MOC HISTORII

Miejscowość istniała już w XIV wieku. Mamy tu prawdziwe bogactwo królewskich dokumentów źródłowych. Sporo zawiłości wiąże się z przeniesieniem własności wioski z prawa polskiego na niemieckie.  Z czasem osada stała się własnością klasztoru na św. Krzyżu aż do jego kasaty w XIX wieku. Swoje miejsca znalazła też w kronikach Jana Długosza. Do Milejowic zapraszają Cezary Jastrzebski i Robert Szumielewicz.

Najstarsze wzmianki o miejscowości pochodzą z XV wieku. Osada była znanym ośrodkiem produkującym ceramikę. Działała tu także szkoła koronkarstwa, którą porównywano nawet ze słynnym tego typu ośrodkiem w Rymanowie. W XIX wieku odkryto tu nawet złoża węgla kamiennego. Do Gromadzic w gminie Bodzechów zapraszają Cezary Jastrzębski i Robert Szymielewicz.

Na drugą część opowieści o miejscowości Jastrząb zapraszają Cezary Jastrzębski i Robert Szumielewicz.

Z nazwą miejscowości wiąże się intrygująca legenda o jastrzębiu, a jej korzenie sięgają pierwszej połowy XV wieku. To właśnie wtedy biskup Wojciech Jastrzębiec założył osadę. Jej rozkwit przyniósł w kolejnych stuleciach dynamiczny rozwój przemysłu metalurgicznego i wydobywczego. Do Jastrzębia zapraszają Cezary Jastrzębski i Robert Szumielewicz.

Znajdziemy tu ślady epoki kamienia. Jednak w źródłach historycznych miejscowość pojawia się na początku XV wieku. Pisał o niej nasz legendarny kronikarz Jan Długosz. Jednymi z właścicieli byli tu m.in. Krzesimowscy.  Do Pełczyc w gminie Bogoria zapraszają: Cezary Jastrzębski i Robert Szumielewicz.

Na drugą część opowieści o Szczotkowicach zapraszają Cezary Jastrzębski i Robert Szumielewicz.

Pierwsze wzmianki o miejscowości pojawiają się w końcówce XIV wieku. Jest położona na malowniczych terenach nad rzeką Nidzicą. Jednym z właścicieli był tu ród Podlodowskich. O względy Honoraty zabiegał nawet nasz słynny malarz Jan Matejko, a Dorota była żoną nie mniej słynnego poety Jana Kochanowskiego.
Do Szczotkowic, w gminie Działoszyce zapraszają Cezary Jastrzębski i Robert Szumielewicz.

Znajdziemy tu ślady prehistorycznej epoki kamienia. Pierwsze pisane wzmianki o miejscowości też są bardzo odległe, bo sięgają początku XIII wieku. Jednymi z właścicieli byli tu Lubienieccy, których potomkiem był słynny major Henryk Dobrzański „Hubal”. To oni wybudowali tu okazały pałac.

Do Balic w gminie Gnojno zapraszają Cezary Jastrzębski i Robert Szumielewicz.

Zapraszamy do wysłuchania drugiej części audycji o gotyckich śladach które możemy znaleźć na Świetym Krzyżu. 

Na Święty Krzyż zapraszają Cezary Jastrzębski i Robert Szumielewicz.

Jest jedną z naszych regionalnych perełek nie tylko na skalę krajową. Znajdziemy tu ślady wielu epok i wydarzeń historycznych – również tragicznych - od czasu jej powstania w XI wieku do współczesności. W najstarszym polskim sanktuarium znajdziemy też ślady gotyku. Z tego okresu pochodzą unikatowe krużganki i dekoracje heraldyczne.

Na Święty Krzyż zapraszają Cezary Jastrzębski i Robert Szumielewicz.

Znajdziemy tu ślady kultur prehistorycznych. Początki miejscowości też są odległe, bo sięgają XIII wieku. Miejscowość należała m.in. do zakonu klarysek. Niechlubnie zapisał się tu jeden z oddziałów wojska króla Jana III Sobieskiego. Dziś głównymi atrakcjami są tu Ośrodek Edukacji Przyrodniczej z unikalną fauną i florą oraz zabytkowa stacja Świętokrzyskiej Kolejki Dojazdowej, Do Umianowic zapraszają Cezary Jazstrzębski i Robert Szumielewicz.

Historia miejscowości nie jest zbyt odległa, bo jej początki sięgają  XVIII wieku. Była to osada przemysłowa, a wiązało się to z rozwijającym się na tym terenie przemysłem metalurgicznym. To tu przy staraniach księdza infułata Józefa Wójcika powstała oddzielna parafia. Do dziś kultywowane są tu tradycje zabawkarskie. Do Ostojowa w gminie Suchedniów zapraszają Cezary Jastrzebski i Robert Szumielewicz.

Pierwszy o miejscowości pisał Jan Długosz w swoich słynnych kronikach, w XIV wieku. Jednym z właścicieli był tu słynny ród Oleśnickich. Swoje ślady zostawiła tu też reformacja. To stąd pochodził wybitny pianista i kompozytor Zygmunt Stojowski. Do Strzelec w gminie Oleśnica zapraszają Cezary Jastrzębski i Robert Szumielewicz.

