เล่ารอบโลก

อาเซียนมีความหลากหลายทางภูมิศาสตร์  แต่ประเทศที่มีเกาะแก่งนับหมื่นเกาะ ท้องทะเลที่สวยงาม ป่าไม้ที่อุดมสมบูรณ์ อย่างอินโดนีเซีย กลับซ่อน "พลังงานมหาศาล" ไว้ใต้แผ่นดิน นั่นคือ พลังงานอันเร้นลับจาก "ภูเขาไฟ"  เช่น การระเบิดของภูเขาไฟยักษ์ที่มีชื่อว่า Krakatoa (กรากาตัว) เมื่อวันที่ 27 ส.ค. ค.ศ.1883  ที่ผู้เชี่ยวชาญด้านธรณีวิทยาคำนวณว่า พลังงานที่ปลดปล่อยออกมานั้นทรงพลังมากกว่าระเบิดปรมาณูที่ฮิโรชิมาถึง 13,000 เท่า! เป็นเสียงคำรามดังไปไกลถึง 4,800 กิโลเมตร! ผู้คนที่อยู่อีกคาบสมุทรยังได้ยินเสียงอย่างชัดเจน จนถูกบันทึกไว้ว่าเป็น "เสียงที่ดังที่สุดในประวัติศาสตร์มนุษยชาติ"
.
คำถามสำคัญทางวิทยาศาสตร์ที่ตามมาก็คือ "ทำไมภูเขาไฟถึงระเบิด และทำไมต้องเป็นประเทศอินโดนีเซีย?"
 

จากวิกฤตการณ์ ร.ศ. 112 เมื่อมโนทัศน์อำนาจแบบมณฑลโบราณปะทะกับแนวคิดอธิปไตยเหนือดินแดนสมัยใหม่ของชาติตะวันตก จนนำไปสู่การสร้างเส้นเขตแดนบนแผนที่และการจัดหมวดหมู่ชาติพันธุ์ 

ร่วมเจาะลึกบรรยากาศยุคสงครามเย็น จุดกำเนิดของ "ปฏิญญากรุงเทพฯ 1967" กลไก "วิถีอาเซียน" (ASEAN Way) และนโยบาย "เปลี่ยนสนามรบให้เป็นสนามการค้า" ที่ขับเคลื่อนภูมิภาคสู่อนาคตการเป็น Hub ศูนย์กลางความเชื่อมโยงในปัจจุบัน การรวมตัวกันเป็นประชาคมที่มีขนาดเศรษฐกิจใหญ่เป็นอันดับ 5 ของโลก 
.
ร่วมทบทวนบทเรียนทางประวัติศาสตร์เพื่อมองเห็นเข็มทิศสู่อนาคต และตระหนักว่าคนในภูมิภาคนี้มีชะตากรรมร่วมกันอย่างไร   
 

เจาะลึกจุดเปลี่ยนครั้งยิ่งใหญ่จากยุคเทวราชผู้ผูกขาดอำนาจ สู่ "การปฏิรูปสังคมจากล่างขึ้นบน" เมื่อพุทธศาสนาเถรวาทสายลังกาวงศ์และศาสนาอิสลามสายซูฟี พัดเข้ามาเปลี่ยนกษัตริย์ให้กลายเป็น "ธรรมราชา" และสร้างชุมชนพหุวัฒนธรรม พร้อมเปิดมิติพิเศษในเรื่องระบบสายครอบครัวทางแม่  สังคมหญิงเห็นใหญ่ และประวัติศาสตร์ความหลากหลายทางเพศ LGBTQ+ ในสังคมโบราณ ก่อนจะถูกตีกรอบโดยกฎหมายยุคอาณานิคม   
.
ความเปิดกว้างและการยอมรับความหลากหลายทางเพศ ไม่ใช่สิ่งใหม่ที่รับมาจากตะวันตก แต่คือ DNA โบราณของชาวอุษาคเนย์ที่มีมานานนับพันปี! ร่วมค้นหาบทเรียนทรงคุณค่าทางสังคมและวัฒนธรรมความเชื่อที่จะทำให้คุณเข้าใจหัวใจของความเป็นมนุษย์ในภูมิภาคนี้มากขึ้น  ร่วมเฉลิมฉลองรากเหง้าพหุวัฒนธรรมไปด้วยกัน

ทำความเข้าใจโครงสร้างการเมืองโบราณในยุค "Sanskrit Cosmopolis" ที่ไร้เส้นเขตแดนตึงแข็ง ผ่านระบบ "รัฐมณฑล" เครือข่ายอำนาจที่มุ่งเน้นการแย่งชิงกำลังคนมากกว่าผืนดิน เราจะพาคุณไปสำรวจสมาพันธรัฐพุทธ "ทวารวดี" และเจาะลึกสายสัมพันธ์แนบแน่นระหว่างอีสานไทยกับเขมรโบราณ ซึ่งเป็นถิ่นกำเนิดของราชวงศ์มหิธรปุระผู้สร้างมหาปราสาทนครวัด รวมถึงการทำความเข้าใจสถาปัตยกรรมจักรวาลจำลองบนเส้นทางราชมรรคา มหาอำนาจทางทะเลศรีวิชัย และยุทธศาสตร์การดำรงชีวิตของกลุ่มชนในพื้นที่ "โซเมีย"   
.
ลบภาพจำเดิมๆ ที่ว่าดินแดนโบราณแบ่งแยกรัฐชาติอย่างเด็ดขาด แล้วมาเปิดรับความจริงที่น่าทึ่งว่ากษัตริย์ผู้สร้างนครวัดอาจมีสายเลือดและฐานอำนาจมาจากแผ่นดินอีสานของไทย! มาร่วมรับฟังเรื่องราวการคานอำนาจและภูมิปัญญาการสร้างจักรวาลจำลองของเหล่าราชาธิราชในอุษาคเนย์ในตอนที่ 2 นี้
 

คุณเคยสงสัยไหมว่า ก่อนที่จะมีการแบ่งขอบเขตประเทศ ชาวอุษาคเนย์ไปมาหาสู่กันอย่างไร?  
ย้อนเวลาไปกว่า 70,000 ปี เพื่อรื้อถอนมายาคติที่ว่าประเทศไทยเติบโตขึ้นมาอย่างโดดเดี่ยว พบกับเรื่องราวของ "ซุนดาแลนด์" (Sundaland) ผืนแผ่นดินใหญ่ในยุคน้ำแข็งที่เคยเชื่อมไทยและเพื่อนบ้านในอาเซียนไว้เป็นเนื้อเดียวกัน ร่วมเจาะลึกเครือข่ายเครื่องมือหิน มหากาพย์การเดินเรือของชาวออสโตรนีเซียน ตลอดจนศูนย์กลางอุตสาหกรรมโลหะ และเส้นทางสะพานบกข้ามคาบสมุทร ซึ่งเป็นชุมทางการค้าโลกโบราณที่เชื่อมมหาสมุทรอินเดียและทะเลจีนใต้เข้าด้วยกัน  
 .
มาร่วมออกเดินทางถอดรหัสรากเหง้าโบราณกาล และสัมผัสหลักฐานทางประวัติศาสตร์ที่จะทำให้คุณมองแผ่นดินขวานทองและเพื่อนบ้านเปลี่ยนไปตลอดกาล

สัญญาณก่อกำเนิด Pax Islamica  ระเบียบโลกสามก๊ก และสถาปัตยกรรมภูมิรัฐศาสตร์ใหม่ มาร่วมวิเคราะห์ปรากฏการณ์สั่นสะเทือนโลก เมื่อมหาอำนาจมุสลิมจับมือกันสร้างข้อตกลงความมั่นคงร่วม Mecca Agreement จนกระทบดุลอำนาจระหว่างสหรัฐฯ-จีน-รัสเซีย 
.
เราเองคงต้องตั้งคำถามสำคัญ  ประเทศไทยจะรับมือและฉวยโอกาสเชิงยุทธศาสตร์อย่างไรในวันที่การเมืองโลกไร้ระเบียบ และการประชันอำนาจใน 1 มหาสงครามเย็น 2.0 ที่ประกอบขึ้นจาก 7 สมรภูมิขยายมาถึงหน้าประตูบ้านของเราแล้ว
 

หลังเหตุการณ์ 9/11 สื่อตะวันตกสร้างภาพความหวาดกลัวศาสนาอิสลามผ่านโลกโซเชียลมีเดียที่เริ่มผลิบาน หากแต่การเหมารวมประชากรมุสลิมกว่า 1,800 ล้านคน ว่าเป็น กลุ่มสุดโต่งหัวรุนแรง อาจจะกลายเป็นอันตรายที่ใหญ่หลวงมากยิ่งกว่า

มาร่วมกะเทาะเปลือกอคติระดับโลกอย่าง Islamophobia และเจาะลึกความหมายแท้จริงของคำว่า "ญิฮาด" ที่มักถูกบิดเบือน พร้อมเปิดมุมมองความเข้าใจผิดสองทางในพื้นที่ 3 จังหวัดชายแดนภาคใต้ของไทย อะไรคือข้อควรระวังเพื่อไม่ให้ประเด็นทางสังคมและวัฒนธรรมลุกลามกลายเป็นความหวั่นไหวทางความมั่นคง? ร่วมเรียนรู้ ฟัง และเปิดใจไปด้วยกัน
 

เปิดซีรีส์ใหม่ล่าสุด "Pax Islamica ก่อกำเนิด" ร่วมเจาะลึกโครงสร้างความคิดแห่งโลกมุสลิมผ่านเลนส์วิทยาศาสตร์และอนาคตวิทยา! ทำไมหลักปฏิบัติตนและหลักศรัทธาของอิสลามถึงสอดรับกับการรับมือวิกฤตโลกร้อน เทคโนโลยีกระชากเปลี่ยน และภูมิรัฐศาสตร์โลกอย่างแยบคาย? พร้อมถอดรหัสรากเหง้าประวัติศาสตร์การแยกนิกายซุนนี-ชีอะฮ์ แบบก้าวข้ามอคติ!

เมื่อ โอดิสซีอุส ผู้ผ่านวิบากกรรมกลางมหาสมุทรยาวนานถึง 20 ปี ในที่สุดก็ได้กลับมาเหยียบผืนแผ่นดิน เกาะอิธาคา บ้านเกิดอีกครั้ง ทว่าสิ่งที่รอคอยเขาอยู่กลับไม่ใช่พิธีต้อนรับอันอบอุ่น แต่คือวิกฤตการเมืองระดับอาณาจักร เมื่อขุนนางถ่อยกว่า 100 ชีวิตบุกยึดพระราชวัง ผลาญทรัพย์สิน และข่มขู่ พระนางเพเนโลพี ให้แต่งงานใหม่
.
ร่วมถอดรหัสบทเรียนสุดท้าย ที่หล่อหลอม DNA วิธีคิดแบบโลกตะวันตกในศตวรรษที่ 21 ทั้งธรรมเนียมศักดิ์สิทธิ์ในการต้อนรับคนแปลกหน้า (Xenia) ที่กลายมาเป็นรากฐานของ กฎหมายระหว่างประเทศ เอกสิทธิ์ทางการทูต และระเบียบโลกสากล (Rule-Based Order) พร้อมทั้งถอดรหัสความแตกต่างระหว่าง "อคิลลิส" ผู้แข็งแกร่งแต่เปราะบาง กับ "โอดิสซีอุส" ชายผู้ยืดหยุ่นและปรับตัวได้พันทิศทาง (Polytropos) ซึ่งเป็นหัวใจของภาวะผู้นำแบบ Resilience & Agility ที่จำเป็นที่สุดในโลกยุค BANI World
.
มาร่วมเก็บเกี่ยวสติปัญญาจากวรรณกรรมอมตะเพื่ออ่านโลกยุคใหม่ให้ทะลุโปร่งแจ้งไปด้วยกัน
 

