Camouflage - Dhamma Talk

ก่อนจะแจ่มแจ้งต้องรู้จัก “ความรู้สึก” ข้างในตัวเอง  ก่อนจะแจ่มแจ้งไปที่จุดเริ่มต้นก่อน “เป็นจริงก่อน” ความแจ่มแจ้งนั้น คู่กับของ “จริง” เป็นจริงก่อน แล้วความแจ่มแจ้งถึงจะเกิด ไม่ใช่เป็นแบบปลอมแล้วจะแจ่มแจ้ง...แจ่มแจ้งไม่ได้ และถ้าอยู่กับถูก กับผิด แจ่มแจ้งไม่ได้ การด่าไฟแลบ นั่นคือจริง แล้วจะค่อยรู้จักตัวเองได้ ว่าโอ้โห ตัวเรานี่ปากร้าย ปากจัด ปากตลาด  ถึงแม้แม่ได้ลั่นวาจาออกมา แต่เราก็ไม่ใช่ผู้ดี เราแค่เก็บมันไว้ข้างใน แต่จริงๆ แล้ว เราก็มีปากแบบนั้นแหละ  --- ขณะจะพูด แล้วมันคิดไม่ออก มันมีความรู้สึกอยู่ ต้องรู้ ไม่ใช่จะหาคำตอบ  คำตอบไม่สำคัญเท่า ตอนนี้รู้สึกอะไร  เพราะฉะนั้น พูดอะไรอยู่ คิดอะไรอยู่ ทำอะไรอยู่ ต้องรู้ ความรู้สึกตัวเองด้วย  --- ผู้ฟัง : ถ้าเราแจ่มแจ้งบ่อยๆ แบบนี้เนี่ย... อาจารย์ : ยังไม่ต้องไปที่แจ่มแจ้ง #เป็นจริงให้ได้ก่อน ผู้ฟัง : แล้วผลมันจะออกมาเป็นยังไง? อาจารย์ : ไม่ต้องไปที่ผล #เป็นจริงให้ได้ก่อน สัจธรรมคือ ความจริง ใช่มั้ย? ถ้าแม่เป็นจริงแล้ว จะไปไหนอีกมั้ย?  เช่น ก็แม่ถึงความจริงแล้ว ว่าความจริงแม่เป็นคนปากตลาด หรือความจริงคือรู้สึกร้อนใจอยู่ นี่คือจริงใช่มั้ย แล้วแม่ถามผมต่อว่า ไปไหน? ไม่ได้ไปไหนล่ะ อยู่ที่นี่แหละ นี่คือความจริง  ผู้ฟัง : แล้วจะทำยังไง แม่เป็นคนใจร้อนแบบนี้ อาจารย์ : ไม่ใช่การแก้ไข “เป็นจริง” แค่นี้ก่อนได้มั้ย เลิกคิดแบบที่จะถามทั้งหมดนั้น ว่าจะแก้ไขยังไง จะทำยังไง แม่ไม่ชอบแบบนี้เลย ...ไม่มีเรื่องแบบนั้น เพราะแม่ทำเรื่องแบบนั้นมาทั้งชีวิตแล้ว ถูกมั้ย? ได้อะไรมั้ย? ผู้ฟัง : ก็ไม่ได้อะไร อาจารย์ : เออ ผลประกอบการณ์ชัดเจนว่า ขาดทุน เพราะฉะนั้น เลิก เลิกทำแบบเก่า เลิกคิดแบบเก่า เลิกซะที  เป็นจริงให้ได้ก่อน แล้วเดี๋ยวบันไดขั้นถัดไปมันจะเกิดขึ้นเอง ความจริงเป็นสิ่งที่รู้ล่วงหน้าไม่ได้ ผมบอกแม่ล่วงหน้าไม่ได้ เพราะถ้าผมบอกแม่ได้ นั่นไม่จริงแล้ว  #Camouflage09-08-2568

บรรยายเมื่อ 21-09-2567   ต้องตระหนักด้วยชีวิตของเราเลยเองว่า ความแจ่มแจ้ง คือ ชีวิต นี่คือสิ่งเดียวที่พึ่งได้ความแจ่มแจ้ง คือ ความชัดเจน กระจ่างชัดในตัวเองผมพูดว่า ตัวเอง นี่มันเหมือนอัตตา แต่ไม่ใช่แจ่มแจ้ง กระจ่างชัดในความเป็นทั้งหมดนี้ ว่ามันคืออะไรพอเรารู้จักแจ่มแจ้ง กระจ่างชัด และชัดเจนในความเป็นทั้งหมดของชีวิตนี้ ว่าอะไรเป็นอะไรความสับสน สงสัย ความหวั่นไหวทั้งหมด จะคลายไป จางไปต้องจำไว้ว่า ความสับสน หวั่นไหวทั้งหมดที่เกิดขึ้นได้ในชีวิตของคนนั้น เกิดขึ้นได้ เพราะไม่มีความกระจ่างชัดในตัวเองเราไปติดอยู่กับว่า เขาไม่เข้าใจเรา เขาเข้าใจเราผิด เขามองเราอย่างนั้น เขามองเราอย่างนี้จริง ๆ แล้วเราไม่รู้จักตัวเองพอเขาพูด เราก็หวั่นไหวตามเขา เพราะอะไร? ก็เพราะเราไม่มั่นใจตัวเองพอเค้าพูด เราก็...เอ๊ะ หรือว่าเราเป็นอย่างนั้นนะ พอเค้าบอกว่า เราดี เราก็มึนๆ งงๆ ไปรับมาพอไม่ดี เราก็...เฮ้ย อะไรวะทั้งหมดคือ เพราะเราไม่กระจ่างชัดในตัวเอง ไม่รู้ทุกย่างก้าวของชีวิตที่กระทบอะไรเข้ามามนุษย์เราไปแก้ปัญหาอยู่ข้างนอก อธิบายโน่นนี่นั่น เราไม่เคยแจ่มแจ้งว่า แท้จริงปัญหา คือตัวเอง เราไม่ชัดเจนกับตัวเอง ว่าอะไรเป็นอะไรผมพูดบทสรุปแบบนี้ เหมือนง่าย ๆ นะ แต่กว่าผมจะเจอเนี่ย...ยากทุกคนจะต้องไปรู้ด้วยตัวเองว่า รากเหง้าคือ เราไม่รู้จักตัวเองดีพอ เราคลุมเครือ ไม่แน่ใจตัวเองเหมือนกันเพราะอย่างนี้แหละ ที่ทำให้ชีวิตสับสน สงสัย และขัดแย้งแต่มันก็ไม่ใช่ความมั่นใจในตัวเอง ในแบบที่ยึดมั่นถือมั่น ในอัตตาตัวตน ในเชิงอวิชชาแบบนั้นจึงเป็นคำเปรียบเปรยว่า ของภายนอกทั้งหมดที่กระทบเข้ามาจนถึงภายใน มันก็เปรียบเสมือนความมืด เราไม่ใช่ไปไล่ดับความมืด หรือไปจัดการความมืด เปรียบเสมือนที่เราชอบทำกันในโลกนี้ผมแค่บอกว่า เราต้องจุดไฟขึ้นมา แค่นั้น และความมืดทั้งหมดจะหายไปเองเพราะฉะนั้น มนุษย์เรามีหน้าที่เดียว คือจุดไฟขึ้นมาไฟนั้นคือ ความแจ่มแจ้ง ความสว่างของชีวิต แล้วมันจะแก้ปัญหาทุกอย่างของมนุษย์#Camouflage

บรรยายเมื่อ 23-06-2568   375.ไม่ต้องช่วย   ชีวิต ๆ หนึ่งดูเหมือนว่า จะควรจะมีชีวิตที่แจ่มแจ้ง   คนคนนึงควรจะมีความสามารถในการแจ่มแจ้งชีวิตให้ได้   แต่ความซ้อนกันอยู่ของชีวิตก็คือว่า มันไม่มีเป้าหมายอะไรแบบนั้น   ชีวิตคือ ชีวิตอมิตาพุทธ   ชีวิตคนที่เขาจะแจ่มแจ้ง...เขาจะแจ่มแจ้ง   ...   ชีวิตไม่ใช่การช่วย   พระพุทธเจ้าไปทำอะไร ท่านไปชี้ทางให้คนที่พร้อมจะเป็นบัวที่บานอยู่แล้ว มันไม่ใช่การช่วย   พระพุทธเจ้าทำหน้าที่ของตัวเองเฉย ๆ ทำหน้าที่ให้กับคนที่ต้องได้รับการชี้ทางนั้น   ทำหน้าที่ให้กับคนที่ต้องได้รับการชี้ทางนั้น ไม่ใช่การช่วย เราต้องแยกให้ออก   เหมือนพระอาทิตย์มีหน้าที่ส่องแสง แล้วดอกไม้ก็บานได้   พระอาทิตย์ไม่มีหัวใจว่าฉันช่วย แต่หน้าที่ของพระอาทิตย์คือ ต้องส่องแสง เพราะมันคือคุณสมบัติของพระอาทิตย์   คุณสมบัติของพระพุทธเจ้าคือ การชี้ทาง หนีคุณสมบัตินี้ไม่ได้   มันเป็นคุณสมบัติจำเพาะของคนที่เป็นพระพุทธเจ้า เป็นคุณสมบัติจำเพาะของสิ่งที่เรียกว่า ดวงอาทิตย์   ...   คนคนนึงอาจจะต้องเดินทางที่เรียกว่าหลงอีกสิบชาติร้อยชาติ เพื่อที่จะรู้จักการแจ่มแจ้งก็ได้ เพราะนั่นคือทางของเค้า   ในท้ายที่สุด ชีวิตทุกชีวิต คือ ความแจ่มแจ้ง   แต่เราไม่ยัดเยียดไปให้กับคนที่ยังไม่พร้อม   ของล้ำค่าที่สุดของชีวิต ให้กับคนที่ไม่เห็นค่า มันก็เป็นของที่ไม่มีค่าในสายตาคนคนนั้น   #Camouflage 23-06-2568

บรรยายเมื่อ 25-06-2568 อาจารย์ : พี่คือใคร?   พี่หมู     : พี่ คือความหลงผิดหรอ?   อาจารย์ : อย่าตอบตามตำราสิ พี่คือใคร?   พี่หมู     : พี่ คือ สิ่งที่คิดว่ามีจริง ๆ และเป็นสิ่งที่พี่ผูกพันกับมัน และมีความตั้งใจจะทำให้มันดี จะหาอะไรดี ๆ ให้มัน พี่ผูกพันกับสิ่งนี้...สิ่งที่อาจารย์บอกว่า มันไม่มี   อาจารย์ : มี ไม่อย่างนั้นพี่จะผูกได้อย่างไร พี่ผูกกับอะไร? พี่เอาอะไรมาผูกด้วยกัน?   พี่หมู     : พี่เอาอะไรมาผูกด้วยกันอ่ะ...   อาจารย์ : อะไรคือพี่?   พี่หมู     : อะไรคือพี่...พ่อแม่เรียก ก็มีพี่แล้วอ่ะ   อาจารย์ : อะไรคือ พี่? นิสัยมั้ย? นิสัยแบบนี้คือ “หมู” ถูกมั้ย?   พี่หมู     : อืม   อาจารย์ : นิสัยแบบไหน ยโสโอหัง?   พี่หมู     : อืมค่ะ เห็นแก่ตัว เอาเข้าตัวเอง   อาจารย์ : ยโสโอหัง เห็นแก่ตัว เอาเข้าตัวเอง มันเป็น “หมู” ได้ยังไง?   พี่หมู     : มันเกิดขึ้นบ่อย ๆ แล้วพี่บอกว่า นี่คือพี่ เป็นแบบนี้   อาจารย์ : ถ้าเปลี่ยนเป็นคนใจกว้าง ใจเย็น ทำเพื่อส่วนรวม ...ใช่พี่มั้ย?   พี่หมู     : ถ้าถามตอนนี้ ก็คือไม่ใช่   อาจารย์ : เพราะฉะนั้น “หมู” ถูกจำกัดความไว้ที่นิสัยหนึ่ง ใช่มั้ย?   พี่หมู     : อืม ค่ะ   อาจารย์ : นิสัยใช่ “หมู” มั้ย? หรือ “หมู” เป็นผลผลิตของการรวมกันของทุกสิ่งทุกอย่าง เช่น นิสัย ความจำ ประสบการณ์ในอดีต การเติบโตขึ้นมา มัดรวมกัน แล้วบอกว่า นี่คือ “หมู”   พี่หมู     : ข้อหลังค่ะ   อาจารย์ : เพราะฉะนั้น “หมู” เป็นคำอุปโลกน์ขึ้นมาเฉย ๆ กับของที่เอามามัดรวมกันใช่มั้ย?   พี่หมู     : ค่ะ   อาจารย์ : เมื่อของที่เอามามัดรวมกัน จนตั้งชื่อให้มันเสร็จ เราเรียกทั้งหมดนี้ว่า ความหลงผิด ถูกมั้ย?   พี่หมู     : ค่ะ   อาจารย์ : มันมัดรวมกันได้ด้วยเชือกนี้ ที่เรียกว่า ความเห็นผิด แล้วก็เลยมีชื่อเรียกขึ้นมาว่า นี่คือ “หมู” ชั้นคือ “หมู”   เพราะฉะนั้น “หมู” เป็นแค่ภาพลวงตาของการมัดทุกสิ่งเข้ามารวมกัน แล้วก็ตั้งชื่อ   แล้วก็จริงจังเหลือเกินว่า “หมู” มีอยู่จริง   ทั้งที่แค่เอาส่วนประกอบอันหนึ่งโยนออกไป ก็ไม่ใช่ “หมู” แล้ว เป็น “หมา”   และถ้าเอาส่วนประกอบอีกอันหนึ่งโยนออกไป ก็เป็น “หมี”   เพราะฉะนั้น “หมู” คืออะไร?   “หมู” คือ สิ่งที่ไร้แก่นสารมาก เพราะมันต้องมัดรวมทุกอย่างเอาไว้ ให้ครบถ้วน ถึงจะได้ชื่อว่าเป็น “หมู” ได้   และถ้าเอาอะไรออกไป มันก็ไม่ได้เป็น “หมู” แล้ว เป็น “หมา” แทน   “หมู” ก็กลุ้มใจแล้ว เฮ้ย…มันไม่เป็น “หมู” แล้วอ่ะ นี่มันไม่ใช่ “หมู” เพราะ “หมู” อยากให้เป็น “หมู” เหมือนเดิม ใช่มั้ย   มันหลงผิดกันได้ไปเรื่อย ๆ แบบนี้   จนกระทั่ง ต้องไปปฏิบัติธรรม ให้ “หมู” หลุดพ้น ให้ “หมู” แจ่มแจ้ง ... ประสาทมั้ย?   พี่หมู     : ทำอยู่แค่นี้   อาจารย์ : อื้ม ทำทั้งชีวิต   เพราะฉะนั้น เริ่มต้น เราต้องเข้าใจก่อนว่า มันไม่มีคนคนนั้น   คำถามที่เราจะต้องถามตัวเอง ก็คือว่า เราปฏิบัติธรรมไปทำไม? ทำไมต้องปฏิบัติ?   แล้วถ้าไม่ปฏิบัติธรรมล่ะ ชีวิตจะเป็นยังไง?   พี่หมู     : ก็คงดีแหละ   อาจารย์ : ฮืมมม คิดนิดนึง   ถ้าไม่ปฏิบัติธรรม...พี่ก็คิดถึงชีวิตพี่เมื่อก่อนนี้สิ เป็นยังไง ดีมั้ย?   พี่หมู     : ฮ่าฮ่าฮ่า ... ก็บันเทิง สมใจอยาก   อาจารย์ : อื้ม แล้วพี่ก็หลงความเป็น “หมู” เหมือนเดิม ถูกมั้ย?   พี่หมู     : ถูกค่ะ   อาจารย์ : “หมู” ก็ยังอยู่ “หมู” ก็ยังเป็นจริงเป็นจังเหมือนเดิม ถูกมั้ย?   พี่หมู     : ถูกค่ะ   อาจารย์ : แล้วทำยังไง ถ้างั้น?

บรรยายเมื่อ 30-06-2568

บรรยายเมื่อ 19-04-2568

บรรยายเมื่อ  19-04-2568   การรับรู้ คือหัวใจที่เป็นอิสระ เป็นปกติ   มีปกติที่จะรับรู้มันอย่างเต็มที่ ว่ามันเป็นยังไง   ให้อิสรภาพกับมันในการเบ่งบาน   ให้มันแสดงอย่างเต็มที่ในใจนี้ ว่ามันเป็นยังไง   ถ้าเรารับรู้อยู่ มันเป็นการควบคุมพฤติกรรมโดยอัตโนมัติ ที่ไม่ใช่เราสั่ง ว่าเราจะไม่ทำแบบนั้น   มันไม่ใช่เราควบคุม   แต่การรับรู้ความรู้สึกนั่นเอง มันจะควบคุมตัวมันเอง เพราะมันมีฟังก์ชันที่ต้องรับรู้ความรู้สึก ไม่ใช่ออกไปทำอะไร

บรรยายเมื่อ 03-04-2568

บรรยายเมื่อ 22-03-2568

บรรยายเมื่อ 25-01-2568   ชีวิตที่เป็นปัจจุบัน เป็น Stand Alone และมีความสัมพันธ์ในขณะนั้น เท่านั้น   เราไม่ได้พยายามขจัดความกลัว แต่ชีวิตในรูปแบบนี้ มันไม่มีความกลัว   แต่มันไม่ใช่สิ่งที่เราพยายามทำให้เป็นแบบนี้   มันไม่มีทางจะไปถึงที่พูดนี้ได้ มันไม่ใช่เส้นทาง   มันเป็นแค่ความแจ่มแจ้งชีวิตทั้งหมด ว่ามันคืออะไร   ...   ลึกๆ ของเราทุกคน เราต้องการไปสู่จุดหมายอันหนึ่ง   จุดสูงสุดของชีวิตหรือสรรพสิ่งทั้งหมด คือ ความไม่รู้ ซึ่งไม่ใช่อวิชชา   ความไม่รู้นั่นเอง คือ ปัจจุบัน   …   พระพุทธเจ้าคือทาง เป็นตัวแทนของเส้นทาง   คำสอนอริยสัจ 4 คือเส้นทาง และบอกให้เราทุกคนรู้ว่า เราทุกคนคือเส้นทางเหมือนกัน   นั้นหมายความว่า เราทุกคนเป็นเส้นทาง ด้วยตัวของเราเองอยู่แล้ว ไม่จำเป็นต้องยึดตัวอย่างที่เป็นทางนั้น เพราะเราทุกคนเป็นได้    พระพุทธเจ้า เป็นตัวอย่างของการเป็นทาง   เวลาเราพูดถึงพระพุทธเจ้า เรามีหัวใจและความรู้สึกต่อพระพุทธเจ้า ในแบบที่ซาบซึ้ง ในแบบที่มีความสัมพันธ์และความเคารพอย่างลึกซึ้ง   สิ่งเดียวที่เราทำได้คือ ทำชีวิตให้เป็นทางเหมือนท่าน แค่นั้น ไม่ใช่ยึดท่าน   ท่านมาเป็นตัวอย่างของการเป็นทาง ให้เราเห็น   เราแค่ต้อง ทำตัวเองให้เป็นทาง ให้ได้   และเมื่อชีวิตเราเป็นทางเหมือนตัวอย่างนั้นแล้ว   ความยึดตัวอย่างนั้น ในแบบมิจฉาทิฏฐิ ก็จะไม่มี   เพราะเราได้ทำหน้าที่ของความเป็นลูกหลานได้อย่างสมบูรณ์ เสร็จสิ้นเรียบร้อยแล้ว   ไม่มีอะไรจะต้องยึดอีกต่อไป เพราะเราก็คือท่าน   #Camouflage 25-01-2568

บรรยายเมื่อ 16-11-2024   ความปลอดภัยที่สูงสุด คือ ความไม่ต้องแสวงหาอะไรเลย   ไว้ใจธรรมชาติที่เป็นอยู่ทั้งหมดของชีวิตในตอนนี้ ... ไว้ใจมัน   ไว้ใจการนอนไม่หลับ อย่าตัดสินมัน ว่ามันเป็นอาการป่วย หรือเป็นสิ่งที่ไม่ดี   ไว้ใจสิ่งที่เป็นอยู่ในตอนนี้ทั้งหมด   นอนไม่หลับ ก็นอนไม่หลับ   ไว้ใจว่า ชีวิตในขณะนี้ปลอดภัยที่สุดแล้ว กับการเป็นแบบนี้ เป็นสิ่งที่เหมาะสมที่สุดกับชีวิตนี้แล้ว ในขณะนี้   ไว้ใจสิ่งที่เป็นอยู่ทั้งหมด นั่นคือความมั่นคงปลอดภัยที่สุด ไม่ใช่พยายามแก้ให้เป็นไปอย่างที่เราคิด   ความไว้ใจ กับขณะนี้ ที่เป็นอยู่ทั้งหมดนี้ ไม่มีความคาดหวัง   ถ้ามันคาดหวัง ว่ามันจะดีกว่าตอนนี้ นั่นแปลว่า ไม่ไว้ใจ   ความไว้ใจเป็นตัวแทนของความรัก   หัวใจที่มีความรัก จึงจะสามารถไว้ใจได้   แต่เพราะหัวใจที่ขาด จึงไม่สามารถไว้ใจสิ่งที่เป็นอยู่ทั้งหมดได้   หัวใจที่ขาด เป็นคุณสมบัติของหัวใจที่ไม่ไว้ใจ จึงเป็นคุณสมบัติของหัวใจที่แสวงหาของมาเติมเต็ม   เพราะฉะนั้น ถ้าเราเป็นหัวใจที่ขาด เราจึงต้องแสวงหา   และถ้าเราไม่เห็นแบบนี้ มันก็จะขาด...ไม่ไว้ใจ และก็แสวงหา วนไปเรื่อยๆ ไม่มีวันจบสิ้น   ตอนนี้เหลืออยู่ทางเดียว คือ ต้องเปลี่ยนหัวใจ   จากหัวใจที่ขาดความรัก เป็นหัวใจที่เต็มไปด้วยความรัก ซึ่งนั่นหมายถึง ความไว้ใจต่อสิ่งที่เป็นอยู่ทั้งหมดในขณะนี้ แค่นั้น   ถาม : ก็คือให้กลับมารักตัวเอง? ตอบ : ไม่ใช่ตัวเอง แต่รักสิ่งที่เป็นอยู่ทั้งหมดในขณะนี้ ไว้ใจให้มันเป็นไป   ความไว้ใจ ไม่ใช่เพียงแค่ ไว้ใจการนอนไม่หลับ แต่ไว้ใจความกลัวที่เกิดขึ้นด้วย ไม่ต้องทำอะไรทั้งนั้น   ให้ใจเหมือนแผ่นดิน คือหมายความว่า ปลูกอะไรก็งอกงาม ความกลัวก็งอกงาม ความกังวลก็งอกงาม ...ต่างๆ งอกงาม ใจกว้างให้มันงอกงาม   ไม่ต้องไปพยายามจะขจัดมันทิ้ง หรือจัดการมัน หรือทำอะไรกับมันทั้งนั้น   ดูมันงอกงาม แค่นั้น   เพราะฉะนั้น ไม่ว่าอะไรงอกงามในผืนแผ่นดินนี้ จะเป็นสิ่งที่เราชอบหรือไม่ชอบ ดูมันเฉยๆ ให้มันงอกงาม   ไม่ต้องคาดหวังอะไรทั้งนั้น ว่าเดี๋ยวมันคงหายไปมั้ง เดี๋ยวมันคงดับไปมั้ง เดี๋ยวมันคงดีขึ้น... ไม่ต้อง   ถ้าเป็นแบบนั้น แปลว่า ใจไม่กว้างพอ ใช่มั้ย   ใจกว้างๆ ไปเลย ให้มันงอกงามไป   เราแค่รับรู้ ความเป็นไปของมัน แค่นั้น   ไม่ต้องไปตัดสินมัน   เพราะทันทีที่เราตัดสิน ว่าอันนี้เป็นความกลัว อันนี้เป็นความนอนไม่หลับ มันจะทันทีเลย แล้วบอกว่าอันนี้ไม่ดี ไม่อยากเป็นแบบนี้ และนั่นแหละ ปัญหาเกิดขึ้นที่ตรงนั้น   ใจเราไม่กว้างอีกแล้ว ไม่ไว้ใจอีกแล้ว   ให้มันเติบโตขึ้นมา ดูมันเหมือนดูละคร ให้มันแสดง ดูซิมันจะแสดงอะไรบ้าง   เราแค่อยู่เฉยๆ นอนดูไป สบายจะตาย เหมือนนอนดูหนัง ….   มีหลายมุมให้มอง อย่าใช้ชีวิตตามความเคยชิน...มันคับแคบ   ความรู้ทุกความรู้ รู้แล้ว จะต้องทิ้งไป   เพราะถ้าเราเก็บมันไว้ ในมุมนึงที่ผมเคยบอกว่า มันคืออดีต แล้วเอามาใช้ในปัจจุบัน   แต่ในมุมวันนี้ที่ผมพูด อีกมุมนึงให้เห็นก็คือ ความรู้นั้น ไม่ว่ามันจะดีแค่ไหนในการมองปัญหา มันจะเป็นความเคยชิน และทำให้การมองปัญหาทั้งหมดคับแคบทันที   ไม่ว่าความรู้นั้น จะกว้างแค่ไหนก็ตาม มันก็แคบ   การเผชิญกับสถานการณ์ ในแต่ละขณะอย่างเป็นปัจจุบัน นั่นคือความใหม่ที่สุด นั่นคือการที่ไม่ได้ยึดถือองค์ความรู้อะไรเอาไว้   เราจะมองปัญหาขณะนี้ ใหม่ที่สุด แล้วฟังเสียงของปัญญานั้น   แต่ถ้าไม่มีเสียงของปัญญา ก็อย่าเพิ่งทำอะไร   เพราะฉะนั้น อย่าทำอะไรที่เป็นความเคยชิน เพราะนั่นเป็นแค่การ Repeat ของเก่าๆ ซ้ำไป ซ้ำมา   แล้วพอของเก่า มันเข้ามากินพื้นที่ชีวิตแล้ว ของใหม่ก็เกิดไม่ได้   เราก็จะได้รสชาติแต่ของเก่าๆ ที่เราเป็น   แล้วเราก็อาจจะเบื่อ เซ็ง ทุกข์ กลัว สารพัดที่จะเกิดขึ้น   หลังจากนั้น เราก็ใช้หัวใจนั้น แสวงหา แก้ปัญหา Action ต่างๆ นานา   ทั้งที่จริงๆ แล้ว มันไม่ใช่การแก้ปัญหา หรือแสวงหาอะไรจากหัวใจอันนั้น   แต่เพียงแค่เลิกใช้หัวใจอันนั้นเฉยๆ   แล้ว Action ใหม่ในชีวิตจะเกิดขึ้นเอง   #Camouflage 16-11-2024

บรรยายเมื่อ 28-10-2567

ทำยังไงที่จะทำให้ หัวใจไม่อยู่ภายใต้สมอง?   ที่ผมเคยสอนตั้งแต่ในอดีต ผมพูดอยู่เสมอว่า “เราทุกคนต้องมีปัญญานำชีวิต”   และปัญญานำชีวิตนั้น เกิดขึ้นจากจิตที่มันว่าง   จิตที่ว่าง ไม่ใช่ว่างเปล่า แต่หมายถึง เป็นจิตที่พ้นจากความเชื่อทั้งหมด ที่ผมให้ทุกคนแจ่มแจ้ง   เพราะฉะนั้น จะมาถึงจิตที่ว่าง (ซึ่งเป็นสมมติชื่อนี้) นั่นหมายถึงว่า มนุษย์คนนึงต้องแจ่มแจ้งสิ่งหลอกลวงทั้งหมด ความเชื่อทั้งหมด ความกลัวทั้งหมด ความอยู่ในอดีต อนาคตทั้งหมด ความเคยชินทั้งหมด ความหลงทั้งหมด   เราถึงจะมีจิตนั้นได้ ที่เรียกว่า วัตถุดิบ ที่เป็นที่ก่อเกิดแห่งปัญญานำชีวิต และนั่นคือหัวใจ   ปัญญาคือหัวใจ ไม่ใช่สมอง   สมองเป็นแค่ความกลัว เขาถึงเรียกว่า กลัวจนขี้ขึ้นสมอง กลัวตาย กลัวป่วย กลัวเจ็บ กลัวจะเป็นอย่างนั้น กลัวจะเป็นอย่างนี้ เหล่านี้ทั้งหมดเป็นแค่ความเคยชินของสมองที่จะบีบให้เราทำนี่ ทำนั่น จนเป็นบ้า   แล้วเราก็อยู่ในความเคยชินเก่าๆ ไปเรื่อยๆ ตลอดชีวิตจนตาย เราก็จะทำอย่างนี้แหละ   เพราะฉะนั้น เราจะไม่มีวันพบแสงสว่างของปัญญาในการดำเนินชีวิต เพราะเราเคยชินจะอยู่กับของเก่า   ...   เราเคยชินจะทำตามความกลัว เพราะความกลัวจะให้ความรู้สึกปลอดภัย   นั่นหมายถึงว่า เราไม่เคยมีชีวิตที่ไร้ขีดจำกัด   คำว่า “ไร้ขีดจำกัด” นั่นคืออิสรภาพ นั่นคือความเปิดกว้างมากที่จะให้สิ่งใหม่เกิดขึ้นในชีวิตได้   เพราะว่าสิ่งใหม่จะเกิดขึ้นไม่ได้ ถ้าชีวิตอยู่ในความเคยชินของความกลัว มันจะเป็นแค่การรีไซเคิลของเก่า   กลัวปุ๊บ ก็จะคิดแต่ของเก่า แล้วก็รีไซเคิล แล้วก็ทำใหม่ ทำใหม่ และคิดว่ามันเป็นอันใหม่   แต่จริงๆ มันไม่ใหม่ มันเก่า   จะรีไซเคิลอีกที มันก็เก่า   #Camouflage 25-10-2567

บรรยายเมื่อ 24-08-2567

บรรยายเมื่อ 05&19-10-2567

บรรยายเมื่อ 04-09-2567

บรรยายเมื่อ 05-05-2567   ผมแค่ต้องการมีชีวิตที่ ไม่ถูกอิทธิพลของความไม่จริงครอบงำชีวิต แค่นั้น เราใช้คำว่า ครอบงำ แปลว่าของที่มาครอบงำนั้น ต้องเป็นของที่ไม่จริง เช่น ตอนนี้มีกิเลส แล้วผมมีความคิดว่า ผมจะทำยังไงดี ที่จะไม่มีกิเลสตัวนี้ซักทีนึง  สำหรับผม วิธีคิดแบบนี่แหละ คือความครอบงำ และผมเห็นความครอบงำนั้น ทันทีที่เห็น ผมก็พ้นจากความครอบงำนั้น  แล้วผมจึงมีความสามารถที่จะเผชิญกับกิเลสได้อย่างแท้จริง  และผมศึกษามัน เรียนรู้มัน ว่ามันคืออะไร และนี่คือความสามารถที่เรียกว่า การเห็นตามเป็นจริง ... ความไม่ทุกข์ มันง่าย ๆ มันมีอยู่แล้ว  มันไม่ใช่การที่ใครสักคนกำลังปฏิบัติเพื่อจะไปถึงที่นั่น เพราะที่นั่นมันมีอยู่แล้ว ไม่จำเป็นต้องไปพยายามหาทางจะไปถึง แต่สิ่งที่มันมีอยู่ในชีวิตของคนคนหนึ่ง ซึ่งมีมากกว่าความไม่ทุกข์ นั่นคือความทุกข์ คือกิเลสทั้งหลายที่มีอยู่นี้ เรามีความสามารถจะเข้าใจมันได้มั้ย ? จะแจ่มแจ้งมันได้มั้ย ว่ามันคืออะไร ? ที่พระพุทธเจ้าท่านสอนให้รู้ทุกข์ เรารู้มั้ย?  ทุกวันนี้เรารู้ทุกข์มั้ย?หรือมัวแต่สนใจแต่จะรู้สภาพที่ไม่ทุกข์ สภาพไม่ทุกข์ ... ไม่ต้องทำ ผมชี้ให้เห็นเลยว่า มันมีอยู่แล้ว ไม่ต้องทำอะไรเลย  เบื้องต้น ผมชี้ให้เห็น เพื่อให้คนเหล่านั้นออกมาจากการปฏิบัติ ที่มีหัวใจที่จะแสวงหาความพ้นทุกข์ ซึ่งไม่ต้องทำแบบนั้น มันมีอยู่แล้ว  แต่สิ่งที่ต้องทำ คือ แจ่มแจ้งสิ่งที่มีอยู่ ที่มันอยู่ในชีวิตเรา ที่มันให้ทุกข์ ให้สุข ให้ความรู้สึกต่าง ๆ  แจ่มแจ้งมันว่า มันคืออะไร  นี่คืองานของเรา #Camouflage05-05-2567

บรรยายเมื่อ 21-04-2567   ความไม่เป็นอะไร กับอะไร แท้จริงมันคืออะไร? คือความสามารถของชีวิตที่จะเป็นได้ทุกอย่าง โดยที่ไม่มีความขัดแย้งภายในเกิดขึ้นเลย ถ้านักปฏิบัติธรรมเราคนนึงมีความโกรธเกิดขึ้นในใจ อย่างรุนแรง อย่างปานกลาง อย่างเล็กน้อย  สังเกตไหมว่า เรามีความเห็นต่อความมีอยู่ของมัน ในเชิงของการประเมิน ตัดสิน เหล่านั้นทั้งหมด คือ #ความขัดแย้ง  ปัญหาถัดไปก็คือว่า ทำไมถึงเกิดความขัดแย้งขึ้นภายใน? เพราะชีวิตนั้น ยังมืดบอดด้วยอวิชชา ซึ่งความมืดบอดนั้นคือ ทิฏฐิ ความเชื่อ สิ่งที่ควรจะเป็น คืออนาคต คือการตัดสินอะไรต่าง ๆ มากมาย  และความขัดแย้งภายในนั้นเอง คือความที่ชีวิตไม่มี #ความกระจ่างชัด  ความกระจ่างชัดของชีวิตนี้มีอยู่แล้ว โดยเนื้อแท้ของชีวิตเป็นความกระจ่างชัด  แต่มันถูกปกคลุมด้วยความขัดแย้งต่าง ๆ ที่เกิดขึ้นจากอวิชชาในรูปแบบต่าง ๆ  และนี่คือเหตุผลที่ทำไมคนคนนึง จึงต้องมี #ความแจ่มแจ้งต่อทุกย่างก้าวของชีวิต  ความแจ่มแจ้งนั้นเอง คือ ขณะแห่งการขัดเกลา ความแจ่มแจ้งในขณะนั้นเอง คือ ขณะแห่งการจบสิ้นความขัดแย้งของชีวิต  และผมไม่ได้ Demand ต้องการ ให้ใครสักคนหนึ่งไปฝึกอะไร แล้วถึงค่อยมาแจ่มแจ้ง  เพราะความแจ่มแจ้งนั้น สามารถเริ่มต้นได้ทันที ตั้งแต่ขณะนี้  เรามีวัตถุดิบทุกอย่างพร้อมอยู่เสมอที่จะแจ่มแจ้ง  ถ้าเราพูดในเชิงสัมพัทธ์ เราประเมินตัวเองว่า เราวัตถุดิบน้อย  ผมบอกว่า ถ้าอย่างนั้นเราเริ่มจากเรื่องทุกเรื่อง ที่เล็กๆ  การคิด...ทำไมคิดแบบนี้ ? การพูด...ทำไมพูดแบบนี้ ? การทำ...ทำไมทำแบบนี้ ? การตอบโต้ Response Reaction ต่างๆ…ทำไมเป็นแบบนี้ ทำไมถึงมีการ Action แบบนี้ ? เราไม่ต้องการวัตถุดิบอะไรเลยในแบบที่เราพยายามจะฝึกกัน ต้องการใช้อย่างเดียว คือ #ความใส่ใจต่อชีวิตนี้  และผมบอกว่า ทุกคนมีสมบูรณ์พร้อมอยู่แล้ว มันอยู่ที่เราจะใส่ใจมั้ย แค่นั้น  ... ความเป็นคนดี ก็ยากระดับหนึ่ง  ความเป็นคนบริสุทธิ์ผุดผ่อง ก็ยากอีกระดับหนึ่ง  แต่ความสามารถในการเป็นทุกอย่างสมบูรณ์ โดยไม่มีความขัดแย้ง นั่นคือสิ่งที่ยากที่สุด  คนดี ไม่อยากเป็นคนไม่ดี  คนบริสุทธิ์ ไม่อยากเป็นคนไม่บริสุทธิ์  มันจึงเป็นเรื่องยากเหลือเกินสำหรับคนเหล่านี้ ที่จะสามารถเป็นทุกอย่าง อย่างสมบูรณ์ได้  เราเลือกจะเป็นความไม่เป็นอะไร กับอะไรได้ ซึ่งยังง่ายกว่า ความเป็นทุกอย่าง อย่างสมบูรณ์ได้ #Camouflage21-04-2567

บรรยายเมื่อ 06-04-2567 ชีวิตเราเลือกสิ่งต่าง ๆ ด้วยเหตุผล ด้วยการได้ประโยชน์ หรือเสียประโยชน์ ดีหรือไม่ดี ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของการใช้ชีวิต แต่ส่วนที่สำคัญกว่า คือ การเท่าทันสิ่งที่กำลังเกิดขึ้นทั้งหมด หรือที่ผมสอนว่า “แจ่มแจ้ง”  แล้วปัญญา หรือทิศทางที่จะรู้ว่าต้องเลือกไปทางไหน จึงจะเกิดขึ้น และนั่นหมายความว่า มันจะเกิดชีวิตที่ไม่ต้องเลือก  เพราะมันเป็นสิ่งที่แจ่มแจ้งอยู่แล้ว ว่าจะต้องเลือกแบบไหน ทำไมเราต้องมีชีวิตที่แจ่มแจ้ง? เพราะชีวิตเป็นความสับสนอยู่ตลอดเวลา กับสิ่งต่าง ๆ ที่เรามีปฏิสัมพันธ์ด้วย  และเราต้องเลือกอยู่เสมอในชีวิตของเรา  เราต้องเห็นโครงสร้างใหญ่แบบนี้  ชีวิตของเรามีปฏิสัมพันธ์กับสิ่งต่าง ๆ อยู่เสมอ และตลอดชีวิตของเราต้องเลือก และเราเลือกด้วยการชั่งน้ำหนักของเหตุผลต่าง ๆ นานา  ซึ่งเหตุผลก็เป็นความกระจ่าง ในสิ่งที่เราตัดสินใจในระดับหนึ่ง ซึ่งมนุษย์เราก็ใช้วิธีนั้นมาตลอด เพื่อจะตอบตัวเองได้ ตอบคนอื่นได้ ในการที่เราเลือกทำอะไรสักอย่างนึง  ถ้าเราสัมผัสจริง ๆ รู้สึกจริง ๆ เราจะรู้ได้ว่า การใช้เหตุผลในการเลือกทำอะไรสักอย่างหนึ่ง ลึก ๆ มันก็ยังเป็นความสับสนอยู่เหมือนกัน ว่าจริง ๆ แล้วมันถูกไหม เพราะเราจะพบว่า เหตุผลของเรา กับเหตุผลของคนอื่น ไม่เหมือนกัน ถ้าคนที่เค้าเชื่อเหมือน ๆ เรา เค้าก็อาจจะคิดเหมือนกับเรา แต่คนที่เค้าเชื่อไม่เหมือนเรา เค้าก็คิดอีกอย่างหนึ่ง ถ้าเราเห็นโครงสร้างแบบนี้ของชีวิต เราก็จะพบว่า ชีวิตนั้นจะพึ่งพาแต่ความมีเหตุผลในแบบที่เราคิด และทำมาตลอด มันก็ดูจะเป็นสิ่งที่ค่อนข้างจะคอนแคลน และไม่ค่อยน่ามั่นใจเท่าไหร่ และเป็นความรู้สึกว่าไม่จริง  ถ้าเราเห็นโครงสร้างของชีวิตอันนี้ ชีวิตนั้นจะเริ่มเปิด Dimension ที่ผมบอก ก็คือ Dimension ของปัญญา ที่เกิดขึ้นจากชีวิตที่ไม่ต้องเลือก ... ผมสอนให้เราแจ่มแจ้งความจริงที่มันปรากฏอยู่ในชีวิตของเรา เช่น ผมบอกว่า ชีวิตของเรามีสัมพันธภาพ มีปฏิสัมพันธ์กับหลายอย่าง ไม่ว่าจะเป็นครอบครัว เพื่อน พี่น้อง และหลายอย่างเราต้องเลือกในการดำเนินชีวิต  แต่คนเราไม่เห็นโครงสร้างของการเลือกว่า มันเป็นทุกข์ยังไง มันคอนแคลนยังไง มันยังไม่จริงยังไง  นี่คือประเด็นสำคัญ เพราะคนเราไม่เคยเห็นความเป็นอย่างนี้ของมัน เราจึงใช้ชีวิตอยู่ที่นี่ แบบนี้ ตลอดเวลา และนั่นก็เป็นที่มาของ...เมื่อเราเลือกอะไรบางอย่างแล้ว ทิฏฐิ ความเชื่อ ความยึดมั่นในสิ่งที่เราเลือก ก็ก่อตัวขึ้น เมื่อเราเลือก มันต้องถูก เมื่อเราเลือก เรามีเหตุผล  เราต้องเห็นทั้งหมดนี้ เห็นนัยยะบอกมันว่า โครงสร้างชีวิตที่ดูเหมือนจะธรรมดา ที่เราใช้กันอยู่ และมันก็ไม่มีอะไรผิด ใคร ๆ เค้าก็ทำแบบนี้ ใคร ๆ ก็ต้องมีเหตุผล ต้องรู้จักเลือก  เราใช้ชีวิตตื้น ๆ แบบนั้น เราจึงไม่เห็นโครงสร้างใหญ่แบบนี้ ว่ามันส่งผลอะไรบ้าง  เพราะฉะนั้น ผมอยากให้พวกเราทุกคนแจ่มแจ้งกับชีวิต เช่นตัวอย่างแบบนี้ จากเล็ก ๆ เรื่องธรรมดาในชีวิต แต่แจ่มแจ้งโครงสร้างของมันทั้งหมด ว่ามันสร้างอะไรบ้างที่เป็นผลเสีย หรือที่ผมพูดว่า เป็นทิฏฐิ ความยึดมั่นทั้งหมดที่เกิดขึ้นในชีวิต และเราเห็นทั้งหมดนั้น มนุษย์คนนึงเมื่อเห็นทั้งหมดนั้น สมอง หัวใจ ชีวิต มันรับรู้ รู้สึกถึงทางตันของมัน ที่มันเคยทำอย่างนี้ตลอดชีวิต  แล้วมันจึงสามารถมีความสร้างสรรค์ที่จะเปิด Dimension ใหม่ของชีวิตขึ้นมา ที่ผมเรียกว่า “ปัญญา” #Camouflage06-04-2567

บรรยายเมื่อ 06-04-2567   358.อิสรภาพในการมีชีวิต การปฏิบัติธรรมจะเริ่มต้นขึ้น เมื่อคนเรามีความสามารถจะมีชีวิตจริง ๆ ได้  และความสามารถจะมีชีวิตจริง ๆ ได้ จะเกิดขึ้นได้ก็ต่อเมื่อ เราแจ่มแจ้งความครอบงำทั้งหมดที่มีอยู่ในชีวิตของเรานี้เอง  และความสามารถจะแจ่มแจ้งความครอบงำทั้งหมดที่มีในชีวิตของเรานี้เอง นั่นคือ การที่คนคนนึงรู้จักตัวเอง  การรู้จักตัวเองจึงไม่ตกอยู่ภายใต้จิตใจของมนุษย์คนหนึ่ง ที่ตัดสินตัวเองด้วยคำพูดบางอย่าง ความหมายบางอย่าง และมีนัยยะซ่อนเร้น ที่อยากจะดีกว่านี้ซ่อนอยู่  การรู้จักตัวเอง ไม่ใช่ว่ามันดี มันมีเหตุผล มันควรจะทำ…ไม่ใช่เรื่องแบบนั้น  สำหรับผม #การรู้จักตัวเอง ไม่ใช่วิธีการ ไม่ใช่สิ่งที่ใครสักคนบอกผมว่าควรจะทำ แต่ผมรู้จากชีวิตของผมเลยว่า ชีวิตมนุษย์คนหนึ่งจะต้องมีชีวิตจริง ๆ แค่นั้น  การจะมีชีวิตจริง ๆ แค่นั้น ไม่ใช่การที่ผมจะกลายเป็นอะไร แต่เป็นแค่ความรู้สึกว่า ผมมีอิสรภาพในการมีชีวิต ไม่ใช่อิสรภาพที่ผมจะไปทำอะไรก็ได้  แต่เป็นชีวิตที่พ้นจากความครอบงำทั้งหมดที่สังคม โลกมนุษย์นี้ ให้กับเราตั้งแต่เด็กจนโต  และความที่ชีวิตสามารถมีอิสรภาพแบบที่ผมพูดได้ นั่นคือ “ชีวิตมีอิสรภาพ ไม่ใช่ผมอิสรภาพ” นั่นคือสัจธรรมสูงสุดของชีวิตนี้  อิสรภาพนั่นเอง คือตัวแทนของนิพพาน สิ่งที่เราอยากจะไปถึง สิ่งที่เราถวิลหา และมองว่ามันเป็นยังไง ให้ความหมายมันว่าเป็นยังไง ในเงื่อนไขต่าง ๆ นานา เช่น ไม่มีตัวตน ไม่มีกิเลส หรืออะไรก็ตามที่เราให้ความหมายกับมันว่าบริสุทธิ์หรืออะไรก็ว่าไป สิ่งที่เราคิด ไม่ใช่สิ่งนั้น  ความว่าง หรือนิพพาน คือ สิ่งที่โอบอุ้มทุกสิ่งทุกอย่าง ปล่อยให้ทุกสิ่งทุกอย่างเกิดขึ้นอย่างเป็นอิสระ  นั่นหมายความว่า สิ่งต่าง ๆ ที่เกิดขึ้นในจักรวาลนี้ ไม่มีใครสักคนให้เงื่อนไขกับมัน ไม่มีใครสักคนควบคุมมัน ไม่มีใครสักคนตัดสินมัน  มันมีอิสรภาพที่จะก่อเกิด กำเนิด ตาย และแปรเปลี่ยน ไปได้อย่างหลากหลาย อย่างที่ไร้ข้อจำกัด และนั่นคืออำนาจของนิพพาน  อิสรภาพสูงสุดของชีวิต จึงเป็นตัวสะท้อนนิพพาน  และนั่นคือความหมายที่ผมบอกว่า ทำไมผมถึงสอนให้ทุกคนแค่รู้จักตัวเอง  เรานึกว่าการจะไปถึงนิพพาน เราต้องปฏิบัติธรรมในหลากหลายรูปแบบที่เราเคยเรียนมา ไม่ว่าสายไหน นิกายไหน  แต่มันแอบซ่อนความที่เราจะเป็น เราจะเอาอะไรบางอย่าง การแอบตัดสินสิ่งที่เป็นอยู่ในขณะนี้ ซ่อนอยู่ตลอดเวลา เราต้องเห็นแบบนั้น  #Camouflage06-04-2567

บรรยายเมื่อ 06-04-2567   การรู้จักตัวเอง ต้องการแค่อย่างเดียว คือ ความใส่ใจต่อตัวเองอย่างสูงสุด ว่าสิ่งที่กำลังเกิดขึ้นคืออะไร? ใส่ใจต่ออิทธิพลต่าง ๆ ของคำพูดคนอื่น ว่ามันให้อิทธิพลต่อเรายังไง? เราถูกผลักไปทางโน้นที ทางนี้ที ได้ยังไง? ไม่มีอะไรจะผลักเราได้ ถ้าเราไม่เอาดี  เราถูกผลัก เพราะเราตัดสิน เราตัดสินว่าไม่ดี พอไม่ดี...เราก็จะเอาดี  การรู้จักตนเอง คือ การเห็นกระบวนการผลักดันทั้งหมดนี้ แต่มันเป็นเรื่องที่เหนื่อย  มันใช้พลังงานความใส่ใจต่อชีวิตมาก ที่จะหลุดพ้นจากความลวงหลอกทั้งหมด ที่กำลังเกิดขึ้นในชีวิต  เมื่อรู้จักตัวเอง ชีวิตที่แท้จริง หรือการที่คนคนนึงมีความสามารถที่จะมีชีวิตจริง ๆ ได้ จะเริ่มผลิบานออกมา จะเริ่มเปิดเผยออกมา  แล้วเราจะเริ่มแยกออกระหว่าง “ชีวิตที่เป็นจริง” กับ “ชีวิตที่อยู่ภายใต้ความครอบงำ” ทั้งหมด ตั้งแต่เราเกิดจนถึงตอนนี้ ... การรู้จักตัวเอง คือ ความสามารถในการเป็นคนดีที่แท้จริง คนดี ไม่ใช่อยู่ตรงข้ามกับคนไม่ดี นั่นเป็นคนดีในโลก  ความดีที่แท้จริงเกิดขึ้นจากการที่คนคนนึงรู้จักตัวเองอย่างถ่องแท้ ความดีถึงจะเกิดขึ้น ความดีเกิดขึ้นจากอริยสัจ 4 จากการรู้จักตัวเอง  แต่คนดีในโลก เกิดขึ้นจากเกลียดคนนั้น...เค้าไม่ดี เกิดขึ้นจากการตัดสินคนนั้น...เค้าไม่ดี  ฉันจะไม่เป็นแบบนั้น เพราะฉะนั้น ฉันเป็นคนดี คนดีที่เกิดขึ้นจากคนไม่ดี ก็คือ คนไม่ดีเหมือนกัน พอ ๆ กัน  “ดี” ของเรา อยู่ตรงข้ามกับ “ไม่ดี” เสมอ  แต่แท้จริง มันคือสิ่งเดียวกัน เราไม่เคยให้ความดีนั้น ผลิบานขึ้นมาจากการรู้จักชีวิตที่แท้จริง ว่ามันคืออะไร #Camouflage06-04-2567