W dokumentach historycznych miejscowość po raz pierwszy pojawia się w XIV wieku. Wioska była gniazdem rodowym znanej rodziny Boguszów. Ostatnimi właścicielami byli tu Linowscy. Ciekawa historia dotyczy patrona byłej szkoły, żołnierza Armii Krajowej Antoniego Mietniowskiego. Do Zięblic w gminie Kazimierza Wielka zapraszają Cezary Jastrzębski i Robert Szumielewicz.

Miejscowość od swoich początków, które znajdziemy w XIV wieku była własnością kościelną. Szczegółowo opisał ją nasz legendarny kronikarz Jan Długosz w swojej Księdze Uposażeń Diecezji Krakowskiej.

W miejscu dawnej szkoły przed wiekami znajdował się tu dwór. W dobie zaborów, wioskę za zasługi otrzymał jeden z rosyjskich generałów. Do Grabkowa zapraszają Cezary Jastrzębski i Robert Szumielewicz.

Nazwa miejscowości wywodzi się od winorośli, którą przed wiekami tam uprawiano. Jej początki sięgają XIII wieku i wiążą się z zakonem joannitów. Odnajdziemy tu monument upamiętniający partyzancką potyczkę z niemieckim okupantem. Do Winiar zapraszają Cezary Jastrzębski i Robert Szumielewicz.

Wioska jest położona na malowniczym terenie nadwiślańskim. Z dokumentów dowiadujemy się o niej w połowie XIII wieku. Książę Bolesław Wstydliwy nadał ją klaryskom z Zawichostu. W dobie rozbiorów miejscowość należała do zaborcy rosyjskiego. Do Chodkowa Starego zapraszają Cezary jastrzębski i Robert Szumielewicz.

Początki miejscowości sięgają XII wieku. Jej historia jest ściśle związana z klasztorem cystersów w Koprzywnicy.  Po kasacie klasztoru w 1819 roku przeszła na własność rządową. Do Beszyc zapraszają Cezary jastrzebski i Robert Szumielewicz.

Niewykluczone, że przed wiekami istniało tu grodzisko. Jednak pierwsze wzmianki o miejscowości pojawiają się w drugiej połowie XIV wieku, w dokumencie króla Kazimierza Wielkiego. Być może to tu urodził się nasz słynny hetman Stefan Czarniecki. Do Kątów zapraszają Cezary Jastrzębski i Robert Szumielewicz.

Znajdziemy tu ślady epoki brązu, ale w dokumentach historycznych miejscowość pojawia się na początku XV wieku. Jednym z właścicieli wioski był m.in. ojciec literatury polskiej Mikołaj Rej. Do Błogoszowa zapraszają Cezary Jastrzębski i Robert Szumielewicz.

Miejscowość w dokumentach historycznych pojawia się pierwszej połowie XV wieku. Na początku właścicielami była tu rodzina Lipnickich, która prawdopodobnie kupiła wioskę od Oleśnickich. Przebywał tu także prezydent II RP Ignacy Mościcki. Tutejsza szkoła podstawowa nosi imię słynnego miejscowego pisarza Wincentego Burka. Do Gałkowic zapraszają Cezary Jastrzębski i Robert Szumielewicz.

Miejscowość położona jest w malowniczej dolinie rzeki Kamiennej. Pierwsze wzmianki o niej są dość późne, bo pochodzą dopiero z XVII wieku. Książę Ksawery Drucki-Lubecki oraz Banki Polski stworzyli tu wielki Zakład Przemysłowy. To tu rozegrały się dwie bitwy powstania styczniowego. Na początku XX wieku miejscowość nawiedziła tragiczna w skutkach powódź. Obecnie na sympatyków wodnych i słonecznych kąpieli czeka tu atrakcyjny zbiornik. Cezary jastrzębski i Robert Szumielewicz zapraszają na drugą część spaceru po Brodach.

Miejscowość położona jest w malowniczej dolinie rzeki Kamiennej. Pierwsze wzmianki o niej są dość późne, bo pochodzą dopiero z XVII wieku. Od początku rozwijał się tu przemysł metalurgiczny. W okolicach istniały też kopalnie rud żelaza. W XVIII wieku rządzili tu m.in. księża komuniści, którzy założyli dymarki, ale funkcjonował tu także wielki piec. Przez rzeczny bród, w miejscowości Brody przeprowadzą nas Cezary Jastrzębski i Robert Szumielewicz.

Pierwotnie wieś była własnością opatów wąchockich. Po kasacie klasztoru zarządzały nią m.in. rodziny Milutinów i Grotowskich. Tu rozegrała się jedna z bitew powstania styczniowego. Stąd pochodziła także lokalna artystka Marianna Wiśnios, której imię nosi miejscowy Dom Kultury. Do Ratajów zapraszają Cezary Jastrzebski i Robert Szumielewicz.

Najstarsze wzmianki o miejscowości pochodzą z początku XV wieku. Pisał o niej Jan Długosz. Jedną z wizytówek jest tu Zespół Szkół Leśnych. Czy na pewno tu stoi nasz legendarny Dąb Bartek? Do Zagnańska zapraszają Cezary Jastrzębski i Robert Szumielewicz.