ชัยชนะด้วยกลอุบาย "ม้าไม้" กลับกลายเป็นจุดเริ่มต้นของ คำสาป 10 ปี กลางมหาสมุทร รายการ “เล่ารอบโลก” ชวนก้าวขึ้นเรือรบกรีกโบราณ ออกเดินทางไปกับ โอดิสซีอุสและการผจญภัยสุดตื่นเต้นเพื่อหาทางกลับบ้านเกิด ในวินาทีลูกเรือถูกสาปกลายเป็นหมูในเล้าโดยแม่มด Circe และการแก้ทางด้วยสติปัญญา สู่เสียงร้องแห่งความตายของนางเงือก Siren และฉากคลาสสิกเมื่อโอดิสซีอุสสั่งเอาขี้ผึ้งอุดหูลูกเรือ แต่จับตัวเองผูกติดเสากระโดงเรือเพื่อฟังเสียงเพลงอมตะโดยไม่เสียชีวิต พร้อมถอดรหัสวิธีคิดแบบโลกตะวันตกทั้งในมิติยุทธศาสตร์ สมุททานุภาพ - มหาอำนาจทางทะเล และจิตวิทยา การบริหารความเสี่ยง (Ulysses Pact) ที่นำมาใช้ในโลกศตวรรษที่ 21

ฉากสุดท้ายของศึกทรอยพึมพำด้วยควันไฟ หลังจากที่เราได้ผ่านความดุเดือดและโศกนาฏกรรมแห่งศักดิ์ศรีใน Iliad  โอดิสซีอุส ผู้สร้างกลอุบาย "ม้าไม้ทรอย" เผาทำลายเมืองทรอยจนพินาศสิ้นในคืนเดียว! กำลังจะได้กลับบ้าน หากแต่วิบากกรรมกลางมหาสมุทรเพิ่งเริ่มต้นขึ้น! โอดิสซีอุสต้องเผชิญกับ "คำสาปแห่งเทพโพไซดอน" เทพเจ้าแห่งท้องทะเลผู้บันดาลพายุคลื่นยักษ์ซัดเรือของเขาให้หลงทิศทาง ต้อนเขาและลูกเรือออกสู่ผืนน้ำอันเร้นลับที่ไม่มีในแผนที่!
.
จากมหากาพย์ Iliad เดินหน้าฟังต่อเนื่องสู่อีกหนึ่งสุดยอดมหากาพย์แห่งโลกตะวันตก Odyssey ในรายการ "เล่ารอบโลก" 
 

มหากาพย์ 2,800 ปี หล่อหลอมดีเอ็นเอตะวันตกในศตวรรษที่ 21 อย่างไร? เมื่อเรือรบกรีกถูกเผา ปาโตรคลัสถูกสังหาร และความแค้นของอคิลลิสพุ่งขึ้นถึงขีดสุด!  ในตอนนี้ เราจะพาทุกท่านเล่าเจาะลึกบทสรุปแห่งสงคราม พร้อมถอดรหัส 3 หัวใจสำคัญของวิธีคิดตะวันตก
.
1. ปัจเจกชนและศักดิ์ศรีแห่งตน: การเลือกชีวิตที่สั้นแต่มีชื่อเสียงอมตะ (Kleos) และการกล้าท้าทายผู้มีอำนาจของอคิลลิส กลายเป็นรากฐานของ "เสรีนิยมปัจเจกชน" สิทธิมนุษยชน และวัฒนธรรม Personal Branding ยุคใหม่ได้อย่างไร?
2. จากพละกำลังสู่นวัตกรรม: เมื่อหอกดาบตีกำแพงเมืองไม่ได้ "กลอุบายม้าไม้" ของโอดิสซีอุสจึงกลายเป็นจุดเริ่มของแนวคิดปฏิบัตินิยม และเทคโนโลยีทางการทหารยุคดิจิทัล
3. มนุษยนิยมในยามสงคราม: ฉากกษัตริย์ชราคุกเข่าจูบมือคนที่เพิ่งฆ่าลูกชาย คืนที่น้ำตาของศัตรูไหลร่วมกัน กลายเป็นต้นธารของ "อนุสัญญาเจนีวา" และกฎหมายมนุษยธรรมระหว่างประเทศ

ในยุคศตวรรษที่ 21 ที่เรากำลังคุยกันเรื่อง Generative AI, เรื่องปัญญาประดิษฐ์ครองโลก, เรื่องการเปลี่ยนผ่านพลังงานสะอาด, หรือเรื่องความตึงเครียดทางภูมิศาสตร์การเมืองระหว่างมหาอำนาจยุคใหม่ ทำไมเรายังต้องย้อนกลับไปเล่าเรื่องศึกสงครามระหว่างกรีกกับทรอย? ทำไมเราต้องไปฟังเรื่องราวของฮีโร่ แม่ทัพ และเทพเจ้ากรีกโบราณด้วย?

เราอยากจะบอกคุณว่า มหากาพย์ทั้งสองเรื่อง Iliad และ Odyssy นี้ ไม่ใช่แค่ "นิทานปรัมปรา" หรือวรรณกรรมสำหรับท่องจำเพื่อสอบวรรณคดีอังกฤษ แต่มันคือ "พิมพ์เขียวทางความคิด" (Intellectual Blueprint) หรือจะเรียกว่าเป็น "ดีเอ็นเอเชิงอารยธรรม" (Civilizational DNA) ที่หล่อหลอมวิธีคิด ค่านิยม ระบบกฎหมาย ยุทธศาสตร์ทางทะเล ตลอดจนพฤติกรรมทางการเมืองระหว่างประเทศของโลกตะวันตกมานานกว่า 28 ศตวรรษ!

ถ้าเราอยากเข้าใจว่า ทำไมสหรัฐอเมริกาและชาติตะวันตกจึงให้คุณค่ากับสิทธิและเสรีภาพของปัจเจกบุคคลอย่างสุดโต่ง? ทำไมพวกเขาจึงหมกมุ่นกับการสร้าง "ระเบียบโลกที่ยึดถือ กฎเกณฑ์" (Rule-Based Order)? ทำไมสิทธิทางทะเลและการคุมช่องแคบทางยุทธศาสตร์ถึงกลายเป็นเรื่องที่เขายอมหักไม่ยอมงอ? คำตอบของคำถามยุคปัจจุบันเหล่านี้ ถูกซ่อนไว้อย่างแนบเนียนในมหากาพย์ของโฮเมอร์

โลกหมุนไว แต่ทำไมใจเรายังเหนื่อยเรื่องเดิมๆ?  2,600 ปีผ่านไป เทคโนโลยีเปลี่ยนจากหน้ามือเป็นหลังมือ แต่ทำไมมนุษย์ยุคนี้ยังเจ็บปวด เครียด และตกหลุมพรางความทุกข์แบบเดียวกับคนยุคโบราณ?
.
เพราะเรามีสมาร์ตโฟนรุ่นใหม่ล่าสุด แต่ยังใช้ "ระบบปฏิบัติการทางใจ" ที่ไม่ได้อัปเดต!
.
ในวันอาสาฬหบูชา พระพุทธเจ้าไม่ได้แค่แสดงธรรม แต่ทรงมอบ "เครื่องมือถอดรหัสจิตวิทยาและเบรกมือทางจิตวิญญาณ" ที่จะเปลี่ยนคุณจาก "เหยื่อของสถานการณ์" ให้กลายเป็น "ผู้ควบคุมชีวิตตนเอง"
.
มาร่วมตั้งคำถาม กระตุกความคิด และค้นหาทางออกจากความผันผวนของโลกยุคปัจจุบันใน เล่ารอบโลก

"Sound generated by AI via (suno) on (28/07/2569)"

"วันอาสาฬหบูชา" ในมุมมองประวัติศาสตร์โลก ไม่ใช่แค่เรื่องของพิธีกรรม แต่คือ "วันพลิกแกนจิตวิญญาณของมนุษยชาติ"
.
เหมือนกับ "แรงโน้มถ่วง" ที่มีอยู่แล้วก่อนที่นิวตันจะค้นพบ  "พระธรรม" ก็คือ The Universal Law หรือกฎธรรมชาติที่มีอยู่แล้วในจักรวาล ไม่ว่าจะมีพุทธศาสนาหรือไม่ก็ตาม
.
แต่จุดเปลี่ยนโลกเกิดขึ้นเมื่อพระพุทธเจ้า ทรงยอมก้าวข้ามความเป็น "Introvert" ในพระทัย เดินเท้าเปล่ากว่า 200 กิโลเมตรเพื่อมาสั่งสอน และตั้งระบบ "คณะสงฆ์" ขึ้นมาเป็น Platform ในการ Copy & Paste ไฟล์ข้อมูลความจริงนี้ข้ามกาลเวลามา 2,600 ปี จนส่งต่อมาถึงมือคนในศตวรรษที่ 21 อย่างพวกเรา
.
มาร่วมย้อนเวลาถอดรหัสประวัติศาสตร์โลกและระบบนิเวศแห่งปัญญาใน เล่ารอบโลก Special: อาสาฬหบูชา วันพลิกแกนจิตวิญญาณโลก

โลกปี 2026 กำลังเดือดด้วยเกมภูมิรัฐศาสตร์... แต่รู้ไหมว่าสมรภูมิที่ระอุที่สุด อาจไม่ใช่ในสนามรบ แต่คือ "สมองและใจ" ของเราเอง ยุคเปลี่ยนผ่านทางขั้วอำนาจ (Geopolitical Transition) กำลังป้อนความกลัว ความระแวง และความเกลียดชังให้เราผ่านหน้าจอในทุก ๆ วัน จนสมองส่วนควบคุมภัยพิบัติอย่าง Amygdala ทำงานหนักไม่เว้นวัน ท่ามกลางวิกฤตที่มหาอำนาจใช้ภาษาของอาวุธและเม็ดเงินหักล้างกัน เครื่องมือทางยุทธศาสตร์ที่จะช่วยให้มนุษย์ตัวเล็ก ๆ อย่างเรารอดชีวิตและรักษาความเป็นมนุษย์ไว้ได้ กลับไม่ใช่ปืนหรือรถถัง... แต่คือ "เมตตาภาวนา" ในพุทธศาสนา
.
เล่ารอบโลก EP. นี้จะพาคุณดิ่งลึกไปถอดรหัสภาษาบาลี ส่องห้องแล็บประสาทวิทยาศาสตร์ (Neuroscience) เพื่อพิสูจน์ว่า "สัพเพ สัตตา" ไม่ใช่แค่บทสวดโลกสวย แต่คือคาถาดับความกลัวและเกราะป้องกันใจขั้นสูงในระเบียบโลกใหม่ที่กำลังบ้าคลั่ง

"Sound generated by AI via (suno) on (14/07/2569)"

คุณผู้ฟังเคยตั้งคำถามกับพฤติกรรมบางอย่างที่เราทำซ้ำ ๆ กันมาเป็นพันปีไหม? ท่ามกลางโลกในศตวรรษที่ 21 โลกที่เราคุยกับ AI โลกที่เราใช้ชีวิตอยู่บนความเร็วระดับมิลลิวินาที โลกที่ขับเคลื่อนด้วยเทคโนโลยี Quantum Computing และการแข่งขันทางภูมิรัฐศาสตร์ที่ตึงเครียด... แต่ในทุก ๆ เย็น หรือทุก ๆ เช้า วันพระ หรือวันสำคัญต่างๆ ภาพที่เรายังคงเห็นจนชินตาคือ ผู้คนจำนวนมาก ไม่ว่าจะวัยเกษียณ วัยทำงาน หรือแม้แต่คนรุ่นใหม่ นั่งคุกเข่า ประนมมือหน้าพระพุทธรูป แล้วเปล่งเสียงออกมาพร้อมกันในบทสวดมนต์  
.
นั่นคือบทที่เรารู้จักกันในชื่อ “บทบูชาพระรัตนตรัย หรือบทนมัสการพระพุทธคุณ พระธรรมคุณ พระสังฆคุณ" 
. 
คำถามที่น่าสนใจในมุมมองของ "เล่ารอบโลก" วันนี้ไม่ใช่แค่เรื่องของศาสนพิธี แต่เราจะมองผ่านเลนส์ของประวัติศาสตร์ รัฐศาสตร์ วัฒนธรรม และจิตวิทยา มนุษยชาติเดินทางมาไกลขนาดนี้ ทำไมเสียงสวดมนต์ชุดนี้ถึงยังไม่หายไปไหน? มันทำหน้าที่อะไรในจิตใจของมนุษย์ยุค Hyper-information และแท้จริงแล้ว ประวัติความเป็นมาของถ้อยคำเหล่านี้ เดินทางข้ามมหาสมุทรข้ามกาลเวลามาจากไหน? วันนี้ เล่ารอบโลก จะพาทุกท่านดิ่งลึกไปค้นหาคำตอบนี้พร้อม ๆ กัน

