на атрыманне палітычнага прытулку ў Арменіі. Галоўнае, каб і там чыноўнікі, як у некаторых еўрапейскіх краінах, не вырашылі, што ў Беларусі рэпрэсіі скончаны… Што рабіць беларусам, якія знаходзяцца ў Грузіі і ў якіх ёсць праблемы з легалізацыяй там — ці варта спадзявацца на атрыманне прытулку ў гэтай краіне? Чаму Арменію называюць небяспечнай для беларускіх актывістаў краінай, хоць яна і не выдае іх рэжыму? Як змянілася стаўленне міграцыйных службаў Польшчы да беларусаў, якія падаюцца на міжнародную абарону, і ці магчыма змяніць гэта стаўленне? На гэтыя ды іншыя пытанні ў жывым эфіры Еўрарадыё адказвае адвакат, спецыяліст у галіне міжнародна-прававога супрацоўніцтва па крымінальных справах, доктар сацыяльных навук, кіраўнік адвакацкага бюро "Legal status" Алесь Міхалевіч

Ціск на рэжым і “шматвектарнасць” Лукашэнкі — Еўразум за 30 верасня | Новости Беларуси за 30 сентября by Euroradio

Выступаючы 29 верасня ў Еўрапарламенце, Святлана Ціханоўская ў чарговы раз заклікала захоўваць санкцыі супраць Расіі і рэжыму Лукашэнкі. “Часам у нас узнікае спакуса дамовіцца з дыктатарамі — Пуціным, Лукашэнкам. Дыктатары ўспрымаюць толькі мову сілы. І дэмакратыі павінны быць гатовы паказаць зубы”, — звярнулася да еўрапарламентарыяў Ціханоўская. А вось ЗША, выглядае на тое, вырашылі дзейнічаць іншым шляхам і дамаўляцца з дыктатарамі. Размова ідзе ўжо не толькі пра Лукашэнку, але і пра Пуціна. З ім Коўл будзе адыгрываць ужо адпрацаваны ў Мінску сцэнарый: мяняць палітвязняў на санкцыі. Ці надоўга ў існуючай геапалітычнай сітуацыі хопіць прынцыповасці ў Еўропы адносна рэжымаў Лукашэнкі і Пуціна? Якія мэты хаваюцца за вызваленнем палітвязняў узамен на зняцце амерыканскіх санкцый? Санкцыі, палітвязні і вайна — ці ёсць правы ў спрэчцы Латушкі і Кавалеўскага? На гэтыя ды іншыя пытанні ў жывым эфіры Еўрарадыё адказвае доктар палітычных навук, дырэктар Інстытута палітычных даследаванняў “Палітычная сфера” Андрэй Казакевіч

Навіны пра тое, што асобныя еўрапейскія краіны актывізавалі свае перамовы з рэжымам Лукашэнкі, сталі нагодай для ўзмацнення пазіцый той групы прадстаўнікоў дэмсіл, якая выступае за больш шчыльныя стасункі краін ЕС з Беларуссю. Маўляў, стаўка на ізаляцыю і ціск не спрацавала і варта спрабаваць праз “пернік” дамагацца вызвалення палітвязняў, змяншэння ўзроўню рэпрэсій, адцягвання Беларусі ад Расіі. Вось толькі рэжым жадання спыняць рэпрэсіі не дэманструе, сам ініцыюе больш шчыльныя адносіны з Расіяй і працягвае падтрымліваць Маскву на ўсіх міжнародных пляцоўках. Ці варта казаць, што палітыка краін ЕС памяняецца адносна рэжыму Лукашэнкі? Калі Еўропу цікавіць найперш рэгіянальная бяспека, то ці можна казаць, што і пытанне спынення рэпрэсій будзе ўздымацца? Што дасць наладжванне стасункаў паміж рэжымам Лукашэнкі і Еўропай без змен самога рэжыму? На гэтыя ды іншыя пытанні ў жывым эфіры Еўрарадыё адказвае экспертка па палітычнай камунікацыі Настасся Касцюгова

Спачатку стала вядома пра перамовы на палях Генасамблеі ААН у Нью-Ёрку міністра замежных спраў Польшчы Сікорскага з лукашэнкаўскім міністрам Рыжанковым. Адметна, што напярэдадні гэтай сустрэчы ні Сікорскага, ні іншых прадстаўнікоў Польшчы не было на брыфінгу на тэму пагрозы з боку Беларусі для міжнароднага міру і бяспекі з удзелам Ціханоўскай. Хоць па-за межамі мерапрыемстваў польскі міністр з Ціханоўскай сустрэўся двойчы. Дарэчы, на тым жа івэнце, дзе не было польскіх прадстаўнікоў, адсутнічалі і дэлегацыі Германіі, Францыі, Італіі, Чэхіі… А пазней з’явілася інфармацыя, што актыўна вядуць перамовы з Мінскам і Берлін, і Парыж… Чым адметная была сёлетняя паездка на Генасамблею ААН і ці была патрэба ў такой паездцы? Ці атрымалася гэтым разам пакамунікаваць з лукашэнкаўскай дэлегацыяй? Што стаіць за перамовамі Сікорскага і Рыжанкова і ці не час Офісу мяняць сваю стратэгію? На гэтыя ды іншыя пытанні ў жывым эфіры Еўрарадыё адказвае першы дарадца Святланы Ціханоўскай Франак Вячорка

Разважаць пра сваю шматвектарную палітыку Лукашэнка любіў заўджы. І заўжды паўтараў, што на фоне вектара, скіраванага на Расію, гэтая шматвектарнасць амаль незаўважная. Але апошнім часам да гэтай агаворкі дадалася яшчэ адна — пра здраду, якой Лукашэнка ніколі не дапусціць у дачыненні да Расіі. “Чым заканчваецца здрада, вы бачыце ва Украіне. Мы не хочам паўтарыць гэты лёс”, — сказаў Лукашэнка, прымаючы ў сябе чарговага расійскага губернатара. І паабяцаў бараніць “сваю Айчыну”. Відаць, праз паглыбленне інтэграцыі з Расіяй ва ўсіх магчымых кірунках. Што на сёння засталося ад шматвектарнасці рэжыму Лукашэнкі? Чаму Лукашэнка загаварыў пра здраду, на якую ён ніколі не пойдзе? Калі Еўропа вырашыць аднавіць адносіны з рэжымам, ці стане гэта пачаткам лібералізацыі ўнутры краіны? Пра гэта і шмат што іншае мы і разважаем у штотыднёвым жывым эфіры Еўрарадыё з дацэнткай, кандыдаткай гістарычных навук, эксперткай па міжнароднай палітыцы Розай Турарбекавай

Вядомага скандальнымі выказваннямі і пагрозамі ў бок суседніх краін НАТА начальніка Генштаба РБ Муравейку нечакана Лукашэнка здымае з пасады і пераводзіць у сваю Адміністрацыю. Адны звязваюць гэта з нядаўняй інфармацыяй пра затрыманні афіцэраў у Мачулішчах, іншыя кажуць пра наступствы супрацьстаяння вайсковай разведкм і КДБ, ахвярай якой стаў генерал-рускамірац. А ў дэмсілах сваё супрацьстаянне — Сяргей Ціханоўскі супраць Офіса Святланы Ціханоўскай. Тут пакуль без гучных “адставак”. Але, можа, толькі “пакуль”… Навошта Лукашэнку яшчэ адзін прадстаўнік сілавога блока ў сваёй Адміністрацыі, да таго ж такі адыёзны? Пра што сведчыць супрацьстаянне паміж МУС і КДБ і пры чым тут войска? Чым небяспечная эскалацыя канфлікту ў дэмсілах? Пра гэта і шмат што іншае мы і разважаем у жывым эфіры Еўрарадыё з сябрам “Вольнай Беларусі”, кіраўніком варшаўскага Цэнтра палітычнага аналізу і прагнозу Паўлам Усавым

Чаму не адкрываюць Чырвоны касцёл — Еўразум за 29 верасня | Новости Беларуси за 29 сентября by Euroradio

Беларусь нарошчвае пастаўкі бензіну ў Расію: у верасні яны могуць вырасці ў 4,5 разы ў параўнанні з мінулым годам. На мінулым тыдні Лукашэнка наведаў "АМКАДОР" і казаў пра экспарт і расійскі рынак, а цяпер заклікае да "мабілізацыі" ў сельскай гаспадарцы. Што стаіць за гэтай эканамічнай палітыкай? Чаму Расіі спатрэбілася больш беларускага паліва і якую ролю тут адыгрываюць прамысловасць, экспарт і сельская гаспадарка? Ва ўсім гэтым разбіраемся з эканамічным аглядальнікам "Беларусаў і Рынку" Андрэем Махоўскім.

Аляксандр Лукашэнка прызначыў Алега Дзячэнку новым упаўнаважаным па справах рэлігій і нацыянальнасцяў. Чаму на гэтую пасаду прыйшоў менавіта ён, чым адметны яго папярэднік і чаго цяпер чакаць ад дзяржаўнай рэлігійнай палітыкі? І галоўнае — ці зменіцца нешта ў гісторыі з закрытым Чырвоным касцёлам у Мінску? Таксама пагаворым пра Свята-Елісавецінскі манастыр і гісторыю жанчыны, якая пасля дэпартацыі з Украіны засталася без грошай і жылля і, паводле яе слоў, атрымала прапанову тры месяцы працаваць бясплатна ў абмен на дах над галавой. Абмяркуем адмененае польскімі праваслаўнымі паломнікамі наведванне Беларусі, а таксама новы маштабны каталіцкі комплекс у Пружанах, які фінансуе бізнесмен і "гаманец Лукашэнкі" Аляксандр Зайцаў. Пра ўсё гэта і не толькі гаворым з тэалагіняй і праваабаронцай Наталляй Васілевіч

Аляксандр Ждановіч — актор, рэжысёр і педагог, жыве ў Варшаве. Вольга Сіліванчык — беларуская мастачка, 14 гадоў жыве ў Італіі. Яны пазнаёміліся на здымках фільма пра беларусаў у Італіі, зблізіліся і цяпер спрабуюць ствараць разам, нягледзячы на жыццё ў дзвюх краінах. Аляксандр працуе з дзецьмі, выступае з батлейкай і шукае новыя магчымасці для тэатральнай творчасці. Вольга выкладае жывапіс, піша карціны на вуліцах Рыма і спрабуе зарабляць мастацтвам. У кастрычніку яны рыхтуюць паказ беларускай батлейкі ў Рыме, а ў лістападзе ў Варшаве адбудзецца выстава Вольгі "Святло-Адчувальнасць" — з італьянскімі пейзажамі, партрэтамі беларусаў у Італіі і плакатамі пра падзеі 2020 года. Падчас выставы таксама плануюцца сумесныя майстар-класы. Для яе арганізацыі шукаюць падтрымку праз краўдфандынгавую платформу "Гронка". Пра жыццё і творчасць беларусаў у выгнанні, пошук сумеснай творчасці, батлейку ў Рыме і выставу ў Варшаве размаўляем з акторам і рэжысёрам Аляксандрам Ждановічам і мастачкай Вольгай Сіліванчык

Генерал у Адміністрацыі Лукашэнкі і адказнасць за Threads — Еўразум за 28 верасня | Новости Беларуси за 28 сентября by Euroradio

Беларусь у 2030 годзе — якой яна можа быць? Банк Ідэй сумесна з Еўрарадыё распачынае праграму, у якой журналістка Вольга Лойка разам з сапраўднымі профі ў розных галінах будзе шукаць адказ на гэтае ды іншыя пытанні. Транзіт улады ў Беларусі непазбежна набліжаецца, і ўжо зараз і Захаду, і беларускім дэмсілам важна разумець, як эфектыўна ўздзейнічаць на кіруючую эліту ў Беларусі цяпер і ў будучыні і як падрыхтавацца да пераходу ўлады. Транзіт эліт і эліты транзіту ўлады абмяркоўваем з заснавальнікам Цэнтра новых ідэй і праекта Maldzis Рыгорам Астапенем.