O początkach miejscowości możemy mówić już w XIV wieku. Jednymi z właścicieli byli tu Suskrajowscy, którzy posługiwali się rzadkim herbem Amadej. Tutaj mieli swoje gniazdo rodowe. Tragiczny ślad pozostawiła po sobie II wojna światowa. W 1943 roku Niemcy zamordowali tu kobiety pochodzenia żydowskiego wraz z dziećmi. Do Suskrajowic zapraszają Cezary Jastrzębski i Robert Szumielewicz.

Wielkanoc to najważniejsze święto w religii chrześcijańskiej. W tym czasie przeżywamy tajemnicę śmierci i zmartwychwstania Chrystusa. W kalendarzu pojawiło się po Soborze Nicejskim, zwołanym w 325 r. przez cesarza Konstantyna Wielkiego. I właśnie śladami zmartwychwstałego Chrystusa obecnego w świętokrzyskich kościołach podążymy w kolejnym programie Moc Historii na który zapraszają Cezary Jastrzębski i Robert Szumielewicz.

Początki miejscowości sięgają XIV wieku. To tu rozegrała się jedna z bitew powstania styczniowego. Na przełomie XIX i XX wieku działały w tych okolicach kopalnie rud żelaza. Bardzo nieprzychylnie o wiosce wypowiadał się przed stu laty historyk, ksiądz Aleksander Bastrzykowski. Do Janika zapraszają Cezary jastrzębski i Robert Szumielewicz.

Kasztelanie od średniowiecza były ważnymi punktami administracyjnymi polskich władców. Z czasem ich rola osłabła na rzecz starostw, ale do wprowadzenia tego urzędu, to kasztelanowie odpowiadali za sprawy wojskowe, podatkowe, czy sądownicze. Od ponad stu lat historycy badają losy kasztelanii tarskiej. Czy w ogóle istniała? Na program zapraszaną Cezary Jastrzębski i Robert Szumielewicz.

Z tą miejscowością związane są losy wielkiego Polaka, Hugona Kołłątaja. Choć nazwisko współtwórcy Konstytucji 3 Maja zna każdy, miejsce jego urodzenia budzi spory historyczne. Burzliwy jest też wątek przybycia rodu Kołłątajów na te ziemie. Miejscowość, która skrywa ślady kultur prehistorycznych, o której wspominał już Jan Długosz, odwiedził także sam Stefan Żeromski. Do Nieciesławic zapraszają Cezary Jastrzębski i Robert Szumielewicz.

Miejscowość w źródłach pisanych pojawia się dość późno, bo w XVII wieku, choć prawdopodobnie istniała już wcześniej. Tereny leśne sprawiały, że rolnictwo się tutaj nie przyjęło. Zdecydowanie bardziej popularne były górnictwo i kamieniarstwo, ale są też ślady hutnictwa.

Do Kucębowa, w gminie Bliżyn zapraszają Cezary Jastrzębski i Robert Szumielewicz.

W tym miejscu spotykają się ślady kultur prehistorycznych z wielką historią pisaną przez samego Jana Długosza już w XV wieku. Posiadaczami tutejszych dóbr byli sandomierscy jezuici, ale także rodzina Dobrzańskich – ta, z której wywodził się legendarny major „Hubal”.

O tych ziemiach pisał mieszkający tam dramaturg i poeta, Ignacy Humnicki. Do Czajęcic w gminie Waśniów zapraszają Cezary Jastrzębski i Robert Szumielewicz.

Pierwsze wzmianki o miejscowości pochodzą z XV wieku, ale znajdziemy tu również ślady kilku kultur prehistorycznych. Jej nazwa związana jest z hodowcami jastrzębi. Pisał o niej także nasz wybitny    kronikarz Jan Długosz. To tu urodził się jeden z najwybitniejszych przedstawicieli polskiego oświecenia Stanisław Trembecki.

Do Jastrzębnik w gminie Działoszyce zapraszają Cezary Jastrzębski i Robert Szumielewicz.

Historia tej miejscowości sięga XIII wieku. Przez stulecia jej losy nierozerwalnie wiązały się z Odrowążami, którzy wznieśli tu swój rodowy gród. Na początku XX wieku wieś przeszła w ręce holenderskiej rodziny Moesów. Z niej pochodził m.in. aktor Teatru im. Stefana Żeromskiego w Kielcach. Miejscowość była również miejscem krwawych starć z czasów powstania styczniowego. Do Sprowy zapraszają Cezary Jastrzębski i Robert Szumielewicz.

Pierwsze wzmianki o miejscowości pochodzą z końca XIV wieku. Ciekawy wątek stanowi tu wizerunek Św. Marceliny na zabytkowej figurze. Jednym z właścicieli osady był znany ród Dębińskich. To tu znaleziono skarb pochodzący z czasów zaboru austriackiego.

Do Brusa w gminie Jędrzejów zapraszają Cezary Jastrzębski i Robert Szumielewicz.

Miejscowość położona jest na malowniczych terenach nadwiślańskich. Znajdziemy tu ślady kultur sięgających czterech tysięcy lat przed naszą erą. Jednak pierwsze wzmianki pisane pochodzą z końca wieku XIV. To tu podczas Insurekcji Kościuszkowskiej ogłoszono słynny uniwersał połaniecki. Wcześniej stacjonował tu także hetman Stefan Czarniecki. Do Winnicy w gminie Połaniec zapraszają Cezary Jastrzębski i Robert Szumielewicz.