"Sound generated by AI via (suno) on (07/07/2569)"

ThaiPBS Podcast EP. นี้จะเปลี่ยนบทสวดมนต์บนหิ้งพระ ให้กลายเป็นคู่มือบริหารจิตใจและรับมือกับคน Toxic ในชีวิตประจำวัน:
1. รับมือพวกชอบเถียงเพื่อเอาชนะ -> เรียนรู้จากเคสปราบ “สัจจกนิครนถ์” นักดีเบตจอมลวงโลกที่พ่ายแพ้ภัยตรรกะตัวเอง
2. วิธีดีลกับผู้ใหญ่ที่บ้าอำนาจ -> ถอดศาสตร์การจัดการจากเคส “นันโทปนันทะ” พญานาคผู้หวงถิ่น
3. เตือนสติตัวเองในวันที่คิดว่าเจ๋งที่สุด -> ทลายสภาวะ God Complex จากเคส “พกาพรหม”
.
ชัยชนะทั้ง 8 ครั้งในคาถาพาหุงฯ ไม่เคยใช้ความรุนแรง แต่ชนะด้วย “สติและปัญญา” สวดพาหุงครั้งต่อไป...ลองให้บทสวดนี้เป็นโค้ชนำทางชีวิตคุณดูนะ
“Sound generated by AI via (suno) on (23/06/2569)”

หลายคนสวดบทคาถาพาหุงฯ ได้ตั้งแต่เด็ก ๆ แต่รู้ไหมว่า... ถ้าเรากางคำแปลภาษาบาลีดู แท้จริงแล้ว คาถาพาหุงฯ หรือ พุทธชัยมงคลคาถา คือ "บันทึกประวัติศาสตร์การเผชิญหน้ากับ 8 วายร้าย" ในพุทธกาล ที่ดุเดือดและแฝงจิตวิทยาเชิงลึกไว้ได้อย่างน่าทึ่ง
.
ThaiPBS Podcast รายการเล่ารอบโลก ชวนคุณเดินทางย้อนรอยประวัติศาสตร์การค้นพบคัมภีร์ลับในกรุวัดป่าแก้ว ยุคสมเด็จพระนเรศวรมหาราช พร้อมถอดรหัสวิธีรับมือ "แก๊งศัตรูหลากรูปแบบ" ของฮีโร่สายมนุษย์อย่างพระพุทธเจ้า
.
ทำไมคนในศตวรรษที่ 21 ที่ต้องเจอทั้งมนุษย์ออฟฟิศใจร้าย ข่าวลือ และความเครียดในชีวิตประจำวัน ถึงยังต้องสวดบทนี้? มาร่วมเปลี่ยน "เสียงสวดมนต์" ให้เป็น "คู่มือสู้ชีวิต" ไปพร้อมกัน!

"Sound generated by AI via (suno) on (23/06/2569)" 

ดวลเดือดนัดล้างตา! เมื่อ Final Boss 'พญามาร' ย้อนกลับมาทวงสัญญาลับในวาระสุดท้ายของฮีโร่สายมนุษย์ มาร่วมเจาะลึกมหากาพย์สงครามทางจิตวิญญาณที่ดุเดือดที่สุดในพุทธประวัติในเล่ารอบโลก EP. นี้ ที่จะพาทุกท่านไปถอดรหัสฉากกองทัพมารบุกใต้ต้นโพธิ์ผ่านเลนส์จิตวิทยา ปลดล็อกปริศนาพระแม่ธรณีบีบมวยผมที่พิสูจน์ชัยชนะด้วย "กฎแห่งเหตุผล" ก่อนจะลากยาวไปสู่วิเคราะห์ฉากพีคขยี้ใจ 
.
ณ ปาวาลเจดีย์ในวัย 80 พรรษา เมื่อจอมมารคนเดิมกลับมาทวงสัญญาเชิญปรินิพพาน ทว่า My Lord Buddha ของเรา กลับสบตาความตายอย่างสงบ ไม่ใช่เพราะมีเวทมนตร์ยื้อชีวิต แต่เพราะพระองค์คือ “มนุษย์ธรรมดา" ที่ฝึกตนจนเข้าใจ "ธรรมะของธรรมชาติ" อย่างแท้จริง ร่วมแฮ็กระบบ Matrix ปลดล็อกศักยภาพในใจคุณเพื่อเอาชนะพญามารในชีวิตจริงได้แล้ววันนี้!

เมื่อพระพุทธเจ้าต้องเผชิญหน้ากับฆาตกรต่อเนื่องและสงครามข่าวปลอม! มาร่วมเจาะลึก 2 คดีระทึกขวัญในพุทธประวัติที่ถูกตีความใหม่ในมุมมองของอาชญาวิทยาและจิตวิทยา เริ่มต้นด้วยแฟ้มคดีของ "องคุลิมาล" จากอดีตนักเรียนหัวกะทิที่ถูกสังคมบิดเบี้ยวหล่อหลอมจนกลายเป็นปีศาจร้ายร้อยนิ้วศพ ซึ่งพระพุทธเจ้าทรงทำหน้าที่เป็นนักเจรจาต่อรองในสภาวะวิกฤต (Crisis Negotiator) สยบความรุนแรงและปลดล็อกปมในใจของอาชญากรได้ด้วยประโยคสั้นๆ เพียงประโยคเดียวโดยไม่ต้องออกแรงปะทะ
.
ต่อด้วยขบวนการไอโอและดิสเครดิตระดับโลกของ "จิญจมาณวิกา" ตัวแทนแห่งการทำสงครามข้อมูลข่าวสาร (Information War) ยุคโบราณ ที่วางแผนปล่อย Fake News ช็อกคนนับพันเพื่อทำลายชื่อเสียงและความน่าเชื่อถือของพระองค์ ซึ่งเคสนี้จะทำให้คุณได้เห็นถึงสุดยอดศิลปะการจัดการภาวะวิกฤต (Crisis Management) ที่ดีที่สุดในโลก เมื่อฮีโร่ของเราเลือกใช้ความสงบสยบความเคลื่อนไหว และปล่อยให้ความจริงทำลายล้างความเท็จไปเอง
 

จากจอมบงการผู้อยู่บนจุดสูงสุดของอำนาจ สู่การร่วงหล่นลงในรอยแยกของแผ่นดิน... วาระสุดท้ายของ "พระเทวทัต" ไม่ใช่แค่บทลงโทษทางศาสนา แต่คือ Case Study ทางจิตวิทยาที่สะท้อนให้เห็นว่า "อีโก้" และ "ความแค้น" กัดกินมนุษย์จากภายในได้อย่างไร
.
Thai PBS Podcast เล่ารอบโลก ตอนนี้ จะพาทุกท่านย้อนเวลา ไม่ใช่แค่หลักพันปี แต่ย้อนกลับไปหลายอสงไขย เพื่อค้นหา "จุดเริ่มต้น" ของการจองเวรข้ามมิติเวลา อะไรทำให้ชายคนหนึ่งยอมแลกทุกอย่างเพื่อทำลายล้างพระพุทธเจ้า? และฮีโร่ของเราทรงยุติวงจรความพยาบาทนี้... ด้วยวิธีใด?
 

แบทแมน จะมีตัวตนที่สมบูรณ์ไม่ได้ถ้าปราศจาก โจ๊กเกอร์... ลุค สกายวอล์คเกอร์ ก็ไม่อาจเป็นเจไดที่ยิ่งใหญ่ได้หากไม่มี ดาร์ธ เวเดอร์... กฎเหล็กของการเล่าเรื่อง (Storytelling) ในทุกยุคทุกสมัย ไม่ว่าจะเป็นมหากาพย์กรีก ตำนานสามก๊ก หรือภาพยนตร์ฮอลลีวูด คือคำกล่าวที่ว่า "ความยิ่งใหญ่ของฮีโร่... วัดกันที่ความร้ายกาจของตัวร้ายที่เขาต้องเผชิญ"
.
เล่ารอบโลก จะพาทุกท่านย้อนเวลากลับไปประมาณ 2,500 ปีก่อน ในช่วงเวลาที่นักประวัติศาสตร์และนักปรัชญาเรียกว่า "Axial Age" หรือ "ยุคแกนกลาง" นี่คือยุคที่โลกเกิดการตื่นรู้ทางสติปัญญาอย่างรุนแรง เป็นยุคของขงจื๊อ โสกราตีส และแน่นอน... เป็นยุคของเจ้าชายสิทธัตถะ
.
ถ้าเราถอดแว่นตาของความเชื่อทางศาสนาออก แล้วมองพุทธประวัติผ่านเลนส์จิตวิทยา เศรษฐกิจการเมือง... พระพุทธเจ้าคือ "Revolutionist" คือผู้ที่ท้าทายระบบโครงสร้างทางสังคมที่ฝังรากลึกมานับพันปี และเมื่อคุณลุกขึ้นมาท้าทายระบบ... "ระบบ" ก็จะส่งคนมาจัดการคุณ
 

คุณคิดว่าการสร้าง “คลองลอยฟ้า” ที่มีความยาวนับร้อยกิโลเมตรเพื่อให้เรือเดินสมุทรขนาดยักษ์แล่นผ่าน เป็นสุดยอดนวัตกรรม หรือ “หลุมดำทางการเงิน” ที่ฝืนกฎฟิสิกส์กันแน่?
.
เมื่อปัญหาคอขวดของช่องแคบมะละกาและภูมิรัฐศาสตร์โลกกำลังท้าทายระบบโลจิสติกส์ แนวคิดอภิมหาโปรเจกต์เพื่อเชื่อมสองมหาสมุทรจึงถูกหยิบยกมาถกเถียงอีกครั้ง! พอดแคสต์เอพพิโซดนี้ชวนคุณมาเจาะลึกภาพรวมเศรษฐกิจระหว่างประเทศ ผ่านเลนส์วิศวกรรมเชิงปฏิบัติและยุทธศาสตร์การพัฒนาภูมิภาค
.
เราจะพาไปชำแหละเหตุผลว่าทำไมแนวคิด สะพานน้ำ (Navigable Aqueduct) ถึงเป็นฝันร้ายของผู้ออกแบบและเป็นความเสี่ยงที่อาจทำให้ประเทศล้มละลาย พร้อมเปิดมุมมองใหม่ของ โครงการแลนด์บริดจ์ (Land Bridge) ที่ต้องไม่ใช่แค่ทางผ่านเพื่อไปแย่งชิงสัดส่วนการเดินเรือ แต่คือ "ทางเลือกทางยุทธศาสตร์" ที่จะพลิกโฉมให้ไทยเป็นจุดศูนย์กลางการเชื่อมโยงอาเซียนภาคพื้นทวีป (Mainland ASEAN) สู่ตลาดโลกได้อย่างแท้จริง

จากภาพฝันอันยิ่งใหญ่ของการขุด "คลองไทย" เพื่อเชื่อมสองมหาสมุทรและหวังยกระดับให้ไทยเป็นศูนย์กลางการเดินเรือโลก แท้จริงแล้วอาจเป็น "มหาวิบัติ" ที่พร้อมจะทำลายล้างประเทศในทุกมิติ! เตรียมเปิดเบื้องลึกเบื้องหลังอภิมหาโปรเจกต์นี้ ที่ซุกซ่อนฝันร้ายทางวิศวกรรมระดับโลก หายนะทางระบบนิเวศที่จะล้างผลาญสวรรค์แห่งการท่องเที่ยวและอู่ข้าวอู่น้ำของภาคใต้ ไปจนถึงความพังทลายทางสังคมที่อาจบังคับให้ผู้คนนับหมื่นต้องทิ้งถิ่นฐาน แต่ที่น่าสะพรึงกลัวที่สุดคือ "หลุมพรางทางภูมิรัฐศาสตร์" ที่พร้อมจะลากอธิปไตยของชาติไปเป็นเพียงเป้านิ่ง กลางสมรภูมิความขัดแย้งของมหาอำนาจในสงครามเย็นยุคใหม่ 
.
ร่วมเจาะลึกความจริงที่รายงานการศึกษาความเป็นไปได้ อาจไม่ได้บอกคุณ และค้นหาคำตอบว่าทำไมโปรเจกต์พลิกโฉมประเทศนี้ ถึงอาจกลายเป็นจุดจบของชาติได้ในเล่ารอบโลก EP. นี้!

