Nach Genre filtern

7 ตามใจท่าน (ธรรมะสากัจฉา)

7 ตามใจท่าน (ธรรมะสากัจฉา)

ปัญญา ภาวนา ฟังธรรมะ ปัญญาภาวนา Panya Bhavana

การพูดคุยปรึกษา คือ สากัจฉาทำให้เกิดความไม่ประมาทและมีปัญญาได้, มีคำถามอยู่ที่ไหน ก็มีคำตอบอยู่ที่นี่, ตอบทุกข้อสงสัย ทั้งในการดำเนินชีวิต, หลักธรรม หรือการภาวนา โดย ร่วมพูดคุยกับคุณเตือนใจ สินธุวณิก และ พระอาจารย์พระมหาไพบูลย์ อภิปุณฺโณ ในช่วง "ตามใจท่าน". New Episode ทุกวันอาทิตย์ เวลา 05:00, Podcast นี้เป็นส่วนหนึ่งของรายการธรรมะรับอรุณ ออกอากาศทุกวันทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย (สวท.) มีคำถาม/ข้อเสนอแนะ หรือสมัครติดตามฟังทั้ง 7 รายการ ที่ panya.org


Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

488 - โรคที่ไม่อาจทำร้ายใจ [6946-7q]
0:00 / 0:00
1x
  • 488 - โรคที่ไม่อาจทำร้ายใจ [6946-7q]

    Q: อธิบายเพิ่มเติมจากประเด็นดำเนินชีวิตตามมรรคได้อย่างไรบนความไม่เที่ยง

    A: ความสุขมีทั้งสุขที่เกิดจากกามและความสุขที่หลีกออกจากกาม ในโลกนี้มีทุกข์มากพอแล้ว เราควรเอาสุข และต้องเป็นสุขชนิดที่หลีกออกจากกาม มุมมองตรงนี้คือสัมมาทิฎฐิ การที่เราจะมีมุมมองที่เป็นสัมมาทิฎฐิได้ ก็ต้องปฏิบัติตามอริยมรรค์มีองค์ 8 เราก็จะอยู่ในโลกที่เป็นทุกข์ได้โดยไม่ทุกข์


    Q: ขอทราบวิธีวางจิตเมื่อถูกเบียดเบียนจากกลิ่นไม่พึงประสงค์?

    A: ในด้านของสุขอนามัยควรแก้ไขไปตามเหตุ หากในหมู่บ้าน อาจจะแจ้งนิติบุคคลหมู่บ้านหรือผู้ใหญ่บ้าน ในด้านของจิต เราอย่าเอาเวทนาเป็นสาระ เพราะถ้าเราเอาเป็นสาระ เราจะไม่สุข เพราะเวทนามันก็เป็นไปตามเหตุตามปัจจัยของมัน ซึ่งสิ่งเหล่านั้นเราควบคุมไม่ได้ เราจึงต้องมีสติสัมปชัญญะ ต้องอยู่เหนือเวทนาให้ได้


    Q: ขอทราบวิธีวางใจเมื่อโรคร้ายกลับมาอีกรอบ?

    A: ความเจ็บไข้ได้ป่วย เวทนาเกิดขึ้นที่กาย เราจะสั่งหรือบังคับมันไม่ได้ เราจึงต้องฝึกสติสัมปชัญญะ เปรียบดังน้ำไหลเชี่ยว คว้าสิ่งใดก็หลุดมือไป มีทางเดียวที่จะรอดคือต้องตะเกียกตะกายหาที่เกาะ พยายามขึ้นฝั่งด้วยมือและเท้าของตน ความเพียร คือการพยายามปีนขึ้นฝั่งด้วยมือและเท้าไปหาที่เกาะ คือสติ คือปัญญา เมื่อมีสติ จิตของเราก็จะไม่ไปยึดถือในเวทนา เราก็จะแยกจิต ออกจากเวทนาได้ กายเจ็บป่วย แต่จิตไม่ป่วย คือ โดนลูกศรแทงลูกเดียว คือ โดนทางกาย แต่ไม่โดนทางใจ


    Q: สัญญาณทางวิทยุรับไม่ได้เป็นเพราะอะไร?

    A: หากฟังทาง FM92.50 MHz ไม่ได้ สามารถรับฟังทาง AM891 kHz ได้


    Q: ขอทราบเรื่องคอร์สปฏิบัติธรรม?