Мэбельшчык Аляксей Санчук ніколі не лічыў сябе палітызаваным чалавекам — але ў 2020 годзе стаў адной з заўважных постацей пратэсту. Яго словы “Я вучыў рытм” пасля затрымання завірусіліся ў сацсетках, а шасцігадовы тэрмін, які мужчына адбыў цалкам, стаў адным з самых доўгіх для палітвязняў. 6 ліпеня Аляксей выйшаў з калоніі, а праз тры дні з адным заплечнікам выехаў з Беларусі. Цяпер разам з жонкай і дачкой ён у Грузіі і неўзабавае плануе эміграваць. Чаму ён лічыць сябе дваровым актывістам, а не легендарным барабаншчыкам? Як не страціць розум у ШІЗА і ПКТ, дзе ён правёў каля дзевяці месяцаў? Як пазнаёміцца з дачкой, якую апошні раз бачыў сямігадовай дзяўчынкай, а цяпер сустрэў трынаццацігадовым падлеткам? Якія аперацыі патрэбны пасля калоніі і што чакае сям'ю ў Польшчы?

Што рабіць, калі з носа пацякло — Еўразум за 25 верасня | Новости Беларуси за 25 сентября by Euroradio

Беларускія музыкі (а, па шчырасці, і не толькі яны) усё часцей наведваюць іншы кантынент — едуць з канцэртамі ды творчымі сустрэчамі ў ЗША і Канаду. І размова ў дадзеным выпадку не пра гурт “Молчат дома”, які асеў у Лос-Анджэлесе. За апошнія гады ў Паўночнай Амерыцы пабывалі Лявон Вольскі і Аляксандр Чарнуха, Сяржук Доўгушаў і Саша Філіпенка, Уладзімір Пугач і Зміцер Лукашук. Спіс можна працягваць. І вось новая нагода сказаць пра “беларускую экспансію” ў амерыканскім кірунку — у вялікі тур па ЗША і Канадзе выпраўляецца лідар гурта “Дай Дарогу!” Юрый Стыльскі. Чым адметны сёлетні тур Стыльскага і якія сюрпрызы музыка рыхтуе сваім прыхільнікам ды слухачам? Ці застаецца ў беларусаў ЗША і Канады цікавасць да свайго? З якімі складанасцямі давялося сутыкнуцца на этапе падрыхтоўкі тура? На гэтыя ды іншыя пытанні ў эфіры Еўрарадыё адказваюць лідар гурта “Дай Дарогу” Юрый Стыльскі і дырэктар Галоўнай управы Згуртавання беларусаў Канады, арганізатар канадскай часткі тура Аляксей Лях

2 месяцы таму рэжысёр Андрэй Кудзіненка з'ехаў з Беларусі праз тое, што ў яго кватэры і ў кінашколе "КиноКоллайдер" пабывалі міліцыянты і супрацоўнікі КДБ. Акаўнты Кудзіненкі ў месенджарах і сацсетках цяпер кантралююцца сілавікамі. А яго культавым фільмам "Акупацыя. Містэрыі" займаюцца ідэолагі. Пра тое, чаму рэжысёр да апошняга заставаўся ў Беларусі, як цяпер выглядае незалежнае беларускае кіно і ці ёсць будучыня для беларускіх творцаў у эміграцыі Кудзіненка раскажа ў жывым эфіры Еўрарадыё.

“Усё пачалося з кахання, якое не магло стаць узаемным, а скончылася таямніцай, што перажыла амаль стагоддзе. Адама Шаламіцкага, беларуса, які жыве ў Варшаве, нечакана ўцягвае ў загадкавую гісторыю яго былая аднакласніца і першае каханне Эльза…” Заінтрыгаваў? Гэта словы пра новы раман Аляксея Дзікавіцкага “Вяртанне Эльзы”. Раман гэты, як сцвярджае аўтар, пра каханне, памяць і спакусу вечнай маладосці, у якім мінулае нечакана працягвае ўплываць на жыццё тых, хто жыве сёння. Адкуль з’явілася ідэя рамана і якія “сапраўдныя цуды” дапамаглі яго напісаць? Што ў рамане звязвае Варшаву і беларускае Палессе? Ці атрымалася штосьці з ідэі Дзікавіцкага наконт стварэння дыяспарай структур і арганізацый, якія на “нізавым” узроўні маглі б вырашаць іх праблемы? На гэтыя ды іншыя пытанні ў эфіры Еўрарадыё адказвае пісьменнік, кіраўнік праекта “Belarus Tomorrow” Аляксей Дзікавіцкі

Спецпасланнік Трампа ў Беларусі Джон Коўл па вяртанні з Мінска ізноў агучыў, што ў размовах з Лукашэнкам апошні кажа пра жаданне бачыць яго ў якасці пасярэдніка паміж Трампам і Пуціным. Каб такім чынам бакі маглі хутчэй зразумець адзін аднаго і паразумецца ў пытанні спынення вайны ва Украіне. Пытанне толькі ў пазіцыі Кіева адносна такога пасярэдніцтва. Вось выглядае на тое, што неўзабаве і ў ЕС пачнуць пераглядаць стаўленне да рэжыму Лукашэнкі. Ці варта разлічваць, што жаданне Трампа дамагчыся спынення вайны ва Украіне легітымізуе Лукашэнку і для Украіны? Пра што сведчыць аднаўленне дыялогу паміж Варшавай і Мінскам і як да такога пацяплення ў адносінах ставяцца ў Кіеве? Як на спробы Мінска наладзіць адносіны з краінамі ЕС уплываюць расійскія правакацыі і дыверсіі ў Еўропе? Пра гэта і шмат што іншае мы і разважаем у жывым эфіры Еўрарадыё з паліттэхнолагам, пісьменнікам, блогерам Міхаілам Шэйтэльманам

Пакуль усе абмяркоўваюць “калійную здзелку стагоддзя” паміж ЗША і рэжымам Лукашэнкі, беларусы ў Беларусі жывуць далёка ад гэтага ўсяго. Да прыкладу, думаюць, чым ім адгукнецца тое, што Лукашэнка зацікавіўся пытаннем парковак у Мінску. А яшчэ — што будзе з арэндным (і не толькі) жыллём. Бо і там, як высвятляецца, парадку без Лукашэнкі няма. Беларусы ж дыяспары сочаць за Ціханоўскімі. З аднаго боку не сціхаюць спрэчкі вакол скандальнай прапановы Святлане своеасаблівым чынам прыцягнуць увагу да праблемы беларускіх палітвязняў. З іншага боку Сяргей Ціханоўскі, які ваюе на ўсе франты. Чым Лукашэнку не дагадзілі паркоўкі і што чакае беларускіх аўтамабілістаў? Ці застаецца ў беларусаў магчымасць атрымаць сацыяльнае жытло і што не так з жыллём арэндным? Ці гатовы Кныровіч распрануцца дзеля добрай справы? Пра гэта і шмат што іншае мы і разважаем у жывым эфіры Еўрарадыё з блогерам, вядоўцам праграмы “Атмасфера” на Белсаце Аляксандрам Кныровічам

Нятрэнды дэмсілаў адносна дыялогу з Лукашэнкам — Еўразум за 24 верасня | Новости Беларуси за 24 сентября by Euroradio

У той час, як на Генасамблеі ААН лідары краін свету заклікалі Расію да міру з Украінай, расійскі верталёт парушыў паветраную прастору Польшчы. Інцыдэнт доўжыўся менш за хвіліну, і нічога страшнага не здарылася, але ўсё было вельмі падобна на адмысловую правакацыю. Асабліва пасля паветранай трывогі ў Люблінскім ваяводстве, якая гучала напярэдадні гэтага залёту. А ўжо вечарам таго ж дня праз невядомыя дроны спыняў працу аэрапорт Берліна. Акурат у той час, як Зяленскі з трыбуны ААН расказваў пра пагрозы з боку Расіі для бяспекі Еўропы, у інфармацыйным полі актыўна абмяркоўвалі перамовы міністраў замежных спраў Польшчы і Беларусі, а першая партыя беларускага калію пачала свой шлях праз акіян у ЗША. Куды, дарэчы, ужо афіцыйна запрасілі Пуціна на саміт G20. Хто стаіць за чарговай “дронавай правакацыяй”, але цяпер у аэрапорце Берліна? Ці звязаны берлінскі і польскі інцыдэнты і як на іх рэагуюць вайскоўцы краін ЕС? Што насамрэч ставіць за мэту Мінск, ініцыяваўшы сустрэчы Рыжанкова з міністрам Сікорскім? Гэтыя ды іншыя тэмы абмяркоўваем у штотыднёвым жывым эфіры Еўрарадыё з палітычным аглядальнікам, гісторыкам Аляксандрам Фрыдманам

На фоне перамоўнага трэка, распачатага ЗША з рэжымам Лукашэнкі, вызвалення палітвязняў і частковай змены рыторыкі ў бок Мінска асобных еўрапейскіх палітыкаў мэйнстрымныя часткі дэмсіл працягваюць настойваць на ўзмацненні ціску ў дачыненні да Беларусі. Але і пазіцыя прыхільнікаў наладжвання адносін з рэжымам і пачатку перамоў на фоне вайны ва Украіне на сёння не выглядае цалкам прымальнай. Ці варта разлічваць, што жаданне Трампа атрымаць беларускі калій прывядзе да змены стаўлення Літвы ды Латвіі да транзіту? Пра што сведчыць аднаўленне дыялогу паміж Варшавай і Мінскам і ці варта чакаць сапраўднага пацяплення ў адносінах? Як на дэмсілы і дыяспару ўвогуле ўплываюць гэтыя змены і як яны на іх рэагуюць? На гэтыя ды іншыя пытанні ў эфіры Еўрарадыё адказвае сябра фракцыі “Наступ” у Каардынацыйнай радзе Іван Краўцоў

24 верасня ў эфіры Еўрарадыё — даследчык, стыпендыят даследчыцкай праграмы імя Віталя Сіліцкага Цэнтра новый ідэй, студэнт Карлава ўніверсітэта Глеб Фіцнер. Сёння беларусы падзелены тэрытарыяльна, у нас рознае стаўленне да нейкіх гістарычных падзей, мы можам нават размаўляць на розных мовах, але ёсць і тое, што нас яднае. Гэта і сувязь праз стаўленне да нашай Айчыны, і разуменне таго, што мы ўсе, такія розныя — беларусы. Народ, які як птушка Фенікс: нараджаецца, згарае — і ізноў адраджаецца. Толькі згараць, знішчацца амаль цалкам нам не наканавана бясконца. Гэта не непарушнае кола. Таму што мы беларусы, мы ёсць адзін у аднаго, і мы будзем рабіць усё для таго, каб і надалей быць адно ў аднаго, перакананы Глеб Фіцнер. Пра тое, чаму беларусы падобныя да птушкі Фенікс і ці наканавана нам бясконцае знішчэнне і аднаўленне, пра значнасць беларускай мовы і стомленасць ад “моцнай улады” мы і разважаем у праграме “Ідэя Х” з Глебам Фіцнерам.