เคยทราบหรือไม่ว่า สยามเคยคิดจะขุดคลองคอคอดกระตั้งแต่สมัยสมเด็จพระนารายณ์มหาราช  
เคยมีใครเล่าให้ฟังหรือไม่ว่า ถ้าขุดคลองแล้ว น้ำในคลองจะเป็นนำจืด หรือ น้ำเค็ม ?  
ทราบหรือไม่ว่า การขุดคลองลัดเพื่อเชื่อมอ่าวไทยกับทะเลอันดามันคือฝันร้ายทางวิศวกรรม ที่จะทำลายระบบสิ่งแวดล้อมทั้งสองฟากมหาสมุทรของไทยในระดับ “มหาวิบัติ” ที่จะไม่มีทางย้อนกลับได้

โครงการ "Land Bridge" ชุมพร-ระนอง กำลังเดินหลงทางไปสู่การเป็นอนุสาวรีย์แห่งความล้มเหลวหรือไม่ หากเรายังคงติดอยู่กับวาทกรรมเดิมที่หวังเพียงสร้างทางลัดข้ามคอคอดกระเพื่อแข่งกับช่องแคบมะละกา ซึ่งเต็มไปด้วย "จุดสลบ" ทางโลจิสติกส์และต้นทุนแฝงมหาศาลจากการยกขนสินค้าซ้ำซ้อน (Double Handling) 
.
บทความวิเคราะห์เจาะลึกชิ้นนี้จะพาคุณไปรื้อถอนกับดักทางความคิด และพลิกกระดานยุทธศาสตร์ชาติใหม่ด้วยมุมมองที่บูรณาการทั้งมิติด้านเศรษฐศาสตร์ระหว่างประเทศ การจัดการห่วงโซ่อุปทาน และความซับซ้อนทางภูมิรัฐศาสตร์ เพื่อชี้ให้เห็นอย่างชัดเจนว่า ทำไมเราจึง **อย่าสร้าง Land Bridge เพื่อเชื่อมอันดามันสู่อ่าวไทย แต่จงสร้าง Land Bridge เพื่อเชื่อมจีนและอาเซียนภาคพื้นทวีป สู่มหาสมุทรอินเดีย และมหาสมุทรแปซิฟิก** 
.
มาร่วมหาคำตอบว่าการเปลี่ยนจุดยืนจาก "ทางผ่านชั่วคราว" สู่การเป็น "ประตูการค้า" (Macro-Regional Gateway) ที่สามารถดึงดูดโครงข่ายทางราง ถ่วงดุลมหาอำนาจอย่างชาญฉลาด และผสานศูนย์กลางเศรษฐกิจระดับทวีปเข้าด้วยกัน จะเป็นกุญแจสำคัญที่พลิกโฉมอนาคตของไทยให้เติบโตอย่างยั่งยืนในศตวรรษที่ 21 ได้อย่างไร

ถ้าเราจินตนาการว่าเรากำลังนั่งสบายๆ อยู่ ณ ลานหินอ่อนแห่งวิหารแพนธีออนที่ทับซ้อนกับสวนลุมพินีวันและป่าไผ่ เบื้องหน้าคือ "มหาสมุทรโลก" ที่กำลังปั่นป่วนด้วยเกลียวคลื่นแห่งความขัดแย้ง และในสภาวะแห่ง multiverse นั้น เราสามารถใช้ปัญญาประดิษฐ์ เอาหลักธรรม วิธีคิด และ ปรัชญาของมหาบุรุษอย่าง โสเครติส, เพลโต, อริสโตเติล, ขงจื๊อ, เหล่าจื๊อ, มหาวีระ และ พระพุทธเจ้า มานั่งสนทนาด้วยกันเพื่อวิเคราะห์หาแนวทางให้ประเทศไทยสามารถอยู่รอดและเดินหน้าได้อย่างสง่างามในกระแสโลกที่ซัดส่าย เชี่ยวกราก เราจะได้ยินมหาบุรุษเหล่านี้สนทนากันอย่างไรบ้าง

ถ้าเมื่อ 2,200 - 2,800 ปีที่แล้ว ยุค Axial Age ที่เป็นการเปลี่ยนแปลงระเบียบโลกในยุคโบราณทำให้เกิดนักคิด นักปรัชญา ศาสดาเอกของโลกขึ้นมาพร้อม ๆ กันในหลาย ๆ ภูมิภาคทั่วโลก แล้วคำถามคือ ณ ปี 2026 ที่ระเบียบโลกที่เรายึดถือกันมาตั้งแต่สงครามโลกครั้งที่ 2 กำลังถูกสั่นคลอน  เทคโนโลยีอย่างปัญญาประดิษฐ์ และหุ่นยนต์ที่ทำงานได้เหมือนมนุษย์ รวมทั้งระบบการค้า การลงทุน และการเงินของโลกที่กำลังปรับตัว แตกหัก พังทลาย จนกลายมาเป็นอาวุธในสงครามภูมิเศรษฐศาสตร์ เช่นนี้แล้ว พวกเรากำลังเข้าสู่ยุคแห่งการปรับตัวอีกครั้งหนึ่งหรือไม่
 

2,200 - 2,800 ปีที่แล้วคือยุค Axial Age ที่ก่อกำเนิดศาสดาอย่างพระสมณโคดม มหาวีระ ขงจื๊อ และเล่าจื๊อ เช่นเดียวกับนักปรัชญาอย่าง อริสโตเติล โสคราติส ยุคสำคัญนี้มีจุดร่วมกัน 3 เสาหลัก นั่นคือ การเปลี่ยนแปลงทางเทคโนโลยีการผลิต, การเกิดขึ้นของระบบการเงินการธนาคาร และการเกิดขึ้นของมหานครสมัยใหม่ 
.
เกิดอะไรขึ้นใน ดินแดนจงหยวน, ชมพูทวีป และหมู่เกาะในทะเลอีเจียน  เรามาหาคำตอบไปพร้อมกัน
 

เคยสงสัยไหมว่า ทำไมจู่ ๆ ในช่วงเวลาไล่เลี่ยกัน โลกของเราถึงได้ให้กำเนิดสุดยอดนักคิด ศาสดา และปราชญ์ผู้ยิ่งใหญ่พร้อม ๆ กันในหลายมุมโลก? ทางฝั่งตะวันออกมีพระพุทธเจ้า ขงจื๊อ เล่าจื๊อ ทางฝั่งตะวันตกมีโสกราตีส เพลโต อริสโตเติล ส่วนทางตะวันออกกลางก็มีโซโรอัสเตอร์
.
พวกเขาไม่ได้นัดหมายกัน ไม่ได้มี Line หรือ FB เชื่อมต่อถึงกัน แต่พวกเขาต่างตั้งคำถามถึง "ความหมายของการมีชีวิต" และ "การจัดระเบียบสังคมใหม่" ในยุคที่โลกกำลังเผชิญกับวิกฤตการณ์อย่างรุนแรง สิ่งนี้ไม่ใช่ความบังเอิญ แต่เป็นสิ่งที่นักประวัติศาสตร์ปรัชญาเรียกว่า Axial Age
 

สำหรับประเทศอาเซียนภาคพื้นทวีป คือ เมียนมา, ไทย, สปป.ลาว, กัมพูชา และเวียดนาม น้ำพริกคืออัตลักษณ์ร่วมที่รับประทานกันมาพร้อม ๆ กับการสั่งสมภูมิปัญญา น้ำพริกที่หรูหราที่สุดมีไว้ล้อมวงกินในห้วงเวลาแห่งการเฉลิมฉลองในวันดีคืนดี เศรษฐกิจดี แต่ในวันที่เลวร้าย ข้าวยากหมากแพง น้ำพริกคือสิ่งที่เป็นหลักประกันความมั่นคงทางอาหาร การันตีได้ว่า เพียงข้าวสวยร้อน ๆ กับผักพื้นเมืองริมรั้ว อาเซียนก็อยู่รอดได้ ขอเชิญมารู้จักกับน้ำพริกจาก 11 ประเทศอาเซียน ซึ่งร่วมทั้งน้องใหม่อย่าง ติมอร์ เลสเต ที่ก็เปิปน้ำพริกเช่นกัน

3 เสาหลักอันศักดิ์สิทธิ์ของน้ำพริกคือ พริก + วัตถุดิบที่เป็นที่มาของความอุมามิ (ปลาแห้ง กะปิ น้ำปลา กุ้งจ่อม มะเขือเทศ) + ความเปรี้ยว (มะนาว ส้มจี๊ด มะขามเปียก) แต่ทั้ง 3 เสาหลักจะไม่ได้ความอร่อยแบบสุดยอดหากไม่ถูก “ตำ” มาลองลิ้มชิมรสกันว่าในประเทศไทย อินโดนีเซีย มาเลเซีย ฟิลิปปินส์ สิงคโปร์ บรูไน เขาตำน้ำพริกแสนอร่อยกันอย่างไร

11 ประเทศอาเซียนต่างมีน้ำพริกเป็นอาหารติดบ้าน ข้าวกับน้ำพริกคือวัฒนธรรมร่วม น้ำพริกแห่งอาเซียนที่แสนอร่อยจะเกิดขึ้นได้ ต้องบูรณาการจากองค์ประกอบศักดิ์สิทธิ์ 3 องค์ นั่นคือ พริกที่เผ็ดร้อน ความเค็มจากการหมักจนมีรสอุมามิ และความเปรี้ยวที่ทำให้เกิดความสดชื่น 

แต่คุณผู้ฟังทราบหรือไม่ว่า “พริก” ที่เป็นเสมือนอัตลักษณ์ของอาหารอาเซียนนั้น แท้จริง เราพึ่งจะรู้จักกินพริกเมื่อไม่นานมานี้เอง และนี่คือปรากฏการณ์ครั้งสำคัญที่สุดของกระแสโลกาภิวัฒน์ระลอกแรกของมวลมนุษยชาติ

ทั้ง 11 ประเทศอาเซียนมีวัฒนธรรมการกินข้าวเกรียบ ข้าวเกรียบคือภูมิปัญญา อินโดนีเซียมีข้าวเกรียบเป็นหนึ่งในอาหารประจำชาติ และวันนี้เราจะพาทุกท่านมารู้จักกับอาหารชนิดนี้ที่หลากหลาย ทั้งรสชาติ วัตถุดิบ แต่ทุกแห่งล้วนมีอัตลักษณ์ร่วมกัน นั่นคือ ความกรุบกรอบ
 

ดัชต์ อิส อินดีส หรือ หมู่เกาะอินเดียตะวันออกของดัชต์ อยู่ภายใต้อำนาจเจ้าอาณานิคมยาวนานกว่า 300 ปี ขบวนการเอกราชเองก็พึ่งจะเริ่มต้น แต่แล้วเหตุการณ์ไม่คาดฝันก็เกิดขึ้น นั่นคือ ญี่ปุ่นบุก สงครามมหาเอเชียบูรพา คือ ตัวเร่งสำคัญที่ทำให้หมู่เกาะแห่งนี้เดินเข้าสู่ทางแพร่ง ที่ทางเลือกหนึ่งคือเข้ากับญี่ปุ่น อีกทางเลือกคือ ต่อต้านญี่ปุ่น เรามาเรียนรู้ไปพร้อมกันว่า ซูการ์โน และ ฮัตตา จะเลือกทางเลือกไหน เพื่อนำพาประเทศไปสู่เอกราช