    A: 1. วัดเจติยาคีรีวิหาร (ภูทอก) อ.ศรีวิไล จ.บึงกาฬ มีคอร์สระหว่างวันที่ 28 พ.ย. 69 – 6 ธ.ค. 69

    2. ยุวพุทธฯ ระหว่างวันที่ 24 - 26 มีนาคม 2570

    3. มูลนิธิอาศรมมาตา ระหว่างวันที่ 1 - 9 พฤษภาคม 2570

    สามารถติดตามข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่ www.panya.org


    Q: บทสวดมนต์มีทั้งหมดกี่บท และภิกษุต้องจำเท่าไหร่?

    A: เวลาจะจำบทสวดมนต์ เอาบทที่เราจำได้นั่นคือสำเร็จประโยชน์ สามารถดำรงไว้ซึ่งธรรมนั้น ปฏิบัติธรรมสมควรแก่ธรรม

    Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

    Sat, 14 Nov 2026 - 57min
  • 487 - สมาธิก่อเกิดปัญญา [6945-7q]

    Q: ทำสมาธิอย่างไรให้มีสมาธิตั้งอยู่ได้นาน

    A: ให้ฝึกสติ สังเกตดูว่าองค์ประกอบอะไรของสมาธิที่หายไป เช่น การเคลื่อนจากสมาธิจากฌาน 1 ที่มีวิตกวิจาร พอเคลื่อนไปฌาน 2 วิตกวิจารหายไปเหลือปิติสข นี่เป็นการเคลื่อนขึ้นของสมาธิ ให้เราใช้สติ ฝึกสังเกตว่าอะไรที่มันหายไป หรือจะใช้วิธีการอยู่ในที่หลีกเร้น การรู้ประมาณในการบริโภค การฟังธรรม การมีกัลยาณมิตร ก็จะช่วยให้เรามีกำลังสติสัมปชัญญะเพิ่มขึ้น สมาธิก็จะตั้งอยู่ได้นาน

    Q: ระดับและอานิสงส์ของสมาธิ

    A: ท่านได้นำความสุขมาเป็นตัววัดความเป็นสมาธิ โดยแบ่งสมาธิขั้นที่ 0 เป็นความสุขที่เกิดจากกามซึ่งมีโทษมาก ส่วนสมาธิขั้นที่ 1 ถึง 9 เป็นความสุขที่เกิดจากสมาธิซึ่งมีอานิสงส์ คือ โสดาปัตติผล สกทาคามิมผล อนาคามิผล และอรหัตผล โดยอานิสงส์ทั้ง 4 ข้อนี้ จำเป็นต้องประกอบด้วยปัญญาจึงจะสามารถก้าวเดินต่อไปได้


    สิ่งที่เราควรแสวงหาจากการทำสมาธิไม่ใช่เพียงแค่สุขเวทนาหรือความสงบ แต่คือการเกิดปัญญา แม้ว่าปัญญาจะเกิดขึ้นผ่านความสงบได้ แต่เราไม่ได้ยึดติดอยู่กับความสงบนั้น เพราะหลายครั้งผู้ปฏิบัติมักติดอยู่ในความสุขและความสงบจนลืมหาทางไปต่อ แนวทางที่ถูกต้องคือการเห็นความสุขและความสงบนั้นโดยความเป็นของไม่เที่ยง ผ่านการสังเกตว่าสิ่งเหล่านี้เกิดขึ้น ดับไป และไม่คงอยู่ตลอดไป เมื่อเราสามารถพิจารณาและสังเกตเช่นนี้ได้ ปัญญาจึงจะเกิดขึ้น ทำให้เรารู้ทางไปต่อและไม่ติดกับความสงบ โดยสรุปแล้วอานิสงส์ที่แท้จริงของการทำสมาธิคือการเกิดปัญญานั่นเอง