บรรยายเมื่อ 15-05-2565 อาจารย์ : ศาสนาพุทธเป็นสากล ไม่ใช่เรื่องพิสดาร ไม่ใช่เรื่องแบบที่เราคิดว่า โอ้ย เรานั่งทำสมาธิไม่ได้ เรามีสติไม่ได้ หรือเราไม่มีสติ เราหลงเยอะ ...เข้าใจมั้ย ไม่ใช่เรื่องแบบนั้น ทั้งหมดนี้เป็น#เรื่องอุดมคติที่เราจะไปถึง ซึ่งนั่นไม่ใช่ เราอยากจะเปลี่ยนตัวเอง...เราถามตัวเองว่าเราจะเปลี่ยนตัวเองจากที่นี่ไปที่นั่นได้ยังไง และการปฏิบัติธรรมน่าจะช่วยเราได้ ที่เราจะไม่เป็นอย่างนี้ เราจะดีกว่านี้ เข้าใจมั้ย นี่คือสิ่งที่นักปฏิบัติธรรมหรือคนที่จะเข้ามาปฏิบัติธรรมคิดว่า การปฏิบัติธรรมจะให้เราแบบนั้น  ผมถามว่า ถ้ามันไม่ใช่แบบนั้นล่ะ เราจะปฏิบัติธรรมมั้ย? เอ : สำหรับหนู หนูก็จะปฏิบัติธรรมค่ะ  อาจารย์ : เพราะอะไร? เอ : หนูก็ไม่รู้ค่ะ แต่หนูก็จะปฏิบัติค่ะ อาจารย์ : ถ้าการปฏิบัติธรรมจะไม่ได้เปลี่ยนเราให้ดีกว่านี้เลย เราก็จะปฏิบัติธรรมหรอ? เอ : หมายถึงว่าเปลี่ยนไปในทางที่แย่ลงหรอคะ อาจารย์ : ไม่ใช่แย่ลง หมายถึงไม่เปลี่ยนเลย สมมติว่าไม่เปลี่ยนเลย เป็นแบบนี้แหละ เอ : ถ้าไม่เปลี่ยนเลย เราก็ไม่ปฏิบัติดีกว่า  อาจารย์ : นั่นคือแปลว่าเราปฏิบัติธรรมเพื่อหวังจะได้อะไรใช่มั้ย?  เอ : เอิ่มมม ใช่ค่ะ อาจารย์ : เรามีความอยากจะได้อะไรใช่มั้ย? นั่นใช่การปฏิบัติธรรมมั้ย? เอ : ไม่ใช่ค่ะ  อาจารย์ : เพราะฉะนั้น ก่อนที่เราจะปฏิบัติธรรม เราต้องเข้าใจว่าการปฏิบัติธรรมคืออะไรกันแน่  เอ : ค่ะ เพราะว่าหนูยังไม่เข้าใจ หนูยังไม่เคลียร์ ยังมองภาพรวมไม่ออกว่ามันคืออะไร พอยังมองภาพรวมไม่ออก และถ้าเราเดินต่อ ความเข้าใจเรามันก็จะผิด อาจารย์ : โอเค ถ้าการปฏิบัติธรรมคือการที่ไม่ได้ไปต่อ…จะเป็นยังไง ลองคิดดูว่า ไม่ใช่การเดินไปข้างหน้า ไม่ใช่การเดินต่อ …มันจะเป็นยังไง เอ : หมายถึงว่าถ้าการปฏิบัติธรรมไม่ใช่การเดินต่อใช่ไหมคะ งั้นนนน...มันก็ต้องมีทางอื่น  อาจารย์ :  ทางอื่นเรียกว่าเดินต่อเหมือนกัน เอ : งั้นก็ต้องอยู่กับที่สิคะ อาจารย์ : อืมใช่ อยู่กับที่ อยู่กับที่แล้วจะเหลืออะไร? เอ : อยู่กับที่…มันก็ต้องไม่มีอะไร ผลลัพธ์มันก็ต้องเท่าเดิม…รึเปล่าคะ มันไม่มีมากขึ้น ไม่มีน้อยลง  อาจารย์ : อืม เพราะฉะนั้น ถ้าเราอยู่กับที่ เห็นมั้ยว่าสมองเราคิดไม่ออกว่าจะเกิดอะไรขึ้น เราคิดออกได้แต่ว่า ถ้าอยู่กับที่ก็ไม่มีความก้าวหน้า ไม่มีการเจริญขึ้นในทางที่ดี และก็ไม่ใช่จะไม่ดีด้วยถ้าอยู่กับที่ สมองเราคิดตรรกะในเชิงนั้นออก ถูกมั้ย สมองเราคิดไม่ออกว่าในความเป็นจริงแล้วการอยู่กับที่นั้นจะเกิดอะไรขึ้น และนั่นคือการที่ทำไมนักปฏิบัติธรรมถึงไม่ยอมอยู่กับที่ เพราะเขาคิดไม่ออกว่ามันจะไปต่อยังไง เจริญก้าวหน้ายังไง เขาจึงไม่ยอมอยู่กับที่ และเขาจึงเลือกที่จะปฏิบัติธรรมในเชิงที่เขาจะเปลี่ยนตัวเองจากที่นี่ไปที่นั่น และนั่นทั้งหมดไม่ใช่การปฏิบัติธรรม...งงมั้ย? เอ : ไม่งงค่ะ อาจารย์ : มนุษย์ทุกคนจะทำทุกอย่างตามเหตุผลที่ตัวเองคิดออกเท่านั้น เพราะฉะนั้น ที่ผมถามว่า ถ้าปฏิบัติธรรมแล้วไม่มีอะไรเปลี่ยนเลย...จะทำไหม? ถ้าเราบอกว่าไม่มีอะไรเปลี่ยนเลย สมองจะบอกว่าเราไม่ได้อะไรเลย เราจะไม่ทำ  เพราะฉะนั้น กระบวนการปฏิบัติธรรมของมนุษย์เราอยู่ภายใต้เงื่อนของตรรกะและเหตุผลตลอดเวลา เราจึงไม่เคยได้ปฏิบัติธรรมกันเลย เราไม่ได้ทำสิ่งที่เรียกว่าปฏิบัติธรรมจริงๆ เราแค่ทำกิจกรรมที่คล้ายๆ สิ่งที่เรียกว่าการปฏิบัติธรรมเฉยๆ  #การมีชีวิตที่สิ้นหวัง การใช้ชีวิตที่ไม่มีความหวังใดๆเลย #คือหัวใจที่พร้อมจะรับเคล็ดวิชาสูงสุด  หัวใจที่สิ้นหวังคือหัวใจแห่งปัจจุบัน เป็นหัวใจที่พร้อมจะเปิดรับธรรมะสูงสุด คืออริยสัจ 4  แต่ถ้าเรามีทางไปต่อ นั่นคือทุกก้าวในทุกวันของเรา...มีหวัง  เพราฉะนั้น หัวใจนั้นเราได้มันหรือยัง?...เราไม่ได้ เราเข้ามาในวัด เข้ามาในสำนัก มีแต่คนบอกให้เราไปทำแบบนี้แล้วเดี๋ยวจะดีกว่านี้ ไปฝึกแบบนี้แล้วเดี๋ยวสติจะเร็วกว่านี้ ทำอย่างนี้แล้วเดี๋ยวจะมีสมาธิได้ดีขึ้น ทำอย่างนี้แล้วเดี๋ยวจะไวขึ้น รู้ทันมากขึ้น  ทุกอย่างให้อนาคตกับเรา และหัวใจที่อยู่ในอนาคตคือหัวใจที่ปิด  เพราะฉะนั้น ที่เมื่อกี้ผมถามว่า ถ้ามาปฏิบัติธรรมแล้วไม่ได้ไปไหน ไม่ได้ไปต่อ ไม่ได้อะไร แล้วจะยังปฏิบัติไหม? เอ : ก็ยังปฏิบัติค่ะ อาจารย์ : เพราะอะไร?...เพราะน่าจะได้ไป ใช่มั้ย? ถูกมั้ย ลึกๆ เรารู้สึกอย่างนั้น ก็อาจารย์บอกแล้วนิ ถ้าหัวใจเราไม่ไปต่อเนี่ย เดี๋ยวเราจะได้แน่ๆ ได้เคล็ดลับวิชาสูงสุด ถูกมั้ย คำตอบที่ทุกคนรู้แล้ว หรือทุกคนก็รู้แล้วแต่ลืมไปแล้ว ผมจะพูดใหม่...ต่อให้ไม่ได้อะไร เราก็ยังปฏิบัติธรรม ก็เพราะว่า #การปฏิบัติธรรมนั้นคือชีวิตที่แท้จริง…มันเป็นจริง มันเป็นชีวิตจริงๆ ไม่ใช่ชีวิตลวงๆ ที่อยู่ภายใต้ความคิด การตัดสิน ของคู่ทั้งหลาย เมื่อเรารู้จักชีวิตจริงๆ เรากลับไปใช้ชีวิตลวงๆไม่ได้ เราจึงจำเป็นจะต้องปฏิบัติธรรม แม้ว่าจะไม่ได้อะไรก

บรรยายเมื่อ 18-11-2566   355.ทั้งหมดคือกับดัก เราจะค้นพบชีวิตที่ลุ่มลึกขึ้น ลึกซึ้งขึ้น มันยิ่งกว่าความที่เราอยากจะได้ “ความไม่ทุกข์” ชีวิตลุ่มลึกแบบนั้น ไม่ได้สามารถหาได้ในไอเดียของ “ความปลอดภัย” เราอาจจะไปทำเรื่องโง่ที่สุดเรื่องหนึ่ง ที่ไม่น่าเชื่อเลยว่านักปฏิบัติธรรมอย่างเราจะไปทำ แล้วมันให้ทุกข์กับเรามาก แต่นั่นอาจจะเป็นเพชรเม็ดงาม ที่ทำให้ชีวิตนี้เกิดปัญญาขึ้น จากความทุกข์นั้น  การปฏิบัติธรรมนั้น ไม่มีขอบเขต ไม่มีเงื่อนไข ไม่มีไอเดียล่วงหน้าว่า ชีวิตควรจะอยู่ตรงไหน ยังไง แบบไหน ตามที่เราเคยสั่งสมมา รับมาทั้งหมด  เพราะนั่นหมายความว่า เราวาดภาพชีวิตไว้ทั้งหมดล่วงหน้าแล้ว แล้วเราเดินตามนั้น และทั้งหมดนั้นคือ “ความคิด” ผมถึงบอกว่า การที่เราจะมีชีวิตจริง ๆ มันไม่ใช่เรื่องง่าย  เรานึกว่า ชีวิตจริง ๆ คืออะไร? คือการที่ได้ทำตามใจตัวเองอะไรก็ได้??? `มันไม่ได้ง่ายแค่นั้น  การมีชีวิตจริง ๆ หมายถึงว่า คนคนหนึ่งแจ่มแจ้งในเงื่อนไข ความครอบงำ ของกรอบ ไอเดียทุกอย่าง ที่มันอยู่ในสมองเรา  การพ้นมา ไม่ใช่แค่การที่บอกว่า “อ๋อ อาจารย์บอกว่าต้องออกมา”…ไม่ใช่แบบนั้น  แต่หมายถึง แจ่มแจ้งว่าทั้งหมดนั้น มันเป็นความครอบงำ ที่ไม่จริง ด้วยตัวเราเอง  ไม่ใช่เพียงแค่ อาจารย์บอกว่า “ไอ้นี่ไม่จริง ให้ออกมาเลย” แล้วเราก็ออก นั่นเป็นความเชื่อใหม่ นั่นแปลว่าเราไม่ได้แจ่มแจ้งอะไรเลย เราแค่เชื่อผมเฉย ๆ  เราต้องแจ่มแจ้งทุกอย่างที่กำลังเกิดขึ้นในชีวิตทุกอย่างคือ “กับดัก” #Camouflage18-11-2566

บรรยายเมื่อ 18-11-2566   เรามีภาพสิ่งที่ควรจะเป็น และนั่นคือความขัดแย้ง และนั่นคือเหตุแห่งทุกข์  ชีวิตของมนุษย์เรามีปัญหา เพราะเรามีเป้าหมาย เป้าหมาย คือ ภาพที่เราคิดเอาไว้ว่า เราควรจะฉลาดกว่านี้ เราควรจะอ่าน แล้วก็รู้เรื่องมากกว่านี้  ภาพนั้นเกิดขึ้นได้ ก็เพราะว่าเราเชื่อว่า “มีเราจริง ๆ”  แล้วพอเราเชื่อว่า กายกับใจนี้ เป็นเรา มีเราจริงๆ มันอยากให้ทุกอย่าง ดีหมดทุกอย่าง เช่น ต้องฉลาด ต้องสวย ต้องแข็งแรง ต้อง...ทุกอย่าง เพราะฉะนั้น ปัญหาของมนุษย์เรา คือ เราไม่สามารถอยู่ปัจจุบัน อยู่กับสิ่งที่เกิดขึ้นทั้งหมดได้ แต่ปัญหามากกว่านั้นก็คือ มันมี “เรา” อยู่กับปัจจุบัน เหมือนที่พี่บอกเมื่อกี้นี้ว่า เราไม่อยู่กับปัจจุบัน เรามีภาพที่เราอยากจะเป็น เราก็เลยทุกข์ ถ้าเราแค่อยู่กับปัจจุบันนี้...ก็ไม่มีอะไร  ปัญหาถัดมาก็คือ เวลาเราบอกว่า “เราอยู่ปัจจุบัน เรามีเงื่อนไขไหม?” เช่น ถ้าเราอยู่กับปัจจุบัน เราไม่ควรจะต้องรู้สึกทุกข์  นึกออกมั้ยว่า ปัจจุบัน มันเหมือนเป็นสิ่งที่ดี เวลาเราฟังคำสอนว่า “ปัจจุบัน”…มันต้องดีสิ มันต้องไม่มีทุกข์ หรือว่าไม่ปรุงแต่ง เราคิดแบบนั้น  ความคิดเหล่านั้นเกิดขึ้นได้ เพราะว่ามันมี “เรา” อยู่กับปัจจุบัน มันไม่พ้นว่ามีสิ่งที่ควรจะเป็น เราคิดว่า ถ้าเป็นปัจจุบัน มันควรจะเป็นอย่างนี้...อย่างนี้...อย่างนี้  เราไม่เข้าใจว่า ปัจจุบัน ก็คือ ปัจจุบัน  มันเป็นยังไง ก็เป็นอย่างนั้น แต่เรามีเงื่อนไขกับมัน  ... ทุกวันนี้เรามาปฏิบัติธรรม ทำไม? ทุกคนมีเป้าหมายเดียวกัน คือ เราจะพ้นทุกข์ ซึ่งผมบอกว่า ไม่ใช่  ถ้าเรามาด้วยเป้าหมายนี้ ทั้งหมดที่เราฟัง เราจะเอาไปทำผิดหมดทุกอย่าง เพราะไม่ว่าธรรมะอะไรก็ตามที เราจะใช้เซ็นเตอร์คือ “ตัวเรา” นี้เป็นคนแปลความหมาย แล้วเราแปลความหมายสิ่งต่าง ๆ ได้แต่ในทางดีเท่านั้น เพราะเราจะเอา  แม้คำว่า “ปัจจุบัน” ที่เราคิดว่า เราเข้าใจได้ง่าย ๆ แต่เราไม่เข้าใจ เพราะเราแปลว่า “มันดี” #Camouflage18-11-2566

บรรยายเมื่อ 18-11-2566   วิถีชีวิตหลัก มันสร้างความหลง ซึ่งแบ่งแยกกับความรู้ และทำให้เราตั้งใจ เพราะไม่อยากหลง แต่เรามานั่งแก้ปัญหาที่ปลายเหตุ อย่าเพ่ง ปล่อย อย่าประคอง...ไม่มีวันจบ เราไม่เข้าใจต้นตอ ของปัญหาทั้งหมด ว่าคืออะไร #Camouflage 18-11-2566

บรรยายเมื่อ 01-03-2567

บรรยายเมื่อ 28-10-2566

บรรยายเมื่อ 29-02-2567

บรรยายเมื่อ 29-02-2567

บรรยายเมื่อ 14-10-2566

บรรยายเมื่อ 02-10-2566 เราทุกข์ เพราะเรามีมาตรฐาน  อย่างมาตรฐานว่า เราไม่ควรจะทุกข์ นั่นก็คือความปลอดภัย ใช่มั้ย?  เราควรจะเป็นจิตบริสุทธิ์ ก็คือความปลอดภัยของชีวิต ใช่มั้ย?  อันดับแรก คือเราไม่เห็น ความต้องการความปลอดภัยของวิธีคิด ที่จะใช้ชีวิตยังไง  อันดับ 2 คือเราไม่เห็นว่า เราทุกข์จากวิธีการอยู่ในความปลอดภัย เช่น จะอยู่อย่างปลอดภัย ควรจะเป็นอย่างนี้  วิธีคิด ก่อให้เกิดบรรทัดฐาน หลักการ ที่อยู่ แล้วพอเกิดจุดอ้างอิงอันนี้ขึ้น ความทุกข์จะเกิดขึ้นจากจุดอ้างอิงอันนี้ ที่เราสร้างขึ้นมาเอง  คือเราไม่เข้าใจว่า ชีวิตนั้น ทุกข์และสุข อย่างเป็นจริงที่สุด โดยที่ไม่เกี่ยวข้องกับจุดอ้างอิงเป็นยังไง  เข้าใจมั้ย? ต้องคิดตามนะ เราทุกข์จากจุดอ้างอิง ซึ่งทุกข์ทั้งหมดนี้...ไม่จริง  แต่มนุษย์มีทุกข์จริง ๆ อยู่ ที่ไม่เกี่ยวกับจุดอ้างอิง  ถ้าใครไม่เข้าใจ เดินมาตรงนี้ เดี๋ยวจะตบหน้าทีนึง นึกออกมั้ย? เจ็บ ไม่ต้องอ้างอิงกับอะไร ทุกข์ทันที หรือโมโห ก็ทุกข์ทันทีเหมือนกัน คำว่า “เห็นตามเป็นจริง” นั้น หมายความว่า “ชีวิตต้องจริงก่อน” ถึงจะเห็นตามเป็นจริงได้ คือทุกข์จริง ๆ ก่อน ถึงจะเห็นทุกข์ตามความเป็นจริงได้  แต่ที่เรามีจุดอ้างอิงไว้นั้น มันก็ทุกข์ แต่เป็นทุกข์ปลอม  ทุกข์ที่เราสร้างขึ้นเอง จะทุกข์จริง ๆ ไม่เหมือนกัน  เพราะฉะนั้น กว่าเราจะรู้จักทุกข์จริง ๆ เราต้องเห็นทุกข์ปลอมๆ ซึ่งมีอยู่ตลอดชีวิตของเราก่อน ถ้าทุกข์ปลอม ๆ ยังไม่หมด ก็ยังไม่เห็นทุกข์จริง ๆ  แต่การปฏิบัติธรรม คือ เห็นตามความเป็นจริง แล้วเมื่อไหร่จะได้เห็น? ชีวิตมันซับซ้อนมาก ที่ผมเคยบอกว่า หัวใจที่ไม่แบ่งแยก ไม่ใช่จุดสุดท้ายที่เราจะไปถึง แต่คือจุดเริ่มต้น  จุดเริ่มต้นที่เราจะได้เรียนรู้ทุกข์จริง ๆ ว่าคืออะไร #Camouflage02-10-2566

บรรยายเมื่อ 30-09-2566 เมื่อเราเริ่มต้นที่จะรู้จักตัวเอง เราจะเริ่มลงลึก ในการลงลึกนั้น เราจะพบว่ามีข้อมูลความรู้ ความคิด บทสรุปบางอย่างที่เราเคยเรียนรู้มา คุณธรรมความดี ทุกสิ่งทุกอย่าง จะเข้ามาคอยแทรกแซง บิดเบือน การลงลึก เพื่อที่จะรู้จักความจริงของชีวิตนี้  อำนาจของการบิดเบือนจากสิ่งต่าง ๆ ที่ผมพูดถึงนั้นมีพลังมหาศาล เพราะตลอดชีวิตของเราตั้งแต่เกิด และความเคยชินของจิตใจที่จะอยู่ภายใต้ความครอบงำนั้น มีพลังอำนาจ มันมีพลังอำนาจมหาศาล เพราะเบื้องหลังของมัน คือ “อวิชชา”  ความดำรงอยู่ของอวิชชา ที่มีมาอย่างยาวนาน คือพลังอำนาจที่ยิ่งใหญ่  และมนุษย์คนหนึ่ง จะต้องมีพลังของวิชชา ไม่น้อยไปกว่าอำนาจของอวิชชา  พลังของวิชชานั้น จะเกิดขึ้นได้ยังไง? พลังของวิชชานั้น เกิดขึ้นจากความสามารถของชีวิต ที่จะรู้จัก และฝ่าวงล้อมของอวิชชา  เป็นกระบวนการของชีวิต ที่ไม่มีบทสรุปล่วงหน้า ไม่มีความเห็นว่า สิ่งที่เป็นอยู่ขณะนี้...จริง ๆ มันควรจะเป็นอีกแบบหนึ่ง ที่ไม่ใช่แบบนี้  ไม่มีเป้าหมาย ของการทะลุทะลวงอวิชชาทั้งหลาย เพื่อจะได้รับอะไร  เป็นการทะลุทะลวงที่ปราศจากมลทินของมิจฉาทิฏฐิ ที่ครอบงำและให้ทิศทางของชีวิตนี้เอาไว้  และนี่คือความสามารถของความมีชีวิต ที่เป็นปัจจุบันอย่างยิ่ง  … ระบบของความคิด ความรู้ บทสรุปของความจริง คือ ความครอบงำอันยิ่งใหญ่ของมวลมนุษยชาติ  เราไม่เคยเห็นมัน เราพลาดที่จะเห็นมัน เพราะมันดี เพราะมันส่งผลดีต่อชีวิตของเรา  และนี่คือพลังอันยิ่งใหญ่ของอวิชชา  การเห็นมัน เปรียบเสมือนการสูบพลังงานทั้งหมดของอวิชชา เปลี่ยนเป็นวิชชา  เราไม่ได้สร้างพลังงานขึ้นมาใหม่  เราไม่สามารถจะสร้างพลังงานอันยิ่งใหญ่ ในแบบที่อวิชชาทำได้ เราแค่ต้องพลิกมันเฉย ๆ  และความสามารถนี้ ไม่มีใครจะสอนให้เราได้ การปฏิบัติธรรม คือ ศิลปะอันยิ่งใหญ่ในการใช้ชีวิต และเราต้องเรียนรู้ศิลปะนั้น ด้วยตัวของเราเอง #Camouflage30-09-2566

บรรยายเมื่อ 24-09-2566 ชีวิต ไม่ใช่การปรุง หรือไม่ปรุง ไม่ใช่ทุกข์ หรือไม่ทุกข์ แต่คือ การเห็นปัจจัย เงื่อนไขทั้งหมดในชีวิต ที่ก่อให้เกิดสิ่งต่าง ๆ ขึ้น นั่นก็หมายความว่า อารมณ์ ความรู้สึกนั้น ๆ ก็ไม่ถูกจริงจัง ไม่ว่าจะบริสุทธิ์ ไม่ปรุง หรือไม่บริสุทธิ์ ปรุง 2 อันนี้เท่ากัน เพราะไม่มีใครให้คุณค่า ว่าอะไรดีกว่าอะไร เพราะถ้ามันมีคุณค่า ว่าอะไรดีกว่าอะไร จะมีใครซักคน เป็นคนตัดสิน และคนตัดสินจะเป็นเจ้าของสิ่งที่ดีกว่า และจะมีปัญหากับสิ่งที่อยู่ตรงกันข้าม ... ชีวิต คือของทั้งสองข้าง ที่อยู่ด้วยกันตลอดเวลา เหมือนหยินหยาง ปัญญา คือ ความแจ่มแจ้งในความเข้าใจของทั้งหมดของชีวิตนี้ ที่มีของทั้งสองด้าน และมันอยู่ด้วยกันเสมอ เหมือน ตา หู จมูก ลิ้น กาย ใจ เป็นทุกข์ แต่เวลาเราไปเที่ยวภูเขา แม่น้ำ ทะเลหมอก แม้กระทั่งช้อปปิ้ง เราอาศัยตา ตาให้ความเบิกบานและความสุขต่อชีวิตนี้  แต่ตัวตามันเอง เป็นทุกข์ เพราะมันเป็นของที่เสื่อม และเปลี่ยนแปลง เพราะฉะนั้น โดยตัวมันเอง คือหยินหยาง คือสุขและทุกข์ ปัญญา คือ ความเข้าใจว่า ทั้งหมดของชีวิตนี้เป็นทุกข์ โลกนี้ ผัสสะ อารมณ์ ความรู้สึกต่าง ๆ ธาตุขันธ์ทั้งหมด ด้วยตัวมันเองเป็นทุกข์ แต่ความสามารถของมัน ในการรับผัสสะทั้งหมด มันรับได้ทั้งทุกข์และสุข  เพราะฉะนั้น ทั้งหมดของเหรียญทั้งสองด้าน อยู่ที่ตัวของมัน มันมีทุกอย่าง  แต่ความเห็นผิด เราอยากจะให้คุณค่ามันแค่ด้านเดียว เราไม่ยอมรับความมีอยู่ของมัน ที่เป็นของทั้งสองข้าง  ถ้าเข้าใจที่ผมพูดทั้งหมด เราจะเข้าใจว่า ด้วยตัวชีวิตทั้งหมดนี้ ไม่สามารถแบ่งแยกได้ ไม่สามารถจะเลือกข้างได้  ความสามารถในการที่มันเป็นได้ทั้งสองข้าง มันอยู่ด้วยกันสนิท ไม่มีรอยแยก  คือความหมายที่เราเคยได้ยินว่า “กิเลส” กับ “โพธิ” เหมือนกัน เป็นสิ่งเดียวกัน เท่ากัน ... คือแบบนี้ โลกนี้ หรือมนุษย์ คือหัวใจของความแบ่งแยก คือหัวใจของการเลือกข้างของของคู่ ธรรมชาติของมันเป็นแบบนั้น  การแจ่มแจ้งในธรรมชาติของมันแบบนี้ นี่คือ การปฏิบัติธรรม  แต่มันยากที่คนคนนึงจะแจ่มแจ้งธรรมชาติแบบนี้ เพราะสัญชาตญาณของความเป็นมนุษย์ จะเลือกสิ่งที่ดีที่สุด สิ่งที่ถูกที่สุด สิ่งที่บริสุทธิ์ที่สุด ให้กับตัวเอง #Camouflage24-09-2566

บรรยายเมื่อ 16-09-2566   นักปฏิบัติธรรมเรามุ่งความสนใจไปที่นิโรธ  คล้าย ๆ ว่า “นิโรธ” คือ เป้าหมายสำคัญของชีวิตที่เราต้องการ คือ ความดับทุกข์  นี่คือหัวใจของอวิชชาสูงสุด เราให้ความสำคัญ ให้ความสนใจ ว่าเราคนหนึ่งในฐานะมิจฉาทิฏฐิ จะไปถึงซึ่งความดับทุกข์  หมายความว่า หลังจากแจ่มแจ้งอริยสัจ 4 แล้ว ชีวิตทั้งชีวิตที่เหลือจากนั้น คงเหลือแค่นิโรธ ถ้าเราคิดว่า เราเป็นพระอรหันต์แล้ว  เข้าใจที่ผมบอกมั้ยว่า มนุษย์เราคิดว่า ชีวิตนี้เป็นตัวเป็นตน เป็นเรา เป็นของเรา จึงเกิดวิธีคิดแบบที่ผมพูดเมื่อกี้นี้ทั้งหมด  แล้วมันดูน่าเชื่อถือ มันดูน่ามีความหวัง มันดูเป็นอะไรที่เรามนุษย์คนหนึ่งสมควรจะได้รับในการเกิดมา และลงทุนปฏิบัติธรรม  แล้วความหมายของการที่ท่านบอกว่า ท่านตรัสรู้อริยสัจ 4 คืออะไร? หมายความว่า แต่ละขณะของชีวิตนั้น เป็นการแจ่มแจ้งในทุกข์นี้ แล้วมันจะยังผลให้เกิดการละสมุทัย แจ้งนิโรธ เจริญมรรค  และด้วยสัมมาทิฏฐิข้อแรกที่ท่านสอนเอาไว้ คือ โลกนี้ว่างจากความเป็นสัตว์ ตัวตน บุคคล เรา เขา  จึงไม่มีใครเข้าไปแทรกแซง หรือเป็นเจ้าของ กระบวนการของอริยสัจ 4 หรือเป็นเจ้าของผลลัพธ์ที่เกิดขึ้นจากกระบวนการของอริยสัจ 4 เช่น นิโรธ  เป็นเพียงการตรัสรู้ว่า การเกิดมาในความเป็นมนุษย์นั้น อยู่ในโลกแห่งความขัดแย้งสูงสุดและความแบ่งแยกสูงสุด และนั่นนำไปสู่ความทุกข์ของมนุษย์โลกทั้งมวล  และทางออกจากชีวิตที่เป็นความทุกข์อันมหาศาลของหมู่มวลมนุษย์นั้น คือ การที่คนคนหนึ่ง รู้จักว่าชีวิตที่แท้จริงนั้นเป็นอริยสัจ 4 แบบนี้ แค่นั้น ทางออกของชีวิตที่จะอยู่ในโลกนี้ได้ ไม่ใช่ทางออกของ “เรา”  ท่านค้นพบว่า การดำเนินชีวิตที่ถูกต้อง ในความเป็นมนุษย์ ในการอยู่ในโลกนี้ คือ การมีหัวใจที่เป็นอริยสัจ 4  เข้าใจไหมว่า ไม่มีใครจะไปไหน ไม่มีใครจะเป็นอะไร ไม่มีใครจะไม่เกิด หรือมาเกิด  เหมือนเราพูดว่า จิตนี้เกิด แล้วก็ดับ  ไม่มีใครเป็นเจ้าของความเกิด ไม่มีใครเป็นเจ้าของความดับ มันเป็นอย่างนี้เฉย ๆ  เพราะฉะนั้น ชีวิตทั้งชีวิตก้อนใหญ่อันนี้ มีความเป็นอริยสัจ 4 แบบนี้ ทุกข์ สมุทัย นิโรธ มรรค เหมือนกับจิตเกิด และดับ  ไม่มีใครเป็นเจ้าของโครงสร้างเหล่านี้ทั้งหมด  และถ้าเราเข้าใจทั้งหมดที่ผมพูดนี้ ชีวิตนี้จะเป็นปัจจุบัน จะตอบสนองต่อสิ่งต่าง ๆ อย่างเป็นปัจจุบัน และไม่เกี่ยวข้องกับของคู่ใด ๆ ที่โลกนี้สร้างขึ้นมา  และชีวิตที่เป็นปัจจุบัน คือ ชีวิตที่ไม่ถูกครอบงำด้วยอวิชชา  แล้วแปลว่า เราเป็นพระอรหันต์ไหม? เราจะไม่เกิดอีกแล้วไหม? คำถามแบบนี้จะเกิดขึ้นเมื่อ ชีวิตยังไม่เป็นปัจจุบัน  เพราะถ้าชีวิตเป็นปัจจุบันแล้ว มันคิดไม่ออกกับคำถามแบบนั้น  เหมือนเป็นคำถามเสมือน ที่ไม่มีอยู่จริง  จะให้ตอบว่า เราเป็น มันก็รู้สึกตลก เหมือนเราตอบสิ่งที่ไม่มี ว่ามันมีอยู่จริง  #Camouflage16-09-2566

บรรยายเมื่อ 02-09-2566   ผมเคยบอกว่า คนคนนึงจะออกจากโลกได้ จะต้องฝ่ามิจฉาทิฏฐิทั้งหมดของโลกนี้  ความคิดของเราต่อความสัมพันธ์ทั้งหมด ต่อสมมติทั้งหมด ที่เราเป็นจริงเป็นจัง ความคิดเหล่านั้นทั้งหมดเป็นตัวแทนของมิจฉาทิฏฐิของมนุษย์ทั้งโลกนี้  การที่เราจะต้องฝ่าความเห็นผิดนั้นไป หมายถึงว่า เราจะต้องฝ่าพลังงานทั้งหมดที่มนุษย์คิดเหมือนกัน  และถ้าเราฝ่าไปได้นิดนึง แล้วเราก็รู้สึกว่ายากนะ เอาไว้ก่อนแล้วกัน อยู่ตรงนี้ เราก็โอเคหนิ เราก็จะกลับมาที่เดิม  เราต้องฝ่าเข้าไป ในการฝ่านั้นมีความเจ็บปวดเสมอ ถ้าเราไม่ยอมเจ็บปวด ชีวิตเราก็สบาย และเมื่อชีวิตสบาย มันก็อยู่แค่นี้ อยู่ที่เดิมไปเรื่อย ๆ  แต่การฝ่าทะลุพลังงานทั้งหมดที่เป็นมิจฉาทิฏฐิ ที่ออกมาในรูปของความคิด ความรู้สึก อารมณ์ มันเจ็บปวด และมันจะดันเรากลับ  ในขณะของการฝ่านั้น สิ่งที่ต้องมีสูงสุด คือ ปัญญา และความอึด ถึก  เหมือนจรวดที่จะต้องมีเชื้อเพลิงอยู่ตลอดเวลา ไม่มีการขาดตอน ไม่มีการที่จะให้ดันกลับ  แต่พอคนเรามันไม่มีพลังงานของปัญญา ไม่มีพลังงานของความอึด ถึกแบบนั้น พอดันเข้าไป ๆ แล้วมันก็ถูกดันกลับ  และพอเป็นแบบนี้หลาย ๆ ครั้ง เราก็เลิก  เราไม่อยากเจ็บปวดแบบนั้นแล้ว ไปไม่ไหว เจ็บปวดหัวใจเกินไป รับไม่ได้ ทรมานใจมากเกินไป และนั่นคือวิธีของมิจฉาทิฏฐิที่จะทำให้คนไม่ยอมฉลาด  ตอนที่เรากำลังจะทะลุขึ้นไป จากชั้นพลังงานมิจฉาทิฏฐิทั้งหมด สิ่งที่เราทำได้อย่างเดียว คือ ถ้าเราไปต่อไม่ได้ เราจะต้องไม่ถอย  ถ้าชีวิตเรามีความทุกข์และความบีบคั้นน้อย เราต้องมีปัญญามากที่สุด ในการฝ่าวงล้อมนี้ออกไป  ... เราจะต้องเผชิญความสัมพันธ์อันหลากหลาย ไม่ว่าความสัมพันธ์นั้นจะให้ความทุกข์ หรือความสุข  หลังจากให้ความทุกข์ เกิดอะไรขึ้น? มันอาจจะให้ทุกข์มากขึ้น หลังจากที่เราได้ปรุงแต่งมากขึ้น หรือถ้ามันให้ความสุข เราก็อยากจะได้อีก มันก็เป็นความทุกข์อีกแบบหนึ่ง  เราต้องแจ่มแจ้งในความจริงของชีวิตว่า แต่ละอารมณ์ ความรู้สึก ความคิด หรือความสัมพันธ์ทั้งหมด มันไม่มีแก่นของความจริง ในรูปแบบที่มนุษย์เคยสรุป ในเชิงของคุณค่านั้นเอาไว้จริง ๆ  นี่คือสิ่งที่ผมบอกว่า เราต้องแจ่มแจ้งในโลก แจ่มแจ้งในชีวิตเบื้องต้นก่อน แบบนี้  หลังจากเราแจ่มแจ้ง เข้าใจในความลวงหลอกทั้งหมดของชีวิตนี้แล้ว ผ่านการพิจารณา ขั้นตอนต่อไปคือ การฝ่ามันออกไป  ตอนที่พิจารณาทั้งหมดนั้น ใช้ความเจ็บปวดจากปฏิสัมพันธ์ หรือความคิดของเราเอง ในการอยู่ในโลกนี้ ซึ่งมันก็ทุกข์บ้าง สุขบ้าง และอาจจะทุกข์เยอะกว่าสุข นี่คือความเจ็บปวดที่มากระดับหนึ่ง ที่มากพอที่จะทำให้คนคนนึง หาทางพ้นทุกข์ แต่จะหาทางถูกมั้ย นั่นก็เป็นอีกเรื่องหนึ่ง และเมื่อคนคนนั้นหาทาง แล้วไปอย่างที่ผมบอก มันจะเกิดการฝ่ากระแสทั้งหมดของมิจฉาทิฏฐิ ซึ่งอันนี้เจ็บจริง ทุกข์จริง  ในเบื้องต้นที่เราได้พิจารณาแล้วนั้น จะเป็นรากฐานสำคัญของความมีปัญญาในชีวิต เป็นเชื้อเพลิงสำคัญ ของการทะลุผ่านมิจฉาทิฏฐิขึ้นไป  เพราะฉะนั้น เราต้องแจ่มแจ้งชีวิตอย่างมาก ในทุกอย่าง ในโลกนี้ เพราะมันคือเชื้อเพลิงสำคัญที่สุด ที่จะฝ่าพลังงานแห่งมิจฉาทิฏฐิทั้งหมดนี้ออกไปได้ #Camouflage02-09-2566

บรรยายเมื่อ 02-09-2566   การเกิดมาของชีวิตของมนุษย์คนหนึ่ง มันหมายความว่าอะไร? เราคิดแต่ในทำนองที่ว่า เราเกิดมา ทุกข์เหลือเกิน และใครที่จะช่วยเรา ให้พ้นทุกข์นี้ได้  เราเองไม่รู้ด้วยซ้ำว่า วิธีคิดทั้งหมดนี้ คือ ระยะทาง และกาลเวลา และเป็นมิจฉาทิฏฐิ  นี่คือวิธีคิดเบื้องแรกของมนุษย์เราทุกคน  แต่มันไม่ใช่แค่เราคิดคนเดียว คนอื่นก็คิดเหมือนกัน  และมีคนหาวิธีการต่าง ๆ ที่จะพ้นทุกข์ ตั้งแต่การสร้างความบันเทิงในโลก จนมาถึงสร้างวิธีปฏิบัติธรรม นำเสนอให้กับบุคคลที่คิดเหมือน ๆ กัน  โดยที่ไม่มีใครเห็นเลยว่า โครงสร้างทั้งหมดของการคิดแบบนี้ อยู่ภายใต้ระยะทาง และกาลเวลา  ไม่ว่าผู้แนะนำ ผู้สอน จะพาคนคนนั้นไปถึงไหนก็ตาม ถึงที่ที่ทุกคนต้องการ หรือไม่ว่าจะมีคุณสมบัติอะไรก็ตาม ที่เรียกว่า “พ้นทุกข์” มันก็ยังเป็นมิจฉาทิฐิเหมือนเดิม แต่เรานิยมกัน ที่จะถามว่า เดี๋ยวนี้เรายังเป็นอย่างนั้นอยู่มั้ย เดี๋ยวนี้เรายังมีนั่นอยู่มั้ย เดี๋ยวนี้เรายังกระเทือนมั้ย เดี๋ยวนี้ตัวตนเราหมดไปหรือยัง? เราสนใจแค่ผลลัพธ์ซักอย่างหนึ่ง ที่กำลังบอกเราว่า ตัวเราเอง หรืออาจารย์ของเรา ไปถึงไหนแล้ว จบหรือยัง?  เราสนใจแต่เรื่องของผลลัพธ์แบบนั้น โดยที่เราไม่เคยเห็นโครงสร้างของวิธีคิดของคนเหล่านั้น ว่ามันยังอยู่ภายใต้มิจฉาทิฏฐิเหมือนเดิม  อย่าลืมที่ผมบอกว่า ธรรมะเป็นอกาลิโก มันไม่เกี่ยวข้องกับกาลเวลา  มันไม่ใช่การประเมิน ตัดสิน โดยใช้ผลลัพธ์เป็นตัวตั้ง เป็นตัวหลัก  เพราะนั่นคือ วิธีคิดของโครงสร้างของกาลเวลา และอัตตาที่เป็นผู้ได้รับผลลัพธ์เหล่านั้น  การเปลี่ยนผ่านที่แท้จริง ไม่เกี่ยวข้องกับกาลเวลา  ขณะของชีวิตที่ไปพ้นจากกาลเวลา นั่นคือการเปลี่ยนผ่านอย่างฉับพลัน นั่นคือการเปลี่ยนผ่านที่แท้จริง  มันคือคำสอนที่เราเคยได้ยินได้ฟังมาตลอด คือคำว่า “ปัจจุบัน” …ปัจจุบันที่ไม่ใช่เวลา  ปัจจุบันนี้หมายถึง ความสามารถในการเป็นอยู่ อย่างสมบูรณ์ที่สุดกับขณะนี้  ไม่ว่าขณะนี้จะเป็นความสงบ ความเงียบ หรือจะเป็นความโกรธ ความโลภ กิเลสพันห้า ตัณหาร้อยแปด อะไรก็ได้  ปัจจุบัน คือ ชีวิตที่มีความเป็นอยู่อย่างสมบูรณ์กับสิ่งเหล่านั้น ที่กำลังเกิดขึ้นในขณะนี้ทั้งหมด  โดยไม่มีขณะของมิจฉาทิฏฐิที่อยากจะเปลี่ยนแปลง ไม่อยากเป็นแบบนี้ อยากเป็นแบบนั้น ไม่มีขณะของมิจฉาทิฏฐิ ที่มักจะสร้างระยะทางและกาลเวลาให้เกิดขึ้น เข้ามาเกี่ยวข้องกับขณะนี้  นี่คือ “ปัจจุบัน”  และเมื่อไม่มีมิจฉาทิฏฐิ ที่อยากจะเปลี่ยนผ่าน เปลี่ยนแปลงมัน นัยยะนั่นหมายถึง “ความไม่มีเรา” ... ชีวิตที่เป็นความจริงสูงสุด คือชีวิตที่ของคู่ ไม่สามารถจะมีน้ำหนักเข้ามาภายในจิตใจได้อีกต่อไป  ชีวิตจึงมีความสามารถที่จะเลื่อนไหลไปตามธรรมชาติ ด้วยความมีอิสรภาพสูงสุด ไร้ขีดจำกัดของมิจฉาทิฏฐิในเชิงของคู่  มันไม่ใช่ความหมายของคนคนนึงนิพพานแล้ว เป็นพระอรหันต์แล้ว ไม่มาเกิดอีกแล้ว  นั่นเป็นเรื่องที่จะเรียกว่า มิจฉาทิฏฐิก็ได้ หรือจะเรียกว่า เป็นการใช้สมมติในการสอนคนก็ได้ แต่ถ้าเราเข้าใจผิด มันจะกลายเป็นมิจฉาทิฏฐิ  มันเป็นแค่การที่สิ่งมีชีวิตนี้ ถูกปลดปล่อยจากมิจฉาทิฏฐิ และมีอิสรภาพ ตามธรรมชาติที่มันเป็น แค่นั้น Camouflage02-09-2566

บรรยายเมื่อ 17-07-2564   เราอยู่ในยุคของโลกาภิวัตน์ เราในยุคของที่ทุกอย่างจะต้องลัด สั้น ตัดตรง เราอยู่ในยุคของที่ว่า วิธีการอะไรที่จะทำให้เราไปถึงจุดหมายได้เร็วที่สุด  เราพลาดอย่างหนักที่เราเข้าใจว่า ชีวิตนี้มันเป็นอะไรที่เร่งได้  เราไม่เข้าใจว่า ธรรมมะนั้นเป็นธรรมชาติ ธรรมะเป็นเรื่องของชีวิตจริง ๆ มันไม่ใช่เรื่องของระบบอุตสาหกรรมเหมือนยุคโลกาภิวัตน์ ไอเดียของเราถูกหล่อหลอมมาในโครงสร้างของการที่ เราจะต้องเร็วที่สุด ดีที่สุด Effective ที่สุด  เราเติบโตมาในยุคแบบนั้น แล้วเราก็ใช้โครงสร้างนี้กับการปฏิบัติธรรมด้วย แล้วพอดีว่าในยุคนี้ เป็นยุคที่สำนักส่วนใหญ่นำเสนอแบบนั้นให้เรา มันเหมือน supply กับ demand มาพร้อมกันพอดี วิถีชีวิตจริง ๆ ที่เรียกว่า “วิถีธรรม” มันหายไป  “วิถี” กับ “วิธี” มันไม่เหมือนกัน  “วิถี” มันใช้เวลา ใช้กระบวนการขัดเกลาตามธรรมชาติอย่างแท้จริง  ส่วน “วิธี” มันเป็นระบบอุตสาหกรรม มันเหมือนเราเป็นของชิ้นนึง เป็นผลิตภัณฑ์ชนิดหนึ่ง เราปฏิบัติธรรมเหมือนชีวิตของเราเป็นสิ่งของอันหนึ่ง นี่ผมเปรียบเทียบนะ  มันเป็นความประจวบเหมาะมาก ที่ “วิถีธรรม” นั้นหายไป เพราะครูบาอาจารย์เก่า ๆ หายไปหมดแล้ว ตายไปหมดแล้ว  มันกลายเป็น “วิธีทำ” แทน แล้วเราซื้อ เราเอา เพราะมันตรงกับกระบวนการหล่อหลอมเราขึ้นมา เราโตขึ้นมาในยุคนี้พอดี และสังคมเชิดชูกับกระบวนการแบบนี้ กระบวนการที่เร็ว ตรง ได้ผลชัดเจน วัดผลได้ เราเติบโตขึ้นมากับความครอบงำแบบนั้น  และเสียงที่เป็นวิถีธรรม หรือเสียงของวิถีการใช้ชีวิต มันหายไป เสียงของการที่เราต้องใช้ทั้งชีวิต ใช้ธรรมชาติขัดเกลาชีวิตนี้ เรียนรู้ชีวิตนี้ หายไป  ไม่มีใครพร้อมจะเสียสละเวลาของตัวเอง ที่จะเรียนรู้ตัวเองจริง ๆ ทุกคนขอวิธี  นี่คือโครงสร้างใหญ่ที่ผมบอกว่า ตอนนี้เราพึ่งพิงกับ “คอร์สปฏิบัติธรรม” และเราพึ่งพิงกับ “วิธี” ที่เราสรรหาได้ ที่เราเชื่อว่าดีที่สุด เราพึ่งพิงกับแค่ 2 อย่างนี้ สำหรับนักปฏิบัติธรรมในยุคนี้  แต่สิ่งที่เราขาดที่สุดคือ วิถีธรรมมะ วิถีชีวิต การใช้ชีวิตจริง ๆ  เราขาดสิ่งที่สำคัญที่สุด เราขาดกระบวนการธรรมชาติที่สำคัญที่สุด  เราเลยตกอยู่ในหล่มของทั้งหมดที่ผมพูดถึง นั่นคือ ความเป็นเรา  เพราะแนวคิดของการพึ่งพิงทั้ง 2 อย่างนี้ เพราะฉะนั้น ถ้าเราไม่เข้าใจโครงสร้างของกระบวนการทั้งหมดที่เราเชื่อ และผมไปบอกว่านี่ไม่ถูกนะ ตรงนั้นไม่ถูกนะ ตรงนี้ไม่ถูก ผมบอกปลาย ๆ แต่หัวหรือก้อนของความเชื่อนี้ ยังอยู่เหมือนเดิม มันก็ไม่มีประโยชน์อะไร #Camouflage17-07-2564

บรรยายเมื่อ 19-08-2566   เวลาเราทำอะไร เราต้องแจ่มแจ้งว่า เรากำลังทำอย่างนี้ทำไม? เราต้องแจ่มแจ้งว่า การกระทำอย่างนี้ มันมีนัยยะอะไร? เช่น เรากำลังไถมือถืออยู่ หรือกำลังหาอะไรดูอยู่ นั่นคือ เราต้องรู้ว่า นัยยะของมันคือ เราต้องการหนีจากตัวเอง แต่เราไม่เคยรู้  เราเป็นนักปฏิบัติธรรม ที่ถูกสอนมาว่า รู้สึกอยู่ ไม่เข้าไปในเรื่องราว มีอารมณ์ความรู้สึกอะไรเกิดขึ้น ก็รู้อยู่ แต่เราไม่รู้โครงสร้างใหญ่ที่สุด คือ #เรากำลังหนีตัวเอง ชีวิตของเรานี้เป็นธรรมะอยู่แล้ว แต่เราเห็นความจริงจากมันมั้ย? ที่ผมบอกว่า กระบวนการสำคัญกว่าผลลัพธ์ คือเราเห็นนัยยะของกระบวนการทั้งหมดนี้มั้ยว่า ความจริงของมันคืออะไร  เหมือนเราถอด DNA หรือวิญญาณของกระบวนการนั้นทั้งหมด ว่ามันคืออะไร ไม่ได้เห็นด้วยตา หรือด้วยความคิด แต่เห็นด้วยชีวิตนั้นเอง  ... ที่เรากลัวว่า เราจะจมทุกข์ เราต้องรู้ว่า #ความจมทุกข์ เกิดขึ้นได้ยังไง  ความจมทุกข์ สามารถยั่งยืนอยู่ได้ เพราะหัวใจต้องการจะไม่จมทุกข์ มันคือของสิ่งเดียวกัน แต่ถ้าเราเห็นโครงสร้างของความคิด โครงสร้างของหัวใจที่เป็นความหลงผิด มันจะเป็นการออกจากทุกข์โดยอัติโนมัติ แม้ว่ากลิ่นอายของความหดหู่หรือความทุกข์นั้น ยังอยู่ก็ตาม แต่มันจะ…แค่นั้น มันแค่ยังอยู่เฉย ๆ  มันจึงเป็นการอยู่กับอารมณ์อย่างเป็นหนึ่งเดียว โดยที่เป็นความนิ่งอยู่  แม้ว่าจะทุกข์เหมือนจมทุกข์ แต่ว่ามันนิ่ง มันไม่ฟูมฟาย ไม่ตีโพยตีพาย ไม่หนี ไม่สู้ มันแค่เป็นอย่างนั้นเฉย ๆ #Camouflage19-08-2566

บรรยายเมื่อ 19-08-2566   การปฏิบัติธรรมจะเกิดขึ้น เมื่อหัวใจนั้น มีอิสรภาพอย่างยิ่งจากความรู้ทั้งหมดที่เราเคยเรียนรู้มา  และกระบวนการของชีวิต Process นี้ คือจุดเริ่มต้น และคือจุดสุดท้าย ผลลัพธ์ที่เราถวิลหาในการปฏิบัติธรรม ไม่มีความสำคัญเลย  ความสำคัญอยู่ที่กระบวนการที่ผมพูดนี้ทั้งหมด ไม่ใช่ผลลัพธ์  เราต้องตระหนักชัดว่า การปฏิบัติธรรมทั้งหมด ที่เราเคยทำมา เป็นแค่การเวียนว่ายอยู่ในทะเลแห่งความหลง และการปฏิบัติธรรมที่แท้จริงจะเกิดขึ้น เมื่อเราพ้นจากความปรุงแต่งทั้งปวง  ความรู้ ความคิด วิธีการปฏิบัติทั้งหมด คือ ความปรุงแต่งของเราเอง #Camouflage19-08-2566