ถ้าอินโดนีเซียคือรถยนต์ ซูการ์โน คือ คันเร่ง ที่เหยียบให้รถพุ่งไปข้างหน้าด้วยความเร็วและพลังมหาศาล ส่วน ฮัตตา ก็คือ พวงมาลัยและเบรก ที่คอยควบคุมทิศทางให้รถคันนี้ไปถึงเป้าหมายอย่างปลอดภัยและมีหลักการ พวกเขาทั้งคู่ถูกคนอินโดนีเซียยกย่องว่า “ทวิ ตุลกัล” หรือ 2 จิตวิญญาณในร่างเดียว 

วันนี้เรามาทำความรู้จักนักเศรษฐศาสตร์สหกรณ์ที่มีหัวใจคือประชาธิปไตยชุมชนคนนี้ไปด้วยกัน "โมฮัมหมัด ฮัตตา"
 

ผ่านมา 300 ปีหลังจากการก่อตั้งบริษัทอินเดียตะวันออกของดัชต์ (VCO) รัฐบาลดัชต์ก็เปลี่ยนนโยบายจากขูดรีดสูบทรัพยากรจากหมู่เกาะอิสต์อินดิส สู่การเริ่มต้นสร้างโรงเรียนแห่งแรกและอนุญาตให้คนในอาณานิคมได้เรียนหนังสือในปี 1901 ซึ่งนั่นเป็นปีเดียวกันกับที่เด็กชายคนหนึ่งได้ถือกำเนิดขึ้นที่เมืองสุราบายา ในครอบครัวที่มีพ่อที่เป็นครูในโรงเรียนมุสลิม และมีคุณแม่เป็นชาวบาหลีเชื้อสายพราหมณ์ เด็กชายคนนั้นเติบโตขึ้นมาจนกลายเป็นบุรุษผู้มีอนุสาวรีย์และมีรูปถ่ายมากที่สุดในประเทศอินโดนีเซียในปัจจุบัน เขาผู้นั้นคือ ซูการ์โน

ในสายตาของดัชต์ นี่คือเรื่องของการค้า ความมั่งคั่ง ความกล้า การสำรวจ และความสำเร็จ
แต่ในสายตาของคนพื้นเมือง นี่คือเรื่องของการสูญเสีย ทั้งแผ่นดินบ้านเกิด ทั้งชีวิตของคนอันเป็นที่รัก และทั้งอิสรภาพของตนเอง
.
ประวัติศาสตร์อาณานิคม อาจจะไม่ใช่แค่เรื่องอดีต แต่มันอธิบายให้เราเข้าใจโลกปัจจุบัน ทั้งความเหลื่อมล้ำ โครงสร้างเศรษฐกิจ และการต่อสู้เพื่อศักดิ์ศรี และบางทีการเข้าใจสองมุมมองคือก้าวแรกของการไม่ทำผิดซ้ำอีกครั้ง
 

การก่อกำเนิดของ Vereenigde Oostindische Compagnie (VOC) หรือ บริษัทอินเดียตะวันออกของดัชต์ บรรษัทข้ามชาติแห่งแรกของโลก บริษัทที่เปิด IPO ขายหุ้นให้กับประชาชนและสามารถซื้อขายหุ้นในตลาดหลักทรัพย์ได้เป็นบริษัทแห่งแรกในโลก คือ จุดเปลี่ยนสำคัญที่ทำให้ทั้งหมู่เกาะของประเทศอินโดนีเซียในปัจจุบันกลายเป็นผู้สูญเสียเอกราชและตกเป็นอาณานิคม
 

โปรตุเกสเดินทางมาถึงมะละกาในปี ค.ศ.1511 และในปี ค.ศ.1529 สเปนก็เข้ามาเคลมฟิลิปปินส์ ทั้งสองต่างมุ่งหน้าอ้างข้ออ้างในการสำรวจโลก แต่เหตุผลเบื้องหลังคือ มันเป็นยุค 3G: Gold (ทองคำและทรัพยากรธรรมชาติ ในที่นี้คือ เครื่องเทศ) Glory (ความมั่งคั่งรุ่งเรืองแห่งจักรวรรดิ์) และ God (เผยแผ่ศาสนาคริสต์) และนั่นทำให้โศกนาฏกรรมครั้งใหญ่เกิดขึ้นกับผู้คนแห่งหมู่เกาะที่ได้รับการขนานนามว่า อินเดียตะวันออก หรือ อินโดนีเซียในปัจจุบัน

อะไรคือสาเหตุที่ทำให้ประเทศที่มีน้ำมันดิบสำรองมากที่สุดในโลก กลายเป็นหนึ่งในประเทศที่ทั้งยากจน ด้อยพัฒนา และประชาชนส่วนใหญ่ยากจนแสนสาหัส ทำไมประเทศที่มีเมืองหลวงที่เต็มไปด้วยตึกระฟ้า ถนนเต็มไปด้วยยานยนต์ ห้างสรรพสินค้ามีแต่ของแบรนด์เนม 

แต่เมื่อออกไปนอกเมืองคุณกลับเจอสลัมลอยฟ้าที่เบียดเสียดอยู่บนหน้าผาของภูเขา และล้อมรอบไปด้วยหมู่บ้านที่ต้องสร้างกองกำลังป้องกันตนเอง  บางครั้งทรัพยากรมหาศาลก็กลายเป็นฝันร้าย

วิกฤตการณ์เปลี่ยนแปลงระเบียบโลก ที่สหรัฐฯ เริ่มเปิดปี 2026 โดยการใช้กองกำลังบุกเข้าจับตัว Nicolas Maduro ประธานาธิบดีแห่ง Venezuela ทำให้หลาย ๆ คนตั้งคำถามถึงระเบียบโลกที่แปรเปลี่ยนไป สัปดาห์นี้ เล่ารอบโลก ขอนำเสนอประวัติศาสตร์ประเทศที่น่าสนใจแห่งนี้

ทำไมเวลาดูรูปเก่า ๆ คนอินโดนีเซียไม่เห็นคลุมฮิญาปกันเลย ?  พวกเขากลับมาเคร่งกันเมื่อไร ? ทำไมในอินโดนีเซียมีพรรคการเมืองที่เป็นกลุ่มศาสนาอิสลาม ?  ทำไมทั่วโลกถึงยกย่องว่า มุสลิมอินโดนีเซีย เป็นสายกลางที่สมควรยึดถือเป็นแบบอย่าง ? ในอินโดนีเซียมีโรงเรียนปอเนอะหรือไม่? เล่ารอบโลกมีคำตอบ

แน่นอนว่าตำนานนักบุญทั้ง 9 ที่เราเล่าผ่านมาแล้ว 4 คน และนั่นทำให้เราได้เห็นการผสมผสานระหว่างศาสนาอิสลามที่เข้ามาใหม่ กับประเพณี วัฒนธรรม ความเชื่อ หรือแม้แต่ตำนานเทพเจ้าฮินดู จนจับอกจับใจมหาชน คนชั้นกลางบนเกาะชวา คำถามสำคัญคือ แล้วสำหรับกษัตริย์ นักรบ คนยากคนจน คนชายขอบห่างไกล หรือ แม้แต่คนที่อยู่นอกเกาะชวา การเผยแผ่ศาสนาอิสลามเกิดขึ้นและครองใจประชาชนส่วนใหญ่ของประเทศหมู่เกาะที่ได้ชื่อว่า เป็นประเทศมุสลิมที่ใหญ่ที่สุดในโลกแห่งนี้ ที่มีนามว่า อินโดนีเซีย ได้อย่างไร เล่ารอบโลก ตอนนี้มีคำตอบ

เคยสงสัยไหมว่าในประเทศที่มีศาสนาอิสลามเป็นศาสนาประจำชาติ และศาสนาอิสลามมีพระเจ้าเพียงองค์เดียว แต่ในอินโดนีเซีย รามายณะที่เป็นเรื่องการอวตารของพระนารายณ์กลับกลายเป็นเครื่องมือหลักในการเผยแผ่ศาสนาอิสลามได้อย่างไร วันนี้เรามีคำตอบในรายการเล่ารอบโลก 

ประวัติศาสตร์ช่วงที่สำคัญที่สุดของดินแดนแห่งหมู่เกาะที่ในปัจจุบันเรียกว่า ประเทศอินโดนีเซีย คือการรับเอาศาสนาอิสลาม เข้ามาเป็นเสาหลักแห่งศรัทธาและกลายเป็นอัตลักษณ์สำคัญของประเทศในปัจจุบัน ตำนานนักบุญมุสลิมทั้ง 9 ท่านในนาม Wali Songo จึงมิใช่เพียงตำนานพื้นบ้าน หากแต่คือ รากของความเป็นอินโดนีเซีย ประเทศมุสลิมที่ใหญ่ที่สุดในโลก

หลังจาก 2 อาณาจักรพุทธ-พราหมณ์ ที่ยิ่งใหญ่อย่างศรีวิชัย (ศตวรรษที่ 7–13) และมัชฌปาหิต (ศตวรรษที่ 13–15) เริ่มสูญเสียอำนาจ ในขณะที่เส้นทางการค้าเชื่อมโย งอาหรับ-เปอร์เซีย-เอเซียใต้-อ่าวเบงกอล-ทะเลจีนตอนใต้ กำลังพัฒนาถึงขีดสุด การเข้ามาของเส้นทางการค้า ก็มาพร้อมกับการเผยแพร่ศาสนาใหม่ ๆ ที่พร้อมจะผสมผสานกับความเชื่อท้องถิ่นดั้งเดิม (ผี พราหมณ์ พุทธ) 
.
และนั่นทำให้ อาณาจักรอิสลามที่ยิ่งใหญ่บนดินแดนหมู่เกาะที่ปัจจุบันรู้จักกันในนาม "อินโดนีเซีย" มีรูปแบบการพัฒนาอิสลามในแบบ “คีโตปุลันกัน (Islam Nusantara)" ซึ่งผสานความเชื่อพื้นเมืองเข้ากับหลักการศาสนา ทำให้เกิดรูปแบบศาสนาที่ไม่ปะทะกับโครงสร้างสังคมเดิม และเป็นอัตลักษณ์สำคัญของมุสลิมแห่งเอเซียตะวันออกเฉียงใต้
 

จุดจบของยุครณรัฐคือการสร้างมหาอาณาจักรขนาดใหญ่ภายใต้การปกครองของราชวงศ์ฉิน กำแพงของรัฐฉิน จ้าว เฮี้ยน และฉี ถูกเชื่อมเข้าด้วยกัน
อะไรคือปัจจัยสำคัญที่ทำให้ ฉิน สามารถรวมชาติได้สำเร็จ ติดตามในรายการเล่ารอบโลก 
 

เรื่องราวของรัฐขนาดเล็กที่ผุดขึ้นเป็นดอกเห็ดในฤดูใบไม้ผลิ และล่มสลายลงราวกับไม้ผลัดใบในฤดูใบไม่ร่วงจบลงในยุควสันตสารท ก่อนที่รัฐขนาดกลางและรัฐขนาดใหญ่ทั้ง 7 จะเริ่มสถาปนาอำนาจของตนได้สำเร็จ

ทั้ง 7 รัฐได้แก่ รัฐฉู่ （楚）ทางตอนใต้  รัฐฉิน （秦）ทางตะวันตก รัฐเจ้า （赵）ทางเหนือ รัฐวุ่ย （魏） และรัฐหาน （韩）ทางตอนกลาง รัฐเอี้ยน （燕）ทางอีสาน และ รัฐฉี （齐）ที่ปากแม่น้ำฝั่งตะวันออก

แน่นอนว่าในที่สุดทั้ง 7 รัฐนี้ก็จะรณรงค์สงครามกันอย่างบ้าคลั่ง จนกลายเป็นชื่อของยุคจ้านกว๋อ หรือยุครณรัฐ
 

ท่ามกลางมหาสงครามระหว่างแคว้นอู๋ และแคว้นเยว่ หนึ่งในสตรีที่ได้ชื่อว่าสวยที่สุดในประวัติศาสตร์จีน “ไซซี” ก็ได้ถือกำเนิดขึ้น นางได้ชื่อว่าสวยขนาดที่แม้แต่ฝูงปลาที่ได้เห็นความงามของเธอยังลืมทุกสิ่งทุกอย่างแม้แต่การว่ายน้ำ จนปลายังจมน้ำตาย