Święto Trzech Króli, które obchodzone jest 6 stycznia, należy do najważniejszych chrześcijańskich obrządków. Tradycja podaje, że Dzień Objawienia Pańskiego, jak brzmi jego rzeczywista nazwa, obchodzimy na pamiątkę hołdu, jaki został oddany Jezusowi po narodzinach w Betlejem przez trzech Mędrców przybyłych ze Wschodu. Dlatego śladami Trzech Króli w świętokrzyskich kościołach podążymy w towarzystwie Cezarego Jastrzebskiego i Roberta Szumielewicza.

Urodził się 450 km od Kielc, ale związał się z regionem świętokrzyskim, który to jemu zawdzięcza ogromny rozwój gospodarczy. Był inicjatorem rozbudowy Staropolskiego Okręgu Przemysłowego, powołał Generalną Dyrekcję Górniczą w Kielcach, był także współtwórcą Szkoły Akademiczno-Górniczej w Kielcach. Sejm ogłosił rok 2026 jego rokiem.

Cezary Jastrzębski i Robert Szumielewicz zapraszają do wysłuchania drugiej części programu o Stanisławie Staszicu.

Urodził się 450 km od Kielc, ale związał się z regionem świętokrzyskim, który to jemu zawdzięcza ogromny rozwój gospodarczy. Był inicjatorem rozbudowy Staropolskiego Okręgu Przemysłowego, powołał Generalną Dyrekcję Górniczą w Kielcach, był także współtwórcą Szkoły Akademiczno-Górniczej w Kielcach. Sejm ogłosił rok 2026 jego rokiem. Stanisław Staszic jest bohaterem kolejnego programu na który zapraszają Cezary Jastrzębski i Robert Szumielewicz.

Kończy się 2025 rok. Za nami kolejne 12 miesięcy z Mocą Historii i kilkadziesiąt odwiedzonych miejsc oraz miejscowości. Jak zwykle grudzień to czas podsumowań i nie inaczej będzie dziś. Zapraszamy zatem na krótki przegląd mijającego roku. Jednym z najbardziej tajemniczych i magicznych miejsc jest w naszym regionie Święty Krzyż. Jak pokazuje historia nie zawsze było tu sanktuarium. Znajdziemy tu także ślady pogańskie. Na podsumowanie roku zapraszają Cezary Jastrzębski i Robert Szumielewicz.

Boże Narodzenie to najważniejsze po Wielkanocy chrześcijańskie święto w roku. Ma przypominać o tajemnicy narodzenia Jezusa Chrystusa. Obchodzono je od IV wieku, najpierw w Rzymie. Do dziś liczne, świąteczne symbole znajdziemy także w sztuce. Na podróż śladami bożonarodzeniowych polichromii zapraszają Cezary Jastrzębski i Robert Szumielewicz.

Boże Narodzenie to najważniejsze po Wielkanocy chrześcijańskie święto w roku. Ma przypominać o tajemnicy narodzenia Jezusa Chrystusa. Obchodzono je od IV wieku, najpierw w Rzymie. Do dziś liczne, świąteczne symbole znajdziemy także w sztuce. Na podróż śladami bożonarodzeniowych polichromii zapraszają Cezary Jastrzębski i Robert Szumielewicz.

Historia miejscowości wiąże się przede wszystkim z historią zboru ewangelicko-reformowanego. Budynek zboru stanowi od 1980 r. kaplicę parafii rzymsko – katolickiej w Koniemłotach. Zbór stoi około 100 metrów od szosy Staszów – Stopnica, przy drodze do Stefanówka. Do zapoznania się z zabytkiem zapraszają Cezary Jastrzębski i Robert Szumielewicz.

To była najdłuższa kolej w Królestwie Polskim. Połączyła Iwanogród – dzisiejszy Dęblin z Dąbrową Górniczą i odegrała kluczową rolę w rozwoju regionu świętokrzyskiego. Dzięki niej rozwinął się przemysł w Kielcach i na trasie do Ostrowca Świętokrzyskiego. Przy niej zbudowano też węzeł w Skarżysku- Kamiennej. W podróż koleją iwanogrodzko-dąbrowską zapraszają Cezary Jastrzębski i Robert Szumielewicz.

Dziś jest to miejsce chętnie odwiedzane przez wędkarzy, ale wcześniej zawitali tu przedstawiciele kultur prehistorycznych. Pierwsze informacje źródłowe pochodzą jednak z początku XV wieku. Wieś była własnością królewską, a jednym z dzierżawców był m.in. marszałek wielki koronny Stanisław Lubomirski. Do Chwalibogowic zapraszają: Cezary Jastrzębski i Robert Szumielewicz.

Choć pierwsze wzmianki pisane o miejscowości pochodzą z końca XIV wieku, to ma ona dużą bogatszą historię. Odnaleźć tu można ślady kultur prehistorycznych. Jednym z jej właścicieli był ród, którego przedstawiciel wsławił się niechlubnie próbując dokonać zamachu na króla. Z tym wydarzeniem wiąże się powiedzenie – pleść jak Piekarski na mękach. Do Wyszmontowa zapraszają Cezary Jastrzebski i Robert Szumielewicz.

Miejscowość jest położona nad rzeką Mozgawą i z nią wiążą się znalezione tu ślady kultury łużyckiej. Pierwsze wzmianki są późne, bo pochodzą z XV wieku. Wioska pełniła też bardzo ważną rolę w barwnym życiu naszego znanego pamiętnikarza Jana Chryzostoma Paska. Poruszające jest też historia Robaka, czyli jego oswojonej wydry. Do Starej Olszówki zapraszają Cezary Jastrzębski i Robert Szumielewicz.