บรรยายเมื่อ 11-07-2564   การปฏิบัติธรรม คือ กระบวนการที่เราจะเข้าใจชีวิตนี้ อย่างแท้จริง เราไม่รู้จักว่า ความขับดันที่แท้จริง ในความอยากจะคิด คืออะไร  เราได้แต่คิดว่า มันไปคิด ก็รู้ทัน และครูบาอาจารย์ท่านก็สอนว่า อย่าเข้าไปในความคิด  มันเหมือนเราทำตาม Protocol หรือวิธีการเฉย ๆ แต่เราไม่รู้ว่า ทำไมเราต้องทำแบบนี้? ทำไมเราไว้ใจว่า วิธีนี้ถูก?ทำไมเราไว้ใจว่า นี่คือสิ่งที่ต้องทำ?ทำไมความคิดถึงเป็นสิ่งที่ไม่ควรจะเข้าไป? ผู้ฟัง : เพราะมันไม่ใช่ปัจจุบัน มันปรุงแต่ง? อาจารย์ : ปัจจุบัน นี่คือ ทฤษฎีใช่มั้ย? เราเชื่อทฤษฎีใช่มั้ย? เราไม่เคยรู้ว่าทำไมต้องเป็นปัจจุบันใช่มั้ย? ผู้ฟัง : ใช่เพราะเป็นทฤษฎี และเป็นเพราะอาจารย์บอก อาจารย์ : เข้าใจรึยังว่า เราเป็นแค่นักเรียนดีเด่นเฉย ๆ เราทำตามที่อาจารย์บอก แต่เราไม่รู้ว่าทำไม ถ้าเราไม่เข้าใจว่า กระบวนทั้งหมด มันเกิดขึ้นจนเป็นคำสอนได้ยังไง นั่นเท่ากับว่าเราไม่เข้าใจ เราได้แต่ทำตามทฤษฎี โดยมีเหตุผลอันเดียวที่เราทำ คือ “เราเชื่อ” เราจะต้องตระหนักลึกซึ้งถึงสิ่งที่เราทำอยู่ว่า มันเป็นยังไง ทำไมเราถึงไม่ต้องเข้าไปในความคิด พอรู้แล้วว่า ทำไมเราไม่ควรเข้าไปในความคิด แล้วทำไมมันยังคิด? ทำไมเราถึงยังอยากจะคิดกับมัน?ทำไมถึงมีความอยากหรือความขับดันอันนั้นอยู่?เราต้องตอบตัวเองได้ ไม่ใช่แค่เราปฏิบัติตาม  การปฏิบัติธรรมนั้น มันไม่ใช่แค่ เรามาเอาวิธีไปทำ แล้วก็เชื่อในวิธีนั้นเราต้องสำรวจชีวิตนี้ ด้วยตัวเราเอง ว่าความคิดทำให้เกิดอะไรขึ้น?การเข้าไปในความคิดเป็นยังไง?ทำไมเราต้องอยู่กับปัจจุบัน?ทำไมความคิดไม่ใช่ความจริง? เวลาเราคิดว่า เราจะซื้อของจากช้อปปี้ แล้วเราได้ของจริง ๆ มั้ย?เราคิดถึงเพื่อน แล้วเพื่อนเรามีอยู่จริงมั้ย? ทฤษฎีเป็นความคิดมั้ย?เราบอกว่า ความคิดเป็นสิ่งไม่จริงแต่ทฤษฎีก็คือ ความคิด ถูกมั้ย?ตกลง ทฤษฎีนั้น จริง หรือไม่จริง? สรุป เราจะทำยังไง? การที่เราปฏิบัติอะไรก็ตาม ตามความเชื่อที่เราไม่เข้าใจด้วยตัวเอง มันก็ยังเป็นความเชื่อเหมือนเดิม มันเป็นการปฏิบัติภายใต้ความคิด ทฤษฎีที่ชี้นำ  เราไม่ได้เข้าใจกระบวนการของชีวิตจริง ๆ ว่าทำไมทุกข์ แล้วมันทุกข์เพราะอะไร นี่คือกระบวนการที่เราจะต้องเรียนรู้ด้วยตัวเอง จากคำถามที่ผมถาม เราต้องพิจารณาด้วยตัวเราเอง ... ก่อนที่จะไปถึงวิธีปฏิบัติธรรมที่พระพุทธเจ้าหรืออาจารย์บอก เราต้องเข้าใจก่อนว่า กระบวนการทั้งหมดของชีวิตจริง ๆ นี้ มันเป็นยังไง เราถึงจะสามารถเข้าใจแจ่มแจ้งว่า ทำไมครูบาอาจารย์ถึงบอกวิธีการปฏิบัติแบบนั้น แต่เรายังไม่เข้าใจชีวิตนี้ เราแค่เชื่อว่า อันนี้มันดี เราจึงทำ  จิ๊กซอว์มันไม่ครบ ความเข้าใจชีวิตนี้ มันหายไป...ของจริง ๆ มันหายไป ของจริง ๆ ที่พระพุทธเจ้า และครูบาอาจารย์ ท่านเข้าใจ แต่เราไม่มี ท่านเข้าใจชีวิตนี้แล้ว แล้วท่านจึงถ่ายทอดออกมาเป็นกระบวนการการปฏิบัติ แต่เราไปอยู่ที่วิธี เพื่อจะได้เข้าใจชีวิต  นึกออกมั้ยว่า เราทำกลับข้างกับสิ่งที่พระพุทธเจ้าหรือครูบาอาจารย์ทำ เราขาดจิ๊กซอว์ที่สำคัญ คือ กระบวนการที่ก่อให้เกิดวิธีปฏิบัติ ... วิธีปฏิบัติจะคลอดออกมาจากการใช้ชีวิต และการเข้าใจชีวิตนี้ แล้วเราจะปฏิบัติได้อย่างถูกต้อง ถูกแก่นของวิธีปฏิบัตินั้น ถ้าเราไม่เข้าใจชีวิต เราจะไม่เข้าใจวิธีปฏิบัติธรรมเราจะได้แต่วิธีในแบบ...เหมือนเราได้มาม่า แต่ไม่มีน้ำเดือดที่จะต้มมัน ... เข้าใจตัวเอง เราไม่สามารถหาความเข้าใจตัวเองได้จากพระไตรปิฏก ถามเพื่อน หรือใครบอกเรา นั่นจะเป็นแค่บทสรุปทางความคิดของเค้า เข้ามาสู่บทสรุปทางความคิดของเรา  แต่เราไม่เคยเข้าใจจริง ๆ เราไม่เคยเผชิญกับมันจริง ๆ  เผชิญกับมันจริง ๆ คือหน้าที่ของชาวพุทธทุกคน ไม่ใช่เข้าคอร์ส #Camouflage11-07-2564

บรรยายเมื่อ 05-08-2566   สัญญาณแรกที่พระพุทธเจ้าได้พูดกับตัวเองคือ ธรรมะนั้นอยู่นอกเหนือคำพูด อยู่เหนือการอธิบายใด ๆ จึงยากที่จะหยิบนำมาสอนได้  นัยยะคือ ท่านใช้ชีวิตทั้งชีวิตของท่าน ค้นพบธรรมะ  ในขณะที่เราใช้ชีวิตทั้งชีวิตของเรา ทำตามความเชื่อ และความคิด  เราหนีไม่พ้นกับการหมกมุ่นอยู่กับเรื่องของตัวเอง ที่จะพ้นทุกข์ และความหมกมุ่นนั้นเอง คือความปรุงแต่ง คือความคิด และเราใช้ความคิด หาวิธีการที่จะทำตาม และนั่นก็คือความคิดเหมือนเดิม  และทั้งหมดของชีวิตเรา ไปไหนไม่ได้ นอกจากแค่อยู่ภายใต้ความคิด ... ชีวิตของคนเรานั้น รับข้อมูลข่าวสาร รวมกระทั่งถึงวิธีปฏิบัติธรรม  สิ่งที่เราทำมาตลอดชีวิตของเราคือ เลือก ทำตาม และไม่ทำอีกอย่างหนึ่ง  เพราะข้อมูลข่าวสารหรือแม้กระทั่งวิธีปฏิบัติธรรมทั้งหมดนั้น เป็นข้อมูลข่าวสารแห่งความแบ่งแยก  และเราใช้ชีวิตนั้น เราใช้ชีวิตที่จะเลือกข้าง ทำตามสักอย่าง ปฏิเสธสักอย่าง ชื่นชมสักอย่าง ประณามสักอย่าง  เราหลงกลอยู่ภายใต้โครงสร้างของความแบ่งแยกตั้งแต่โลก ยันมาถึงการปฏิบัติธรรม  ชีวิตที่เป็นการปฏิบัติธรรมคืออะไร? คือ ความสามารถในการเห็นอิทธิพลของข้อมูลข่าวสารหรือวิธีการปฏิบัติธรรมทั้งหมด ว่ากำลังส่งผลให้ชีวิตเกิดทิศทางหรือไอเดียอะไรบ้าง ที่กำลังจะบีบคั้นชีวิตนี้ต่อไป เพื่อจะไปถึงที่สักที่หนึ่ง ที่ความคิดเชื่อว่าเป็นสิ่งที่ดีและถูกต้อง หรือแม้กระทั่งนิพพาน ชีวิตที่เป็นการปฏิบัติธรรมนั้นคือ ชีวิตที่มีความสามารถในการเห็น มีความสามารถในการแจ่มแจ้ง ไม่ใช่มีความสามารถจะไปถึงที่ที่หนึ่ง ที่ความคิด ฟัง อ่านหรือวิเคราะห์แล้ว ว่าถูกต้องดีงาม แล้วจะไปถึงที่นั่น  เพราะฉะนั้น ชีวิตการปฏิบัติธรรมของคนในโลกนี้ ไม่ใช่การปฏิบัติธรรม  เป็นชีวิตที่หลงผิดอยู่ในความมืดสีขาว แค่นั้น #Camouflage08-05-2566

บรรยายเมื่อ 22-07-2566   ความตระหนักชัดในความเป็นมิจฉาทิฏฐิทั้งหมดของชีวิตนี้ นั่นคือขณะของการเห็นแจ้ง  ขณะของการเห็นแจ้ง หรือที่เราเรียกว่า Enlighten ไม่ได้เกิดขึ้นจากการพิจารณาหาเหตุผล คิดอย่างเป็นเหตุเป็นผล และได้ผลลัพธ์มาอันนึง ว่าตรงกับที่อาจารย์บอก  ความรู้สึกของการเห็นแจ้ง เป็นความรู้สึกที่มนุษย์คนหนึ่ง รู้ได้เฉพาะตัวเอง  เป็นขณะของความแจ่มแจ้งโดยฉับพลัน  และไม่ต้องการเหตุผลทางความคิดใด ๆ มารับรองความรู้สึกของความแจ่มแจ้งนี้  และมันไม่ได้ให้ความรู้สึกกับคนคนนึงว่า เราได้กลายเป็นพระอริยบุคคลขั้นใดขั้นหนึ่งแล้ว  เป็นแค่ความรู้สึกตรงตัว คือ แจ่มแจ้ง Enlighten เพราะฉะนั้น การมาฟังผมจึงไม่ใช่การรับวิธีปฏิบัติไปทำ เพื่อเราจะได้อะไร ตามที่เราคิดและคาดหวังเอาไว้  เราแค่จะได้ซึมซับจิตวิญญาณของความใส่ใจต่อชีวิตนี้ ของความแจ่มแจ้งต่อความมีอยู่ เป็นอยู่ของชีวิตนี้ จากคำสอนต่าง ๆ ของผม แค่นั้น  คำสอนต่าง ๆ ของผมนั้น ไม่ใช่วิธีที่จะนำไปปฏิบัติ ผมแค่ปลุกทุกคนให้ตื่นขึ้นจากความหลงผิดทุกอย่าง ทุกแง่ทุกมุมที่ผมจะอธิบายออกมาได้  และความใส่ใจต่อทุกกิริยาของชีวิต ทุกวิธีคิดและการกระทำ คือประตู สู่ความรู้แจ้ง คือการปลุกชีวิตนี้ ให้ตื่นขึ้นมา  และเราต้องเป็นคนปลุกมันขึ้นมาด้วยตัวเราเอง  ผมเป็นแค่คนชี้ช่อง ชี้ทาง  ส่วนการที่คนฟังจะตื่นขึ้นมานั้น เราจะต้องใส่ใจต่อช่องและทาง ที่ผมชี้ลงไปนั้น ว่ามันคืออะไร  #Camouflage22-07-2566

บรรยายเมื่อ 08-07-2566   ถ้าเราต้องการที่จะไปถึงความรู้สึกของการทิ้งกาย มันไม่มีอะไรต้องทำเหมือนที่เราเคยทำเมื่อก่อนนี้ หรือที่เราเคยคิดว่ามันต้องทำแบบนั้นแบบนี้  มันมีแค่อย่างเดียวในชีวิตของเรา คือ ความแจ่มแจ้งในความเป็นอยู่ทั้งหมดในขณะนี้ และชีวิตของเราไม่มีอะไรมาก นอกจากความดิ้นรนบีบคั้นที่จะหนีความทุกข์ แล้วก็หาความสุข  และความรู้สึกที่เป็นอยู่กับชีวิตของเราในแต่ละขณะ ในทุก ๆ วัน นั่นคือ กุญแจที่จะเปิดประตูไปสู่การทิ้งกาย  และการทิ้งกายนี้ ไม่ใช่เราทิ้งกาย ไม่ใช่ “เรา” ทิ้ง และมันก็ไม่ใช่คำว่า “ทิ้ง” ด้วย เพราะไม่อย่างนั้นพระอรหันต์ก็คงไม่ต้องกินข้าว อาบน้ำ หาหมอ  มันไม่ใช่การถึงจุดหมายบางอย่าง ที่ในเชิงว่า อ้อ เดี๋ยวนี้เราทิ้งกายแล้ว  เราเข้าใจไหมว่า “เราทิ้งกายแล้ว” คือการถึงจุดหมายบางอย่าง สำเร็จแล้ว  แล้วเป็นยังไงต่อ? ตัดสินตัวเองเรียบร้อยว่า เราเป็นพระอนาคามีแล้ว  ความแจ่มแจ้งในชีวิตนั้น ไม่ใช่การถึงปลายทาง หรือประสบความสำเร็จ  แต่เป็นความแจ่มแจ้งในเหตุปัจจัยว่า เพราะอย่างนี้ จึงเป็นอย่างนี้ เพราะมีอย่างนี้ จึงมีอย่างนี้  เพราะแจ่มแจ้งในความสุข แจ่มแจ้งในรูป รส กลิ่น เสียง สัมผัส ธรรมารมณ์ ความหลงในตา หู จมูก ลิ้น กาย ใจในเชิงของความเห็นผิด หรืออวิชชา มันก็จบสิ้นลง  มันเป็นเรื่องความแจ่มแจ้งในเหตุปัจจัยของชีวิตนี้ แค่นั้น  ไม่มีใครไปถึงที่หมายอะไรทั้งนั้น ไม่มีใครประสบความสำเร็จอะไรทั้งนั้น #Camouflage08-07-2566

บรรยายเมื่อ 13-05-2566

บรรยายเมื่อ 31-10-2566

บรรยายเมื่อ 28-10-2566

บรรยายเมื่อ 24-06-2566   ที่มาที่สำคัญที่สุดของกิเลส คือ ความสุข และเมื่อความสุขมีปัญหา นักปฏิบัติธรรมก็เลือกที่จะไม่ทำทั้งหมด เราตีปัญหาได้ตื้นเขินมาก เราแก้ปัญหาด้วยวิธีกำปั้นทุบดิน หรือแม้กระทั่งเราทำตามวิธีปฏิบัติที่แพร่หลายกันอยู่ แต่มันก็ไม่พ้นว่า หัวใจนี้มีปัญหากับความสุข ความสุขกลายเป็นสิ่งที่ไม่ดี เพราะรู้สึกว่ามันเป็นที่มาของกิเลส จะเห็นว่าเราเจอกับดักของความแบ่งแยกตลอดทาง และกับดักนั้นใช้ได้ผลเสมอ เพราะคนเรานั้นไม่ค่อยมีปัญญา เพราะฉะนั้น เมื่อเราเจอว่า ความสุขคือที่มาของกิเลส หน้าที่เรา ที่จะปฏิบัติต่อสิ่งที่เรียกว่าความสุขนั้น คือ แจ่มแจ้งลงไปที่ความสุข ว่ามันคืออะไรกันแน่  ความสุขคำนี้ เป็นแค่บทสรุปทางความคิด ของการรวมกันของผัสสะในทุกอายตนะ ตา หู จมูก ลิ้น กาย ใจ  ความแจ่มแจ้งในสิ่งทั้งหมดที่เรียกว่าความสุข คือการทำลายความเห็นผิด ทำลายการเห็นอย่างผิวเผิน อย่างตื้นเขิน ต่อผัสสะที่น่าพอใจ หรือที่ทนได้ง่าย บทสรุปในเชิงของความสุขเคลือบการรวมกันอยู่ของมัน ด้วยความเห็นผิด และเมื่อความแจ่มแจ้งต่อความสุขเกิดขึ้น ชีวิตก็ไม่มีความสุข...มันก็ไม่เชิงแบบนั้น แต่การถ่ายทอดทางภาษามันจำกัด ความสุขที่ผมพูดถึงนี้ ผมพูดถึงความสุขใน part ของความเห็นผิด เมื่อแจ่มแจ้งความสุขใน part ของความเห็นผิดแล้ว ชีวิตก็จะไม่สามารถจะมีความสุขในแบบนั้นได้อีก แล้วเมื่อความสุขใน part ความเห็นผิดแบบนั้น ถูกกระจ่างแจ้ง และหมดซึ่งความหลงผิดต่อผัสสะต่าง ๆ ในเชิงของความสุขแบบนั้น  กิเลสต่าง ๆ ที่เคยเป็นปัญหากับชีวิต มันก็ไม่สามารถจะเกิดขึ้นได้ เพราะที่มาของมันนั้นได้สลายไปแล้ว  เพราะฉะนั้น การปฏิบัติธรรมที่ผมพูดอยู่เสมอว่า มันเป็นแค่ความแจ่มแจ้งความเป็นทั้งหมดของชีวิตนี้อย่างลึกซึ้ง  ไม่ใช่ปฏิบัติตามวิธีปฏิบัติอย่างซื่อบื้อ กำปั้นทุบดิน เพราะนั้นรังแต่จะทำให้ชีวิตการปฏิบัติธรรมของเรานั้นมืดมิดมากขึ้นเรื่อย ๆ  ถ้าไม่มีปัญญาแล้ว จะมีครูบาอาจารย์ที่ดีระดับพระพระพุทธเจ้ามาสอน เราก็จะสามารถทำคำสอนนั้นให้พังพินาศได้ด้วยฝีมือของเราเอง #Camouflage

บรรยายเมื่อ 10-06-2566   ความเมตตาในความหมายของมนุษย์เรา แท้จริงเป็นแค่ชื่อ  เราตั้งชื่อให้กับปฏิสัมพันธ์ในรูปแบบของการให้การช่วยเหลือ ว่า “เมตตา” แต่ “เมตตาที่แท้จริง” คืออะไร? คือความเข้าใจว่า ชีวิตนี้นั้น เป็นแหล่งกำเนิด และเป็นทางผ่านขององค์ความรู้ทั้งหมด ไม่ว่าจะเป็นอารมณ์ ความรู้สึก ความนึกคิด ทุกสิ่งทุกอย่างที่เกิดขึ้นในชีวิตนี้ ชีวิตนี้ เป็นแค่แหล่งข้อมูลข่าวสารต่อจักรวาลอันยิ่งใหญ่นี้ การที่ชีวิตชีวิตหนึ่งมีความสามารถ ที่จะส่งผ่านการกระทบกระเทือน อารมณ์ ความรู้สึกทั้งหมดที่เกิดขึ้น ส่งผ่านสิ่งเหล่านั้นอย่างบริสุทธิ์ โดยที่ไม่มีใครสักคนหนึ่งบิดเบือนมัน ไม่มีใครสักคนหนึ่งต้องการจัดการอะไรเกี่ยวกับมัน ... ฟังธรรมะที่เกี่ยวข้องกับปัญญามาก ๆ ก็ต้องระวังไม่ให้ปัญญามันเกินหน้าความจริงของจิตใจ ที่มันจะต้องทำงานอย่างเป็นธรรมชาติ เช่น ถ้ามีความรู้สึกผิดเกิดขึ้น เราจะต้องลงลึกลงไปที่นั่น ไม่ใช่รีบใช้ทฤษฎีในเชิงของปัญญามากลบความรู้สึกผิดนั้น แต่จะต้องลงไปที่นั่น ลงไปที่ความรู้สึกผิดนั้น ว่ามันคืออะไร มันเกิดขึ้นยังไง มันมาจากไหน? ไอเดียต่าง ๆ จะเกิดขึ้นมากมาย เช่น เราไม่ควรจะรู้สึกผิดมั้ย หรือการที่มีความรู้สึกผิด ก็ถูกแล้ว? ความคิดจะรุมเข้ามาในชีวิตของเราขณะนั้น และเรามีหน้าที่ที่จะต้องเข้าใจทุกย่างก้าวของความคิด ว่ามันคืออะไร ความคิดนี้มาได้ยังไง? และความคิดจะบอกให้เราไปที่ไหนสักที่หนึ่งเหมือนกัน แล้วเราก็ต้องเข้าใจว่า มันจะพาเราไปที่นั่น เพราะอะไร? ทุกความรู้สึกที่เกิดขึ้นในชีวิตของเรา คือ องค์ความรู้อันยิ่งใหญ่ต่อจักรวาลนี้  และความแจ่มแจ้งที่เกิดขึ้น ต่อทุกอารมณ์ความรู้สึก และความคิดที่เกิดขึ้น คือ การส่งผ่านความรัก และความเมตตาต่อจักรวาลนี้  เพราะฉะนั้น ชีวิตคนคนนึงจะเป็นความเมตตาอันสูงสุดได้นั้น จะต้องมีปัญญาอย่างยิ่งที่จะเข้าใจความมีอยู่ และการเกิดขึ้นมาของชีวิตนี้อย่างแจ่มแจ้ง #Camouflage10-06-2566

บรรยายเมื่อ 27-05-2566   วิธีการปฏิบัติธรรม ที่ผมเรียกว่า การถอยกลับ และการแจ่มแจ้ง รู้จักตัวเองนั้น เป็นกระบวนการที่ชีวิตนี้มีอยู่แล้ว ทำได้อยู่แล้ว  แต่ปัญหา คือ เราไม่เคยถอยกลับ เรามีแต่เดินหน้า และทำให้ฟังก์ชั่นที่ชีวิตของมนุษย์มีอยู่แล้วนั้น ไม่ได้ทำงาน  เราเดินหน้า แม้กระทั่งเรื่องนินทาคนอื่น เวลาเรานินทาคนอื่น เรารู้จักเค้าดี ยิ่งกว่าพ่อแม่เค้าอีก เราเป็นกูรูในด้านการวิพากษ์วิจารณ์คนอื่นเลย มีใครสอนเรื่องแบบนี้ให้เรามั้ย? ทุกคนตอบได้เลยว่า ไม่ต้องสอน แค่มองปร๊าดเดียว ก็รู้แล้วว่าคนนี้นิสัยเป็นอย่างไร แต่มองตัวเอง ไม่เคยรู้เลยซักอย่าง ทั้ง ๆ ที่มันใช้กลไกเดียวกัน มันใช้วิธีเดียวกัน มันมีอยู่แล้ว  แต่การเห็นตัวเอง มันยาก คำว่า ยาก กับ กลไกที่มีอยู่แล้วในชีวิต ไม่เหมือนกัน  ชีวิตนี้มีเครื่องมืออยู่แล้ว แต่มันยาก ง่าย สำหรับคนแต่ละคน ซึ่งอาจจะเกี่ยวข้องกับปัญญา ความใส่ใจ ความเพียร ความไม่หนี ความกล้าหาญ ความเป็นกลาง ทั้งหมดนี้ คือสิ่งที่เราพยายามจะฝึกให้มี  แต่สิ่งเหล่านี้ ถ้าพูดง่าย ๆ ก็คือ สติ สมาธิ ปัญญา มันไม่ได้เกิดขึ้นจากการฝึกให้มี แต่มันคือ ผลผลิตจากการถอยกลับเข้าไปในชีวิต และแจ่มแจ้งกับชีวิตนี้ มันคือสิ่ง ๆ เดียวกันในกลไกนี้ เครื่องมือนี้ประกอบด้วย สติ สมาธิ และปัญญา อย่างแบ่งแยกไม่ได้  แต่เราไปผลิตสิ่งเหล่านั้น ขึ้นมาด้วยตัวเราเอง ซึ่งมันเหมือนของก๊อปเกรดเอที่เซินเจิ้นเฉยๆ  เพราะฉะนั้น ให้เราเข้าใจการ Approach ที่ถูกต้อง แล้วเราถึงจะรู้จักว่า วิธีปฏิบัติธรรมคืออะไรกันแน่  แล้วเราจึงจะเข้าใจว่า สิ่งที่เราอยากจะฝึกทั้งหมด สิ่งที่เราอยากจะมีทั้งหมด ตั้งแต่ศีล สติ สมาธิ ปัญญา หรือกระทั่งความหลุดพ้น หรือแม้กระทั่งชีวิตที่เป็นปัจจุบัน  มันเกิดขึ้นจากที่นี่ มันเป็นผลผลิตจากความแจ่มแจ้ง หรือพูดได้ว่า มันคือ สิ่ง ๆ เดียวกันกับความแจ่มแจ้ง  #Camouflage27-05-2566

บรรยายเมื่อ 13-05-2566   เราต้องแจ่มแจ้งในไอเดียที่เราคิดอยู่เสมอว่า  “เรา” เป็นคนที่ทุกข์ และ “เรา” จะปฏิบัติธรรม เพื่อ “เรา” จะพ้นทุกข์ เพื่อ “เรา” จะเป็นพระอรหันต์ เพื่อ “เรา” จะไม่เกิดอีกแล้ว เราต้องแจ่มแจ้งวิธีคิดทั้งหมดนี้ ว่ามันไม่มีอยู่จริง ถ้าไอเดียเหล่านั้น ยังไม่ถูกสำรวจตรวจสอบ ด้วยปัญญาอย่างแท้จริงของเรา เราจะคอยตกเป็นเหยื่อของมันในที่สุด  หลังจากเราแจ่มแจ้งในโครงสร้างของวิธีคิด ที่มีเราเป็นศูนย์กลาง ว่าทั้งหมดนั้น มันไม่ใช่เรื่องจริง  เพราะคำว่า “ความเป็นเรา” นั้น มันปรากฏขึ้นมา แค่เพียงชั่วคราวเท่านั้น  ถ้าไม่มีความเห็นผิดต่อเรื่องชั่วคราวเหล่านั้น นั่นแปลว่า ชีวิตนั้นไม่มีไอเดีย ว่า  “เรา” คือ ผู้ที่เป็นทุกข์และ “เรา” ต้องการกระทำบางอย่างเพื่อ “เรา” จะหลุดพ้น หรือ “เรา” จะพ้นทุกข์  ชีวิตที่ไม่หลงเหลือไอเดียเหล่านั้น เป็นอย่างไร? เป็นปัจจุบัน ไม่มี “เรา” ในขณะนี้ ที่จะตัดสินสิ่งที่เกิดขึ้น และหาทางแก้ไข เพื่อให้ “เรา” ในอนาคตได้รับผลที่ดีงาม ชีวิตที่เป็นปัจจุบันนี้ ไม่มีเจตจำนงของมิจฉาทิฏฐิ หรือ “ความเป็นเรา” ใช่มั้ยที่ชีวิตแบบนั้น เป็นชีวิตที่ตัวมันเอง มีความเป็นกลางต่อสิ่งที่เกิดขึ้นในชีวิตขณะนี้ ไม่ว่าขณะนี้จะคือ ความทุกข์ ความสุข ความเศร้า ความหดหู่ ความโกรธ หรืออารมณ์ความรู้สึกทั้งหลายที่เกิดขึ้น  #Camouflage13-05-2566

บรรยายเมื่อ 15-04-2566   เมื่อชีวิตเป็นจริงได้ ชีวิตทั้งหมดจะเป็นการปฏิบัติธรรมด้วยตัวมันเอง  นั่นหมายความว่า การปฏิบัติธรรมที่เราเคยเรียนมาทั้งหมด ไม่ว่าจะคืออะไรก็ตาม มันไม่ใช่เป็นอีกกิจกรรมหนึ่งของชีวิต ที่เราจะต้องมีสตินะ เราต้องมีสมาธินะ เราต้องเจริญปัญญานะ เพราะกระบวนการคิดเหล่านั้น คือมิจฉาทิฏฐิ คือมีเราคนนึง จะเป็นผู้ที่ได้รับผลข้างหน้า เราจะกลายเป็นพระอรหันต์ แต่ถ้าเราอยู่ในกระบวนการ “เห็นภูเขา ไม่ใช่ภูเขา” จนเราเริ่มแจ่มแจ้งกับชีวิตมากขึ้น ว่าอะไรจริง อะไรไม่จริง จนสามารถจะมีชีวิตจริง ๆ ได้  กระบวนการของธรรมชาติ ของชีวิต ด้วยตัวมันเอง มันมีความตระหนัก ชัด ที่จะมีชีวิต ที่เป็นการปฏิบัติธรรม หรือโดยสรุปย่อลงมา ก็คือ มีชีวิตที่เป็นความแจ่มแจ้ง ต่ออะไรก็ตามที่กำลังเกิดขึ้นในขณะนี้ เราไม่สามารถจะหยุดกระบวนการของชีวิตที่เป็นการปฏิบัติธรรมได้เลย นี่คือ การปฏิบัติธรรม  เมื่อชีวิตนี้ เริ่มขึ้นแล้วไม่มีอะไรหยุดมันได้  แต่ถ้าการปฏิบัติธรรมนั้นเป็นอีกกิจกรรมหนึ่งในชีวิต ความรู้สึกของเราก็คือ โอ๊ย แย่จัง วันนี้ไม่ได้ปฏิบัติธรรมเลย วันนี้ปฏิบัติน้อยไป  ถ้าเรายังมีความคิดอย่างนี้อยู่ตลอดเวลาในชีวิตการปฏิบัติของเรา เราจะต้องรู้ไว้อย่างชัดเจนว่า เรายังไม่ได้ปฏิบัติธรรมเลย แม้แต่นิดเดียว และเราไม่รู้ด้วยว่า อะไรคือการปฏิบัติธรรม #Camouflage15-04-2566

บรรยายเมื่อ 25-03-2566   เรารู้มั้ยว่า เราเกิดมาพร้อมกับอะไร? ชีวิตนี้เกิดขึ้นมาพร้อมกับอวิชชา อวิชชา คือ ความหลงผิดทั้งหมดต่อชีวิตนี้  แล้วชีวิตของเรา อะไรคือจริง? ความจริงของชีวิตนี้ที่เป็นอยู่ คือ ความหลงผิด กิเลส ตัณหา ความอยาก ความดิ้นรน ความเลวร้ายทั้งหลายที่อยู่ในจิตใจ แต่บรรยากาศของคำสอนต่าง ๆ พยายามให้เราเปลี่ยนมัน นั่นคือความหลงผิดซ้ำสองขึ้นไปอีก คืออย่าเป็นแบบนี้ อย่ามีสิ่งเหล่านี้ ทำลายมันซะ  แต่เราทุกคนรู้ว่า คำสอนที่แท้จริงคือ เราต้องเห็นโลกนี้ตามความเป็นจริง  แต่เห็นมั้ยว่า สิ่งที่เราทำ คือ เราพยายามทำลายความจริง ไม่ใช่เห็นตามเป็นจริง  ความจริงของเราคือความลวง เพราะมันมักอยู่ข้างหน้าเสมอ  และนั่นหมายถึงเป็นสิ่งที่เราไม่มีอยู่ในตอนนี้ เช่น ความบริสุทธิ์ ความไม่มีกิเลส ความเป็นพระโสดาบัน เป็นพระอรหันต์ หรือไปเป็นเทวดานางฟ้า  สิ่งที่เราเชื่อทั้งหมด สิ่งที่เป็นความเชื่อ เป็นความลวงนั้น กลับกลายเป็นความจริงในหัวใจของเรา  แต่สิ่งที่เป็นความจริงทั้งหมดในชีวิตนี้ มีอยู่จริงในตอนนี้ เรากลับมองไม่เห็นมัน อยากทำลายมัน เราไม่อยากมีมัน #Camouflage25-03-2566

บรรยายเมื่อ 11-03-2566   พระพุทธเจ้าบอกว่า ทางสายกลางไม่ใช่ทางสุดโต่งทั้งสองข้าง มันหมายความว่าอะไรกันแน่? การตัดสินเป็นทุกข์ งั้นไม่ตัดสิน กิเลสเป็นของไม่ดี งั้นไม่มีกิเลส  ฟุ้งซ่านเป็นความหลง เป็นโมหะ งั้นสงบ  ใช่ไหมว่าทั้งหมดนี้ คือทางสุดโต่งทั้งสองข้างเหมือนกัน  เห็นไหมว่า ที่เราพูดว่าตัวเองนั้นกำลังปฏิบัติตามมรรค เดินทางสายกลาง หัวใจเรา…ไม่ใช่เลย  หัวใจเราคือ ทางสุดโต่งทั้งสองข้างเหมือนเดิม  เราไม่เพียงแค่อยากอยู่อีกข้างนึง เราด่าอีกข้างนึงด้วยว่า ห่วย แย่ สกปรก  เพราะฉะนั้น ลงลึกลงไป เห็นแบบนี้ เห็นโครงสร้าง เห็นชีวิต เห็นความเป็นไปของความครอบงำจากสิ่งที่เราเชื่อทั้งหมด แบบนี้  ... ทางสายกลางจะเกิดขึ้น เมื่อเกิดความแจ่มแจ้ง ว่าอะไรในชีวิตที่เป็นความสุดโต่งบ้าง  ... การจะมีชีวิตที่จะเข้าใจของทั้งสองข้าง หรือของที่เรียกว่าความสุดโต่งทั้งสองข้าง #ชีวิตนั้นจะต้องไม่หยุด ที่จะลงลึกกับสิ่งต่าง ๆ ที่เป็นอยู่ในขณะนี้  ถ้าเมื่อไหร่ก็ตามที่มันพอใจกับชีวิตที่เป็นแบบนี้อยู่แล้ว นั่นแปลว่า มันใช่  เราจะต้องลงลึกไป ว่ามันใช่จริงไหม  ... กว่าที่คนคนนึงจะมาถึงจุดที่สามารถจะมีชีวิตที่แท้จริงได้ ชีวิตที่พ้นออกจากทุกความคิดและความเชื่อได้  ไม่ใช่เพียงแค่ผมบอกว่า ต้องมีชีวิตแบบนั้น เพราะนั่นเป็นแค่ความเชื่อใหม่  แต่หมายถึงว่า คนคนนึงจะต้องสำรวจ ตรวจสอบ ชีวิตทั้งหมดของตัวเอง และแจ่มแจ้งกับความจอมปลอมของมันทั้งหมด  และชีวิตที่แท้จริง จึงจะสามารถเกิดขึ้นได้ และนั่นจึงเป็นจุดเริ่มต้นของการปฏิบัติธรรม 11-03-2566#Camouflage

บรรยายเมื่อ 25-02-2566   การรู้ หรือกิริยารู้ สิ่งเหล่านี้เป็นสิ่งที่มีอยู่แล้ว มันไม่ใช่การฝึก ไม่ใช่ฝึกอะไรบางอย่าง เพื่อจะผ่านเข้าสู่สิ่ง ๆ นี้  การฝึกอะไรบางอย่าง มันคือ #การสร้างสิ่งใหม่ขึ้น สิ่งใหม่ที่เรารู้จักกันดีในนามของ “ผู้รู้” แล้วเราก็เรียนรู้กันมาเยอะว่า สุดท้าย ผู้รู้ คือ อวิชชาตัวใหญ่ที่สุด และเราต้องทำลายมัน และเราก็เคยหลงเชื่อว่า ถ้าเราไม่มีมัน เราจะหลง  ด้วยการสอนแบบนั้น ทำให้มนุษย์คนนึงที่อยากปฏิบัติธรรมนั้น กลัวหลง #ความกลัวหลงได้ครอบงำชีวิต จากคำสอนเหล่านั้น  เราไม่สนใจจะรู้แล้วว่า แท้จริงการรู้นั้น มีอยู่แล้ว…เราไม่สนใจแล้ว หลับหูหลับตาฝึกก่อนดีกว่า ไม่อย่างนั้น เดี๋ยวจะหลง เพราะนั้น แต่ละขั้นตอนของชีวิต ที่เรารับคำสอนใด ๆ มาก็ตาม ถ้าเราไม่เคยพิจารณา เห็นวิธีคิด ว่าเราได้รับอะไรบางอย่างเข้ามาต่อชีวิตนี้ เราจะถูกสิ่งเหล่านั้นหลอกเราตลอดชีวิตจนตาย  คำว่า “ปัจจุบัน” นั้น ไม่มีการเลือก ปัจจุบัน คือ เป็นอย่างนี้ ขณะนี้ รับรู้ทุกสิ่งทุกอย่าง ที่มันจะรับรู้  การเลือกว่าอะไรสักอย่าง เช่น ลมหายใจ หรือความรู้สึกตัว หรืออะไรก็ตามที่เราเรียนมาทั้งหมด การเลือกสิ่งเหล่านั้นสักอย่างหนึ่ง แล้วถูกให้ความหมาย ว่าการเลือกสิ่งหนึ่งนั้น คือปัจจุบัน  เราต้องเห็นกระบวนการเหล่านี้อย่างละเอียด ว่าแท้จริงแล้วการกระทำแบบนี้ เกิดขึ้นจากความจำได้ในความรู้ที่รับมานั้น  ทันทีที่เราจำได้ และทันทีที่เราเชื่อว่า ควรจะเป็นอย่างนั้น จึงจะเป็นปัจจุบัน แล้วเราก็ลงมือปฏิบัติตามนั้น ชีวิตทั้งหมดนั้นได้อยู่ภายใต้กะลาของอดีตเรียบร้อยแล้ว  และหลังจากนั้น เราก็รู้สึกว่า เรารู้แล้ว นี่ไง ปัจจุบัน ปัจจุบันคืออยู่กับลมหายใจอยู่ ปัจจุบันของเราคือรู้สึกตัวอยู่ เรารู้สึกได้ถึงความเป็นปัจจุบันจริงๆ  แต่ที่ผมพูดเสมอ และพูดมานานแล้วว่า “มันเป็นแค่ปัจจุบันในอดีต” ... คำว่าปัจจุบันนั้น ไม่มีการเลือก  คำว่า ไม่มีการเลือก หมายความว่า หัวใจของชีวิตที่เป็นปัจจุบันนั้น ไม่มีความแบ่งแยก ไม่มีอะไรดีกว่าอะไร  รู้ว่ามีลมหายใจเกิดขึ้น กับรู้ว่ามีความคิดเกิดขึ้น...เท่ากัน  รู้ว่าขณะนี้ไม่มีความปรุงแต่งใด ๆ รู้ว่าขณะนี้มีความปรุงแต่งเกิดขึ้น...เท่ากัน  ... เราสามารถคิดออก ว่าภาพในอนาคตที่เราจะเป็น มันเป็นยังไง เราจะเป็นอย่างนั้น ได้ความรู้สึกแบบนั้น เราพอจะคิดออก นี่คือนัยยะของการปฏิบัติตามรูปแบบของความคิดอันหนึ่ง ที่เราเชื่อ  แต่การปฏิบัติธรรมที่แท้จริง สิ่งที่เรียกว่า “ปัจจุบัน” สิ่งที่ผมเรียกว่า “ชีวิตที่เป็นอริยสัจ 4”  มันไม่สามารถให้ความรู้สึกถึงการคาดเดา การคาดการณ์ หรือความรู้สึกก้าวหน้า หรือการพัฒนาอย่างค่อยเป็นค่อยไป ไม่มีความรู้สึกทั้งหมดนี้ที่ผมพูดเลย  เพราะชีวิตที่เป็นปัจจุบัน และเป็นอริยสัจ 4 ไม่มีใคร คอยได้รับ หรือตัดสินตัวเองว่า ไม่ได้รับอะไรทั้งนั้น  และกระบวนการของชีวิตที่เป็นปัจจุบันนี้เอง คือการที่ชีวิตของมนุษย์คนหนึ่งจะได้รู้จักกันเปลี่ยนผ่านอย่างฉับพลันและสิ้นเชิง  โดยที่ผลลัพธ์บางอย่างที่เกิดขึ้นจากการเปลี่ยนผ่านนี้ของชีวิต จะเป็นสิ่งที่มนุษย์คนหนึ่ง ไม่สามารถจะคิดออกได้เลยว่า มันจะเป็นแบบนี้ #Camouflage25-02-2566

บรรยายเมื่อ 11-02-2566   คำว่า “มายา” เป็นภาษาสันกฤต คำแปลหนึ่งคือ สิ่งที่วัดได้ ประเมินค่าได้ เรียกว่าให้มูลค่าหรือคุณค่า หรือหยาบๆ ก็คือ วัดกว้าง ยาว สูง ได้ เราปฏิบัติธรรม เราต้องการจุดจบ จุดจบนั้น คืออะไร?  คือ ไม่มีกิเลส ไม่กระเทือน ไม่มีตัวตน บริสุทธิ์ มีศีลบริบูรณ์ มีสติบริบูรณ์ หรือกระทั่งจุดจบ คือการที่เราไม่ต้องการเกิดอีกแล้ว แล้วเราเชื่อเรื่องจุดจบทั้งหมดนี้ ว่าเป็นเป้าหมายที่เราจะไปถึง และเราทำทุกอย่างที่ถูกเรียกว่า วิธีปฏิบัติธรรม แลกด้วยชีวิตก็ยอม เพื่อไปถึงจุดจบนั้น จุดจบทั้งหมดนั้น เป็นสิ่งที่วัดค่าได้ เป็นสิ่งที่ถูกพูดออกมาให้เป็นรูปธรรมอันหนึ่งได้ เป็นรูปแบบนึงของชีวิตที่เรานึกภาพออกได้ และสิ่งใด ๆ ก็ตามที่วัดค่าได้ สิ่งนั้นเป็นมายา ... ชีวิตนี้ถูกตีตรา วัดค่า ประเมินค่าอยู่ตลอดเวลา และถ้าชีวิตเรานี้ ยังเป็นชีวิตที่ถูกอะไรบางอย่างภายนอก วัดค่าเข้ามาได้ นั่นแปลว่า ชีวิตทั้งชีวิตของเราในทุกลมหายใจ เป็นแค่มายา ทั้งแท่งของชีวิตของเรานั้น ปลอม เราไม่เคยรู้จักชีวิตที่หยั่งวัดไม่ได้  ชีวิตที่วัดค่าได้เป็นมายา ชีวิตที่ไม่เป็นมายา คือ ชีวิตที่หยั่งวัดค่าไม่ได้  การปฏิบัติธรรมคือการค้นพบชีวิตแบบนั้น  แต่เราไม่ทำแบบนั้นกัน เราเสียเวลา 10 20 30 ปี ตลอดชีวิตของเรา ปฏิบัติธรรมภายใต้มายา ภายใต้ชีวิตที่คอยประเมินและวัดค่าชีวิตนี้อยู่ตลอดเวลา เราหลงอยู่ในนั้น... อะไรคือชีวิตที่หยั่งวัดค่าไม่ได้ ผมจะตอบได้ยังไง ในเมื่อมันหยั่งวัดค่าไม่ได้ เมื่อเราพบว่า ชีวิตที่หยั่งวัดได้ทั้งหมด ยังไม่ใช่ชีวิตที่แท้จริง ประตูจะค่อย ๆ เปิดออก ความหลงผิดจะค่อย ๆ หายไป กระบวนการที่จะรู้จักว่า ชีวิตแบบไหนที่ไม่จริงบ้าง คือกระบวนการที่เรียกว่า “ความแจ่มแจ้ง” ในชีวิตนี้  ความแจ่มแจ้งในกระบวนการทั้งหมด ที่กำลังเกิดขึ้นและชี้นำชีวิตนี้ พระพุทธเจ้าท่านเรียกว่า “อริยสัจ 4”  ... ชีวิตไม่มีจุดจบ เพราะชีวิตเป็นจุดจบอยู่แล้ว ชีวิตนั้นเป็นกระแสที่ไม่มีวันสิ้นสุด แต่ความไม่สิ้นสุดนั้นเอง คือจุดสิ้นสุดของมัน ความไม่สิ้นสุดนั้นเอง คือความเข้าใจว่าชีวิตนี้ไม่สิ้นสุด คือความสิ้นสุดของชีวิตนี้ ชีวิตคือสิ่งที่เคลื่อนไปอย่างไม่มีวันจบสิ้น แม้เราตาย มันก็ถูกกระจายออกไปเป็นดิน น้ำ ลม ไฟ แล้วทุกอย่างก็เคลื่อนต่อไป เปลี่ยนแปลงต่อไป ไม่มีวันจบ เพราะฉะนั้น ไม่มีอะไรที่เป็นจุดจบทั้งนั้น  แล้วเราถึงจะเข้าชีวิตที่แท้จริง ชีวิตที่แท้จริง คือ ชีวิตที่หยั่งวัดไม่ได้ #Camouflage11-02-2566

บรรยายเมื่อ 08-02-2566   ชีวิตเราอยู่ใน Process ไม่แจ่มแจ้งตัวเอง...วิ่งแสวงหาความสุข ไม่แจ่มแจ้งตัวเอง...วิ่งแสวงหาความสุข ไม่แจ่มแจ้งตัวเอง...วิ่งแสวงหาความสุข กลบ “ขณะนี้” ไปเรื่อยๆ  อะไรทำให้เราอยู่ที่นี่ไม่ได้? อะไรที่ทำให้เราต้องออกแสวงหา ออกไปได้รับ? แปลว่า สิ่งนั้นยังไม่ถูกเข้าใจอย่างแจ่มแจ้ง ว่าการได้รับสิ่งนั้นคืออะไร ให้ความสุขอย่างไร ทำให้เราพอใจได้อย่างไร  เราไม่เพียงจะต้องแจ่มแจ้งกับตัวเองในขณะนี้ว่า ดิ้นรนแล้ว ทนไม่ไหว ไม่อยากอยู่กับตัวเอง อยากได้ความสุข  แต่เราจะต้องแจ่มแจ้งต่อสิ่งที่จะไปถึงด้วยว่า เราจะได้รับอะไร ผัสสะแบบไหนที่เราต้องการ ได้รับแล้วเป็นอย่างไร มันให้ความสุขเราอย่างไร  ถ้าสิ่งที่จะไปถึงนั้นถูกแจ่มแจ้ง ทุกอย่างจะเปิดออกหมด และอะไรก็ตามที่ถูกเปิดออกหมด จะไม่มีอะไรให้น่าสนใจอีกแล้ว  และตัวที่อยากได้ความสุขนั้น จะหมดที่ไป จะอยู่ที่นี่ และจะไม่มีไอเดียของการแสวงหาความสุข  จริง ๆ แล้ว ไอเดียของการแสวงหาความสุขนั้นเอง ก็คือความทุกข์ในขณะนี้ เพราะไม่เข้าใจความสุขข้างหน้า จึงเกิดไอเดียนั้น ที่จะแสวงหา และได้รับไปเรื่อย ๆ  แต่ทันทีที่ความสุขถูกเข้าใจ ไอเดียที่ถูกกระตุ้นเร้า ให้ไปแสวงหานั้นจะหายไป เพราะไม่มีความสุขข้างหน้าที่รออยู่ ไอเดียที่จะหาความสุขนั้น ก็เกิดขึ้นไม่ได้ เมื่อไอเดียที่จะแสวงหานี้เกิดไม่ได้ ในขณะนี้ที่บอกว่า มันเป็นทุกข์ และต้องการการเติมเต็มหรือต้องการได้รับบางอย่าง มันก็ไม่มีความรู้สึกนี้ด้วย #Camouflage08-02-2566