    Q: กรรมของคนบ้า


    A: กรรมที่ทำให้เป็นบ้าหรือประสาทเกิดจากการดื่มสุราและเสพยาเสพติด ซึ่งเมื่อพ้นจากนรกมาเกิดจะส่งผลให้มีอาการทางจิต ยากจน หรืออวัยวะบกพร่อง ขณะเดียวกันคนดีทั่วไปก็เกิดอาการวิปลาสหรือเป็นบ้าชั่วขณะได้เมื่อเจอเรื่องกระทบใจรุนแรงแล้วยึดติดคร่ำครวญ เนื่องจากเห็นสิ่งที่ไม่เที่ยงว่าเที่ยง เห็นสิ่งที่เป็นทุกข์ว่าเป็นสุข เราจะเข้าใจความไม่เที่ยง เป็นทุกข์ เป็นอนัตตา ได้ด้วยการหมั่นสร้างกุศลธรรมและการเจริญมรรค 8


    Q: สมณศักดิ์ของภิกษุสงฆ์

    A: เริ่มมีมาในสมัยรัตนโกสินทร์ สืบเนื่องมาจากพระราชามีความศรัทธา จึงมอบสมณะศักดิ์ให้ พระสงฆ์จึงรับอนุวัติตามพระราชา ทั้งนี้ การเคารพกันของพระสงฆ์นั้นท่านเคารพกันตามพรรษา ไม่ได้เคารพตามสมณะศักดิ์


    Q: เมื่อจำเป็นต้องฆ่าสัตว์ ทำอย่างไรที่จะทำให้บาปลดลง

    A: บาปมากที่สุดคือลงมือฆ่าเอง รองลงมาคือซื้อหรือสั่งให้ทำ ขาย เลี้ยงเพื่อขาย กิน ทุกอย่างที่เป็นวงจรของการทำชีวิตสัตว์ให้ตกล่วง ควรละและหลีกเลี่ยงการกระทำเหล่านั้น เกณฑ์ที่พระพุทธเจ้าให้พระภิกษุกระทำคือ 1. ไม่ลงมือเอง 2.ไม่สั่งให้ทำ 3. ไม่เห็น ไม่ได้ยิน ไม่สงสัยว่าฆ่าเจาะจงเพื่อให้เรากิน

    Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

    Sat, 07 Nov 2026 - 57min
  • 486 - ชีวิตดำเนินได้ดีด้วยมรรค [6944-7q]

    Q: ในเมื่อทุกสิ่งไม่เที่ยงแล้วเราจะดำเนินชีวิตอย่างไรในความไม่เที่ยงนั้น?

    A: ในการดำเนินชีวิตในสถานการณ์ที่ไม่เที่ยง ท่านให้เราเดินตามทางมรรค 8 ประกอบอยู่ในกาย วาจา ใจของเรา มรรค 8 เป็นเส้นทางในการดำเนินไปตามทางที่ประกอบด้วยศีล สมาธิ ปัญญา เราจึงจะสามารถดำเนินชีวิตอยู่ในโลกที่มีความไม่เที่ยงอย่างนี้ได้อย่างปลอดภัย เหมือนลิ้นงูในปากงู


    Q: ทำอย่างไรให้คุ้มค่าในการดำเนินชีวิตตามมรรคแปด?

    A: การเกิดที่ยากยิ่ง 3 อย่าง ได้เกิดขึ้นกับเราแล้ว คือการที่เราได้เกิดมาเป็นมนุษย์ การที่มีพระพุทธเจ้าอุบัติขึ้นบนโลก และการที่คำสอนของท่านยังอยู่ ในเมื่อเราได้เกิดมาในความยากยิ่งนี้แล้ว เราควรจะใช้ชีวิตให้คุ้มค่ากับความยากที่ได้มา เราควรเร่งประกอบความเพียร ปฏิบัติตามมรรค 8 ถ้าเราใช้ชีวิตมาตามทางนี้ เราก็จะใช้ชีวิตได้คุ้มค่ากับความยากที่ได้มายากนี้

    Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

    Sat, 31 Oct 2026 - 56min
  • 485 - เทคโนโลยีกับวิกฤติศรัทธา [6943-7q]

    Q: สวดมนต์เยอะและนานดีหรือไม่อย่างไร?