Ten epizod był kluczowym dla twórczości Stefana Żeromskiego. To on zaważył na tym, że do dziś podziwiamy dzieła naszego słynnego pisarza, a mogło być zupełnie inaczej. I to właśnie tej miejscowości poświęcimy większość naszego programu. Sufczyce, w gminie Oleśnica będą bohaterem naszego programu. Zapraszamy Cezary Jastrzębski i Robert Szumielewicz.

Pierwsze pisane wzmianki o miejscowości pochodzą z XIV wieku, ale jej historia sięga czasów starożytnych. To tu odkryto unikatowy skarb z okresu Cesarstwa Rzymskiego. Pisał o niej nasz słynny kronikarz Jan Długosz. Właścicielami były tu tak znamienite rody jak choćby Szydłowieccy, Ostrogscy, Czartoryscy, czy Dobrzańscy – przodkowie majora „Hubala”. Do Nietuliska Małego zapraszają Cezary Jastrzębski i Robert Szumielewicz.

2 listopada obchodzimy Dzień Zaduszny. W chrześcijaństwie zapoczątkował go św. Odilon, opat benedyktynów w Cluny we Francji. Dzień ten miał być przeciwwagą dla pogańskich obrządków czczących zmarłych. W Polsce tradycja Dnia Zadusznego z końcem XV wieku była znana w całym kraju. Śladem zaduszkowych zwyczajów podążają Cezary Jastrzębski i Robert Szumielewicz.

Historia uroczystości Wszystkich Świętych sięga IV wieku, kiedy to w Cesarstwie Rzymskim zaczęto oddawać cześć męczennikom chrześcijańskim. W 835 roku papież Jan XI ustanowił 1 listopada dniem Wszystkich Świętych dla całego Kościoła. Największą liczbę świętych znajdziemy na obrazach znajdujących się w katedrze sandomierskiej. Ich śladem podążymy wspólnie z Cezarym jastrzebskim i Robertem Szumielewiczem.

Klasztor sióstr Norbertanek obchodzi jubileusz 800 – lecia istnienia. Zanim jednak stanął tu klasztor, miejsce to kryło dawne grodzisko, owiane tajemnicą i legendami, z których jedna łączy się z postacią założyciela zakonu norbertanek. Na początku XVIII wieku miał tu miejsce tragiczny w skutkach pożar. Zakonnice zapisały się w historii Polski, biorąc udział w wydarzeniach Insurekcji Kościuszkowskiej. Do Imbramowic zapraszają Cezary Jastrzębski i Robert Szumielewicz.

Klasztor w Imbramowicach może poszczycić się, że w ramach obchodów 800-lecia jego istnienia wydano monografie na jego temat. O publikacji opowiada specjalny gość audycji. Program jak zawsze prowadzą Cezary Jastrzębski i Robert Szumielewicz.  

W 2026 roku klasztor w Imbramowicach będzie świętował 800-lecie istnienia, ale przygotowania do jubileuszu już trwają. Ufundował go Imbram, wuj biskupa krakowskiego Iwo Odrowąża. To od jego imienia pochodzi nazwa wioski, która od tego czasu przez kilka stuleci wioska należała do zakonu. O jej dziejach oopowiadają Cezary Jastrzębski i Robert Szumielewicz.

Historia kościoła na św. Krzyżu sięga XII wieku. Jednak z tamtego okresu niewiele pozostało. Praktycznie wszystko spłonęło bowiem podczas wielkiego pożaru w XVIII wieku. Skąd czerpano wzorce budując pierwszą świątynię i w jakich okolicznościach przybyli tu benedyktyni. Opowiadają o tym Cezary Jastrzebski i Robert Szumielewicz.

Historia tego miejsca sięga XI wieku. Jednak z tamtego okresu niewiele pozostało. Praktycznie wszystko spłonęło bowiem podczas wielkiego pożaru w XVIII wieku. Do dziś pozostało zaledwie kilka romańskich fragmentów. I właśnie o dziejach z tego okresu najstarszego polskiego sanktuarium na Św. Krzyżu opowiadają Cezary Jastrzębski i Robert Szumielewicz.

Pierwsze wzmianki o tej miejscowości pochodzą z XIV wieku. 200 lat później zamieszkała tu rodzina Kochanowskich. Historia wioski ściśle wiąże się z przepływającą tędy rzeką Kamionką. Nad rzeką funkcjonowały folusze, czyli urządzenia do produkcji tkanin. Tu trafimy też do miejscowej Kanady. Do Łącznej zapraszaja Cezary Jastrzębski i Robert Szumielewicz.

Z tej miejscowości rozciąga się przepiękny widok na Góry Świętokrzyskie. Jej historia sięga końca XIV wieku. Należała wtedy do biskupów krakowskich. Po powstaniu styczniowym stała się majoratem – czyli dobrem przekazywanym przez cara zasłużonym oficerom lub urzędnikom. Do Szerzaw zapraszają Cezary Jastrzębski i Robert Szumielewicz.