บรรยายเมื่อ 28-01-2566

บรรยายเมื่อ 28-01-2566   ธรรมชาติของมนุษย์เรานั้น จะมีความใส่ใจต่อชีวิต ก็ต่อเมื่อมีความทุกข์ เพราะเราทุกคนไม่อยากทุกข์  ถ้าเราจน เราจะหาทางรวยถ้าเราทุกข์ เราจะหาทางมีความสุขถ้าเราโดนบีบบังคับ เราจะหาทางอิสระนี่คือกระบวนการดิ้นรนที่ตื้นที่สุดของมนุษย์  คนที่เห็นความตื้นเขินของความดิ้นรนแบบนี้ เขาจะเริ่มใส่ใจชีวิต เริ่มใส่ใจว่า...เขาทุกข์ได้ยังไง?...ความทุกข์มาจากไหน?...ทำไมถึงเกิดความดิ้นรนแบบนี้? แต่เบื้องต้น เราใส่ใจเฉพาะความทุกข์ที่ใหญ่ ๆ ความทุกข์ที่หนักหนาเท่านั้น เพราะมันสร้างภาระที่หนักหนาให้กับชีวิตมาก ในขณะที่ผมกำลังบอกว่า #เราต้องใส่ใจกับทุกเรื่อง ไม่ว่าความทุกข์นั้นจะเล็กน้อยแค่ไหนก็ตาม  เพราะไฟกองเล็กนั้น สามารถจะกลายเป็นกองใหญ่ได้เสมอ และไฟกองใหญ่นั้น มักจะเกิดขึ้นจากกองเล็กเสมอ  ถ้าเราใส่ใจแต่ไฟกองใหญ่ มันเหมือนว่าเราพยายามจะดับไฟกองใหญ่ และความใส่ใจของเรามีแค่น้ำ 1 ถัง แค่นั้น เราได้เพียงทำให้กองไฟนั้นเล็กลง แต่ไม่ได้ดับไป  และเมื่อกองไฟนั้น เล็กลงแล้ว นั่นหมายความว่า ความทุกข์เบาบางลงแล้ว  นั่นหมายความว่า เรารู้สึกมีความสุขขึ้นแล้ว  และนั่นหมายความว่า ที่เหลือช่างมันเถอะ  และนั่นหมายความว่า ชีวิตเป็นความปล่อยปละละเลย  และนั่นหมายความว่า ชีวิตเป็นความหลงเหมือนเดิม! ผมไม่ได้บอก ให้เราแค่ใส่ใจต่อความทุกข์ แต่ผมบอกว่า เราต้องใส่ใจต่อ #การแสวงหาความสุขด้วยและใส่ใจไปถึง #การได้รับความสุขด้วยและใส่ใจไปถึงว่า #อะไรกันแน่ที่เป็นตัวรับความสุข  จนเรามีความชัดเจนและแจ่มแจ้งในเรื่องของความสุข  ผมเคยพูดว่า ความสุขนั้นมีส่วนของระดับพื้นฐาน และมีส่วนของความสุขที่เกิดขึ้นจากความปรุงแต่งของความคิด ในการได้รับความสุขนั้น ๆ  และส่วนที่เป็นความปรุงแต่งจากความคิด ในการได้รับผัสสะอะไรก็ตามในขณะนั้น เป็นส่วนที่มนุษย์เราเสพติด  แต่ส่วนความสุขขั้นพื้นฐานที่ไม่เกี่ยวข้องกับความปรุงแต่งต่อผัสสะนั้น ๆ เป็นความสุขที่มนุษย์มีความสามารถที่จะรับได้ โดยไม่ถูกครอบงำให้เสพติด  บทสรุปแบบนี้ ที่ผมบอกเราทุกคน ไม่ได้เกิดขึ้นภายในวันเดียว เหตุการณ์เดียว และไม่ใช่ทฤษฎี ที่บอกว่า เราต้องเข้าไปศึกษาที่ตรงนี้  แต่บทสรุปแบบนี้ เกิดขึ้นจากการที่เราใส่ใจ ตั้งแต่จุดเริ่มต้นที่ผมบอก คือ การแสวงหาความสุข  และเข้าใจแจ่มแจ้งในการได้รับความสุข และแจ่มแจ้งว่าอะไรคือความสุข  เราต้องเริ่มจาก ที่ที่ตื้นที่สุด ปรากฏอยู่ข้างหน้าเราชัดที่สุด และลึกลงไปในนั้นด้วยตัวเราเอง  และนอกจากนี้ เรายังต้องแจ่มแจ้งว่า #ความคิดนั้น ควบคุมชีวิตยังไง ไอเดียต่าง ๆ ที่ผุดขึ้นมามากมาย ตลอดทั้งวัน มันกำหนดทิศทาง และควบคุมชีวิตเรายังไง  เมื่อความคิดหนึ่งเกิดขึ้น ไอเดียหนึ่งเกิดขึ้น เกิดอะไรขึ้นต่อ เกิดอะไรขึ้นอีก? เกิดสารคัดหลั่งอะไร ที่มันบีบบังคับ ส่งผลแห่งความบีบคั้นบางอย่างให้กับเรา ให้กับชีวิตนี้? เราเคยเห็นกระบวนการทำงานของความคิดจริง ๆ ไหม? หรือชีวิตเราเป็นแค่ ชีวิตที่อยู่ภายใต้ความคิด และแจ่มแจ้งในเนื้อเรื่องและความรู้สึกต่าง ๆ ขณะที่ชีวิตกำลังอยู่ภายใต้ความคิดนั้น เราแจ่มแจ้งความคิด หรือเราแจ่มแจ้งเรื่องราวของความคิด? ... เราอาจจะคิดว่า ถ้าเราใส่ใจทั้งหมดแบบที่ผมบอกนี้ แล้วชีวิตเราจะเหลืออะไร? เราจะไม่ได้รับความสุข หรือการได้ทำอะไร ที่เราชอบ หรือที่เราสนใจเลยอีกไหม? ชีวิตคงจะจืดชืด และดูไม่น่ามีความสุขเลย  สิ่งที่ผมจะบอกได้ก็คือ มันเหมือนจะเป็นอย่างที่เราคิดนั่นแหละ แต่ก็ไม่ใช่ซะทีเดียว  มันไม่ได้เป็นอย่างที่เราคิดหรอก แต่ก็ไม่ใช่ ไม่เป็นอย่างที่เราคิด  เราคิดไม่ออกหรอกว่า จะเกิดอะไรขึ้นในอนาคต เมื่อชีวิตทั้งชีวิตไม่เป็นความหลงอีกแล้ว  เราคิดออกแต่ว่า ถ้าชีวิตไม่เป็นความหลงอีกแล้ว ชีวิตจะเป็นสีขาว  จะไม่เป็นอย่างนั้นหรอก จะไม่ทำอย่างนี้หรอก จะไม่นู้น ไม่นี้ ไม่นั้น นี่คือสิ่งที่เราคิด และนั่นเป็นความหลงเหมือนกัน  เราอาจจะไปถ่ายรูปเหมือนเดิม แต่หัวใจทั้งหมดของเราเปลี่ยนไป เราอาจจะชื่นชมกับการเห็นนก เห็นขนนก เห็นการกระทำอะไรของมัน แต่หัวใจเราไม่เหมือนเดิม  #ความแจ่มแจ้งนั้น เป็นความสามารถในการได้รับความสุขโดยที่ไม่หลง  เพราะฉะนั้น พระอรหันต์ไม่ได้เป็นท่อนไม้ ไม่ได้เป็นก้อนหิน  แต่เป็นบุคคลที่มีความสามารถ ที่จะใช้ชีวิตนี้ได้อย่างเต็มประสิทธิภาพของมัน ที่ไม่ใช่การเลือกข้าง อยู่ข้างใดข้างหนึ่ง  และการที่คนคนนึงไม่ต้องเลือกข้าง อยู่ข้างใดข้างหนึ่ง นั่นคือ อิสรภาพ #Camouflage28-01-2566

บรรยายเมื่อ 14-01-2566   ความแจ่มแจ้งในชีวิตเป็นความฉับพลัน ทันที ไม่ใช่การฝึก สิ่งเดียวที่ต้องมีในความฉับพลันนั้นคือ สิ่งแวดล้อมต่อชีวิตนี้ วิเวก สันโดษ เงียบ และแจ่มแจ้งในโครงสร้างของชีวิตที่เกิดมาว่า สิ่งที่บงการชีวิตนั้น ด้วยความคิดทั้งหลาย หรือด้วยความรู้ทั้งหลาย หรือด้วยแนวคิดที่จะเป็นอะไรที่ดีกว่านี้ #แจ่มแจ้งในความลวงหลอกทั้งหมดนี้ และไม่ไหลไปตามนั้น ชีวิตของผมทั้งหมดคือ มีแต่รู้ว่าอะไรไม่ใช่ แต่พวกเรานักปฏิบัติธรรม เราปฏิบัติธรรมในเชิงที่ พอสำเร็จอันนี้...อืม ใช่แล้ว พอได้อย่างนี้...เอ น่าจะอย่างนั้นมากกว่า พอได้อะไรอีก...อื้มม อย่างนี้ใช่กว่า  เรามีแต่ “ใช่” กับ “ใช่กว่า” ของผมมีแต่ “ไม่ใช่” ไอนี่..ไม่ใช่ ไอนั่น..ไม่ใช่ ทุกวันผมมีแต่ “ไม่ใช่”  #เพราะธรรมะไม่มีจุดยืน ไม่มีที่ตั้ง  ถ้าทันทีมีคำว่า “ใช่” เช่น “ในชีวิตเรา เป็นแบบนี้แหละ ใช่แล้ว” นั่นคือปัญหา  ตัวที่เห็นแจ้งนี้ มันไม่เคยได้รับอะไร มันรับอะไรไม่ได้ มันเลยใช่ไม่ได้เหมือนกัน เราต้องเข้าใจว่า เราไม่สามารถจะเป็นอะไรได้ ไม่ว่าจะเป็นอะไรที่ดีกว่านี้ ที่ถูกเรียกว่า โสดาบัน สกิทาคามี อนาคามี พระอรหันต์ มันเป็นไม่ได้ ไม่มีใครจะเป็นได้  ถ้ามีใครสักคนเป็นได้ #คนคนนั้นอยู่ในกระบวนการของการพยายามที่จะวิวัฒนาการอวิชชานี้ แค่นั้น เขาถึงรู้สึกว่า “เราเป็นสิ่งนั้น เราถึงที่นั่นแล้ว”  การที่เรารู้สึกว่า เราถึงที่ไหนก็ตาม นั่นคือจุดยืน นั่นคือที่ตั้ง  ในความจริง การถึงที่ไหนก็ตาม เป็นแค่ #Condition ใหม่ในชีวิตขณะนี้ แค่นั้น  ไม่ว่าจุดไหนก็ตามที่เราไปถึง ดีแค่ไหนก็ตาม ถ้าเรารู้ทัน มันเป็นแค่ Condition ใหม่ในชีวิต หรือในจิตขณะนี้ แค่นั้น  แต่สิ่งที่ไม่เคยเปลี่ยนแปลง และไม่มีใครไปเป็นมันได้คือ #ความแจ่มแจ้ง ความแจ่มแจ้งหรือจิตวิชชานี้ ไม่มีความสามารถในการรับอะไร ได้รับความสุข ได้รับความทุกข์ ได้รับความพ้นทุกข์ ได้เป็นอะไร มันไม่มีความสามารถนั้น เพราะฉะนั้น สิ่งที่มันรู้ มันเพียงแต่รู้โครงสร้างของขณะนี้แค่นั้น และไม่ว่าความคิดจะบอกว่า ขณะนี้เป็นอะไร ทั้งหมดก็คือ Condition  เพราะฉะนั้น การที่จะมีใครสักคนนึง เป็นอะไรขึ้นมา เขาแค่ได้ Condition ใหม่เฉย ๆ แค่นั้น #Camouflage14-01-2566

บรรยายเมื่อ 31-12-2565   สิ่งที่ผมสอน ไม่ใช่วิธีปฏิบัติธรรม ถ้าเราจะหาวิธีปฏิบัติธรรมจากผมนั้น…ไม่มี  สิ่งที่ผมสอน คือชีวิต #ผมสอนให้เราเข้าใจตัวเอง เข้าใจโครงสร้าง ความผลักดัน การหลบหนี การปกป้องตัวเอง เห็นสิ่งเหล่านี้ทั้งหมด ที่มีอยู่ในชีวิตของเรา  เห็นมัน ไม่ใช่เปลี่ยนแปลงมัน เห็นมัน ไม่ใช่ตัดสินมัน เห็นโครงสร้างความเชื่อทั้งหมดที่ครอบงำชีวิตนี้  เราเกิดมาในโลกนี้ สังคม การเมือง ศาสนา ความดี ความชั่ว ความถูก ความผิด เห็นทั้งหมดนี้ ว่ามันครอบงำชีวิตนี้ยังไงบ้าง เห็นทั้งหมดนี้ ว่ามันบงการและให้ทิศทางชีวิตนี้ยังไงบ้างเห็นอย่างละเอียด  เห็นไหมว่าการปฏิบัติธรรมนั้น ผมไม่ได้บอกให้พวกเราไปทำอะไร ไปฝึกอะไร ผมบอกให้พวกเราเห็นกลับมาที่ตัวเอง ตรวจสอบตัวเอง ตรวจสอบอย่างละเอียดถี่ถ้วน ว่าสิ่งที่เรียกว่าตัวเราเอง มันมีรายละเอียดอะไรบ้าง ในทุกวันที่เราตื่นขึ้นมา ความอยาก ความต้องการ กิเลส ตัณหา ความเชื่อ ความคิดที่เรายึดถือ สิ่งเหล่านี้กำหนดทิศทางชีวิตยังไงบ้าง แล้วมันจริงมั้ย? … ผมสอนเราทุกคนตลอดว่า ชีวิตที่เป็นการปฏิบัติธรรมนั้น เกิดขึ้นจากที่คนคนนึง #มีความสามารถที่จะมีชีวิตที่แท้จริงได้ และชีวิตที่แท้จริงนั้นจะเกิดขึ้นได้... ...เมื่อชีวิตเป็นความชัดเจน...เมื่อชีวิตนั้นไม่ถูกปกคลุมไปด้วยความเชื่อและความกลัว  มีเพียงชีวิตแบบนี้เท่านั้น ที่จะเป็นจุดเริ่มต้นของสิ่งที่เราอยากทำที่สุด คือการปฏิบัติธรรม เพราะฉะนั้น จริง ๆ คำว่าปฏิบัติธรรมนั้น ไม่มีความสำคัญเลย สิ่งที่สำคัญที่สุด คือ เราสามารถจะมีชีวิตที่แท้จริงได้มั้ย? และการที่คนคนนึงจะมีความสามารถที่จะมีชีวิตที่แท้จริงได้นั้น เป็นสิ่งที่ยากที่สุด ยากกว่าการปฏิบัติธรรม  เพราะเราทุกคนเติบโตขึ้นมาภายใต้ความเชื่อ ความครอบงำของไอเดีย ในเชิงถูก ผิด ดี ชั่ว ที่สังคมและศาสนามอบไว้ให้กับเรา  การที่เราจะออกมาจากความครอบงำของทั้งหมดนั้น เป็นจุดเริ่มต้น และเป็นจุดเริ่มต้นที่ยากที่สุด เราไม่สามารถจะรู้จักโลกอันกว้างใหญ่ไพศาลนี้ ภายใต้กะลามืด ๆ ที่ครอบเราเอาไว้  เพราะฉะนั้น จุดเริ่มต้น คือ #ออกจากกะลาทุกใบที่ครอบเราอยู่ ... พระพุทธเจ้าท่านจึงสอนว่า มันเป็นเพียงแค่การพลิกของคว่ำให้หงายขึ้น หรือเป็นการเปิดกะลานั่นแหละ  ก่อนที่เราจะปฏิบัติธรรม เราต้องเข้าใจสิ่งเหล่านี้ นี่คือเรื่องที่จะเกิดขึ้นก่อนการปฏิบัติธรรม และสิ่งที่อยู่ก่อนหน้าการปฏิบัติธรรมนั้น คือสิ่งที่ยากที่สุด และสำคัญที่สุด  และการที่มันจะเกิดขึ้นได้...ชีวิตที่แท้จริงแบบที่ผมบอกนี้จะเกิดขึ้นได้...กะลาใบนี้จะเปิดออกได้ ไม่ได้ใช้เวลาแค่ชั่วโมงเดียว วันเดียว #แต่ใช้ทั้งชีวิต เราต้องสงสัยทุกอย่างที่ครอบงำชีวิตนี้อยู่ ลงลึกเข้าไปในสิ่งที่มีคนบอกให้เราเชื่อ เรามีความครอบงำหลายอย่าง เช่น ไม่เชื่อ อย่าลบหลู่  ไม่เชื่ออย่าลบหลู่ ก่อให้เกิดอะไรขึ้นบ้าง? ก่อให้เกิดชีวิตที่ผมบอกว่า “งั้นเชื่อไปก่อนแล้วกัน” ก่อให้เกิดอะไรอีก? เชื่อไปก่อนเพราะอะไร? เพราะกลัว ก่อให้เกิดอะไรอีก? ก่อให้เกิดนิสัยที่ต้องการสร้างความปลอดภัยให้กับตัวเอง แค่คำสอนหรือคำบอกเล่าอันเดียว และเรามักง่ายที่จะ “เออ ทำตามนั้นนั่นแหละ อย่าไปลบหลู่เลย” และเราคิดสั้น ๆ ตื้น ๆ ของเราแค่ว่า เราเป็นคนดี คือเราจะไม่ลบหลู่ เราคิดแค่นั้นจริง ๆ เพราะถ้าลบหลู่ นี่แปลว่าเป็นคนไม่ดี ปากไม่ดี  แต่ถ้าเป็นนักปฏิบัติธรรมแบบที่ผมบอกนี้ เราจะต้องเห็นโครงสร้างของชีวิต ว่าคำ ๆ นี้ส่งผลอะไรบ้างแบบที่ผมบอกทั้งหมดเมื่อกี้นี้ แล้วถ้าเราตกอยู่ภายใต้อันนั้น ชีวิตเราก็เป็นความไม่ชัดเจน เป็นชีวิตที่ไม่จริง และถ้าเป็นแบบนั้น ชีวิตไม่ใช่เป็นการปฏิบัติธรรม นี่เป็นอีกตัวอย่างนึงที่กำลังบอกว่า ชีวิตเราหลงอีกแล้ว ... การปฏิบัติธรรมนั้น แท้จริงไม่ต้องมีคนสอน เราแค่ต้องการคนทุบกะลาบนหัวเราแค่นั้น และเมื่อกะลาแตกออก ชีวิตที่เป็นการปฏิบัติธรรมนั้น จะเกิดขึ้นเอง อย่างสมบูรณ์ที่สุด เพราะฉะนั้น สิ่งที่ผมสอน ไม่ใช่การเพิ่มความเชื่อ เพิ่มความงมงาย เพิ่มความศรัทธาให้กับพวกเรา  สิ่งที่ผมสอน คือการเอาทั้งหมดนั้น #ทิ้งออกไป #Camouflage31-12-2565

#ชีวิตที่เป็นจริงนั้น เป็นเรื่องสำคัญที่สุด ที่เราทุกคนซึ่งกำลังแสวงหาความจริง จะต้องมีให้ได้ และมันไม่ได้มีด้วยการฝึกปฏิบัติอะไรทั้งนั้น  แต่มันมีด้วยการที่ #มนุษย์คนนึงสงสัยทุกอย่างที่ตัวเองกำลังจะไปทำ สงสัยทุกอย่างที่มนุษย์ สังคม และตัวเราเอง ให้การยอมรับและเชื่อถือ  ถ้าเราไม่เคยเริ่มชีวิตแบบนี้เลย หรือมีแต่น้อยมาก แทบจะจำไม่ได้ว่าเคยทำแบบนั้น นั่นแปลว่า เรายังไม่เคยมีชีวิตที่แท้จริงเลย และเราไม่มีโอกาสจะไปถึงที่นั่น  และนั่นหมายความว่า เราคือคนที่ยังไม่มีปัญญาในการนำชีวิตนี้  ถ้าเราไม่มีปัญญาในการนำชีวิตนี้ และยังหลงผิด มั่นใจในตัวเอง ว่าตัวเองรู้แล้ว นี่คือปัญหาที่หนักที่สุด  ผมไม่สามารถจะบอกนิยามของการมีชีวิตที่แท้จริง ว่าคืออะไรได้ เพราะสิ่งที่ผมพูดถึงนั้น พูดถึงไม่ได้  แต่สิ่งที่ผมบอกได้ก็คือ ถ้าใครสักคนนึงเข้ามาหาผม ต้องการคำแนะนำบางอย่างจากผม เช่น เขาควรไปทำแบบนี้ไหม เขาควรไม่ทำแบบนั้นไหม เขาคิดอย่างนี้ถูกไหม ผมจะบอกสิ่งเหล่านั้นให้กับคนที่เข้ามาหาผมนั้นได้ ว่าสิ่งเหล่านั้นยังไม่ใช่ชีวิตที่แท้จริง  และเมื่อคนคนนึงได้รู้จักสิ่งที่เขาคิดอยู่ทั้งหมด เชื่ออยู่ทั้งหมด ว่ามันยังไม่ใช่ คนคนนั้นมีโอกาส...มีโอกาสที่จะเริ่มรู้จักว่าอะไรจริง อะไรไม่จริง  #เราจะแจ่มแจ้งว่าอะไรจริง#เราต้องรู้จักว่ามันไม่จริงยังไง#ไม่ใช่การแสวงหาความจริง  แต่ต้องแจ่มแจ้งกับความลวงหลอกทั้งหมด ที่หล่อหลอมชีวิตของเราขึ้นมาตั้งแต่เด็กจนโต  สังคม การเมือง ศาสนา ความเชื่อ ประเพณี วัฒนธรรม ทุกสิ่งทุกอย่างที่อยู่ในหัวสมองของเรา เราต้องแจ่มแจ้งกับมันทั้งหมด ไม่ใช่แค่ ทำตาม ๆ กันไป คนไม่ดี เราก็เรียกว่า ทำตามกิเลส...กิเลสฝ่ายชั่ว คนดีก็ทำตามกิเลส ฝ่ายสีขาว ในอภิธรรมท่านจะอธิบายว่า ทั้งสองอย่างนี้คือ “มาร”  แต่เพราะเราไม่แจ่มแจ้งในสิ่งทั้งหมดที่ประกอบเป็นเราขึ้นมา เราจึงถูกมารหลอกอยู่เสมอ และมารที่ฉลาดที่สุด คือ #ดี คนดี ถ้าใครชวนไปทำเรื่องดี ๆ เขาจะไปทันที เขาจะไม่สงสัยอะไร เขาจะไม่ใส่ใจกับสิ่งที่เกิดขึ้นกับชีวิตตัวเองขณะนี้ เขาจะไม่ใส่ใจกับสิ่งที่กำลังจะไปทำตามที่เพื่อนบอก เขาจะไม่สงสัยอะไรทั้งนั้น  เหตุผลที่คนคนนึงไม่สงสัยอะไรเลย นอกจากไม่มีปัญญาแล้ว แต่ด้วยเพราะสิ่งนั้นมันดี คุณสมบัติของมันนั้นไม่มีความน่าสงสัยในคนไม่มีปัญญา  และถ้าเราแจ่มแจ้งในดี ในไม่ดี ชีวิตจะเริ่มเป็นจริงขึ้นมา เป็นชีวิตที่อยู่เหนือดีเหนือชั่ว เหนือถูกเหนือผิด ชีวิตแบบนี้ต้องเกิดขึ้นก่อนที่คนคนนึง จะเรียกตัวเองว่า “บรรลุธรรม” ถ้าไม่มีชีวิตแบบนี้ ความหวังที่จะบอกว่าเราจะบรรลุธรรมนั้น เป็นเรื่องที่เป็นไปไม่ได้ ไม่ต้องหวังเรื่องแบบนั้นเลย  เมื่อชีวิตนั้นอยู่เหนือดีเหนือชั่ว เหนือถูกเหนือผิด ชีวิตจะเหลืออะไร? เหลือแค่คุณสมบัติอันสำคัญที่สุดต่อชีวิตนี้ คือ #ความใส่ใจ ความใส่ใจต่อทุกกิจกรรม ทุกย่างก้าว ของชีวิตนี้  ที่จะทำอะไร ในแต่ละวัน ในแต่ละเวลา  ความใส่ใจอย่างลึกซึ้ง ความใส่ใจอย่างถึงรากถึงโคน ไม่ว่าสิ่งนั้นจะเป็นเพียงสิ่งเล็กน้อยก็ตามที  เพราะฉะนั้น ชีวิตที่เป็นจริง จึงเป็นโอกาสเดียวที่จะทำให้คนคนนึง มีคุณสมบัติที่หลงเหลือในชีวิตนี้ เพียงแค่อย่างเดียวคือ ความใส่ใจต่อชีวิตนี้ ไม่ใช่วัน ๆ คิดว่า จะไปทำอะไรดี หรือคิดว่าชีวิตนี้ดีจังเลย เราเกิดมามีบุญนะ เจอแต่เรื่องดี ๆ มีแต่เพื่อนดี ๆ  เราจะไม่ได้คิดถึงชีวิตในเชิงแบบนั้น มันคงเหลือแค่ความใส่ใจต่อทุกขณะของชีวิตแค่นั้น  พอฟังว่า “ทุกขณะ” บางทีเราคิดว่า เห็นจิตเกิดดับ ว่องไว รวดเร็ว เปลี่ยนแปลง นี่เราก็เพ้อเจ้อไปแบบนั้นได้เหมือนกัน  แต่คำว่า ทุกขณะ ผมหมายถึง ทุกเรื่องที่เกิดขึ้นในชีวิต ในแต่ละวัน ทุกความคิด ทุกการชี้นำ ของความคิด ของกิเลส ของความเชื่อ #ใส่ใจต่อมันอย่างสุดซึ้ง ว่ามันคืออะไรกันแน่ ไม่ใช่พรวดพราดไปทำ ตามความหลงผิด แบบที่เคยทำมาทั้งชีวิต  ถ้าเรามีชีวิตที่แท้จริงเราจะไม่ใช่ทั้งคนดี ไม่ใช่ทั้งคนไม่ดี#เราจะเป็นคนจริง  และความเป็นคนจริงนั้น ต้องเริ่มตั้งแต่วันนี้  และถ้าเราเริ่มตั้งแต่วันนี้ เราจะมีโอกาส ที่วันนึงชีวิตนี้จะพลิก เราจะได้รู้จักความเป็นคนจริง ที่สมบูรณ์ขึ้นเรื่อย ๆ  ความเป็นคนจริงนั้น เป็นชีวิตที่พ้นจากทุกความเชื่อ ชีวิตที่ไม่สนใจเรื่องราวงมงายทั้งหลาย พิธีกรรม ความศักดิ์สิทธิ์ รูปแบบประเพณี วัฒนธรรม #มันคือชีวิตใหม่ ชีวิตที่กระบวนทัศน์ในการมองโลก มองชีวิตทั้งหมดของตัวเอง เปลี่ยนใหม่หมด เหมือนคนเกิดใหม่ มันไม่ใช่การเปลี่ยนแปลงที่เป็นลักษณะของค่อย ๆ เปลี่ยนแปลง จากการฝึกอะไรบางอย่าง  มันเป็นความฉับพลัน และผลของมันนั้น เราจะไม่มีไอเดียว่ามันเกิดขึ้นจาก...เพราะเราฝึกมาแบบนี้ เพราะเราสะสม สั่งสม สิ่งต่าง ๆ ความรู้ต่าง ๆ ในอดีต ไม่ว่าสภาวะอะไรดี ๆ เกิดขึ้นกับเรา เช่น เราเคยเห็นโลกนี้ว่างจากความเป็นคน ไม่มีใคร

บรรยายเมื่อ 12-11-2565   เราทุกคนเข้ามาปฏิบัติธรรมด้วยหัวใจอันหนึ่ง ก็คือ เราจะไปสู่อิสรภาพ เรื่องนี้เป็นเรื่องที่เราทุกคนน่าจะคิดเหมือนกัน  แต่อิสรภาพนั้น จะต้องเกิดขึ้นตั้งแต่ขณะนี้ ถ้าเราเข้าใจเรื่องนี้ไม่ได้ เราไม่สามารถจะปฏิบัติธรรมได้อย่างแท้จริง อิสรภาพตั้งแต่ขณะนี้ หมายความว่า ชีวิตนี้มีอิสระ ที่จะศึกษาสิ่งที่เกิดขึ้นในจิตใจ โดยไม่มีเงื่อนไข ข้อจำกัด ความคิด ความรู้ สิ่งดี ๆ ทั้งหลาย ที่สั่งสมมา การตัดสินให้คุณค่า ว่าอะไรควรจะเป็นยังไง  #ความไม่หลงเหลือสิ่งที่สั่งสมมาทั้งหมดนี้ จึงจะมีความสามารถที่จะมีอิสรภาพในการรู้ ตั้งแต่ขณะนี้  มีอิสรภาพในการศึกษาสิ่งที่เป็นอยู่อย่างเปิดกว้าง ตั้งแต่ขณะนี้  อิสรภาพไม่ใช่ไปรอเอาข้างหน้า มันต้องมีตั้งแต่เดี๋ยวนี้ ... ศาสนาในความหมายของพวกเรา คือ ดี ไม่ใช่จริง ศาสนาในความหมายของพวกเรา คือ ความเชื่อ ไม่ใช่สัมมาทิฏฐิ  เพราะฉะนั้น การปฏิบัติธรรมจึงเป็นของเสมือนในทุกวันนี้ ผมพูดถึงอิสรภาพตั้งแต่ขณะนี้  อิสรภาพนั้น คือ จะต้องไม่หลงเหลือข้อมูล ความจำทุกอย่าง เกี่ยวกับการปฏิบัติธรรม ที่เราเคยเรียนมา เคยฟังมาทั้งหมด เราทำได้ไหม? เมื่อสมองไม่หลงเหลือสิ่งเหล่านั้น และเราลงลึกกับชีวิตตัวเอง เราจะเห็นว่ามันเหลือแต่ชีวิตล้วน ๆ ชีวิตจริง ๆ ความเป็นไปของมันจริง ๆ กระทบกระเทือนจริง ๆ ปรุงแต่งเละเทะจริง ๆ กุศล อกุศลจริง ๆ กิเลส ความอยาก โทสะ ราคะ ทุกอย่างนี้ จะเกิดขึ้นจริง ๆ  และเมื่อไม่หลงเหลือความรู้ การตัดสิน...นึกออกมั้ยว่าเราตัดสินจากความรู้ จากสิ่งที่สังคมสอนเรา พ่อแม่สอนเรา ครูบาอาจารย์สอนเรา ในเชิงของศีลธรรม ความดี หรือการปฏิบัติที่ถูกต้อง หรือการปฏิบัติต่อสิ่งเหล่านี้ยังไงถึงจะถูก ไม่มีทั้งหมดนี้ แล้วเผชิญกับมันจริง ๆ รู้จักมันจริง ๆ รู้จักหน้าค่าตามันจริง ๆ รู้จักว่ามันมาจากไหนจริง ๆ รู้จักว่ามันเป็นไปยังไงจริง ๆ โดยที่ไม่มีสิ่งเหล่านั้นเข้ามาแทรกแซงขัดขวาง ในการที่จะรู้จักสิ่งเหล่านั้นตามความเป็นจริง เราฟังผมแล้ว เราต้องลองทำดู ลองมีชีวิตที่อิสรภาพแบบนั้นดู  เราอย่ามัวไปนั่งคิดว่า อ้าว ตายแล้ว ถ้าอย่างนั้น ที่เขาสอนมาทั้งหมด มันก็ไม่ใช่ มันก็ไม่ถูก แล้วมันจะใช่แบบที่อาจารย์พูดหรือ? แล้วที่เขาสอนกันมาแบบนั้น มันแปลว่าอะไร? มีอะไรอีกมากมาย ที่เราจะคิดไปเรื่อย ๆ หยุดคิดแบบนั้นก่อน ลองทำดู มันง่ายกว่า  ถ้ามัวแต่คิด หาถูก หาผิด อยากให้คนอื่น หรือสิ่งที่เราเคยเชื่อไม่ผิดพลาดเลย มันไม่มีวัน จะได้ความจริงอะไรเลย เพราะหัวใจของเรานั้น แค่ต้องการให้ทุกอย่างถูก แค่นั้น  หัวใจที่พยายามจะคิดแต่เรื่องแบบนั้น คือหัวใจที่เลือกข้าง แบ่งข้าง หรือแม้กระทั่งเป็นนางสาวไทย อยากให้ทุกสิ่งดีทั้งหมด ทิ้งหัวใจแบบนั้นไป และใช้หัวใจที่เป็นจริง  #หัวใจที่เป็นจริงนั้น อยู่เหนือถูก เหนือผิด เหนือดี เหนือชั่ว เหนือการตัดสินแบ่งแยก เป็นหัวใจที่กล้าแกร่ง ที่จะเผชิญความจริง อย่างแท้จริง  การมีหัวใจนี้เท่านั้น ที่จะทำให้ชีวิตที่มีอยู่ในทุกวันนี้ของเรา เป็นจริงขึ้นมาได้  ไม่ใช่ชีวิตที่เป็นโลกเสมือน แล้วก็พยายามปฏิบัติธรรมที่เป็นของเสมือน และสุดท้าย เราก็ไม่พบอะไรที่เป็นความจริงทั้งสิ้น และเมื่อหัวใจของเรา เริ่มรู้จักชีวิตที่เป็นอิสรภาพตั้งแต่ขณะนี้แบบที่ผมบอก เราจะพบว่า นั่นคือแสงสว่างแรกในชีวิตของเรา  และทันทีที่แสงสว่างแรกในชีวิตของเราได้เกิดขึ้น การเห็นชีวิตนี้ตามความเป็นจริงก็เกิดขึ้นทันที พร้อมกัน  และการเห็นชีวิตตามความเป็นจริงนั้น คือ “อริยสัจ 4” และนี่คือที่มาของความหมายว่า ทำไม “สัมมาทิฏฐิ” ถึงแปลว่า การรู้อริยสัจ 4  เพราะสัมมาทิฏฐินั้น คือแสงสว่างแรก คืออิสรภาพ  และทันทีที่หัวใจของมนุษย์ทุกคนมีอิสรภาพ การรู้แจ้งในอริยสัจ 4 ก็จะเกิดขึ้น … เราฟังเรื่องของการพ้นจากความปรุงแต่ง เราก็ไปเข้าใจว่าคือ การไม่คิด  แต่การพ้นจากความปรุงแต่ง คือหมายความว่า ชีวิตจริง ๆ นี้ ไม่ว่าจะเกิดอะไรขึ้นมาก็ตาม จะไม่ถูกความครอบงำของความรู้ทั้งหลายที่เราสั่งสมมาตั้งแต่เด็กจนโต ไม่ว่าสิ่งนั้นจะคือความรู้ในเชิงศีลธรรม ถูก ผิด การปฏิบัติธรรม หรืออะไรก็ตามที่สังคมสอนเรามา ไม่มีสิ่งเหล่านั้น ที่จะเข้ามาปรุงแต่งความเป็นจริงในขณะนี้ของชีวิตที่กำลังเกิดขึ้น นี่เรียกว่า #การพ้นจากความปรุงแต่ง ขันธ์ 5 นี้ มันจะทำอะไรของมันก็ได้ มันกระทบ กระเทือน เป็นแบบไหนก็ได้ แต่ไม่มีความปรุงแต่งมันอีกทีนึง นี่เรียกว่าพ้นจากความปรุงแต่ง  และเมื่อไม่มีไอเดียใด ๆ ต่อสิ่งที่กำลังเกิดขึ้นในขณะนี้ การเห็นตามความเป็นจริง หรือการศึกษาสิ่ง ๆ นี้ ซึ่งภาษาพระพุทธเจ้าเรียกว่า “การรู้ทุกข์” มันจึงเกิดขึ้นได้  แต่กระบวนการเรียนการสอนของเราทุกวันนี้ คือ เก็บความรู้ให้เต็ม และคอยเอามาใช้กับชีวิตนี้  มีอกุศลเกิดขึ้น ไม่ควรจะเกิดขึ้น ทำยังไงกับมันดี? เปิดตำรา หาคลิปฟัง ทำส

บรรยายเมื่อ 29-10-2565   ในชีวิตการปฏิบัติธรรมของเรานั้น ความเห็นผิดเกี่ยวกับว่า “จะทำยังไงดี?…เราถึงจะพ้นทุกข์” จะคอยแทรกเข้ามาในชีวิตเราในแต่ละวันเสมอ ๆ และเมื่อมันเกิดขึ้น เราจะหาทาง เราจะประเมิน เราจะตัดสิน เราจะให้คุณค่ากับสิ่งต่าง ๆ ที่กำลังเกิดขึ้น และดิ้นรน และทั้งหมดนั้นคือ เรากำลังออกนอกเส้นทางของความจริง  เพราะเมื่อสมมติฐานหรือภาพของตัวเราเกิดขึ้น แล้วเรารู้ไม่ทัน มันจะพาเราหลงทางทันที…ไปอีกนาน  แต่ภาพของเราคนนึงกำลังหาทางที่จะพ้นทุกข์ เป็นภาพที่ได้รับการชื่นชมและยกย่องในหมู่นักปฏิบัติธรรม  เราถูกสอนแต่ในเรื่องให้เราพ้นทุกข์ ทำยังไงเราถึงจะพ้นทุกข์?  เราต้องมีสติ เราต้องมีสมาธิ เราจะได้ไม่เข้าไปเป็นกับการกระทบต่าง ๆ นั้น เราจะได้ไม่ปรุงแต่ง ถ้าเราไม่ปรุงแต่ง เราก็ไม่ทุกข์  ถ้าเรามีสมาธิ เราก็เห็นเฉย ๆ ได้ ถ้าเราเห็นเฉย ๆ ได้ เห็น สักแต่ว่าเห็นได้ เราก็ไม่ทุกข์  ทุกอย่างดูดีหมด แต่ทุกอย่างพุ่งเข้าไปที่ Center สำคัญ คือ Self ของตัวเอง คือ “กู”  เราทำทุกอย่างเพื่อตัวกู และทุกอย่างที่เราทำนั้นมันเป็นหลักธรรม ไม่มีอะไรปฏิเสธสิ่งเหล่านั้นได้เลย ว่าเราทำอะไรผิด สิ่งที่เราทำ ไม่ได้ผิดสิ่งที่ผิด คือ “เรา” สิ่งที่ผิดคือ เราไม่เห็นภาพของอัตตาที่ถูกสร้างขึ้นมา และภาพของอัตตานั้นได้สร้างเรื่องราวว่า “เราคนนึงทุกข์ และเราคนนี้กำลังอยู่ในเส้นทางนี้ เพื่อจะพ้นทุกข์” เราอยู่ในภาพนั้น  เราอยู่ในภาพนั้น ตั้งแต่เราก้าวเข้ามาในการปฏิบัติธรรม และไม่ว่าจะผ่านไปกี่สิบปี เราก็ยังอยู่ในภาพนั้น นี่คือ “ความหลง” เรายังไม่ได้ปฏิบัติธรรมเลย แล้วการปฏิบัติธรรมคืออะไร? มันไม่ใช่เรื่องไอเดียของเราคนนึงจะพ้นทุกข์ มันไม่ใช่ไอเดียของคนคนนึงที่จะได้รับความสุข และไม่ใช่ไอเดียของคนคนนึงที่จะได้รับบรมสุข  ไม่ใช่ไอเดียที่เกิดขึ้นจาก Center คือ Self นี้ คือ “กู” นี้ ไอเดียที่เป็นความเห็นผิดทั้งหมดที่ผมบอก มันขยายออกไปจาก “กู” ไม่ว่ามันจะดูดีแค่ไหนก็ตาม มันก็คือ “ความหลง” ไม่ว่าการมีสติ สมาธิ หรืออะไร ๆ ก็ตามที่เราทำกัน มันอยู่ภายใต้ความครอบงำของ Center อันใหญ่ คือ “กู” เพราะฉะนั้น เหล่านั้นจะเรียกว่าเป็นสัมมาทิฏฐิไม่ได้ มันเป็นแค่ความหลงของคนคนหนึ่งเฉยๆ  เราต้องเข้าใจทั้งหมดที่ผมพูดถึงอันนี้ให้ได้ การปฏิบัติธรรมที่แท้จริงนั้น คือ “การมีชีวิตที่เป็นอริยสัจ 4” แล้วผมจบแค่นั้น คือการที่คน ๆ นึงมีความสามารถที่จะมีชีวิตที่เป็นอริยสัจ 4 ได้ ไม่มีว่า “แล้วเราจะได้อะไร?” ไม่มี  ... ถามตัวเองว่า จริง ๆ เราสนใจ “อริยสัจ 4” มั้ย ซึ่งเป็นข้อแรกของอริยมรรคมีองค์ 8 ? เราไม่เคยสนใจเลย เราทำตั้งแต่ข้อ 2 ยันข้อ 8 อย่างดี โดยที่เราไม่รู้เรื่องด้วยซ้ำว่า ข้อ 2 ถึงข้อ 8 นั้นเกิดจากข้อ 1 ไม่ใช่เราเข้าไปทำมัน  แต่เราเลือกจะทำข้อ 2 ถึงข้อ 8 อย่างหลับหูหลับตา ไม่ว่าด้วยเหตุผลอะไรก็ตามที่เราทำแบบนั้น แต่เราทำแบบนั้น และยอดฮิตที่สุด ก็คือ “สติและสมาธิ” เราพยายามเจริญสติ ตัวเนื้อหาของการเจริญสติปัฏฐาน 4 นั้นไม่ได้ผิดพลาดอะไร แต่ความผิดพลาดนั้นคือ  #มันไม่ได้เกิดจากสัมมาทิฏฐิ #มันไม่ได้เกิดจากอริยสัจ 4 #มันเกิดจากอัตตาที่เชื่อว่าสิ่งนี้ดี_แล้วกูจะทำ  สมาธิก็เหมือนกัน เราไปทำฌาน เราพยายามเข้าฌานให้ได้ เราอยากได้เอกัคคตาจิต เราจะได้จิตที่เป็นหนึ่ง เพื่อจะเห็นสรรพสิ่งในโลกนี้ เกิดขึ้นแล้วก็ดับ เกิดขึ้นแล้วก็ดับ เกิดขึ้นแล้วก็ดับ เห็นมันไม่เที่ยง เป็นทุกข์ เป็นอนัตตา  ทำไม? เพราะเราฟังมาว่า พระโสดาบันคือผู้ที่เห็นความเกิดดับเป็นธรรมดา เห็นสิ่งใดเกิดขึ้น สิ่งนั้นดับไปเป็นธรรมดา เราอยากเป็นพระโสดาบัน แล้วเมื่อไหร่ก็ตาม ที่มีคนขายสิ่งเหล่านี้ให้กับเรา ขายสติ ขายสมาธิ เราเอา เราทุ่มสุดตัวสุดหัวใจ หรือขายความลำบาก ขายการทรมานตัวเอง ไม่ว่าจะทรมานเยอะ ทรมานน้อย เราเอาหมด เพราะมันจะนำอัตตานี้ คือ “กู” ไปสู่ความพ้นทุกข์ และอย่างน้อยก็ไปสู่ความเป็นพระโสดาบัน กูจะได้ไม่ตกอบาย  และเราอยู่อย่างนั้น เราอยู่อย่างนั้นได้เพราะที่ผมบอกตั้งแต่เริ่มต้นว่า เพราะเรามีสมมติฐานว่า เรามาปฏิบัติธรรม เพื่อเราจะพ้นทุกข์ เราจึงซื้อทุกอย่างที่มีคนบอกเรา ที่มันจะสนองเป้าหมายสำคัญที่สุดในชีวิตของเราในขณะนี้ คือ #เราจะพ้นทุกข์  แล้ว “อริยสัจ 4” ธรรมะสำคัญที่สุดที่พระพุทธเจ้าประกาศในวันแรกอยู่ที่ไหนในหัวใจของเรา?  สำหรับพวกเราทุกคนคือ มันอยู่นู่น เป็นเรื่องของตอนที่จะเป็นพระอรหันต์ เราถึงจะแจ่มแจ้งในอริยสัจ 4  เราเอามันไปไว้ท้ายสุด รอก่อน ขอทำอย่างอื่นก่อน  ท่านอุตส่าห์เอาไว้ข้อแรกในอริยมรรคมีองค์ 8 แต่เราละเลย ไม่สนใจมันด้วยซ้ำ เอาไปไว้ท้ายสุด ตอนบรรลุพระอรหันต์ ผมเคยบอกพวกเราทุกคนว่า ชีวิตที่เป็นอริยสัจ 4 นั้นแปลง่าย ๆ คือ การที่เรามีความใส่ใจต่อความทุกข์ แม้ว่าความทุกข์นั้นจะเล็กน้อยก็ตามที พวกเราไม่เป็นอย่

บรรยายเมื่อ 15-10-2565   314.อะไรคือความไม่ตื่น ความตื่น คือ การมีชีวิตที่เป็นปัจจุบัน และชีวิตที่เป็นปัจจุบันนั้น เป็นชีวิตที่ไร้เรื่องราว เป็นชีวิตที่มีแค่อาการปรากฏ  ความตื่น คือ การรับรู้อาการในขณะนี้ รับรู้ล้วน ๆ เพียว ๆ แล้วสามารถรู้เหตุของมันได้ว่า อาการที่กำลังเกิดขึ้นทั้งหมดในขณะนี้เกิดจากเหตุอะไร  เช่น เพราะความหมายของคำพูดที่กระทบเข้ามาในหูของเรา ทันทีที่มีการรู้ทั้งหมดของขณะนี้ ว่ามันมีที่มาที่ไปเกิดจากอะไร กระบวนการที่เราเรียกว่าความทุกข์ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่นั้น จะจบสิ้นไปอย่างไม่มีร่องรอยอะไรเหลืออยู่อีกเลย  และที่สำคัญคือ ไม่มีความรู้สึกเลยว่า นี่เราปฏิบัติถูกแล้ว เราดีแล้ว เราเข้าใจแล้วว่าจะต้องเห็นอย่างนี้ แล้วเก็บบทสรุปของประสบการณ์ในครั้งนี้ เตรียมไปใช้กับครั้งหน้า ความรู้สึกเดียวที่หลงเหลืออยู่คือ ความตื่น ความรู้สึกถึงชีวิตที่ตื่น  การฟังทั้งหมดที่ผมพูด ไม่สามารถจะทำให้ชีวิตของเราตื่นได้ ชีวิตที่เป็นความตื่นนั้นจะต้องเป็นการค้นพบชีวิตนั้นด้วยตัวเราเอง  และการที่ชีวิตจะตื่นขึ้นมาได้อย่างแท้จริงนั้น เราจะต้องทิ้งทั้งหมดที่เป็นทิศทางเกี่ยวกับการปฏิบัติธรรม เพราะทิศทางนั่นเอง คือตัวปิดบังความตื่นของมนุษย์คนหนึ่ง ... ทุกวันที่เราอยู่ภายใต้ชีวิตที่ไม่จริง เรามีภาพของชีวิต เราวางแผนทั้งหมดเอาไว้แล้ว แผนทั้งหมดนั้นมีเป้าหมายเดียวในชีวิตคือ “ให้เราปลอดภัย”  แต่เราไม่ใช้คำนั้น เรานักปฏิบัติธรรมเราแยบยลกว่านั้น เราใช้คำว่า “เรากำลังอยู่ในทาง เรากำลังไปสู่ความหลุดพ้น”  เราใช้คำที่เหนือกว่าคำว่า “จริง ๆ ที่เราทำอย่างนี้ เพราะเรารักตัวเอง เราเห็นแก่ตัว เราแค่ต้องการความปลอดภัยของชีวิตและจิตวิญญาณ แค่นั้น”  และทั้งหมดนั้นคือ #ของเรา  แล้วชีวิตจริง ๆ เป็นอย่างไร? ชีวิตที่แท้จริง คือ ชีวิตที่ไม่ใช่ทั้งหมดที่ผมพูดถึงเมื่อกี้นี้ เป็นชีวิตที่พ้นจากทุกทิศทางที่เราเคยมีต่อชีวิตนี้ และตื่นมาอย่างสดใหม่  เผชิญกับทุกความทุกข์และความสุขที่จะเกิดขึ้นในวันนี้ ไม่ว่าจะเป็นการกระทบทางตา หู จมูก ลิ้น กาย ใจ การกระทบทางความคิด ความปรุงแต่งของเราเอง  เผชิญชีวิตแต่ละขณะอย่างนั้น #อย่างไรทิศทาง  ถ้าเราเคยเผชิญกับชีวิตจริง ๆ อย่างที่ผมบอกนี้ เราจะเห็นอย่างชัดเจนว่า ทิศทางทั้งหมดที่เราเคยใช้ต่อชีวิตนี้ ที่เราเรียกว่า “การปฏิบัติธรรม” นั้น ปิดบังความจริงทั้งหมดเอาไว้อย่างแนบเนียน  อย่างน้อยเราจะเห็นความต่างระหว่างชีวิตที่มีทิศทาง กับชีวิตที่กำลังเผชิญความจริงอย่างไม่มีทิศทาง #แล้วความตื่นเกิดขึ้นจากการเผชิญความจริงของชีวิตในแต่ละขณะอย่างไร้ทิศทาง คำว่า “ไร้ทิศทาง” ที่ผมพูดถึง นั่นคือ “ทิศทางที่แท้จริง” ไม่ใช่ทิศทางที่มีไอเดียสักอย่างหนึ่ง ที่เรารับมาจากใครก็ตาม บอกเราเอาไว้ เพราะความคับแคบของทิศทางที่เป็นไอเดียนั้น มันทำให้ชีวิตนี้ ตื่นขึ้นมาไม่ได้  นี่คือสาเหตุที่ว่า ทำไมจึงมีครูบาอาจารย์ เช่น ท่านเว่ยหล่างจึงต้องเอามาบอกชาวโลกว่า “ต้องฉีกตำราทิ้ง” ถ้าไม่มีคนที่เห็นอย่างนี้ ก็ไม่มีใครพูดแบบนี้หรอก และถ้าเขาพูด แล้วไม่มีคนเห็นตามด้วยได้ คำสอนนี้มันคงมาไม่ถึงวันนี้ ใครจะเชื่อเรื่องไม่มีเหตุผลแบบนั้น  เหตุผล คือตำรา คือทฤษฎีที่ดี ทุกอย่างที่ดี คือเหตุผล  และมนุษย์เราไม่อยากรู้สึกเป็นคนโง่ เราต้องใช้อะไร? ใช้เหตุผล เพราะฉะนั้น เราต้องเห็นโครงสร้างของความเชื่อมโยงของสิ่งเหล่านี้ทั้งหมด ว่ามันครอบงำชีวิตมนุษย์คนนึงได้อย่างไร ... ชีวิตที่เป็นจริงจะเกิดขึ้นได้ เหมือนที่หนูน้อยได้บอกไว้วันก่อนว่า “ไม่ว่าหนูจะบอกอะไรอาจารย์ อาจารย์ก็บอกว่าไม่ใช่ทั้งนั้น” แล้วเมื่อเราพบว่า ทั้งหมดที่เรายึดถือ หรือเราเชื่อ ว่าอะไรควรจะเป็นยังไง #มันไม่มีอะไรใช่เลย เราจึงจะค้นพบชีวิตที่แท้จริง #Camouflage15-10-2565