แต่ไซซี มิใช่เพียงหนึ่งสาวงาม หากแต่ยังมีอีก 3 ซึ่งความงามของพวกเธอถูกผูกขึ้นเป็นคำกลอนที่ว่า
“มัจฉาจมวารี
 ปักษีตกนภา
 จันทร์หลบโฉมสุดา
 มวลผกาละอายนาง”

สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ทรงเป็นพระราชินีผู้ประสานสองโลก โลกแห่งชีวิตชาวบ้านในชนบทและโลกแห่งการทูตระหว่างประเทศ ในโลกใบแรกพระองค์คือ ‘แม่ของแผ่นดิน’ ผู้ทรงสละพระวรกายและพระกำลังเพื่อยกระดับชีวิตราษฎร ทรงใช้พระบารมีแห่งความงดงามและพระเมตตา สร้างความมั่นคงให้กับชาติ และสร้างสะพานแห่งโอกาสให้แก่พสกนิกรของพระองค์ ในโลกใบหลัง พระองค์คือ ‘พระราชินีแห่งวัฒนธรรมและสันติภาพ’ ผู้ทรงนำพาอัตลักษณ์ของไทยให้เป็นที่ประจักษ์อย่างสง่างาม และทรงใช้ความสง่างามนั้นเป็นสะพานแห่งมิตรภาพระหว่างประชาชาติ

พระองค์ทรงเป็นแรงบันดาลใจให้แก่สตรีไทยและสตรีทั่วโลกว่า ความงดงามที่แท้จริงมิได้อยู่เพียงรูปกาย หากอยู่ที่จิตใจที่เปี่ยมด้วยเมตตา วิสัยทัศน์ และความเสียสละเพื่อเพื่อนมนุษย์ พระองค์ทรงเป็นดั่ง ‘แสงแห่งศิลปะ สันติภาพ และศักดิ์ศรี’ ที่จะส่องสว่างบนเวทีโลกตลอดกาล
 

สงครามระหว่างแคว้นต่าง ๆ ที่ต่างก็ต้องการช่วงชิงความเป็นใหญ่ ณ ที่ราบจงหยวน ทำให้แว่นแคว้นต่าง ๆ ทั้งต้องร่วมมือ และทรยศหักหลัง ทั้งเกิดขึ้น เป็นใหญ่ และล่มสลาย ยุทธวิธี กลวิธี ยุทธศาสตร์สงครามทุกวิถี ถูกงัดออกมาใช้ในมหาสงครามครั้งนี้

แผ่นดินจงหยวนแห่งราชวงศ์โจวเป็นทุรยศ ราชวงศ์โจวที่ยิ่งใหญ่ล่มสลาย แต่ก็พยายามฟื้นตัวตนขึ้นมาใหม่ในฐานะ ราชวงศ์โจวตะวันออก หากแต่อำนาจไม่ได้ยิ่งใหญ่เหมือนเดิม อ๋องแห่งแคว้นต่าง ๆ เริ่มตั้งตนเป็นใหญ่ อาศัยเพียงการยอมรับจากราชวงศ์โจวตะวันออก เพื่อขยายเขตอิทธิพลของตน ด้วยหวังจะยึดครอง แผ่นดินจงหยวนอันอุดมสมบูรณ์ มหาสงครามที่แต่ละแคว้นทะยานขึ้นมาและร่วงโรยลงไปดุจฤดูใบไม้ผลิและใบไม่ร่วง หรือ ยุคชุนชิว ก็ถือกำเนิด

หนึ่งในยุคที่ถูกอ้างอิงบ่อยครั้งที่สุดใน ยุทธพิชัยสงครามสามก๊ก หรือ ยุคเลียดก๊ก ยุคที่แผ่นดินจีนแตกออกเป็นเสี่ยง ๆ  มีรัฐใหม่เกิดขึ้นแล้วก็ดับสูญไป เหมือนฤดูใบไม้ผลิ และฤดูใบไม้ร่วง หรือ ยุคชุนชิว-วสันตสารท

นวนิยายเลียดก๊ก คือบันทึกแห่งความขัดแย้งในคราวนั้นบนแผ่นดินจงหยวน ดินแดนที่อุดมสมบูรณ์ระหว่างแม่น้ำหวงเหอและแยงซีเกียง

ประเทศไทยรอดพ้นจากการเป็นผู้แพ้ในสงครามโลกครั้งที่ 2 ไม่ใช่ด้วยเหตุบังเอิญ หากแต่เป็นเพราะการทำงานอย่างหนักจนถึงเสียสละชีพของ “ขบวนการเสรีไทย”

เสรีไทยประกอบขึ้นด้วยหลายกลุ่มบุคคล แต่คนที่จะเห็นภาพรวมทั้งหมดของปฏิบัติการแห่งจุดเปลี่ยนทางประวัติศาสตร์ครั้งนี้ คือ “รู้ธ” หัวหน้าเสรีไทยในสยาม หรือท่านอาจารย์ ปรีดี พนมยงค์ นั่นเอง

“ผู้ใดมีอิทธิพลเหนือมหาสมุทร ผู้นั้นย่อมครองโลก” คือแนวคิดหลักของทฤษฎี “สมุททานุภาพ” (Sea Power) ซึ่งทรงอิทธิพลอย่างมากตั้งแต่ยุคจักรวรรดินิยม แม้กระทั่งในปัจจุบันนี้บรรดาชาติมหาอำนาจยังคงพยายามแผ่แสนยานุภาพทางการทหาร เพื่อเสริมสร้างอำนาจทางทะเลของตน
.
การแผ่ขยายอำนาจทางท้องทะเลของจีนสร้างแรงกดดันและความหวาดกลัวต่อมหาอำนาจเก่าอย่างสหรัฐอเมริกา และชาติพันธมิตร พวกเขาพยายามสกัดกั้นและปิดล้อมจีนผ่านยุทธศาสตร์ต่าง ๆ จากพื้นมหาสมุทรสู่ห้วงอวกาศ
.
จนนำมาสู่ความขัดแย้งที่หลายครั้งก็มีไทยอยู่ในสมการนั้นด้วย ไม่ว่าจะเป็นข้อถกเถียงเรื่อง “คอคอดกระ” ที่มีมาช้านาน ความขัดแย้งของประเทศอาเซียนในทะเลจีนใต้  ไปจนถึงข้อพิพาทในพื้นที่ทับซ้อนไทยกับกัมพูชาที่ทำให้ทั้ง 2 ชาติระดมสรรพกำลังเข้าประหัตประหารกัน

Amidst the Global Sea Power ไทยในสมรภูมิมหาสมุทรโลก ไม่เพียงฉายให้เห็นภาพการขยายอำนาจของจีนและสหรัฐอเมริกาในมหาสมุทรโลกเท่านั้น แต่ยังฉายให้เห็นปัญหาต่าง ๆ ที่ไทยต้องเผชิญ และหนทางที่จะอยู่รอดท่ามกลางมรสุมมหาสมุทรที่กำลังถาโถมเข้ามา

กิมหงวนที่ว่ารวยมหาศาลรวยแค่ไหน ?  ดร.ดิเรก ที่ชอบเล่าเรื่องมหาราชา เคยพา พล นิกร กิมหงวน ไปเที่ยวอินเดียไหม ?  และที่สำคัญที่สุดถ้าอยากอ่าน สามเกลอ สี่สหาย ใน พ.ศ. นี้ จะไปหาอ่านได้จากไหน

เคยทราบกันหรือไม่ว่า คุณ ป.อินทรปาลิต ได้รับค่าลิขสิทธิ์จากการเขียนสามเกลอเป็นเงินเท่าไร?  รู้หรือไม่ Series สงครามชิงแดน มีทั้งหมด 16 ตอน  และมีจุดเปลี่ยนสำคัญของเรื่องสามเกลอเป็นเล่มสุดท้ายในชื่อ บ้านใหม่

ทำไมแม้เวลาจะผ่านไปกว่าครึ่งทศวรรษ แต่พล นิกร กิมหงวน ก็ยังคงเป็น 1 ในหนังสือดีที่คนไทยควรอ่าน และที่น่าสนใจยิ่งกว่าก็คือ เพราะอะไร สไตล์การเล่าเรื่องของ ป.อินทรปาลิต ถึงยังร่วมสมัย อ่านได้ ไม่มีเชย

อ่อ... คำว่า เชย ที่แปลว่า เชย ก็เกิดขึ้นจากนักเขียนท่านนี้ด้วย
 

เพื่อขยายเพดานความเป็นไปได้ของการผจญภัยในหัสนิยายชุดพิเศษนี้  ป.อินทรปาลิต แนะนำตัวละครเพิ่มขึ้นอีก 1 ตัวในตอนที่ 30 ของ Series ในชื่อตอนที่ว่า “อ้ายดำปรอท” หนุ่มหัวนอก นายแพทย์ และนักวิทยาศาสตร์อัจฉริยะ ดร.ดิเรก ณรงค์ฤทธิ์ เข้ามาเป็นสมาชิกของคณะพรรค และนี่คือตัวละครที่ผมรักมากที่สุดในหัสนิยายชุดนี้

หลังจากที่พลและนิกร วาดลวดลาย playboy หนุ่มที่ฉาบหน้าด้วยความเขินเปิ่นไปแล้วในตอน "อายผู้หญิง"  ป.อินทราปาลิต ก็ตัดสินใจขยายเพดานความสนุกของหัสนิยายชุดนี้โดยการแนะนำตัวละครที่สำคัญที่สุดในเรื่องอีก 2 คน นั่นคือ พระยาปัจจนึกพินาศ เจ้าคุณพานทอง ศีรษะล้าน ขี้น้อยใจ และ กิมหงวน ไทยแท้ มหาเศรษฐีหนุ่มผู้บ้าบิ่นขนาดจุดไฟเผาธนบัตรใบละ 100 บาทเพื่อให้มีแสงสว่างเพียงพอในการก้มหาเศษเหรียญที่ตกใต้โต๊ะ ความฮายกกำลังจากสองสหายกลายเป็น "สามเกลอ พล นิกร กิมหงวน" เริ่มขึ้นในเล่มที่ 3 "หวงลูกสาว"

10 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2482 คือวันที่ในหนังสือนิยาย "อายผู้หญิง" ที่นักเขียนที่ยิ่งใหญ่ที่สุดในประวัติศาสตร์อีกคนหนึ่งของไทย นั่นคือ ป. อินทรปาลิต  เริ่มต้นความมหัศจรรย์ของหัสนิยายของเขาโดยการแนะนำตัวละครสองเกลอ พล พัชราภรณ์ และนิกร การุณวงศ์ "สองเกลอ" ที่ไม่น่าเชื่อว่าพวกเขาจะโลดแล่นอยู่ในบรรณพิภพต่อเนื่องไปอีกเกือบ 30 ปี 

และมีการผจญภัยของพวกเขาและผองเพื่อน "สามเกลอ" "สี่สหาย" ต่อเนื่องมาอีกมากกว่า 1,000 ตอน บันทึกประวัติศาสตร์ของไทยแทบจะเป็นรายวัน รายสัปดาห์ จนได้รับเกียรติให้เป็น 1 ใน 100 หนังสือดีที่คนไทยควรอ่าน และผมเองก็อ่านหัสนิยายชุดนี้ตั้งแต่ ป.3 จนถึงวันนี้
 

ในโอกาสที่ปี ค.ศ.2025 นี้ประชาคมอาเซียนครบรอบ 58 ปี และปี 2026 ก็จะรับสมาชิกใหม่ คือ ประเทศ ติมอร์-เลสเต เรื่องที่สำคัญอีกเรื่องคือการประกาศวิสัยทัศน์ประชาคมอาเซียน 2045 เพื่อเป็นการกำหนดเป้าหมายระยะยาวให้อาเซียนเป็นประชาคมที่ยืดหยุ่นและยั่งยืน มีนวัตกรรม ขับเคลื่อนได้อย่างคล่องแคล่ว มีประชาชนเป็นจุดศูนย์กลาง