Pierwsze wzmianki dotyczące miejscowości pojawiają się w dokumencie księcia Bolesława Wstydliwego w XIII wieku. Bardzo głęboko sięgały tu wpływy cystersów z Koprzywnicy, którzy byli jej właścicielami, podobnie jak ród Bogoriów. To tu rozegrała się jedna z ostatnich bitew powstania styczniowego nazywana bitwą pod Sperandą. Do Ciszycy zapraszają Cezary Jastrzębski i Robert Szumielewicz.

Przyjmuje się, że najstarsze wzmianki o miejscowości pochodzą z początku XV wieku, choć są dokumenty potwierdzające jej istnienie już znacznie wcześniej. Przez wieki dziedziczyły ją znamienite rody, m.in. Bobolowie i Zborowscy. To tutaj, podczas poszukiwań złóż soli, natrafiono na źródła wód leczniczych, które później zasilały pobliskie uzdrowiska. Do Gadawy w gminie Busko-Zdrój zapraszają Cezary Jastrzębski i Robert Szumielewicz.

W miejscowości tej odnajdziemy ślady kultury mierzanowickiej, sięgające pradziejów. Przez większą część swojej historii wieś należała do zakonu klarysek z Zawichostu – została im przekazana w XIII wieku przez księcia Bolesława Wstydliwego. W XIX wieku miejscowość zmieniła właściciela – za 8 tysięcy rubli została sprzedana kupcom żydowskim. Do Czermina w gminie Dwikozy zapraszają Cezary Jastrzebski i Robert Szumielewicz.

To tu rozegrała się jedna z bohaterskich bitew z okresu najazdu mongolskiego na Polskę w 1241 roku. Do dziś archeolodzy znajdują tu elementy uzbrojenia wroga. Dokładnie bitwę opisał w swoich kronikach Jan Długosz. Tu urodził się polski patriota ze szwedzkimi korzeniami Stanisław Glezmer. Do Turska Wielkiego zapraszają Cezary Jastrzębski i Robert Szumielewicz.

Początki miejscowości sięgają XV wieku, ale znana jest ona z wieku XVIII. To tam miał miejsce ostatni akt insurekcji kościuszkowskiej z 1794 roku. Popularne były tam też losowania zwane sorsami. Do Jakimowic w gminie Radoszyce zapraszają Cezary Jastrzębski i Robert Szumielewicz.

Mówiąc o tej miejscowości, nie sposób pominąć jej prehistorycznych śladów – to tutaj odkryto ślady osadnictwa sprzed tysięcy lat. Pierwsze pisane wzmianki o wiosce pojawiają się jednak dopiero w XIV wieku. Warto też zatrzymać się przy ciekawej historii związanej z powstaniem miejscowego kościoła. Do Miedzierzy zapraszają Cezary Jastrzębski i Robert Szumielewicz.

Zanim wybudowano kościół miały tu zamieszkiwać trzy bóstwa pogańskie. Organizowano również zakazane później przez króla rytuały zwane igrzyskami stado. Ciekawy wątek dotyczy wału okalającego to miejsce. Na dalszą wędrówkę po Św. Krzyżu z czasów przedchrześcijańskich zapraszają Cezary Jastrzębski i Robert Szumielewicz.

Miejsce to od wieków jest obiektem kultu religijnego. Góra Łysiec albo Łysa Góra od zawsze była tajemnicza i magiczna. Nie zawsze jednak było tu sanktuarium. Czczono tam też bóstwa słowiańskie. Na Święty Krzyż z okresu przedchrześcijańskiego zapraszają Cezary Jastrzębski i Robert Szumielewicz.

Miejscowość położona jest tuż za granicami Kielc. Od początku była własnością kościelną. Do dziś stoi tu kaplica z połowy XIX wieku. Tutaj urodził się wybity pisarz, znawca powstania styczniowego, a także twórca polskiego kryminału oraz autor powieści dla młodzieży - Walery Przyborowski. Do Domaszowic, w gminie Masłów zapraszają Cezary Jastrzębski i Robert Szumielewicz.

Pierwsze wzmianki o miejscowości pojawiają się w XIV wieku. Jest ściśle związana z Chmielnikiem, choć istniała już przed lokacją miasta. Znaczący dla niej był okres reformacji, z którą wiąże się nazwisko Oleśnickich. Wioska swoje miejsca znalazła również u Jana Długosza. Pisał o niej Jan Długosz. To tu urodził się słynny aktor Janusz Zakrzeński, który zginął tragicznie w katastrofie smoleńskiej. Do Przededworza ponownie zapraszają Cezary Jastrzębski i Robert Szumielewicz.

Pierwsze wzmianki o miejscowości pochodzą XIV wieku. Znaczący dla niej był okres reformacji, z którą wiąże się nazwisko Oleśnickich. Wioska swoje miejsca znalazła również u Jana Długosza. To tu urodził się słynny aktor Janusz Zakrzeński, który zginął tragicznie w katastrofie smoleńskiej. Do Przededworza zapraszają Cezary Jastrzebski i Robert Szumielewicz.

Pierwsze pisane wzmianki o miejscowości pochodzą z XIV wieku.  Przez 200 lat jej właścicielami były rodziny herbu Róża. To tu doszło do niespotykanej sytuacji gdy duchowny wziął ślub. W historii wioski pojawili się także czarownicy. do Lścina, w gminie Jędrzejów zapraszają Cezary Jastrzębski i Robert Szumielewicz.