บรรยายเมื่อ 01-10-2565 ถ้าผมยกตัวอย่างให้เราพิจารณาว่า เมื่อกิเลสเกิดขึ้น ความอยากเกิดขึ้น ความโกรธเกิดขึ้น เกิดอะไรขึ้นกับชีวิตเราบ้าง? ให้พวกเราลองคิดดูตอนนี้ ทันที เราอาจจะมีไอเดียบางอย่างต่อกิเลสนั้น ต่อความอยากนั้น เช่น เรามีความเป็นนักปฏิบัติธรรมอยู่ เรารู้สึกแย่กับกิเลสที่เกิดขึ้น แล้วเราพยายามจะทำอะไรบางอย่าง  เรามีไอเดียว่า เราจะไม่ทำตามกิเลสนั้น แต่การไม่ทำตามกิเลสนั้น มาจากไอเดียไหนอีกทีนึง?  มันมีอีกความคิดหนึ่งกำลังบอกเราว่า การตามกิเลสนั้น มันไม่ใช่ทาง การตามกิเลสนั้น มันไม่ดี  มันมีไอเดียบางอย่างกำลังบอกเรา กำลังสอนเรา กำลังแนะนำเรา  และหลังจากนั้น เราพยายามทำตามนั้น ทำตามคำแนะนำของอีกความคิดหนึ่ง  และสุดท้ายกิเลสก็ดับไป เพราะมันไม่เที่ยง แล้วเราก็พบว่า นี่คือ “ทาง”  เพราะฉะนั้น ทางทั้งหมดที่เรา “เชื่อว่าคือทาง” เกิดขึ้นจากความคิดเท่านั้น เกิดขึ้นจากความเชื่อ ข้อมูล และมันให้ผลได้จริง  แต่ที่ผมพยายามจะบอกก็คือ #เราเห็นชีวิตนั้นอยู่ภายใต้ความครอบงำของความคิด ซ้อนความคิด ซ้อนความคิด ตลอดเวลาไหม? แม้ว่ามันจะดีก็ตาม การปฏิบัติธรรมอยู่ที่ไหนกันแน่?  …อยู่ที่ความสามารถที่คนคนนึงจะไม่ทำตามกิเลส …หรือว่าเห็นกิเลสมันดับไป …หรือว่าคนคนนึงสามารถที่จะเห็นระบบของความคิดทั้งหมดแต่ละอัน ที่คอยควบคุมชีวิตนี้อยู่  และการปฏิบัติธรรมอยู่ที่นี่ #อยู่ที่การตื่นขึ้นมาเห็นระบบของความคิดทั้งหมดที่ควบคุมชีวิตนี้อยู่ แม้ว่าระบบความคิดนั้น คือระบบความคิดของการปฏิบัติธรรมก็ตาม  ถ้าเราไม่มีความสามารถที่จะเห็นความซับซ้อนของชีวิต โดยเฉพาะที่เกี่ยวข้องกับความคิด เราจะไม่มีวันที่จะตื่นขึ้นมาเลย เราจะเป็นได้แค่คนดีเฉยๆ และที่เรารู้กันเสมอว่า คนดีก็คือ คนที่หลอกง่ายที่สุด ไม่ต้องผมบอก ประวัติศาสตร์มนุษยชาติก็บอกอยู่แล้ว จึงไม่ใช่เรื่องแปลก ที่ชาวพุทธเราถูกหลอกง่าย เพราะนิยามของชาวพุทธเรา คือ “คนดี” “ไม่ใช่คนที่ตื่นขึ้นมา” แบบที่พระพุทธเจ้าสอน เพราะฉะนั้น ไม่มีใครบิดเบือนสิ่งที่พระพุทธเจ้าสอน ได้มากเท่าชาวพุทธกันเอง เราไม่สร้างบรรยากาศของการ #ตื่นรู้ เราลุ่มหลงอยู่ในบรรยากาศของ #ดี #Camouflage01-10-2565

บรรยายเมื่อ 19-07-2565   เมื่อเราเข้าใจแจ่มแจ้งต่อชีวิตนี้ เข้าใจแง่มุมต่างๆ ของมัน  ทุกอย่างที่ผมเคยพูดถึงไปทั้งหมด ไม่ว่าจะเป็น ความสุข ความทุกข์ ความเชื่อ ไอเดีย ทิฏฐิ การตัดสิน เมื่อเราเข้าใจแจ่มแจ้งในทั้งหมดนี้ รู้ว่าอะไรเป็นเหตุแห่งทุกข์ รู้ว่าความสุขจะมีเงาตามตัวมัน คือความทุกข์ หรือแม้กระทั่งรู้ว่านัยยะของความสุขนั้น แท้จริงเป็นแค่ผัสสะ มันไม่ใช่ความสุข เป็นแค่การกระทบผัสสะเฉยๆ  ชีวิตนั้นจะหดกลับ เป็นเหมือนชีวิตที่เราต้องการในตอนแรก (ของการมาปฏิบัติธรรม) เช่น เป็นคนไม่ยึดมั่นถือมั่น เป็นคนมีศีล เป็นคนมีสัมมาสติ หรืออะไรก็ตามที่เราอยากจะเป็นในตอนแรก แล้วเราอยากจะทำให้มันมีขึ้นในชีวิตของเรา  #ทั้งหมดนั้นเป็นผล...เป็นผลจากการใช้ชีวิต แจ่มแจ้งในชีวิตนี้  ไม่ใช่เอาอัตตาสร้างมันขึ้นมาไม่ใช่เอาอัตตาถือมันเอาไว้ไม่ใช่ใช้อัตตาพยายามจะมีสิ่งเหล่านั้น  เพราะทั้งหมดนั้น #มันเป็นของปลอม Fake และเมื่อฟังผมแบบนี้ ก็ไม่ใช่คิด หรือสร้างภาพขึ้นมาแล้วว่า ถ้าใช้ชีวิตเสร็จปุ๊บแล้ว เข้าใจแจ่มแจ้งแล้ว เราจะเป็นพระอรหันต์ นั่นแปลว่าเราจะมีคุณสมบัตินี่ๆๆๆ ไม่ใช่เรื่องแบบนั้น  #ชีวิตที่แท้จริงนั้นไม่มีบทสรุป มันเป็นแค่ชีวิตที่มีความสามารถที่จะแจ่มแจ้งในแต่ละขณะ ในแต่ละขณะ ไปเรื่อยๆ แค่นั้น  มันไม่ใช่ไอเดียที่ว่า ถ้าเราปฏิบัติธรรม แล้วสุดท้ายเราจะเป็นยังไง ไม่ใช่เรื่องบทสรุปแบบนั้น ทั้งหมดนั้นเป็นไอเดียของอัตตาเหมือนเดิม เมื่อเราแจ่มแจ้งในชีวิต เราจะพบว่าอัตตา...ส่วนใหญ่ของมันก่อให้เกิดทุกข์ เราจึงเลิกใช้อัตตาในการดำเนินชีวิต และการเลิกใช้มัน ไม่ใช่การฆ่ามัน ไม่ใช่การทำลายมัน เราแค่มีความชาญฉลาดในการใช้ส่วนที่เป็นประโยชน์ของมันแค่นั้น เพราะฉะนั้น ชีวิตจึงเป็นแค่ความแจ่มแจ้งในทุกสิ่งทุกอย่างที่มีอยู่  และผ่านชีวิตนั้น...ผ่านการมีชีวิตที่เหลือทั้งหมดได้อย่างชาญฉลาด  #Camouflage17-09-2565

บรรยายเมื่อ 03-09-2565   วิธีการปฏิบัติธรรม หรือคำสอนใดๆ ที่แม้จะถูกต้องมากเท่าไหร่ก็ตาม ถ้าคนเราได้ฟังเข้าแล้ว แล้วรับเอาไปทำ ด้วยความเชื่อ ด้วยความศรัทธา ด้วยการคิดไตร่ตรองด้วยความคิดของตัวเอง กระบวนการทั้งหมดจะกลายเป็นกับดัก  และกับดักอันขาวใสสะอาดนี่เอง ที่ทำให้มนุษย์คนหนึ่ง ไม่รู้จักความพ้นทุกข์ ไม่รู้จักความหลุดพ้น  ความหลุดพ้นหรือความพ้นทุกข์นั้น คือความแจ่มแจ้งว่า ไม่มีใครสักคนหนึ่งเป็นคนพ้นทุกข์ ไม่มีใครสักคนหนึ่งเป็นคนหลุดพ้น  #อัตตาไม่สามารถจะหลุดพ้นได้  อัตตามันมีหน้าที่ของมัน  .... ชีวิตนั้นต้องแทงทะลุผ่านม่านมายาทั้งหมด ซึ่งก็คืออัตตา  การแทงทะลุผ่านม่านมายาทั้งหมดที่เรียกว่าอัตตานั้น คือความต้องการ #ความสามารถในการใส่ใจต่อกระบวนการทั้งหมดของอัตตา  มันไม่ใช่การทะเลาะกับอัตตา การทะเลาะกับอัตตา คือการที่เราจะกลายเป็นคนอีกคนหนึ่ง คือไม่มีอัตตา ซึ่งนั่นไม่ใช่เรื่องของการปฏิบัติธรรม นั่นเป็นแค่ที่หมายใหม่ ที่ความคิดกำลังบอกตัวเอง กำลังหาที่หมายที่ดีกว่า ที่เป็นอยู่ในขณะนี้ และทั้งหมดนั่นคือความคิดเฉยๆ คือความคับแคบ ด้วยการมีความสามารถที่จะ… …แจ่มแจ้งในวิธีการทำงาน หรือธรรมชาติของอัตตาทั้งหมดนั้น …แจ่มแจ้งกับวิธีหนีของมัน วิธีแสวงหาของมัน วิธีคิดของมัน  …แจ่มแจ้งกับความสามารถอันเลิศล้ำของมัน ในการคิด วิเคราะห์ พิจารณา เข้าใจ  …จนในที่สุดแจ่มแจ้งอย่างลึกซึ้งว่าอัตตานี้เอง กำลังใช้สรรพกำลังทั้งหมด เพื่อที่จะพ้นทุกข์  และเกิดความเข้าใจอย่างฉับพลันว่า #มันไม่มีวันพ้นทุกข์ต่างหาก มันแค่ทำหน้าที่ตามธรรมชาติของมัน ที่จะปกป้องตัวเองให้ปลอดภัยจากความทุกข์ ผมอยากให้เราเข้าใจว่า ระบบของอัตตานั้นสามารถที่จะหลอกมนุษย์คนหนึ่งที่เรียกว่า “นักปฏิบัติธรรม” ได้อย่างแนบเนียน  และความเข้าใจนี้ไม่สามารถที่จะแค่ฟังผม แล้วก็บอกว่าเข้าใจแล้ว  แต่ความเข้าใจนี้ ความแจ่มแจ้งในเรื่องเหล่านี้ทั้งหมด จะต้องเกิดขึ้นในชีวิตของเราเอง ที่อัตตานั้นพยายามอย่างถึงที่สุดที่จะพ้นทุกข์  เราไม่ห้ามมัน เราไม่กำจัดมัน เราไม่ฆ่ามัน เราไม่ทำลายมัน  #เราต้องไปถึงที่สุดของมัน ว่ามันคืออะไร  และเมื่ออัตตาใช้สรรพกำลังทั้งหมด เพื่อที่จะหนีทุกข์  และเมื่อถึงจุดนั้น จุดที่มันไม่มีสติปัญญา ไม่มีความสามารถพอที่จะหนีทุกข์ได้อีกแล้ว ตัวมันเองจะยอมแพ้ ตัวมันเองจะศิโรราบ  และขณะนั้นจะเกิดความเข้าใจ แจ่มแจ้งในอริยสัจ 4 แจ่มแจ้งว่า ทั้งหมดที่อัตตาพยายามจะทำนั้น คือ ทุกข์ แจ่มแจ้งว่า ทั้งหมดที่อัตตาพยายามจะทำนั้น เป็นโรงละครโรงใหญ่มากในชีวิตของเราทุกคน โดยเฉพาะนักปฏิบัติธรรม … ถ้าเราเข้าใจทั้งหมดที่ผมพูด ด้วยตัวเราเอง เราจะค้นพบว่า การมีชีวิตที่เกิดมานั้น เป็นเพียงแค่ความสามารถในการผ่านประสบการณ์ทุกอย่างที่เกิดขึ้นในชีวิต โดยที่ไม่มีความแบ่งแยก ว่าอันนี้ถูกหรือผิด ดีหรือชั่ว มันเป็นเพียงแค่ประสบการณ์ #และการผ่านประสบการณ์ทั้งหมดนั้น คือ ชีวิตที่แท้จริง ไม่มีมายาใดๆ ขยายประสบการณ์ของผัสสะเหล่านั้น ไม่ว่าทางตา หู จมูก ลิ้น กาย หรือใจ  ไม่มีใครสักคนหนึ่งขยายประสบการณ์ที่เป็นเนื้อแท้นั้น ให้กลายเป็นโรงละครโรงใหญ่ในชีวิต #Camouflage03-09-2565

บรรยายเมื่อ 20-08-2565   ระบบของอัตตาด้วยตัวมันเองเป็นความเห็นแก่ตัวอยู่แล้ว มันจะเลือกสิ่งที่ดีเท่านั้น  และเมื่อมันพยายามจะเลือกสิ่งที่ดีเท่านั้น ความเป็นอยู่อย่างสมบูรณ์ ด้วยหัวใจที่ไม่แบ่งแยก จึงไม่สามารถเกิดขึ้นได้เลย  เมื่อเจอสิ่งที่ไม่ดี อัตตาจะหนี หรือไม่ก็ทำอะไรบางอย่าง เพื่อไม่ให้สิ่งที่ไม่ดี เข้ามาที่ตัวได้ ด้วยระบบวิธีปฏิบัติบางอย่างที่ถูกสอนมา  และเมื่อเจอสิ่งที่ดี ระบบของอัตตาจะรักษา และพยายามแสวงหามันเพิ่มเติมขึ้นไปอีก  เพราะระบบของอัตตานั้นคิดว่า เมื่อเราได้รับแต่สิ่งที่ดี จิตใจมีแต่กุศลแล้ว เราจะถึงจุดสูงสุดของชีวิต ที่หมายสักที่หนึ่ง ที่อัตตาหวังไว้ เช่น นิพพาน  ผมไม่ได้บอกว่าระบบวิธีปฏิบัติทั้งหมดที่เกิดขึ้น มันดีหรือไม่ดี ถูกหรือผิด แต่สิ่งที่ผมกำลังบอกคือ เราต้องเข้าใจทั้งหมดนี้ เห็นทั้งหมดนี้ เมื่อเราเข้าใจระบบของอัตตา ว่ามันเป็นเพียงแค่ชุดความคิดอันหนึ่ง ที่ถูกสร้างขึ้นมา และเรารู้ว่าไม่จริง    เมื่อมันเป็นแค่ชุดความคิดอันหนึ่งที่ถูกสร้างขึ้นมา ทั้งหมดนั้นไม่จริง  เพราะฉะนั้น ผมถึงถามพวกเราบ่อยๆ ว่า “เราสามารถจะมีชีวิตจริงๆ ได้ไหม?”  การปฏิบัติธรรม คือ ความสามารถที่คนๆ หนึ่งจะมีชีวิตจริงๆ ได้ นั่นคือความสามารถที่คนๆหนึ่งจะไม่ถูกลวงหลอกด้วยชุดของความคิดใดๆ ทั้งสิ้น  แต่เมื่อฟังผมพูดแบบนี้แล้ว เราอาจจะมองไปว่า อ๋อ มันคือพ้นจากความปรุงแต่งทั้งปวงนี่เอง และพ้นจากความปรุงแต่งทั้งปวงนั้นเป็นชุดความคิดใหม่ ที่เรายอมรับในขณะนี้ได้ทันทีว่าเป็นวิธีที่ถูกต้อง และนั่นคือไม่จริง จริงคืออะไร? จริง คือ พ้นจากความปรุงแต่งทั้งปวง  แต่มันเกิดขึ้นมาจากที่ไหน? มันเกิดขึ้นมาจากการที่ฟังสิ่งที่ผมพูด แล้วดูมีเหตุผล แล้วก็เชื่อ แล้วก็เอาไปทำ  หรือว่ามันเกิดขึ้นมาจากการพิจารณาชีวิตนี้ของตัวเอง ลงลึกกับมัน กับทุกสิ่งทุกอย่างที่กำลังเกิดขึ้นในขณะนี้อย่างถ่องแท้ จนค้นพบว่า ทั้งหมดของชีวิต คือ #ความลวง  แล้วความพ้นจากความปรุงแต่ง หรือความเป็นอยู่อย่างเป็นทั้งหมดกับอะไรๆ ที่กำลังเกิดขึ้น ไม่ว่าทุกข์หรือสุขก็ตาม จึงจะสามารถเกิดขึ้น และเป็นของจริง  เพราะฉะนั้น ไม่มีใครช่วยเราได้ อย่าหลงเชื่อว่าใครจะช่วยเราได้  #มีแต่เราเท่านั้น...ที่จะต้องพิจารณาชีวิตนี้ด้วยตัวเราเอง...ใช้ชีวิตนี้ด้วยตัวเราเอง...ถ่องแท้กับมันด้วยตัวเราเอง  และเมื่อไหร่ก็ตาม ที่เราเข้าใจสิ่งที่ผมพูดอันนี้ ด้วยหัวใจของเราเอง เราจะพบว่า... ...ไม่มีที่ไหนให้เราไป...ไม่มีที่หมายให้เราไป...ไม่มีอะไรให้เราต้องเป็นทั้งนั้น#เพราะมันไม่มีใคร  มันมีแค่ความสามารถในความเป็นอยู่กับขณะนี้อย่างแจ่มแจ้ง แค่นั้น  คำว่า “อย่างแจ่มแจ้ง” หมายความว่า ไม่มีไอเดียใดๆ เกี่ยวกับทฤษฎีบางอย่างเข้ามาบิดเบือนความจริงในขณะนี้ เช่น ขณะนี้มีความทุกข์เกิดขึ้น มีอกุศลเกิดขึ้น มีความเศร้าหมองเกิดขึ้น  เรามีความสามารถในการเป็นอยู่กับมันอย่างสมบูรณ์ โดยที่ไม่บิดเบือนมัน ไม่แก้ไขมัน ไม่หนีมัน ไม่ทำอะไรทั้งนั้น  ไม่ตัดสินตัวเองลงไปว่า ทำไมปฏิบัติธรรมมาตั้งนาน…ยังเป็นแบบนี้อยู่ แม้กระทั่งไม่ตัดสินตัวเองว่า เอ๊ะ เราว่าเราเป็นพระอรหันต์แล้วนะ…ทำไมยังเป็นอย่างนี้  ไอเดียลวงหลอกทั้งหมดเหล่านั้น คือที่หมายบางอย่าง ที่เราปักตัวเองลงไปว่า เราได้เป็นอะไรสักอย่างหนึ่งแล้ว และทันทีที่เราปักลงไปว่าเราเป็นอะไรสักอย่างหนึ่งแล้ว ความลวงทั้งหมดจะเกิดขึ้น  และความเป็นอยู่อย่างสมบูรณ์จะหายไป #Camouflage20-08-2565

บรรยายเมื่อ 06-08-2565   เราไม่เคยเห็นว่า ชีวิตของเรานั้น พยายามปลอมตัวเป็นใครสักคนหนึ่งที่ดีกว่าตอนนี้  เราพยายามปลอมตัว ให้เหมือนกับอุดมคติบางอย่าง ที่เราอยากจะเป็น ที่เราอยากจะไปถึง  แล้วละเลยความเป็นจริงขณะนี้  เราต้องการจะมี สิ่งที่เราเชื่อว่าเราไม่มี  ถ้าเรายังคงมีเป้าหมาย อุดมคติบางอย่าง ที่หลงเหลืออยู่ในหัวใจของเรา ชีวิตของเรานั้น...โดยอัตโนมัติเลย มันจะละเลยขณะนี้  ความเป็นขณะนี้ การมีชีวิตอยู่ในขณะนี้ หรือการเป็นปัจจุบันอย่างแท้จริงนั้น ไม่สามารถที่จะใช้ทฤษฎีหรือความจำได้ว่า อาจารย์บอกว่าให้อยู่กับปัจจุบัน แล้วมันจะเป็นปัจจุบัน  เมื่อความคิดกําลังบอกว่า “ต้องอยู่กับปัจจุบัน” ต้องอยู่กับปัจจุบันนั้นเป็นอนาคตแล้ว เป็นเป้าหมาย เป็นอุดมคติ  และมันมีระยะทางระหว่างเราในขณะนี้ที่ไม่มีคำพูดใดๆ เลยหรือความเชื่อใดๆ เลยครอบงำอยู่ กับความคิดอีกอันหนึ่งที่เกิดขึ้นที่บอกเราว่า เราต้องอยู่กับปัจจุบัน ระยะทางระหว่างนั้น การไปถึงที่นั่น นั่นคือเวลา และนั่นไม่ใช่ปัจจุบัน  ถ้าเราพูดถึงคำว่าปฏิบัติธรรม เราสามารถที่จะสรุปรวบยอดง่ายๆ ได้เพียงแค่ว่า #เรามีความสามารถที่จะเป็นอยู่กับขณะนี้อย่างเต็มเปี่ยม เต็มอิ่มกับมัน  และสิ่งที่ถูกแจกแจงทั้งหมด ไม่ว่าจะเป็นสติ สมาธิ หรือปัญญา ศีล อะไรก็ตามที่ถูกแจกแจงออกไป มันอยู่ในนี้  มันอยู่กับชีวิตที่เป็นปัจจุบันอย่างแท้จริง  มันไม่ใช่เรื่องของการที่ใครสักคนหนึ่ง อ่าน ฟัง รับคำสอนไป รับเนื้อหาที่ถูกแจกแจงออกจากชีวิตที่เป็นปัจจุบันอย่างแท้จริง ด้วยคำพูดต่างๆ มากมาย กลายเป็นคุณสมบัติหลายอย่างที่เราได้ยิน ได้ฟัง และเราก็มองว่า เห็นว่า หรือเห็นด้วยว่า เราจะต้องทำแบบนั้น  ให้พวกเราคิดดูว่า การรับสิ่งที่ถูกแจกแจงออกจากปัจจุบันนั้น แล้วเอาไปคิดว่ามันคืออะไร แล้วเอาไปทำ นั่นคือมีอัตตาตัวหนึ่งกำลังสร้างอุดมคติบางอย่างที่จะต้องไปถึง และอัตตาตัวนั้นก็มีระยะห่างระหว่างอุดมคติที่ไปถึงกับตัวมันเอง และนั่นคือกาลเวลา  และเมื่อมีระยะทางและการเวลา จะต้องมีความทุกข์  กับผมบอกว่า ใช้ชีวิตอย่างเป็นปัจจุบันอย่างแท้จริง ขณะนี้ ขณะที่ไม่มีอะไรครอบงำชีวิตนี้ ไม่หลงเหลือความเชื่อใดๆ ทั้งสิ้นเกี่ยวกับถูกผิด ดีชั่ว  ไม่หลงเหลือไอเดียเกี่ยวกับว่านี่เป็นสติไหม นี่เป็นสมาธิหรือยัง แล้วเราจะทำยังไงให้มีปัญญา  ไม่มีสิ่งเหล่านี้และสิ่งอื่นๆ ที่เป็นเรื่องทำนองนี้ หลงเหลืออยู่ในชีวิตจิตใจเลย  และมีชีวิตที่เป็นปัจจุบันอย่างแท้จริง  แล้วค้นพบด้วยตัวเองว่าสิ่งต่างๆ ที่อัตตารับมา และอยากจะไปทำนั้น มันอยู่ที่นี่อยู่แล้วใช่ไหม … ไม่ว่าสิ่งที่เกิดขึ้นจะเป็นความเป็นปกติหรือผิดปกติ เป็นโพธิหรือกิเลส สิ่งที่ไม่เปลี่ยนแปลงเลย คือแก่นของชีวิต  และแก่นของชีวิตคือความเป็นอยู่กับสิ่งเหล่านั้น อย่างสมบูรณ์ที่สุด  ความเป็นอยู่นี้เป็นสิ่งเดียวที่ไม่เคยเปลี่ยนแปลง  มนุษย์เราเกิดมาในโลกที่มีแต่ความแบ่งแยก การตัดสินให้คุณค่า การเลือกข้าง การจะไปอยู่ในที่ที่ดี อุดมคติบางอย่างที่เป็นเป้าหมายที่ดี เป้าหมายสูงสุดในชีวิต  เพราะฉะนั้น เราอยู่ในโลกที่มีความแบ่งแยกสูงสุด ในเรื่องของของคู่ ดี ไม่ดี และเราลืมว่าการเกิดมามีชีวิตนั้น เป็นแค่ความสามารถในการเป็นอยู่กับขณะนี้ ไม่ว่ามันจะคืออะไรก็ตามอย่างสมบูรณ์ที่สุด  เราไปหลงอยู่ในโลกแห่งการแบ่งแยก เราหลงอยู่ที่นั่น เราหลงอยู่ในนั้น  แม้กระทั่งเราเข้ามาในศาสนา เราก็ยังหลงอยู่ในนั้น  คนคนนึงที่มีชีวิตขึ้นมาแล้ว เกิดขึ้นมาแล้ว เมื่อเข้ามาในแวดวงการปฏิบัติธรรม เราก็คิดว่าเราจะต้องปฏิบัติธรรม ต้องทำนี่ ต้องทำนั่น ต้องเจริญขึ้นไปเรื่อยๆ ซึ่งผมพูดหลายครั้งแล้วว่า มันเหมือนเราอยู่ในโลก เรียนหนังสือ ทำงาน ประสบความสำเร็จไปเรื่อยๆ นั่นคือโครงสร้างเดียวกัน แค่เปลี่ยนกิจกรรมทำเฉยๆ แค่นั้น  เราไม่เข้าใจว่าการปฏิบัติธรรมนั้น เป็นเรื่องอีกเรื่องนึงเลยที่ไม่ใช่แบบที่เราเข้าใจกันอยู่ในทุกวันนี้  มันเป็นแค่ความสามารถในการเป็นอยู่กับขณะนี้อย่างสมบูรณ์ได้ไหม  และไม่ใช่เรื่องที่จะต้องฝึก  เป็นเรื่องที่ทุกคนทำได้เลยทันที  ถ้าเรานั่งเฉยๆ เราเป็นอยู่กับขณะนี้ได้เลยทันที นั่นแปลว่าไม่ต้องฝึก ถูกไหม? มันเป็นเรื่องแค่ เป็นได้เลย กับไม่เป็น แค่นั้น มันเป็นเรื่องของทันที ฉับพลัน เราต้องเข้าใจเรื่องนี้ให้ได้ เพราะถ้าการปฏิบัติธรรมไม่ใช่เรื่องของฉับพลัน ไม่ใช่เรื่องของทันที แต่อาศัยการฝึก การฝึกใน Sense ของอุดมคติบางอย่างที่เราจะไปให้ถึง ไม่ว่าจะเป็นเป้าหมายระยะสั้น ระยะกลาง ระยะยาว  การฝึกเหล่านั้น คือ ระยะทางของอัตตา กับเป้าหมาย และสร้างกาลเวลาขึ้น และทั้งหมดนั้นคือทุกข์  และนักปฏิบัติธรรมเราทำเรื่องแบบนั้นทั้งชีวิตที่เราเข้ามาปฏิบัติธรรม  เราไม่ได้ปฏิบัติธรรม เราแค่หาทุกข์ใส่ตัวเฉยๆ  เพราะฉะนั้น การปฏิบัติธรรมนั้นคือฉับพลัน ขณะนี้  ไม่ใ

บรรยายเมื่อ 30-07-2565 ผมอยากให้พวกเรานักปฏิบัติธรรม เป็นคนที่ลึกซึ้งต่อชีวิตนี้ ไม่ใช่ตื้นเขิน ในลักษณะที่ว่า รับคำสอนไป แล้วก็เอาไปทำ  สิ่งที่ผมสอนเราทุกคน เกิดจากความลึกซึ้งต่อชีวิตของผมเอง เกิดจากความลึกซึ้งที่ผมเห็นชีวิตคนอื่น  ของทุกอย่างที่ถูกสอนมา...เรารับฟัง รับฟังแล้ว...ก็วางเอาไว้ไม่ต้องเชื่อและไม่ต้องไม่เชื่อและลงลึกต่อชีวิตนี้ด้วยตัวเอง  ชีวิตนั้นมีหลากหลายแง่มุม หลากหลายมุมมอง ที่ตัวเราเองนั้น จริงๆ ยังไม่เข้าใจ แต่ปัญหาคือ เราปล่อยผ่าน  เพราะเรารับคำสอนมาในทำนองที่ว่า เราปฏิบัติธรรม ก็เพื่อ “เรา” จะไม่ทุกข์  หรือแม้กระทั่งคำสอนว่า “พ้นจากความคิดปรุงแต่ง” เราจึงไม่อยากคิด เราไม่อยากพิจารณาทั้งนั้น...กลัวผิด กลัวว่าทำแบบนั้น แล้วจะเป็นกิริยาที่ผิด เพราะฉะนั้น ชีวิตเรานักปฏิบัติธรรมนั้น #ติดอยู่ในกับดักของสิ่งที่ถูก และเราจะทำแค่นั้น  ชีวิตเราจึงเป็นชีวิตที่ไม่ลึกซึ้งและเป็นชีวิตที่แบ่งแยกและเป็นชีวิตที่มีแต่ตัณหาที่จะเอาแต่สิ่งที่ดี  ระบบความคิดทั้งหมดนี้ #ทำให้ชีวิตทั้งหมดของเราไม่จริง  .... ระบบของความหลง ของมิจฉาทิฏฐิ และของอัตตา เป็นกลไกที่เรียกว่า ฉลาดที่สุด  มันให้ความล้มเหลวและความสำเร็จ มันให้ระบบการคิดอย่างเป็นเหตุเป็นผล มันให้ระบบของความหวังและบทเรียน  ระบบทั้งหมดที่เกิดขึ้นภายในจิตใจของคนแต่ละคน ก่อให้เป็นระบบของครอบครัว สังคม ประเทศ โลก  ทั้งหมดเกิดขึ้นจากระบบของความหลง มิจฉาทิฏฐิ และอัตตา  และเราทุกคนใช้ชีวิตในอุตสาหกรรมนั้น  #อุตสาหกรรมที่ถูกสร้างขึ้นโดยความหลง  เพราะฉะนั้น ก่อนที่คนคนนึงจะปฏิบัติธรรม จะต้องเข้าใจก่อนว่าอะไรคือความหลง ต้องเข้าใจว่าอะไรคืออัตตา ต้องเข้าใจว่าอะไรคือมิจฉาทิฏฐิ ถ้าเรามีความเข้าใจอย่างถ่องแท้ต่อความหลง ชีวิตจึงจะสามารถที่จะเริ่มเป็นจริงขึ้นมาได้  และเมื่อชีวิตเริ่มเป็นจริงขึ้นมาได้ การเห็นชีวิตนี้ตามความเป็นจริง จึงจะสามารถเกิดขึ้นได้  ที่ผมเคยบอกว่านักปฏิบัติธรรมเราไม่เข้าใจ แม้กระทั่งว่าความสุขคืออะไร  นักปฏิบัติธรรมเราจะตอบพร้อมกันว่า ความสุข คือ ความเพลิดเพลิน พอใจ และเราต้องอยู่ห่างจากมันให้มากที่สุด  คล้ายๆ เรื่องของอัตตา...เมื่อพูดถึงอัตตา นักปฏิบัติธรรมจะบอกเหมือนกันทุกคนว่า มันคือของไม่ดี มันคือมิจฉาทิฏฐิ มันคือความหลง และเราทุกคนพยายามอยู่ห่างจากมันมากที่สุด  คนที่พยายามอยู่ห่างจากมันมากที่สุดก็คือ “อัตตา”  ความลวงหลอกของระยะทาง อัตตานี้กับอัตตานั้น พยายามอยู่ห่างกัน ทั้งที่จริง มันอยู่แนบสนิทชิดเป็นอันเดียวกัน แต่เราหลอกตัวเองว่า เราอยู่ห่างจากมัน  ความที่มีความเชื่อครอบงำเกี่ยวกับบางสิ่งว่ามันไม่ดี และพยายามหนีห่างออกจากมัน คือ อัตตาประเภทนึง และทั้งหมดของชีวิตนั้นคือมายา  ... การที่คนคนนึงสามารถที่จะมีความแจ่มแจ้ง รู้จักสิ่งต่างๆ อย่างถ่องแท้  การที่ใครสักคนนึงมีความสามารถนั้น คนๆ นั้นจึงสามารถที่จะมีชีวิตที่เป็นจริง ชีวิตที่แท้จริง ชีวิตที่ไม่อยู่ในความหลงอีกต่อไป  แล้วทั้งหมดนั้นที่เรียกว่า ความสุข ความทุกข์ หรืออะไรก็ตามที่เคยมีอยู่ในชีวิต มันจะเป็นแค่สนามเด็กเล่น มันเป็นแค่ของเล่น เป็นแค่เป็นสิ่งที่หลอกเราไม่ได้อีกแล้วแต่เราใช้มันได้ทุกอย่าง #Camouflage30-07-2565

บรรยายเมื่อ 24-07-2565 แท้จริงเรานักปฏิบัติธรรม สนใจแต่ความหมายจากการตัดสินและให้คุณค่าสิ่งต่างๆ ที่กำลังเกิดขึ้น มากกว่าประสบการณ์ตรงต่อสิ่งนั้นๆ ในขณะนี้ว่ามันเป็นยังไง  เราสนใจแต่คุณค่าและความหมายของสิ่งที่เรามีประสบการณ์อยู่ ว่าสิ่งนั้นมันดีหรือไม่ดี ถ้ามันดี เราจะเอา ถ้ามันไม่ดี เราจะไม่เอา เราสนใจแต่เรื่องแบบนั้น  และนั่นหมายความว่า เราไม่เคยมีชีวิตที่เป็นปัจจุบันเลย  เราสนใจแต่เรื่องราว เนื้อหาของประสบการณ์ เราไม่สนใจแค่ประสบการณ์ ที่ไม่มีเรื่องราว  พระพุทธเจ้าท่านถึงบอกว่า ชีวิตหรือคำสอนของท่านนั้น เป็นแค่ประสบการณ์ ไม่ใช่หลักการ  แต่ก็เหมือนเดิม เราฟังไม่รู้เรื่อง เราจึงชอบหลักการ เราชอบหลักธรรม  ... ก่อนหน้าอริยสัจ 4 หัวใจของการมีชีวิตจริงๆ นั้น เรามีหรือยัง? เพราะถ้าเราเอาหลักอริยสัจ 4 ไปทำ นั่นคือความเชื่อเหมือนเดิม  ชีวิตที่แท้จริงนั้น…จริง แต่ไม่จริง  ชีวิตที่แท้จริงนั้น…จริง แต่เหมือนฝัน  ถ้าเราคิดถึงอดีตที่เคยผ่านมาในชีวิตของเรา…จริงไหม? ทุกเหตุการณ์เกิดขึ้นจริง เหมือนฝันไหม? มันผ่านไปแบบ ไม่มีอะไร ผมเปรียบเปรยเฉยๆ  แต่ในความเป็นจริง มันคือชีวิตที่ไม่มีความยึดติดกับอะไร ชีวิตจึงเป็นจริงแต่เหมือนฝัน ไม่มีความจริงจังกับอะไรทั้งนั้น  เป็นแค่ประสบการณ์ ที่มันก็ผ่านไป ไม่มีใครเก็บมันเอาไว้  เหมือนที่เราเคยได้ยินคำว่า ไม่มีอะไรน่าเอา น่าเป็น แต่มันอยู่ใน Sense ที่รู้สึกว่า หยิบอะไรก็ทุกข์ ยึดอะไรก็ทุกข์ อะไรๆ ก็ทุกข์  แต่ผมไม่ได้หมายถึง Sense แบบนั้น  มันเป็น Sense ของชีวิตที่เบาสบายมากกว่า  เป็น Sense ของชีวิตที่เป็นปัจจุบันอย่างแท้จริง  และนี่คือความงามของชีวิต #Camouflage24-07-2565

บรรยายเมื่อ 16-07-2565   การที่ใครสักคนนึงสามารถเข้าใจกระบวนการของอัตตาว่ามันทำงานยังไง มันทำอะไร มันเป็นแบบไหน ความเข้าใจแจ่มแจ้งในกระบวนการของอัตตา นั่นเรียกว่า “การปฏิบัติธรรม”  มีแต่กระบวนการของอัตตาเท่านั้นที่ต้องการความหลุดพ้น ต้องการความเป็นพระอรหันต์ ต้องการนั่น ต้องการนี่ ต้องการจะพ้นทุกข์ ต้องการจะไม่ทุกข์ ต้องการกระทบแล้วไม่กระเทือน ต้องการสัมผัสรสชาติอันบริสุทธิ์ ที่เขาเรียกว่า “พระอรหันต์”  อัตตาอยากได้ทุกอย่าง อยากได้ความสุขทุกรูปแบบที่อัตตาได้ยินมา อยากสัมผัสบรมสุขที่สูงส่ง เพราะมันช่วยเสริมอัตตาว่าเราได้รับความสุขนั้นแล้ว เราไปถึงที่นั่นแล้ว นี่คือหน้าที่ของมัน มันทำงานแบบนั้น  ... การปฏิบัติธรรมคือ การที่คนคนนึงสามารถจะเข้าใจอะไรก็ตาม ที่มีอยู่ในชีวิตนี้อย่างแจ่มแจ้ง และความเข้าใจนั้นจะเกิดขึ้นได้ คนคนนึงจะต้องมี #ความใส่ใจต่อชีวิตนี้อย่างสูงสุด  มีความใส่ใจต่อชีวิตนี้ในทุกอย่างที่มันกำลังเกิดขึ้น ใส่ใจมันอย่างไม่มีจุดหมาย ว่าใส่ใจมันแล้ว เราจะได้บทสรุปสักอันหนึ่ง แล้วคราวหน้าเราจะไม่เป็นแบบนี้อีก เพราะนั่นคือ เรื่องของอัตตา  เพียงแค่ใส่ใจและเข้าใจมันอย่างแจ่มแจ้ง ในทุกวัน ทุกขณะของชีวิต แค่นั้น ไม่มีใครจะได้อะไรทั้งนั้น  #เราจะไม่ใช่อัตตาที่ดีกว่านี้  อย่าให้ไอเดียของอัตตาที่ดีกว่านี้ ยิ่งใหญ่กว่าความสามารถที่จะมีชีวิตและเข้าใจแต่ละขณะ  และผ่านกระบวนการที่เกิดขึ้นในแต่ละขณะของชีวิตนั้น อย่างซื่อตรงและแจ่มแจ้งกับมัน  เราต้องแยกให้ออกระหว่าง การที่เราต้องการพัฒนาอัตตาไปในทางที่สูงส่งขึ้น มีประสบการณ์ มีสภาวธรรมที่วิเศษ จนไปถึงไอเดียว่าอัตตานั้นจะเป็นพระอรหันต์…จะได้รับความรู้สึกนั้น  เราต้องแยกให้ออกระหว่างเรื่องของอัตตาแบบนี้ ที่เราให้ความสำคัญมันมาก กับเรื่องของการผ่านกระบวนการในแต่ละขณะของชีวิต ไม่ว่าสิ่งนั้นจะคืออะไรก็ตาม ผ่านกระบวนการชีวิตนั้นอย่างซื่อตรงและลงลึก เข้าใจแจ่มแจ้งกับความเป็นอยู่ ความมีอยู่ทั้งหมดของมัน ว่าคืออะไร  กระบวนการแห่งอริยสัจ 4 นี้ มีความสำคัญที่สุดในชีวิตของเราทุกคน ยิ่งกว่าความเป็นพระอรหันต์ ยิ่งกว่าสภาวะวิเศษใดๆ ที่เราต้องการ  ความเป็นพระอรหันต์ที่เราต้องการนั้น เป็นเรื่องไม่วิเศษ เพราะเป็นเรื่องของอัตตาทั้งนั้น  #Camouflage16-07-2565

บรรยายเมื่อ 13-07-2565   คำสอนที่พระพุทธเจ้าสอนออกมา ถูกถ่ายทอดมาจากชีวิต ถูกถ่ายทอดออกมาจากประสบการณ์ของชีวิตของท่าน  แต่เราในฐานะผู้ฟัง เราใช้ความคิด ใช้เหตุผล และแปลมันเป็นหลักการ  เราไม่ได้ใช้ชีวิต ที่จะฟังคำสอนจากชีวิต  #เราไม่เคยแลกคำสอนด้วยชีวิต เราแลกมันด้วยความคิด  นี่คือบาทฐานสำคัญของการที่คนสักคนหนึ่ง ชีวิตสักชีวิตหนึ่ง จะมีความสามารถที่จะเข้าใจสิ่งที่พระพุทธเจ้าได้  และเมื่อเราไม่มีบาทฐานอันสำคัญอันนี้ ชีวิตหลังจากนั้นของเรา ก็จะเป็นการทำตามความคิด ในสิ่งที่เราให้คำจำกัดความกับแต่ละคำสอนของท่าน  และเราใช้ชีวิตที่เรียกว่า “ปฏิบัติธรรม” อยู่ภายใต้ความคิดของตัวเอง  นั่นคือการปฏิบัติธรรมของเรานั้น ไม่ได้ปฏิบัติตามคำสอนของท่าน เราแค่ปฏิบัติตามความสามารถในการแปล ด้วยความคิดของเราในสิ่งที่ท่านสอน และมีโอกาสสูงเหลือเกินที่เราแปลผิด  ... พระพุทธเจ้าท่านพูดถึงอริยสัจ 4  “อริยสัจ 4 ไม่ใช่วิธี  อริยสัจ 4 คือ ชีวิต”  เราไม่ใช่ปฏิบัติอริยสัจ 4 เพราะว่าเป็นคำสอนของท่าน เพราะว่าเป็นวิธีที่น่าจะถูกต้อง เพราะนั่นคือความคิด และความคิดมักจะประกอบด้วยอัตตา  และชีวิตที่เหลือหลังจากนั้น ก็เป็นการใช้ชีวิตอยู่บนพื้นฐานของอัตตา  อัตตาเป็นคนควบคุมชีวิตนี้ ให้ไปในทิศทางของอริยสัจ 4  แต่ถ้าเรามีความลึกซึ้งกับชีวิตนี้ ชีวิตนี้นั้นหนีไม่พ้นความเป็นอริยสัจ 4  มันไม่ใช่ความรู้สึกว่า มันคือวิธีการที่เราเพิ่มเข้ามา  แต่โดยธรรมชาติของชีวิตนั้นเอง คือ อริยสัจ 4  และเมื่อชีวิตของคนๆ นึงคือความเป็นอริยสัจ 4 ความเป็นสัมมาทิฏฐิในอริยมรรค ก็ได้เกิดขึ้น  และเมื่อความเป็นสัมมาทิฏฐิในอริยมรรคได้เกิดขึ้น สัมมาที่เหลืออีก 7 ข้อ ก็จะเกิดขึ้นทันที  ความเข้าใจแบบที่ผมบอกนี้ จะต้องเข้าใจด้วยชีวิต  ทุกอย่างเกิดขึ้นในขณะเดียว มันไม่ใช่การคอยมาแจกแจงความหมายของแต่ละอย่าง แล้วสอนให้คนทำทีละอย่าง หรือแม้กระทั่งสอนให้ทำหลายๆ อย่างพร้อมกัน ทั้งหมดเป็นเรื่องของความคิด  เราใช้ความคิดแลกกับชีวิต เราจะได้สิ่งที่เป็นของปลอม  ... นักปฏิบัติธรรมไม่สามารถจะเข้าใจคำสอนของพระพุทธเจ้าได้ เพราะเราไม่เคยมีความสามารถที่จะใช้ชีวิตแลกกับคำสอนที่มาจากชีวิตของท่าน  เราไม่เคยเสียสละชีวิตนี้ แลกกับความเสียสละชีวิตของท่าน  เราใช้อัตตาและความคิด รับคำสอนที่เป็นจริง ที่มาจากชีวิต ไปทำ  มันเป็นของที่เข้ากันไม่ได้ มันเข้าคู่กันไม่ได้  ของจริงจะกลายเป็นของปลอมทันที ที่เราทำแบบนั้น  และนี่คือเหตุผลว่า เรานักปฏิบัติธรรมถึงได้ตกอยู่ในวังวนของเขาวงกต ของการปฏิบัติธรรม เพราะเราเป็นของไม่จริง  เราใช้ชีวิตบนรากฐานของอัตตา ของความคิด #Camouflage13-07-2565

บรรยายเมื่อ 09-07-2565   ความสุขที่แท้จริงนั้น เปิดเผยตัวขึ้นมาได้  ด้วยหัวใจที่เปิดกว้าง  ด้วยหัวใจที่ไร้ทิศทาง  ด้วยหัวใจที่ไร้เดียงสา  ด้วยหัวใจที่มีอิสรภาพ  ด้วยหัวใจที่ไร้ขอบเขต  หัวใจที่เปิดออกหมดนั้น เชื่อมต่อกับทุกสิ่งทุกอย่าง  เป็นความงามของการมีชีวิต  เป็นความเมตตา  เป็นความเบิกบาน  เป็นความมีสมาธิ  เป็นความมีสติ  เป็นการรับรู้ทุกอย่างตามความเป็นจริง  เป็นความปกติ  เป็นนิพพาน  เป็นภาวะที่พ้นจากความปรุงแต่งทั้งปวง  เป็นภาวะที่ความรู้ตื่น ได้เกิดขึ้นอย่างสมบูรณ์...เต็มที่  เป็นความเต็ม  เป็นความที่ไม่มีเจตนาใดๆ ของอัตตา ที่จะเคลื่อนออกไป พุ่งออกไป ส่งออกไปไหน และไม่ได้หมายความว่า เราต้องห้ามดู ห้ามฟัง หรือห้ามอะไรเลย  ความเต็มแบบนั้น ไม่เกี่ยวข้องกับวิญญาณทางตา หู จมูก ลิ้น กาย ใจ  สิ่งเหล่านี้ที่ผมพูดถึงทั้งหมด #เกิดขึ้นจากหัวใจที่เปิดกว้าง ไม่ใช่เราฝึกที่จะมีมัน  ความรู้สึกที่ผมบอกทั้งหมด…แต่ยังไม่หมด…ไม่ใช่สิ่งที่ความคิดของอัตตาคิดว่า จะต้องทำยังไง ถึงจะรู้สึกได้แบบนี้ ไม่มีทางของความคิดเข้าไปสู่สิ่งๆ นี้ได้  มีเพียงความสิ้นสลายไปของเจตนาแห่งอัตตา...สิ้นสลายไปอย่างถึงที่สุดของมัน หัวใจจึงจะสามารถที่จะเปิดกว้างได้  แต่เมื่อผมพูดถึงความสิ้นสลายไปของอัตตา มันไม่ใช่การทำลายมัน เพราะนั่นคือเจตนาของอัตตาที่ซ้อนขึ้นไปอีก  แต่มันคือ......การเป็นอยู่กับขณะนี้...เข้าใจทุกสิ่งทุกอย่างที่กำลังเกิดขึ้นในขณะนี้...เป็นอยู่กับมันอย่างสมบูรณ์ที่สุด โดยไม่มีเจตนาของอัตตาที่จะกระทำอะไรต่อมัน  การเป็นอยู่กับมันอย่างสมบูรณ์ที่สุด และสามารถจะเข้าใจแจ่มแจ้งกับความเป็นทั้งหมดของขณะนี้ โดยไม่มีความแบ่งแยก รังเกียจสิ่งที่เกิดขึ้น หรืออยากจะเอาไว้ในสิ่งที่เกิดขึ้น นี่คือความเป็นอยู่อย่างสมบูรณ์ที่สุด บนพื้นฐานของหัวใจแห่งอริยสัจ 4  นี่คือทั้งหมด  นี่คือทั้งหมดของชีวิต  นี่คือสิ่งที่มีคุณค่าที่สุด ในการมีชีวิต  มันไม่ใช่การที่เราคนหนึ่งพยายามขจัดสิ่งที่ไม่ดี พยายามจะมีสิ่งที่ดี นั่นเป็นเรื่องของอัตตา นั่นเป็นเรื่องที่ถูกควบคุมด้วยความคิดหรือความเชื่อบางของอัตตา  และการกระทำอันเหน็ดเหนื่อยนี้ เป็นงานที่หนัก ทั้งที่จริงๆ แล้ว กิจกรรมที่เราทำแบบนี้ เป็นสิ่งที่เล็กเหมือนขี้ฝุ่นในชีวิตเลย มันไม่มีผลอะไรกับชีวิตเลย  ความสามารถที่คนๆ นึง จะเป็นอยู่กับขณะนี้ไม่ว่ามันจะดีหรือมันจะร้าย เป็นอยู่กับมันอย่างสมบูรณ์ และเข้าใจแจ่มแจ้งในความเป็นไปของมัน ด้วยหัวใจอันเปิดกว้าง ปราศจากอคติ นี่คือความล้ำค่าที่สุดในการที่คนๆ นึงมีชีวิตอยู่  นี่คือสิ่งที่มีค่าที่สุด #Camouflage09-07-2565