และเพื่อการวางแผนระยะยาว โดยที่ยุคนี้เทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (AI) เข้ามามีบทบาทในทุกแง่มุมของชีวิต  ASEAN Foundation และ Google.org จึงได้จัดทำหลักสูตรโดยผู้เชี่ยวชาญสำหรับการเรียนรู้ AI ครอบคลุมทุกมิติ ตั้งแต่ความรู้เบื้องต้น ไปจนถึงการใช้งาน AI ในชีวิตประจำวัน การสร้างสรรค์เนื้อหา การทำงาน การพัฒนาอาชีพในโลกดิจิทัล การเป็นครูผู้สอนที่เข้าใจโลกยุคใหม่ หรือการเตรียมพร้อมให้ลูกหลานเติบโตอย่างมั่นใจในยุค AI ไปจนถึงประเด็นด้านจริยธรรม และความรับผิดชอบ

หลักสูตร "AI Class ASEAN" คือโอกาสสำคัญสำหรับทุกคนในอาเซียนที่จะได้เรียนรู้และทำความเข้าใจเทคโนโลยีแห่งอนาคตนี้อย่างแท้จริง ออกแบบหลักสูตรให้เข้าถึงง่าย สนุก เหมาะกับเด็ก เยาวชน ครู อาจารย์ และผู้ปกครอง ไม่ว่าจะไม่มีพื้นฐานมาก่อน หรือต้องการต่อยอดความรู้เดิม  และยังเป็นหลักสูตรออนไลน์ที่ยืดหยุ่น สามารถเรียนได้ตามความสะดวกของทุกคน

อาเซียนเกิดขึ้นเพื่อเป็นการระงับข้อพิพาทระหว่างประเทศในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ในช่วงสงครามเย็น และมันก็ยังคงทำหน้าที่นั้นได้อย่างดียิ่งในวันที่สมาชิกหนึ่ง รุกรานเข้าสู่สมาชิกหนึ่ง แต่เท่านั้นยังไม่พอ ในวันที่ภูมิภาคอื่นเริ่มถดถอยในการบูรณาการความสัมพันธ์ อาเซียนกลับเดินหน้าและขยายจำนวนสมาชิก และในขณะเดียวกันก็ประกาศวิสัยทัศน์ 2045

ประเทศไทยสถาปนา “มณฑลบูรพา” ขึ้นมาใหม่ โดยมี 3 จังหวัด คือ จังหวัดพระตะบอง จังหวัดนครจำปาศักดิ์ และจังหวัดพิบูลสงคราม  ในสงครามคราวนี้ นอกจากคุณเทียด (พ่อของคุณทวด) ของผมจะได้บินเครื่องบินไปถล่มสนามบินฝรั่งเศสใกล้นครวัด และใกล้กรุงพนมเปญแล้ว เทียดของผมยังได้รับเกียรติไปปรากฎตัวอยู่ในสุดยอดนวนิยาย พล นิกร กิมหงวน อีกด้วย

มาเรียนรู้กันต่อว่าหลังสงครามโลกครั้งที่ 1 สถานการณ์อะไรเกิดขึ้นบ้าง จนในที่สุดทำให้ทหารไทยต้องออกไปรบในดินแดนของต่างประเทศอีกครั้ง จุดเริ่มต้นของความขัดแย้งระหว่างไทยกับฝรั่งเศสในกรณีอินโดจีนเกิดขึ้นได้อย่างไร  หาคำตอบได้ใน episode นี้

หลาย ๆ คนขับรถผ่านวงเวียน 22 แล้วอาจจะสงสัยว่าทำไมถึงชื่อวงเวียน 22?  เช่นเดียวกับเมื่อขับรถผ่านสนามหลวงด้านพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ อาจจะเคยสังเกตเห็นเจดีย์สีขาวองค์หนึ่งตั้งอยู่ ทั้งหมดคือหลักฐานทางประวัติศาสตร์สำคัญที่ทำให้เรานึกถึงปฏิบัติการทางการทหารครั้งแรกในต่างประเทศของกองทัพสยาม นั่นคือ สมรภูมิสงครามโลกครั้งที่ 1 สยามส่งนายทหารเข้าร่วมสมรภูมิแห่งนี้จำนวน 1,248 นาย และเชื่อหรือไม่ว่า เราส่งกองทัพอากาศเข้าร่วมในมหาสงครามครั้งนี้ด้วย และ 1 ในทหารอากาศที่ไปขับเครื่องบินรบในสมรภูมิที่ฝรั่งเศสคือ คุณทวดของผม ร้อยโท บุญเจียม โกมลมิศร์

เทิดทูนกรมผสมที่ 21 กองกำลังพยัคฆ์น้อย ทหารไทยไปรบที่เกาหลี ความเสียสละระดับสูงสุดที่ประเทศหนึ่งเดินทางเพื่อไปรักษาเอกราชให้กับอีกประเทศหนึ่ง รากฐานที่สำคัญของความสัมพันธ์ไทย - เกาหลีใต้ และที่สำคัญเรื่อง “พักรบไปพบรัก รักระหว่างรบ” ของนายทหารไทยกับนางพยาบาลสาว ที่ถ้าไม่มีสงครามในวันนั้น ก็ไม่มี ปิติ ศรีแสงนาม ในวันนี้

 "ไหหลำ ไม่กลัวยุง" จริงหรือกับคำกล่าวนี้ อย่าลืมว่า 200 ปีที่แล้ว สยามเต็มไปด้วยป่าดงดิบรกทึบ แต่ไหหลำกลายเป็นจีนเดียวที่บุกเบิกขึ้นไปทำการค้าได้ถึงภาคเหนือ ในขณะที่ฮกเกี้ยนจะอยู่เพียงแต่อยุธยา และลงมาจนถึงปลายแหลมมลายู อะไรเป็นสาเหตุ พบคำตอบในเล่ารอบโลกตอนนี้

เคยสงสัยไหมว่า ทำไมจีนแต้จิ๋วชอบทำการเกษตรและค้าขาย ในขณะที่จีนฮากกา (จีนแคะ) เน้นรับราชการแต่ค้าขายไม่เก่ง แล้วทำไมจีนกวางตุ้งชอบเป็นช่างฝีมือและเปิดร้านอาหาร แล้วทำไม China Town ทั่วโลกเป็นจีนกวางตุ้ง แต่ของไทยกลับเป็นจีนแต้จิ๋ว เล่ารอบโลกตอนนี้มีคำตอบ

จีนโพ้นทะเลในประเทศไทยมักจะมาจาก 5 กลุ่ม นั่นคือ แต้จิ๋ว ฮกเกี้ยน ไหหลำ ฮากกา และ กวางตุ้ง  เล่ารอบโลกตอนนี้ จะมาเล่าให้ฟังว่า คนจีนแต้จิ๋วมาจากไหน มาเมืองไทยทำไม  มาทำอะไรที่เมืองไทย และเดินทางมาอย่างไร พร้อมเกร็ดเล็กเกร็ดน้อยจากบรรพบุรุษ

หลาย ๆ คนวิจารณ์ว่า ประวัติศาสตร์ไทยเป็นเรื่องของชาตินิยม เป็นประวัติศาสตร์สงคราม เป็นพงศาวดาร แต่ขาดมิติสังคม วัฒนธรรม เศรษฐกิจ และเรื่องราวของคนที่ดำรงชีวิตในแต่ละช่วงเวลาของอดีตที่ผ่านไป
 
นอกจากประวัติศาสตร์ชาติและชุมชนแล้ว เรื่องราวสำคัญที่สุดเริ่มต้นจากจุดเล็ก ๆ คือบุคคลและครอบครัว  พวกเราเคยตั้งคำถามกันไหมว่า คุณตาคุณยายของเราปิ๊งกันอย่างไร คุณทวดทำงานอะไร ครอบครัวเราสืบเชื้อสายต้นตระกูลมาจากไหนและเชื่อมโยงเกี่ยวข้องกับใครบ้าง
  
“เล่ารอบโลก” ในตอนนี้ ดร.ปิติ ศรีแสงนาม จะชวนทุกคนไปสืบค้นสาแหรกตระกูลของตัวเอง ไม่แน่ว่าเมื่อย้อนกลับไปแล้วอาจเจอข้อมูลและเรื่องราวใหม่ ๆ ที่ไม่เคยรู้มาก่อนก็เป็นได้

เล่าเรื่องชาวจีนโพ้นทะเลในประเทศไทย โดยสืบค้นจากต้นตระกูลของผมเอง ในวาระที่กิจการของครอบครัว จิ้นห่วย เจริญอุตสาหกรรม เฉลิมฉลองครบรอบ 100 ปี โรงงานอาหารกระป๋องแห่งแรกๆ ของประเทศไทย

ว่าด้วย 5 กลศึกสุดท้าย และส่วนที่ 3 คู่มือประกอบการทำสงคราม ภูมิปัญญาสยามที่นำพาให้ประเทศสยามอยู่รอดปลอดภัย ขยายขอบขันฑสีมา รักษาตัวรอดมาได้อย่างสง่างามจนถึงศตวรรษ 21 

ว่าด้วยกลศึกพิชัยสงครามสยาม ชุดที่ 12-16  ผลาญศัตรู ชูพิษแสลง แข็งให้อ่อน ยอนภูเขา เย้าให้ผอม พร้อมตัวอย่างการใช้ทั้งสงครามต่างๆ ของสยาม ความขัดแย้งอินเดีย-ปากีสถาน การแข่งขันทางธุรกิจ สงครามกองโจร ไปจนถึง การเจรจาสงครามเศรษฐกิจการค้า แล้วจะพบว่า ยุทธพิชัยสงครามสยาม ประยุกต์ใช้ได้ตลอดกาล

การเลียบ ๆ เคียง ๆ ตอดเล็กตอดน้อย เก็บประโยชน์ใกล้มือไปเรื่อย ๆ ในระหว่างที่สถานการณ์ยังไม่แน่นอนอย่าง ‘กลศึกม้ากินสวน’

การสร้างความร่วมมือกับเพื่อนบ้านอาเซียน และประเทศที่ได้รับผลกระทบแบบหัวอกเดียวกัน เพื่อสร้างอำนาจต่อรองตามกลศึก ‘กลพวนเรือโยง’ ก็น่าสนใจ และในบางครั้งการโอนอ่อนผ่อนตามเมื่ออีกฝ่ายแรงมา แต่เราต้องยึดมั่นในการรักษาผลประโยชน์อย่าง ‘กลโพงบ่อน้ำ’ พร้อม ๆ กับการวาง ‘กลล่อช้างเข้าป่า’ ก็จะทำให้เรารักษาสถานะ strategic hedging หรือไผ่ลู่ลมได้

หัวหน้าทีมยุทธศาสตร์ ต้องรู้จักใช้เครื่องมือทุกมิติ ทุกกลไกได้อย่างคล่องแคล่วเชี่ยวชาญอย่างที่กล่าวไว้ใน ‘กลฟ้างำดิน’  หรือหากจำเป็นเพื่อบำรุงขวัญของคนในทีมเจรจาให้ห้าวหาญการเสริมกำลังใจแบบสายมูผ่าน ‘กลอินทร์พิมาน’ ก็ต้องคำนึงถึง เพราะเมื่อขวัญกำลังใจพร้อม กำลังคนพร้อม ยุทธปัจจัยพร้อม การเดินหน้ายุทธศาสตร์ที่รวมทุกฝ่ายเพื่อเอาชัยชนะผ่าน ‘กลผลาญศัตรู’ ก็จะเกิดขึ้น
 

ถอดความกลศึกที่ 1-5 จากทั้งหมด 21 กลศึกของสยาม 
1) กลฤทธี 
2) กลสีหจักร์ 
3) กลลักษณ์ซ่อนเงื่อน 
4) กลเถื่อนกำบัง 
5) กลพังภูผา 
โดย 2 กลศึกแรกคือ Basic requirements ที่แม่ทัพต้องเรียนรู้ ในขณะที่กล 3, 4, 5 คือ กลศึกที่เราจะมาเรียนรู้กันจากคราวเสียกรุงศรีอยุธยาครั้งที่ 2 และ ศึก 9 ทัพ

หลายๆ คนเปรียบเทียบว่า ในท่ามกลางความขัดแย้งทางภูมิรัฐศาสตร์ที่มหาอำนาจกำลังห้ำหั่นกันด้วยเครื่องมือทางภูมิยุทธศาสตร์นั้น ทีมสหรัฐอเมริกาภายใต้การนำของประธานาธิบดี Trump มีคัมภีร์หลักคือ Trump: The Art of Deal  ในขณะที่ทีมจีนรับมือและต่อรองรับศึกด้วยการอ่าน ตำราพิชัยสงครามซุนวู (The Art of War) และ 36 กลยุทธ์ (36 Stratagems, the Book of Qi) แล้วคำถามสำคัญคือ แล้วไทยเราล่ะ เรามีพิชัยสงครามสยาม หรือไม่?