Początki miejscowości sięgają XII wieku. Jej historia jest ściśle związana z położonym na malowniczym wzniesieniu zamkiem. Obiekt przez wieki był ważnym ośrodkiem obronnym i administracyjnym. Był lubiany przez władców, ale słynął też m.in. z ciężkiego więzienia. To tu miał miejsce historyczny początek polskiego parlamentaryzmu. Miejscowość świętuje w tym roku 700-lecie nadania praw miejskich. Do Chęcin zapraszają Cezary Jastrzębski i Robert Szumielewicz.

Boczkowice - początki miejscowości sięgają XV wieku. Związana jest z rodziną Stefana Żeromskiego o czym opowiadają Cezary Jastrzebski i Robert Szumielewicz.

Historia miejscowości jest bardzo bogata i sięga XII wieku. Pisał o niej nasz słynny kronikarz Jan Długosz. Wioska znana była w powstaniu listopadowym z ucieczek na Galicję przed carską służbą wojskową, Do Majoratu Zaródcze w gminie Koprzywnica zapraszają Cezary Jastrzebski i Robert Szumielewicz.

Pierwsze historyczne zapisy o tej miejscowości pochodzą z końca XIV wieku. Pisał o niej też w kronikach Jan Długosz. Miejscowość przechodziła różne dzieje - jest wiele zawiłości związanych ze sprawami właścicielskimi i zakonem paulinów. Do Borzymowa w gminie Oleśnica zapraszają Cezary Jastrzebski i Robert Szumielewicz.

Wielkanoc to najważniejsze święto w religii chrześcijańskiej. Jezus Chrystus zwycięża śmierć. Jednym z symboli wielkanocnych w sztuce jest wizerunek Matki Bożej trzymającej na kolanach zmarłego syna. Właśnie śladami świętokrzyskich piet podążają Cezary Jastrzebski i Robert Szukielewicz.

Przekazy źródłowe na temat tego hierarchy są niejasne i sprzeczne. Niektórzy historycy poddają w wątpliwość samo jego istnienie, inni twierdzą, że był synem Bolesława Chrobrego i Niemki Ody. Natomiast na Św. Krzyżu jest polichromia pokazująca jego postać. Śladami biskupa krakowskiego Lamberta I podążają Cezary Jastrzębski i Robert Szumielewicz.

Pierwsze wzmianki pisane o miejscowości pochodzą dopiero z XV wieku, choć odnaleziono tu pozostałości kultury mierzanowickiej i łużyckiej. Czarną kartą w historii miejscowości jest próba zamachu na króla Zygmunta III Wazę dokonanego przez jej właściciela. Do dziś mówi się pleść jak Piekarski na mękach. Do Binkowic, w gminie Ożarów zapraszają Cezary Jastrzębski i Robert Szumielewicz.

Ślady osadnictwa sięgają czasów prehistorycznych, jednak pierwsze pisane wzmianki o miejscowości pojawiają się dopiero w XIV wieku. Pisał o niej również Jan Długosz. Z miejsce tym związany był Mikołaj Rej. Do Sieńska, w gminie Słupia zapraszają Cezary Jastrz\ębski i Robert Szumielewicz.

Bolesław Krzywousty podzielił państwo polskie na dzielnice. Okres bratobójczych walk trwał blisko 200 lat do zjednoczenia kraju przez Władysława Łokietka. W tym czasie na mapie dwukrotnie pojawiło się Księstwo Wiślickie. Wincenty Kadłubek pisał m.in. o słynnej grze w kości księcia Kazimierza Sprawiedliwego z jednym z rycerzy, podczas której doszło do rękoczynów. Śladami Księstwa Wiślickiego podążają Cezary Jastrzębski i Robert Szumielewicz.

To był jeden z najtrudniejszych okresów naszej historii. W 1138 roku Bolesław Krzywousty podzielił państwo polskie na dzielnice. Do czasu zjednoczenia przez Władysława Łokietka krajem targały bratobójcze walki. Był to jednak czas korzystny dla Wiślicy. Do Księstwa Wiślickiego zapraszają Cezary Jastrzębski i Robert Szumielewicz.

Wioska była własnością królewską. Pisał o niej już Jan Długosz w swojej Księdze Uposażeń Diecezji Krakowskiej. Z lustracji królewskich wiadomo, że przed laty były tu stawy, w których hodowano karpie oraz młyn. Do Woli Żyznej w gminie Szydłów zapraszają Cezary Jastrzebski i Robert Szumielewicz.

Pierwsze pisane wzmianki o miejscowości pochodzą z XVI wieku. Niewykluczone  jednak, że ślady osadnictwa sięgają tu czasów prehistorycznych z racji pobliskiego rezerwatu archeologicznego Rydno. Z jej nazwą związana jest legenda o stworze żyjącym w pieczarze i nawiązująca do wydobywanych tu rud żelaza. Intrygująca jest również góra Pleśniówka. Do Majkowa w gminie Skarżysko-Kościelne zapraszają: Cezary Jastrzębski i Robert Szumielewicz.

Pierwsze pisane wzmianki o miejscowości pochodzą z 1339 roku. Wtedy to król Kazimierz Wielki parafował ugodę benedyktynów ze Św. Krzyża dotyczącą kilku wiosek. Sprawy własnościowe były tu bardzo zawiłe. Swoje wpływy mieli m.in. biskupi włocławscy, a po Powstaniu Styczniowym majątek otrzymał słynny rosyjski generał Aleksander Uszakow. Do Żernik w gminie Baćkowice zapraszają Cezary Jastrzebski i Robert Szumielewicz.