บรรยายเมื่อ 02-07-2565 เราไม่เคยจะอยู่ตรงกลางจริงๆ เราเขวไปทางดี  “ตรงกลาง” ไม่ใช่อยู่ระหว่าง “ดี” กับ “ไม่ดี” “ตรงกลาง” ไม่ใช่อยู่ระหว่าง “อัตตกิลมถานุโยค” กับ “กามสุขัลลิกานุโยค”“ตรงกลาง” ไม่ใช่อยู่ระหว่าง “ของคู่”แต่คำว่า “ตรงกลาง หรือ กลาง”คือ สามารถเห็นความเป็นจริงของ ของทั้งสองอย่าง ได้อย่างชัดเจนแจ่มแจ้ง และนั่นหมายความว่า ชีวิตนั้นไม่ถูกดึงดูดไปด้วย ดีและไม่ดี  คำว่า “จริง” นั้นครอบคลุมทุกสิ่งทุกอย่างที่อยู่ในชีวิตเรานี้ และความจริงนั้นเอง คือความเป็นกลางถึงที่สุด  เพราะฉะนั้น ผมถามเรามาตลอดว่า ชีวิตเราจริงมั้ย? เป็นคำถามง่ายๆ ที่ตอบยาก และต้องใช้ชีวิตของพวกเราตอบ ไม่ใช่ใช้ความคิด นักปฏิบัติธรรมเราแค่อยู่ในเกมส์ เราไม่เคยรู้ว่าเราแค่อยู่ในเกมส์ของการอยู่ในฝั่งที่ดีและไม่เอาฝั่งที่ไม่ดี จริงๆ แล้ว เราอยู่ในเกมส์แค่นั้นเอง ซึ่งมันไร้สาระมาก  การปฏิบัติธรรมนั้นคือ #การรู้จักตัวเอง และนั่นคืออริยสัจ 4 มีแค่นี้  นอกเหนือจากนั้นคือเกมส์ เกมส์ที่เราถูกล่อลวงมานานแสนนาน เกมส์ของบุญ เกมส์ของดี เกมส์ของบารมี เกมส์ของบริสุทธิ์ ผมเคยพูดว่าเมื่อเรามีราคะเกิดขึ้น เราจะถูกสอนมาว่าให้ทำอสุภกรรมฐาน มันเป็นโปรโตคอลที่เราต้องทำ เป็นโปรโตคอลที่เรารู้สึกว่า เพราะราคะเป็นสิ่งไม่ดี เราต้องรีบกำจัดมันทิ้งไปซะด้วยการทำอสุภกรรมฐาน เรามีไอเดียแบบนั้นต่อราคะ แทนที่เราจะเอาอริยสัจ 4 เข้าไปจับกิเลสตัวนั้น ว่าราคะคืออะไร มันมาจากไหน มันเป็นยังไง มันกำลังแสดงความจริงยังไง มันบีบคั้นยังไง มันสิ้นสุดที่ตรงไหน เราไม่ทำแบบนั้น เราทำอสุภกรรมฐานเพื่อให้มันหายไป เพื่อกลบมัน มีเรื่องไร้สาระอีกหลายอย่างที่เราทำ เราพยายามจะทำลายอัตตา เราไม่เคยรู้จักว่าอัตตาคืออะไร เราจำได้แต่ว่ามันเป็นสิ่งไม่ดี ที่เขาบอกมา แล้วพอมันไม่ดี เราจะทำลายมัน แทนที่เราจะรู้จักว่าอัตตาคืออะไร มันมาจากไหน มันมีแต่ความเลวร้ายมั้ย ถ้ามันมีแต่ความเลวร้าย เอาบัตรประชาชนไปเผาทิ้ง ไม่ต้องใช้ เราแยกแยะอะไรไม่ออก เรามีแต่ความเชื่อ #เราไม่เคยลงลึกไปในสิ่งต่างๆ ที่เกิดขึ้นในชีวิตนี้ด้วยตัวเราเอง  ...โดยที่ไม่ทันจะแยกแยะว่ามันดีหรือไม่ดี  ...โดยที่อย่าให้ความเชื่อต่างๆ เกี่ยวกับว่า สิ่งนี้ไม่ดีนะ สิ่งนั้นดีกว่านะ เอาอย่างนี้นะ ไม่เอาอย่างนั้นนะ  ...อย่าเพิ่งให้ความเชื่อเหล่านั้นเข้ามาในชีวิตได้มั้ย แล้วรู้จักทุกสิ่งทุกอย่างที่กำลังเกิดขึ้นตามความเป็นจริงอย่างแท้จริง นี่คือการปฏิบัติธรรม #เราเห็นชีวิตเพียงแค่ส่วนเสี้ยว เราไม่เคยเห็นมันอย่างเป็นทั้งหมด  เราเห็นทุกอย่าง ยกเว้นตัวเอง และเมื่อชีวิตเราเป็นแค่ส่วนเสี้ยว ไม่เป็นทั้งหมด เราไม่มีวันที่จะเห็นตามความเป็นจริงได้เลย #Camouflage02-07-2565

บรรยายเมื่อ 25-06-2565   302.ก่อนที่การตื่นรู้จะเกิดขึ้นได้จริง สันติภาพไม่ว่าจะในครอบครัว ในสังคม หรือในโลกนี้ ไม่สามารถเกิดขึ้นจากการที่คนๆ นึง ยึดว่าสิ่งที่ตัวเองคิดนั้นถูก  แต่เกิดขึ้นจากการที่คนๆ นึง ...เห็นความเป็นทั้งหมดของตัวเอง...เห็นความยึดทั้งหมดที่มีอยู่ในตัวเอง  และการเห็นเรื่องเหล่านั้น... ...จะต้องมีความใส่ใจเป็นอย่างยิ่งต่อทุกขณะของชีวิต ...จะต้องมีความซื่อตรงต่อทุกขณะของชีวิต  ...จะต้องไม่หลงกลต่อการตัดสินในเชิงของคู่ทั้งหลาย ที่แทรกเข้ามาในขณะนั้นๆ  #ให้ทุกอย่างนั้นเปิดออก แบออก  เปิดทุกอย่างออก อย่างเปิดเผย อย่างแท้จริง และเห็นมันทั้งกระดาน  เห็นมันทั้งกระดานอย่างแท้จริง โดยไม่มีไอเดียเกี่ยวกับความรู้ หลักการ หรือตัวอย่างในอดีต ที่จะเข้ามาทำให้การเห็นขณะนี้ของเราบิดเบือนไปจากความจริง  เราต้องเข้าใจสิ่งที่ผมพยายามจะบอกว่า การเห็นตัวเองของเรานั้น #พร้อมจะถูกบิดเบือนได้อย่างง่ายดาย ถ้าเราปล่อยให้ความคิด ทฤษฎี ไอเดีย ประสบการณ์ในอดีตของใครสักคนหนึ่ง ที่เราเชื่อว่าเขาเป็นคนที่ถูกต้อง หรือน่าเชื่อถือ แทรกแซงเข้ามาในการเห็นชีวิตนี้ของเรา  ด้วยหัวใจอันใสซื่อนั้น คือ #การเห็นชีวิตนี้ด้วยความเป็นกลางอย่างยิ่ง  แต่ด้วยหัวใจที่ไม่ใสซื่อ เมื่อเราถามคนในโลก ถามว่าเขารู้ไหม อะไรเกิดขึ้นรู้ไหม? เขาบอก เขาก็รู้ แต่ความรู้นั้นอยู่ภายใต้อัตตา  รู้ที่มีความครอบงำ ความเคลือบแฝง ทิฎฐิ หลักการ ความเชื่อของตัวเอง  และเมื่อการเรียนรู้ของบุคคลประเภทนี้เกิดขึ้น ผลลัพธ์คือความขัดแย้ง ที่ขัดแย้งกับคนอื่น และในหลายครั้งจะขัดแย้งกับตัวเอง  เพราะฉะนั้น ความสำคัญก่อนหน้าที่จะตื่นรู้ ก่อนหน้านั้น #เรามีหัวใจอันใสซื่อที่ผมบอกนี้แล้วหรือยัง?  คือ หัวใจที่มีอิสรภาพ จากความรู้ในอดีตทั้งหมด  หัวใจที่มีอิสรภาพ จากหลักการ ความเชื่อ ทิฏฐิ มานะ สิ่งที่ตัวเองยึดถือเอาไว้ อิสรภาพจากสิ่งเหล่านั้นแล้วหรือยัง  ถ้ายังไม่มีหัวใจที่ผมว่านี้ การตื่นรู้ของบุคคลเหล่านั้น ก็เป็นเพียงการตื่นรู้ที่อยู่ภายใต้อัตตาตัวตนของตัวเอง  ซึ่งไม่เพียงไม่มีประโยชน์อะไร แต่ยังทำลายโลกนี้ด้วย #Camouflage25-06-2565

บรรยายเมื่อ 19-06-2565   การมีชีวิตจริงๆ นั้น ไม่มีที่พึ่ง ไม่ได้ให้ความปลอดภัย  การมีชีวิตจริงๆนั้น เปรียบเสมือนสัตว์ป่าที่อยู่ในป่าในเขา  ...มันไม่รู้อะไรล่วงหน้า มันไม่รู้ว่าอะไรจะเกิดขึ้นกับมัน ชีวิตของมันไม่ซ้ำซาก ...เป็นชีวิตที่แค่เผชิญกับขณะนี้ โดยไม่มีทิศทางอะไรต่อมันเลย ไม่มีความหมายของความรู้ คำสอน ทฤษฎีต่างๆ เข้ามาชี้นำทิศทางของชีวิต ต่อสิ่งที่กำลังเผชิญอยู่ขณะนี้  ยกตัวอย่าง เรานักปฏิบัติธรรม เราฟังว่าอะไรเกิดขึ้น ต้องรู้ พอเราเชื่อในความหมายนั้นเข้าไปเต็มหัวใจ เราไม่ยอม...ถ้ามันไม่รู้ #ความหมายของคำสอนนั้นกำกับทิศทางของชีวิตทันที นักปฏิบัติธรรมเราผู้เคร่งครัด เพ่งเพียรจะรีบสวนกลับขึ้นมาว่า “อ้าว...แล้วถ้าหลงไป จะทำยังไง? ไม่แย่หรือ?”  ผมถามกลับว่า ใช่ไหมเราถูกสอนมา แล้วเรากลัวล่วงหน้า ว่าถ้าหลงไป มันจะแย่ นั่นคือ “ความคิด” ที่กำกับทิศทางของชีวิตจากความหมายของคำสอนเหล่านั้น อีกครั้งหนึ่ง  ถ้าเราไปเชิญหน้ากับสิ่งที่เราบอกว่า “ถ้าไม่รู้ล่ะ มันจะเป็นยังไง” เราจะได้รู้จักความไม่รู้ล่ะ ว่ามันเป็นยังไงจริงๆ นี่ตัวอย่างง่ายๆ ที่ชีวิตเราไม่จริง...ไม่จริงมานานแล้ว แต่เราเข้าใจว่า เราปฏิบัติธรรมอยู่ เราเพียรอยู่ ความหมายในคำสอน ในหนังสือ ในตำรา และในความเป็นศาสนา มักจะให้ไอเดียกับเราว่า “เราควรจะเป็นยังไง” เราทุกคนจะต้องไปพิจารณาตรงนี้ให้มันชัดเจนแจ่มแจ้ง  เราทุกคนให้ความสำคัญว่าชีวิตนั้นควรจะเป็นยังไง ในการปฏิบัติธรรมก็เช่นกัน...ควรจะเป็นยังไง ควรจะเห็นยังไง ควรจะมีอะไร ควรจะไม่มีอะไร  ทั้งหมดคือการให้ความสำคัญกับอนาคต แต่ขณะที่ สิ่งที่สำคัญที่สุดคือ #ขณะนี้ สิ่งที่เป็นอยู่จริงในขณะนี้เท่านั้นที่เป็นจริง และเป็นสิ่งเดียวเท่านั้นที่แสดงความจริงได้ และการแสดงความจริงของมันนั้น อยู่นอกเหนือความหมายของคำว่า “มันถูก หรือผิด” มันไม่สามารถจะมีความหมายนั้นได้เลย  มันมีหน้าที่เพียงแค่แสดงความมีอยู่ของมัน ความเป็นอยู่ของมัน และเราแค่รับรู้ความจริงของมัน แล้วไม่ว่าเราจะรับรู้ความจริงของมันได้แค่ไหน ก็คือแค่นั้น นั่นคือความจริงเหมือนกัน #Camouflage19-06-2565

บรรยายเมื่อ 11-06-2565   300.อะไรคือการรู้ทุกข์   เวลาเราพูดคำว่าปฏิบัติธรรม เราคิดถึงอะไรกันบ้าง?   ต้องรู้สึกตัว ต้องมีสติ ต้องมีสมาธิ ต้องมีความสามารถพิเศษบางอย่างในการเห็นสภาวธรรม ต้องไม่หลง สติต้องเร็ว สมาธิต้องแน่น ศีลต้องดี และอื่นๆอีกมากมาย ที่เราแต่ละคนอ่านอะไรมา ฟังอะไรมา แล้วเราก็เอาเข้ามา เพื่อจะมีหรือจะเป็นแบบนั้นให้ได้   เหล่านี้คือสิ่งที่เราทุกคนมีอยู่และเป็นอยู่ เมื่อเราคิดถึงคำว่าปฏิบัติธรรม   แล้วเราก็สามารถที่จะท่องจำ พูดได้ปร๋อเหมือนนกขุนทองว่า พระพุทธเจ้าสอนเรื่อง “อริยสัจ 4” “รู้ทุกข์ รู้เหตุแห่งทุกข์ รู้จักความดับทุกข์ รู้จักทางสู่ความพ้นทุกข์”   ท่องได้อย่างเดียว แต่ไม่เข้าใจ   พอท่องอย่างเดียวแต่ไม่เข้าใจ คำว่าปฏิบัติธรรม มันก็เลยกลายเป็นสิ่งทั้งหมดแบบที่ผมบอกในตอนต้นเมื่อกี้นี้   ถ้าเราเข้าใจคำว่า “รู้ทุกข์” ของพระพุทธเจ้าที่ท่านสอนว่าคืออะไร เราจะเข้าใจว่า หน้าที่ของเราคืออะไรกันแน่   อะไรที่เรียกว่า ทุกข์?   ถ้าเรานิยามสิ่งที่เรียกว่า ทุกข์ คือสิ่งที่เกิด แล้วก็ดับ คือสิ่งที่ไม่เที่ยง ทนอยู่สภาพเดิมไม่ได้ ควบคุมบังคับบัญชาไม่ได้ เป็นไปตามเหตุและปัจจัย   อะไรคือทุกข์บ้าง?   ใช่แค่ความรู้สึกทุกข์ไหม ใช่แค่ความไม่สบายกาย ไม่สบายใจไหม   ความสุขเกิดแล้วดับไหม สติเกิดแล้วดับไหม สมาธิเกิดแล้วดับไหม ปัญญาเกิดแล้วดับไหม   ท่านบอกว่าให้ “รู้ทุกข์” ไม่ได้บอกให้ “มีทุกข์” เข้าใจที่ผมพูดไหม?   คำถามของผมคือ เราทำอะไรกันอยู่นักปฏิบัติธรรมทั้งหลาย เราพยายามมีทุกข์...เหลือเชื่อนะ เราพยายามมีสิ่งที่มันเป็นตัวทุกข์   เราฟังแล้วคงจะงงว่า แล้วเราจะปฏิบัติธรรมกันยังไง   เราต้องวางของเก่าทั้งหมดที่เราเคยรู้มาทิ้งลงไปก่อน ลืมทั้งหมดที่เคยรู้มา แล้วลองเริ่มที่นี่ เริ่มที่อริยสัจ 4 นี้   ท่านบอกให้รู้ทุกข์ นั่นหมายความว่า #รู้ทุกสิ่งทุกอย่างที่เข้ามาเกี่ยวข้องกับชีวิตนี้   ไม่ว่ามันจะคือความทุกข์ ไม่ว่ามันคือความสุข ไม่ว่ามันจะเป็นความรู้สึกตัว ไม่ว่ามันจะเป็นความปกติ ไม่ว่ามันจะเป็นความรู้เนื้อรู้ตัวที่เป็นสมาธิ หรือไม่ว่ามันจะเป็นสิ่งที่เรียกว่าปัญญาที่เกิดขึ้นในจิตใจ และอื่นๆอีกมากมายที่ไม่มีบัญญัติ แค่รู้ว่าสิ่งเหล่านั้นเกิดขึ้นได้ไหม   ...   ทุกวันนี้เราไม่ได้รู้ทุกข์ นักปฏิบัติธรรมเรา พอฟุ้งซ่าน เรารีบไปนั่งสมาธิ เรากลัวความฟุ้งซ่านมาก   เราเห็นหัวใจเราไหม ว่าแท้จริงเราไม่เคยรู้ทุกข์เลย   เรามีหัวใจที่ปนเปื้อนไปด้วยไอเดียต่างๆที่เราได้รับมา เกี่ยวกับว่าการปฏิบัติธรรมนั้น ว่ามันคืออะไร มันต้องทำอย่างนี้ ต้องทำอย่างนั้น ต้องมีอย่างนี้ ต้องมีอย่างนั้น ต้องไม่มีอย่างนั้น ต้องไม่มีอย่างนี้ เต็มหัวสมองเราไปหมด   แล้วสิ่งเหล่านั้นนั่นแหละ ที่ทำให้เราหลุดออกจากการรู้ทุกข์ หลุดออกจากข้อแรกของอริยสัจ 4   แต่เราบอกว่า ที่เรากำลังทำอยู่เนี่ยก็เพื่อวันนึงจะแจ่มแจ้งอริยสัจ 4 มันเป็นไปได้ยังไง เรายังไม่ได้ทำเลย   มันเป็นไปไม่ได้ เพราะว่าเราเดินถนนคนละเส้น เราไปไหนก็ไม่รู้ ผมก็ไม่รู้เหมือนกัน แต่ไม่มาเส้นอริยสัจ 4   เส้นที่เราไป ถ้าผมพอจะรู้ ก็คือเส้นของสังสารวัฏ ไม่ว่ามันจะดูดีแค่ไหนก็ตาม มันก็คือสังสารวัฏ   เพราะมันมีเราคนนึงกำลังจะทำอะไรบางอย่าง เพื่อจะได้อะไรบางอย่างตลอดเวลา   กระทำอะไรบางอย่าง เพื่อจะหนีอะไรบางอย่างตลอดเวลา   กระทำอะไรบางอย่าง เพื่อจะแก้ปัญหาอะไรบางอย่างตลอดเวลา   เราไม่เคยแค่รู้ทุกข์   เราไม่เคยเข้าใจโครงสร้างทั้งหมดของชีวิตนี้ ว่ามันคืออะไร แค่นั้น เราไม่เคยทำเรื่องแบบนั้น   พิจารณาให้ดี ถ้าเราเข้าใจคำว่ารู้ทุกข์ของพระพุทธเจ้าอย่างแจ่มแจ้ง ว่ามันคืออะไร   ชีวิตอันแสนพะลุงพะลังของเรา เกี่ยวกับเมื่อเราคิดถึงว่าเราจะปฏิบัติธรรมนั้น มันจะหล่นหายลงไปอย่างมากมายมหาศาลเลย การรู้จักตัวเอง การรู้ทุกข์ เป็นหน้าที่ของเราเพียงแค่คนเดียวเท่านั้น   และเมื่อเราเข้าใจอย่างนี้ เราจะไม่มีวันถูกหลอกอีกต่อไป เราจะไม่ถูกพระหรอก เราจะไม่ถูกอาจารย์หลอก เราจะไม่ถูกคนที่เราเชื่อถือหลอก เราไม่ถูกความงมงายหลอกหลอนเรา เราจะไม่ถูกความกลัวหลอกหลอนเรา   มนุษย์เราตกอยู่ภายใต้สิ่งเหล่านี้มานานแสนนานแล้ว   และถ้าเรายังไม่เข้าใจที่ผมพูดถึงเกี่ยวกับการรู้ทุกข์ในอริยสัจ 4 เราจะถูกหลอกต่อไปเรื่อยๆ   แค่รอว่าวันไหนที่ความถูกหลอกนั้นจะเปิดเผยออกมา   #Camouflage

บรรยายเมื่อ 04-06-2565   ผมอยากให้พวกเราเข้าใจว่า พวกเราเหล่านักปฏิบัติธรรมนั้น เป็นผู้ที่ก่อสงครามภายในใจ ระหว่างสิ่งที่เป็นอยู่ในขณะนี้ กับสิ่งที่ควรจะเป็นอยู่ตลอดเวลา  นี่คือต้นเหตุของความทุกข์ นี่คือต้นเหตุของความสับสน นี่คือต้นเหตุของการแสวงหา นี่คือต้นเหตุของความพยายามบางอย่าง  นึกออกไหมว่า สิ่งที่ควรจะเป็น หรือสิ่งที่เราอยากจะไปถึง ที่เราคิดเอา หรือที่เราเชื่อจากครูบาอาจารย์บอก จากตำราบอก เรามีความคิดของตัวเราเองกับความเชื่อต่างๆว่า #สิ่งที่ควรจะเป็นนั้นสำคัญกว่าสิ่งที่กำลังเกิดขึ้นในขณะนี้  เราคิดว่าสิ่งที่ควรจะเป็นนั้น เป็นสิ่งที่ดีกว่า เจ๋งกว่า จริงกว่าสิ่งที่กำลังเกิดขึ้นในขณะนี้  เราคิดว่าสิ่งที่ควรจะเป็น ที่เราจะไปถึงนั้นมีคุณค่ากว่าความโกรธในขณะนี้ นี่คือสงครามในใจที่เราก่อขึ้นเอง นี่คือหัวใจของเรา  สิ่งที่เป็นจริงอยู่ในขณะนี้ เราอยากจะพ้นไปจากมันให้เร็วที่สุด เพื่อจะไปเอาสิ่งที่เรารู้สึกว่ามีคุณค่ามากกว่า ในอนาคตข้างหน้านั้น  อย่าลืมที่ผมบอกว่า ผมให้ทิ้งทุกความรู้เกี่ยวกับการปฏิบัติธรรม แล้วเผชิญกับชีวิตจริงๆ ในขณะนี้ของตัวเอง ผมไม่ได้พูดถึงคำว่ารู้ด้วย ผมไม่ได้พูดถึงสติ ผมไม่ได้พูดถึงอะไรทั้งนั้น ลืมเรื่องเหล่านั้นไปก่อน  ลืมเรื่องเหล่านั้น #แล้วรู้จักตัวเอง  เมื่อเรารู้จักตัวเอง เราจะรู้ว่าทำไมเราถึงใช้ชีวิตในโลกผิด ทำไมเราถึงมีความทุกข์ ทำไมเราถึงใช้ชีวิตในการปฏิบัติธรรมก็ผิดอีก  ถ้าเราไม่รู้จักตัวเอง เราทำอะไรก็ผิดทั้งนั้นแหละ  ... เรามีหน้าที่แค่เผชิญกับชีวิตนี้จริงๆ สิ่งที่เป็นจริงในขณะนี้ สำคัญกว่าสิ่งที่เราคิดว่าควรจะเป็นในอนาคต เพราะสิ่งเหล่านั้นเป็นมายา เป็นภาพฝันของเรา เป็นสิ่งที่เราตัดสินว่ามันดีกว่าขณะนี้  สิ่งที่ผมบอกคือ ผมแค่ต้องการให้เราแต่ละคน #ได้รู้จักการมีชีวิตจริงๆ แค่นั้น ผมไม่ได้บอกว่ามันถูกหรือผิด เราแค่ต้องเป็นคนจริงเท่านั้น  ถ้าเรายังพ้นจากความถูกความผิดไม่ได้ ชีวิตเรามันจริงไม่ได้ซักทีนึง  เห็นมั้ยว่า จริง...จริงๆ...มันจริง แต่จริงลวงๆ อ่ะ มันมีสารพิษเจือปน  ทุกวันนี้ สังคมนักปฏิบัติธรรมเราไปไกล ในทางไกลจากความจริง ไปหาเรื่องถูก หาเรื่องผิด ไปหาเรื่องว่าควรจะเป็นยังไง เราพลัดหลงจากความจริงไปมาก #จริงของเรานั้นกลายเป็นคำว่าถูก  สิ่งที่เป็นจริงนั้นจะต้องไม่ใช่สิ่งที่มีเราสักคนนึงคอยควบคุมบังคับ หรือคอยสร้างให้มันเกิดขึ้นมา #เราต้องหายไป สิ่งต่างๆที่เรียกว่ากายกับใจนี้ มันถึงจะแสดงความจริง...จริงๆ  ผมพูดหลายครั้งเหมือนกับเราไปส่องสัตว์ จะต้องให้มันไม่รู้ว่าเราแอบส่องมันอยู่ เราถึงจะเห็นชีวิตจริงๆของมัน  เพราะฉะนั้น คำว่ารู้ คำว่าสติ ที่ผมพูดไปตอนต้นว่ามันมีคุณค่ามาก เราฟังมามาก จนเราอยากจะทำมันขึ้นมาเอง เราอยากจะร่วมขบวนการสร้างมันขึ้นมา และเมื่อเราร่วมขบวนการสร้างมันขึ้นมา มันก็ไม่จริง  อย่าลืมที่ผมบอกว่าการปฏิบัติธรรมนั้น ไร้ความพยายาม นั่นแปลว่าถ้ามีความพยายามแม้แต่นิดเดียว นั่นคือการแทรกแซง และนั่นไม่จริง เพราะฉะนั้น การปฏิบัติธรรม ไม่ใช่การที่เราพยายามจะปฏิบัติ หรือการรีบปฏิบัติ หรือหาวิธีปฏิบัติยังไง แต่สิ่งที่เราจะต้องทำ...ถ้าต้องหา #คือหาว่าอะไรคือจริง อะไรที่เป็นสติจริงๆ อะไรที่เป็นรู้จริงๆ  เราต้องรู้ชัดว่า สิ่งที่เรากำลังทำอยู่นั้น อันนี้ไม่ใช่ อันนั้นไม่ใช่ อันโน้นไม่ใช่ จนเราค้นพบว่า อะไรเป็นปัจจัย ให้รู้หรือสติที่เป็นจริงนั้นเกิดขึ้น  ถ้าเราค้นพบแล้ว เราจะรู้ว่า ความจริงคำว่ารู้ หรือสตินั้น เป็นผลพลอยได้จากการมีชีวิตจริงๆ  ชีวิตจริงๆ คือ การใช้ชีวิตอย่างเป็นปัจจุบัน ขณะนี้ ...  อย่าลืมว่าสิ่งที่ผมสอนทั้งหมด อย่าให้มันกลายเป็นความเชื่อ อย่าให้มันกลายเป็นสิ่งที่ถูก แต่ค้นพบในหัวใจของเราเองว่าสิ่งที่ผมพูดมันเป็นจริง มันเป็นชีวิตจริงๆ  อย่าให้ความเป็นอยู่ในขณะนี้ ซึ่งเราเป็นอยู่ได้ กลายเป็นสิ่งที่เราบอกตัวเองว่าเราปฏิบัติถูกแล้ว แต่ให้ความเป็นอยู่ในขณะนี้อย่างเป็นปัจจุบันนี้ กับสิ่งที่เกิดขึ้นในขณะนี้ เป็นความรู้สึกด้วยหัวใจของเราเองว่า ...เราได้มีชีวิตที่แท้จริงแล้ว...เราได้มีชีวิตจริงๆแล้ว...เราไม่ได้มีชีวิตอยู่ในความคิด ความคาดหวัง ในสิ่งที่ควรจะเป็นต่างๆ ที่เราเชื่อ...เราไม่มีชีวิตปลอมๆ แบบนั้นอีกแล้ว  มีใครคิดไหมว่า แล้วถ้าเราได้ใช้ชีวิตจริงๆแล้ว ต่อไปมันจะดีใช่ไหม? เราจะดีกว่านี้ใช่ไหม? จะเห็นว่าความคิดที่เนื่องด้วยตัวเรานั้น พาเราออกทะเลเสมอ พาเราออกจากความจริงเสมอ มันหลอกเราเก่งเหลือเกิน  ความจริงนั้นไม่มีที่พึ่ง มันไม่รู้จะอิงกับอะไร  แต่สิ่งที่เราอยากจะไปถึง มันมักจะอิงกับความคิดของเราว่ามันดี มันถูก มันอิงกับระบบซักอย่างนึง...ความเชื่อ ทฤษฎี ความอยาก ชีวิตที่เป็นอิสระ ชีวิตที่ไม่มีความพึ่งพิง ชีวิตแบบนั้นเป็นยังไง? เป็นจริง  เพราะฉะนั้น การปฏิบัติธรรม ไม่ใ

บรรยายเมื่อ 28-05-2565   “ละนันทิ” คือ ละความเพลิดเพลินพอใจในสิ่งที่เป็นความสุขหรือความทุกข์  นึกออกมั้ยว่าความทุกข์ เราก็เพลิดเพลินได้นะ เวลาเราโกรธ เราก็มันส์เหมือนกันนะ...เลิกไม่ได้ เราเอาคำสอนว่า “ละนันทิ” “มาทำ” คือหมายความว่า เมื่อความทุกข์เกิดขึ้น...เรารีบออกจากมัน หรือเมื่อความสุขเกิดขึ้น...เรารีบออกจากมัน ละมัน ไม่มีความเพลิดเพลินต่อมัน  คำถามผมคือว่า ทำไมเราทำแบบนั้น?เพราะไอเดียมันบอกเราว่า ละนันทิได้ เราจะหลุดพ้น  ไอเดียที่ 2 บอกอีกว่า ก็คำสอนเขาบอกว่า ต้องละนันทิ ถึงจะถูก ถ้าเพลิดเพลินอยู่ มันก็ไม่ถูกสิ  เห็นไหมว่า ในไอเดียของเขาวงกต เราก็มีไอเดียเล็กๆ ย่อยๆ อยู่ในนั้นอีก ที่เราใช้ในการปฏิบัติธรรม  แล้วเราก็เชื่อว่าดี แล้วก็ถูกด้วย  เพราะฉะนั้น ในแง่นึงคือ การที่เราพยายามทำสิ่งที่ #ถูกและดี ภายใต้ไอเดียอย่างหนึ่งที่เรา #เชื่อ ตลอดเวลา  แต่อย่างที่ 2 คืออะไร?เราไม่เข้าใจสิ่งที่พระพุทธเจ้าสอนจริงๆ ท่านบอกว่า “เพราะเห็นตามความเป็นจริง จึงเบื่อหน่าย เพราะเบื่อหน่าย จึงคลายความเพลิดเพลิน เมื่อคลายความเพลิดเพลิน ก็คลายจากราคะ เมื่อคลายจากราคะและความเพลิดเพลิน จึงหลุดพ้น” เห็นมั้ยว่า การละความเพลิดเพลินได้นั้น มันมีเหตุ แต่เรา "เอามันมาทำ!" เหตุของมันคืออะไร? คือเห็นตามความเป็นจริง หรือที่ผมสอนว่าคือ #การแจ่มแจ้งในสิ่งนั้นๆ  เราค้นพบได้ไหมว่า ชีวิตที่แท้จริง ที่เป็นจริงนั้น คือ #ความแจ่มแจ้งในทุกสิ่งทุกอย่างที่มีอยู่นี้  ไม่ใช่การที่เราจะกลายเป็นอะไรที่ดีกว่า  ไม่ใช่การที่เรากำลังฝึกอะไรบางอย่าง เพื่อจะมีอะไรบางอย่าง เพื่อจะไปถึงอะไรบางอย่าง หรือฝึกอะไรบางอย่าง เพื่อจะไม่มีอะไรบางอย่าง จะได้รู้สึกดีกว่านี้  แต่เราใช้สติปัญญาทั้งหมด พละกำลังทั้งหมด ในแต่ละวันที่เราตื่นขึ้นมา ที่จะแจ่มแจ้ง กระจ่างชัดในสิ่งทั้งหลายที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ในขณะนี้ ไม่ว่ามันจะเป็นความสุข หรือความทุกข์ ความอยาก ความต้องการ ความบีบคั้น ความไม่อยาก ความไม่ต้องการ กระจ่างชัดกับทั้งหมดที่เกิดขึ้นในชีวิตเราได้ไหม  และอย่ามีคำถามถามว่า กระจ่างชัดลงไปในแต่ละขณะของชีวิต หรือเรื่องราวต่างๆที่เกิดขึ้นในชีวิต แล้วเราจะได้อะไร  นั่นคือลูป (Loop) ของความคิดเก่าๆ ที่เราเข้ามาปฏิบัติธรรม เราจะได้อะไร เราจะดีกว่านี้ใช่ไหม ถ้าทำแบบนี้ . เราพยายามละความเพลิดเพลินพอใจในความสุขนั้น ด้วยความถูกต้องตามทฤษฎีที่เราเชื่อ เราใช้อะไร? เราต้องใช้ความอดทนมาก ใช้เจตนางดเว้นมาก ใช้หัวใจที่มีความแบ่งแยกอย่างถึงที่สุด  และนั่นคือสิ่งที่เรานักปฏิบัติธรรมส่วนใหญ่ทำกัน คือ #ใช้ความอดทนอย่างไม่มีปัญญา  ถ้าผมถามว่า เราติดรสชาติในความสุขนั้นเพราะอะไร? เราตอบได้ไหม?  เพราะเราไม่เข้าใจว่าความสุขคืออะไร  เราไม่เข้าใจว่า สิ่งที่เราเรียกว่าความสุขนั้นคืออะไร มันคืออะไรกันแน่ มันเป็นความสุขจริงไหม? สิ่งที่เราเรียกว่าความสุข ที่เราติดอยู่ในรสชาติของความสุขนั้น มันประกอบด้วยหลายสิ่งหลายอย่าง ที่พร้อมจะแปรปรวนไม่คงที่  แล้วเราใช้ความพยายามอย่างยิ่งในการที่จะได้ความสุขจากผัสสะนั้นๆ ในการควบคุมองค์ประกอบหลายอย่างให้อยู่ในระดับที่เหมาะสม และเราจึงจะได้รับความสุขจากสิ่งๆนั้นได้จริงๆ ซึ่งสำหรับผมแล้ว มันคือความทุกข์อย่างมาก  เพราะฉะนั้น ผมไม่ได้บอกว่า นักปฏิบัติธรรมไม่ควรมีความสุข เราทุกคนมีความสุขได้ แต่สิ่งที่ผมอยากจะบอกก็คือว่า #เรากระจ่างชัดกับสิ่งต่างๆ หรือสิ่งที่เรียกว่าความสุขนี้ได้ไหม  เราได้รับผัสสะที่น่าพอใจ โดยไม่หลงกลมันได้ไหม?  "หนูรู้อยู่" นั่นเป็นเรื่องที่ตื้นเขินมาก ผมพูดถึงความกระจ่างชัดในสิ่งนั้น  เพราะฉะนั้น เราชาวพุทธลึกซึ้งกับสิ่งที่เรียกว่าความทุกข์มากๆ เราตื้นเขินกับสิ่งที่เรียกว่าความสุขมากๆเหมือนกัน  เวลาเราฟังคำว่า ละความเพลิดเพลินในความสุข แต่เหล่านักบวชนั่งสมาธิ ทำสมถกรรมฐาน มีความอิ่มเอิบในความสุขจากสมาธิ ทำไมถึงทำแบบนั้น? เพราะความสุขนั้นเป็นส่วนประกอบหนึ่งในชีวิต พระพุทธเจ้าท่านถึงได้สอนว่า ต้องทำสมถกรรมฐานด้วย แต่ปัญหาคือผู้ฟังคำสอนเอามาทำตามนั้น ไม่เข้าใจอย่างลึกซึ้งกับคำสอนต่างๆ ที่ท่านสอน  การนั่งสมาธิก็เพียงเพื่อจะได้รับความสุขในแบบที่ชาวโลกหาความสุขกัน โดยที่ไม่มีความกระจ่างชัด ในความเป็นอยู่ของสมาธินั้นๆ ไม่มีความกระจ่างชัดในความอยากได้ความสุขจากสมาธิ จึงเกิดเรื่องราวต่างๆ ในเขาวงกตที่ผมบอกคือ การติดสมาธิ คือการไม่ชอบความฟุ้งซ่าน แล้วก็อยากจะมาทำความสงบ  เพราะฉะนั้น เนื้อหาต่างๆ ในคำสอนต่างๆ ถ้าเราไม่กระจ่างชัด ว่าอะไรคือชีวิตที่แท้จริง เราจะหลงทางอยู่ในคำสอนเหล่านั้น  มันเหมือนๆ แต่มันไม่ใช่ พูดคล้ายๆกัน แต่มันไม่ใช่ ถ้าเราพลาดหัวใจของความมีชีวิตที่แท้จริง เราพลาดทั้งหมด ให้มันเหมือนแค่ไหนก็ตาม เราก็พลาด #Camouflage28-05-2565

บรรยายเมื่อ 15-05-2565 ทันทีที่เราเชื่อ ความจริงก็ได้หายไป  การค้นหาว่าอะไรคือความจริง...ก็ได้หยุดชะงักลง  เราไม่เคยค้นหาความจริงของการกระทำบางสิ่งบางอย่าง ว่ามันส่งผลอะไรได้บ้าง มันส่งผลดีอย่างเดียวไหม เมื่อเราเชื่อและคล้อยตาม โดยไม่มีการใช้ปัญญาที่จะไตร่ตรองพิจารณา ว่าสิ่งที่กำลังชี้นำชีวิตนี้ ความจริงของมันคืออะไรกันแน่ ชีวิตที่มีทิศทางไปในทิศทางสักอย่างหนึ่ง ท้ายที่สุดมันเป็นยังไงกันแน่ จบสิ้นที่ตรงไหน  เราไม่เคยเข้าใจสิ่งเหล่านี้ เราไม่เคยเข้าใจสิ่งที่คอยบงการชีวิตนี้อยู่ ว่ามันคืออะไรกันแน่  เราใช้ชีวิตอยู่ภายใต้ความเชื่อ ภายใต้เหตุผล ภายใต้ความคิดในเชิงของคู่ทั้งหลาย...ถูกผิด...ดีชั่ว  เรารู้เรื่องราวทั้งหมดเกี่ยวกับการใช้ชีวิตนั้น แต่เราไม่รู้ว่าเราอยู่ข้างในนั้น  เรายังไม่เคยเห็นโครงสร้างของความขับดันทั้งหมดของชีวิตนี้ ว่ามันถูกขับดันด้วยอะไร  เราเลิกค้นหา ก็เพราะว่าชีวิตของเรานั้นมีหลักการอันหนึ่งไว้แล้ว เราเชื่อหลักการอันหนึ่งไว้แล้ว เราเข้าใจไหมว่า เมื่อเราเชื่อหลักการอันหนึ่งไว้แล้ว มันส่งผลอัตโนมัติทันทีว่าเราจะหยุดค้นหาความจริง มันเป็นธรรมชาติของความเชื่อ  เช่น เราเชื่อว่ากิเลสนี้เป็นสิ่งเลวร้าย เราถูกสอนมาแบบนั้น ในมุมมองของของคู่...แน่นอนว่ามันเป็นสิ่งเลวร้าย แต่ทันทีที่เราเชื่อ ลงความเห็นว่ามันคือสิ่งเลวร้าย เราจะผลักไสมัน เราจะพยายามไล่มัน เราจะพยายามไม่มีมัน  การกระทำเช่นนั้นคือ การผลักไสธรรมะ  กิเลสคือธรรมะ เราเกลียดมันเท่าไหร่ เรายิ่งห่างไกลจากธรรมะเท่านั้น นี่คือความหมายที่ว่ากิเลสกับพุทธะนั้นคือสิ่งเดียวกัน  ถ้าเราไม่อยากมีกิเลส ไม่ชอบกิเลส เราจะไม่มีวันเจอพุทธะ  ผมเคยถามคนดีๆ หลายคนที่เป็นนักปฏิบัติธรรม เมื่อผมเอ่ยถึงกิเลสอะไรขึ้นมาสักอย่างหนึ่ง ในใจของเขารังเกียจทันที มีความรู้สึกในทางลบทันที  นี่คือหัวใจที่สำคัญ ที่ดูเหมือนจะเล็กน้อย แต่ถ้าเราไม่มีหัวใจที่เป็นกลางอันนี้ เราปฏิบัติธรรมไม่ได้  พระพุทธเจ้าท่านตรัสรู้ความจริง เป็นโลกะวิทู ผู้รู้แจ้งโลก คำว่าโลกนี้คืออะไร? โลกนี้ประกอบด้วยทุกสิ่งทุกอย่าง ไม่ว่าสิ่งนั้นจะถูกเรียกว่าดีหรือไม่ดี  ถ้าเรารังเกียจกิเลส พยายามที่จะละมัน พยายามที่จะไม่มีมันให้เร็วที่สุด เราจะเป็นโลกะวิทูได้ไหม? เพราะฉะนั้น หัวใจของชาวพุทธ นักปฏิบัติธรรม #เรามีความเข้มแข็งและแข็งแกร่งมากในการแบ่งแยกระหว่างดีกับไม่ดี เราไม่เคยเป็นกลางกับมันเลย  ทันทีที่ชีวิตนั้นแบ่งแยกระหว่างดีกับไม่ดีอย่างเข้มแข็ง แข็งแกร่ง โดยธรรมชาติของความเชื่อแบบนั้น จะผลักให้เรามายืนอยู่ฝั่งที่ดี และประณามฝั่งที่ไม่ดี  จริงๆ แล้วการปฏิบัติธรรมของเราชาวพุทธนั้น เป็นแค่การเลือกข้าง #เราเลือกข้างที่เราเชื่อเฉยๆ  และเมื่อเราเลือกข้าง แบ่งข้าง การค้นหาความจริงทั้งหมดก็จะจบสิ้นลงไป  ความเป็นโลกะวิทู ผู้รู้แจ้งโลกนี้ ก็หยุดชะงักลง  ผู้รู้แจ้งโลกคืออะไร? คือความแจ่มแจ้งในอริยสัจ 4  มาถึงตอนนี้ เราทุกคนที่แบ่งข้างมาตลอดชีวิตจะทำยังไงต่อหัวใจแห่งการแบ่งข้างนั้น มันเป็นนิสัยของเราไปแล้ว  นี่คือเรื่องใหญ่ ซึ่งใหญ่กว่าการที่คนคนนึงจะปฏิบัติธรรมยังไงดี ต้องทำอะไรบ้าง  เรายังทำอะไรไม่ได้ ถ้าเรายังไม่ได้หัวใจอันนั้นมา  #Camouflage15-05-2565

บรรยายเมื่อ 07-05-2565 เรารู้จักอิสรภาพจริงไหม เรารู้จักแต่อิสระที่จะไปทำอะไรก็ได้ตามใจเรา และเรารู้อีกอย่างว่าคือ อิสระจากสิ่งต่างๆ ที่บีบคั้นเราได้  แต่ผมถามว่าเราเคยรู้จักไหมว่า_ชีวิตนี้เป็นอิสรภาพด้วยตัวมันเองอยู่แล้ว ไม่ใช่เรามีอิสรภาพแล้ว เราว่างแล้ว  ชีวิตนี้ดั้งเดิมของมันก่อนที่จะมีความเห็นผิดว่ามีเราอยู่ มันเป็นอิสรภาพของมันอยู่แล้ว  ไม่ใช่ว่าเราเป็นสิ่งนั้นแล้ว เราถึงอิสรภาพแล้ว เราว่างแล้ว เราเป็นพระอรหันต์แล้ว เราเป็นอิสระแล้ว  #มันเป็นการค้นพบ ไม่ใช่ใครคนหนึ่งในวันนี้ กลายเป็นใครอีกคนหนึ่งในวันข้างหน้า นั่นมันเป็นเรื่องเหลวไหลทั้งนั้น #ชีวิตนั้นเหมือนเป็นแค่พลังงานอิสระอันหนึ่ง แค่นั้น  และการที่เราจะค้นพบว่าชีวิตนี้เป็นแบบที่ผมบอก มันไม่ใช่การทำอะไรตามความคิด ทฤษฎี สิ่งที่ถูกสอนมา และผมไม่ได้บอกว่าสิ่งเหล่านั้นไม่ถูก  แต่ชีวิตของเราทั้งหมดจะต้องเป็นจริงเท่านั้น  ความแจ่มแจ้งในชีวิตนี้ โดยที่ไม่มีอิทธิพลของทฤษฎี ความถูกความผิดใดๆ เข้ามาครอบงำเลย ชีวิตจึงจะกลายเป็นจริงได้  สิ่งที่ยากที่สุดสำหรับชีวิตของมนุษย์ หรือว่านักปฏิบัติธรรม ก็คือ…เรามีชีวิตจริงๆไม่ได้  เรามักจะถูกความรู้ ความเชื่ออะไรก็ตามในอดีตทั้งหมดเข้ามาแทรกแซงความเป็นจริงในขณะนี้  แล้วเมื่อมันเข้ามาแทรกแซงได้ มันนั่นแหละคือตัวบิดเบือนความแจ่มแจ้งในขณะนี้ทันทีอย่างแนบเนียน มันคือตัวขัดขวาง  สิ่งที่ผมอยากให้พวกเราทุกคนตระหนักไว้ให้ชัดเจนคือ…ชีวิตไม่ใช่เรื่องว่า อะไรควรจะเป็นยังไง ชีวิตเป็นแค่ความแจ่มแจ้งในขณะนี้ ว่ากำลังเกิดอะไรขึ้น แค่นั้น และอย่าให้ความแจ่มแจ้งที่ผมบอกนี้กลายเป็นทฤษฎี มันต้องไม่กลายเป็นทฤษฎีในชีวิตของเรา มันต้องเป็นจริง มันต้องเป็นสิ่งที่เราเป็นจริงกับมัน มีคนถามผมว่า เขาจะต้องพร้อมสละทางโลกแล้วใช่ไหม? ผมถึงจะให้มาเจอได้ ต้องออกบวชใช่ไหม? ผมบอกว่าไม่ใช่แค่สละทางโลก แต่ต้องสละทางธรรมด้วยถึงจะมาเจอกันได้  ถ้าจะมาเอาอะไร แปลว่ายังไม่เข้าใจอะไรเลย #Camouflage07-05-2565

บรรยายเมื่อ 16-04-2565 ลึกที่สุดของเราไม่ว่าวิธีไหนที่เราทำ ความหวังสุดท้ายของเราก็คือ...ต้องการที่จะทำลายมัน...หรือต้องการที่จะไม่มีมัน...ต้องการที่จะดับมัน #แล้วเราจะได้ไม่ทุกข์ซักทีนึง เพราะฉะนั้น ลึกที่สุดของมนุษย์เรา ไม่ว่าจะทำอะไรก็ตาม ล้วนสนองอัตตาตัวตนของตัวเองทั้งนั้น และเราถูกสอนให้มีทัศนะต่อสิ่งหนึ่งดี สิ่งหนึ่งชั่วร้าย สิ่งหนึ่งถูก สิ่งหนึ่งผิด และเมื่อเรามี #ทัศนะแห่งการแบ่งแยกแบบนั้น ที่เหลือทั้งหมดของชีวิตเรา จะไปในทิศทางนั้น และไปในทิศทางที่ผิดพลาด  เราไม่เคยที่จะรู้จักโลกนี้ตามความเป็นจริง เราไม่เคยที่จะรู้จักและเข้าใจสิ่งต่างๆ รวมทั้งชีวิตนี้ตามความเป็นจริง เราไม่เคยลงลึกกับสรรพสิ่งรอบตัวและสิ่งที่เรียกว่า “ตัวเรา” โดยที่ไม่มีทัศนะอันบิดเบี้ยวคอยชี้นำอยู่ข้างหลัง   เราไม่เคยที่จะเปล่าเปลือยล่อนจ้อนที่จะเห็นชีวิตนี้…โลกนี้…ทุกสิ่งทุกอย่าง เห็นมันอย่างแท้จริง เราไม่เคยมีความสามารถนั้นเลย หลวงพ่อสุเมโธท่านเล่าว่า ช่วงนี้ท่านเจอเรื่องเกี่ยวกับคนตายเยอะ ท่านไม่รู้สึกอะไรเลยไหม? ท่านบอกว่าท่านรู้สึก ท่านมี Feeling ไม่ใช่เป็นผีตายซากที่ไม่รู้สึกอะไรเลย ท่านบอกว่าความรู้สึกเสียใจก็เป็นอย่างนั้น นี่คือความสัมพันธ์ต่อมัน คือมันก็เป็นแค่ความรู้สึก  แต่เราคิดอะไร? เราคิดว่า อ๋อ…มันจะไม่มีอารมณ์ ความรู้สึก ถ้ามันไม่มี..เราจะได้ไม่ทุกข์  เราไม่เข้าใจว่า เมื่อมันไม่มีเราแล้ว! มันจะมีอารมณ์อะไร มันก็เรื่องของมัน ความเชื่อของพวกเราคือ คิดว่าอารมณ์เสียใจเป็นอารมณ์ของโทสะ เป็นอารมณ์ของทุกข์ มันต้องไม่มี...ถึงจะถูก  เห็นมั้ยว่าชีวิตเราผิดธรรมชาติขนาดไหน เราดัดแปลงตัวเอง ฝึกตัวเองให้มันผิดธรรมชาติ แล้วเราก็นึกว่าเรากำลังทำได้ถูกเลย ตามหนังสือ ตามสิ่งที่เราได้ยินได้ฟังมานานแสนนาน เพราะฉะนั้น ผมถึงบอกว่าเราไม่เคยจะค้นพบความจริงอะไรด้วยตัวเอง #เราเชื่อแล้วเราก็จะทำให้ได้แบบนั้น นี่คือความบ้องตื้นของนักปฏิบัติธรรม แล้วหลวงพ่อสุเมโธพูดแบบนั้น เราจะเชื่ออีกไหม? นี่คือเรื่องที่เราต้องค้นพบด้วยตัวเองเหมือนกัน  เพราะฉะนั้น มีทัศนะต่อการปฏิบัติธรรมว่ามันคืออะไรกันแน่ให้ถูกต้อง เลิกเป้าหมายที่ผิดๆทั้งหลายไป แล้วชีวิตที่เป็นอริยสัจจึงจะเกิดขึ้นได้ ความเข้าใจสิ่งที่เรียกว่ากองทุกข์หรือชีวิตนี้อย่างแจ่มแจ้ง จึงจะเกิดขึ้นได้ #Camouflage16-04-2565