Насуперак заявам Лукашэнкі, што для Захаду калію ў Беларусі няма, першае судна, гружанае гэтымі ўгнаеннямі, цягам месяца прыбудзе ў Новы Арлеан. Прыблізна ў той жа час, калі плануецца новы візіт Джона Коўла ў Мінск. Паралельна намячаецца нешта падобнае на пацяпленне ў беларуска-польскіх адносінах. Дый агулам узнікае адчуванне, што распачынаецца нейкі новы этап у адносінах паміж Мінскам і “калектыўным Захадам”. Ці сапраўды паміж ЗША і Лукашэнкам магчымая шмат разоў узгаданая “біг дзіл” і пастаўкі калію — яе пачатак? На які ўзровень пацяплення адносін паміж Варшавай і Мінскам варта разлічваць у выпадку, калі перамовы працягнуцца? Як на гэтую змену настрояў адносна рэжыму Лукашэнкі адрэагуе Украіна? На гэтыя ды іншыя пытанні ў эфіры Еўрарадыё адказвае палітычны аналітык Віталь Цыганкоў

Гісторыі беларускіх палітзняволеных зноў патрапілі ў навінавыя сюжэты замежных СМІ. І гэтым разам не толькі дзякуючы намаганням адміністрацыі Дональда Трампа. Пра іх пакручастыя лёсы распавядае новы эксперыментальны фільм “Лісты” беларускага дакументаліста Андрэя Куцілы. Стужку ў пачатку верасня паказалі на адным з галоўных кінафестываляў свету — Венецыянскім біенале. Там праект атрымаў узнагароду Impact Golden Globes за моцны грамадскі ўплыў. Што пра фільм піша замежная прэса і кажуць звычайныя гледачы? Як “Лісты” падпольна здымалі ў Беларусі — і перадавалі за мяжу зняты матэрыял? Як аўтар знайшоў сярод тысяч лістоў палітвязняў патрэбныя для праекта гісторыі? Ці змогуць фільм пабачыць самі беларусы? На ўсе пытанні ў ютуб-эфіры Еўрарадыё адкажа сам аўтар фільма Андрэй Куціла.

Рыжанкоў і Сікорскі загаварылі пра пралескі і фруктовы сад — Еўразум за 23 верасня | Новости Беларуси за 23 сентября by Euroradio

На палях Генасамблеі ААН у Нью-Ёрку сустрэліся міністры замежных спраў Польшчы і Беларусі. Здавалася б, нічога асабліва дзіўнага з улікам маштабу мерапрыемства. Але, як высвятляецца, гэта была не проста сустрэча ветлівасці, але сапраўды нешта падобнае на пашырэнне дыялогу. Радаслаў Сікорскі нават анансаваў адкрыццё новай амбасады Польшчы ў Беларусі. Адначасова Трамп паабяцаў амерыканскім фермерам беларускія калійныя ўгнаенні па “прыгожых коштах”, і ў працяг стала вядома, што першае судна з гэтымі ўгнаеннямі прыбудзе ў Новы Арлеан цягам месяца. Недзе ў той жа час, калі плануецца новы візіт Джона Коўла ў Мінск. Супадзенне? А Святлана Ціханоўская працягвае заклікаць Захад ціснуць на рэжым Лукашэнкі і не гадляваць з ім. На які ўзровень пацяплення адносін паміж Варшавай і Мінскам варта разлічваць у выпадку, калі перамовы працягнуцца? Ці стануць пастаўкі калію ў ЗША сапраўды рэгулярнымі, з улікам таго, што “свабоднага калію для Захаду ў Беларусі няма”? Як гэтыя навіны ўплываюць на будучае беларуска-амерыканскіх перамоў і вызваленне палітвязняў? На гэтыя ды іншыя пытанні ў эфіры Еўрарадыё адказвае палітычны аглядальнік, старшы даследчык Цэнтра новых ідэй Юрый Дракахруст

Гусляра, шматгадовага ўдзельніка гурта “Стары Ольса” і аўтара сольных праектаў Алеся Чумакова арыштавалі летась у снежні, перад самымі Калядамі. Увесь час зняволення ён правёў у Калядзічах, трапіць у калонію так і не паспеў. У якасці абвінавачання на судзе прагучала такое: “граў беларускую народную музыку і там самым гуртаваў пратэставае ядро”. А асудзілі ў выніку па артыкуле 361-1 Крымінальнага кодэкса — за ўдзел у экстрэмісцкім фарміраванні. Алесь быў вызвалены з-за кратаў 16 верасня ў выніку перамоўнага працэсу паміж ЗША і рэжымам Лукашэнкі і дэпартаваны ў Літву, адкуль пераехаў у Польшчу. Што прымушала заставацца ў Беларусі, насуперак перасцярогам аб небяспецы і пагрозе затрымання? Ці стаў нечаканым прысуд і асабліва фармулёўка віны? Чым плануе займацца і якія мае творчыя планы? На гэтыя ды іншыя пытанні ў эфіры Еўрарадыё адказвае гусляр, удзельнік гурта “Стары Ольса” Алесь Чумакоў

Cфера ідэалагічных свят і канцэртаў пастаўлена ў Беларусі на паток — і падтрымлівае яе бесперабойную працу група кампаній “Саўндкафэ Прадакшн”. Кіруе ёй прадпрымальнік Вадзім Рашэцька і яго сям’я, а дапамагае ім перамагаць у тэндарах і атрымліваць замовы бацька Вадзіма — Генадзь Рашэцька, супрацоўнік Адміністрацыі Аляксандра Лукашэнкі. Як прыватная беларуская кампанія гадамі зарабляла мільёны долараў у Расіі і Беларусі? Як беларускі рэжым спрычыніўся да гэтага невідавочнага поспеху? Куды Рашэцькі інвестуюць свае грошы? На гэтыя і іншыя пытанні ў студыі Еўрарадыё адкажуць Аляксей Гуліцкі і Ксенія Вязнікоўцава, журналісты-расследавальнікі “Бюро”.

Трамп заняўся калійнай угодай з Мінскам — Еўразум за 22 верасня | Новости Беларуси за 22 сентября by Euroradio

Неабходную суму ў 25 тысяч еўра для вызваленых і дэпартаваных з Беларусі 25 палітвязняў сабралі за шэсць гадзін. Але збор працягваецца, і на дадзены момант сабрана амаль 40 тысяч еўра. Апроч таго, гэтым разам тых, хто пажадаў пераехаць у Польшчу, адразу арганізавана перавезлі ў Варшаву, узгадніўшы гэты крок з МЗС Польшчы. І тыя, хто застаўся ў Літве, і тыя, хто паехаў у Польшчу, былі заселены, атрымалі першую падтрымку і ўжо пачалі працэс легалізацыі… Як фонды, ініцыятывы і агулам дэмсілы і грамадзянская супольнасць рыхтаваліся да прыёму новых дэпартаваных з краіны палітвязняў? Якую падтрымку і дапамогу мусяць атрымаць былыя вязні і ці ўсім яна будзе аднолькавая? Якія патрэбы застаюцца незакрытымі і з якімі складанасцямі сутыкаюцца былыя палітвязні? На гэтыя ды іншыя пытанні ў эфіры Еўрарадыё адказвае лідарка ініцыятывы “Вольныя” Вераніка Станкевіч

Чым далей ад нас падзеі 2020 года, тым больш яны становяцца падобнымі на казку. Часам страшную і нават жахлівую. А героі тых падзей міфалагізуюцца. І, як у герояў любых міфаў, сярод іх ёсць як добрыя, так і злыя. Адметна, што насамрэч і тыя падзеі, і тыя героі ды гераіні сёння жывуць побач з намі. Нехта нават палітыкай працягвае займацца. І гэтую “міфалагізацыю” выкарыстоўвае для сваіх папулісцкіх ці якіх іншых мэт. У той час як грамадства хацела б працы над памылкамі. І гэта тычыцца далёка не толькі 2020 года… Як мы бачым лідараў і якія яны ў рэчаіснасці? Шкодзіць ці дапамагае нам палітычная міфалагізацыя і як яе выкарыстоўваюць для палітычнага выжывання і барацьбы? Калі трэба рабіць працу над памылкамі і чаму палітыкі так гэтай працы не любяць? Пра гэта і шмат што іншае мы і разважаем у жывым эфіры Еўрарадыё з кандыдатам гістарычных навук, аглядальнікам Яўгенам Красуліным

Мінчанка Ангеліна Камінская нарадзіла адразу трох дачок — “падарыла краіне трох жанчын” — і папрасіла ў Лукашэнкі кватэру. Пакуль атрымала трохмесны вазок, а яе прыклад запусціў флэшмоб шматдзетных сем’яў. Рэакцыя грамадства аказалася неадназначнай: ад захаплення смеласцю да абвінавачванняў у нахабстве. Амаль адначасова Святлана Ціханоўская напісала пра нябачную працу жанчын — догляд за дзецьмі і старэйшымі, хатнюю працу, арганізацыю жыцця сям’і. А вядоўца ютуб-шоу Канстанцін Каверын прапанаваў Ціханоўскай зрабіць эратычную фотасесію дзеля прыцягнення ўвагі да палітвязняў. Чаму дзяржаўная падтрымка маладым бацькам выглядае не як права, а як узнагарода за заслугі і просьба да кіраўніка? Як у Новай Беларусі падзяліць хатнюю працу паміж жанчынамі, мужчынамі і дзяржавай — і ці перастане догляд дзяцей лічыцца перадусім жаночай справай? Што не так з прапановай Ціханоўскай эратычнай сесіі і чаму такое ж не прапаноўваюць мужчынам-палітыкам? Пра гэта і шмат што іншае мы і разважаем у новым выпуску “Гендар_гэпа” з доктаркай навук у галіне камунікацыі, даследчыцай медыя, улады і гендару, заснавальніцай аналітычнай платформы “Кантрапункт” Ірынай Сідорскай

Пасля Коўла Лукашэнка паехаў у палі — Еўразум за 21 верасня | Новости Беларуси за 21 сентября by Euroradio