Miejscowość jest położona na żyznych, lessowych glebach Sandomierszczyzny. Ślady osadnictwa sięgają tu kilku tysięcy lat wstecz, do czasów paleolitu - do kultury magdaleńskiej. Jednak pierwsze wzmianki pisane pochodzą dopiero z XIII wieku. Do nazwy wioski nawiązuje m.in. legenda związana z królową Jadwigą, która często przebywała w tych okolicach. Do Wilczyc zapraszają Cezary Jastrzębski i Robert Szumielewicz.

Mijają 162 lata od wybuchu powstania styczniowego, jednego z największych zrywów narodowowyzwoleńczych w historii naszego kraju. Wśród wielu bohaterskich, zasłużonych postaci są: Jadwiga Prendowska i Anna Henryka Pustowójtówna. Na szlak powstańców styczniowych zapraszają Cezary Jastrzębski i Robert Szumielewicz.

162 lata temu, 22 stycznia 1863 roku, wybuchł jeden z największych zrywów narodowo – wyzwoleńczych w historii Polski. Powstanie Styczniowe zapisało się bohaterską kartą przede wszystkim w województwie świętokrzyskim. To tu rozgrały się największe bitwy z rosyjskim zaborcą. Śladami m.in. generała Mariana Langiewicza podążają Cezary Jastrzębski i Robert Szumielewicz.

Początki miejscowości sięgają XIII wieku. Za czasów Jana Długosza istniały tu dwa dwory rycerskie. W swojej historii należała m.in. do rodów Glińskich, Dmebińskich i Trzebińskich. Bardzo ciekawy jest spis ludności z 1790 roku pokazujący  jak funkcjonowała osada i jakie funkcje pełniły osoby ją zamieszkające. Do Czuszowa zapraszają Cezary Jastrzębski i Robert Szumielewicz.

Trzech Króli to jedno z najstarszych świąt w tradycji chrześcijańskiej. Na Wschodzie obchodzone było już w III wieku. Trzej Królowie, Trzej Mędrcy, Trzej Magowie – to według tradycji chrześcijańskiej osoby, które miały podążać za Gwiazdą Betlejemską, aby pokłonić się narodzonemu Chrystusowi i przekazać mu dary. Śladami imion: Kacpra, Melchiora i Baltazara podążają Cezary Jastrzębski i Robert Szumielewicz.

Lelum polelum – to nie są opowieści dziwnej treści, ale historia nazwy miasta związana z bóstwami słowiańskimi. Jego początki też nie są oczywiste, bo dzisiejsza osada pojawia się w XIV wieku, ale o tej starszej wiemy już znacznie wcześniej. To tu przybywają setki Chasydów z całego świata do grobu cadyka Dawida Bidermanna. Do Lelowa zapraszają Cezary Jastrzębski i Robert Szumielewicz.

Mija 15 rok, odkąd spotykamy się z państwem we wczesne niedzielne popołudnia. W naszym programie przybliżamy historie świętokrzyskich miejscowości, sylwetki znanych w regionie postaci, ale mówimy także o ciekawych obiektach. Koniec roku to czas podsumowań. Tak też będzie i u nas. Dlatego na krótki przegląd 2024 roku zapraszają Cezary Jastrzębski i Robert Szumielewicz.

Historia ich pochodzenia nie jest do końca znana. Według jednej z teorii miały zostać ufundowane przez wracających z bitwy pod Chocimiem rycerzy z ziemi sandomierskiej. Inne hipotezy sugerują, że mogły być drogowskazami pomagającymi w orientacjach na szlakach handlowych. Mogły też ostrzegać przed trędowatymi. Szlakiem tajemniczych latarni chocimskich podążaja Cezary Jastrzębski i Robert Szumielewicz.

Przed nami najbardziej rodzinne święta – Święta Bożego Narodzenia. Jest to święto chrześcijańskie, wprowadzone dla uczczenia tajemnicy narodzenia Jezusa Chrystusa. Obchodzono je od IV wieku. I właśnie śladami kultu dzieciątka Jezus podążają Cezary Jastrzębski i Robert Szumielewicz.

Miejscowość położona jest nad obfitującą w pstrągi rzeką Mierzawą. Pierwsze pisane wzmianki pochodzą z drugiej połowy XIV wieku. Sporo zamieszania wprowadził tu słynny ród Rejów. Swoje miejsce w historii wioski znalazła także znana rodzina Oraczewskich. Do Pawłowic w gminie Sędziszów zapraszają Cezary Jastrzębski i Robert Szumielewicz.

Odnaleziono tu ślady osadnictwa prehistorycznego, o czym świadczą liczne fragmenty ceramiki. Natomiast pierwsze wzmianki pisane pochodzą z połowy XV wieku. Jednymi z dziedziców miejscowości były znane nie tylko w regionie rody Szafrańców, czy Dembińskich. Swoje posiadłości mieli tu też arcybiskupi gnieźnieńscy. Do Woli Wiśniowej, w gminie Włoszczowa zapraszają Cezary Jastrzębski i Robert Szumielewicz.