    A: ที่สำคัญคือหากสวดมนต์แล้วจิตสงบมีปิติสุข จิตเป็นสมาธิ นั่นจะเป็นทางที่ไปสู่วิมุตคือหลุดพ้นจากกิเลสได้ ซึ่งทางไปสู่วิมุตยังมีทางอื่น ๆ ทั้งการนั่งสมาธิ การฟังธรรม การสอนธรรมะ การใคร่ครวญธรรม ก็ล้วน เป็นทางที่ไปสู่วิมุตได้


    Q: นั่งสมาธิได้ไม่นาน แค่ไหนจึงจะเพียงพอ

    A: สมาธิอยู่ที่จิตสามารถทำได้ในทุกอิริยาบถ สิ่งที่สำคัญคือจิตเราต้องเป็นสมาธิ ไม่เกี่ยวกับเวลา ท่านสอนไว้ 2 วิธี คือ

    “ทุกขาปฏิปทา” หมายถึง พิจารณาความไม่เที่ยง เห็นถึงความไม่เที่ยง เห็นเป็นของไม่น่ายินดี เป็นสิ่งปฏิกูล ไม่ใช่ว่าทุกขาปฏิปทาคือความทุกข์ วิธีนี้คนที่มี ราคะ โทสะ โมหะกล้า จิตจะสงบค่อนข้างยาก ก็ให้พิจารณาตรงที่ไม่สงบ ให้เห็นเป็นความของไม่เที่ยง เห็นเป็นของไม่ใช่ตัวตนด้วยความเป็นทุกข์ “สุขาปฏิปทา”หมายถึง ได้ความสุขจากสมาธิ ไม่ว่าจะอยู่ที่ไหน อิริยาบถใดก็ได้สุขจากสมาธิ คนที่มี ราคะ โทสะ โมหะ เบาบางจะใช้วิธีนี้ได้ดี เพราะจิตเขาจะฟุ้งซ่านน้อยจิตสงบได้ง่าย


    Q: ปฏิบัติที่บ้านได้หรือไม่?

    A: ปฏิบัติที่ไหนก็ได้ อิริยาบถใดก็ได้ แต่ที่อโคจรไม่ควรไป เพราะจิตสงบได้ยาก ท่านให้เกณฑ์การเลือกสถานที่ไว้ดังนี้ คือ “หากอยู่ที่ไหน จิตที่ยังไม่ตั้งมั่นก็ไม่ตั้งมั่น อาสวะที่ยังละไม่ได้ก็ยังละไม่ได้ อย่าอยู่ให้รีบไปเดี๋ยวนั้นทันที”, “หากอยู่แล้วการภาวนายังไม่ดี แต่อาหารบิณฑบาตหาได้ง่าย ทำมาหากินดี ให้วางแผนว่าจะย้ายเมื่อไหร่”, “หากสถานที่ไหนที่อยู่แล้วจิตสงบ จิตที่ยังไม่ตั้งมั่น ก็ตั้งมั่น อาสวะที่ยังละไม่ได้ก็ละได้ ถึงแม้สถานที่นี้ การทำมาหากินจะฝืดเคือง บิณฑบาตหายาก ลาภปัจจัย4 น้อย เดินทางลำบาก ก็ให้อยู่ไปเรื่อย ๆ ให้เอาการภาวนาเป็นหลัก”, “หากสถานที่ไหนอยู่แล้วจิตที่ยังไม่ตั้งมั่นก็ตั้งมั่น อาสวะที่ยังละไม่ได้ก็ละได้ อาหารการกินดี เดินทางสะดวก ให้อยู่ไปตลอดชีวิต”


    Q: เทคโนโลยีกับการปฏิบัติธรรม

    A:กระแสของโลก เรารับรู้ได้ผ่านทาง หู ตา จมูก ลิ้น กาย ใจ การปฏิบัติตามมรรค 8 จะทำให้จิตไม่พัดไปตามกระแส ยิ่งกระแสพัดแรง เราก็ยิ่งต้องปฏิบัติให้ยิ่งขึ้นไป ซึ่งการที่เราจะทวนกระแสได้นั้น เราต้องมีศรัทธาและตั้งศรัทธาไว้ให้ถูก อย่าตั้งศรัทธาไว้ในบุคคล แต่ให้ตั้งศรัทธาไว้ในระบบ คือ พระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์ เมื่อเราตั้งศรัทธาไว้ถูก เรารู้จักแยกแยะ เห็นได้ด้วยปัญญา พระพุทธเจ้าท่านตรัสไว้ก่อนที่ท่านจะตรัสรู้ธรรมว่า “ท่านไม่สันโดษเลย ไม่รู้จักอิ่มจักพอเลย ในกุศลธรรมทั้งหลาย” การที่เราจะสันโดษได้แทนที่เราจะตั้งไว้ในเรื่องกาม เราก็มาตั้งไว้ในธรรมะแทน เป็นการปรารถความเพียร เป็นหนึ่งในอิทธิบาท 4

    Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

    Sat, 24 Oct 2026 - 57min
  • 484 - ธรรมะท่ามกลางความขัดแย้ง [6942-7q]

    Q: อธิบายเพิ่มเติมเรื่องจิตกับใจและการวางจิต

    A: ลักษณะของจิต คือ จะผ่องใสไปตามสติปัญญาที่ตั้งไว้ หรือจะเศร้าหมองไปตามกิเลสที่เป็นอาคันตุกะจรมาก็ได้ ด้วยเหตุนี้จิตจึงไม่เที่ยง เราต้องตั้งสติไว้ ปล่อยวางความยึดถือในจิตให้ได้ และอย่าเข้าใจผิดว่าจิตนั้นเป็นของเรา เพราะถ้าเราเข้าใจว่าจิตเป็นของเรา เราจะทุกข์ทันที


    Q: วางแล้วเหลืออะไร?

    A: วางความยึดถือแล้ว จะเหลือปัญญาเหลือสติ


    Q: ธรรมะข้อใดเมื่ออยู่ในระหว่างคนไม่ถูกกัน และควรทำอย่างไร?

    A: เราต้องทำความเข้าใจว่า คนชั่วก็ไม่ได้ชั่วตลอดเวลา คนดีก็ไม่ได้ดีตลอดเวลา เราไม่ควรกล่าวหาว่าเขาเป็นคนไม่ดี เราควรเชื่อและศรัทธาว่า คนเราเปลี่ยนแปลงได้ อยู่ที่การปฏิบัติ ธรรมะที่จะนำมาใช้คือ พุทโธ ธัมโม สังโฆ เอาตรงนี้เป็นที่พึ่ง แล้วพิจารณาแนวทางว่า“แม้การบอกนั้นเราจะลำบากในการที่จะไปบอกเขา ให้เห็นว่าความลำบากที่จะเกิดขึ้นกับเราเป็นเรื่องเล็กน้อย แต่ความดีที่จะเกิดขึ้นกับเขามันดีกว่า ให้ทำ” ให้พิจารณาว่า“ถ้าเราต้องลำบากในการที่จะบอก บอกแล้วเขาจะขัดเคืองใจ ให้มองว่าความลำบากที่จะเกิดขึ้นกับเราเป็นเรื่องเล็กน้อย ความลำบากที่จะเกิดขึ้นกับเขาเป็นเรื่องเล็กน้อย แต่ว่าเขาจะดีได้ ให้บอกเขา” ให้พิจารณาว่า “ถ้าบอกแล้วเขาจะไม่พอใจ จะขัดเคืองใจ เขาจะเปลี่ยนไม่ได้ และเราจะลำบาก จะต้องขวนขวายมาก ให้วางอุเบกขา”


    Q: อุคคคฤหบดีเป็นการพยากรณ์ตนด้วยตนหรือไม่?

    A: อุคคคฤหบดี ท่านเป็นอนาคามี ท่านรู้ว่าท่านบรรลุขั้นไหนได้ด้วยตัวท่านเอง เพราะในศาสนานี้ผู้ที่บรรลุธรรมจะรู้ว่าตนเองบรรลุธรรมขั้นไหนได้ด้วยตัวเอง และจะมีเพียงพระพุทธเจ้า พระองค์เดียวเท่านั้น ที่สามารถพยากรณ์ได้ว่าใครบรรลุขั้นไหน


    Q: ถ้ายังมูอยู่จะหวังโสดาปัตติผลได้หรือไม่?

    A: การอ้อนวอนขอร้องโดยไม่มีเหตุไม่มีผล เป็นลักษณะของสักกายทิฎฐิและสีลัพพตปรามาส เราจะละทั้ง 2 อย่างนี้ได้ เราต้องมีพระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์ เป็นที่พึ่ง แล้วเราจะไม่มีความเคลือบแคลงเห็นแย้งในมรรคในข้อปฏิบัติ

    Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

    Sat, 17 Oct 2026 - 57min
Weitere Folgen anzeigen

Podcasts ähnlich wie 7 ตามใจท่าน (ธรรมะสากัจฉา)