Выправіўшы надакучлівага амерыканскага госця рабіць “хатнюю працу”, Лукашэнка спачатку прачытаў лекцыю па гісторыі генацыду палякамі беларускага народа. Пра тое, як пад палякамі беларусы сваю ідэнтычнасць гублялі, а пад уладай камуністаў — аднаўлялі. А потым вярнуўся да спраў, у якіх насамрэч разбіраецца, — інспекцыі фермаў і палёў. У гэты час вызваленыя і дэпартаваныя з краіны палітвязні спрабуюць пачынаць жыццё ў вымушанай эміграцыі з нуля. А эксперты спрачаюцца пра будучае “перамоўнага трэку Мінска і Вашынгтона”: ён завяз, працягваецца з невялікімі зменамі ці імкнецца да “затухання”? Ці, можа, ўвогуле ўжо скончыўся… Ці можна разлічваць на працяг перамоў і вызваленняў у выніку пагадненняў паміж Мінскам і ЗША? Ці атрымаецца ў Трампа калі не схіліць увесь ЕС да перамоў з рэжымам Лукашэнкі, то ўгаварыць хаця б нейкую з краін Балтыі дазволіць праз яе тэрыторыю транзіт беларускага калію? Якая роля Беларусі і лукашэнкаўскага рэжыму ў накіроўванні расійскіх БПЛА на цэнтральныя і заходнія рэгіёны Украіны і ў правакацыях, якія ладзіць Расія ў дачыненні да краін ЕС? На гэтыя ды іншыя пытанні ў эфіры Еўрарадыё адказвае палітычны аглядальнік Радыё Свабода Валерый Карбалевіч

На тэрыторыі Беларусі ізноў запрацавалі рэтранслятары, якія накіроўваюць расійскія БПЛА на Украіну. На фоне навін пра атакі беспілотнікамі памежных пунктаў пропуску на заходняй украінскай мяжы гэта выклікае шмат пытанняў да лукашэнкаўскага рэжыму з боку Кіева. У той жа час у Літве ўпершыню збілі дрон, які быў нашпігаваны выбухоўкай. Польшча накіравала да мяжы з Украінай вайсковыя сапёрныя падраздзяленні. У якасці тлумачэння — словы пра пагрозу з боку Расіі для ўсёй Еўропы. Эксперты папярэджваюць пра магчымыя атакі расійскіх войскаў цяпер не толькі на краіны Балтыі і Польшчу, але і на Малдову. Тэракты ў краінах ЕС, за якімі стаяць расійскія спецслужбы. Усё гэта становіцца будзённым у нашым рэгіёне. Ці можна з упэўненасцю казаць пра ролю беларускага боку ў накіроўванні расійскіх БПЛА на цэнтральныя і заходнія рэгіёны Украіны? Якая роля Беларусі і лукашэнкаўскага рэжыму ў эскалацыі і правакацыях, якія ладзіць Расія ў дачыненні да краін ЕС? Наколькі верагодныя “выпадковыя” расійскія ракетныя ўдары па Польшчы ці іншых краінах Еўропы? На гэтыя ды іншыя пытанні ў эфіры Еўрарадыё адказвае ваенны эксперт, аглядальнік групы “Інфармацыйны супраціў” Аляксандр Каваленка

Турма за беларускія народныя песні — Еўразум за 18 верасня | Новости Беларуси за 18 сентября by Euroradio

Юбілейны V беларускі фестываль Minsk x Minga пройдзе ў Мюнхене 9–11 кастрычніка. Праграма, як звычайна, насычаная і разнастайная. Прычым разлічана не толькі на беларусаў, але і на нямецкую аўдыторыю. Да прыкладу, дыскусія, якой распачынаецца фестываль, праходзіць на беларускай і нямецкай мовах: пра “Доўгія рукі дыктатуры” будуць казаць нобелеўскі лаўрэат Алесь Бяляцкі, палітвязынка Кацярына Андрэева, а таксама Бэрбель Хайдэ Уль і Сабіна Ляйтхойзэр-Шнарэнбергель. Але ж не толькі лекцыямі адметны фэст: будуць канцэрты Светы Бень і Кацярыны Рыдлеўскай, празентацыі кніг і шмат чаго яшчэ… Чым адметная праграма сёлетняга фестывалю і якімі крытэрыямі кіраваліся, складаючы яе? Ці атрымліваецца прыцягваць увагу жыхароў Мюнхена і агулам Германіі да беларускай культуры? Якія складанасці паўставалі перад арганізатарамі гэтым разам? На гэтыя ды іншыя пытанні ў эфіры Еўрарадыё адказваюць суарганізатаркі фестывалю Minsk x Minga Іна Валіцкая і Хрысціна Дарапей

Вынік апошняй сустрэчы Джона Коўла з Лукашэнкам адны лічаць поспехам амерыканскай дыпламатыі, а іншыя называюць днём няспраўджаных надзей. Сапраўды, чакалі вызвалення некалькіх сотняў, а на волю выйшлі 25 чалавек. Вінавацяць у зрыве перамоў Лукашэнку і яго завышаныя патрабаванні, дэмсілы, журналістаў, Еўропу — за яе прынцыповую пазіцыю. Коўл анансаваў новы візіт і працяг перамоў і вызваленняў праз месяц. А пакуль рэпрэсіі працягваюцца, нападкі лукашэнкаўскай прапаганды на суседнія краіны не сканчаюцца, падтрымка вайны ва Украіне не спыняецца, а колькасць дыверсій у краінах ЕС з кожным днём павялічваецца. Што не спрыяе таму, каб у Еўропе “надзявалі ружовыя акуляры”, гледзячы ў бок Мінска. Хто “падвысіў стаўкі” да непрымальнага ўзроўню і якія перадумовы для гэтага падвышэння былі? Ці пойдзе Вашынгтон на выкананне новых патрабаванняў Лукашэнкі і пры чым тут “фактар вайны”? Ці гатова Еўропа да супрацьдзеяння дыверсіям, колькасць якіх павялічваецца? Пра гэта і шмат што іншае мы і разважаем у штотыднёвым жывым эфіры Еўрарадыё з палітычным аглядальнікам, гісторыкам Аляксандрам Фрыдманам

Пасля Мінска Джон Коўл выправіўся ў Латвію. І размаўляў там пра беларускія калійныя ўгнаенні. Ці не ў гэтым візіце трэба шукаць адказ на пытанне: чаму замест 250 палітвязняў Лукашэнка выпусціў 16-га верасня ўсяго 25? Праўладная прапаганда тым часам разгарнула маштабную кампанію, звязаную з 17-м верасня. А Лукашэнка, чарговы раз "наеўшыся ўлады", едзе ў Магілёўскую вобласць займацца ўлюбёнай справай — на чым свет стаіць распякаць чыноўнікаў. Пра гэта, а таксама пра міфічны беларускі сярэдні заробак, які быццам бы ёсць — але якога амаль ніхто не бачыць (можа, ва ўсёй краіны праблемы са зрокам?) — размаўляем з блогерам Аляксандрам Кныровічам.

КДБ супраць месячных — Еўразум за 17 верасня | Новости Беларуси за 17 сентября by Euroradio

Вызваленне насуперак чаканым некалькім сотням усяго 25 палітвязняў выклікала спрэчкі пра тое, што і хто магло стаць прычынай “правалу” перамоў Джона Коўла з Лукашэнкам. Не, вядома, казаць пра менавіта “правал” не даводзіцца, бо людзі на волі, але насцярожанасць прысутнічае: ці не азначае такі вынік, што перамоўны трэк паўшоў на спад?.. І ці не дэмсілы ў тым вінаватыя, бо не заклікаюць Еўропу памяняць сваю пазіцыю і палітыку адносна рэжыму Лукашэнкі і далучыцца да амерыканскіх высілкаў па вызваленні людзей з турмаў. Як вынік перамоў ацэньваюць у Офісе Ціханоўскай і ці чакалі вызвалення такой колькасці палітвязняў? Ці варта спадзявацца, што гэта сапраўды паўза ў дыялогу паміж ЗША і Лукашэнкам, а не заканчэнне перамоўнага працэсу? Якія чаканні ад Форуму Астрожскіх і чаму ў Кіеў не едзе Ціханоўская? Пра гэта і шмат што іншае мы і разважаем у жывым эфіры Еўрарадыё з першым дарадцам Святланы Ціханоўскай Франакам Вячоркам

Пачаўшы са слоў “а зараз да галоўнай тэмы”, Лукашэнка нечакана не проста вярнуўся да сваёй старой песні пра адсутнасць у Беларусі палітвязняў з прычыны адсутнасці ў Крымінальным кодэксе адпаведных артыкулаў “за палітыку”, але пачаў гэта даводзіць Джону Коўлу на падвышаных тонах. Ледзь не да істэрыкі. З якой прычыны, не зусім зразумела, але прысутнасць побач з Коўлам колішняга супрацоўніка амбасады ЗША ў Мінску Крыстафера Паніка наводзіць на пэўныя думкі. Як і прысутнасць побач з Лукашэнкам прэм’ера Турчына. Чаму спакойная размова на “галоўную тэму” перарасла ў істэрычныя заявы пра адсутнасць палітвязняў? Ці варта спадзявацца, што гэта сапраўды паўза, а не заканчэнне перамоўнага працэсу? Якое значэнне мае прысутнасць у складзе перамоўных груп Крыстафера Паніка і Турчына? На гэтыя ды іншыя пытанні ў эфіры Еўрарадыё адказвае лідар спіса “Каманда Латушкі і рух “За свабоду”, кіраўнік Народнага антыкрызіснага ўпраўлення і намеснік кіраўніцы Аб’яднанага пераходнага кабінета Павел Латушка

Перамовы спецпасланніка прэзідэнта ЗША Джона Коўла з Лукашэнкам скончыліся “прамежкавым” вынікам — вызваленнем (і дэпартацыяй) 25 палітвязняў і зняццем санкцый з лідскай “Лакафарбы” і канцэрна “Беллеспаперпрам”. Па словах Коўла, перамовы працягнуцца, і калі “будуць новыя вызваленне, будзе і зняцце іншых санкцый”. Але калі чакаць гэтага працягу, не паведамляецца. Чаму перамовы забуксавалі і не былі дасягнуты нейкія канчатковыя дамоўленасці? Ці здолеюць амерыканцы ў выніку даць Лукашэнку тое, чаго ён ад іх жадае? Што для рэжыму азначае прыход у “беларускі перамоўны трэк” дыпламата Крыстафера Паніка? На гэтыя ды іншыя пытанні ў эфіры Еўрарадыё адказвае амерыканіст, палітычны аглядальнік Антон Пянькоўскі

25 палітвязняў на волі — Еўразум за 16верасня | Новости Беларуси за 16 сентября by Euroradio

Падчас сённяшняга вызвалення палітвязняў на волю мусілі выйсці мінімум 200 чалавек. Такую інфармацыю маюць у праваабарончым цэнтры "Вясна". 20-25 з іх улады меркавалі вывезці з Беларусі, а астатніх — вызваліць і дазволіць застацца ў краіне. Пра гэта ў эфіры Еўрарадыё расказаў праваабаронца і экс-палітвязень Уладзь Лабковіч. "Але мы бачым на волі толькі першую групу. Тыя людзі, якія павінныя быць вызваленыя ўнутры Беларусі, на волю не выйшлі. Маё меркаванне: перамовы [паміж Коўлам і Лукашэнкам] былі вельмі цяжкія і скончыліся нічым. Бачна, што ўлады рыхтаваліся да значна большага вызвалення, але была дадзеная адмашка вызваліць толькі людзей, якіх выдварылі з Беларусі". Як паведамлялася раней, спецпасланнік прэзідэнта ЗША па Беларусі назваў сённяшнюю дамову прамежкавай і анансаваў працяг перамоваў і далейшае вызваленне палітвязняў.