บรรยายเมื่อ 09-04-2565 เราต้องมีความแจ่มชัดก่อนว่าอะไร "ไม่ใช่" การปฏิบัติธรรม ถ้าเรายังคงถูกครอบงำด้วยความรู้เกี่ยวกับการปฏิบัติธรรม ลองสังเกตดู...มันเป็นไอเดียที่มีเราคนนึงกำลังทำตามไอเดียที่ดีที่สุดในโลกนี้อันนึงที่เราเชื่อ  การที่มีเราคนนึงคอยทำตามไอเดียที่เราเชื่อว่าดีที่สุด จากบุคคลที่น่าเชื่อถือที่สุด จากตำราที่น่าเชื่อถือที่สุด เราเคยเห็นมั้ยว่ามีเราคนนึงเกิดขึ้น และกำลังทำตามสิ่งนั้นๆ และนั่นคือเหตุผลว่าทำไมการฝึกของเราที่เราเรียกว่าการฝึกปฏิบัติธรรมนั้น อัตตามันจึงไม่เคยหายไปเลย ถ้าเราเข้าใจสิ่งที่ผมพูด เราจะรู้ว่ามันไม่เคยหายไป และมันไม่มีวันที่จะหายไป  เพราะมีเราคนนึงรองรับความคิดนั้น มีเราคนนึงสร้างภาพจากไอเดียนั้น มีเราคนนึงกำลังสร้างเส้นทางจากความรู้เกี่ยวกับการปฏิบัติธรรมนั้นๆ และทั้งหมดนั้นไม่ใช่การปฏิบัติธรรม ก่อนที่เราจะปฏิบัติธรรมให้ถูกต้อง เราต้องรู้จักสิ่งที่ตัวเองเคยทำมาทั้งหมดก่อนว่า ที่เราเชื่อว่า ใช่นั้น...มันใช่จริงมั้ย? ถ้าเรายังไม่เข้าใจสิ่งที่ตัวเองทำมาทั้งหมดว่ามันคืออะไรกันแน่ ต่อให้เราได้ข้อมูลใหม่เกี่ยวกับการปฏิบัติธรรมที่แท้จริงว่ามันเป็นยังไง มันก็จะเป็นแค่ของจริงกับของปลอมที่คอยผสมกันในชีวิตของเรา จนเราไม่รู้เลยว่าอะไรมันจริง อะไรมันปลอมกันแน่ เพราะฉะนั้น การปฏิบัติธรรม คือ #ความถ่องแท้ในความเป็นทั้งหมดของชีวิต #ความทะลุปรุโปร่งในทุกแง่มุมของชีวิตนี้ และถ้าเราใช้ชีวิตที่เป็นความถ่องแท้และทะลุปรุโปร่งนี้ ชีวิตเราจะเป็นจริง ที่ผมบอกว่าเราต้องใช้ชีวิตจริงๆ...คือแบบนี้ ความทะลุปรุโปร่งของชีวิต ไม่ใช่ความแบ่งแยก มันเป็นเพียงความทะลุปรุโปร่งในแต่ละขณะแค่นั้น และไม่มีการสะสม ไม่มีการเก็บเอาไว้ และไม่มีเพื่ออะไรต่อไปในอนาคต การจบลงของอัตตานั้น เกิดขึ้นขณะนี้เลย เหลือเพียงความดำรงอยู่อย่างแท้จริงในขณะนี้ ไม่มีความครอบงำของไอเดีย ของความรู้เกี่ยวกับการปฏิบัติธรรม ไม่มีว่าเป็นอย่างนี้...แล้วอนาคตเราจะดีกว่านี้ หรือแม้กระทั่งไม่มีว่าความดำรงอยู่ในขณะนี้...ถูกแล้ว ไม่มีภาพทั้งหมดต่อชีวิตนี้ในขณะนี้ ไม่มีภาพถัดไปต่อจากขณะนี้ ไม่มีภาพก็หมายถึงไม่มีอัตตามารองรับในแต่ละขณะของชีวิต  และนี่คือคำว่าปัจจุบัน ไม่ใช่เราอยู่กับปัจจุบัน #แต่ชีวิตเป็นปัจจุบันอยู่แล้ว เหมือนผมสรุปให้เสร็จแล้วว่า “ชีวิตนี้เป็นแค่การเห็น” จะเกิดอะไรขึ้นถ้าเราไม่เข้าใจด้วยตัวเองว่า อะไรไม่ใช่การปฏิบัติธรรมที่แท้จริง… เราฟังๆ แล้วก็ผ่านๆ ไป แล้วก็ถามอาจารย์ว่า “สรุปว่าทำยังไง?” “อ๋อ ชีวิตเป็นแค่การเห็น” “โอเค ต่อไปนี้เราจะแค่เห็น” นี่คือความพังพินาศของการปฏิบัติธรรม เพราะการที่เราจะแค่เห็น…ก็คือไอเดียหนึ่งเหมือนเดิม มันไม่มีไอเดียนั้น ชีวิตมันเป็นอย่างนั้นอยู่แล้วโดยไม่ต้องใช้ไอเดียในการชี้นำให้มันเป็น เราค้นพบมั้ย? แค่นั้น เพราะฉะนั้น มันไม่ใช่การฝึก มันคือการค้นพบ และการค้นพบนั่นหมายถึงความฉับพลัน…ความเข้าใจอย่างฉับพลันต่อชีวิตนี้ว่ามันคืออะไรกันแน่ ไม่มีใครจะที่สามารถนำพาเรา ที่จะค้นพบความจริงหรือค้นพบสิ่งที่เป็นจริงได้ นอกจากตัวเราเอง. ผมอยากให้เห็นโครงสร้างว่าชีวิตเราเก่ายังไง เราใช้ชีวิตจริงๆ ไม่ได้ยังไง เราค้นพบชีวิตจริงๆ ไม่ได้ยังไง ชีวิตเราทำไมไม่ใหม่ซักทีนึง เราอยากจะพ้นจากความครอบงำของกิเลส #แต่เรามาถูกสิ่งที่ตรงข้ามกับมันครอบงำแทน เราต้องรู้จักสิ่งเหล่านี้ที่มีอิทธิพลต่อการใช้ชีวิตจริงๆ ของเรา ถ้าเราไม่เห็นสิ่งเหล่านี้ด้วยตัวเราเอง เราก็จะไม่มีวันพ้นจากความครอบงำใดๆ ได้เลย เราเพียงแค่อยู่ในมายาของความครอบงำ และพยายามจะเป็นสิ่งที่ดีกว่าภายใต้กะลาใบนั้นแค่นั้น เพราะฉะนั้น เราทุกคนจะต้องทะลุปรุโปร่งต่อชีวิตนี้ ต่อความเป็นทั้งหมดของชีวิตนี้ เราจึงจะสามารถที่จะพ้นจากความครอบงำทั้งปวงได้ พ้นจากความครอบงำไม่ว่าสิ่งนั้นจะดีหรือไม่ดีก็ตาม #Camouflage09-04-2565

บรรยายเมื่อ 02-04-2565   เพราะเราไม่เคยเข้าใจว่าอะไรคือการปฏิบัติธรรม เราจึงต้องใช้ #ความอยาก ในการปฏิบัติธรรม ความอยากปฏิบัติธรรมนั้น ใช้ได้กับเมื่อคนคนนึงมีเป้าหมายเท่านั้น มีเป้าหมายที่เป็นมิจฉาทิฏฐิด้วยคือ #มีเราอีกคนนึงรอรับผลข้างหน้านั้น บางคนอาจจะคิดว่า ถ้าไม่มีเป้าหมายเอาไว้ล่อลวงเราแบบนั้น มันก็คงไม่มีใครที่จะอยากปฏิบัติธรรมหรอก เพราะมันไม่มีใคร ที่จะได้อะไรจากการทำสิ่งๆนั้น...แล้วใครจะทำ? ผมก็ตอบว่า...ถูกแล้ว มันไม่ควรจะมีการปฏิบัติธรรมด้วยความอยากแบบนั้น เพราะนั่นไม่ใช่การปฏิบัติธรรม นั่นเป็นนิยายทางธรรมที่คนแต่ละคนคิดสร้างขึ้นมา เพื่อจะไปถึงที่นั่น มีเราคนนึงที่ยังคงไม่พอใจกับความเป็นอยู่ทั้งหมดในขณะนี้ และหวังว่าเราจะเป็นอีกสิ่งๆ นึงข้างหน้า ที่ดีกว่านี้ ที่น่าพอใจ ที่เป็นไปตามทฤษฎีต่างๆ ที่เราถูกสอนมา อ่านมา ร่ำเรียนมา เราต้องการจะไปที่นั่น ลึกที่สุดในหัวใจ...ชีวิตการปฏิบัติธรรมของเรา คือพร้อมจะเคลื่อนไปที่นั่น...ในอนาคต เราอยากจะเคลื่อนออกจากที่นี่ เพราะที่นี่ไม่ค่อยน่าพอใจเท่าไหร่ ที่เป็นอยู่ ที่มีอยู่ทั้งหมดขณะนี้ ไม่ค่อยน่าพอใจเท่าไหร่  หัวใจของเรานั้นเต็มไปด้วยความอยากจะเคลื่อนไปข้างหน้า หรือเรียกว่าความก้าวหน้าก็ได้...มันต้องดีกว่านี้  เพราะฉะนั้น ชีวิตของเราเป็นยังไง? ...ชีวิตนั้นเป็นของเราจริงๆ ชีวิตนี้ไม่เคยไม่มีเราเลย เป็นของเราตลอดเวลา และเป็นหัวใจที่พร้อมจะไปและพร้อมจะมาตลอดเวลา มันไม่เคย…ไม่มีไปและไม่มีมา เพราะหัวใจของเรามันอยากจะดีกว่านี้ตลอดเวลา  เราอยากจะมีหัวใจหรือจิตใจที่ดีกว่าตอนนี้ที่เป็นอยู่ คุณสมบัติดีๆ ที่เขาพูดถึงกันในการปฏิบัติธรรม...เราอยากมี และอะไรที่มันไม่ดีทั้งหลายที่เขาพูดถึงกันในการปฏิบัติธรรม...เราไม่อยากมี เราอยากสลัดมันทิ้งไป ถามตัวเองดูลึกๆ เลยว่า นี่คือหัวใจของเราใช่มั้ย? และด้วยหัวใจนั้นจึงเกิดผลอันสืบเนื่องในการ “ทำ” การปฏิบัติธรรมที่ผิดตลอดเวลา ไม่ว่าเราจะลงทุนแค่ไหนกับชีวิตก็ตาม เราต้องค้นพบ #ความไม่มีไป_ไม่มีมา ด้วยตัวเอง เพียงแค่เข้าใจสิ่งต่างๆ ทั้งหลายเกี่ยวกับการปฏิบัติธรรมที่ผิดพลาดทั้งหมดให้ได้แค่นั้น #พอเราเข้าใจสิ่งที่ผิดพลาดทั้งหมดได้_สิ่งที่ถูกต้องมันก็เกิดขึ้นเอง  แต่ถ้าเรายังเห็นกงจักรเป็นดอกบัวอยู่ คือทำสิ่งไม่ถูกอยู่ เพราะไม่รู้เรื่อง ต่อให้ผมพูดสิ่งที่ถูกต้องเท่าไหร่ มันก็ไม่รู้เรื่องอยู่ดี แล้วเราก็ผสมกันเละเทะกับสิ่งที่ตัวเองเข้าใจว่าถูก...แต่จริงๆ มันผิด ความไม่มีไป ไม่มีมา คือ การรู้ซื่อๆ เห็นเฉยๆ ชีวิตเป็นการรับรู้เฉยๆ โดยที่ไม่มีไอเดียของเราสักคนนึงกำลังบอกว่า สิ่งที่มันเกิดขึ้น มันดีหรือมันไม่ดี แล้วถ้ามันไม่ดี...จะทำยังไงกับมันดี แล้วถ้ามันดี...จะทำยังไงกับมันดี การรับรู้เฉยๆ ไม่มีสิ่งเหล่านี้ เราไม่เคยค้นพบชีวิตที่...ถ้าไม่มีเราสักคนนึงอยู่ แล้วมันเหลืออะไร แล้วใช้ชีวิตนั้น แค่นั้นเอง  ความไม่มีไป ไม่มีมานั้น เป็นจุดเริ่มต้นและจุดสุดท้ายในการปฏิบัติธรรม เราค้นพบชีวิตนั้น ใช้ชีวิตนั้น และในระหว่างทางของชีวิตนี้ มันมีไปและมันมีมา แต่เรารู้ว่า นั่นมันไม่ถูก นั่นเป็นความหลงผิด เกิดการตัดสินแบ่งแยก กำลังถูกหลอกอีกแล้วกับสิ่งที่ดีๆทั้งหลาย . ถ้าเราไม่เข้าใจว่าการปฏิบัติธรรมคืออะไร...สิ่งที่ผิดเราก็คิดว่าถูก แต่สิ่งที่ถูกเราก็ไม่ทำ  เพราะฉะนั้น ชีวิตของนักปฏิบัติธรรมจึงเกิดความสงสัยสงสัย ว่าปฏิบัติถูกต้องไหม หาคนช่วยบอกเราหน่อย ทำไงต่อ? ทำไมถึงมีแต่ความสงสัย? #เพราะชีวิตไม่เคยค้นพบความจริงเลย ได้แต่เชื่อคนอื่นเขา ถ้าเราไม่เคยเข้าใจหรือค้นพบอะไรที่มันเป็นจริงด้วยตัวเองเลย ไม่ว่าเราจะรับข้อมูลที่ถูกต้องบริสุทธิ์เท่าไหร่ มันก็ไม่สามารถจะช่วยเปลี่ยนชีวิตของเราได้ ท้ายที่สุดเราต้องพึ่งตัวเองให้ได้...จริงๆมันไม่ใช่ท้ายที่สุด มันต้องตั้งแต่เดี๋ยวนี้เลย ถ้าเราไม่เคยค้นพบความจริงอะไรเกี่ยวกับตัวเองเลย หรือเกี่ยวกับชีวิต หรือเกี่ยวกับสิ่งที่เรียกว่าการปฏิบัติธรรมว่ามันคืออะไรกันแน่ สิ่งสังเกตง่ายที่สุดคือ เราจะมีแต่ความสงสัย...สงสัยตลอดชีวิต ไม่แน่ใจตลอดชีวิต วิ่งหาครูบาอาจารย์ตลอดชีวิต แล้วมีแต่ความกลัวตลอดชีวิต  เราเป็นอย่างนี้เพราะอะไร?เพราะเราใช้พลังทั้งหมดลงทุนกับคนอื่น แทนที่จะลงทุนกับตัวเอง

บรรยายเมื่อ 26-03-2565   การปฏิบัติธรรมจะเกิดขึ้นก็ต่อเมื่อเราเห็นทั้งหมดที่ผมพูดนี้ คือเห็นว่ามีไอเดียหนึ่งเกิดขึ้นหลังจากมีการกระทบแล้วเกิดกิเลสบางอย่าง เกิดอกุศลบางอย่าง เกิดกุศลบางอย่าง แล้วมีไอเดียต่อมันที่จะกระทำการบางอย่างต่อมัน   เห็นทั้งหมดนี้ ไม่ใช่ทำอะไรต่อมัน   เห็นว่าไอเดียเหล่านั้นเกิดขึ้นมาจากไหน เกิดขึ้นมาจากความรู้ หนังสือ คำบอกเล่าจากผู้รู้ทั้งหลาย ว่าต้องทำยังไงต่อมัน   เราได้แต่เชื่อ ฟัง...อ่าน...เชื่อ   เราเข้าใจสิ่งที่ลึกซึ้งทั้งหมดนี้ได้ไหม? ทำไมเราฟัง…อ่าน…เชื่อ แล้วทำตามอย่างหลับหูหลับตาโดยที่ไม่รู้เรื่องอะไรเลย?   #เพราะสิ่งเหล่านั้นถูกตัดสินและให้คุณค่าว่ามันดี เข้าใจที่ผมพูดให้ลึกซึ้ง   เมื่อบางสิ่งบางอย่างถูกตัดสินให้คุณค่าว่ามันดี ไม่ว่าจะเป็นบุคคล คำสอน วิธีการ และสิ่งที่เนื่องมาด้วยจากแหล่งกำเนิดนั้นๆ ที่ถูกบอกว่าดีแล้ว ถูกตัดสินลงความเห็นไปว่าดีแล้ว เราจะเชื่อ   เมื่อความเชื่อเกิดขึ้น ความจริงก็ได้สูญสลายไป   กระบวนการแห่งชีวิตที่แท้จริงถูกความเชื่อปิดบังอย่างมิดชิด และชีวิตเราหลังจากนั้นดำเนินอยู่ภายใต้ความเชื่ออันนึง ภายใต้ไอเดียนั้นที่เราเชื่อ   #และเราเชื่อเพราะมันดี   เข้าใจที่ผมพูดมั้ย? เข้าใจที่ผมพูดให้ได้   การปฏิบัติธรรมนั้นไม่มีบทสรุปใดๆทั้งนั้น มันคือการเผชิญต่อทุกขณะของชีวิตอย่างสดใหม่และเป็นปัจจุบันที่สุด ไม่มีผลสรุปใดๆก่อนหน้านั้น   ไม่มีว่า อืม...จำได้แล้วว่าต้องทำแบบนี้ ไม่มีแบบนั้น   จำได้ว่ามีคนเคยบอกว่า ต้องเห็นอย่างนี้ เห็นมันเป็นอย่างนี้ เห็นมันในมุมนี้ เห็นความจริงของมันให้ได้ ไม่มีแบบนั้น   เห็นมั้ยว่าทุกอย่างมันดูดีหมด…ดูดีมาก   พอมันดี...เราเลยเชื่อ และชีวิตที่แท้จริงของเราก็เลยดับหายไป ชีวิตเราจึงเป็นแค่ชีวิตที่อยู่ภายใต้ความเชื่อ ภายใต้สิ่งที่เราเชื่อว่าดี   #จริงมันกลายเป็นดี #แทนที่จริง มันจะต้องเป็นจริง   ผมถามคำถามเราทุกคนบ่อยว่า ชีวิตเรานั้นจริงหรือยัง? มันยากเหลือเกินที่ชีวิตของคนคนนึงจะจริงขึ้นมา   การปฏิบัติธรรมคืออะไร? คือการเห็นโครงสร้างทั้งหมดของแต่ละขณะที่บางสิ่งบางอย่างกำลังเกิดขึ้น และปฏิกิริยาของเราต่อบางสิ่งบางอย่างนั้นคืออะไร? มันมาจากไหน? เกิดขึ้นได้ยังไง? เห็นที่มาของมันทั้งหมด ไม่ใช่ไปทำอะไรต่อธรรมะ   แล้วเราจะเข้าใจว่าทำไมจึงมีคำสอนว่า ธรรมะนั้นพ้นไปจากดี พ้นไปจากชั่ว พ้นไปจากถูก พ้นไปจากผิด พ้นไปจากของคู่ทั้งหลาย   การปฏิบัติธรรม มันไม่ใช่การปฏิบัติหรือการกระทำบางอย่างต่อธรรมะ   #แต่มันคือการสูญสลายตัวตนที่จะกระทำอะไรบางอย่างต่อธรรมะ   สูญสลายสิ่งเหล่านั้น แล้วชีวิตทั้งหมดจะเป็นธรรมะ และนี่คือการปฏิบัติธรรม   #Camouflage 26-03-2565

บรรยายเมื่อ 12-03-2565   291.ผู้เดินตาม...บทสรุปทางความคิด การที่มีใครซักคนนึงกำลังเดินตามบทสรุปซักอย่างนึง แล้วจะไปให้ถึงที่นั่น...นั่นคือกาลเวลา...นั่นคือระยะทาง กาลเวลาและระยะทางนั้นเกิดขึ้นมาได้จาก “ความคิด” เท่านั้น เหมือนที่ผมเคยบอกว่า เราปฏิบัติธรรมภายใต้ความคิด ภายใต้อดีต  กาลเวลาที่ผมพูดถึง ไม่ใช่เช้าสายบ่ายเย็น เวลาพระอาทิตย์ขึ้น พระอาทิตย์ตก มืดหรือสว่าง #แต่ความคิดนั้นสร้างกาลเวลาขึ้นในจิตใจ เวลาเรามีความสุข เวลานั้นสั้นเหลือเกิน แต่เวลาเรามีความทุกข์แค่ 5 นาที มันเหมือนเป็นหนึ่งวัน นี่คือกาลเวลาในจิตใจ และกาลเวลาในจิตใจเกิดขึ้นได้จากความคิด  เมื่อเรามีความคิดจะเดินตามไอเดีย บทสรุปทางความคิด ทฤษฎี หรือเป้าหมายซักอย่างนึง นั่นคือกาลเวลาได้เกิดขึ้นในจิตใจเราแล้ว และเมื่อเราเริ่มปฏิบัติธรรมภายใต้กาลเวลาในจิตใจนั้น ไม่ว่าจะใช้เวลาเท่าไหร่ก็ตาม นั้นไม่ใช่การปฏิบัติธรรม ไม่ว่าเราจะไปถึงเป้าหมายนั้นสมบูรณ์เท่าไหร่ก็ตาม ทั้งหมดนั้นยังไม่ใช่การปฏิบัติธรรม มันเป็นแค่ของเสมือนจริงเฉยๆ กว่าคำสอนที่บอกว่า การปฏิบัติธรรมนั้นคือ “การพ้นจากความปรุงแต่งทั้งปวง” ครูบาอาจารย์ท่านใช้ทั้งชีวิตที่จะเข้าใจสิ่งนี้ ที่จะเข้าใจว่าความทุกข์นั้นเกิดขึ้นมาได้ยังไง ความบีบคั้นเกิดขึ้นมาได้ยังไง มันประกอบขึ้นจากอะไร และค้นพบมัน การค้นพบเหตุแห่งความทุกข์ทั้งหมดนั้น ไม่ใช่การแก้ไขมัน ไม่ใช่การพยายามจะเปลี่ยนแปลง เมื่อการค้นพบชีวิตนี้ว่ามันทุกข์ได้ยังไง ค้นพบโครงสร้างทั้งหมดของชีวิตนี้ว่ามันเป็นยังไง มันก่อทุกข์ได้ยังไง แล้วการพลิกชีวิตถึงจะเกิดขึ้น มันไม่ใช่การเปลี่ยนแปลง #มันคือการพลิกชีวิต#มันคือการมีมุมมองต่อการใช้ชีวิตใหม่ทั้งหมด  คำสอนที่ครูบาอาจารย์ท่านสรุปง่ายๆ ว่าอยู่กับปัจจุบัน กว่าคำสอนนี้จะถูกกลั่นออกมา มันต้องใช้การเข้าใจอย่างหนักหน่วง เมื่อท่านเข้าใจแล้ว #ชีวิตนั้นมันพลิกเป็นการดำเนินชีวิตที่ใหม่ทั้งหมด…คือการอยู่กับปัจจุบัน  แต่ไม่ใช่เราอยู่กับปัจจุบัน มันเป็นแค่ชีวิตที่แท้จริงนั้นมันเป็นปัจจุบัน เป็นชีวิตที่ไม่ได้เดินตามบทสรุปทางความคิด  พระพุทธเจ้าท่านบอกว่า ท่านแค่เพียงพลิกของคว่ำให้หงายขึ้น นี่คือธรรมะ นี่คือการปฏิบัติธรรม มันไม่ใช่การค่อยๆสะสม ค่อยๆเปลี่ยนผ่าน การสะสมและค่อยๆเปลี่ยนผ่าน นั่นคือไอเดียของอัตตาตัวตน แต่เมื่อเราเข้าใจโครงสร้างส่วนใหญ่ของชีวิต ชีวิตจะพลิก และชีวิตที่เป็นปัจจุบันจะเกิดขึ้น และชีวิตที่เห็นตามความเป็นจริงถึงจะเกิดขึ้น ไม่ใช่เห็นตามความคิด ตามบทสรุป ตามทฤษฎี ที่อ้างอิงมาจากความจริง ชีวิตเป็นการเห็นตามความเป็นจริง โดยที่ไม่มีเราที่จะเป็นผู้เห็น หรือคอยเห็นตามความเป็นจริง เพราะถ้ามีเรา หรือมีผู้เห็นตามความเป็นจริง เราหรือผู้เห็นนั้นเองคือความคิด คือเจตนา และความคิดนั้นแบ่งแยกความจริงออกจากเราซึ่งเป็นผู้เห็น หรือผู้ที่คอยเห็น และเมื่อความคิดเกิดขึ้น ระยะทางและกาลเวลาก็จะเกิดขึ้น นี่คือสาเหตุที่ผมสอนเราทุกคนว่า #เรียนแล้วต้องลืมให้หมด "การปฏิบัติธรรมจะเริ่มขึ้นเมื่อเราลืมทั้งหมดเกี่ยวกับการปฏิบัติธรรม และใช้ชีวิตจริงๆ" เรียนรู้เข้าใจชีวิตนี้ด้วยตัวของเราเอง เมื่อเราค้นพบว่าชีวิตนั้นเป็นการเรียนรู้ เราจะค้นพบว่ามันเป็นชีวิตที่ไม่ต้องทำอะไรเลย เราจะเข้าใจความไม่ต้องทำอะไรเลยนั้นแปลว่าอะไร แล้วเราจะยิ่งเข้าใจว่า ความที่เราพยายามจะทำอะไรบางอย่าง เพื่อจะถึงเป้าหมายบางอย่าง นั่นคือชีวิตเก่า นั่นคือการสร้างกาลเวลาในจิตใจ นั่นคือการสร้างเป้าหมาย นั่นคือการสร้างความขัดแย้งให้กับชีวิตของตัวเอง  ขัดแย้งยังไง? คือตอนนี้ไม่ดี เราพยายามทำซักอย่างนึงเพื่อจะให้มันดีกว่านี้ และนี่คือความขัดแย้ง #และขัดแย้งนั้นเองคือความเป็นทุกข์ตลอดเวลาในจิตใจ นี่คือเหตุแห่งทุกข์ เราเข้าใจเหตุแห่งทุกข์แบบนี้มั้ย? เราไม่เข้าใจ เราถึงได้ปฏิบัติธรรมภายใต้ความคิด กาลเวลา ระยะทาง และเป้าหมายตลอดเวลา และเรานั่นเองที่เป็นคนสร้างทุกข์ให้กับตัวเองตลอดเวลา เพราะเราไม่รู้จักว่ามันคือเหตุแห่งทุกข์ นี่คือสิ่งที่พระพุทธเจ้าท่านอยากจะสอนเราทุกคนในเรื่องอริยสัจ 4 ว่าเราต้องรู้จักว่าอะไรเป็นทุกข์ อะไรเป็นเหตุแห่งทุกข์ แต่เราไม่รู้…เรามัวปฏิบัติธรรมอยู่ เราเอาแต่ปฏิบัติธรรมโดยที่ไม่รู้เรื่องของตัวเองเลย  เราจะเป็นแต่ผู้เดินตาม...เราจะเป็นผู้เดินตามมรรค...ผู้เดินตามคำสอนต่างๆ  #มันไม่มีใครซักคนนึงจะเดินตามอะไรทั้งนั้น มันมีแค่ชีวิตนี้ ที่เป็นอยู่ในขณะนี้ เป็นปัจจุบันแบบนี้ เป็นชีวิตที่เป็นการเห็นแบบนี้  ทั้งหมดที่ผมพูดถึง ไม่มีการแยกกัน มันเป็นทั้งการเห็น...เป็นทั้งปัจจุบัน...เป็นความรู้เท่าทันต่อชีวิตนี้ ไม่มีใครเดินตามอะไรทั้งนั้น ความเท่าทันนั้นเกิดขึ้นได้ในปัจจุบันเท่านั้น  ชีวิตจะเป็นปัจจุบันได้ยังไง? มันต้องเป็นชีวิตที่ไม่เดินตามรูปแบบของความ

บรรยายเมื่อ 19-02-2565   ชีวิตการปฏิบัติธรรมของเราแต่ละคน...เป็นจริงมั้ย? หรือเป็นแค่...ชีวิตที่มีความทะยานอยาก ที่จะได้รับผัสสะที่น่าพอใจในเส้นทางของการปฏิบัติธรรม? คำถามที่ผมถาม เป็นสิ่งที่พวกเราต้องพิจารณาให้ชัดเจน  เมื่อเราเลือกจะเป็นบางอย่าง และไม่เอาอีกอย่างหนึ่ง นั่นไม่จริง นั่นเป็นแค่ชีวิตที่ต้องการได้รับผัสสะที่น่าพอใจแค่นั้น  เมื่อเราเชื่อว่าสิ่งที่ดีนั้นเป็นสิ่งที่น่าพอใจ เราจะเอา และถ้าผัสสะที่ไม่น่าพอใจ เช่นกิเลสเกิดขึ้น เราบอกว่าการปฏิบัติของเราย่ำแย่ ไม่ดี  ผมอยากให้พวกเราเห็นโครงสร้างทั้งหมดที่ผมพยายามจะถ่ายทอดและสื่อสาร ว่าชีวิตเรานั้นมันไม่จริงยังไง ชีวิตการปฏิบัติธรรมของเรานั้นมันจอมปลอมยังไง  เราต้องค้นเข้าไปในใจจริงๆ ค้นไปลึกที่สุดในใจจริงๆ ว่ามันคืออะไรกันแน่...ในสิ่งที่เราทำ  #ไม่อย่างนั้นชีวิตเราจะอยู่ภายใต้มายาภาพที่ขาวสะอาดสดใส และปิดบังเราอยู่อย่างแนบเนียน  ชีวิตการปฏิบัติธรรมของเราเป็นจริงไหม?  หรือเป็นแค่ชีวิตที่ต้องการความปลอดภัย? ใช่ไหม...ที่เราพยายามแสวงหาทุกอย่างไม่ว่าจะเป็นครูบาอาจารย์ วิธีการปฏิบัติต่างๆ ความรู้ต่างๆ การประเมินผลต่างๆ ทั้งหมดแท้จริงแล้ว #เราแค่ต้องการความปลอดภัย  เราพยายามเป็นคนดีเพราะเรากลัวตกนรก เราสนใจในการทำบุญเพราะเราอยากขึ้นสวรรค์ และเราอยากเป็นพระโสดาบันเพราะเราไม่อยากตกอบาย  นี่คือทั้งหมดที่เราเป็นใช่ไหม?  คำถามผมคือ ชีวิตมันจริงตรงไหน? แล้วชีวิตจริงๆ นั้นเป็นยังไง? ชีวิตที่เป็นการปฏิบัติธรรมอย่างแท้จริงเป็นยังไง? คือชีวิตที่เผชิญกับความจริงในขณะนี้ โดยที่ไม่รู้อะไรล่วงหน้าเลย นั่นคืออริยสัจ 4 คือ #ชีวิตแห่งอริยสัจ  เราต้องเผชิญกับขณะนี้โดยที่ไม่รู้อะไรเลย ไม่มีความคิดที่จะป้องกัน หรือที่จะต้องเผชิญกับมันด้วยกิริยายังไงดี หรือมันควรจะเป็นยังไงดี  และนั่นคือความจริง ความจริงอยู่ที่นี่แล้ว อยู่ที่นี่เลย เราทุกคนมีความจริงอยู่ตลอดเวลา  แต่ความจริงมันถูกพาให้ไปไกลเหลือเกิน บรรยากาศทั้งหมดมันบอกเราแบบนั้นว่าเราจะต้องไปถึงความจริง  ความจริงไม่ต้องไปถึง มันอยู่ที่นี่เลย  เมื่อกิเลสเกิดขึ้น เรามีวิธีการทันทีว่าจะทำยังไงกับมัน…ใช่มั้ย? บางคนจะทำกรรมฐาน เช่น อสุภกรรมฐาน บางคนมีวิธีอยู่แล้วว่า คอยรู้มัน ดูมัน ไม่เข้าไปเป็นกับมัน  เรามีวิธีอย่างสมบูรณ์แบบซักอย่างหนึ่งที่เราจะทำต่อความจริงในขณะนี้ เรามีวิธีล่วงหน้า...เข้าใจไหม?  แต่การเผชิญกับความจริงของชีวิต บางครั้งเราอาจจะเห็นมันโดยที่ไม่เข้าไปเป็น  เรารับรู้ทั้งหมดนั้นว่า เห็นแล้วไม่เป็น...มันเป็นยังไง มันเกิดขึ้นได้ยังไง  บางครั้งมันเกิดขึ้น เรารู้ แล้วเราก็เป็นไปกับมันด้วย...แล้วมันเป็นยังไง ทั้งหมดนั้นเป็นยังไง เกิดความดิ้นรนยังไงต่อ เห็นกระบวนการของการต่อสู้ การหนี การคิดวิธี...เห็นทั้งหมดนั้น เข้าใจกิเลสตัวนั้น เข้าใจสิ่งที่เกิดขึ้นนั้น...เข้าใจให้มันแจ่มแจ้ง มีความอยากตามกิเลสนั้น...ทำไม? ค้นลงไป มันต้องการอะไร? เราจะได้อะไร? แล้วมันเป็นยังไง?  ความอยากนั้นถูกสร้างความสืบเนื่องได้ยังไง? มันมีอะไรเกิดขึ้นต่อจาก...เมื่อความอยากเกิดขึ้น มันถึงสร้างความสืบเนื่องได้?  #เข้าใจทั้งหมดนี้  #ไม่ใช่หนีมัน ไม่ใช่ทำให้มันไม่เกิดขึ้น ไม่ใช่กลบเกลื่อนมัน  เข้าใจที่ผมพยายามจะบอกไหมว่า นักปฏิบัติธรรมพยายามฝึก…#ฝึกอาวุธสักอย่างหนึ่งขึ้นมาเพื่อที่จะต่อสู้กับกิเลส แม้ว่าจะเป็นการเห็นมันก็ตาม แม้จะเป็นการแค่รู้แค่เห็นก็ตาม  แต่หัวใจของเราคือการสู้กับมัน เราต้องเข้าใจทั้งหมดที่ผมพูดนี้  เพราะเพียงแค่หัวใจเราผิด ทุกอย่างจะผิดหมด  ชีวิตที่เป็นการปฏิบัติธรรมที่แท้จริง ไม่ใช่การฝึกอาวุธอะไรขึ้นมาสักอย่างหนึ่ง เพื่อจะต่อกรกับกิเลส  แต่คือ #เข้าใจความเป็นไปทั้งหมดของมัน เข้าใจที่มาที่ไปของมัน เข้าใจกระบวนการของมัน  และการที่ไม่มีใครซักคนที่มีหัวใจจะต่อกรกับมัน นั่นคือ #หัวใจของสัมมาทิฏฐิ และอย่างที่ผมบอก เมื่อสัมมาทิฏฐิได้เกิดขึ้นแล้ว สัมมาที่เหลือทุกอย่างจะเกิดขึ้นตามกันมาอย่างที่หลีกหนีไม่ได้ สิ่งที่เราอยากได้ที่สุดคือ สัมมาสติและสัมมาสมาธิ สัมมาญาณะและสัมมาวิมุตติ จะเกิดขึ้น #มันจะเกิดขึ้นแปรผันไปตามความเข้าใจอันแจ่มแจ้งในอริยสัจ 4 นี้ มันจะแปรผันไปตามความเข้าใจอย่างแจ่มแจ้งในชีวิตนี้ ไม่ใช่การพยายามทำสิ่งที่ดีให้เกิดขึ้น ทำสิ่งที่ไม่ดีให้หายไปหรือไม่เกิดขึ้น เหล่านั้นไม่ใช่ความเข้าใจในชีวิตนี้  เรานึกออกมั้ย เราพยายามทำคุณสมบัติที่ดีที่เราเชื่อ...ให้มันเกิดขึ้นในจิตใจของเรา และทำลายหรือไม่อยากให้สิ่งที่เราเชื่อว่าไม่ดีนั้นเกิดขึ้น เราใช้ชีวิตอยู่กับเรื่องของความเชื่อใน 2 เรื่องนี้แค่นั้น  แล้วอริยสัจ 4 อยู่ที่ไหน?ความเข้าใจในชีวิตนี้อยู่ที่ไหน? เมื่อความเข้าใจในชีวิตนี้แจ่มแจ้งขึ้นเป็นลำดับ ชีวิตก็จะเป็นมรรคมากขึ้นตามลำดับ  มันคือเ

บรรยายเมื่อ 12-02-2565   289.ชีวิตที่ไร้บัญญัติ คำว่า “ดี” ที่เราเชิดชูกัน ที่เราให้คุณค่ากับบางสิ่งบางอย่าง มันจริงไหม? “ดี” มันใช่ “จริง” ไหม?  ศาสนาพุทธ ถูกครอบงำด้วยคำว่า “ดี” มากกว่า “จริง”  ศาสนาพุทธถูกโลกและสังคมกลืนไปด้วยความดีมากกว่าจริง จริงหายไป ดีมาเป็นใหญ่แทนในศาสนาพุทธ  บรรยากาศนี้ทำให้เหล่านักปฏิบัติธรรมจึงค้นไม่พบความจริง เราติดอยู่กับความเชื่อหลายอย่าง และ “ดี” คือหนึ่งในนั้น  ผมว่าเราทุกคนเมื่อเข้ามาปฏิบัติธรรมจะได้ยินคำสอนว่า เราต้องปฏิบัติธรรมเพื่อจะรู้ว่าความจริงคืออะไร เราต้องปฏิบัติธรรมเพื่อจะเห็นโลกนี้ตามความเป็นจริง  ฟังผมให้ดี…คำสอนกำลังบอกเราว่า “เราต้องมาปฏิบัติธรรม เพื่อจะเห็นความจริง” เพื่อจะเห็นความจริง…นั้นแปลว่าอะไร? ความจริงอยู่ในอนาคต ความจริงอยู่ข้างหน้า เราคนนึงจะต้องปฏิบัติซักอย่างนึงที่เรียกว่า “วิธีปฏิบัติ” เพื่อจะไปรู้ว่าอะไรคือความจริงที่อยู่ข้างหน้า ที่อยู่ในอนาคต อีกไกลแสนไกล  นี่คือคำสอนผ่านภาษาที่เราได้รับ และเราทุกคนคิดแบบนั้นว่า โอเค เราต้องปฏิบัติธรรมก่อน เราต้องพยายามมีสติ มีสมาธิ มีนู่น มีนี่ มีนั่น เพื่อที่วันนึงเราจะเห็นความจริงได้  แต่ความจริงคือ “ขณะนี้”…#ความจริงคือขณะนี้เลย  ขณะแห่งการรับรู้ที่มีอยู่แล้วตามธรรมชาติ และไม่มีระยะทางที่จะเข้าถึงมัน  เป็นชีวิตที่ไร้กาลเวลา เหนือกาลเวลา เป็นชีวิตที่เป็นอกาลิโก นี่คือความจริง นี่คือจริง มันไม่ได้อยู่ข้างหน้า มันไม่อาศัยการปฏิบัติเพื่อจะไปถึงมัน มันอยู่ที่นี่อยู่แล้ว  เราถูกหลอกด้วยภาษา ด้วยความหมายของมัน และเราเชื่อสนิทใจว่า เราต้องพยายามทุกวิถีทางเพื่อที่จะพบความจริงที่อยู่ข้างหน้านั้นให้ได้  นี่คือหายนะของวงการการปฏิบัติธรรม...ที่เราทุกคนเข้าใจแบบนั้น นี่คือโศกนาฏกรรมของนักปฏิบัติธรรม ความหายนะที่เราไม่เห็นโครงสร้างของชีวิตของเรา ว่าติดอยู่กับความหมายของคำสอน ถ้อยคำ เรายึดติดอยู่กับมัน  ชีวิตทั้งชีวิตที่เป็นจริง จึงกลายเป็นชีวิตที่เป็นความเชื่อ เป็นความยึดมั่น กับความเชื่อสักอย่างนึง  เราไม่เคยมีชีวิตจริงๆ...ไม่เคยเลย  เราถูกความหมายของคำสอนที่เราอ่านที่เราฟังเป็นตัวนำทางชีวิต ชีวิตเราคับแคบ เพราะเราถูกครอบงำด้วยความหมายของบางสิ่งบางอย่างที่เราเชื่อ . มันมีเราคนนึง แยกออกจากสิ่งที่ถูกรู้ต่างๆนั้น ว่ามันเกิดและดับ ว่ามันเป็นไตรลักษณ์ เราคนนี้ไม่เคยหายไปเลย  ที่พระพุทธเจ้าท่านสอนว่าเห็นตามความเป็นจริง คือทั้งหมดนี้ต้องเกิดและดับ เป็นไตรลักษณ์ ไม่ใช่เหลือเราหรืออีกสิ่งหนึ่งที่เป็นคนคอยรู้ว่ามันเกิดและดับ  นี่คือผลลัพธ์จากชีวิตที่เราทำตามความหมายของคำสอนซักอันนึง  เราใช้ความคิด แปลความหมายของคำสอนนั้น แล้ว “ทำ” ทำไมเราทำแบบนั้น? เพราะเราเชื่อว่าความหมายของคำสอนนั้นถูก  ผมถามอีกว่า แล้วเราจะเชื่อได้ยังไง? เราอาจจะมีเหตุผลว่าเพราะๆๆๆๆ  ถามตัวเอง…มันคือความเชื่อที่ซ้อนไปเรื่อยๆใช่ไหม? เราไม่เคยเหลือแค่ชีวิตจริงๆ #ชีวิตล้วนๆจริงๆที่ไม่มีเรา ไม่มีไอเดียของความเป็นเรา ไม่อยู่ภายใต้ความหมายของวิธีปฏิบัติใดๆ  เหลือแค่กายและจิตนี้ เหลือแค่นี้จริงๆ  แล้วชีวิตนั้นจะเป็นการรู้ ที่ไม่ใช่เราคอยรู้ หรือเราต้องทำอะไรให้มันรู้  แต่ชีวิตนั้นเป็นการรู้ และเป็นการเกิดแล้วก็ดับ แล้วก็เป็นความเปลี่ยนแปลง ทนอยู่สภาพเดิมไม่ได้ เป็นไปตามเหตุและปัจจัย ไม่มีใครซักคนอยู่ที่นั่น นี่คือการเห็นตามความเป็นจริง นี่คือการเห็นความเกิดดับ  #ชีวิตเป็นอย่างนั้นอยู่แล้ว...แค่เราหายไป  ความเกิดและดับ อนิจจัง ทุกขังและอนัตตา เป็นการขยายความความเป็นเช่นนั้นเอง ขยายออกมาเพื่อให้เราเข้าใจว่าเป็นเช่นนั้นเองนี่เป็นยังไง  ชีวิตที่ไร้บัญญัตินั้นมันไม่มีความหมาย มันเป็นเช่นนั้นเอง มันเป็นอย่างนั้นเอง แม้กระทั่งคำว่าเป็นเช่นนั้นเองหรือเป็นอย่างนั้นเอง ก็คือความพยายามอธิบายชีวิตที่แท้จริงนั้นให้เป็นความหมายเฉยๆ  #แค่รู้จักชีวิตที่ไร้บัญญัติ เราจะรู้จักทุกอย่าง แต่ตอนนี้เราอยู่ที่ไหน? เราอยู่ที่ความหมายว่าชีวิตเป็นเช่นนั้นเอง เราอยู่ที่ความหมายของการขยายความคำว่าเป็นเช่นนั้นเองว่า มันเกิดแล้วก็ดับ มันเป็นสิ่งที่เปลี่ยนแปลง ทนสภาพเดิมไม่ได้ เป็นไปตามเหตุและปัจจัย เราอยู่ที่ความหมายของสิ่งที่ถูกขยายออกมาๆ เรื่อยๆ เราอยู่ที่นั่น เราไปทำสิ่งๆนั้น  เราพยายามเห็นสิ่งสิ่งนั้นที่เป็นคำขยายจากชีวิตที่ไร้บัญญัติเฉยๆ  เข้าใจที่ผมพูดไหม? เราอยู่คนละที่กันอย่างสิ้นเชิง เราอยู่กันคนละโลก  ผมเคยบอกว่าเราพยายามทำสิ่งที่ไม่ต้องทำ แล้วไม่ทำสิ่งที่ต้องทำ…เป็นแบบนี้  ถ้าเรายังไม่เข้าใจชีวิตที่แท้จริงนั้นเป็นชีวิตที่ไร้บัญญัติ เราจะอยู่ที่นั่น เราจะใช้ชีวิตที่อยู่ในความหมายบางอย่างที่เราเชื่อ แล้วเราจะพยายามจะไปถึงความหมายนั้นที่เราเชื่อ และนั่นคือโลก เราอยู่ในโลกเหมือนเดิม ต่อให้เรียกว่า

บรรยายเมื่อ 05-02-2565   288.สิ่งที่เราไม่เคยทำ...ในการปฏิบัติธรรม   การภาวนาคือ การรู้จักว่าอะไรเป็นอะไร ชีวิตนี้คืออะไร ทั้งหมดที่เกี่ยวข้องกับชีวิตนี้คืออะไร กับดักและโครงสร้างอันผิดเพี้ยนทั้งหมดคืออะไร เกิดขึ้นได้ยังไง   แล้วความถูกต้องถึงจะเกิดขึ้น   ความถูกต้องไม่เกิดขึ้นจากการเชื่อบุคคลคนนึงที่เราเชื่อถือ แล้วทำทุกอย่างอย่างสุดหัวใจตามความเชื่อนั้น...ให้ถูกเป๊ะตามที่คนคนนั้นบอก นั่นมันเป็นแค่จินตนาการ เป็นแค่ภาพ เป็นแค่ความเชื่อ   การภาวนา หรือการปฏิบัติธรรม หรือกิริยาต่างๆ ที่เราใช้ในการปฏิบัติธรรม ที่เราเรียกว่า “รู้” หรือ “เห็น” ต้องเกิดขึ้นมาจากชีวิตของเราเอง ไม่ใช่เกิดขึ้นจากการที่มีหนังสือบอกเรา หรือมีคนบอกเรา   คำว่า “รู้” คำเดียว เราสามารถจินตนาการได้ไม่เหมือนกัน มันจึงเกิดปัญหาได้ว่า ทำไมความรู้สึกตัวที่มีอยู่แล้วในมนุษย์ทุกคน เราถึงทำให้มันกลายเป็นความเพ่งได้   เพราะฉะนั้น #การภาวนาจึงเริ่มต้นที่_ความเข้าใจชีวิตเก่าทั้งหมดว่ามันเป็นทุกข์ได้ยังไง   ไม่ใช่เริ่มต้นที่การเดินเข้ามาวัด เดินเข้ามาที่สำนักปฏิบัติธรรม แล้วมาถามครูบาอาจารย์ว่า ต้องทำยังไง   แต่ต้องเริ่มต้นที่ตัวเอง ที่จะมีปัญญาและมีวุฒิภาวะ ที่จะเติบโตขึ้นมา และเข้าใจชีวิตทั้งหมดที่เคยผ่านมา ว่ามันทุกข์ได้ยังไง แล้วเราจะไม่ใช้ชีวิตแบบนั้น หลังจากที่เราเข้าใจทั้งหมดของชีวิตนั้นแล้ว   เราจะไม่ปฏิบัติธรรมด้วยชีวิตและหัวใจแบบเก่า และถ้าเรารู้ว่ามันเกิดขึ้น เราจะรู้ว่านั่นไม่ใช่ ไม่ต้องให้ใครบอกเราเลย นี่คือวุฒิภาวะ นี่คือความเติบโต ที่เราทุกคนจะต้องลงทุนด้วยตัวเอง   เมื่อเราเข้าใจว่าชีวิตเก่านั้นเป็นทุกข์ได้ยังไง เราจะค่อยๆ ที่จะรู้จักการใช้ชีวิตจริงๆ เราจะไม่ใช้ชีวิตที่เป็นเหตุแห่งทุกข์   เราจะค่อยๆ ค้นพบว่า ชีวิตที่แท้จริงนั้นคือ ชีวิตที่เงียบเชียบที่สุด   คำว่าเงียบเชียบ...ไม่ใช่ไม่มีอะไรเลย แต่เงียบเชียบต่อทุกสิ่งทุกอย่างที่เกิดขึ้น   เราจะเงียบเชียบ เพราะผมบอกว่ามันเป็นชีวิตที่แท้จริง และเชื่อผมว่ามันถูกหรือว่าดีไหม?   หรือความเงียบเชียบนั้นเกิดขึ้นจากความเข้าใจชีวิตทั้งหมด ว่ามันเป็นทุกข์ได้ยังไง แล้วผลลัพธ์สุดท้ายคือเราค้นพบว่า ชีวิตมันเงียบเชียบด้วยตัวมันเอง   แม้กระทั่งชีวิตที่เงียบเชียบก็ไม่อาจเอาไปเป็นวิธีปฏิบัติได้ แต่มันต้องเกิดขึ้นจากชีวิตของเราเอง เกิดขึ้นจากความเข้าใจทั้งหมดของชีวิต ความทุกข์ทั้งมวลของชีวิตของเราเอง .   ชีวิตเป็นแค่ความดำรงอยู่ ดำรงอยู่กับทุกขณะของชีวิตอย่างเต็มเปี่ยม   ชีวิตนั้น ไม่ใช่การที่มีใครสักคนนึงคิดว่าจะปฏิบัติธรรมยังไงดี หรือคิดว่าจะปฏิบัติต่อสิ่งที่เกิดขึ้นขณะนี้ยังไงดี แต่ดำรงอยู่กับมันอย่างเต็มเปี่ยม โดยที่ไม่มีใครคนนั้นคิดจะทำอะไรกับมัน...นี่คือสิ่งเดียวที่นักปฏิบัติธรรมไม่เคยทำ   เราทุกคนพร้อมจะทำอะไรกับมันตามความรู้ ตามวิธีการที่เราได้รับมาจากอาจารย์ เช่น เราจะเห็นมัน เราจะดูมัน เราจะรู้มัน เราจะไม่เข้าไปเป็นกับมัน นั่นคือสิ่งที่เราทำ สิ่งที่เราอยากจะให้เป็นแบบนั้น เราต้องการเป็นแบบนั้น เราต้องการได้รับรสชาติของการเป็นแบบนั้น นั่นคือกามตัณหา!   สิ่งที่เราไม่เคยทำเลยคือ #ดำรงอยู่กับมันอย่างเต็มเปี่ยม ไม่มีใครคนนั้นคิดจะทำอะไรกับมันทั้งนั้น   และเราก็อาจจะคิดว่า แล้วมันจะผ่านไปใช่ไหมครับ?   คำสอนเหล่านั้นจะทำให้เราอยู่ในอนาคต ไม่ได้ดำรงอยู่กับมันอย่างเต็มเปี่ยม ทำให้เรารอว่าจะเกิดอะไรขึ้น และถ้ามันไม่ผ่านไป เราจะกลุ้มใจว่า ทำอะไรผิดรึเปล่า   ดำรงอยู่กับจิตใจ...ความรู้สึกต่างๆ เหมือนกับเราที่ดำรงอยู่กับร่างกายนี้...ที่มันแก่ ที่มันเจ็บ ที่มันจะตาย   เรามุ่งจะให้จิตใจนี้มันดี เพื่อที่เราจะได้เกิดดีๆ ตายดีๆ ไปดีๆ เราไม่เคยสนใจที่จะไม่ไปไหน...ไม่ไปไหนแล้ว   เราสนใจจะไปกับไม่ไป ไปที่ดีๆ ไม่ไปที่ไม่ดี มีใครสนใจว่าไม่ไปไหนไหม?   ดำรงอยู่กับมันอย่างเต็มเปี่ยม...ไม่ไปไหน...ไม่มีเรา   “เมื่อไม่มีเรา ก็จะไม่มีใครต้องไปไหน”   จะเหลือแค่ความเป็นอยู่ของชีวิตนี้...#มันเป็นอย่างนี้ แค่นั้น   #Camouflage 05-02-2565