สยบดราม่า ดร.ปิติ พาไปฟังจากประสบการณ์ตรงที่เดินทางไปชม Thai Pavilion ในงาน Osaka Expo 2025 ด้วยตนเอง งานนี้คุ้มหรือไม่ นิทรรศการเด็กมัธยมจริงหรือ เนื้อหาโบราณรึเปล่า ไปติดตามกัน

สำหรับญี่ปุ่น Expo เป็นมากกว่าแค่งานแสดงองค์ความรู้ของมวลมนุษยชาติ หากแต่สำหรับญี่ปุ่น นี่คือ จุดเปลี่ยนสำคัญของประเทศ เฉกเช่นเดียวกันกับการเป็นเจ้าภาพการจัดกีฬาโอลิมปิก เล่ารอบโลก ตอนนี้จะมาทบทวนประวัติศาสตร์ที่ล้อเลียนทับซ้อนและถอดบทเรียนของญี่ปุ่น จาก Tokyo Olypic 1964 & Osaka Expo 1970 สู่ Tokyo Olypic 2020/2021 & Osaka Expo 2025

อาหารจีนมื้อพิเศษ ที่ใน 1 ปีจะมีเพียงครั้งเดียวที่คุณจะได้ Lunchon Meeting กับญาติพี่น้องครอบครัวทั้งที่มีชีวิตอยู่ และที่ล่วงลับไปแล้ว เล่ารอบโลกตอนนี้ จะเล่าถึง ตำนานการก่อเกิดพิธีเชงเม้ง ขั้นตอนที่ไหว้บรรพบุรุษ ความเชื่อ และเกร็ดเล็กเกร็ดน้อยจากการไหว้บรรพบุรุษ

หนึ่งในอาหารโปรดของผมคือ เกี๊ยว ไม่ว่าจะเป็นเกี๊ยวกุ้ง เกี๊ยวหมู เกี๊ยวทอด เกี๊ยวซ่า หรือ อาหารที่หน้าตาคล้ายเกี๊ยวที่สุดหรู อย่างเสี่ยวหลงเปา หรือ ญาติของเกี๊ยวที่อวบอ้วนอย่างซาลาเปา วันนี้มาทราบที่มาของอาหารสุดแสนอร่อยจากนี้ไปด้วยกัน

ว่าด้วยประสบการณ์ตรงจากการเดินทางเยือนชุมทางการค้าสำคัญของเส้นทางการค้าเครื่องเทศ บนเส้นทางสายไหม หม้อไฟแบบจีน หรือ ที่คนไทยรู้จักในนาม หมาล่า มีจุดกำเนิดจากคนเรือในแม่น้ำที่เชี่ยวกรากในพื้นที่ทุรกันดารแห่งนี้

โต๊ะจีนเป็นโต๊ะกลม แล้วเราจะนั่งตรงไหนดี? 
ทำไมคนจีนชอบเอานิ้วเคาะโต๊ะ? 
กินอาหารต้องกินให้หมดจาน หรือเลือกเอาไว้? 
แล้วถ้าต้องเหลือเอาไว้ จะต้องเหลือเอาไว้มากน้อยแค่ไหน? 
ถ้าจะคุยธุรกิจบนโต๊ะอาหาร ควรจะคุยกันช่วงใด? 
เรื่องราวเหล่านี้ คือสิ่งที่เราจะคุยกันในตอนนี้
 

ทำไมหมูหันถึงมีสีแดง ทำไมในออร์เดิร์ฟจีนถึงมักจะมีเครื่องในหมู ทำไมไม่เสิร์ฟข้าวสวยซักที แต่กลับกินข้าวเป็นอาหารจานสุดท้าย พบกับคำตอบใน เล่ารอบโลกตอนนี้

ทำไมโต๊ะจีนต้องเป็นวงกลม ภูมิปัญญาของจานหมุนเสิร์ฟอาหาร ทำไมตะเกียบต้องมาเป็นคู่ ทำไมตะเกียบด้านหนึ่งถึงมีหน้าตัดเป็นรูปสี่เหลี่ยม แต่อีกด้านกลับมีหน้าตัดเป็นรูปวงกลม เหล่านี้คือปริศนาธรรมที่บรรพบุรุษให้สั่งสอนคนรุ่นหลังผ่านสิ่งละอันพันละน้อยที่เราใช้ในชีวิตประจำวัน

มาทำความเข้าใจถึงอัตลักษณ์ความเชื่อร่วมกันของผู้คนชาติพันธุ์ 2 ฝั่งแม่น้ำ ล้านช้าง - แม่โขง ตั้งแต่จีนตอนใต้ จนถึงกำเนิดกรุงศรีอยุธยาตอนต้น จากตำนานน้ำท่วมโลก ผีแถน และน้ำเต้ายักษ์

ตั้งแต่ตอนใต้ของแม่น้ำแยงซีเกียง จนถึงที่ราบลุ่มแม่น้ำเจ้าพระยา บรรพบุรุษของเราในอดีตมีความเชื่อร่วมกันนั่นคือการเคารพธรรมชาติ และเชื่อในเรื่องชีวิตหลังความตายที่ขวัญจะไปอยู่รวมกับผีฟ้าผีแถน พวกเขายังเชื่อด้วยว่า มนุษย์กำเนิดขึ้นหลังน้ำท่วมโลก เล่ารอบโลกวันนี้จะมาเล่าให้ฟังว่า หลังน้ำท่วมโลกแล้ว อะไรเกิดขึ้นบ้าง

มหากาพย์กิลกาเมชทำให้เราเข้าใจได้ว่า มนุษย์เมื่อกว่า 5,000 ปีที่แล้วมองโลกอย่างไร ทำไมในแต่ละวันถึงมี 24 ชั่วโมง และในช่วงกลางคืน พระอาทิตย์หายไปที่ไหน ทำไมงูถึงลอกคราบ และมหากาพย์นี้คือหนึ่งในที่มาของตำนาน น้ำท่วมโลก ที่กลายเป็นคำบอกเล่าในแทบจะทุกวัฒนธรรมของมนุษย์

การผจญภัยของกษัตริย์หนุ่มนาม กิลกาเมช ได้เริ่มต้นขึ้นแล้ว ร่วมเรียนรู้ชุดความคิด กลยุทธ์ ความเชื่อ และ การท้าทาย ภัยคุกคามของมนุษยชาติในยุค 5,000 ปีที่แล้วไปด้วยกัน

มหานครแห่งแรกของมนุษย์เกิดขึ้นบนที่ราบลุ่มปากแม่น้ำไทกริส และแม่น้ำยูเฟรติส มหานครแห่งนี้ชื่อว่า อูรุก เช่นเดียวกับมหานครใหญ่ ๆ ทั่วโลก ที่แต่ละแห่งล้วนมีตำนานเล่าขาน เรื่องราวที่มีอัตลักษณ์ มีตัวตน ของคนที่อาศัยอยู่ในเมืองนั้น มหานครอุรุกที่เกิดขึ้นเมื่อ 5,000 ปีที่แล้วก็เช่นกัน  เรื่องเล่าที่ยิ่งใหญ่ และถือเป็นมหากาพย์เรื่องแรกที่มีการจดบันทึกด้วยตัวอักษรของมนุษยชาติก็เกิดขึ้นที่นี่ในนาม มหากาพย์กิลหาเมช

หยินและหยาง ร้อนและเย็น มืดและสว่าง แข็งและอ่อน พลังที่เคลื่อนขึ้่นบนและลงต่ำ ฯลฯ การเปลี่ยนแปลงเหล่านี้ หากเราเฝ้าสังเกต แพทย์แผนจีนจึงสามารถกำหนดชั่วยามต่างๆ ได้ว่า ร่างกายต้องการสิ่งใดเพื่อให้มีสุขภาพที่ดี สร้างสมดุล และที่น่าสนใจคือ ความรู้ของแพทย์จีนกว่า 2,000 ปี ปัจจุบันได้รับการยืนยันโดยวิทยาศาสตร์การแพทย์สมัยใหม่

สรรพสิ่งล้วนถูกครอบคลุมโดยกฎเกณฑ์ ลักษณะคู่สองด้าน หยิน - หยาง มีการแปรเปลี่ยน มีเกิด มีดับ เป็นพื้นฐาน เป็นที่พิสดาร เป็นที่แปรเปลี่ยนไปได้เรื่อย ๆ ไม่สิ้นสุด

จากการเปลี่ยนแปลงนี้เราจะเข้าใจร่างกายของเราและการแพทย์แผนจีนได้อย่างไร
 

ต้อนรับปีใหม่ที่ทุก ๆ คนกำลังอยากรู้คำพยากรณ์แห่งอนาคต  ด้วยการเรียนรู้ภูมิปัญญาของจีนตั้งแต่ยุคโบราณ จากคัมภีร์การเปลี่ยนแปลงแห่งราชวงศ์โจว (Zhou Yi / โจว อี่) ซึ่งผูกพันกับการเฝ้าสังเกตการเปลี่ยนแปลงของธรรมชาติ และนี่คือจุดกำเนิดของ หยิน และ หยาง

บรรพที่ 11 นวภูมิ การจำแนกฉากทัศน์ในสมรภูมิ ออกเป็น 9 ฉากทัศน์ แม่ทัพ นายกองและไพร่พล ที่จะชนะสงครามได้ต้องทำอย่างไร และนี่คือสุดยอดพิชัยสงครามซุนวู

ซุนวู สอนเรื่องการบริหารองค์กรโดยเฉพาะประเด็นความสัมพันธ์ระหว่าง ผู้บริหารระดับสูง ผู้บริหารระดับกลาง และ พนักงานระดับปฏิบัติการเอาไว้ใน บรรพที่ 10 โดยกล่าวว่า หากความสัมพันธ์ระหว่าง 3 กลุ่มนี้ไม่ดี ความล่มสลายขององค์กรจะเกิดขึ้นใน 6 รูปแบบ นั่นคือ ทัพมุ ทัพหย่อน ทัพล่ม ทัพทลาย ทัพระส่ำระสาย และทัพที่แตกพ่ายปราชัย

บรรพที่ 10 ว่าด้วยภูมิศาสตร์... ซุนวูจำแนกพื้นที่สมรภูมิออกเป็น 6 ประเภท เข้าใจสิ่งนี้ แล้วจะเข้าใจได้ว่าทำไมเราถึงเห็นสหรัฐอเมริกาต้องการสร้างถนนมิตรภาพคู่ขนานไปกับแม่น้ำโขงและเส้นทางโฮจิมินห์, ทำให้เราเข้าใจว่าทำไปในหลวงรัชกาลที่ 1 ถึงสามารถเอาชนะสงคราม 9 ทัพ ที่ทัพหลวงของพระเจ้าปดุงขนาด 80,000-100,000คน ถึงพ่ายแพ้ทัพสยามเพียง 30,000 คนได้

"รู้เขา รู้เรา รบร้อยครั้ง ชนะร้อยครา"  นี่คือข้อความที่เราได้ยินบ่อยที่สุด จนบางครั้งเราอาจจะเข้าใจว่านี่คือสาระสำคัญที่สุดของพิชัยสงครามฉบับนี้  หากแต่ในความเป็นจริงแล้ว นี่คือข้อความส่วนเดียวในบรรพที่ 3  ซึ่งสิ่งสำคัญยิ่งกว่าและเราจะมาเล่าในตอนนี้  แล้วบรรพที่ 1 และ 2 ซุนวูสอนว่าอะไร