У Літве ўпершыню збілі дрон, нашпігаваны выбухоўкай. Польшча накіравала да мяжы з Украінай вайсковыя сапёрныя падраздзяленні. У якасці тлумачэння — словы пра пагрозу з боку Расіі для ўсёй Еўропы. Эксперты папярэджваюць пра магчымыя атакі расійскіх войскаў цяпер не толькі на краіны Балтыі і Польшчу, але і на Малдову. Тэракты ў краінах ЕС, за якімі стаяць расійскія спецслужбы. Усё гэта становіцца будзённым у нашым рэгіёне. А ў гэты час у Мінску прадстаўнік Трампа па Беларусі Джон Коўл вядзе перамовы з Лукашэнкам пра вызваленне палітвязняў. За прэферэнцыі і выгоды — але ж людзі выходзяць. Што праўда, рэпрэсіі не спыняюцца. А! Іх жа і няма, як эмацыйна даводзіць спецпасланніку Трампа (і яшчэ аднаму вельмі цікаваму чалавеку з амерыканскай дэлегацыі) Лукашэнка. Той самы, які ніколі не хлусіць і слова сваё трымае. Нібыта… Чым адметная як апошняя фаза перамоў паміж Мінскам і Вашынгтонам, так і падзеі, на фоне якіх яны адбываліся? Ці варта чакаць працягу “перамоўнага трэка” і ў якім выглядзе? Пра што кажа прысутнасць у складзе дэлегацыі Крыстафера Паніка? Пра гэта і шмат што іншае мы і разважаем у штотыднёвым жывым эфіры Еўрарадыё з дацэнткай, кандыдаткай гістарычных навук, эксперткай па міжнароднай палітыцы Розай Турарбекавай

Сустрэча Джона Коўла з Лукашэнкам доўжылася 3.5 гадзіны. Паводле інфармацыі, якая трапіла ў публічную прастору, гаварылі і пра грошы, і пра палітвязняў, і пра рэпрэсіі, але насамрэч падрабязнасцей было не тое каб шмат. Не было сказана ні пра тое, якія саступкі рэжыму робяць ЗША гэтым разам, апроч “размарожаных” грошай у “Сіцібанку”, ні пра колькасць вызваленых палітвязняў. Тым не менш, шмат што можна было зразумець як па тым, якія сустрэчы Коўл правёў па дарозе ў Мінск, так і па тым, хто быў у складзе перамоўных груп з абодвух бакоў. Што перашкаджае Мінску і Вашынгтону дамовіцца па прынцыпе “ўсе на ўсё”? Чым адметны візіт Анджэя Пачобута ў Беларусь — якія магчымасці стварае і якія пагрозы нараджае? Ці сапраўды Трамп ставіць, сярод іншага, за мэту адцягненне Лукашэнкі ад Пуціна? Пра гэта і шмат што іншае мы і разважаем у жывым эфіры Еўрарадыё з сябрам “Вольнай Беларусі”, кіраўніком варшаўскага Цэнтра палітычнага аналізу і прагнозу Паўлам Усавым

Коўл прыехаў у Мінск: першыя вынікі — Еўразум за 15 верасня | Новости Беларуси за 15 сентября by Euroradio

Адносіны паміж Кіевам і рэжымам Лукашэнкі ізноў сталі даволі моцна напружанымі. Нагода для такой напружанасці не новая — расійскія БПЛА. Кіраўнік Дзяржаўнай памежнай службы Украіны Андрэй Дземчанка кажа, што апошнія дронавыя ўдары Расіі па захадзе Украіны кіраваліся праз рэтранслятары на тэрыторыі Беларусі. Абвінавачванні ў бок Мінска прагучалі напярэдадні прыезду ў Беларусь спецпасланніка Трампа Джона Коўла. На шляху ў Мінск амерыканскі перамоўшчык сустрэўся з міністрам замежных спраў Літвы, які, сярод іншага, таксама казаў пра падтрымку рэжымам Лукашэнкі расійскай вайны ва Украіне. У гэты ж час Беларусь спакойна наведаў былы палітвязень Анджэй Пачобут, а ва Украіне неўзабаве пройдзе чарговы беларуска-ўкраінскі Форум Астрожскіх. Ці здолее Коўл дамовіцца з Лукашэнкам не толькі аб вызваленні новай групы палітвязняў, але і аб зніжэнні ўзроўню рэпрэсій? Чым адметны візіт Анджэя Пачобута ў Беларусь — якія магчымасці стварае і якія пагрозы нараджае? Якія чаканні ад сёлетняга Форуму Астрожскіх і ці будзе на ім прысутнічаць Ціханоўская? На гэтыя ды іншыя пытанні ў эфіры Еўрарадыё адказвае кіраўнік цэнтра “Еўрапейскі дыялог”, дарадца Святланы Ціханоўскай па парламенцкім супрацоўніцтве і канстытуцыйнай рэформе Анатоль Лябедзька

Коўл усё ж прыехаў у Мінск. І хоць пакуль невядома, што Лукашэнка захоча ад ЗША наўзамен палітвязняў, ужо відавочна, што разлічваць на так званую “вялікую здзелку” не даводзіцца. Увогуле застаецца пад пытаннем, ці ўбачыць Мінск Коўла яшчэ раз пасля цяперашняга візіту?.. Паралельна ідуць нейкія працэсы на польскім кірунку. З аднаго боку, Анджэй Пачобут бяспечна наведаў Беларусь, а з іншага — ідуць гульні вакол рэгістрацыі Саюза палякаў Беларусі. Ці варта чакаць вызвалення сапраўды вялікай колькасці палітвязняў і што Лукашэнка захоча наўзамен? Што за гульня ідзе паміж Варшавай і Беларуссю вакол Саюза палякаў Беларусі і Анджэя Пачобута? Якія наступствы можа мець паход Сяргея Ціханоўскага “за справядлівасцю” і супраць “клоўнаў”? На гэтыя ды іншыя пытанні ў эфіры Еўрарадыё адказвае палітычны аналітык інфармацыйнага агенцтва “Позірк” Аляксандр Класкоўскі

Сваё матэрыяльнае становішча ацэньваюць як добрае 82.2% беларусаў. Такія звесткі даюць сацапытанні, праведзеныя ў Беларусі праўладнымі інстытуцыямі. І падставы, здавалася б, для такіх ацэнак у людзей ёсць: заробкі і ЗВР растуць, працы хапае, інфляцыя пад кантролем, дарогі добрыя, а неба — мірнае. Амаль мірнае, але гэта нюансы. Затое з амерыканцамі сяброўства наладжваецца, санкцыі здымаюцца, а калій пачынае адгружацца ў ЗША. Чым адметная сітуацыя з нібыта адгрузкай беларускага калію пакупнікам з ЗША? Ці мусяць у Беларусі насцярожыцца з нагоды ўкраінскіх удараў па Ямале? Што цікавага ў сацапытанні, праведзеным у Беларусі, і ў колькасці задаволеных сваім матэрыяльным становішчам? На гэтыя ды іншыя пытанні ў эфіры Еўрарадыё адказвае аўтар і вядоўца праграмы “Оптымум” на канале “Беларусы і рынак”, эканамічны аглядальнік Андрэй Махоўскі

Спецпасланнік прэзідэнта ЗША Джон Коўл дабраўся да Мінска. І хоць пра сапраўды “вялікую здзелку” паміж Вашынгтонам і Мінскам ужо ніхто не кажа, але і працэс перамоў не спыняецца. А гэта ўжо нямала. Традыцыйна ў Беларусь Коўл ехаў праз Вільню, дзе напярэдадні сустрэчы з Лукашэнкам правёў сустрэчу з міністрам замежных спраў Літвы Кястутысам Будрысам. З якім гаварылі не толькі пра вызваленне палітвязняў, але і пра падтрымку Мінскам расійскай агрэсіі супраць Украіны, пра нелегальную міграцыю і знойдзеныя тунэлі пад літоўска-беларускай мяжой. Што, апроч палітвязняў, стане прадметам гандлю падчас сустрэчы Коўла і Лукашэнкі? Ці гатова Еўропа супрацьстаяць падвышэнню эскалацыі, якую правакуе Расія? Ці стане паездка Пачобута ў Беларусь пачаткам наладжвання дыялогу паміж Мінскам і Варшавай? На гэтыя ды іншыя пытанні ў эфіры Еўрарадыё адказвае дырэктар даследчых праграм па Расіі, Усходняй Еўропе і Еўразіі Фінскага інстытута міжнародных адносін Аркадзь Мошас

Небыліцы пра Еўропу і заробкі мігрантаў — Еўразум за 14 верасня | Новости Беларуси за 14 сентября by Euroradio

Беларускі калій ужо прадаецца ў ЗША. Як мінімум — першая партыя загружаецца ў порце Пецярбурга. Прынамсі, такую заяву днямі зрабіў Лукашэнка. Адзначым, што сказана гэта было напярэдадні прыезда ў Беларусь спецпрадстаўніка Трампа Джона Коўла. На перамовах якога з Лукашэнкам будзе, перакананы эксперты, узнімацца і “калійная тэма”. Пачынаючы ад магчымасці набыцця амерыканскімі інвестарамі аднаго з калійных прадпрыемстваў і да пытання транзіту калію праз краіны Балтыі. І тут, бываюць жа супадзенні, Лукашэнка пачынае выказвацца наконт пагрозы “абвальнай прыватызацыі”, а Латвія падвышае падаткі на транзіт праз сваю тэрыторыю зерня з Расіі і Беларусі. Не калію, але тым не менш… Ці стане першая партыя беларускага калію першай ластаўкай, якая праб’е санкцыйную заслону на Захад? Чаму Лукашэнка менавіта цяпер звярнуўся да тэмы прыватызацыі і хто ў Беларусі галоўны бенефіцыяр гэтых працэсаў? Ці стане паездка Пачобута ў Беларусь пачаткам калі не палітычнай, то гандлёвай адлігі паміж Польшчай і Беларуссю? Гэтыя ды іншыя эканамічныя тэмы абмяркоўваем у жывым эфіры Еўрарадыё з эксперткай у сферы дзяржаўнага кіравання і міжнароднага развіцця, прадстаўніцай па эканоміцы і фінансах Аб’яднанага пераходнага кабінета і дэлегаткай Каардынацыйнай рады ад спіса “Еўрапейскі выбар” Алісай Рыжычэнка.