บรรยายเมื่อ 29-01-2565   การเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นจากรากเหง้าของหัวใจนั้น ไม่ได้เกิดขึ้นจากการที่มีเราคนนึง มีไอเดีย แล้วพยายามจะเปลี่ยนแปลงตัวเอง   การเปลี่ยนแปลงในแบบที่เราทำมานั้นคือ ความที่มนุษย์คนนึงไม่เคยเปลี่ยนแปลงเลย เราทำเหมือนเดิม จริงๆเราไม่เคยเปลี่ยนแปลง เราคือมนุษย์คนเดิม ไอเดียเดิมๆ   แต่ความไม่มีเรา ...การมีชีวิตที่ความคิดเข้าไปไม่ถึง ...การมีชีวิตอย่างเงียบเชียบ ...การที่ไม่มีใครสักคนพยายามจะเปลี่ยนแปลงอะไร ...การที่ใครคนนั้นหายไป ...ไม่มีใครสักคนใส่ความพยายามต่อชีวิตนี้ เพื่อให้มันดีกว่านี้   และเมื่อใครคนนั้นหายไป ความเปลี่ยนแปลงอย่างถึงรากถึงโคนจึงจะเกิดขึ้นได้   ความพยายามที่จะเปลี่ยนแปลงทั้งหมดภายใต้ความเป็นเรา คือความล้มเหลว คือหายนะ เพราะมันคือความที่มนุษย์คนหนึ่งไม่เคยเปลี่ยนแปลงเลยต่างหาก เราต้องเข้าใจเรื่องนี้ .   เราติดอยู่ในกับดักของการคิดว่า จะทำยังไงดีต่อความทุกข์หรือความสุขที่เกิดขึ้นในชีวิต เรามีโครงสร้างของการที่เราคนนึงพยายามที่จะปกป้องตัวเอง   เราหมกมุ่นอยู่กับการแก้ปัญหาความทุกข์ความสุข เราหมกมุ่นตั้งแต่เราอยู่ในโลก เช่น เราหนีความทุกข์ด้วยการหาความสุข พอเรามาปฏิบัติธรรม เราหนีความทุกข์ด้วยการทำสมาธิ ด้วยการวิ่งหาความสงบ ด้วยการเจริญวิปัสสนา เราจะเห็นสิ่งต่างๆตามความเป็นจริง   แต่ผมถามว่าหัวใจคืออะไร? หัวใจที่ลึกที่สุดคือหัวใจเดิมใช่ไหม?   คือเราหมกมุ่นกับการแก้ปัญหาความทุกข์ เราแค่เปลี่ยนวิธีเฉยๆ เราใช้วิธีที่เลิศเลอที่สุดคือ วิปัสสนากรรมฐาน ผมไม่ได้บอกว่ามันผิด   แต่ผมถามว่าหัวใจของเราคืออะไร? คือเราคนนี้จะหนีทุกข์ใช่ไหม?   ทั้งหมดคือมีเราคนหนึ่งพยายามหาวิธีการที่จะหนีความทุกข์ เรายังคงหนีความทุกข์เหมือนเดิม ผมถึงบอกว่าเราไม่เคยเปลี่ยนแปลง เราคือมนุษย์คนเดิม และเราไม่มีวันจะเปลี่ยนแปลงได้   แต่การมีชีวิตที่เงียบเชียบ ไม่ได้เกิดจากการที่ฟังผม เมื่อผมอธิบายได้อย่างดี และเราคิดตามเหตุผลแล้วว่าอย่างนี้ถูก แล้วเราจะทำแบบนี้ นั่นคือวิธีของการหนีทุกข์เหมือนเดิม   แต่ความเข้าใจในการมีชีวิตอย่างเงียบเชียบ #จะต้องเป็นสิ่งที่เราทุกคนจะต้องค้นพบมันด้วยตัวเอง ว่าทำไมถึงต้องเป็นอย่างนั้น   ตามประสบการณ์ผม เราจะค้นพบว่าชีวิตมันเป็นความเงียบเชียบอย่างแท้จริง มันมักจะเกิดขึ้นจากความทุกข์ ความผิดหวัง ความไม่สมหวัง ความที่ไม่ได้อะไรอย่างที่เราต้องการ ความที่เป้าหมายทั้งหมดที่เราหวังไว้ทลายลงไป   #แล้วชีวิตที่เงียบเชียบจะเกิดขึ้นมา โดยที่ไม่มีใครมีไอเดียว่าเราจะมีชีวิตที่เงียบเชียบ มันเกิดขึ้นมา แล้วเราจะค้นพบมันว่านี่คือ ชีวิตที่แท้จริง   และใครสักคนหนึ่งจะใช้ชีวิตอย่างเงียบเชียบ ไม่ใช่เพราะว่าเราเชื่อคนอีกคนนึงบอกว่ามันถูก แต่เรารู้จักมันด้วยตัวเอง ด้วยหัวใจของเราเอง ด้วยชีวิตของเราเอง ว่าต้องเป็นแบบนี้ .   #อย่าหลบหนีจากชีวิต แล้วไปหาอะไรทำ   ขณะที่เราฟุ้งซ่าน เรารีบไปนั่งสมาธิ…ทำไม? จริงๆ เราหนีความฟุ้งซ่านใช่ไหม? เราอยากได้รับความสงบแทน เพราะมันดีกว่า   เราไม่หนีได้ไหม? เราไม่ตามได้ไหม? เราไม่ถอยได้ไหม? แล้วเราก็ไม่สู้กับมันได้ไหม? เราอยู่กับมันเฉยๆได้ไหม?   นี่คือชีวิตที่เงียบเชียบ ผมไม่ได้บอกว่ามันต้องดี แต่มันเป็นชีวิตที่เงียบเชียบ   ชีวิตเราทุกคนหลบหนีมาตลอดชีวิต เราไม่เคยเลิกจะหลบหนี   พอเราทุกข์ เราจะไปหาความสุข เราอยู่กับทุกข์ไม่ได้   พอเราเบื่อ เราจะไปหาอะไรทำ เราอยู่กับความเบื่อไม่ได้ เราต้องการได้รับบางสิ่งบางอย่างตลอดเวลา   เมื่อก่อนผมสอนในคลิปแรกๆว่า เราแค่ Being อยู่ในธรรมชาตินี้ คือเป็นอยู่ในธรรมชาตินี้เฉยๆ ไม่ใช่การใช้ชีวิตที่คิดว่าวันนี้เราจะได้รับอะไรดีๆบ้าง   เพราะฉะนั้น ชีวิตที่เป็นการภาวนานั้น ไม่ใช่ชีวิตที่หาอะไรทำ แต่เป็นชีวิตที่ไม่มีอะไรทำ   อย่าลืมที่ผมบอกว่า เราทุกคนเลือกที่จะมาปฏิบัติธรรม…หรือภาวนาทั้งชีวิตของเรา…เราเลือกสิ่งนี้ เราเลือกเพราะเราต้องการความเปลี่ยนแปลงอย่างถึงรากถึงโคนกับชีวิตนี้ เราต้องรู้ว่าอะไรคือสาเหตุ ต้นเหตุ หรือเหตุของมัน   และใช้ชีวิตนั้นด้วยความเข้าใจอย่างแท้จริง ที่เกิดขึ้นมาจากหัวใจของตัวเอง   อย่าใช้ชีวิตเดิมที่พยายามจะเปลี่ยนแปลง ซึ่งเป็นชีวิตที่ไม่เคยเปลี่ยนแปลงเลย

บรรยายเมื่อ 16-01-2565   เรามาฟังธรรมไม่ใช่เพื่อที่จะได้รับวิธีปฏิบัติธรรม พวกเรามีวิธีปฏิบัติธรรมกันเยอะมากแล้ว แต่เรามาเพื่อจะเข้าใจว่า #วิธีปฏิบัติธรรมนั้นจะต้องผลิบานขึ้นมาจากชีวิตแห่งอริยสัจ 4 เท่านั้น   เพราะถ้าวิธีปฏิบัติธรรมนั้นไม่ได้ผลิบานขึ้นมาจากชีวิตที่แท้จริง เราจะเป็นแค่คนที่รับวิธีปฏิบัติธรรมไป และใช้ความคิดกับวิธีปฏิบัติธรรมนั้นว่าจะต้องทำอย่างไร   และชีวิตหลังจากนั้นของเราก็กลายเป็นแค่วิธีปฏิบัติธรรม กลายเป็นแค่ชีวิตภายใต้ความคิด ภายใต้ภาพอันหนึ่งที่เราวาดเอาไว้ว่านี่คือวิธีปฏิบัติธรรม และนั่นคืออดีต...เราใช้ชีวิตอยู่ภายใต้อดีต   เราไม่เพียงอยู่แต่ในอดีต...เมื่อเราวาดภาพของวิธีปฏิบัติธรรมเสร็จเรียบร้อย นั่นหมายถึงมันมีอนาคตอยู่ด้วย อนาคตเราจะได้รับบางสิ่งจากวิธีปฏิบัติธรรมแบบนี้   เพราะฉะนั้น #ชีวิตของเราเป็นได้แค่อดีตและอนาคต ไม่เคยที่จะรู้จักคำว่าปัจจุบันเลย   แต่ทีนี้เมื่อทุกคนเริ่มรู้จักว่า “ปัจจุบันนั้นคือเส้นทาง” และแล้วมันก็ได้กลายเป็นวิธีอีกครั้งหนึ่ง... “เรา” จะอยู่กับปัจจุบัน   เราอยู่กับปัจจุบัน หรือ ชีวิตนั้นเป็นปัจจุบัน?   เราสามารถจะแยก 2 สิ่งนี้ว่ามันต่างกันได้ไหม?   ชีวิตที่เป็นปัจจุบันนั้นเป็นชีวิตที่ความคิดเข้าไปไม่ถึง นั่นหมายถึงว่ามันไม่มีการตัดสิน มันไม่มีการให้ค่า ไม่มีการให้ความหมาย ไม่มีที่หมายใดๆหลงเหลืออยู่ มันจึงพ้นไปจากถูกผิดดีชั่ว อยู่พ้นไปจากการคอยประเมินทบทวนตัวเอง   เราชอบประเมินหรือทบทวนตัวเองว่า ตอนนี้เราทำถูกไหม? ตอนนี้เราดีหรือยัง? ก้าวหน้าไหม? ดีกว่าเดิมหรือยัง?   ทำไมเราทำแบบนั้น? เพราะเราไม่เข้าใจว่าอะไรคือการปฏิบัติธรรม เราเข้าใจแต่เรื่องของวิชาพัฒนาตัวเอง เราแค่เป็นคนที่ต้องการจะดีกว่านี้แค่นั้น   ที่เราปฏิบัติธรรมผิดกันทุกวันนี้ ก็เพราะว่าเรามานั่งเพื่อจะรับวิธีปฏิบัติธรรม แล้วก็เอาไปทำ เราไม่เคยให้มันเบ่งบานขึ้นมาจากชีวิตนี้ ชีวิตนี้เหมือนดิน ดอกไม้หรือดอกบัวจะต้องเบ่งบานขึ้นมาจากดินนี้   #เราต้องใช้ทั้งชีวิตนี้ที่จะเข้าใจวิธีปฏิบัติธรรมที่ถูกสอนกันมา   เวลาความโกรธเกิดขึ้น ความไม่พอใจเกิดขึ้น เราจะรู้สึกทันทีว่า เราไม่ควรโกรธแบบนี้ ทำไมเราโกรธขนาดนี้ นี่เราปฏิบัติธรรม ขนาดนี้แล้ว...ยังเป็นขนาดนี้เลยหรือ? ทำไมมีคำพูดเหล่านั้นกับตัวเอง…เข้าใจไหม?   เพราะว่าลึกๆ ของเรานั้น เราคิดว่าเราจะดีกว่านี้ เราเข้าใจรากเหง้าของความเป็นเราไหม? เราเข้าใจการลวงหลอกของอัตตาว่ามันเก่งขนาดไหนไหม?   ชีวิตเป็นการรับรู้ที่ไม่มีการเลือก ชีวิตเป็นความรับรู้ ไม่ใช่เรารับรู้ มันมีความรับรู้อยู่แล้ว เป็นความรับรู้ที่ไม่มีการเลือก ไม่มีการตัดสินว่านั่นไม่ดี นี่ดีกว่า ไม่ใช่การพัฒนา ไม่ใช่การปรับปรุง ไม่ใช่เราจะดีกว่านี้ #แต่คือการเป็นอยู่กับทุกขณะไม่ว่าสิ่งนั้นจะคืออะไรตาม อยู่กับมันอย่างศิโรราบ อยู่กับมันโดยไม่คิดจะเปลี่ยนแปลง แก้ไข จัดการ หรือทำอะไรบางอย่าง   และคำตอบจะอยู่ที่นั่น ทางออกจะอยู่ที่นั่น ความจริงอยู่ที่นั่น   ความจริงนั้นไม่ใช่เราสักคนนึงกำลังกำหนดทิศทางให้มัน #มันต้องไม่มีเรา_ความจริงถึงจะเกิดขึ้น   เพราะฉะนั้น การปฏิบัติธรรมนั้นเริ่มจากความบริสุทธิ์ที่สุด แล้วก็จบที่ความบริสุทธิ์ที่สุดเหมือนกัน #ไม่ใช่เริ่มจากตัณหาของใครสักคนนึงที่อยากจะบริสุทธิ์ หรือเริ่มจากใครสักคนนึงที่อยากจะเห็นความจริง   #มันไม่มีใครคนนั้นตั้งแต่แรกอยู่แล้ว เราต้องเข้าใจเรื่องนี้ แต่มันมีเมื่อเราคิด มันมีเมื่อข้อมูลต่างๆที่เราเรียนมา จำมา ถูกบอกเล่าสืบต่อกันมา และสร้างเราขึ้นมาเป็นระยะๆ “เรา”ไม่ได้มีอยู่ตลอด   ที่เรากำลังปฏิบัติธรรมอยู่ทั้งหมด ลองสังเกต ลองถามตัวเองดู ลองพิจารณาย้อนกลับไป #จริงๆแล้วเรากำลังหนีทุกข์อยู่ใช่ไหม? เรากำลังทำทุกอย่างเพื่อจะหนีความทุกข์แค่นั้น แม้กระทั่งเราพยายามจะเห็นตามความเป็นจริง ก็เพื่อจะหนีมันใช่ไหม? มีเราคนนึงกำลังจะหนีมันใช่ไหม? นี่เป็นคำถามที่เราต้องถามตัวเองในทุกครั้งที่ความทุกข์เกิดขึ้น   เราใช้ทั้งชีวิตที่จะพิจารณาสิ่งที่เรากระทำต่อความสุขและความทุกข์ ว่าเราทำอะไรลงไปบ้าง? กำลังเกิดอะไรขึ้นบ้างเมื่อความสุขและความทุกข์เกิดขึ้นในขณะนี้?   เราเห็นความดิ้นรนที่เกิดขึ้นทั้งหมดของเราขณะนี้ไหม? และความดิ้นรนที่เรากำลังจะทำอะไรบางอย่าง ไม่ว่ามันจะดูดีแค่ไหนก็ตาม...ที่เหมือนการปฏิบัติธรรมเลยก็ตาม เบื้องหลังจริงๆแล้วเรากำลังหนีใช่ไหม?   และถ้าเราพบว่ามันเป็นอย่างนั้น และเรารู้ว่ามันไม่ใช่ เราจะทำยังไง? เราจะทำยังไงดี?   จนกว่าความพยายามทั้งหมดจะสิ้นสุดลงไป และชีวิตนั้นจะหยุด ซึ่งไม่ใช่วิธีปฏิบัติธรรม ไม่ใช่ทางลัดที่นำไปสู่การปฏิบัติธรรมให้เร็วกว่านี้ #แต่ชีวิตนั้นหยุดด้วยการผ่านชีวิตแห่งอริยสัจ 4 นี้ด้วยตัวเราเอง แล้วเราจะเข้าใจคำว่าหยุด คำว่าพ้นจากความปรุงแต่งทั้งปว

บรรยายเมื่อ 18-12-2564   การปฏิบัติธรรมคือ การเห็นสิ่งที่เกิดขึ้นทั้งหมดในชีวิตนี้ …เห็นเงื่อนไข ข้อจำกัด ความสัมพันธ์ทั้งหมดที่เกิดขึ้นในชีวิตนี้ …เห็นระบบของสายสัมพันธ์ของมันทั้งหมด พระพุทธเจ้าใช้คำว่า “ความเข้าใจแจ่มแจ้งในกองทุกข์นี้” หรือเรียกว่า “อริยสัจ 4” มันไม่ใช่เรื่องลึกลับ แต่พวกเราใช้ชีวิตกันอย่างตื้นเขิน เราต้องการแค่เชื่อ…แล้วทำตาม เราไม่เคยทำตามด้วยความลงลึกเข้าไปในตัวชีวิตนี้ด้วยตัวเราเองอย่างแท้จริง ผมอยากให้เราเข้าใจว่า มันไม่ใช่เรื่องของการที่เรากำลังคิดว่า เราจะฝึกสติยังไงให้ดีกว่านี้ ฝึกสมาธิยังไงให้ดีกว่านี้ หรือจะฝึกให้มีปัญญายังไงให้ยิ่งกว่านี้ เรานึกออกไหม…นั่นคือ #ระบบของความคิด แต่สิ่งที่ผมบอกคือ การที่เราเข้าใจระบบของความคิดทั้งหมดว่ามันกำลังสั่งให้เราทำอะไรบ้าง...นี่คือจริง เรื่องจริงมันเป็นแบบนี้ เราจะรู้จักเรื่องจริงได้ เราต้องรู้จักว่าอะไรคือเรื่องปลอมๆทั้งหมดในชีวิตนี้ เพราะฉะนั้น ศาสนาพุทธคือคำว่า “จริง” มีแต่คำว่าจริง เราไปถึงคำว่า “จริง” ไหม…อันนี้ต้องถามตัวเอง   ถ้าผมจะพูดอะไรให้ฟัง...ให้มันน่าอภิรมย์หน่อย หรือว่าลื่นหูซักนิด อาจจะน่าสนใจกว่านี้ เช่นผมบอกว่า พวกเราทุกคนควรจะมาปฏิบัติธรรม วันนึงเราจะเป็นกลางต่อทุกสิ่งทุกอย่าง วันนึงเราจะเป็นคนที่สามารถปล่อยวางได้ทุกสิ่งทุกอย่าง วันนึงเราจะยอมรับต่ออะไรๆที่กำลังเกิดขึ้นได้ทุกสิ่งทุกอย่าง วันนึงเราจะหลุดพ้นจากความทุกข์ทั้งปวง วันนึงเราจะเป็นอิสระ วันนึงเราจะไม่มีเรา เราจะเป็นพระอรหันต์ เราจะเป็นคนที่ไม่มีความทุกข์เหลืออยู่เลย...ฟังดูรื่นหู เสนาะหู ไพเราะ เกิดอะไรขึ้นทันที? เราทุกคนจะเข้ามา พร้อมรับสิ่งที่ผมจะบอกให้ไปทำทั้งหมด แล้วเราจะตั้งหน้าตั้งตา “ทำกันแบบสู้ตาย” เพราะเราหวังว่าวันนึงเราจะถึงที่นั่น เราจะได้รับความเป็นอย่างนั้น…ความไม่ทุกข์ ความเป็นพระอรหันต์ ความหลุดพ้น ความอิสระ นึกออกไหม? “เรา” จะได้รับ “เรา” ยังอยู่! เรายังอยู่เหมือนเดิม เราเป็นคนที่กำลังได้รับอะไรเหมือนเดิม เหมือนทั้งชีวิตที่เกิดมานั่นแหละ เราจะประสบความสำเร็จเหมือนที่เราเคยประสบความสำเร็จในทางโลกเหมือนเดิม   กับการที่ผมบอกว่า #การปฏิบัติธรรมนั้นเป็นเพียงแค่การตื่นและลืมตาขึ้นมาแค่นั้น ความรู้สึกของการที่เราตื่นและลืมตาขึ้นในขณะแรกเป็นยังไง? มีเราเป็นผู้หลุดพ้นไหมตอนนั้น? มีไอเดียว่าเราเป็นผู้ไม่ทุกข์แล้วไหม? เราเป็นกลาง…เราปล่อยวาง…เรายอมรับทุกอย่างได้…มีไหมตอนนั้น? ผมอยากให้เราเข้าใจว่า เราถูกล่อหลอกด้วยความหวังโดยมีความเป็นเรานี่แหละเป็นเหยื่อ เป็นเหยื่อที่หลอกง่ายที่สุด เพราะเราจะเอา จะบุกน้ำลุยไฟเท่าไหร่เราก็ทำ เพราะถ้าเราเชื่อว่าสิ่งนั้นมันดีเลิศประเสริฐ...เราจะทำ เพราะเราจะได้หนิ...ทำไมเราจะไม่ทำ เราต้องอดทนเรียนหนังสือ สอบเข้ามหาวิทยาลัยดีๆ ทำงานเพื่อจะได้สิ่งที่ดีเลิศประเสริฐ เช่น เงิน ทนทรมานเท่าไหร่เราก็ยอม มันคือระบบเดียวกัน มันคือระบบของความคิดที่หลอกเรา ระบบความคิดที่ชี้นำชีวิตเรา ชี้นำชีวิตเราทั้งชีวิตจนกระทั่งเรามาปฏิบัติธรรม มันก็ยังชี้นำเราอยู่เหมือนเดิม เราไม่เคยเห็นความจริงว่าเราถูกมันครอบอยู่ตลอดเวลา ทุกขณะของชีวิตเราถูกมันครอบ การเห็นความจริงของชีวิตคือเห็นที่นี่ เห็นเงื่อนไขบางอย่างที่ครอบงำชีวิตนี้ มันถูกบีบคั้นยังไง มันถูกเตะไปทางนู้นที เตะไปทางนี้ทีได้ยังไง เข้าใจเงื่อนไขทั้งหมดที่มีอยู่ในชีวิตนี้ นี่คือการปฏิบัติธรรม ไม่ใช่การไปเป็นอะไร และเมื่อเรารู้ทัน เมื่อเราเห็นเงื่อนไขทั้งหมด เห็นความสัมพันธ์ทั้งหมดที่กำลังเกิดขึ้นในแต่ละขณะของชีวิต ความยึดมั่นต่อสิ่งๆนั้นจะสลายไป จะเหลือแค่การใช้ชีวิตจริงๆ เหลือแค่ชีวิตที่เป็นปัจจุบันจริงๆ แล้วเราจะพบว่าชีวิตเราต้องทำอะไรน้อยมากเลย ที่เราต้องทำมาก ก็เพราะความยึดมั่นในความคิดที่ชี้นำเรา และเราเชื่อมัน เพียงแค่ไม่มีความยึดมั่นต่อความคิดและความเห็นที่เกิดขึ้นในแต่ละขณะของชีวิต ไม่ใช่เราไม่ทำอะไร แต่เราจะรู้สึกว่าสิ่งที่เราจะต้องทำมันน้อยลง เพราะหลายเรื่องที่ถ้าหมดตัณหาไปแล้ว มันก็ไม่ต้องทำ มันจะเหลือแค่บางเรื่องที่ต้องทำเท่านั้น   Camouflage 18-12-2564

บรรยายเมื่อ 11-12-2564   284.การปฏิบัติธรรมอยู่ที่ไหน   เรายังรู้สึกอยู่ไหมว่าการปฏิบัติธรรมนั้นเป็นอีกกิจกรรมหนึ่งของชีวิต   ถ้ามันเป็นอีกกิจกรรมหนึ่งของชีวิตแปลว่า ชีวิตนี้จะมีอีกหลายกิจกรรมนอกจากการปฏิบัติธรรม นั่นแปลว่าการปฏิบัติธรรมนั้นถูกแยกส่วนไปเป็นส่วนเล็กๆส่วนหนึ่งของชีวิตนี้ นั่นแปลว่าคำพูดที่เราเคยได้ยินว่าให้หลอมรวมการปฏิบัติเข้าไปในชีวิตให้ได้เป็นเรื่องที่ยังไม่เกิดขึ้นกับชีวิตนี้   ในความเป็นจริงมันไม่ใช่การหลอมรวมการปฏิบัติเข้าไปในชีวิตนี้ให้ได้ แต่มันเป็นความเข้าใจชีวิตนี้อย่างลึกซึ้งว่า #ชีวิตนี้นั้นเป็นการปฏิบัติธรรมอยู่แล้ว ชีวิตกับการปฏิบัติธรรมนั้นคือสิ่งเดียวกัน แยกจากกันไม่ได้ แยกเป็นของ 2 อย่างไม่ได้   ถ้าการปฏิบัติธรรมนั้นถูกแยกออกเป็นอีกกิจกรรมหนึ่งที่เราจะทำ สิ่งที่ถูกแยกออกได้นั้นเป็นได้แค่อย่างเดียวคือความคิด คือไอเดีย คือสิ่งที่เราจะไปถึง คือเป้าหมาย คือการที่เราพยายามจะไปถึงอีกที่หนึ่ง #และเราไม่รู้จักที่นี่ เรามองข้ามที่นี่ไป ไปทำอีกอย่างหนึ่งเพื่อจะไปถึงอีกที่หนึ่งของกิจกรรมนั้น   เราปฏิบัติธรรมอย่างตื้นเขินที่เราจะเห็นแค่กิเลส เห็นแค่สภาวธรรม เราเห็นทุกอย่างแบบแยกส่วน เราเห็นตามทฤษฎี เราเห็นตามคำสอน เราเห็นตามคำบอกกล่าว และเราทำแค่นั้น   เราแค่พยายามที่จะทำตามความเชื่อในคำสอนที่มีขอบเขตอันจำกัด คำพูดนั้นมีขอบเขตจำกัดในตัวมันเอง แล้วเมื่อเราฟังคำพูด เรามีภาพของเรา เรามีขอบเขตของความหมายของคำพูดนั้น และเราทำตามนั้น เราทำตามภาพที่เราคิดเอาเอง   เพราะฉะนั้น การปฏิบัติธรรมนั้นคือ ชีวิตที่เปิดกว้าง ชีวิตที่ผ่อนคลาย ชีวิตที่พร้อมจะเห็นความเคลื่อนไหว ความเป็นไป ความเป็นทั้งหมดของเหตุและปัจจัยมากมายที่เกิดขึ้นในขณะนี้   เมื่อเราเห็นชีวิต เห็นความเป็นทั้งหมดของมันในแต่ละขณะของชีวิต ชีวิตเราจะไม่คับแคบ การใช้ชีวิตนั้นไม่มีขอบเขต ไม่มีกรอบอันคับแคบของความคิดนั้นบังคับเอาไว้ ไม่มีความสับสน ไม่มีความยุ่งเหยิง ไม่มีความวุ่นวาย แล้ววันนึงเราจะได้รู้จักการใช้ชีวิตที่ไม่ต้องเลือก #เราแค่ฟังเสียงของชีวิตเท่านั้น เราจะรู้จักการฟังเสียงของชีวิต   และเมื่อเราใช้ชีวิตที่ไม่ต้องเลือก เราไม่ได้เป็นคนเลือก ชีวิตเราจะอยู่เหนือถูกเหนือผิด เหนือการตัดสินแบ่งแยก .   เบื้องลึกที่สุดของหัวใจของเรา เรายังมีความหวังว่าเราปฏิบัติธรรมแล้ววันนึงเราจะเป็นพระโสดาบันหรือพระอรหันต์ไหม?   หรือว่าเราจะมีจิตใจที่ไม่มีกิเลส สะอาด บริสุทธิ์ เบื้องลึกที่สุดของหัวใจของเรายังมีความหวังนั้นไหม?   ฉันต้องได้อะไรบ้างแหละในชีวิตนี้ หรือฉันคงต้องดีกว่านี้บ้างแหละในชีวิตนี้ ยังมีไอเดียนั้นไหม?   ฉันคงต้องดีกว่าคนในโลกบ้างแหละ หรืออย่างน้อยที่ฉันเป็นอยู่ตอนนี้ก็ดีกว่าคนที่มีกิเลสในโลกนั่นแหละ ยังมีไอเดียนั้นไหม?   ฉันก็ยังดีกว่าคนในบ้านฉันที่ไม่ปฏิบัติธรรมสักคนนึงเลย ยังมีไอเดียนั้นไหม?   ใช่ไหมที่นักปฏิบัติธรรมเกือบจะทุกคน ลงทุนปฏิบัติธรรมด้วยไอเดียแบบนี้ และมีไอเดียเหล่านี้ตลอดชีวิตการปฏิบัติธรรม   คำถามผมคือว่า แล้วเราจะได้ปฏิบัติธรรมตอนไหน? เพราะชีวิตนั้นไม่เคยเป็นชีวิตจริงๆ เลย   ตอนเด็กๆ เราเติบโตขึ้นมา เราตั้งใจเรียนหนังสือ เราตั้งใจอ่านหนังสือ เราตั้งใจสอบ เพราะเราหวังว่าจะผ่าน เราหวังว่าเราจะได้ที่ 1 เราหวังว่าเราจะได้รับคำชมว่าเราเรียนเก่ง เราหวังว่าเราจะได้รับอะไรที่ดีกว่าในขณะนี้   ไม่ว่าจะเป็นการเรียน การอยู่ในครอบครัว การอยู่กับเพื่อน การทำงาน #เราอยู่ในโครงสร้างของการที่เราทำอย่างนี้เพราะเราจะได้รับอย่างนั้น เราทำอย่างนี้เพราะเรามีสิ่งที่เราคาดหวังว่าจะได้รับอย่างนั้น แล้วเราใช้วิธีเดิม ใช้วิธีคิดเดิมๆ โครงสร้างของความเป็นเราเหมือนเดิมมาปฏิบัติธรรม   เข้าใจที่ผมบอกมั้ยว่า มันถึงกลายเป็นแค่อีกกิจกรรมหนึ่งของชีวิตเท่านั้นที่เราเรียกว่าการปฏิบัติธรรม แต่มันอยู่ภายใต้โครงสร้างของวิธีคิดเดิมๆ   ความเข้าใจโครงสร้างทั้งหมดของชีวิตที่ผมพูดถึงนี้ เห็นความเป็นทั้งหมดของตัวเอง เห็นกระแสความเป็นไปทั้งหมดของชีวิตนี้ และเราเข้าใจมันทั้งหมดได้อย่างแท้จริง นี่คือการปฏิบัติธรรม   ความเข้าใจทั้งหมดที่ผมพูดนี้คือสิ่งที่เราเรียกว่าอริยสัจ 4 รู้ทุกข์อย่างแจ่มแจ้ง   เมื่อเราพูดถึงอริยสัจ 4 มันดูยากเหลือเกิน ถ้าเราพูดกันง่ายๆคือแบบนี้ เราเข้าใจกระบวนการทั้งหมด เบื้องลึก เบื้องหลัง ความขับดันทั้งหมด ความหลงเหลือทั้งหมด ความไปสู่บางสิ่งบางอย่างทั้งหมด ความเดือดร้อนดิ้นรนทั้งหมด   ถ้าเราเข้าใจว่าอะไรเป็นการปฏิบัติธรรมกันแน่ เราจะค้นพบความจริงที่สำคัญสูงสุดคือ ชีวิตที่ไม่หลงเหลือเป้าหมายใดๆให้ใครบรรลุถึง เป็นเพียงแค่การเห็นกระแสของชีวิตนี้ #เห็นความเป็นไปของมันอย่างไม่มีวันจบสิ้นแค่นั้น   #เราคือการเห็นนั้น_และจุดจบของเราอยู่ที่นั่น แต่มันต้องไม่ใ

บรรยายเมื่อ 21-11-2564   เมื่อคนคนนึงรู้จักชีวิตที่แท้จริง เขาจะรู้ว่ามันไม่สามารถอธิบายได้ และไม่มีวิธีการหรือระบบการปฏิบัติการ ระบบการปฏิบัติธรรมใดๆที่จะเป็นเส้นทางอย่างชัดเจน ที่จะไปถึงชีวิตที่แท้จริง  เพราะว่าเมื่อระบบของเส้นทางเกิดขึ้น ระบบของเส้นทางนั้นเป็นตัวแทนของความคิด และคนที่ได้รับเส้นทางจะกระทำการปฏิบัติธรรมภายใต้ระบบของความคิด ซึ่งความคิดนั้นไม่สามารถจะเชื่อมเข้ากับความจริงได้  #ไม่มีวันจะเป็นไปได้ แต่ทุกวันนี้เราใช้ระบบของความคิด ระบบของเส้นทางที่ถูกแปลออกมาจากความคิด  แล้วเราใช้ความคิดของเรารับระบบการปฏิบัติธรรมนั้น  และดำเนินชีวิตอยู่ภายใต้ระบบของความคิดนั้น เพราะฉะนั้น ผมถึงบอกว่าทั้งหมดที่เราทำ ถ้าเรายังใช้ชีวิตอยู่ภายใต้ระบบของความคิด หรือปฏิบัติธรรมอยู่ภายใต้ความเชื่อที่เราเชื่อ  นั่นแปลว่าที่ผ่านมาทั้งหมดของเรานั้นเรายังไม่ได้เริ่มปฏิบัติธรรมเลย ถ้าเราแค่นั่งเฉยๆ และไม่มีทิศทางของระบบความคิด ความเชื่อใดๆชี้นำ แค่นั่งเฉยๆ เราจะค้นพบว่ามีสิ่งที่เรียกว่าความรู้สึกตัว เราจะค้นพบชีวิตที่เป็นปกติ เราจะค้นพบสภาพที่พ้นจากความปรุงแต่งทั้งปวง เราจะค้นพบสภาพเดิมแท้ สภาพดั้งเดิมของชีวิต ซึ่งเป็นสภาพก่อนหน้าที่ระบบของความคิด ระบบของความเชื่อ กำลังบอกเราว่าจะต้องทำอะไรต่อตัวชีวิตนี้ ทุกวันนี้เราไม่รู้จักสภาพนี้ ทุกวันนี้เราพยายามปฏิบัติธรรม เราพยายามรู้สึกตัว เราพยายามรู้ทันความคิด เราพยายามรู้ทันสภาวธรรมต่างๆในจิตใจ  เรายังไม่ได้ออกจากความคิดเลย  เราไม่เคยออกจากความคิดเลย เรารู้ทันความคิดภายใต้ความคิด เรารู้ทันความปรุงแต่งของอารมณ์ภายใต้ความปรุงแต่งของความเชื่อ เรายังไม่เคยออกไปไหนเลย เราอยู่ที่เดิม ผมอธิบายทั้งหมดเพื่อให้เราเห็นภาพหรือเข้าใจตัวเองว่า เราผิดพลาดกับคำว่าปฏิบัติธรรมมากมายขนาดไหน และเมื่อเราเข้าใจความผิดพลาดทั้งหมดที่เกิดขึ้น เราจะเข้าถึงชีวิตที่แท้จริงที่เป็นการปฏิบัติธรรมอยู่แล้ว ผมบอกว่ามันเป็นอยู่แล้ว  การปฏิบัติธรรมมันเป็นชีวิตอยู่แล้ว เมื่อเราเลิกทำสิ่งที่ผิดทั้งหมด สิ่งที่เราต้องการจะปรากฏออกมา มันเป็นอยู่แล้ว มันถึงเป็นคำพูดที่ผมบอกว่า มันไม่มีเส้นทางที่จะไปสู่สิ่งที่เป็นอยู่แล้ว เพราะว่ามันเป็นอย่างนี้อยู่แล้ว  เหมือนที่ผมยกตัวอย่างว่า พวกเรากำลังถามผมว่า ช่วยสอนหน่อยว่าจะเป็นคนยังไง  แล้วผมบอกว่าเราเป็นคนอยู่แล้ว แต่ไม่มีใครเชื่อ เราจึงวิ่งออกหาเส้นทางว่าจะทำให้ตัวเองเป็นคนยังไง และพยายามรับเส้นทางเหล่านั้นมาในชีวิตของเรา และปฏิบัติตามเส้นทางที่เรารับมานั้น เพื่อจะเป็น”คน” นี่คือวิถีของนักปฏิบัติธรรม เราทำแบบนี้ เพราะฉะนั้น เราแค่เลิกทำทุกอย่างที่ไร้สาระแบบนั้น แล้วเราจะพบว่าเราเป็นคนอยู่แล้ว เราต้องเห็นโครงสร้างที่เราเป็นอยู่ เราในฐานะกู กูกำลังไม่มีสิ่งที่ดีตามที่กูเชื่อ แล้วกูอยากจะมีสิ่งๆนี้ตามที่เขาบอกมา แล้วกูจะทำสิ่งๆนี้ เพื่อจะได้รับสิ่งที่ดี เพราะกูอยากได้ดี เราเข้าใจโครงสร้างของกูไหม เราอยู่ภายใต้ระบบของความเชื่อของอัตตา และเราทำตามนั้น เราเชื่อระบบของอัตตา ระบบของอัตตาเป็นความคิดอย่างหนึ่ง และนักปฏิบัติธรรมเราใช้ระบบนี้ในการปฏิบัติธรรม  การเห็นโครงสร้างทั้งหมดที่ผมพูดนี้ ถึงจะเรียกว่าการปฏิบัติธรรม #Camouflage21-11-2564

บรรยายเมื่อ 13-11-2564   282.เมื่ออริยมรรคกลายเป็นความเชื่อ วิถีการฝึกจิตให้มีสติและสมาธินั้นเป็นกลิ่นอาย เป็นบรรยากาศที่มีบุคคลมากมาย ลัทธิต่างๆ ได้ทำกันมาตั้งแต่ก่อนที่พระพุทธเจ้าจะอุบัติขึ้นมา คนเหล่านั้นฝึกกายและฝึกจิตอย่างหนัก จนได้ฌาน ได้อรูปฌาน ได้สมาธิที่ลึกล้ำมากมาย แต่ไม่พ้นทุกข์ เพราะอะไร  แท้จริงพระพุทธเจ้าท่านบอกว่า สัมมาสติ สัมมาสมาธิ ต้องมาจากสัมมาทิฏฐิโลกุตระ มันต้องมาจากความไม่มีเรา ปราศจากซึ่งเจตนาใดๆ ทั้งสิ้น ความปราศจากซึ่งเจตนาใดๆ ทั้งสิ้น นั่นหมายความว่าเราต้องลืมทั้งหมดที่เป็นความรู้เกี่ยวกับการปฏิบัติธรรม แล้วเหลือแค่ชีวิตนี้จริงๆ  พระพุทธเจ้าท่านประทานคำสอนที่สำคัญมากที่เราชาวพุทธไม่เคยเข้าใจเลยคือ อริยมรรคมีองค์ 8  ผมเคยบอกพวกเราหลายครั้ง ให้เราสังเกตว่า ทำไมสัมมาสติและสัมมาสมาธิ มันไปอยู่ข้อ 7 กับข้อ 8  ถ้าที่เราฝึกกันทุกวันนี้ ที่เรายกสัมมาสติและสัมมาสมาธิมาเป็นเรื่องสำคัญของการปฏิบัติธรรมของเราทุกคนในประเทศนี้ตอนนี้ ถ้าอย่างนั้นทำไมมันไม่อยู่ข้อ 1 กับข้อ 2 ทำไมพระพุทธเจ้าไม่เอามันไว้ตั้งแต่ข้อแรกเลย เพราะนั่นคือเส้นทางของดาบส เส้นทางของฤาษี เส้นทางก่อนที่ท่านจะค้นพบความเป็นจริงว่าอะไรคือทางพ้นทุกข์  ท่านใช้คำว่า “สัมมาสติ” และ “สัมมาสมาธิ” ท่านมีคำว่าสัมมาขึ้นมา เพื่อให้แตกต่างกับสติและสมาธิ สัมมาสติและสัมมาสมาธิ เกิดขึ้นจากสัมมาทิฏฐิโลกุตระ เกิดขึ้นจากความไม่มีเรา และความไม่มีเรานั้นคืออะไร? ความไม่มีเรานั้นคือ “จิตคือพุทธะ” คือ “ธาตุรู้” สัมมาสติและสัมมาสมาธิเป็นอวตารหนึ่ง เป็นปางหนึ่งของธาตุรู้ ไม่ใช่เราไปเพิ่มสติและสมาธิด้วยตัวเราเอง  เราเคยเห็นสภาพตัวเองที่ปฏิบัติต่ออริยมรรคมีองค์ 8 มั้ยว่าเป็นยังไง? เราเอาทีละข้อมาอ่าน และเราแปลมัน #แล้วมันกลายเป็นความเชื่อ กลายเป็นเป้าหมาย และกลายเป็นอุดมคติอันนึงในชีวิตของเรา แล้วเราทำทีละข้อ เราจะทำทีละข้อจนกว่าแต่ละข้อนั้นสมบูรณ์  เราแปลสัมมาสติ ด้วยสติปัฏฐาน 4 และเรามีเป้าหมายว่า จะต้องรู้ให้เร็ว รู้ให้ไว รู้ทุกขณะ ไม่หลง นี่คือเป้าหมายของเราใช่ไหม?  เราเปลี่ยนมรรคมีองค์ 8 ที่พระพุทธเจ้าประทานให้เรา เราเปลี่ยนมันจากชีวิตจริงๆ ให้กลายเป็นความเชื่อ กลายเป็นเป้าหมาย กลายเป็นอุดมคติอันหนึ่ง ที่เราคนนี้จะไปให้ถึง แล้วเมื่อมีเราคนนี้จะไปให้ถึง นั่นคือเราไม่เข้าใจว่าสัมมาทิฏฐิโลกุตระคืออะไร นั่นคือที่ผมสอนมาตลอดว่า เรายังไม่เข้าใจเลยว่าข้อแรกที่พระพุทธเจ้าสอนคืออะไร แล้วเราก็ขยันปฏิบัติธรรม  และเมื่อเราไม่เข้าใจว่าความไม่มีเรา หรือโลกนี้ว่างจะความเป็นสัตว์ตัวตนบุคคลเราเขานั้นเป็นยังไง...อย่างน้อยทางความคิดก็ได้ เมื่อเราไม่เข้าใจสิ่งๆนั้น เราจะทำ...จะทำทุกอย่าง และเมื่อเราพยายามทำทุกอย่าง ชีวิตแห่งอริยมรรคมีองค์ 8 ที่แท้จริงก็ได้หายไป  ชีวิตแห่งอริยมรรคมีองค์ 8 นั้นคือ #การใช้ชีวิต ที่มีชีวิตและธาตุรู้เป็นผู้นำทาง แต่เมื่อเราเปลี่ยนอริยมรรคมีองค์ 8 เป็นความเชื่อ ชีวิตจะถูกอวิชชานำทาง คือเราเอง  และเรานี่แหละจะเป็นคนปฏิบัติตามทุกคำสอน ที่พระพุทธเจ้าได้สอนเอาไว้  เราอยากเห็นกายและจิตนี้ตามความเป็นจริง แต่เวลาจิตฟุ้งซ่าน เรารู้สึกว่ามันไม่ถูก เรารีบมานั่งสมาธิ  เราเห็นกระบวนการของการตัดสินของเราต่อจิตนี้ไหม และเราแทรกแซงมันตลอดเวลา เราจัดการมันตลอดเวลา นี่คือความบ้องตื้นของนักปฏิบัติธรรม  เราจะมานั่งเฉยๆ หลังจากความฟุ้งซ่านที่เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะว่าความฟุ้งซ่านนั้นเป็นความผิด หรือความถูก หรือความไม่ดี แต่คนคนหนึ่งออกจากมันไม่ได้ ตามเข้าไปในมันตลอดเวลา และเป็นเพราะเราตามเข้าไปในมันตลอดเวลา ความฟุ้งซ่านนั้นถึงยังคงดำรงอยู่ได้อย่างยาวนาน  เราเห็นกระบวนการทั้งหมดนี้ไหม เราเข้าใจกระบวนการทั้งหมดนี้ไหม เมื่อเราเข้าใจกระบวนการทั้งหมดนี้ เราจะเข้าใจว่าถึงเวลาที่จะต้องหยุดตามมัน ก็คือมานั่งเฉยๆ หรือเราจะเรียกชื่อว่านั่งสมาธิก็ได้ แต่มันไม่ใช่การมานั่งเพราะว่ามันไม่ดี  แต่เราหยุด เพราะเราเข้าใจกระบวนการทั้งหมดที่เกิดขึ้น ว่ากำลังเกิดอะไรขึ้น และส่งผลอะไร  นี่คือตัวอย่างง่ายๆ ที่เราจะต้องรู้ว่า ทำไมเราถึงทำอะไรสักอย่างนึง ซึ่งมันไม่เกี่ยวข้องกับความเชื่อว่ามันถูกบอก ว่ามันผิด มันไม่ดี มันไม่ควรจะเป็นอย่างนั้น มันไม่ถูก  แต่มันต้องเกิดขึ้นจาก #ความเข้าใจอย่างแจ่มแจ้งกับแต่ละขณะที่กำลังเกิดขึ้น ว่ากำลังเกิดอะไรขึ้น และมีเรากำลังรู้สึกอะไรกับมัน และกระบวนการทั้งหมดของชีวิตนั้น #จะเปิดเผยทางออกออกมาเอง แต่เราไม่เข้าใจ เราใช้เชื่อ! #เราแค่จะทำให้ไม่ดีเป็นดีแค่นั้น  ถ้าเราเข้าใจการใช้ชีวิตอย่างแท้จริง เรามีความกระจ่างแจ้งต่อกระบวนการความเป็นไปในแต่ละขณะของชีวิตนี้อย่างแท้จริง #จะไม่มีคำว่าการปฏิบัติธรรม จะไม่มีคำว่าอุบาย จะไม่มีอะไรทั้งนั้น  เมื่อมันเหลือแค่ของจริงๆ ล้ว

บรรยายเมื่อ 24-10-2564

บรรยายเมื่อ 21-10-2564   #ชีวิตของการปฏิบัติธรรมนั้นไม่สามารถจะมีจุดอ้างอิงใดๆ ได้ ไม่สามารถจะมีจุดตำแหน่งที่เป็นศูนย์กลางของการไว้ใช้อ้างอิงหรือเปรียบเทียบได้ เพราะถ้ามีจุดอ้างอิงและเกิดการเปรียบเทียบ มันคือความแบ่งแยก จะเกิดการตัดสิน และผลจากการตัดสินนั้น จะเกิดอะไรอีกหลายอย่างที่เราเรียกว่า กรรม  ชีวิตที่ไม่มีจุดอ้างอิงใดๆ เลย คือความสมบูรณ์ ความเป็นทั้งหมด ของแต่ละขณะในการใช้ชีวิต  ไม่มีการอ้างอิงกับความรู้ กับตำรา กับสิ่งต่างๆ ที่เราเคยเรียนมา เพราะถ้าชีวิตในขณะนี้กำลังต้องใช้ทิศทาง หรือจุดอ้างอิงของความรู้ หรือสิ่งที่เราเชื่อว่าถูกต้อง ซึ่งทั้งหมดนั้นเป็นอดีต ชีวิตขณะนี้ของเราจะกลายเป็นอดีต  ความเข้าใจในชีวิตนั้น เกิดขึ้นได้ขณะนี้เท่านั้น โดยที่ไม่เกี่ยวข้องกับการเปรียบเทียบกับความรู้ใดๆ ที่เราเคยมีมาเลย  การที่เราคนนึงปรากฏขึ้นในขณะนี้ และคอยเปรียบเทียบขณะนี้กับอดีตที่เราเชื่อ ว่าถูก ว่าดี มันมีความรู้สึกยังไง?  มันเต็มไปด้วยตัวเรา มันเต็มไปด้วยความแบ่งแยก มันเต็มไปด้วยความเห็นที่ว่า เราคนนึงจากจุดนี้จะไปถึงจุดที่เราเชื่อว่าถูก ที่เราเชื่อว่าดี เราจะกลายเป็นสิ่งนั้น #นี่คือชีวิตของระยะทางและการเวลา  เราพยายามจะเปลี่ยนจิตใจนี้ ให้เป็นดั่งอุดมคติที่เราหวังเอาไว้ ให้เป็นดั่งอุดมคติที่เราเชื่อตามทฤษฎีบางอย่าง  เราทุกคนคิดเหมือนกันว่าเมื่อเราปฏิบัติธรรมแล้ว เราจะกลายเป็นอีกอย่างหนึ่งที่ดีกว่าตอนนี้ เราไม่เข้าใจว่า #การปฏิบัติธรรมเป็นเพียงแค่มิจฉาทิฏฐินั้นหายไป  . เมื่อมีการกระทบเกิดขึ้น มีความโกรธเกิดขึ้น มีความไม่พอใจเกิดขึ้น มีความหงุดหงิดเกิดขึ้น ขณะนั้น เกิดอะไรขึ้นกับเรา ?ขณะถัดมา เราทำอะไร ? เราเห็นกระบวนการของความคิดไหมว่า เรากำลังดึงทฤษฎีบางอย่างที่เราเคยเรียนมา เคยได้ยินมา...ที่เราเชื่อ แล้วจะกระทำต่อความโกรธนั้น เช่น เราจะดูมัน เพราะอาจารย์สอนไว้ เราจะรู้มันเฉยๆ เพราะอาจารย์สอนไว้ เราจะเห็นมันเกิดแล้วมันดับ เราจะเห็นมันไม่เที่ยง เป็นทุกข์ เป็นอนัตตา  เมื่อความโกรธเกิดขึ้น เรากำลังดึงความรู้ทุกอย่างที่เราเคยเชื่อมาใช้กับมัน...เราเป็นแบบนั้นไหม ? หรือเมื่อชีวิตที่พ้นจากทุกจุดอ้างอิงพ้นจากทุกความเชื่อพ้นจากความรู้สึกว่ามันควรจะเป็นยังไง แล้วจะส่งผลให้เกิดการรู้มัน เห็นมัน รับรู้มันอย่างเฉยๆ หรือเห็นกระบวนการความเป็นไปของมันทั้งหมด แม้กระทั่งในขณะนั้นจะเป็นเราที่รู้สึกโกรธด้วยซ้ำ  เราเป็นไหม...ถ้าเป็นเรารู้สึกโกรธ จะเกิดความคิดอีกอันหนึ่งว่า เราไม่ควรจะโกรธ เราควรจะเห็นความโกรธ...มีความคิดแบบนี้เกิดขึ้นไหม? นั่นคือสิ่งที่ควรจะเป็นอีกแล้ว ! มันคือสิ่งที่ควรจะเป็นได้ #เพราะมันมีจุดอ้างอิงบางอย่าง มีความเชื่อ  แต่ถ้าปลดพันธการเหล่านี้ให้หมดไป มันจะเหลืออะไร ? #มันจะเหลือความเป็นทุกอย่าง...อย่างที่มันเป็น เราจะเห็นทุกลีลาของมัน มันจะเคลื่อนย้ายเปลี่ยนแปลงรูปแบบของพลังงานต่างๆ อย่างอิสระ  เราจะเห็นความเป็นทั้งหมดของมัน โดยไม่มีไอเดีย ความเชื่อ จุดอ้างอิงบางอย่าง ที่คอยรบกวนความเป็นทั้งหมดของกระแสของชีวิตนี้  นี่คือสิ่งที่พระพุทธเจ้าประกาศตัวเองว่า ท่านคือผู้ที่ตื่นแล้ว คือ #ตื่นขึ้นมาจากความเชื่อทั้งหมด ตื่นขึ้นมาจากจุดอ้างอิงในอดีตทั้งหมด  #Camouflage21-10-2564

บรรยายเมื่อ 17-10-2564