Па дадзеных галоўнага статыстычнага ўпраўлення, на канец сакавіка ў Польшчы працавалі 1 152 700 замежных грамадзян — на 8% больш, чым год таму. З іх беларусаў — 121 тысяча. У гэты час у Беларусі не хапае работнікаў на большасці прадпрыемстваў. Рашэнне прапануе пенсіянер Мінабароны: стварае фірму-пасярэдніка “па аказанні турыстычных паслуг” і абяцае на заробак у 1500 беларускіх рублёў прывезці рабочых з Пакістана, Непала, Туніса, Марока ды іншых краін. Вяртаць тыя сотні тысяч беларусаў, якія па невядомых прычынах выехалі з краіны, рэжым не імкнецца. Наадварот, у чаканні Коўла і будучага новага вызвалення палітвязняў людзі разважаюць: колькі з вызваленых рэжым выкіне з краіны?.. Што адбываецца на рынку працы і ці сапраўды выключна праз прывабныя заробкі ў Беларусь імкнуцца працоўныя мігранты? Чаму Лукашэнка так баіцца прыватызацыі і чым адметныя яго дамоўленасці з расійскім алігархам Патаніным? Ці верне Трамп Лукашэнку заблакіраваныя ў ЗША 43 мільёны “калійных” долараў? Пра гэта і шмат што іншае мы і разважаем у жывым эфіры Еўрарадыё з рэдактаркай выдання “План Б”, эканамічнай і палітычнай аглядальніцай Вольгай Лойка

Адразу пасля вызвалення ў выніку “шпіёнскага абмену” Анджэй Пачобут распавёў, што атрымаў гарантыі з боку прадстаўнікоў рэжыму Лукашэнкі наконт магчымасці бяспечна наведваць Беларусь. Выехаў у Польшчу Анджэй, маючы на руках дзеючы беларускі пашпарт. Які, у адрозненне ад, напрыклад, Нобелеўскага лаўрэата Алеся Бяляцкага ці журналіста Ігара Карнея, Пачобуту не анулявалі праз пэўны час. Тым не менш, магчмымасць вярнуцца, кажа журналіст Gazeta Wyborcza Барташ Веліньскі, стала своеасаблівай праверкай беларускага боку — ці можа ён трымаць абяцанні. І, адпаведна, ці можна з Мінскам пра нешта далей Варшаве дамаўляцца. Што стаіць за самой сітуацыяй з бяспечнай паездкай Пачобута ў Беларусь — якую гульню вядуць Мінск і Варшава? Чаму Лукашэнка не спыняе антыпольскую і агулам антызаходнюю рыторыку, шукаючы паразумення з Захадам? Ці залежыць пазіцыя Лукашэнкі адносна наладжвання адносін з Польшчай ад стаўлення да Варшавы ў Маскве? На гэтыя ды іншыя пытанні ў эфіры Еўрарадыё адказвае палітолаг, старшы навуковы супрацоўнік Цэнтра ўсходніх даследаванняў у Варшаве Каміль Клысіньскі

Лукашэнка загаварыў пра мабілізацыю — з чаго б? — Еўразум за 11 верасня | Новости Беларуси за 11 сентября by Euroradio

У той час як Анджэй Пачобут насуперак усім перасцярогам паехаў у Беларусь, менавіта тэма бяспекі — як рэгіянальнай, так і асабістай — актыўна абмяркоўвалася на XXXV Эканамічным форуме ў Карпачы. Агулам форум быў маштабны: больш за 6000 гасцей з 53 краін свету, 500 панэльных дыскусій. Безумоўна, закраналася тэма Беларусі, гаварылі пра беларусаў і ад імя беларусаў. Бо беларуская дэлегацыя была прадстаўлена і палітыкамі, і экспертамі. На якія тэмы і праблемы найперш была скіравана ўвага ўдзельнікаў сёлетняга Форуму? Ці была Беларусь “у павестцы” і ў якім ключы ўзгадвалася? Чым каштоўны ўдзел у такіх сустрэчах і якую карысць беларускаму грамадству яны могуць прынесці? На гэтыя ды іншыя пытанні ў эфіры Еўрарадыё адказвае выканаўчы дырэктар аналітычнага цэнтра International Strategic Action Network for Security Улад Кобец

На выбарах у Германіі партыя “Альтэрнатыва для Германіі” атрымала перамогу. Так, гэта выбары не нацыянальныя, і размова пра адну федэральную зямлю, але гэта можа стаць пачаткам для прыходу правых і прарасійскіх сіл да ўлады. Таго, аб чым, як сцвярджаюць эксперты, мараць і Пуцін, і Лукашэнка. А тут яшчэ і паездка Анджэя Пачобута ў Беларусь, якая стала нагодай для размоў пра існаванне непублічнага перамоўнага трэку паміж Варшавай і Мінскам. І гэта без уліку анансаванага прыезду Коўла і чакання вялікага вызвалення ды магчымай “вялікай здзелкі” ў выніку. Ці варта ўспрымаць паездку Пачобута ў Беларусь як сведчанне таго, што рэжым Лукашэнкі гатовы да пачатку “адлігі”? Як перамога АдГ можа ў далейшым паўплываць на палітыку Германіі і Еўрасаюза агулам? Чым адметны анансаваны візіт Коўла ў Мінск? Пра гэта і шмат што іншае мы і разважаем у штотыднёвым жывым эфіры Еўрарадыё з палітычным аглядальнікам, гісторыкам Аляксандрам Фрыдманам

Галоўны дарадца прэзідэнта Літвы Дэйвідас Матулёніс на пачатку верасня заявіў, што літоўскія службы не маюць інфармацыі пра з’яўленне новых расійскіх ваенных часцей, якія маглі б непасрэдна пагражаць Літве, Латвіі або Польшчы. Адпаведна, Літва цяпер не бачыць росту ваеннай пагрозы з боку Беларусі. Гэта былі словы ў адказ на папярэджанні з боку Ціханоўскай, якая сказала, што “ў Беларусі будуецца новая ваенная інфраструктура, у тым ліку каля меж з ЕС”. А гэта, маўляў, можа сведчыць пра падрыхтоўку да магчымай эскалацыі. Фактычна на наступны дзень пра ваенную пагрозу з боку Беларусі заявіў і прадстаўнік спецслужбаў Украіны. Чаму ў Літве і Украіне не бачаць росту ваеннай пагрозы з боку Беларусі і ці адбываецца гэты рост насамрэч? Адкуль у Ціханоўскай інфармацыя, якую яна агучыла на сустрэчы ў Вільні? Што стаіць за мілітарызацыяй беларускай эканомікі і грамадства? Пра гэта і шмат што іншае мы і разважаем у жывым эфіры Еўрарадыё з прадстаўніком ініцыятывы BELPOL Уладзімірам Жыгарам

На апошняй нарадзе ў Лукашэнкі абмяркоўвалі не толькі ліцэнзаванне прыватнай адукацыі і медыцыны, але ўвогуле ўсё, што заўгодна. Ад дамафонаў да рэкламы казіно. А Лукашэнка, які любіць разважаць пра штучны інтэлект, вырашыў заступіцца за аналагавых чыноўнікаў свайго ўзросту, якія прызвычаіліся перакладаць паперкі... Абмяркоўваем гэта з блогерам Аляксандрам Кныровічам. Таксама зробім высновы з вынікаў "гульні Мацкевіча", пагаворым пра Акадэмію інтэлектуальных тэхналогій (з 2027 года ў Беларусі будзе і такая!) і "монстраў"-суседзяў Беларусі.

Тлумачым арыфметыку Джона Коўла — Еўразум за 10 верасня | Новости Беларуси за 10 сентября by Euroradio

Нягледзячы на саўдзел у расійскай агрэсіі супраць Украіны і татальнае знішчэнне грамадзянскіх свабод унутры краіны, рэжым Лукашэнкі здолеў дамагчыся частковага дыпламатычнага пацяплення ў адносінах з ЗША і зняцця часткі санкцый. У адказ рэжымам былі памілаваны звыш 500 палітвязняў. Аднак шмат хто з вызваленых быў дэпартаваны з краіны, іх пашпарты рэжым ануляваў, рэпрэсіі ў краіне працягваюцца і пераходзяць на транснацыянальны ўзровень. Гэта наводзіць на думку, што для дэмакратычных сіл і краін Захаду гэты гандаль выяўляецца стратэгічным пройгрышам. Чаму ва ўмовах адсутнасці гарантаваных эканамічных выгод і захавання жорсткага еўрапейскага эмбарга рэжым працягвае чапляцца за амерыканскі дыпламатычны трэк? Што на сёння з сябе ўяўляе “прэвентыўны аўтарытарызм” рэжыму Лукашэнкі? У чым галоўныя рызыкі для рэжыму і чаму беларусы імі не могуць скарыстацца? Пра гэта і шмат што іншае мы і разважаем у жывым эфіры Еўрарадыё са стыпендыятам даследчай праграмы імя Віталя Сіліцкага (2026) пры Цэнтры новых ідэй, студэнтам Карлава Універсітэта Глебам Фіцнерам

9 верасня ў эфіры Еўрарадыё — сябра Рады праваабарончага цэнтра “Вясна”, віцэ-прэзідэнт Міжнароднай федэрацыі за правы чалавека (FIDH) Валянцін Стэфановіч. Дзяржава павінна быць максімальна прыязнай да сваіх грамадзян. Гэта тычыцца і пытання законнасці, калі законы роўныя для ўсіх, і свабоды бізнесу, і правоў чалавека. І свабоды выбару мовы. Безумоўна, мы мусім папулярызаваць і прасоўваць беларускую мову, а ва ўмовах двухмоўя чыноўнік павінен валодаць дзвюма мовамі. Каб у выпадку, калі Лукашэнка на судзе захоча выступаць па-руску, суддзя вёў яго судовае пасяджэнне па-руску, перакананы Валянцін Стэфановіч. Пра тое, чаму тэма правоў чалавека такая важная для пабудовы нацыянальнай дзяржавы, ці магчыма дамагчыся перамогі выключна мірным супрацівам і ці мае народ права на супраціў сілавы, мы і разважаем у праграме “Ідэя Х” з Валянцінам Стэфановічам.

Коўл едзе ў Беларусь — чаго чакаць? — Еўразум за 9 верасня | Новости Беларуси за 9 сентября by Euroradio

Сітуацыя з правамі чалавека ў Беларусі па-ранейшаму ацэньваецца праваабаронцамі як крытычная. Рэпрэсіі даўно сталі сістэмнымі і не слабеюць: на канец жніўня 2026 года ў Беларусі ў месцах пазбаўлення волі знаходзіліся 889 палітычных вязняў, з якіх мінімум 185 — у асабліва ўразлівым становішчы праз свой стан здароўя, узрост або абставіны зняволення. А ёсць яшчэ транснацыянальныя рэпрэсіі, адвольнае прымяненне заканадаўства аб экстрэмізме і тэрарызме, пераслед арганізацый грамадзянскай супольнасці, а таксама наяўнасць рызык безграмадзянства і гэтак далей. У гэты ж час часцяком беларусы, якія былі вымушаны пакінуць краіну праз пераслед, чуюць, што “сітуацыя ў Беларусі палепшылася” і падстаў для надання ім абароны няма… Чаму беларусы апошнім часам усё часцей атрымліваюць адмову ў міжнароднай абароне на падставе “паляпшэння сітуацыі ў Беларусі”? Як пераламаць такія тэндэнцыі і давесці еўрапейскім палітыкам і чыноўнікам пра рэальны стан унутры нашай краіны? Ці могуць недзяржаўныя дабрачынныя ініцыятывы справіцца з тымі выклікамі, што паўстаюць перад беларусамі ў эміграцыі? На гэтыя ды іншыя пытанні ў эфіры Еўрарадыё адказвае паліталагіня, кіраўніца па пытаннях адвакацыі дабрачыннай ініцыятывы “Партызанка”, былая спецдакладчыца ААН па правах чалавека ў Беларусі Анаіс Марэн

“Беларусбанк” прапануе крэдыт на жыллё пад 1% гадавых, а пасля наведвання Качанавай сельскіх крам там цяпер такі выбар прадуктаў, што зайздрасць бярэ. Праўда, чамусьці забудоўшчыкі нечакана падвысілі кошт квадратнага метра, а з вёсак людзі працягваюць з’язджаць, нягледзячы на багаты асартымент у сельскіх крамах. Ізноў жа, з доларам невядома што адбываецца, хоць, кажуць, беларусы фактычна адмовіліся ад яго і ад еўра — няма даверу да гэтых валют. Добра хоць заробкі ў беларускіх рублях стабільна працягваюць расці. Як і інфляцыя… Але гэта іншае. Што адбываецца на рынку жылля і што на гэты рынак найперш уплывае? Якім будзе курс долара бліжэйшым часам? Ці ратуюць пастаўкі паліва ў Расію паказчыкі па знешнім гандлі? На гэтыя ды іншыя пытанні ў эфіры Еўрарадыё адказвае старшая навуковая супрацоўніца BEROC, эканамістка Анастасія Лузгіна

Анджэй Пачобут выканаў сваё абяцанне і 8 верасня прыехаў у Беларусь, у свой родны горад Гродна. Мужнасць гэтага ўчынку, беручы пад увагу небяспеку з боку рэжыму, для якога існаванне ў парадыгме “часам не да законаў” працягваецца з 2020 года, прызнаюць усе. Тым не менш, варта ўлічваць, што паехаў Анджэй на радзіму напярэдадні візіту ў Мінск Джона Коўла. А гэта ўсё ж нейкая гарантыя. Хоць паўтараць учынак Анджэя іншым вымушаным мігрантам Алесь Бяляцкі настойліва не раіць. А вось Валер Кавалеўскі лічыць, што “смелы і патрыятычны крок Анджэя можа дапамагчы пракласці шлях да бяспечнага вяртання ўсім, хто гэтага жадае”. Учынак Пачобута “пракладае шлях да бяспечнага вяртання ўсім, хто гэтага жадае”, альбо стварае дадатковыя пагрозы для беларусаў у выгнанні? Ці варта разлічваць на паспяховасць місіі Уіткафа і Кушнера? Якой “саюзнай інтэграцыі” хоча Лукашэнка і на чым настойвае Расія? Пра гэта і шмат што іншае мы і разважаем у штотыднёвым жывым эфіры Еўрарадыё з дацэнткай, кандыдаткай гістарычных навук, эксперткай па міжнароднай палітыцы Розай Турарбекавай

Навошта да Лукашэнкі ездзяць расійскія алігархі? — Еўразум за 8 верасня | Новости Беларуси за 8 сентября by Euroradio

Адвакатаваць беларускае пытанне з кожным днём становіцца ўсё больш складана. І размова не толькі пра Офіс Ціханоўскай, але і пра намаганні іншых структур і асобных актывістаў. Краіны кіруюцца найперш сваімі нацыянальнымі інтарэсамі і настроямі ўласных выбаршчыкаў, якія ўсё больш негатыўна ставяцца да эмігрантаў. Любых. А тут яшчэ і пастаянныя канфлікты ў беларускай супольнасці, якія не застаюцца па-за ўвагай ні партнёраў, ні палітыкаў іншых краін. З якімі галоўнымі мэсэджамі выходзіць Офіс да заходніх партнёраў і ці сустракаюць яны разуменне ў суразмоўцаў? Як на іміджы Святланы Ціханоўскай і агулам на беларускай супольнасці адбіваецца канфлікт Сяргея Ціханоўскага са СМІ? Ці чакаць новага візіту Ціханоўскай ва Украіну і што яму можа перашкодзіць? На гэтыя ды іншыя пытанні ў эфіры Еўрарадыё адказвае дарадца Святланы Ціханоўскай па палітычных пытаннях Аляксандр Дабравольскі

Прэзідэнт Украіны паабяцаў, што неба над Расіяй для авіяпералётаў будзе “закрыта”. Як мінімум яно стане вельмі небяспечным для палётаў. Практычна для ўсіх авіяперавозчыкаў, якія расійскай паветранай прасторай карысталіся, гэта стане непрыемным, але вырашальным пытаннем. Хоць і фінансава стратным. Для ўсіх, апроч “Белавія”… Чым для “Белавія” стане закрыццё расійскага неба і чым пагражае банкруцтва нацыянальнага авіяперавозчыка? Як доўга і як шмат беларускія прадпрыемствы будуць зарабляць на вайне ва Украіне? Ці магчымая “калійная здзелка” з удзелам Украіны, а “зерневая” — Беларусі? На гэтыя ды іншыя пытанні ў эфіры Еўрарадыё адказвае эканаміст Яраслаў Раманчук

Гісторыя з так званым “крыжам Дагмар” і спрэчкі вакол яго месца ў беларускай гісторыі падзялілі прафесійных гісторыкаў і “папулярызатараў гісторыі”. У тым ліку па пытанні гістарычнай міфалогіі, яе значнасці, шляхах і падмурках для будавання міфаў. Але ж гісторыя з міфабудаўніцтвам вакол “крыжа Дагмар” — гэта, як высвятляецца, толькі вяршаліна айсберга. Бо ёсць яшчэ тэма міфаў у вайсковай спадчыне і тэма міфаў вакол палітычнага лідарства. Як ствараецца гістарычная міфалогія і ў чым яе важнасць альбо небяспека? Ці ёсць сярод беларускіх міфаў тыя, што тычацца нашай “вайсковай маралі”? Чаго больш у палітычным лідарстве палітыкаў сучаснасці — міфічнага ці рэальнага? Пра гэта і шмат што іншае мы і разважаем у жывым эфіры Еўрарадыё з кандыдатам гістарычных навук Яўгенам Красуліным

У Беларусі яны жывуць амаль на 10 гадоў менш за жанчын, а кароткі бацькоўскі адпачынак бярэ толькі каля 10 % мужчын. Але ва ўяўленні большасці мужчына павінен быць моцным, абараняць, цярпець і, калі трэба, працаваць за дваіх і за траіх. У новым “Гендар_гэпе” пагаворым пра білборды Міністэрства абароны “Будзь абаронцам. Мужчынам будзь”, парады прапагандыста Тура мужчынам больш працаваць замест догляду за дзіцём і палкоўніка-дэпутата Шкодзіна, які з пазіцыі “сапраўднага мужыка” здзекуецца з “яжмаці” і “яжнараджала”. І пра іншы бок той жа маскуліннасці: чаму Следчы камітэт можа выкарыстоўваць пагрозу сексуальнага гвалту над мужчынам як “жарт” і сродак запалохвання? На гэтыя ды іншыя пытанні ў эфіры Еўрарадыё адказвае доктарка навук у галіне камунікацыі, даследчыца медыя, улады і гендару, заснавальніца аналітычнай платформы “Кантрапункт” Ірына Сідорская

Што будзе, калі ў Беларусі застануцца адны пенсіянеры? — Еўразум за 7 верасня | Новости Беларуси за 7 сентября by Euroradio

За чатыры месяцы, якія прайшлі пасля інтрыгоўнай “гульні Мацкевіча”, пра яе практычна ўсё паспелі забыцца. Час ад часу толькі ў “глыбінях інтэрнэту” ці экспертнай супольнасці ўзнікала пытанне наконт вынікаў той гульні, якая сабрала 50 удзельнікаў на пяць дзён для абмеркавання стану беларускага грамадства і дэмсіл. Тады, збіраючы ўдзельнікаў, Мацкевіч папярэджваў асноўных актараў палітычнага, экспертнага і медыйнага поля: “Гуляй — інакш прайграеш”. І вось нарэшце Мацкевіч выклаў свой разбор вынікаў гульні. На 35 старонках. Чым была адметная гульня для самога Мацкевіча? Ці сапраўды асноўная песімістычная выснова ў тым, што ў нас “няма палітычнага суб’екта, здольнага распрацаваць і рэалізаваць стратэгію трансфармацыі Беларусі”? Ці, магчыма, гэтага асноўныя гульцы і не хочуць? Ці сапраўды тыя, хто ў гульні ўдзелу не ўзяў, у выніку прайгралі? На гэтыя ды іншыя пытанні ў эфіры Еўрарадыё адказвае былы палітвязень, філосаф і метадолаг Уладзімір Мацкевіч

Колькасць людзей, якім больш за 50, упершыню перавысіла колькасць дзяцей ва ўзросце да пяці гадоў. Здавалася б, нічога новага — пра “дэмаграфічны крызіс” і “старэнне нацыі” ў краінах Еўропы кажуць даўно. У Беларусі ў тым ліку. То-бок пытанне выплаты пенсій набывае ўсё большую актуальнасць. А працяглая міграцыя вырашэнню гэтага пытання не спрыяе. Як і актыўная праца беларускіх прадпрыемстваў на расійскую ваенку не асабліва ратуе бюджэт. І тую яго частку, з якой фінансуюцца сацыяльныя і пенсійныя праграмы. Як агульнае старэнне нацыі і дэмаграфічны крызіс уплываюць на Беларусь і ці ўратуе сітуацыю пенсійная рэформа? Наколькі моцна беларускія прадпрыемствы завязаны на супрацу з Расіяй? Як доўга будуць расці заробкі і курс долара? На гэтыя ды іншыя пытанні ў эфіры Еўрарадыё адказвае акадэмічны дырэктар даследчага цэнтра BEROC, доктар эканамічных навук Леў Львоўскі

Прызідэнт ЗША Дональд Трамп заявіў, што ў яго ёсць новая ідэя (як звычайна, “выдатная” і “прыгожая”) адносна магчымага мірнага пагаднення паміж Расіяй і Украінай. І адправіў сваіх спецпасланнікаў Стыва Уіткафа і Джарэда Кушнера гэтую ідэю данесці да Пуціна і Зяленскага. Уіткаф, як звычайна, сіяў у прысутнасці Пуціна і казаў, што на пенсіі будзе сустрэчы з ім прыгадваць як лепшае, што ў яго жыцці здарылася. Але што датычна вынікаў трохгадзінных перамоў з уладаром Крамля, — тут усё складана. Праўда, не менш складана ўсё ў сэнсе станоўчых вынікаў перамоў трампаўскіх пасланнікаў з Зяленскім. Ці рэальна сёння дзякуючы пасярэдніцтву Трампа выйсці на хоць нейкія мірныя пагадненні паміж Расіяй і Украінай? Як на пазіцыю Пуціна ўплывае пазіцыя краін — удзельнікаў саміту ШАС адносна вайны ва Украіне, і асабліва кіраўнікоў Індыі і Кітая? Як змянілася за апошні час стаўленне ўкраінскага грамадства і кіраўніцтва краіны да супрацы з беларускімі дэмсіламі, дачыненняў з рэжымам Лукашэнкі і агулам успрыманне беларусаў? На гэтыя ды іншыя пытанні ў эфіры Еўрарадыё адказвае палітолаг, дырэктар украінскага Інстытута сусветнай палітыкі, эксперт iSANS Яўген Магда

Калі ў Беларусі будзе нармальная іпатэка? — Еўразум за 4 верасня | Новости Беларуси за 4 сентября by Euroradio

Апошнім часам усё часцей з розных гарадоў у розных краінах ЕС прыходзяць навіны пра дыверсіі і тэракты. Краіны розныя, але аб’ядноўвае ўсе гэтыя ўдалыя і няўдалыя дыверсіі адно — яны накіраваны на аб’екты і прадпрыемствы, звязаныя з ваеннай прамысловасцю ці лагістыкай паставак ваеннай дапамогі Украіне. У шэрагу выпадкаў датычнасць да інцыдэнтаў Расіі даказана. Эксперты і ваенныя заклікаюць рыхтавацца да павелічэння колькасці тэрактаў. І гэта ў тым ліку тыя выклікі бяспецы, пра якія так шмат казалі падчас апошняга саміту ШАС. Ці гатова Еўропа да тых выклікаў, якія ёй рыхтуе Расія? Якое месца ў планах Масквы на ўзмацненне эскалацыі з ЕС адведзена рэжыму Лукашэнкі? Ці могуць краіны — члены ШАС паўплываць на сітуацыю з бяспекай у нашым рэгіёне? Ці не стане запланаваны на сярэдзіну верасня візіт Коўла ў Мінск кропкай у перамовах Вашынгтона з Мінскам? На гэтыя ды іншыя пытанні ў эфіры Еўрарадыё адказвае палітычны аналітык Віталь Цыганкоў

Пайшоў трэці месяц працы Каардынацыйнай рады, а пахваліцца дэлегатам гэтага нібыта протапарламента асабліва няма чым. Не, канешне, можна казаць пра фарміраванне розных камісій і кааліцый ды спрачацца пра бюджэт медыягрупы КР, можна нават пару рэзалюцый у падтрымку нечага ці некага прыняць, але для людзей па-за межамі КР, а тым больш — дэмсіл, гэта ні пра што. Кіраўніка сакратарыята нават ніяк не могуць прызначыць! Чаму Каардынацыйная рада да гэта часу не пачала дзейнічаць у працоўным фармаце, трэці месяц займаючыся вырашэннем арганізацыйных пытанняў? Калі чакаць рэформы КР і з чаго яна павінна пачацца? Як КР можа дапамагчы вырашэнню праблем беларускай дыяспары? На гэтыя ды іншыя пытанні ў эфіры Еўрарадыё адказваюць кіраўніца Міжнароднай камісіі Каардынацыйнай Рады Маргарыта Ворыхава і лідарка фракцыі “Наступ”Лізавета Пракопчык

Аляксандр Кныровіч. Калі кошты на нерухомасць у Мінску пойдуць уніз? І чаму яны звар'яцелі by Euroradio

“Белавія” паляціць у Варшаву — serio? — Еўразум за 3 верасня | Новости Беларуси за 3 сентября by Euroradio

Беларускі калій і амерыканскі Коўл — Еўразум за 2 верасня | Новости Беларуси за 2 сентября by Euroradio

Размовы пра непазбежнасць сутыкнення краін ЕС і НАТА з імперскімі амбіцыямі Расіі — у выглядзе альбо тэрарыстычных атак, альбо наўпроставага ваеннага ўварвання на тэрыторыю адной (ці некалькіх) краін — не сціхаюць апошнія колькі гадоў. Але ў апошнія месяцы яны набылі асабліва пагрозлівыя інтанацыі: чакаюць атак БПЛА альбо тэрарыстаў на аб’екты ваеннай і крытычнай інфраструктуры краін ЕС, нападу на адну з краін Балтыі, адкрыцця другога фронту з Украінай і гэтак далей. Варыянтаў шмат. А пакуль гэтага не здарылася, суседзям Беларусі даводзіцца супрацьстаяць нелегальнай міграцыі, кантрабандзе, агентам спецслужбаў і рэагаваць на затрыманне ў Беларусі сваіх грамадзян. Так, у канцы жніўня ў Беларусі быў затрыманы і асуджаны за “спрыянне экстрэмісцкай дзейнасці” 27-гадовы грамадзянін Літвы Дэйвідас Станулявічус (Deividas Stanulevičius). Ці толькі нелегальным мігрантам даюць дарогу на тэрыторыю Літвы праз падземныя тунэлі з Беларусі? Ці пойдзе Лукашэнка на саўдзел у расійскіх правакацыях у дачыненні да краін ЕС? Што можа прымусціь Літву змяніць сваю пазіцыю адносна санкцый на транзіт беларускага калію? На гэтыя ды іншыя пытанні ў жывым эфіры Еўрарадыё адказвае літоўскі палітычны філосаф, прафесар кафедры філасофіі Універсітэта Вітаўта Вялікага Гінтаўтас Мажэйкіс (Gintautas Mažeikis)

На юбілейным саміце ШАС, прысвечаным 25-годдзю гэтай арагнізацыі, шмат казалі пра пытанні і выклікі рэгіянальнай бяспекі. Але калі прэм’ер Індыі Модзі наўпрост заклікаў Пуціна спыніць вайну ва Украіне, то Лукашэнка казаў пра нейкія агульныя пагрозы, нейкія вялікія ваенныя канфлікты, развязаныя неназванымі гульцамі, і гэтак далей — у сваім звыклым стылі. А ў гэты час суседзі Беларусі разважаюць пра тое, як будуць супрацьстаяць расійскім правакацыям і агрэсіі з тэрыторыі Беларусі. Дзе чакаюць неўзабаве візіту спецпрадстаўніка прэзідэнта ЗША Джона Коўла. Ці здольная ШАС стаць гарантам рэгіянальнай бяспекі, у тым ліку і для нашага рэгіёна, і спыніць агрэсію Расіі супраць Украіны? Ці дапаможа Кітай Лукашэнку ўхіліцца ад саўдзелу ў расійскіх правакацыях у дачыненні да краін ЕС? Чаму Коўл так нервова рэагуе на допісы пра няспыннасць рэпрэсій у Беларусі? Пра гэта і шмат што іншае мы і разважаем у штотыднёвым жывым эфіры Еўрарадыё з дацэнткай, кандыдаткай гістарычных навук, эксперткай па міжнароднай палітыцы Розай Турарбекавай

Прэм’ер-міністр Польшчы Дональд Туск падчас сустрэчы ў “Кампусе Польшчы будучага” заявіў, што Расія рыхтуецца да эскалацыі ў рэгіёне. Па яго словах, “наступныя сем-восем месяцаў, безумоўна, будуць вырашальнымі — украінска-расійская вайна знаходзіцца на пераломным этапе”. Адначасова ваенныя і эксперты абмяркоўваюць пагрозу розных фарматаў тэрарыстычных атак на краіны Еўрасаюза з боку Расіі. У тым ліку — з выкарыстаннем тэрыторыі Беларусі. Ці сапраўды магчымасць тэрарыстычных атак альбо неканвенцыйных прагроз з тэрыторыі Беларусі павялічылася ў апошні час? Як краіны ЕС, і найперш Польшча ды Літва, рыхтуюцца да супрацьдзеяння пагрозам? Што атрымае ў выніку такога саўдзелу ў павышэнні ўзроўню экслацыі Расіі з Захадам рэжым Лукашэнкі? Пра гэта і шмат што іншае мы і разважаем з сябрам “Вольнай Беларусі”, кіраўніком варшаўскага Цэнтра палітычнага аналізу і прагнозу, доктарам палітычных навук Паўлам Усавым

Якая мяжа магчымасцяў у беларускіх НПЗ — Еўразум за 1 верасня | Новости Беларуси за 1 сентября by Euroradio

Пакуль адны кажуць пра неабходнасць размаўляць з рэжымам і як мінімум паспрабаваць знайсці кропкі ўзаемаразумення, гэты самы рэжым працягвае рэпрэсіі. І размова не толькі пра затрыманні, прысуды, дэпартацыю ды транснацыянальныя рэпрэсіі ў дачыненні да тых, хто пакінуў краіну, але і пра пазбаўленне на падставе “рашэння суда” маёмасці асуджаных. У тым ліку і святароў. Так, днямі на аўкцыён была выстаўлена машына, якая належала ксяндзу Акалатовічу. Ці з’яўляюцца рэпрэсіі супраць святароў і вернікаў працягам агульных рэпрэсій па краіне? Чым рэжыму не дагадзілі лютэране? Як звязаны рашэнні аб адмове на служэнне ў Беларусі ксяндзам і нібыта жаданне наладзіць добрыя стасункі Мінска з Варшавай? Што мяняецца ў стаўленні краін ЕС да Беларусі? Пра гэта і шмат што іншае мы і разважаем у жывым эфіры Еўрарадыё з тэалагіняй, эксперткай у галіне рэлігіі, палітыкі і абароны правоў Наталляй Васілевіч

Здавалася б, зусім нядаўна Лукашэнка, выступаючы на этнафестывалі “Покліч Палесся”, распавядаў пра Беларусь як мірную краіну, пра жаданне сябраваць з Украінай і ўкраінцамі. А праз колькі тыдняў, сустракаючыся ў Маскве з Пуціным, ізноў паўтарае мантры пра “адзін акоп”, абяцае забяспечыць расійскія ракеты і БПЛА неабходнай мікраэлектронікай і выказвае поўную падтрымку агрэсіўнай палітыцы Масквы. У тым ліку і адносна краін Еўрасаюза. Колькасць спроб нелегальнага пераходу мяжы ў краіны ЕС з тэрыторыі Беларусі таму сведчанне. І менавіта таму нашы суседзі даўно ўспрымаюць Беларусь не як “выспу стабільнасці”, а як “донара рэгіянальнай небяспекі”. Ці сапраўды Беларусь заходнімі краінамі сёння ўспрымаецца выключна як “донар небяспекі” і што найперш спрыяе замацаванню такога іміджу? Як гэта ўплывае на фарміраванне заходняй палітыкі адносна Мінска і ці не нараджае гэта жаданне залагодзіць Лукашэнку? Што рэальна можа зрабіць Лукашэнка, каб не быць уцягнутым канчаткова ў расійскую вайну ва Украіне і ў маскоўскую авантуру адносна краін ЕС і НАТА? На гэтыя ды іншыя пытанні ў эфіры Еўрарадыё адказвае палітычны аналітык, кіраўнік Інстытута даследаванняў бяспекі імя Касцюшкі Вадзім Мажэйка